open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Madame Bovary

***Zonja Bovari*** botuar fillimisht si ***Madame Bovary: Manners Provincial*** (), është një roman i shkrimtarit francez Gustave Flaubert, botuar në vitin 1857. Personazhi me emër jeton përtej mundësive të saj për t'i shpëtuar banaliteteve dhe zbrazëtirës së jetës provinciale.

Kur romani u publikua për herë të parë në *Revue de Paris* midis 1 tetorit dhe 15 dhjetorit 1856, prokurorët publikë e sulmuan romanin për turpësi. Gjyqi që rezultoi në janar 1857 e bëri historinë famëkeqe. Pas shfajësimit të Floberit më 7 shkurt 1857, *Madame Bovary* u bë bestseller në prill 1857 kur u botua në dy vëllime. Një vepër e rëndësishme e realizmit letrar, romani konsiderohet tani kryevepra e Floberit dhe një nga veprat letrare më me ndikim në histori.

## Vështrim 
Romani Zonja Bovari është një nga veprat më të rëndësishme të realizmit letrar dhe ka ushtruar një ndikim të madh në letërsinë botërore. Romani sjell portretizimin e detajuar dhe kompleks të **Emma Bovarit**, një gruaje që ëndërron një jetë më pasionante dhe emocionuese sesa rutina e përditshme që i ofron martesa e saj me një mjek të thjeshtë provincial, **Charles Bovari**.

Emma, e rritur me ëndrra të ushqyera nga romanet romantike, përballet me zhgënjimin e realitetit dhe përpiqet të shpëtojë nga boshllëku i jetës së saj përmes lidhjeve dashurore dhe konsumizmit të tepruar. Ajo bie në dashuri me dy burra të ndryshëm, **Rodolphe Boulanger** dhe **Léon Dupuis**, duke kërkuar tek ta atë ndjesi magjie dhe aventure që i mungon në martesë. Por çdo përpjekje për të shpëtuar nga monotonia përfundon me më shumë dhimbje dhe zhgënjim, duke e çuar Emmën drejt një fundi tragjik.

Flaubert e shkruan romanin me një stil të ftohtë dhe objektiv, duke e kthyer prozën në një art të lartë përmes përshkrimeve të detajuara dhe analizës psikologjike të personazheve. Ai eksploron temat e **dëshirës**, **hipokrizisë shoqërore**, **iluzioneve romantike** dhe **pasojave të pakënaqësisë personale**. Për shkak të temave të guximshme dhe trajtimit të moralitetit të shoqërisë borgjeze, libri u përball fillimisht me akuza për imoralitet, por më pas u njoh si një kryevepër letrare.

**"Zonja Bovari"** mbetet një studim i fuqishëm mbi konfliktin midis ëndrrave dhe realitetit, duke reflektuar në mënyrë të dhimbshme mbi pritshmëritë e papërmbushura dhe pasojat e iluzioneve të paarritshme.

## Shih edhe 
* Historia e letërsisë

## Referime
Përrallat e Canterburyt

***Përrallat e Canterbury*** (The Canterbury Tales) është një koleksion prej njëzet e katër tregimesh që shkon në mbi 17,000 rreshta të shkruara në anglisht të mesme nga Geoffrey Chaucer midis 1387 dhe 1400.  Konsiderohet gjerësisht si *vepra e madhe* e Chaucer-it. Përrallat (kryesisht të shkruara në vargje, megjithëse disa janë në prozë ) paraqiten si pjesë e një konkursi tregimi nga një grup pelegrinësh ndërsa udhëtojnë së bashku nga Londra në Canterbury për të vizituar faltoren e Shën Thomas Becket në Katedralen e Canterbury . Çmimi për këtë konkurs është një vakt falas në Tabard Inn në Southwark pas kthimit të tyre.

*Përrallat e Canterbury* në përgjithësi mendohet se kanë qenë të paplota në fund të jetës së Chaucer. Në Prologun e Përgjithshëm prezantohen rreth 30 pelegrinë. Sipas Prologut, qëllimi i Chaucer ishte të shkruante katër tregime nga këndvështrimi i çdo pelegrini, dy secila gjatë rrugës për në dhe nga destinacioni i tyre përfundimtar, faltorja e Shën Thomas Becket (duke bërë gjithsej rreth 120 tregime). Është nderuar si një nga veprat më të rëndësishme në letërsinë angleze.

Është sugjeruar se kontributi më i madh i *The Canterbury Tales* në letërsinë angleze ishte popullarizimi i gjuhës popullore angleze në letërsinë kryesore, në krahasim me frëngjisht, italisht ose latinisht . Sidoqoftë, anglishtja ishte përdorur si gjuhë letrare shekuj përpara kohës së Chaucer-it, dhe disa nga bashkëkohësit e Chaucer - John Gower, William Langland, The Pearl Poet dhe Julian of Norwich - gjithashtu shkruan vepra të mëdha letrare në anglisht. Është e paqartë se deri në çfarë mase Chaucer ishte themelor në këtë evolucion të preferencave letrare.     

