Labici

**Labici** ose **Labicum** (në latinisht ose ) qe një nga qytetet e *Latium vetus*. Ndodhej në Valle del Sacco midis Romës, *Tuskulumit* dhe *Praenestes*, por nuk është zbuluar akoma me siguri se ku gjendej.

## Origjina 
Sipas një legjende qyteti *Labici* ishte themeluar nga Glauku, biri i mbretit kretan, Minosit. Tradita e konsideronte sidoqoftë ngulim të Alba Longës. Publius Virgjil Maroni te Eneida përmend popullin labici, të përcaktuar si luftëtarë që bartnin "mburoja të pikturuara", midis popujve aleatë të Turnit kundër Eneas

## Historia 
[parapamje|majtas|379px|Hartë e qyteteve të lashta të [Lacio|latine, me qytet Lidhjes Latine]]
*Labici* bënin pjesë në Lidhjen Latine. Si qytetet e tjera latine që i ishin kundërvënë Romës në fillim të shekullit të V p.e.s., edhe *Labici* në vitin 493 p.e.s. firmosi *Foedus Cassianum*, një "aleancë e barabartë" midis qyteteve që e kishin nënshkruar.

Në vitin 489 p.e.s. qe një nga qytetet e sulmuara nga volskët e drejtuar nga Gneu Marcio Koriolani, që arritën ta pushtonin vetëm për shkak të superioritetit të tyre numerik. Të mundur, banorët do të skllavëroheshin nga volskët.

Në vijim, gjithësesi, *Labici* u rrebelua, duke u lidhur me ekuitët dhe volskët. Ndërkohë që do të pushtohej nga diktatori  Kuint Servilius Priskus (418 p.e.s.), u rrafshua dhe territori i tij (*Ager Labicanus*) me gjasa u përfshi në territorin romak. Banorët e Labicit pjesërisht u deportuan në Romë, pjesërisht u zhvendosën në një vend tjetër në luginë, të quajtur *ad Quintanas* ku, sipas Tit Livit, ishte themeluar një koloni romake e llojit ushtarak, me shpërndarjen 1500 qytetarëve romakë të një parcele toke prej dy jugerësh për kokë. Ky lokalitet i fundit në vijim do të bëhej municipium me emrin *Labicum Quintanense*.

'*Ager Labicanus* u plaçkit edhe nga Hanibali në vitin 211 p.e.s. Në fund të periudhës Republikane *Labicum* ishte një qytet në rënie. Mark Tullio Ciceroni kujton se, në kohën e tij, qytetet e *Gabii*, *Bovillae* dhe *Labici*, të gjitha bashkë, nuk kishin magjistratë të mjaftueshëm për të dërguar në shenjtëroren e Jupiter Latialis me rastin e Feriae latinae.

## Vendndodhja 
Nuk dihet me siguri vendndodhja ku gjendej *Labiku* i lashtë, qyteti i shkatërruar në vitin 418 p.e.s., as *Labicum ad Quintanas*, qyteti që strehoi banorët e *Labikut* të lashtë. Sipas Strabonit, vendndodhja e vjetër gjendej 120 stade nga Roma, pak më shumë se 22 kilometra. Në itinerarët e lashtë (Itinerarium Antonin Augusti, Tabula Peutingeriane) *Labicum Quintanense* ishte stacioni i parë i postës (*mansio*) në Via Labicana. Në bazë të përshkrimit të Strabonit, Francesco Antonio Vitale e lokalizonte *Labikun* e lashtë mbi Monte Salomone, midis Monte Compatri dhe Colonna; Ndërsa Giuseppe Tomassetti e lokalizonte qytetin e vjetër në Monte Compatri, dhe *Labicum Quintanense* pranë Colonna.

Identifikimi i Labikut me fshatin e Lugnano i kryer nga Francesco de' Ficoroni në shekullin e XVIII, është në bazë të ndryshimit të emrit të komunës së *Lugnano-s*, në fillim në *Labicano* në 1872, pastaj në Labico në vitin 1880 Hipoteza e Ficoroni-t u gjykua e pa themeltë që nga studiues si Antonio Nibby. dhe Giuseppe Tomassetti.

## Shiko gjithashtu 
* Alba Longa
* Albanët (latinë)
* Monti Albani
* Bovillae
* Itinerarium Antonin Augusti
* Tabula Peutingeriane
* Rrugët romake
* Lustratio
* Sabinët
* Sabelianët
* Latinët në Itali
* Roma e lashtë
* Lustrum
* Enea Ankiziadi
* Remi dhe Romuli
* Themelimi i Romës
* Feja romake
* Mitologjia romake
* Ciceroni
* Ligjëratat e Ciceronit
* Plumbata
* Teknologjia në Romën e lashtë
* Jus trium liberorum
* Tirones
* Castellum
* Castra
* Burgus
* Ushtria Romake
* Kultura e Romës së lashtë
* Ludi
* Spektaklet Romake
* Kolonia Romake
* Romanizimi (kulturor)
* Iliro-romakët
* Agentes in rebus
* Frumentarii
* Lista e toponimeve latine në Ballkan
* Skllavëria në Romën e lashtë
* Filozofia e lashtë romake
* Arsimi në Romën e lashtë
* Veshjet në Romën e lashtë
* Martesa në Romën e lashtë
* Arti romak
* Kopshtet romake
* Ekonomia Romake
* Bujqësia në Romën e lashtë
* Kuzhina antike romake
* Panem et circenses
* Institucionet politike të Romës së lashtë
* E drejta romake
* Magjistratët romakë
* Notitia Dignitatum
* Novus homo
* Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake
* Moda e flokëve në Romën e lashtë
* Pax Romana
* Të Drejtat Latine
* Lista e kolonive romake

## Referime 
## Bibliografia 
;Burime të lashta
* Dionisi i Halikarnasit Antiquitatum Romanarum
* Straboni, Gjeografia e Strabonit
* Tit Livi, Ab Urbe condita libri
* 
;Historiografia moderne
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Lidhje të jashtme 
* 
*