open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kampet e përqendrimit Sinkiang

parapamje|Kampet e përqendrimit në Sinkiang
**Kampet e përqendrimit në Sinkiang**, ose i quajtur zyrtarisht **Qendrat e Arsimit dhe Trajnimit Profesional** nga qeveria kineze, janë kampe përqendrimi që operohen nga qeveria e Rajonit Autonom të Sinkiangut Ujgur dhe komiteti provincial i Partisë Komuniste Kineze. Human Rights Watch pretendon se ata janë përdorur për të indoktrinuar ujgurët dhe myslimanët e tjerë që nga viti 2017 si pjesë e një "lufte të popullit kundër terrorit", një politikë e shpallur në 2014. Kampet janë kritikuar nga shumë vende dhe organizata të të drejtave të njeriut për të drejtat e pretenduara të njeriut abuzime, keqtrajtime, përdhunime dhe tortura, me disa që pretendojnë gjenocid. Disa vende kanë shprehur mbështetje për kampet.

Kampet u krijuan nën administrimin e Sekretarit të Përgjithshëm të PK-së Xi Xhinping. Kampet thuhet se operohen jashtë sistemit ligjor; shumë ujgurë thuhet se janë internuar pa gjyq dhe asnjë akuzë nuk është ngritur kundër tyre (të mbajtur në paraburgim administrativ). Autoritetet lokale thuhet se mbajnë qindra mijëra ujgurë në këto kampe si dhe anëtarë të grupeve të tjera të pakicave etnike, për qëllimin e deklaruar të luftës kundër ekstremizmit dhe terrorizmit dhe promovimit të integrimit shoqëror.

Që nga viti 2019, u vlerësua se autoritetet kineze mund të kenë arrestuar një milion e gjysmë njerëz, kryesisht ujgurë por gjithashtu duke përfshirë kazakë, kirgizë dhe myslimanë të tjerë etnikë turkik, të krishterë, si dhe disa shtetas të huaj si kazakët, të cilët po mbahen në këto kampe sekrete të përqendrimit të cilat janë të vendosura në të gjithë rajonin. Në maj 2018, ndihmës sekretari i mbrojtjes amerikan për Çështjet e Sigurisë Indo-Paqësor Randall Schriver tha "të paktën një milion, por me gjasë më afër tre milion qytetarë" u burgosën në qendrat e paraburgimit, të cilat ai i përshkroi si "kampe përqendrimi". Në gusht 2018, Gay McDougall, një përfaqësues amerikan në komitetin e Kombeve të Bashkuara për eliminimin e diskriminimit racor, tha se komiteti kishte marrë shumë raporte të besueshme se 1 milion ujgurë etnikë në Kinë ishin mbajtur në "kampe të riedukimit".

Ka pasur gjithashtu raporte të shumta nga media, politikanë dhe studiues të cilët krahasuan kampe me Revolucionin Kulturor. Në vitin 2019 në Kombet e Bashkuara, 54 kombe (përfshirë vetë Kinën) hodhën poshtë akuzat kundër Kinës dhe mbështetën politikat e Kinës në Sinkiang. Në një letër tjetër, 23 kombe pranuan akuzat kundër Kinës dhe nuk mbështetën politikat e Kinës. Në shtator 2020, Instituti Australian i Strategjisë Strategjike (ASPI) raportoi në projektin e tij të të dhënave Sinkiang se ndërtimi i kampeve vazhdoi pavarësisht pretendimeve se funksioni i tyre po mbaronte.

## Referime
Pamfile Epidauri

parapamje| Pamfila - ilustrim modern
**Pamfila** ose **Pamfile Epidaurusi** (, *Pamphílē hē Epidauría*, Shek. I pas Krishtit) ishte një historiane me origjinë egjiptiane, e cilia jetoi në Greqinë e lashtë gjatë sundimit të perandorit romak Nero (54 - 68 Pas Krishtit). Pamfila veprat e saj i shkroi në gjuhën greke. Ajo ishte historiania e parë femër e njohur greko-romake dhe, së bashku me historianen kineze Ban Zhao, janë historianet e para femra të njohura deri më tani. Ajo është e njohur më së shumti për veprën e saj të humbur *Komente historike*, një koleksion me anekdota të ndryshme historike në tridhjetë e tre libra. Megjithëse kjo përmbledhje është humbur, ajo citohet shpesh nga shkrimtari romak Aulus Gellius (rreth 125 - pes 180 pes) në *Netët Atike* dhe nga biografi grek Diogjen Laërtius në *Jetët dhe Opinionet e Filozofëve të Shquar*. Ajo përshkruhet gjithashtu në enciklopedinë bizantine të shekullit të dhjetë, *Suda*, dhe nga shkrimtari bizantin Photios (rreth 810/820 - 893). Sipas veprës *Suda*, ajo gjithashtu shkroi një numër të madh të epitomeve të veprave të historianëve të tjerë, si dhe traktate mbi mosmarrëveshjet dhe seksin. Ajo mund të jetë autore e traktatit anonim grek të mbijetuar *Tractatus De Mulieribus Claris In Bello*, i cili jep të dhëna të shkurtra biografike të jetës së grave të famshme.

## Shih edhe 
* Historia
* Herodoti
* Historiografia
* Ban Zhao, historiane femër në Kinën e lashtë 

## Literatura 
* 
* 
*
Ban Zhao

parapamje| Ban Zhao - 1690, Jin Guliang
**Ban Zhao** (49 - 120 ose 45 - 117), e njohur edhe me emrin **Hui-Ban**, ishte një historiane, filozofe dhe politikane kineze. Ajo ështe e para grua historiane kineze e njohur dhe, së bashku me Pamfile Epidaurin, njëra nga gratë e para historiane. Ajo përfundoi veprën e vëllait të saj Ban Gu mbi historinë e Hanit Perëndimor, *Librin e Hanit*. Ajo gjithashtu shkroi një vepër me titull *Mësime për Gratë*, vepër me ndikim të konsiderueshëm në fushën e edukimit, arsimimit dhe sjelljes së grave dhe vajzave kineze, si njëra nga *Katër librat për gratë* kineze. Ban Zhao gjithashtu kishte interesime edhe për astronomi dhe matematikë dhe madje shkroi edhe poezi, shkrime përkujtimore, argumente, komente, ese dhe disa vepra më të gjata,  por jo të gjitha kanë mbijetuar. Ajo u bë studiuesja më e famshme femër e Kinës  dhe një instruktore e praktikave seksuale taoiste për familjen perandorake. 

## Shih edhe 
* Historia
* Herodoti
* Historiografia
* Pamfile Epidauri, historiane femër greko-romake e Egjiptit

## Literatura 
* 
* 
* 
* 

## Referime
Një zë po del nga gryka e Mezhgoranit

## Sfondi historik 
## Teksti 
* Nje ze po del nga gryk' e Mezhgoranit:
* Ne sulm shqiptare, armikun ta dermojme!
* A s'jemi ne te bijt e ketij vatani?
* A mundet ne, armikun ta durojme?
* 
* Lufta filloi me zjarr edhe me tmerr
* me dy Korrik nenteqind dyzete e tre
* Dhe partizanet sic e kane zakon
* fashistave ju sulen me furi.
* 
* Refreni:
* 
* Pushket kercasin
* Bombat po pelcasin
* Topa, mitraliza rrahin pa pushim
* shkatrrojn armikun, hidhen n'ere dhe tanke
* dhe lufta vazhdon me furi
* 
* Shoku Asim del jasht nga istikami
* Dhe si dragua hidhet mbi ushtri
* Ne sulm o shok per nder te ketij vatani
* Ne sulm shqiptar po hidhet per liri.
* 
* Pse lumi Vjoses rrjedh i trubulluar,
* dhe fusha male jehojne me trishtim?
* Shokun Asim ne kok' c'e kane qelluar
* ai ra deshmor ne luften per liri.
* 
* Refreni:
* 
* Fli i qet' o shok
* se hakun do ta marrim!
* Gjakun qe derdhe ti per Shqiperi
* shtrenjte do ta paguaje fashist italiani
* ti je nje Hero per Liri...