## Shih edhe 
* Historia e letërsisë

## Referime
Transferi i nxehtësisë

parapamje|Simulimi i konvekcionit termik në mantelin e Tokës. Ngjyrat shtrihen nga e kuqja dhe jeshile në blu me temperatura në rënie. Një shtresë kufitare e poshtme e nxehtë dhe më pak e dendur dërgon shtëllunga të materialit të nxehtë lart dhe materiali i ftohtë nga lart lëviz poshtë.
**Transferimi i nxehtësisë** është një disiplinë e inxhinierisë termike që ka të bëjë me gjenerimin, përdorimin, shndërrimin dhe shkëmbimin e energjisë termike (ngrohjes) midis sistemeve fizike. Transferimi i nxehtësisë klasifikohet në mekanizma të ndryshëm, si përçimi termik, konvekcioni termik, rrezatimi termik dhe transferimi i energjisë sipas ndryshimeve fazore. Inxhinierët gjithashtu marrin në konsideratë transferimin e masës së llojeve të ndryshme kimike (transferimi i masës në formën e ngjitjes), qoftë i ftohtë apo i nxehtë, për të arritur transferimin e nxehtësisë. Ndërsa këta mekanizma kanë karakteristika të dallueshme, ato shpesh ndodhin njëkohësisht në të njëjtin sistem.

Përçimi i nxehtësisë, i quajtur gjithashtu difuzion, është shkëmbimi i drejtpërdrejtë mikroskopik i energjisë kinetike të grimcave (të tilla si molekulat) ose kuazigrimcave (të tilla si valët e rrjetës) përmes kufirit midis dy sistemeve. Kur një objekt është në një temperaturë të ndryshme nga një trup tjetër ose rrethina e tij, nxehtësia rrjedh në mënyrë që trupi dhe rrethina të arrijnë të njëjtën temperaturë, në të cilën pikë janë në ekuilibër termik. Një transferim i tillë spontan i nxehtësisë ndodh gjithmonë nga një rajon me temperaturë të lartë në një rajon tjetër me temperaturë më të ulët, siç përshkruhet në ligjin e dytë të termodinamikës.

Konvekcioni i nxehtësisë ndodh kur rrjedha më e madhe e një lëngu (gaz ose lëng) bart nxehtësinë e tij përmes lëngut. Të gjitha proceset konvektive gjithashtu lëvizin nxehtësinë pjesërisht me anë të difuzionit. Rrjedha e lëngut mund të detyrohet nga procese të jashtme, ose ndonjëherë (në fushat gravitacionale) nga forcat e lëvizjes të shkaktuara kur energjia termike zgjeron lëngun (për shembull në një shtëllungë zjarri), duke ndikuar kështu në transferimin e tij. Procesi i fundit shpesh quhet "konvekcion natyror". Procesi i mëparshëm shpesh quhet "konvekcion i detyruar". Në këtë rast, lëngu detyrohet të rrjedhë duke përdorur një pompë, ventilator ose mjete të tjera mekanike.

Rrezatimi termik ndodh përmes një vakumi ose ndonjë mediumi transparent (të ngurtë ose lëng ose gaz). Është transferimi i energjisë me anë të fotoneve ose valëve elektromagnetike që rregullohen nga të njëjtat ligje.

## Shiko edhe 
* Izolimi termik

## Referime
Shkolla Normale Femërore e Korçës

**Shkolla Normale Femërore e Korçës** ishte një shkollë me profil pedagogjik.  

## Historia 
Shkolla Normale Femërore e Korçës u hap në vitin 1920 në Korçë e cila nga reformat arsimore që ndodhën në Shqipëri pas viteve 1933, ajo filloi të njihej “Qytetëse Femërore” me karakter pedagogjik për gratë dhe vajzat. 

Në fillimet e viteve 36-37, kjo shkollë kishte 4 klasa me klasa 2 paralele. Në shkollë shkonin vajza që jetonin në fshatrat përreth Korçës. Ndër mësuesit e viteve 1930 janë Niko Stralla i cili ka dhënë mësim në vitet 1931-1933 lëndët: histori, gjeografi dhe gjuhë frënge. Nxënëset e shkollës bënin lëndë të ndryshme si: gjuhë shqipe, matematikë, frëngjisht, italisht, kimi, fizikë, etj. 

## Shih edhe 
* Shkolla e vashave të Korçës

## Referime
Valdrin Vatnikaj

**Valdrin Vatnikaj** (lindur më 28 shtator 1988) është një kikboksier shqiptaro-belg i cili garon në kategorinë e peshave të lehta dhe të lehta . Në vitin 2009, ai fitoi Kampionatin Evropian të WFCA para se të bëhej kampion bote në 2010 duke marrë Kombat League 63.503&nbsp;kg/140&nbsp;lb titullin botëror. 

