Shivaji

**Shivaxhi I** ( *Shivaji Shahaji Bhonsale* ; ; 19 shkurt 1630 – 3 prill 1680  ) ishte një sundimtar indian dhe anëtar i dinastisë Bhonsle .  Shivaxhi krijoi mbretërinë e tij të pavarur nga Sulltanati Adilshahi i Bixhapurit në rënie që formoi zanafillën e Perandorisë Maratha. Në 1674, ai u kurorëzua zyrtarisht *Chhatrapati* i mbretërisë së tij në Fort Raigad . 

Gjatë jetës së tij, Shivaxhi u angazhua në aleanca dhe armiqësi me Perandorinë Mogule, Sulltanatin e Golkondës, Sulltanatin e Bixhapurit dhe fuqitë koloniale evropiane . Pas betejës së Purandarit, Shivaji hyri në një vasalazh me perandorinë Mogule, duke marrë rolin e një shefi Mogul dhe duke ndërmarrë ekspedita ushtarake në emër të perandorisë për një kohëzgjatje të shkurtër.  Forcat ushtarake të Shivaxhit zgjeruan sferën e influencës Marata, duke kapur dhe ndërtuar fortesa dhe duke formuar një marinë Marata. Shivaxhi krijoi një administratë civile kompetente dhe përparimtare me institucione administrative të strukturuara mirë. Ai ringjalli traditat e lashta politike hindu, konventat e gjykatës dhe promovoi përdorimin e gjuhëve marati dhe sanskrite, duke zëvendësuar persishten në gjykatë dhe në administratë.   I vlerësuar për trajtimin e tij kalorësiak ndaj grave,  Shivaxhi punësoi njerëz të të gjitha kastave dhe feve, duke përfshirë myslimanët  dhe evropianët, në administratën dhe forcat e tij të armatosura. 

Trashëgimia e Shivaxhit do të ndryshonte sipas vëzhguesit dhe kohës, por gati dy shekuj pas vdekjes së tij ai filloi të merrte një rëndësi më të madhe me shfaqjen e lëvizjes për pavarësinë indiane, pasi shumë nacionalistë indianë e ngritën atë si një proto-nacionalist dhe hero të hinduve .   

parapamje| Sambhaji, djali i madh i Shivajit që e pasoi atë

## Trashëgimia 
Trashëgimia më e madhe e Shivaxhit ishte hedhja e themeleve për Perandorinë Marata, e cila luajti një rol të rëndësishëm në minimin e forcës dhe prestigjit ushtarak dhe ekonomik të Perandorisë Mughale.

Menjëherë pas vdekjes së Aurangzebit në 1707, Maratat filluan të pushtonin dominimet Mughale. Deri në 1734, Maratat u vendosën fort në Malwa . Nga 1737 Maratat kishin kryer bastisje deri në Bundelkhand, Rajputana, Doab dhe mundën një ushtri perandorake jashtë mureve të Delhit.  Duke u përballur me humbjen dhe urinë e ushtrisë së tij në 1738, Nizam i Hajderabadit, duke vepruar në autoritetin e perandorit Mughal, njohu Maratat si sundimtarë të Malwës dhe sovranë të të gjitha territoreve midis Narmada dhe Chambal .  Stewart Gordon shkruan në lidhje me marshimin drejt veriut të Maratave: 

Në gjysmën e parë të shekullit të 19-të, Kompania Britanike e Indisë Lindore po rritte fuqinë e saj në Indi. Charles Metcalfe, një zyrtar britanik dhe më vonë në detyrë guvernator i përgjithshëm, tha në 1806: 

Maratat mbetën fuqia kryesore në Indi deri në humbjen e tyre nga britanikët në luftën e Dytë dhe të Tretë Anglo-Maratha (1805–1818), gjë që e la kompaninë fuqinë dominuese në pjesën më të madhe të Indisë.  
Skeda:Shivaji's_letter_(1).jpg|alt=Bakhar dedicated to Shivaji|Bakhar kushtuar Shivaxhit
Skeda:Samples_of_MoDi_writing.jpg|alt=Writings of Modi Script. line 2 is from the time of Shivaji|Shkrimet e shkrimit Modi. rreshti 2 është i kohës së Shivaxhit

### Vula 
parapamje| Vula mbretërore e Shivajit
Vula ishin një mjet për t'i dhënë autenticitetin dokumenteve zyrtare. Shahaxhi dhe Xhixhabai kishin vula persiane. Por Shivaxhi, që në fillim, përdori sanskritishten për vulën e tij.  Vula shpall: "Kjo vulë e Shivës, birit të Shahut, shkëlqen për mirëqenien e njerëzve dhe ka për qëllim të sjellë respekt në rritje nga universi si faza e parë e hënës."