## Kush e ka kenduar 
Mentor Xhemali
## Lidhje te jashtme 
https://www.youtube.com/watch?v=-KGv3NWh9IE
Maps (këngë)

"**Maps**" është një këngë e këngëtares irlandeze Lesley Roy. Kënga e ka përfaqësuar Irlandën në Festivalin Evropian të Këngës 2021 në Roterdam, Holandë.

## Festivali Evropian i Këngës 
### Përzgjedhja e brendshme 
Më 17 dhjetor 2020, RTÉ konfirmoi se Lesley Roy do ta përfaqësojë Irlandën në garën 2021. Kënga u prezantua premierë në RT Breakfast 2fm Show Show më 26 shkurt 2021.

Të njëjtën ditë, u publikua një video muzikore për këngën, e filmuar nga Ais Brady në Malet Wicklow. Ajo e interpretoi këngën drejtpërdrejt për herë të parë në Late Late Show atë mbrëmje.

### Në Eurovizion 
Edicioni i 65-të i Festivalit Evropian të Këngës do të zhvillohet në Roterdam, Holandë dhe do të përbëhet nga dy gjysmëfinale më 18 maj dhe 20 maj 2021, dhe finalja e madhe më 22 maj 2021. Sipas rregullave të Eurovisionit, të gjitha shtetet pjesëmarrëse, përveç shtetit pritës dhe "Pesë të Mëdhenjve", të përbërë nga , , ,  dhe , u kërkohet të kualifikohen nga një prej dy gjysmëfinaleve për të garuar për finale, megjithëse 10 vendet e para nga progresi përkatës gjysmë-finale në finalen e madhe. Më 17 nëntor 2020, u njoftua se Irlanda do të performonte në gjysmën e parë të gjysmëfinales së parë të konkursit.

## Listat 
## Referime
Teodor Muzaka i Dytë

Theodore II Muzaka (gjithashtu Theodor II. Musachi, musa arbana;  * 1337  ; † pas vitit 1389) ishte një princ shqiptar.
Stema e familjes Muzaka nga 1372
## Jeta 
Theodor Muzaka vinte nga familja fisnike e pasur, e shquar, në Shqipërinë e Mesme, Muzaka. Babai i tij Andrea II. Muzaka ishte themeluesi i Principatës së Muzakajve me kryeqytetin Berat, e cila ekzistonte nga 1335 deri në 1444.
Në 1372 Theodor pasoi babanë e tij të ndjerë në Principatën e Muzakajve.  Kryeqyteti i principatës, Berat, ra në duart e serbëve në  së bashku me Vlorës nga lideri ushtrisë serbe Kersak. Më 1346 në Berat Johannes Komnenos Asen , kunati i Carit Serb Stefan Uroš IV. Dušan, i instaluar atje si guvernator . Berati nuk do të vihej përsëri nën kontrollin e familjes Muzaka deri në 1396. 

Midis 1383 dhe 1384, Theodor II, së bashku me vëllain e tij Stoya dhe murgun Dionysius, kishin një kishë Ortodokse Greke ( Kisha e Shën Athanasit von Muzaka ) e ndërtuar në Kastoria, e cila i ishte kushtuar Athanasit të Madh.
Måneskin

**Måneskin** është një grup italian rock nga Roma, i përbërë nga vokalisti kryesor Damiano David, basisti Victoria De Angelis, kitaristi Thomas Raggi dhe bateristi Ethan Torchio. Grupi u bë me famë pasi përfundoi i dyti në serinë e njëmbëdhjetë të shfaqjes italiane të *talenteve X Factor* në 2017. Grupi fitoi Festivalin e Muzikës Sanremo 2021 dhe e përfaqësoi Italinë në Festivalin Evropian të Këngës 2021 me këngën "Zitti e buoni" dhe doli i pari në votime.

## Diskografia 
### Albumet e studios 
### Këngë teke 
## Referime
Salome Samadashvili

**Salome Samadashvili** (Gjeorgjisht: სალომე სამადაშვილი; lindur më 2 prill 1976) është një politikan gjeorgjian i cili është një Anëtare e Lëvizjes Kombëtare të Parlamentit të Gjeorgjisë. Ajo ishte anëtare e Parlamentit të Gjeorgjisë tri herë (2004, 2016, 2020).

Biografia
Salome Samadashvili lindi në 2 Prill 1976. Ajo u diplomua në Kolegjin Allegheny, Universitetin e Evropës Qendrore dhe Universitetin Amerikan të Uashingtonit. Nga 1994 në 1995 ajo ishte një përkthyese dhe asistente programi për Institutin Kombëtar Demokratik të SHBA. Në 1997-1998 ajo ishte një studiuese në Qendrën Ndërkombëtare të Kërkimeve Herbert Scoville në Montana. 1998 - Shef i Kancelarisë në Ambasadën e Gjeorgjisë në SH.B.A. Në 1999-2001 ajo ishte Asistente Profesore e Universitetit Amerikan të Uashingtonit, 2000-2001 - Këshilltar Ligjor i Korporatës Carana, 2001-2002 - Specialist i Programit të Qendrës Ndërkombëtare të Arsimit dhe Arteve të Uashingtonit, 2002-2004 - Shefi Kombëtar i SH.B.A. Instituti (Gjeorgji, Kazakistan), 2004-2005 - në anëtarin e 6-të të Parlamentit, 2005-2007 - Ambasadori i Jashtëzakonshëm dhe i Plotfuqishëm i Hollandës, Ambasadori i Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë i Mbretërisë së Belgjikës dhe Dukatit të Madh të Luksemburgut dhe Evropës Bashkimi i shefit të misionit. Në vitin 2013-2014 ajo ishte një Anëtare Vizituese e Nderit e Qendrës Wilfred Martens për Studime Evropiane dhe në 2015 Drejtore e Programit të Qeverisjes Libiane në Institutin Kombëtar Demokratik të SHBA (Malta-Tripoli, Libi). Që nga viti 2016 ajo është themeluese dhe CEO e OJQ-së Qendra për Komunikim Strategjik dhe Demokraci dhe firma këshilluese Samadashvili International Consultants. Salome Samadashvili është një lektor i ftuar në Universitetin e Gjeorgjisë dhe Universitetin Shtetëror të Ilia Chavchavadze. Që nga 5 maj 2016, ajo është Shefe e Departamentit të Marrëdhënieve Ndërkombëtare dhe Shkencave Politike në Universitetin e Gjeorgjisë. Ajo është anëtare e mbledhjes së 9-të të Parlamentit të Gjeorgjisë që nga Nëntori 2016. Në 2017 ai mban pozicionin e Zëvendës Kryetarit të fraksionit Parlamentar "Lëvizja Kombëtare".
Gomari i Babatasit

**Gomari i Babatasit** është poem dramatik i At Gjergj Fishtës dhe i takon vitit 1923.

## Vepra e Fishtës 
## Për referenca
Uku Suviste

**Uku Suviste** (lindur më 6 qershor 1982, Võru, Estoni) është një këngëtar, kompozitor, pianist dhe producent muzikor estonez. Ai ishte planifikuar ta përfaqësonte Estoninë në Festivalin Evropian të Këngës 2020 në Roterdam, Holandë, para anulimit të konkursit atë vit. Ai tani do ta përfaqësojë Estoninë në Festivalin Evropian të Këngës 2021.