## Karriera 
Vatnikaj është një partner stërvitor i Albert Kraus dhe Rico Verhoeven në SuperPro Sportcenter Zevenbergen në Zevenbergen, Holandë .  Ai u bë kampion evropian i WFCA në 2009 dhe fitoi Kombat League 63.503&nbsp;kg/140&nbsp;lb titullin botëror vitin e ardhshëm.  

Ai sfidoi kikboksierin Jarkko Jussila për peshën e tij të lehtë WAKO Pro European Full Contact Welterweight (-64,5&nbsp;kg/142&nbsp;lb) Kampionati në *Fight Festival 30* në Helsinki, Finlandë më 12 mars 2011, duke humbur një vendim unanim pas dhjetë raundeve dy minutëshe.  Vatnikaj e goditi Jusilën me kundërsulme të shpejta rrufe gjatë gjithë ndeshjes, por presioni i vazhdueshëm dhe avantazhi i arritjes së finlandezit ishte i tepërt për të në fund. 

Pasi luftoi në qarkun evropian për disa vite, Vatnikaj debutoi në skenën më të madhe të kikboksit, K-  kur u përball me karateistin e shquar Kizaemon Saiga në një meç jo-turne në turneun *K-1 World MAX 2011 -70 kg* në Japoni. Goditjet e Saiga-s bënë diferencën në një luftë të pandërprerë, ndërsa luftëtari japonez arriti në një fitore me vendim unanim.  

Ai e mposhti Emil Kerimovin me goditjen e majtë të raundit të dytë në *MaxPain* në Genk, Belgjikë më 10 shkurt 2012. 

Vatkinaj ishte një konkurrent në Kupën e Botës Luftarake A1 me 32 lojtarë 63.5&nbsp;kg/140&nbsp;Turneu lb i mbajtur gjatë gjithë vitit 2012. Pasi mposhti Antony Plouvier në raundin hapës të turneut në Genk, Belgjikë më 10 mars, ai më pas mposhti Mansour Yaqubi në raundin e dytë në Eindhoven, Holandë më 7 Prill për të rezervuar vendin e tij në finale, me tetë luftëtarët e mbetur dhe u mbajt në Eindhoven më 2 shtator. Ai mori një fitore vendimtare ndaj Redouane Boukerch në çerekfinale, por humbi nga Papuna Margvelashvili me të njëjtën metodë në gjysmëfinale.   

Duke zëvendësuar Rachid Boumalek në një njoftim të shkurtër, ai hyri në Tajlandë Fight 2012 67&nbsp;kg/147&nbsp;lb Tournament dhe u përball me fituesin eventual të turneut Singmanee Kaewsamrit në çerekfinale në Bangkok, Tajlandë më 23 tetor 2012. Vatnikaj u hap fuqishëm në raundin e parë, duke u lidhur me një spastrim dhe disa grushta të pastra, por shumë shpejt gjërat u kthyen në trafik të njëanshëm për tajlandezin në raundin e dytë. Singmanee bëri dy raunde goditjesh brutale pa përgjigje trupore dhe këmbësh për të marrë në shtëpi fitoren e rehatshme të vendimit.   

Ai luftoi me David Codron në një WKN European Full Contact Super Leight (-66.7&nbsp;kg/147&nbsp;lb) ndeshje titulli në Pernes-les-Fontaines, Francë më 23 shkurt 2013 dhe humbi me pikë pas dhjetë, dy minutash raundesh.  

## Kampionate dhe çmime 
### Kikboks 
* **Kombat League**
** Kombat League World 63.503&nbsp;kg/140&nbsp;£ Kampionati
* **Shoqata Botërore e Kontaktit të Plotë**
** Kampionati Evropian WFCA

## Shih edhe 
* Shqiptarët në Belgjikë 

## Lidhje të jashtme 
* Profili zyrtar K-1
* Profili i Fight Life
A.S. Central Sport

**Association Sportive Central Sport**, ose **AS Central Sport**, është një klub futbolli tahitian. Ajo u themelua nga një prift breton i cili ishte një ndjekës i *Stade Rennais* dhe nga i cili trashëgoi ngjyrat. Central Sport është deri tani klubi më ilustrues dhe më i suksesshëm në historinë e futbollit tahitian me 21 tituj kampion të Tahitian dhe 18 kupa Tahitian. Ai veçanërisht fitoi kampionatin tetë herë radhazi nga viti 1972 deri në 1979, duke arritur njëmbëdhjetë dyshe të kupave të ligës Për herë të parë në 31 vjet, AS Central Sport u bë përsëri kampion më 18 maj 2018 duke mundur përzgjedhjen e Tahitian U19 me rezultatin 6-0.

