Insula (hapsirë urbane)

parapamje|347px|Plani i Calleva Atrebatum
Fjala latine  (tekstualisht ishull; forma në shumës: ) përdorej në qytetet romake për të përshkruar ose një bllok banesash në planin e një qyteti (d.m.th. një hapsirë urbane e rrethuar nga katër rrugë) ose më vonë një llojë ndërtesë apartmentesh që zinte një bllok të tillë urban specifikisht në Romë dhe Ostian e afërt. Lloji i fundi i *insulae* ishin të njohura të ishin të prirura ndaj zjarrit, rrënimit dhe sëmundjet.

[parapamje|majtas|389px|Plani i rindërtuar i [Këlni|Colonia Claudia Ara Agrippinensium, Këln, Gjermani]]
Një plan standard qyteti romak bazohej në një plan rrjet drejtëkëndor rrugësh (të vendosura në kënd të drejtë me njëra-tjetrën). Ai bazohej mbi modelet e qyteteve të lashta greke, të përshkruara nga Hipodamosi i Miletit. U përdor veçanërisht kur themeloheshin qytete të reja, p.sh.: në Roman . 

Rrugët e secilit qytet dizenjonin *decumani* (rrugët me drejtim lindje–perëndim) dhe *cardines* (rrugët me drejtim veri–jug). Rrugët kryesore, *decumanus maximus* dhe *cardo maximus*, priteshin në ose pranë forumit, përreth të cilit vendoseshin ndërtesat më të rëndësishme publike.

## Shiko gjithashtu
* Imbreks dhe tegula
* Rendet arkitekturorë
* Stili arkitekturor
* Planifikimi urban
* Urbanizimi
* Zona urbane
* Arkitektura Romake
* Agger
* Arsimi në Romën e lashtë
* Arti romak
* Marina Romake
* Mare Nostrum
* Anijet Romake
* Shtetësia Romake
* Tempulli Romak
* Insula (ndërtesë)
* Domus
* Llaçi romak
* Vila Romake
* Arx
* Bujqësia në Romën e lashtë
* Cirku Romak
* Contio
* Cursus honorum
* Çitadela
* Dominati (Roma)
* E drejta romake
* Ekonomia Romake
* Feja romake
* Festivalet Romake
* Fëmijëria në Romën e lashtë
* Filozofia e lashtë romake
* Harku i Triumfit
* Honesta missio
* Honestiores dhe humiliores
* Institucionet politike të Romës së lashtë
* Kalendari Romak
* Kleisoura (distrikt bizantin)
* Klima e Romës së Lashtë
* Kolonia Romake
* Koloseumi
* Kolumbarium
* Kopshtet romake
* Kufijtë ushtarakë dhe fortifimet romake
* Kultura e Romës së lashtë
* Kuzhina antike romake
* Larja në Romën e Lashtë
* Limes
* Limes Alutanus
* Limes Danubii
* Limes Moesicus
* Limes Pannonicus
* Limes Porolissensis
* Limes Sarmatiae
* Limes Transalutanus
* Lista e toponimeve latine në Ballkan
* Lista e kolonive romake
* Ludi
* Legjioni romak
* Magjistratët romakë
* Magister militum Ilirikum
* Mansio
* Martesa në Romën e lashtë
* Mitologjia romake
* Moda e flokëve në Romën e lashtë
* Monarkia romake
* Mos maiorum
* Muret e lashta të Durrësit
* Muret mbrojtëse romake
* Muri i Hadrianit
* Muri i Trajanit
* Notitia Dignitatum
* Novus homo
* Optimates dhe populares
* Pax Romana
* Perandoria Romake
* Periudha e Ngrohtë Romake
* Principati (Roma)
* Republika Romake
* Romanitas
* Romanizimi (kulturor)
* Rrugët romake
* Shpyllëzimi gjatë periudhës romake
* Shtatë Kodrat e Romës
* Skllavëria në Romën e lashtë
* Soli (hyjni)
* Spektaklet Romake
* SPQR
* Teknologjia në Romën e lashtë
* Thermae
* Traditat romake të emërtimit
* Triumfi Romak
* Ura romake
* Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake
* Ushtria Romake
* Vallum
* Veshjet në Romën e lashtë
* Vigiles
* Zjarrfikja në Romën e Lashtë

## Referime 
## Bibliografia
* 
* 
* 
* 
* 

## Lidhje të jashtme
* The Insula IX Excavation
* Pompeii Insula 9