## Diskografia 
### Këngët teke 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Uku Suviste ametlik koduleht
Konkurrenca (ekonomi)

**Konkurenca** eshte gershetim i aftesive te tersishme ose te  pjesrishme per te qen me i miri me joshesi ne treg me i pranuari nga konsumatoret.Me konkurrenc te plot nenkuptojm ballafaqimin e nje morie te ofertave me kerkesen e njohur dhe potenciale ne treg.Konkurrenca e plot arrihet permes nevojave te individeve te grupeve te shoqeris qe ushtrojn ndonje veprimtari per te ekzistuar ose te ndertojn prespektiv per ardhmerin e tyre.Konkurrenca e plot arrihet nga pasimet e lira ne treg te lir te ofertave te ndermarrjeve.Veqorit qe e karakterizojn konkurrencen e plot jan 1 Prania e nje numri te madh firmash ne treg 2 Firmat qe u perkasin degeve te caktuara 3 Qmimet kategorit atraktive 4 Liria e firmave per te ushtruar biznese ne degen e zgjedhur.

## Shiko edhe 
* Ekonomia
* Konkurenca

## Referime
Mitologjia paleoballkanike

**Mitologjia Paleo-Ballkanike** paraqet grupin e miteve dhe besimeve fetare të popujve Paleo-Ballkan-folës në kohët e lashta, duke përfshirë mitologjitë ilire, Trake dhe Dakase. 

## Kalorësi 
Kulti i kalorësit trakas dhe veçanërisht paraqitja dhe përshkrimi i tij, në disa raste i paraqitur si gjuetar duke ndjekur ose duke mbajtur në dorë kafshën e gjuajtur, ishte  veçanërisht i përhapur në zonën Ballkano-Danubiane gjatë periudhës Romake .  

## Nëngrupet paleoballkanike 
* Mitologjia ilire
* Mitologjia trake
* Mitologjia dakase
* Mitologjia shqiptare

## Shih edhe 
* Mitologjia
* Historia e Ballkanit

## Referime 
## Literatura 
* 
* 
*
True Beauty

**True Beauty** është një serial televiziv i Koresë së Jugut me protagonistë Moon Ga-young, Cha Eun-woo, Hwang In-youp dhe Park Yoo-na. Ai u transmetua në tvN nga 9 dhjetor 2020 deri më 21 shkurt 2021.

## Aktorët 
* Moon Ga-young - Lim Ju-kyung
* Cha Eun-woo - Lee Su-ho
* Hwang In-youp - Han Seo-jun
* Park Yoo-na - Kang Su-jin
Shkelzen Sylejmani

**Shkëlzen Sylejmani** (lindur më 8 qershor 1988) është një regjisor kosovar. 

## Jeta e hershme 
Shkollën fillore e përfundoi në fshatin Sllatinë, kurse të mesmen e përfundoi në Gjimnazin e përgjithshëm në Fushë Kosovë, për të vazhduar kështu studimet në fakultetin e arteve të Universitetit të Prishtinës ku edhe diplomoi si regjisor filmi.

## Kinematografia
Përgjatë këtyre viteve, ai punoi shumë projekte dhe vepra artistike në fushën e tij si regjisor. Ndër to është filmi I shkurtër *Devijimi*; filmi I shkurtër *Shkelje e gabuar*; filmi I shkurtër *Shisha*; filmi i shkurtër *Intervista*; filmi i shkurtër *Dera e mbyllur*; filmi I shkurtër *Kazani*; filmi I shkurtër *Loja e unazës*; filmi i shkurtër *Ëndrra e gjakut*; filmi i shkurtër *Box of home*; filmi i shkurtër *Thundra*.Ai gjithashtu ushtroi profesionin e regjisorit edhe në fushën televizive, duke qenë kështu 
regjisor në emisionin televiziv *Afër* – RTK, gjithsej 42 emisione. Më pas punoi si producent dhe regjisor në serialin *Labirinth X*- RTK, gjithsej 29 episoda.
Ai po ashtu punoi si skenarist, regjisor dhe producent në serialin *Pleqtë*- RTK, gjithsej 40 episoda. Si producent punoi në filmin e shkurtër *Horizonti i nëntë*, e po ashtu edhe Pruducent në filmin e gjatë *Mala*.

Aktualisht Shkelzen Sylejmani është në moshën 32 vjeqare, dhe vazhdon ta ushtrojë profesionin e regjisorit, duke qenë aktiv në projekte të ndryshme si regjisor. Së fundmi filmi I tij *Thundra* ishte pjesmarrës në Festivalin e Filmit: Branson Film Festival në Amerikë, ku filmi morri qmimin *Best Actor* ne vitin 2020 ka marre cmimin me filmin *Thundra* regjija ma mir,dhe fotografia me mir,aktualisht eshte duke punuar filmin e gjate Flutura*Film qe flet per femrat e dhunuar ne luften e 1999 ne Kosovë

### Projektet
### Film dhe televizion
## Linqe te jashtme
*Ora e Pasdites - Shkelzen Sylejmani
*Mysafiri i Mëngjesit - Shkëlzen Sylejmani
*Filmi i shkurtër *Thundra'' - Trailer
*Endrra e Gjakut Official Trailer
*Seriali Labyrinth X
*Seriali Pleqtë

## References/Notes and references
Rudolf Stambolla

**Rudolf Stambolla** (Tiranë, 21 qershor 1931 - 6 mars 2021) ka qenë këngëtar dhe aktor shqiptar. Qe përfaqësues i muzikës së lehtë bashkëkohore e cila u popullarizua gjatë mesit të shekullit XX në Shqipëri. Ai gjithashtu është referuar si themeluesi i muzikës moderne shqiptare.

Në vitin 1948 doli kënga *Kur gjethet bien në vjeshtë*, e cila konsiderohet si një shembull klasik i muzikës tango shqiptare. Është një nga këngët më të famshme e Stambollës dhe është kënduar edhe nga disa këngëtarë të tjerë deri më sot. Në fillim të viteve 1950, Stambolla gjithashtu punoi si aktor. Në fund të viteve 1950 si këngëtar u incizua nga Radio Tirana së bashku me këngëtarë e tjerë të Estradës, gjë që e bëri shumë të popullarizuar me muzikën tango. Më 1962, Stambolla mori pjesë në edicionin e parë të Festivalit të Këngës me këngën *Kam një mall*. Një vit më vonë më 1963 Stambolla i dha fund karrierës së tij muzikore në Festivalin e dytë të Këngës me këngën *Për dashurinë do këndoja*. Prej atëherë e tutje vazhdoi punën e tij të rregullt si teknik i sistemeve telefonike, të cilin e kishte filluar që nga 1954.

Ndër 35 këngët e Stambollës që u publikuan gjatë karrierës së tij muzikore janë për shembull *Një natë në det*, *Flutur* (duet me Anita Taken), *A të kujtohet*, *Përsëri ke me u afru* dhe *Këndo kitara ime*. Vepra e tij, e frymëzuar gjithashtu nga muzika italiane dhe këngëtarët bashkëkohorë italianë si Claudio Villa, Luciano Tajoli apo Giorgio Consolini, u prodhua pjesërisht në vende të tjera si në Rumani, Bullgari, Çekosllovaki ose Bashkimin Sovjetik dhe u dëgjua gjithashtu jashtë vendit.

## Lidhje të jashtme 
* 

## Burime
Kinema ''Maks Velo''

'*Kinema *Maks Velo''''' është kinemaja në Laprakë të Tiranës, të cilën e kishte projektuar që në vitet ’70, Maks Velo dhe që dikur quhej “Ylli i kuq”. Kinemaja “Maks Velo” ka një sallë prej rreth 140 ulësesh, me ndriçim të mirë, sistemin antizjarri dhe hyrje-daljet e emergjencës.
Ajo shërben edhe si qendër për aktivitete kulturore e artistike dhe u vjenë në ndihmë artistëve të rinj, të cilët i përdorin këto mjedise për të shfaqur prodhimet e tyre.
Lista e filmave të animuar shqip

Lista e filmave të prodhuar në territoret e banuara nga shqiptarët. Pra janë prodhime nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Çamëria (Greqia) nëse ka. Përfshihen vetëm filma të prodhuar nga shqiptarë dhe/ose në shqip. 