## Historia 
### 1950-1970 
Në vitet 1950, futbolli ishte tashmë i popullarizuar në Tahiti kur Central fitoi të parën nga fitoret e shumta në Kupën e Tahitit, me lojëra të diskutueshme me AS Jeunes Tahitiens, Fei Pi, Excelsior, Punaruu, etj. Prandaj, në atë kohë, Central ishte plotësisht një ekip i Kupës dhe ishte atëherë që nga viti 1962 që filloi të dominonte Divizionin e Nderit. Pikërisht si katër herë kampion i Tahitit ai priti, në vitin 1966, ekipin e parë profesionist që vizitoi Tahitin, në terrenin Fautaua. SC Toulon, atëherë në Francën Divizioni 2, fitoi ngushtë 3-2, me në radhët e tij një farë Claude Carrara, një lojtar i ardhshëm qendror dhe i përzgjedhur nga Tahiti. Në vitin 1967, për finalen e parë të Kupës së Tahitit të luajtur natën në stadiumin Fautaua, Central Sport ishte sërish në qendër të vëmendjes duke fituar 1-0 kundër Tahitianëve të Rinj.

### 1970-1985 
Nëntori 1974 shënoi një pikë kthese të re në historinë e klubit dhe të futbollit tahitian. Në Noumea (Kaledonia e Re), për edicionin e parë të Turneut të Paqësorit kualifikues për raundin e 7-të të Kupës së Francës, AS Central mundi US Yate 3-2 dhe u bë klubi i parë Tahitian që mori pjesë në Coupe de France, gjë që pati efektin e një bombe dhe e rriti popullaritetin e futbollit me një notë në Tach. Më pas, në janar 1975, ishte udhëtimi i parë historik në Francën Metropolitane për një humbje 2-1 në minutën e fundit kundër US Malakoff, në të ardhmen e promovuar në Ligue 2 atë sezon. Më pas, qendra dominoi futbollin Tahitian me kokë dhe shpatulla, duke fituar tituj si të tjerët fitojnë perla. Sulmi i tij (ose pothuajse) me ndërgjegje shtyp të gjithë kundërshtarët në territorin ku vetëm Pirae duket se reziston. Skuadra, tashmë e frikshme dhe e udhëhequr nga Carrara dhe Bennett, u përforcua nga Waoute (nga Vanuatu) dhe Voirin gjatë sezonit të 1978-ës.

### 1985 e deri më sot 
## Nderimet 
* **Ligue 1: 21**
** 1955, 1958, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1967, 1972, 1973, 1974, 1975, 1976, 1979, 1979, 1979, 1979 83, 1985, 2017–18
* **Kupa e Tahitit: 18**
** 1950, 1953, 1954, 1957, 1961, 1962, 1966, 1967, 1972, 1973, 1975, 1976, 1979, 1831, 1979, 1979
* **Coupe de Champions: 1**
** 2018

## Skuadra aktuale 
## Referime
Faith and Confidence

***Faith and Confidence*** është një fotografi fituese e çmimit Pulitzer e dy vjeçarit Allan Weaver duke i bërë një pyetje oficerit të policisë Maurice Cullinan. Imazhi i vitit 1957 u kap nga fotografi William C. Beall në Uashington D.C.

Beall ishte fotografi kryesor për *The Washington Daily News* dhe ai mori pjesë në një paradë në Chinatown, Uashington D.C., ku ai kapi imazhin e vlerësuar me çmime. Ajo u shtyp në gazetën e tij dhe bëri një përshtypje të thellë te lexuesit. Imazhi u kap dhe u ribotua nga shumë botime të tjera, përfshirë revistën *Life*.
## Sfond
* më 11 Shtator 1957.]]
William C. Beall punoi si fotograf i stafit për *The Washington Daily News*. Më 10 shtator 1957, ai ishte në rrugën H në zonën e qytetit të Kinës në Uashington, DC, për të fotografuar festimet e lidhura me Konventën e Shoqatës së Tregtarëve Kinez Hip Sing. Dy vjeçari Allan Weaver mori pjesë në paradë dhe ai iu afrua oficerit të policisë Maurice Cullinane për të pyetur nëse ai ishte një marins amerikan. Imazhi u shtyp në shumë botime, përfshirë në faqen e pasme të revistës *Life*; fitoi Çmimin Pulitzer për Fotografinë e vitit 1958.
## Përshkrimi
Djali i William Beall, Denny tha se babai i tij e kishte marrë imazhin rastësisht, "Ai thjesht u kthye, ai e pa atë dhe e këputi atë, pikërisht kështu: Rrotulloni, klikoni dhe ai e mori atë". William Beall deklaroi se ai përdori një hapje prej *f*16 dhe një shpejtësi të diafragmës prej 1⁄100 e sekondës. Babai i djalit ishte një marins, i vendosur në Japoni. Djali në imazh, Allan Weaver, më vonë përshkroi atë që ndodhi në imazh, "Ndërsa erdhi një polic, unë u përkula dhe e pyeta nëse ai ishte një Marins". Përshkrimi i imazhit në faqen e internetit të Çmimit Pulitzer thotë *Faith and Confidence'', [tregon] një polic duke arsyetuar me durim me një djalë dy vjeçar që përpiqet të kalojë një rrugë gjatë një parade.

