Pitoni i Birmianisë

**Pitoni i Birmianisë** (*Python bivittatus*) është një nga speciet më të mëdha të gjarpërinjve. Ai është vendas në një zonë të madhe të Azisë Juglindore dhe është e shënuar si nj specie në rrezik zhdukjeje në Listën e Kuqe të BNRN. Deri në vitin 2009, ajo u konsiderua një nënspecie *Python molurus*, por tani njihet se i përket një specie të veçantë.Është një specie invazive në Shtetet e Bashkuara juglindore si rezultat i tregtisë së kafshëve shtëpiake.

## Përshkrimi 
Pitoni i Birmianisë është një gjarpër me ngjyrë të errët jo helmues me shumë njolla kafe të kufizuara me të zeza në pjesën e pasme. Në natyrë , pitonët birmanë zakonisht rriten në , ndërsa ekzemplarë më shumë se  janë të rralla. Kjo specie është seksualisht dimorfike në madhësi; femrat mesatarisht vetëm pak më gjata , por janë dukshëm më të rënda dhe më të mëdha se meshkujt. Për shembull, krahasimet me gjatësinë dhe peshën në pitonët birmanë të kapur për femra individuale kanë treguar: në  gjatësi, një mostër peshonte , një mostër pak më shumë se  peshonte , një mostër prej  peshonte , dhe një mostër prej  peshonte  . Në pëgjithësi krahasimet gjatësi-peshë për meshkujt u gjetën: një mostër prej  peshonte ,  peshonte , një mostër prej  peshonte , dhe një mostër prej  peshonte  . Në përgjithësi, individët mbi  janë të rralla. Format e xhuxhit ndodhin në Xhava, Bali dhe Sulawesi, me një gjatësi mesatare prej  në Bali, dhe një maksimum prej  në Sulawesi. Mesatarja e individëve të egër është 3.7 m (12 ft) i gjatë,  por dihet që arrijnë në .

## Përhapja dhe habitati 
Pitoni i Birmianisë ndodhet në të gjithë Azinë Jugore dhe Juglindore, duke përfshirë Indinë lindore, Nepalin juglindor, Butanin perëndimor, Bangladeshin juglindor, Mianmar, Tajlandën, Laosin, Kamboxhian, Vietnamin, veriun e Malajzisë kontinentale dhe Kinën jugore në Fujian, Jiangxi, Guangdong, Hainan, Guangxi, dhe Yunnan. Ndodhet gjithashtu në Hong Kong, dhe në Indonezi në Java, Sulawesi jugore, Bali dhe Sumbawa. Gjithashtu është raportuar në Kinmen. Pitoni i Birmianisë shpesh gjendet pranë kënetave dhe moçaleve , dhe nganjëherë është gjysmëujor, por mund të gjendet edhe në pemë.

Është një notar i shkëlqyer dhe ka nevojë për një burim të përhershëm uji. Ajo jeton në kullota, këneta, ultësirë shkëmbore, pyje, lugina lumenjsh dhe xhungla me çelëtira. Ai është një “alpinist” i mirë dhe ka një  bisht që kacavirret. Mund të qëndrojë në ujë për 30 minuta, por kryesisht qëndron në tokë.

## Sjellja 
Pitonët burmezë janë kryesisht banorë të pyjeve të shiut të natës . Kur janë të vegjël, ata jetojnë në mënyrë të barabartë në shtëpi në tokë dhe në pemë, por teksa rriten, ata kanë tendencë të kufizojnë shumicën e lëvizjeve të tyre në tokë. Ata janë gjithashtu notarë të shkëlqyeshëm, duke qenë në gjendje të qëndrojnë të zhytur deri në gjysmë ore. Pitonët Birmanë e kalojnë pjesën më të madhe të kohës së tyre të fshehur në gëmusha. Në pjesët veriore të përhapjes së tij, pitoni birmanez mund të izolohet për disa muaj gjatë sezonit të ftohtë në një pemë të zbrazët, në një vrimë në bregun e lumit ose nën shkëmbinj. Izolimi është biologjikisht i ndryshëm nga letargjia. Ndërsa sjellja ka përfitime të ngjashme, duke i lejuar organizmat të durojnë dimrin pa lëvizur, ai gjithashtu përfshin përgatitjen e organeve riprodhuese të meshkujve dhe femrave për sezonin e ardhshëm të mbarështimit. Popullsia e Floridës gjithashtu kalon nëpër izolim.

Ata priren të jenë të vetmuar dhe zakonisht gjenden në çifte vetëm kur çiftëzohen. Pitonët Burmanë shumohen në pranverën e hershme, me femrat që lëshojnë 12&#x2013;36 vezë në mars ose prill. Ato qëndrojnë me vezët derisa të çelin, duke u mbështjellë dhe duke i dridhur muskujt në mënyrë të tillë që të rrisin temperaturën e ambientit rreth vezëve me disa gradë. Sapo të vegjlit të përdorin sqepin për të çarë rrugën nga vezët e tyre, nuk jepet kujdes i mëtejshëm i nënës. Foshnjat e sapo çelura shpesh mbeten brenda vezëve të tyre derisa të jenë gati për të përfunduar zhveshjen  e parë të lëkurës, pas së cilës ata gjuajnë për vaktin e tyre të parë.

## Mbrojtja 
Pitoni i Birmianisë është i listuar në  CITES Appendix II. Ai është renditur si e pambrojtur në Listën e Kuqe të BNRN që nga viti 2012, pasi popullsia e egër vlerësohet të ketë rënë me të paktën 30% në dekadën e parë të shekullit 21 për shkak të humbjes së habitatit dhe korrjeve të pakontrolluara.

Për të ruajtur popullatat pitone burmane, BRBN rekomandon rritjen e legjislacionit për ruajtjen dhe zbatimin në nivelet kombëtare dhe ndërkombëtare për të zvogëluar korrjen në të gjithë zonën amtare të gjarprit. BRBN gjithashtu rekomandon rritjen e kërkimit mbi ekologjinë dhe kërcënimet e popullsisë. Në Hong Kong, është një specie e mbrojtur sipas Urdhëresës për Mbrojtjen e Kafshëve të egra Cap 170. Gjithashtu mbrohet në Tajlandë, Vietnam, Kinë dhe Indonezi. Sidoqoftë, është ende e zakonshme në Hong Kong dhe Tajlandë, me statuse të rralla në shumë të rralla në pjesën tjetër të gamës së tij. 

## Referime 
## Leximi më tej 
* 
* 
*

## Linqe te jashtme 
* Pitoni i Birmianisë (Python molurus) - EDDMapS Shpërndarja Shtetërore - EDDMapS
* Profili i specieve - Pitoni i Birmianisë (*Python molurus*), Qendra Kombëtare e Informacionit për Speciet Pushtuese, Departamenti Amerikan i Bujqësisë Biblioteka Kombëtare Bujqësore