## Shiko edhe 
* Lista e filmave të animuar
* Lista e filmave të animuar të Shqipërisë
* Lista e filmave të animuar të Kosovës

## Burim i të dhënave
Legjenda e asaj që iku

**Legjenda e asaj që iku** është roman i autorit Kasëm Trebeshina i botuar në Shqipëri në vitin 1992.

## Vepra 
## Për referencë
Kajsa Wahlberg

**Kajsa Wahlberg** është raportuese kombëtare e Suedisë mbi aktivitetet e opozitës për trafikimin e qenieve njerëzore.  Ajo mban titullin e Inspektores Detektive  dhe është drejtuese e njësisë së trafikimit të qenieve njerëzore të Autoritetit Policor Suedez.  Wahlberg ka vlerësuar numrin e prostitutave që ka rëne në vend me 40% midis 1998 dhe 2003 për shkak të miratimit nga ligji suedez Kvinnofrid të vitit 1999 që e bëri shitjen e seksit të ligjshme, por blerjen e seksit të paligjshme.  Në 2005, ajo tha se efektiviteti i *ligjit Kvinnofrid* është i kufizuar nga fakti që jo të gjithë autoritetet policore të vendit e bëjnë zbatimin e këtij ligji të veçantë një përparësi, me shumë autoritete policore që alokojnë më shumë nga burimet e tyre për të luftuar tregtinë e paligjshme të drogës .  Në vitin 2008, ajo tha se një numër i madh i politikanëve të huaj dhe zyrtarëve të zbatimit të ligjit po vinin në Suedi duke kërkuar të studionin ligjin *Kvinnofrid.*  Gjithashtu është shprehur: "Ne nuk kemi një problem me prostitutat. Ne kemi një problem me burrat që blejnë seks ".  Në mars të atij viti, Wahlberg shërbeu në një delegacion suedez të ekspertëve që udhëtuan në Skoci si fillimi i një fushate për të zbatuar një ligj në Skoci analoge me *ligjin Kvinnofrid* në Suedi.  Në vitin 2009, ajo tha se shumica e prostitutave të Suedisë emigruan në Suedi nga Evropa Lindore . 

## Referime
Andrea Dworkin

**Andrea Rita Dworkin** (26 shtator 1946 - 9 prill 2005) ishte një aktiviste dhe shkrimtare feministe radikale me origjinë amerikane. Më së shumti, ajo njihet për analizën e pornografisë në shkrimet e saj feministe. Veprat e saj përfshijnë nëntë libra jo-trillues, dy romane dhe një përmbledhje tregimesh. Tre vëllime të tjera u shkruajtën ose bashkë-redaktuan me profesoreshën e të drejtës kushtetuese amerikane dhe aktivisten feministe, Catharine A. MacKinnon.

Tema qendrore e punës së Dworkin është rivlerësimi i shoqërisë, kulturës dhe politikave perëndimore. Ajo e bëri këtë përmes prizmit të dhunës seksuale të burrave ndaj grave në një kontekst patriarkal. Ajo shkroi për një gamë të gjerë temash përfshirë jetën e Zhan D'Arkut,  Margaret Papandreou, dhe Nicole Brown Simpson; analizoi literaturën e Charlotte Brontë,  Jean Rhys,  Leo Tolstoy, Kōbō Abe, Tennessee Williams, James Baldwin dhe Isaac Bashevis Singer;  prezantoi perspektivën e saj radikale feministe në shqyrtimin e temave që historikisht janë shkruar ose përshkruar nga këndvështrimi i burrave, përfshirë përrallat, homoseksualitetin, lezbizmin, virgjërinë, antisemitizmin, Shtetin e Izraelit, Holokaustin, epërsinë biologjike, dhe racizmin. 

## Jo-trillim (vepra të zgjedhura) 
### *Urrejtja e Gruas* 
Botuar në 1974, ky ishte libri i parë i Dworkin që përshkruan shumë pika themelore tē filozofisë së saj feministe. Ajo e identifikon librin si një akt revolucionar, një shprehje e një "angazhimi për t'i dhënë fund dominimit mashkullor" në të gjitha manifestimet e tij kulturore dhe shoqërore.  Hyrja ofron një shpjegim kompleks të jetës së grave. Ajo përshkruan pamundësinë e një revolucioni për gratë, nëse gratë me privilegje dhe komoditete nuk janë të gatshme të heqin dorë nga këto në shenjë solidariteti me gratë jo aq të privilegjuara. 

## Referim
Vasilika Laçi

**Vasilika Laçi**  është një aktiviste dhe feministe e të drejtave të njeriut në Shqipëri, aktualisht punon me Civil Rights Defenders si oficere programi për Shqipërinë. 

## Edukimi 
Vasilika ka studiuar për Filozofi dhe Sociologji në Universitetin e Tiranës dhe një specializim në të Drejtat e Njeriut dhe Demokraci në Evropën Juglindore (Universiteti i Sarajevës & Universiteti i Bolonjës).

Laçi ka qenë një kontribues në betejën për respektimin e të drejtave të njeriut. Gjithashu ka ekspertizë në dimensionet rajonale të të drejtave të njeriut duke përfshirë të drejtat civile dhe politike, krimet e luftës, gjenocidin, kujtimet dhe përkujtimet. 

## Aktivizmi 
Laçi ka qenë e angazhuar më shumë në përdorimin e artit për të promovuar çështje të margjinalizimit dhe ka ndihmuar në organizimin në Tiranë të leximit të teatrit "Shtatë", një lojë mbi të drejtat e grave që provoi një ngjarje publike shumë të suksesshme; dhe gjithashtu të ekspozitës "Nën të njëjtën Çati" me fotografi nga jeta reale e romëve në Shqipëri.

## Referime
Tess Asplund

parapamje|Tess Asplund
**Tess Asplund** (u lind më 1974) është një aktiviste suedeze e cila fitoi vëmendje pas protestës së saj kundër neo- nazistëve në Borlänge, Suedi .  David Lagerlof është fotografi i imazhit viral në Asplund,ku Asplundi shfaqet në përballje me anëtarët e Lëvizjes Suedeze të Rezistencës Nordike me grushtin ngritur.  Ajo është me origjinë nga Kolumbia  dhe e përshkruan veten si Afro-Suedeze.  Në lidhje me incidentin, Asplundi citohet të ketë thënë "Nëse  fotografia ime mund të shtyjë më shumë njerëz të guxojnë të tregojnë rezistencë, atëherë gjithçka është mirë ... njerëzit duhet të bashkohen dhe të tregojnë se nuk është në rregull që racizmi po normalizohet dhe që fashistët po ecin në rrugët tona. ” 

Asplundi është anëtare e Afrophobia Focus . 

Asplundi u citua nga Aftonbladet si një bashkë-viktimë e një sulmi brutal me shtiza flamuri të kryer nga tre burra me origjinë polake pas një demonstrate populiste të krahut të djathtë në Stokholm në të cilën burrat polakë dukej se merrnin pjesë . 

Në 2016 Asplundi u përfshi në listën e 100 Grave të BBC, së bashku me Alicia Keys, Ellinah Wamukoya dhe Nadiya Hussain .  Tema për listën e këtij viti ishte sfidimi.

## Referime
Alice Paul

**Alice Stokes Paul** (11 janar 1885 - 9 korrik 1977) ishte një sufragjiste, feministe dhe aktiviste për të drejtat e grave dhe një nga udhëheqëset dhe strateget kryesore të fushatës për Amendamentin e 19-të të Kushtetutës Amerikane, që ndalon diskriminimin seksual në ushtrimin e të drejtës së votës. Paul, së bashku me Lucy Burns dhe aktiviste të tjera, ndërmori organizmin e ngjarjeve strategjike, si Procesioni i Gruas për të Drejtën e Votës dhe Rojtaret e Heshtura, të cilat ishin pjesë e fushatës së suksesshme që rezultoi në miratimin e Amendamentit në 1920. 