## Referime
Jade De Rijcke

**Jade De Rijcke** (lindur më 2 dhjetor 2003) është një këngëtare belge. De Rijcke fitoi The Voice Kids Belgium në 2018 me versionin e pastër të "Perfect" nga Pink.

Në vitin 2019, ajo nënshkroi një kontratë me Universal dhe në mars të atij viti publikoi këngën e saj të parë, "Straw House". Ajo u pasua nga një këngë e dytë "Your Type" e cila u publikua në shtator. Ajo publikoi këngët e saj të treta dhe të katërta "Lately" dhe "When I Cry" më 23 shtator 2020 dhe 28 janar 2022 respektivisht.

Më 6 maj 2022, u njoftua se Jade do të përfaqësojë Belgjikën në Burger King Song Contest 2022. Kënga e saj "Pages" u publikua më 7 shtator 2022. Finalja e Madhe u mbajt më 11 nëntor. Jade fitoi konkursin me këngën e saj "Pages" duke marrë 553 pikë.

## Referime
Roza Dhami

**Roza Dhami Vako** (lindur më 22 shkurt 1946, në Pogradec) është një këngëtare e njohur shqiptare e muzikës popullore qytetare pogradecare. E dalluar për zërin dhe interpretimin e saj të veçantë, ajo ka kontribuar ndjeshëm në ruajtjen dhe promovimin e traditës muzikore të qytetit të Pogradecit.

## Jeta dhe karriera
Roza Dhami Vako rrjedh nga një familje me tradita të thella në muzikën popullore. Ajo nisi karrierën e saj artistike në vitin 1965 pranë Ansamblit Artistik të Shtëpisë së Kulturës "Lasgush Poradeci" në Pogradec. Në vitin 1968, ajo u bë këngëtare profesioniste në estradën e qytetit të Pogradecit, ku vazhdoi të performonte deri në daljen në pension në vitin 1990.

Gjatë karrierës së saj, ajo ka interpretuar një sërë këngësh popullore pogradecare, shpesh nën shoqërimin e sazeve të drejtuara nga mjeshtri i njohur Jashar Nazifi. Një nga bashkëpunimet e saj më të spikatura ka qenë me këngëtarin Ilmi Sulollari, me të cilin ka realizuar këngë të njohura si "Po bien tre dajre".

## Pjesëmarrja në festivale
* Në Festivalin e 5-të  të Këngës në RTSH, të mbajtur në dhjetor të vitit 1966, Roza Dhami interpretoi këngën "Vala e Drinit", e cila u vlerësua me çmimin e dytë. Gjithashtu, ajo performoi këngën "Kur bie fyelli e çiftelia" në të njëjtin festival, duke dëshmuar talentin dhe origjinalitetin e saj në muzikën popullore shqiptare.
* Në Festivalin e 7-të të Këngës në RTSH, të mbajtur në dhjetor të vitit 1968, interpretoi këngën “Miqësi e Re”. 

## Vlerësime dhe nderime
Për kontributin e saj të çmuar në muzikën popullore, Roza Dhami është vlerësuar me disa çmime dhe tituj të rëndësishëm:

* Medalja "Naim Frashëri" e klasit II dhe III nga Kuvendi Popullor i Shqipërisë, si shenjë e kontributit të saj në kulturën kombëtare.
* Në vitin 2005, Bashkia e Pogradecit i akordoi titullin "Qytetare Nderi" për kontributin dhe promovimin e traditës muzikore të qytetit.
* Në vitin 2020, ajo u nderua me Çertifikatën e Mirënjohjes nga Bashkia Pogradec për rolin e saj të veçantë në ruajtjen e kulturës muzikore lokale.

## Trashëgimia
Roza Dhami Vako  mbetet një nga figurat më të rëndësishme të muzikës popullore pogradecare. Ajo ka luajtur një rol kyç në ruajtjen e traditave muzikore të qytetit të Pogradecit dhe ka frymëzuar breza të rinj këngëtarësh të muzikës popullore shqiptare.

## Burimet
Agim Shabani

**Agim Shabani** (14 shkurt 1988, Prishtinë) është një mbrojtës i futbollit norvegjez në pension me origjinë shqiptare .

## Biografia 
Shabani u lind në Prishtinë ndërsa u shpërngul në Suedi kur ishte katër vjeç. Pastaj familja e tij u zhvendos në Bergen, përpara se të vendoseshin në Fredrikstad në 1999. 

Shabani është një lojtar vendas nga klubi Trosvik në Fredrikstad, i cili ka rritur disa lojtarë të Fredrikstad, Tarik Elyounoussi dhe Lasse Staw janë disa nga më të dalluarit. Shabani luajti ndeshjen e tij të parë zyrtare për Fredrikstad në finalen e Kupës Norvegjeze të Futbollit 2006, ku Fredrikstad mundi Sandefjord 3–0.

