Arsimi në Sllovaki

**Arsimi në Sllovaki** karakterizohet nga një sistem arsimor falas me dhjetë vjet ndjekje të detyrueshme të shkollës. Shumica e shkollave, veçanërisht universitetet, janë në pronësi të shtetit, megjithëse institucionet private dhe në pronësi të kishës janë shfaqur që nga vitet 1990. 

## Vështrim 
Arsimi është i detyrueshëm për dhjetë vjet në Sllovaki.  Java akademike zgjat nga e hëna në të premte. Të shtunat më parë ishin ditë shkollore, por u eliminuan para viteve 1980. Pushimi veror zgjat nga fillimi i korrikut deri në fillim të shtatorit. Universitetet mund të kenë edhe pushime në qershor. Pushime më të shkurtra janë planifikuar për rreth Krishtlindjeve dhe Pashkëve, si dhe gjatë pranverës, vjeshtës dhe festave zyrtare .  Gjatë epokës komuniste (1948-1989), arsimi ishte shumë i centralizuar dhe ideologjikisht i drejtuar, me fokus në trajnimin teknik dhe profesional për të mbështetur ekonominë e planifikuar të shtetit.  Pas Revolucionit të Kadifenjtë në 1989 dhe shpërbërjes së Çekosllovakisë në 1993, Sllovakia filloi një rrugë të reformës arsimore për t'u përshtatur me vlerat demokratike dhe nevojat e ekonomisë së tregut. Kjo periudhë pa përpjekje për decentralizim, rishikime të kurrikulës dhe diversifikimin e llojeve të shkollave, duke përfshirë ngritjen e shkollave private dhe të lidhura me kishën. 

## Struktura e sistemit arsimor 
### Arsimi në fëmijërinë e hershme 
Arsimi në fëmijërinë e hershme në Sllovaki përfshin çerdhe ( *jasle* ) për fëmijët e moshës 0-3 vjeç dhe kopshte ( *materská škola* ) për fëmijët e moshës 3-6 vjeç. Frekuentimi i kopshtit nuk është i detyrueshëm, por është gjithnjë e më i zakonshëm, me përqindje të larta regjistrimi në vitet para shkollës fillore. 

### Arsimi fillor 
Arsimi fillor ( *základná škola* ) zakonisht fillon në vitin kur fëmija mbush gjashtë vjeç dhe zgjat nëntë vjet, i ndarë në dy faza. Në disa raste, shkollat fillore kombinohen me kopshte në një institucion të vetëm.  Lëndët e mësuara në fazën e dytë të arsimit fillor përfshijnë: 

### Arsimi i mesëm 
Pranimi në arsimin e mesëm ( *stredná škola* ), duke përfshirë gjimnazin tetëvjeçar, është shpesh konkurrues dhe mund të kërkojë provime pranuese nëse ka më shumë aplikantë se sa vendet e disponueshme. 

Shumë gjimnaze ofrojnë klasa të specializuara, të tilla si programe të përqendruara në gjuhë ose dygjuhëshe (p.sh. Gymnázium Milana Hodžu, Gymnázium Metodova, Gymnázium Jura Hronca ) ose programe të specializuara në matematikë ose shkenca kompjuterike (p.sh. Gamča, Gymnázium Jura Hronca ). Gamça, për shembull, ka një histori të gjatë që daton që nga viti 1626.  Bilingválne Gymnázium Milana Hodžu (GBAS), i themeluar në vitin 1993, është i njohur për programin e tij të fortë dygjuhësh anglisht-sllovakisht dhe rolin e tij në promovimin e debatit dhe mundësive të arsimit ndërkombëtar për studentët sllovakë. 

Pas përfundimit të arsimit të mesëm, nxënësit zakonisht i nënshtrohen provimit të përfundimit të shkollës, i njohur si *maturita* (ose *maturita skúška* ). Kalimi i *maturës* është parakusht për arsimin e lartë. Sistemi i provimeve të *maturës* ka pësuar disa reforma. Aktualisht, ai përfshin komponentë të standardizuar të jashtëm dhe të brendshëm, me lëndë që përfshijnë gjuhën dhe letërsinë sllovake, një gjuhë të huaj, matematikë (opsionale për disa lloje shkollash) dhe lëndë me zgjedhje. Sistemi i reformuar synon të përmirësojë krahasueshmërinë dhe potencialisht të zëvendësojë provimet e pranimit në universitet në të ardhmen.  Studentëve ndërkombëtarë nga jashtë BE-së në përgjithësi u kërkohet të paguajnë tarifat e shkollimit, pavarësisht nga gjuha e mësimit. Studentëve ndërkombëtarë nga jashtë BE-së në përgjithësi u kërkohet të paguajnë tarifat e shkollimit, pavarësisht nga gjuha e mësimit. 

Pranimi në arsimin e lartë është konkurrues dhe provimet pranuese janë të zakonshme, të ndryshme sipas institucionit dhe programit. Rezultatet *e maturës* konsiderohen gjithashtu në procesin e pranimit. Numri i institucioneve të arsimit të lartë dhe programeve të disponueshme është rritur ndjeshëm që nga fundi i shekullit të 20-të, duke çuar në një shkallë më të lartë të regjistrimit të përgjithshëm në arsimin terciar. Një numër në rritje i studentëve sllovakë gjithashtu ndjekin arsimin e lartë jashtë vendit, veçanërisht në Republikën Çeke, për shkak të afërsisë gjuhësore, faktorëve ekonomikë dhe ngjashmërive të sistemit. 

Programet e arsimit të lartë në Sllovaki janë të strukturuara sipas Procesit të Bolonjës, me tre nivele ose faza kryesore: 

## Shih edhe 
* Universiteti i Bratisllavës

## Referime