## Karriera 
Në 1907, pasi përfundoi studimet e masterit në Universitetin e Pensilvanisë, Paul u transferua në Angli, ku u përfshi në lëvizjen e grave britanike për të drejtën e votës, duke marrë pjesë rregullisht në demonstrata dhe marshime të Bashkimit Social dhe Politik të Grave (WSPU). Pas një "eksperience konvertimi" teksa dëgjonte Christabel Pankhurst të fliste në Universitetin e Birmingham, Paul u dashurua me lëvizjen. Ajo u përfshi duke ndihmuar në shitjen e një revistë sufragjiste në rrugë. Kjo ishte një detyrë veçanërisht e vështirë duke marrë parasysh armiqësinë ndaj sufragjisteve, dhe i hapi asaj sytë ndaj abuzimit me të cilin përballeshin gratë e përfshira në lëvizje. Këto përvoja, të kombinuara me mësimet e profesore Beatrice Webb, e bindën Paulin se puna shoqërore dhe bamirësia nuk mund të sillnin ndryshimet e nevojshme shoqërore në shoqëri: kjo mund të arrihej vetëm përmes statusit të barabartë ligjor për gratë. 

## Referim
Wangari Maathai

**Wangari Muta Maathai** (1 prill 1940 - 25 shtator 2011) ishte një aktiviste sociale, mjedisore dhe politike keniane dhe gruaja e parë afrikane që fitoi çmimin Nobel.  Ajo studioi në Shtetet e Bashkuara, ku mbaroi studimet Bachelor në Mount St. Scholastica dhe Masterin në Universitetin e Pittsburgh. Ajo ishte gruaja e parë në Afrikën Lindore dhe Qendrore që u bë Doktore Filozofie, duke marrë Ph.D. nga Universiteti i Nairobit në Kenia.

Në 1977, Maathai themeloi Lëvizjen e Brezit të Gjelbër,   një organizatë joqeveritare mjedisore e përqendruar në mbjelljen e pemëve, ruajtjen e mjedisit dhe mbrojtjen e të drejtave të grave . Në 1984, asaj iu dha Çmimi për të Drejtën e Jetesës për "transforminin e debatit ekologjik Kenian në aktivitet masiv për ripyllëzimin". Maathai ishte një anëtare e zgjedhur i Parlamentit të Kenias dhe midis janarit 2003 dhe nëntorit 2005 shërbeu si ndihmës ministre për mjedisin dhe burimet natyrore në qeverinë e Presidentit Mwai Kibaki. Ajo ishte Këshilltare Nderi e Këshillit Botëror për të Ardhmen.

Maathai vdiq nga ndërlikimet prej kancerit ovarian më 25 shtator 2011.

## Referim
Erjona Rusi

**Erjona Rusi** është gazetare dhe aktiviste e të drejtave të grave dhe roleve gjinore në Shqipëri.  

## Jeta personale 
Erjona Rusi ka lindur në Shkodër dhe ka jetuar atje deri në moshën dhjetëvjeçare. Ka studiuar për gazetari në Tiranë në vitet 2002-2006.  Krahas punës së saj si gazetare, ajo është aktiviste e të drejtave të grave e vajzave dhe të roleve gjinore. Ajo gjithmonë ka raportuar e reflektuar rolin që kanë pasur mediat në  krijimin e mentalitetit gjinor në Shqipëri.  Sipas saj, media ka luajtur një ndikim shumë të madh në mënyrën e portretizimit të grave, duke krijuar perceptime e  steriotipeve gjinore mbi rolin e tyre në shoqëri. 

## Referime
Sara Mohammad

parapamje|300x300px| Sara Mohammad (2015)
**Sara Mohammad** (u lind më 1967) është një aktiviste dhe farmaciste Suedeze e të drejtave të njeriut, e lindur në Kurd, Kurde Kurde. Ajo kërkoi azil në Suedi si një refugjate kuote në 1993 pasi u arratis nga martesa e fëmijës së saj një ditë para dasmës. Vëllai i saj e kishte kërcënuar se do ta qëllonte, duke mbajtur në kokë një pushkë kallashnikov.   Pasi Fadime Shahindal u vra në Uppsala në 2002, Mohammad themeloi Gapf (Glöm Aldrig Pela och Fadime) ose (Kurrë Mos Harro Pela dhe Fadime), një organizatë e cila bën fushatë kundër vrasjes së nderit . 

Në vitin 1984, kur ishte 17 vjeç, ajo u abuzua dhe u kërcënua nga vëllai i saj kur ajo refuzoi të bënte një martesë për fëmijë. Si rezultat, asaj iu desh të largohej nga familja e saj.  Përvojat e saj kanë kontribuar në luftën e saj të pandërprerë kundër dhunës dhe shtypjes që lidhet me nderin, si në Kurdistan ashtu edhe në Suedi. Në 2001, ajo themeloi GAPF për të luftuar dhunën e lidhur me nderin. Bashkëpunimi i ngushtë i GAPF me autoritetet suedeze dhe me administratën e Östergötland ka forcuar që nga viti 2005, përpjekjet për të parandaluar dhunën në lidhje me nderin, martesën e detyruar dhe gjymtimin e organeve gjenitale të grave. Në Mars 2017, Fakulteti i Mjekësisë dhe Shëndetit të Shëndetit të Universitetit Linköping i dha asaj një doktoratë nderi për "angazhimin e saj të patrembur për të drejtat e vajzave dhe grave të reja" si dhe për luftën e saj për të parandaluar gjymtimin e organeve gjenitale të grave . 

Përkundër përpjekjeve të saj, Mohammad nuk beson se situata po përmirësohet në Suedi. "Ngjarjet që arrijnë vëmendjen e autoriteteve janë vetëm maja e ajsbergut: ne kemi një pamje shumë më të plotë në GAPF. Vajzat dhe gratë u nënshtrohen kufizimeve dhe pyetjeve në rritje. . . Vajzat e vogla në çerdhe detyrohen të mbajnë shami për të mbuluar flokët e tyre: ato bëhen objekt seksual edhe kur janë shumë të reja ". 

## Referime
Ayo Ayoola-Amale

**Ayo Ayoola-Amale** është një poete dhe avokate Nigeriane.

## Biografia 
### Jeta e hershme 
**Adebisi Ayo Adekeye** u lind në Jos, Nigeri. 

Ajo iu bashkua lëvizjes për paqe  prej një moshe shumë të re dhe u bë Lidere e Klubit Rotaract si adoleshente. Ajo ishte anëtare e klubit Rotary dhe Gratë në Nigeri (WIN). 

Në moshën dhjetë vjeçare, ajo u zhvendos në Nigerinë veriore, ku edhe u rrit. Ajo studioi juridik në Universitetin Obafemi Awolowo dhe mori statusin e avokatisë në 1993. Më vonë ndoqi studimet në Universitetin e Lagos,  dhe në Universitetin e Ganës, prej ku fitoi diplomën juridike LLM dhe LLM (ADR), respektivisht. Aktualisht, ajo banon në Akra, por udhëton shpesh nëpër botë për të dhënë mesazhe paqeje dhe harmonie globale. 

### Karriera 
Ayo është avokate, profesioniste për zgjidhjen e konflikteve, ndihmëse e çertifikuar për zgjidhjen e konflikteve.  Ajo është anëtare e Institutit Chartered të Arbitrarëve, MB.  Ayo është Ligjëruese e Lartë dhe Drejtuese e Departamentit të Drejtësisë, në Universitetin Kolegj Kings, Universitetin e Wisconsin dhe Universitetin Kolegj Teknik të Ganës. 