Në sezonin 2007, ai arriti të marrë tre kartonë të kuq në tre gara të ndryshme në katër ditë. Përjashtimi i tij i parë erdhi në një ndeshje të Premierligës Norvegjeze, më pas të nesërmen për ekipin rezervë të Fredrikstad në Kategorinë e Dytë Norvegjeze . Dy ditë më vonë, Fredrikstad luajti Nybergsund IL-Trysil në Kupën e Norvegjisë dhe humbi pasi Shabani u përjashtua nga jashtë.

Ai shënoi golin e tij të parë në Premier League norvegjeze 2009, për të dërguar Fredrikstad në epërsi në një ndeshje kundër Bodø/Glimt, e cila përfundoi në barazim 1–1.

Ai luajti dy sezone për Moss FK përpara se të bashkohej me Kvik Halden FK përpara sezonit 2013. 

## Nderimet 
* Kupa e Norvegjisë : 2006

## Shih edhe 
* Shqiptarët në Norvegji
* Lista e shqiptarëve në vendet nordike

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
Burgimi i përjetshëm në Shqipëri

Në Shqipëri, burgimi i përjetshëm është një dënim ligjor për burrat mbi 18 vjeç që kryejnë disa krime. Është dënimi më i rëndë i disponueshëm sipas ligjit shqiptar. Liria me kusht mund të jepet vetëm pasi i burgosuri të ketë vuajtur 25 vjet (ose 35 vjet në raste ekstreme), dhe vetëm nëse i burgosuri vlerësohet se ka pak gjasa të rikryejë vepër penale dhe ka treguar sjellje të përsosur gjatë kohës në burg. Përndryshe, një i dënuar nuk do të lirohet dhe do të mbetet në burg për pjesën tjetër të jetës së tij. Shqipëria është një nga vendet e pakta në Evropë që vendos dënime të përjetshme pa mundësi lirie me kusht. Vetëm burrat mund të marrin dënim të përjetshëm; dënimi maksimal për gratë është 30 vjet burgim. Të burgosurit që kanë kryer krimet e tyre kur ishin nën moshën 18 vjeç mund të dënohen me një maksimum prej 20 vjetësh.

Krimet që mund të çojnë në dënime të përjetshme përfshijnë vrasje, terrorizëm, krime kundër njerëzimit, krim lufte, dhe krime të rënda të dhunshme (p.sh., grabitje) që rezultojnë në vdekje.
Milaim Fejziu

**Milaim Fejziu** (1946 - 2023) ishte një figurë e shquar në fushën e arsimit dhe veprimtarisë kombëtare shqiptare në Maqedoninë e Veriut. Ai u angazhua thellësisht në përpjekjet për avancimin e arsimit në gjuhën shqipe dhe mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve në rajon.

## Biografia 
Milaim Fejziu u lind në fshatin Vrutok të Gostivarit, në vitin 1956, ku kreu edhe arsimin fillor ndërsa arsimin e mesëm e kreu në Gostivar.Përveç angazhimit të tij në arsim, Fejziu ishte aktiv edhe në sferën e të drejtave të njeriut. Nga viti 1990 deri në vitin 2002, ai drejtoi Forumin për të Drejtat dhe Liritë e Njeriut në Maqedoni, duke mbrojtur të drejtat e komunitetit shqiptar dhe promovuar barazinë dhe drejtësinë sociale. 

Në vitin 1994, Fejziu ishte ndër themeluesit kryesorë të Universitetit të Tetovës, institucioni i parë i arsimit të lartë në gjuhën shqipe në Maqedoninë e Veriut. Ai shërbeu si kryetari i parë i Senatit të këtij universiteti, duke luajtur një rol kyç në themelimin dhe funksionimin e tij, pavarësisht sfidave dhe kundërshtimeve të shumta nga autoritetet e kohës. Gjatë kësaj periudhe, ai dhe kolegët e tij përballuan sakrifica të mëdha, përfshirë ndjekje, arrestime dhe presione të ndryshme, me qëllim të sigurimit të arsimit në gjuhën amtare për shqiptarët e Maqedonisë së Veriut. 

Në vitin 2017, në shenjë mirënjohjeje për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në arsim dhe shoqëri, Komuna e Gostivarit e shpalli profesor Milaim Fejziun "Qytetar Nderi". Gjatë ceremonisë, ai shprehu mirënjohjen e tij dhe uroi për përparimin e mëtejshëm të qytetit dhe komunitetit. 

Profesor Fejziu ishte gjithashtu autor i librit "Themelimi i Universitetit të Tetovës", një dëshmi e rëndësishme historike mbi përpjekjet dhe sfidat e hasura gjatë krijimit të këtij institucioni arsimor. Ky libër shërben si burim i vlefshëm për studiuesit dhe brezat e ardhshëm që duan të mësojnë mbi historinë e arsimit shqip në Maqedoninë e Veriut. 

