Kufiri mes Malit të Zi dhe Kroacisë

**Kufiri ndërmjet Kroacisë dhe Malit të Zi** është vetëm rreth 25 kilometra i gjatë. Ai ndan territorin e Republikës së Kroacisë dhe Malit të Zi dhe është kufiri i jashtëm i Bashkimit Evropian .

## Vija kufitare 
parapamje| Igalo dhe Sutorina në Mal të Zi, Kepi Kobila - kufiri në të djathtë në Riedel
Kufiri i përbashkët shtetëror shkon afërsisht në verilindje nga Gjiri i Kotorrit deri në malet e para të Dinarideve . Ai korrespondon me kufirin komunal të Konavles kroate (dhe kështu qarkun Dubrovnik-Neretva ) dhe Herceg Novi malazez. 

Kufiri fillon në majën perëndimore të gjirit të jashtëm të Kotorrit, jo shumë larg Kepit të Kobilës . Më pas shtrihet në veri-lindje përgjatë kreshtës së *Mandelovinës* rreth 450 m.. përgjatë të cilit formon këtë gadishull.  Në qafën e Debeli Bregut kthehet në veri dhe kalon mbi vargun malor të Bjelotinës, maja më e lartë kufitare këtu është *Kita* .&nbsp;( 1089 m.). 

Me rënien e Republikës së Venedikut, Raguza dhe Cattaro iu dhanë si dominime në Paqen e Campo Formio në 1797 në Austri dhe erdhën në Mbretërinë e Dalmacisë (1767-1777 Mbretëria e Ilirisë ). Pas Paqes së Pressburgut në 1806, disfata në Luftën e Dytë Botërore.&nbsp;Gjatë Luftës së Napoleonit, territori i kaloi Perandorisë Franceze, e cila vendosi provincat ilire në bregdetin e Adriatikut. Megjithatë, në kundërshtim me traktatin, Austria ia dorëzoi Cattaro Principatës së Malit të Zi . Marrja u bë efektive vetëm në fund të datës 3&nbsp;Lufta Napoleonike&nbsp;Zbatuar në 1809, por Cattaro mbeti malazez. E bukur&nbsp;1813 ( 4 Lufta e Napoleonit ) Trupat austriake hynë përsëri, dhe me Kongresin e Vjenës&nbsp;Më 1815 u rivendos Mbretëria e Ilirisë. Në 1849 Toka e Kurorës së Dalmacisë u riinstalua. Me pushtimin e Bosnjës&nbsp;Në 1878 ( aneksimi 1908) kufiri u bë tërësisht i brendshëm-austriak, midis pjesës austriake të perandorisë ( Cisleithania ) dhe godinës austro-hungareze të Bosnjës.
[parapamje| Komunat e Provincia di Cattaro italiane 1941–43, me [Gruda|Grudën e sotme kroate]]
Me rënien e monarkisë së Habsburgëve në vitin 1918, u krijua Mbretëria e Jugosllavisë . Banovina Zeta (Zetska banovina) u krijua në vitin 1929, por kufiri i saj me bregun e Banschaft ishte shumë më në veri, përfshinte edhe rrethin e Dubrovnikut. Kjo u rishikua në vitin 1939 me Mbretërinë Jugosllave, dhe Bansovina Kroate (Banovina Hrvatska) u rivendos në masën e vjetër. Në fushatën ballkanike të Luftës së Dytë Botërore, trupat gjermano-italiane pushtuan zonën në 1941, shteti u nda në republika individuale, këtu një shtet i pavarur i Kroacisë, i cili përfshinte edhe Bosnje-Hercegovinën. Megjithatë, Rajhu i Tretë i dha Gjirin e Kotorrit, duke përfshirë pjesë të zonës së sotme kufitare kroate në Konavle deri në fshatin Gruda, në Itali ( provinca Cattaro, pjesë administrative e provincës së Dalmacisë ), e cila, megjithatë, ra nën ushtrinë gjermane. administrata qysh në vitin 1943 kur Italia e Musolinit u shemb. Një vit më pas, trupat e Titos pushtuan zonën. Tani u krijua Republika Popullore Federale (nga viti 1963 Republika Socialiste Federative) e Jugosllavisë, dhe republikat e saj përbërëse, këtu Republika Socialiste e Kroacisë, Republika Socialiste e Bosnjës dhe Hercegovinës dhe Republika Socialiste e Malit të Zi . Në vitin 1947, boshnjaku Djuradj Pucar dhe malazezi Blazho Jankoviç negociuan vargmalet orografike malore si kufiri i Malit të Zi me Bosnje-Hercegovinën, duke i dhënë Sutorinë Malit të Zi dhe në kthim zonat në lindje të lumit Sutjeska me Bosnje-Hercegovinën. Ky shkëmbim ishte vetëm me kontratë në Vjenë 24.&nbsp;gusht 2015 u rregullua përfundimisht. 

Kur Jugosllavia u shemb në 1991, u shfaq Republika e Kroacisë dhe Republika Federale e Jugosllavisë (nga 2003 Serbia dhe Mali i Zi, "pjesa tjetër e Jugosllavisë") . Sipas konstatimeve të Komisionit të Badinterit, i cili u krijua me sugjerimin e Komunitetit të atëhershëm Evropian dhe i kryesuar nga gjyqtari kushtetues francez Robert Badinter, kufiri i mëparshëm i pjesshëm i republikës u shpall kufi shtetëror.  Gjatë Luftës së Bosnjës 1992-1995, megjithatë, kufiri u luftua dhe ka ende pozicione dhe relike lufte në Bjelotinë. Në vitin 1996 u formua Republika e Malit të Zi . Dy shtetet e reja zgjidhën mosmarrëveshjet kufitare. Gadishulli i Prevlakës me vendndodhjen e tij strategjike Kepi i Oshtrës për Gjirin e Kotorrit ishte një bazë ushtarake e Ushtrisë Popullore Jugosllave, çmilitarizimi i së cilës ishte ende nga viti 1996 deri në vitin 2002 nga Misioni i Vëzhguesve të Kombeve të Bashkuara në Prevlakë.&nbsp;(UNMOP) u monitorua. Kufiri specifik i zonës detare të Oshtrës është diskutuar sërish kohët e fundit për shkak se këtu dyshohen depozita nafte dhe gazi. 

Në vitin 2003, Kroacia filloi negociatat e anëtarësimit në Bashkimin Evropian . Mali i Zi është një vend zyrtar kandidat për në BE që nga viti 2012 . në datën 1 korrik 2013 Kroacia u bashkua me Bashkimin Evropian dhe që atëherë ka qenë një kufi i jashtëm i BE-së . Anëtarësimi në zonën Shengen është ende në fazën e planifikimit.

## Vendkalimet kufitare 
Kufiri është një kufi i jashtëm i BE-së, por jo ende një kufi i jashtëm Shengen (zona e trafikut kufitar të lirë).

Vendkalimet kufitare midis dy shteteve janë (pala kroate përmendet së pari): 

* Debeli Breg në itinerarin ( Dubrovnik –) Cavtat – Herceg Novi
* Kobila në rrugën Karasoviqi - Igalo (rruga bregdetare rreth gadishullit)

## Shih edhe 
* Mali i Zi
* Kroacia

## Referime