## Referim
Që në Prevezë e në Vlorë

**Që në Prevezë e në Vlorë** është këngë popullore labe që i kushtohet revoltës ndaj levizjes së Tanzimatit

Si psh Tafil Buzi, Hodo Aliu,  Zenel Gjoleka

## Sfondi historik 
Në këtë këngë përmenden disa figura historike që japin mundësinë e fiksimit të përiudhës së historisë.

## Teksti 
* Që në Prevezë e në Vlorë,
* ç’u mbush deti me pamporë.
* Një pasha me tre taborë
* dolli në Sarandë e Vlorë.

* Mynafikët vijnë e shkojnë
* në Stamboll kartrat dërgojnë.
* Në to sulltanit i thonë
* se shqiptarët nuk pranojnë
* t’i thonë sulltanit “lepe!”
* s’japin nizamë e xhelepe.

* Nizamë e xhelepe s’ka
* është vendi fukara,
* jetojnë me lakëra,
* katër shtëpi me një ka,
* si rrallë ka në dunja!
* në muslimanë e raja!
 
* Gryka e maleve gjëmojnë,
* uxhum bënë tre taborrë.
* Po me kë vallë luftojnë?
* Me Gjolekë Kuçin thonë.
 
* Gjolekë e Hodo Aliu,
* në dorë palla ç’u ngriu
* Tafil Buz mustaqeziu,
* nga Grykë e Kuçit arriu.

* Këta djemtë e Kurveleshit,
* me pallë luftojnë sheshit.
* Kurveleshi gur i thatë
* me pallë luftojnë gratë.

* O halldup shallvaregjerë,
* në ta zënça dot guberë
* do ta bëj si tjetër herë:
* të çirresh ferrë më ferrë,
* si litar tij për të vjerrë
* në pyje degë më degë.

## Kush e ka kënduar 
## Lidhje te jashtme
Hamdi Ndrecaj

**Hamdi Nëdrecaj** (i lindur më 31 janar 1969) në fshatin Maqitev, Komuna e Suharekës. Jeton në Ferizaj. Ka qenë pjesëtar i Ushtrisë Kroate gjatë Luftës në Kroaci dhe i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së) gjatë Luftës së Kosovës. Ka marrë pjesë edhe në Luftën e vitit 2001 në Maqedoni si pjesëtar i Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare. Njihet ndryshe edhe me nofkën e luftës **Komandant Panteri**.

**Hamdi Nëdrecaj–Panteri** rrjedh nga një familje me tradita patriotike nga fshati Maqitev, Komuna e Suharekës, ku ai kreu Shkollën fillore. Nga viti 1982 shpërngulet me familje në qytetin e Ferizajit. Shkollën e Mesme e mbaron në Ferizaj dhe regjistrohet në Shkollën e Lartë Pedagogjike në Ferizaj. Në protestat e vitit 1989 Hamdiun e arrestojnë dhe e dënojnë si të burgosur politik me 3 muaj burg dhe një vit izolim. Mbas kësaj e detyruan të shkojë në Ushtrinë Jugosllave në qytetin Buje te Istres. I dënuar nga gjykata ushtarake e Nishit në mungesë me 6 vite burg. Me fillimin e Luftës në Kroaci ai dezerton dhe iu bashkangjitet njësive Kroate në Buje të Istres e pastaj në Legijen e zezë Kroate. Në Ushtrinë Kroate e sidomos në Njësinë Legijat e Zeza ishte treguar shumë trim, i shkathtë dhe i suksesshëm në aksione luftarake. Pas përfundimit të luftës në Kroaci qëndron për disa kohë atje dhe gjithmon mendjen dhe shpirtin e kishte në Kosovën e dashur, sepse e dinte se edhe Kosova nuk do të shpëtonte pa Luftë dhe e brente mënyra se si të bënte përgaditje për Kosovën. Me fillimin e aksioneve të UÇK-së, ai erdhi dhe ju bashkangjit Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së). Këtu ishte si Luan, sepse e kishte përvojen, taktiken dhe mbi te gjitha i dinte taktikat dhe mënyrat e luftimit kundër forcave serbe, andaj ky gjithmon ju kundërpërgjigjej në mënyrën më efikase dhe ju shkaktonte dëme të mëdha si në njerëz ashtu edhe në tekniken luftarake të armikut.

Në vitin 2001 bashkohet ne rradhët e USHTRISË ÇLIRIMTARE KOMBËTARE ku edhe ishte njëri nga bashkëthemeluesit e saj. Ndërsa ka shërbyer në vitin 2001 si komandant operativ ne batalionin e parë të Brigadës 112 Mujdin Aliu. Pas rënies heroike të bashkëluftëtarit të tij Komandant Rrahim Beqirit-Roki, Hamdi Ndrecaj do të bëhet udhëheqës i kësaj brigade, e cila vepronte në rajonin e Tetovës dhe me gjere. Është shquar dhe nderuar nga bashkëluftëtaret dhe qytetaret dhe të gjithë bashkëkombasit për heroizmin e pashoq që tregoi gjatë betejave të njëpasnjëshme kundër forcave qeveritare Maqedonase. **Komandant Panteri** kishte disa mosmarrëveshje me disa anëtar te shtabit të përgjithshëm të USHTRISË ÇLIRIMTARE KOMBËTARE sepse nuk dëshironte, që marrëveshja e Ohrit te firmosej nga shtabi i përgjithëshëm mirepo pas disa trysnive kishte pranuar një marrëveshje te tillë por vetëm në formën e një armepushimi te qëndrueshëm. Ndërsa me datën 15 gusht 2014 zyrtarisht emërohet Komandant i Gardës së Republikës së Iliridës, që edhe sot e ushtron këtë post edhe përkunder gjendjes shëndetësore të marrë nga lufta.

## Referencat
Bahriye Üçok

parapamje|240px|Skulptura e Bahriye Üçok në Ankara
**Bahriye Üçok** (1919 - 6 tetor 1990) ishte një akademike turke e teologjisë, politikane e krahut të majtë, shkrimtare, kolumniste dhe aktiviste e të drejtave të grave, vrasja e të cilit në vitin 1990 mbetet ende e pazgjidhur.

## Biografia
Ajo lindi në Trabzon, përfundoi arsimin e saj fillor në Ordu dhe më pas u diplomua në Shkollën e Mesme Kandili për Vajza në Stamboll. Ajo u arsimua në historinë mesjetare Islame dhe turke në Fakultetin Filologjik, histori dhe gjeografi të Universitetit të Ankarasë. Në të njëjtën kohë, ajo ndoqi Konservatorin Shtetëror dhe përfundoi seksionin e Operës.

Pas njëmbëdhjetë vjetësh pune si mësuese e shkollës së mesme në Samsun dhe Ankara, ajo hyri në Universitetin e Ankarasë si asistente në Fakultetin e Teologjisë në vitin 1953. Ajo mori doktoraturën e saj më 1957, duke dhënë dhe u bë një profesore e asociuar me tezën e saj mbi "Sundimtaret femra në vendet islamike" dhe së fundmi profesoreshë, duke qenë mësuesja e parë universitare femër në këtë fakultet. Duke qenë e rrjedhshme në arabisht dhe persisht, ajo interpretoi Islamin në një mënyrë moderne dhe tolerante duke u përqëndruar në rolin e grave në Islam. Atentati mbeti i pazbardhur. Ajo u varros në Varrezat Karşıyaka, Ankara.