Pas një jete të pasur me kontribute në arsim, të drejtat e njeriut dhe çështjet kombëtare, profesor Milaim Fejziu ndërroi jetë më 27 shkurt 2023, në moshën 77-vjeçare. Trashëgimia e tij vazhdon të frymëzojë dhe të udhëheqë brezat e rinj në përpjekjet për arsim dhe barazi.

## Shih edhe 
* Shqiptarët në Maqedoni të Veriut

## Referime
Nezir Neziri

**Nezir Neziri** (5 maj 1924, Vërtok) ishte një mësimdhënës dhe veprimtar politik shqiptar nga Maqedonia e Veriut.

## Biografia 
Nezir Neziri lindi më 5 maj 1924 në fshatin Vërtok të Gostivarit. Në vitin 1943, u bashkua me Lëvizjen Nacionalçlirimtare të Maqedonisë ndërsa nga viti 1944 ishte edhe anëtar i Partisë Komuniste të Maqedonisë. Pas përfundimit të shkollës për mësues, Neziri shërbeu si mësues dhe drejtor shkolle. Gjithashtu, ai ishte përgjegjës për ndërtimet në Këshillin Popullor të Komunës së Gostivarit dhe në vitin 1970 u zgjodh deputet në Kuvendin Republikan të Republikës Socialiste të Maqedonisë.

## Shih edhe 
* Vërtoku
* Komuna e Gostivarit
Gjykatat administrative në Shqipëri

Gjykatat Administrative janë një pjesë integrale e Sistemi gjyqësor i Shqipërisë, në atë që ato merren me mosmarrëveshjet e ligjit administrativ, veçanërisht mosmarrëveshjet që kanë të bëjnë me ushtrimin e pushtetit publik. Roli i tyre është të sigurojnë që veprimet zyrtare janë në përputhje me ligjin dhe ato janë të ndara nga Gjykatat me Juridiksion të Përgjithshëm, siç janë Gjykatat e Rrethit. Sistemi i Gjykatave Administrative është një shtesë relativisht e re në Sistemin Gjyqësor të Shqipërisë, i cili u krijua në vitin 2012, me anë të Ligjit nr. 49/2012 *"Për organizimin dhe funksionimin e gjykatave administrative dhe mosmarrëveshjet administrative"*.

Juridiksioni fillestar për këto çështje i takon Gjykatave Administrative të Shkallës së Parë, ndërsa Gjykata Administrative e Apelit është gjykata kompetente për rishikimin e vendimeve të gjykatave të ulëta. Pasi Gjykata e Apelit të ketë dhënë vendimin e saj, palët e dëmtuara mund të kërkojnë drejtësi në Dhomën Administrative të Gjykatës së Lartë.

## Gjykatat 
Aktualisht, ka gjashtë Gjykata Administrative të Shkallës së Parë, të përbëra nga 36 gjyqtarë, ndërsa ka një Gjykatë Administrative të Apelit, e përbërë nga 7 gjyqtarë. Gjykatat përkatëse janë si vijon:

*Gjykata Administrative e Shkallës së Parë e Durrësit 
*Gjykata Administrative e Shkallës së Parë e Gjirokastrës
*Gjykata Administrative e Shkallës së Parë e Korçës
*Gjykata Administrative e Shkallës së Parë e Shkodrës
*Gjykata Administrative e Shkallës së Parë e Tiranës 
*Gjykata Administrative e Shkallës së Parë e Vlorës 
*Gjykata Administrative e Apelit

## Shih gjithashtu 
Politika e Shqipërisë

Gjyqësori i Shqipërisë

## Referime
Shoqata e Miqësisë Kinë-Shqipëri

**Shoqata e Miqësisë Kinë-Shqipëri** ishte një organizatë me bazë në Kinë, me qëllim forcimin e marrëdhënieve midis Republikës Popullore të Kinës dhe Republikës Popullore të Shqipërisë. Të dy shtetet kishin një qëndrim të përbashkët për të dënuar 'revizionizmin' në Bashkimin Sovjetik pas Kongresit të 20-të të Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik.Që nga viti 1961, Chiang Nan-Hsiang ishte presidenti i Shoqatës.

## Shih gjithashtu 
* Ndarja Kino-Shqiptare

## Referime
Necip Memili

**Necip Memili** (lindi më 27 maj 1980) është një aktor turk. Është i diplomuar në Konservatorin Shtetëror të Universitetit të Çukurovës për studime teatrale.

Ai e filloi karrierën e aktrimit në vitin 2006 në serialin televiziv *Yaprak Dökümü*, dhe më vonë mori pjesë në produksione si 'Dila Hanım*, *Hanımın Çiftliği*, *Yalan Dünya*, *Bedel*, *Muhteşem Yüzyıl Kösem* dhe *Dolunay''.