## Punimet 
* "İslam'dan Dönenler ve Yalancı Peygamberler", İlahiyat Fakültesi Yayınları, Ankara, 1967.
: "İslam'dan Dönenler ve Yalancı Peygamberler", Millî Eğitim Basımevi, İstanbul, 1981.
: "İslam'dan Dönenler ve Yalancı Peygamberler Hicri 7. - 11. Yıllar", Cem Yayınevi - İslam Araştırmaları, İstanbul, 1996.
* "İslam Devletinde Kadın Hükümdarlar", Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 1965.
: "İslam Devletlerinde Türk Naibeler ve Kadın Hükümdarlar", Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları - İslam Tarihi, Ankara, 1981.
: "İslam Devletlerinde Türk Naibeler ve Kadın Hükümdarlar", Bilge Kültür Sanat, İstanbul, 2011.
* "Atatürk'ün İzinde Bir Arpa Boyu", Cem Yayınevi, İstanbul, 2000.
* "Şeriat Sarmalında Türkiye", Cumhuriyet Kitapları - Siyasal Bilimler, İstanbul, 2010.
* "İslam Tarihi Emeviler Abbasiler (Bilim ve Kültür Esereri Dizisi MEB. Ankara 1983)

## Referime
Testi gjenealogjik i ADN-së

**Testi gjenealogjik i ADN-së** është një test i bazuar në ADN-në, i cili shikon vendet specifike të gjenomit të një personi, me qëllim për të gjetur ose verifikuar marrëdhëniet gjenealogjike të paraardhësve ose (me besueshmëri më të ulët) për të vlerësuar përzierjen etnike të një individi si pjesë e gjenealogjisë gjenetike. Meqenëse kompani të ndryshme testimi përdorin grupe të ndryshme referimi etnik dhe algoritme të ndryshëm përputhës, vlerësimet etnike për një individ do të mund ndryshojnë midis dz ose më shumë testeve, ndonjëherë në mënyrë dramatike.     

## Përmbledhje 
Aktualisht janë në dispozicion tre lloje kryesore të testeve gjenealogjike të ADN-së, ku secili shikon një pjesë të ndryshme të gjenomit dhe është i dobishëm për lloje të ndryshme të hulumtimeve gjenealogjike: autosomal (atDNA), mitokondriale (mtDNA) dhe Y-DNA .

Testet autosomale mund të rezultojnë në një numër të madh të përputhjes së ADN-së si me meshkuj ashtu edhe me femra të cilët gjithashtu kanë testuar me të njëjtën kompani. Çdo ndeshje zakonisht do të tregojë një shkallë të vlerësuar të lidhjes, dmth., një ndeshje e ngushtë familjare, kushërinj 1-2 Shkalla më e largët e marrëdhënies është zakonisht niveli "kushëriri i 6-të ose më tej". Sidoqoftë, për shkak të natyrës së rastësishme të asaj se si dhe sa ADN trashëgohet nga secili person i testuar nga paraardhësit e tyre të përbashkët, përfundime të sakta të marrëdhënies mund të bëhen vetëm për marrëdhënie të ngushta. Kërkimet gjenealogjike tradicionale dhe ndarja e pemëve familjare, zakonisht kërkohen për interpretimin e rezultateve. Testet autosomale përdoren gjithashtu në vlerësimin e përzierjes etnike.

Testet e MtDNA dhe Y-DNA janë shumë më objektive. Sidoqoftë, ato japin shumë më pak përputhje të ADN-së, nëse ka ndonjë (në varësi të ndërmarrjes që bën testimin), pasi ato janë të kufizuara respektivisht në marrëdhënie përgjatë një linje të rreptë femërore dhe një linje të rreptë mashkullore. Testet MtDNA dhe Y-DNA përdoren për të identifikuar kulturat arkeologjike dhe rrugët e migrimit të paraardhësve të një personi përgjatë një linje të rreptë të nënës ose të një linje të rreptë të babait. Bazuar në mtDNA dhe Y-ADN, mund edhe të bëhet identifikimi i një haplogroupi të individi të caktuar. Testi i mtDNA mund të merret nga meshkujt dhe femrat, sepse të gjithë trashëgojnë mtDNA e tyre nga nëna e tyre, pasi ADN mitokondriale ndodhet në qelizën vezë. Sidoqoftë, një test Y-DNA mund të merret vetëm nga një mashkull, pasi vetëm meshkujt kanë një kromozom Y.                    

## Shih edhe 
* ADN
* Gjenetika
* Gjenealogjia

## Literatura 
* 
* 
* 
*   
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Referime
Thërret Prizreni mori Shkodër

**Thërret Prizreni mori Shkodër** është këngë popullore shqiptare me motive patriotike.

## Teksti 
Hej,
Thërret Prizreni mori Shkodër
Hajde të rrijmë se të kam motër
Merre Durrësin dhe Tiranën
Se na kështu e gëzojna nënën
Unë thërras Pejë edhe Gjakovë
Drenicë, Llap edhe Rugovë
Vjen Deçani e Mitrovica
Kaçaniku e Kamenica
Vjen Gjilani e Prishtina
Ferizaji edhe Klina
Oh, në këtë kala së bashku të rrina

Hej,
Kur të vini mos harroni
Edhe Krujën këtu të ma ftoni
Çoni lajm në Gjirokastër
Tepelenë e Mallakastër
Has, Mirditë, Kuksin me thirrë
Thirre Korçën o me rrethinë
Thërras Tetovën e Gostivarin
Thërras Ulqinin e Tivarin
Bujanovci, vjen Presheva
Suhareka e Malisheva
O tën Gollaku e Podujeva

Hej,
Kam thirrë Plavë
Kam thirrë Guci
Hot e Grudë edhe Malësi
Kam thirrë Dibrën, Ohrin, Strugën
Merre Lezhën edhe Pukën
Vjen Çamëria, vjen Janinë
O lum na lum së bashku do rrina
Manastiri ka çu fjalë
Gjithsesi unë kam me ardhë
Gjithsesi unë kam me ardhë
O se për Korçë malli më ka marrë
Po ni besë ka thanë e ki
O herdokur te ju do vij

Hej,
Kur të vini dorë për dorë
Mos harroni të shkoni në Vlorë
Çonja Vlorës një porosi
Një flamur le ta mbajë në gji
Të gjithë vllazën edhe motra
Ejani këtu po na thërret votra
Një kunorë bashkë ta qëndisim
Një flamur pa yll ta ngrisim
Le të dëgjojë sot bota mbarë

Hej, kështu rrinë bashkë o
Gjithë populli shqiptar

## Lidhje të jashtme
Besnik Jakaj

**Besnik Jakaj** (lindur më 10 tetor 1972) është mjek nefrolog, kandidat për deputet i Lëvizjes Socialiste për Integrim në zgjedhjet për kuvendin 2021, në zonën zgjedhore të qarkut Tiranë. 

## Biografia 
parapamje|Puka
**Besnik Jakaj** është lindur në Iballë të Pukës më 10 tetor 1972. Prej 26 janarit të vitit 2006 është  i martuar me Mirela Neli Jakaj, me profesion farmaciste dhe nga kjo martesë kanë ardhur në jetë 2 fëmijë.

## Edukimi 
Ai është diplomuar për mjekësi të përgjithshme në Fakultetin e Mjekësisë në Universitetin e Tiranës (1992-1998). Prej vitit 2000-2003 Jakaj është specializuar për Nefrologji dhe ka marrë titullin mjek Nefrolog.

Ndërsa për  6 muaj midis vitit 2005 dhe 2006 ai ka ndjekur një kurs me kohë të plotë për Menaxhim dhe Drejtim të Sistemit Shëndetësor nga Universiteti i Monreal i Kanadasë dhe kooperacioni i Zvicrës.

Prej viti 2008-2010 Jakaj bëri Shkollën Post Universitare të Mjekësisë. Më tej duke filluar që nga viti 2017 Besnik Jakaj është në proces Doktorature. Jakaj ka të mbrojtur gjuhën angleze. 

## Karriera profesionale 
Pas diplomimit në Fakultetin e Mjeksisë, ai punoi për një periudhë 1-vjeçare 1999-2000 si mjek familje. Prej vitit 2000-2003 vazhdoi specializimin në degën e Nefrologjisë dhe pas mbarimit u kthye në punë si mjek nefrolog pranë Qendrës Spitalore Nënë Tereza, profesion që e vazhdoi deri në vitin 2005.

Që prej vitit 2005 Jakaj ka mbajtur poste të larta drejtuese në fushën e shëndetësisë si:

Drejtor i Burimeve Njerëzore dhe Edukimit në vazhdim në Ministrinë e Shëndetësisë (2005-2006)

Drejtor i Përgjithshëm pranë ISHP (2006-2007)

Drejtor i Përgjithshëm pranë Qendrës Kombëtare të Kontrollit të Barnave (2007-2012).

Drejtor Ekzekutiv pranë Med Impex (2012-2013)

Drejtor i Vlerësimit dhe Komunikimit të Riskut pranë Autoritetit Kombëtar të Ushqimit (2013-2017)

Drejtor Marketingu pranë Med Impex Sh.P.K në Prishtinë (2018-2019)

## Karriera politike 
Besnik Jakaj ka qenë anëtar i Forumit Rinor të Partisë Demokratike të Shqipërisë nga viti 1998-2012. Po në vitin 1998-2012 ai u bë Drejtues Politik i rrethit të Pukës dhe i njësisë numër 4 në Tiranë për Partinë Demokratike të Shqipërisë.

Ndërsa nga viti 1999-2012 ka qenë anëtar i Këshilllit Kombëtar në Partinë Demokratike të Shqipërisë. Prej viti 2012 është mbështetës aktiv i Lëvizjes Socialiste për Integrim, ndërsa prej muajit dhjetor 2020 Jakaj është bërë Anëtar i Kryesisë në Lëvizjen Socialiste për Integrim dega Tiranë si dhe koordinator e Drejtues Politik i  njësisë 11 dhe i njësisë 5 në Tiranë.

## Referime
MacKenzie Bezos

MacKenzie Bezos eshte bashkshortja e siper marrsit teknologjik jeff bezos tani me ata jane te ndare por ata kane 4 femije kur jeff bezos dhe bashkshortja e tij vendosen te ndaheshin MacKenzie ( bashkshortja e tije ) i tha qe duhet tja jepte shume para sepse edhe ajo bente pune ne kompanin qe ai zotron Amazon
Shkëlqim Çela

**Shkëlqim Çela** poet dhe romancier shqiptar. Ka lindur në Tiranë në vitin 1962. Pasi kreu studimet universitare në Universitetin Bujqësor të Tiranës, emigroi në Austri në vitin 1991 dhe më pas në SHBA, ku kreu studime të niveleve të larta në fushën e statistikës e të mbrojtjes së mjedisit.

## Botimet 
“Mëmëdhembje”,  proza (“Albin”, Tiranë 2008)

“Kulmak”, proza (“Albin”, Tiranë 2009)

“K.”,  poezi (“Albin”, Tiranë 2010)

“Zgjimi i ushtarit nga vdekja fushore” (“Tirana Times”, Tiranë, 2012)

“Ishulli Ruzvelt” (Tirana Times, Tiranë, 2013)

“Tuneli i dhëndurëve”, tregime dhe novela (“Tirana Times”, Tiranë, 2015)

“Embriologji”, novela  (“Mapo”, Tiranë, 2016)

“Një zgjues për ty”, roman (“Tirana Times”, Tiranë, 2017)

“Barërat e së keqes”, prozë (“Çabej, Tiranë, 2019)

## Botime në bashkautorësi 
“Bimët livadho-kullasore dhe bashkëshoqërimet e tyre”,  studim, Ismet Boka; Theofan Buzi; Shkëlqim Çela; Veli Hoxha, (“Shtëpia e Propagandës Bujqësore”, Tiranë, 1988)

“Livadhet polifite të Tiranës dhe Skraparit,  studim, Shkëlqim Çela; Theofan Buzi, (“Shtëpia e Propagandës Bujqësore”, Tiranë, 1989)

## Botime në gjuhë të huaj 
“Dogleg”, përmbledhje poetike, anglisht,  (“The Aldrich Press”, 2017)
Federata Ndërkombëtare e Përkthyesve

**Federata Ndërkombëtare e Përkthyesve**  është një grup ndërkombëtar i shoqatave të përkthyesve, interpretuesve dhe terminologëve . Më shumë se 100 shoqata profesionale janë të ndërlidhura, që përfaqësojnë mbi 80,000 përkthyes në 55 vende të ndryshme të botës. Qëllimi i Federatës është të promovojë profesionalizmin në disiplinat që ajo përfaqëson. Ajo kërkon vazhdimisht të përmirësojë kushtet për profesionin e përkthyesit në të gjitha vendet dhe të mbrojë të drejtat e përkthyesve si dhe lirinë e shprehjes.  

Federata mban marrëdhënie operacionale me UNESCO dhe promovon Ditën Ndërkombëtare të Përkthimit .

## Objektivat 
Objektivat e Federatës Ndërkombëtare të Përkthyesve janë:

* ndëlidhja dhe bashkëpunimi i shoqatave ekzistuese të përkthyesve, interpretuesve dhe terminologëve;
* inkurajimi dhe lehtësimi i formimit të shoqatave të tilla në vendet ku ato ende nuk ekzistojnë;
* t'u sigurojë shoqatave anëtare informacion në lidhje me kushtet e punës, mjetet teknologjike, trajnimin fillestar dhe të vazhdueshëm dhe të gjitha pyetjet e dobishme për profesionin;
* të zhvillojë dhe mirëmbajë, ndërmjet të gjitha shoqatave anëtare, marrëdhënie të mira që u shërbejnë interesave të përkthyesve;
* të mbrojë të drejtat morale dhe materiale të përkthyesve në të gjithë botën;
* të promovojë njohjen e profesioneve të përkthyesit, përkthyesit dhe terminologut, të përmirësojë statusin e përkthyesve në shoqëri dhe të promovojë përkthimin si një shkencë dhe një art.

## Shih edhe 
* UNESCO
* Përkthimi
* Jeronimi nga Stridoni
* Dita ndërkombëtare e përkthimit

## Referime
Karin Alfredson

**Karin Alfredson** (ka lindur më 1953) është një shkrimtare dhe gazetare Suedeze.

Ajo ka shkruar artikuj për revistën *OmVärlden* dhe ka punuar si redaktore për disa programe për televizion publik suedez SVT . Ajo ka punuar gjithashtu si një profesore e gazetarisë në Universitetin Umeå . Ajo ka kontribuar në antologjinë *The Tattooed Girl: The Enigma of Stieg Larsson and the Secrets Behind the Thrillers*.  Librat e saj, përveç tematikës së trillimit kriminal, trajtojnë kryesisht çështjet e grave. Ajo aktualisht jeton në Stokholm . 

Alfredsson është vlerësuar si forca kryesore lëvizëse gjatë viteve 1980 duke bindur qeverinë suedeze ta trajtojë ashpër dhunën në familje. Ajo ka themeluar dhe ka drejtuar projektin joqeveritar "Shkaku i Vdekjes: Gruaja" me qëllim ndalimin e dhunës ndaj grave. 

## Punime të zgjedhura 
* *Njeri Den älskar agar njeri?*, mbi dhunën ndaj grave (1979) ("Personi që e doni ju lëndon?") ) 
* *80 klasë från Varmvattnet*, roman krimi (2006), mori çmimin debutues të Akademisë së Shkrimtarëve të Krimit Suedez, përkthyer në anglisht si *Bukuri, Bekim dhe Shpresë*
* *Kvinnorna på 10: e våningen*, roman krimi (2008), përkthyer në anglisht si *Gruaja në katin e 10-të*
* *Klockan 21:37*, roman krimi (2009), përkthyer në anglisht si *9:37 pasdite*
* *Den sjätte gudinnan*, roman krimi (2010), përkthyer në anglisht si *Hyjnesha e Gjashtë*
* *Pojken i hiss 54*, roman krimi (2011), përkthyer në anglisht si *Djali në ashensorin 54*

## Referime 
## Linqe te jashtme 
*