## Filmografia
## Referime
SHF "Besa" në Bozovcë

**Shkolla fillore "Besa"** (zyrtarisht: **Shkolla fillore rajonale komunale "Besa" - Bozovcë**) është shkollë fillore rajonale në fshatin Bozovcë të Tetovës, pjesë e shkollës me të njëjtin emër në fshatin Reçica e Vogël, Komuna e Tetovës . 

## Vendndodhja 
Shkolla fillore **"Besa"** në Bozovcë ka luajtur një rol të rëndësishëm në zhvillimin e arsimit për fëmijët shqiptarë në këtë rajon.

Emri i shkollës **"Besa"** është i lidhur me një traditë të fortë kulturore dhe historike shqiptare, ku "Besa" përfaqëson nderin, besnikërinë dhe obligimin për t'u qëndruar besnik ndaj atdheut dhe vlerave të tij. Ky emër simbolizon rëndësinë e edukatës, arsimit dhe përpjekjet e vazhdueshme të komunitetit shqiptar për të ruajtur identitetin e tij nëpërmjet arsimit.

Shkolla ofron mësim për fëmijët e moshave të ndryshme, zakonisht për klasat 1 deri 5 duke siguruar një arsim të shëndoshë dhe mundësi zhvillimi për brezat e rinj. Ajo ka kontribuar në formimin e shumë individëve të suksesshëm që kanë kontribuar në zhvillimin e shoqërisë dhe kulturës shqiptare.

Përveç mësimit të lëndëve të zakonshme, shkolla ka qenë gjithashtu një vend ku janë zhvilluar aktivitete kulturore, shoqërore dhe sportive, duke krijuar mundësi për nxënësit të angazhohen në aktivitete që ndihmojnë në zhvillimin e aftësive të tyre të ndryshme.

Kjo shkollë është një shembull i përkushtimit të komunitetit shqiptar në Maqedoninë e Veriut për të ruajtur dhe zhvilluar arsimin në gjuhën shqipe, duke siguruar mundësi për të rinjtë që të përparojnë dhe të kenë një të ardhme më të mirë.

Shkolla "Besa" e Bozovcës është e njohur edhe si organizatore e manifestimit Karnevalet ilire.

## Galeria 

Skeda:ПОУ_„Беса“_-_Бозовце.jpg|lidhja=Податотека:ПОУ_„Беса“_-_Бозовце.jpg|alt=Поглед на училиштето| Pamje e shkollës
Skeda:ОУ_„Беса“_-_Бозовце_4.jpg|lidhja=Податотека:ОУ_„Беса“_-_Бозовце_4.jpg|alt=Спортско игралиште| Fusha sportive
Skeda:ОУ_„Беса“_-_Бозовце_3.jpg|lidhja=Податотека:ОУ_„Беса“_-_Бозовце_3.jpg|alt=Спомен-плоча на Фадиљ Сулејмани| Pllaka përkujtimore e Fadil Sulejmanit
Skeda:ОУ_„Беса“_-_Бозовце_2.jpg|lidhja=Податотека:ОУ_„Беса“_-_Бозовце_2.jpg|alt=Влезот| Hyrja

## Shih edhe 
* Karnevalet ilire
* Komuna e Tetovës

## Referime
Albert Berbatovci

**Albert Berbatovci** (lindur më 17 shkurt 1989, në Prishtinë) është një futbollist profesionist norvegjez me prejardhje kosovare që luan për Byåsen .

## Biografia 
Albert Berbatovci ka lindur në Prishtinë, RSF të Jugosllavisë, Berbatovci është me prejardhje nga shqiptarët e Kosovës . Ai e filloi karrierën e tij në 2007 me Rosenborg, dhe ka kaluar periudha huazimi në Stavanger, Ranheim dhe Tiller .  Në vitin 2012, ai iu bashkua Nardos .  Në vitin 2018 ai vazhdoi në Byåsen të atëhershëm të nivelit të katërt.  

Ai është i njohur për aftësitë teknike, pasionin për lojën dhe karakterin e tij të qëndrueshëm në fushë. Berbatovci ka bërë karrierë të suksesshme në nivele të ndryshme të futbollit, duke luajtur për disa klube të njohura.

## Shih edhe 
* Shqiptarët në Norvegji
* Lista e shqiptarëve në vendet nordike

## Referime
Shtylla e energjisë elektrike

parapamje|Kulla e transmetimit në Dnipro, Ukrainë.
Një **kullë transmetimi** (gjithashtu **shtyllë e energjisë elektrike**, **hidrokullë** ose **shtyllë**) është një strukturë e lartë, zakonisht një kullë grilë e bërë prej çeliku që përdoret për të mbështetur një linjë elektrike ajrore. Në rrjetet elektrike, kullat e transmetimit mbajnë linja transmetimi të tensionit të lartë që transportojnë energji elektrike me shumicë nga stacionet gjeneruese në nënstacione elektrike, nga të cilat energjia elektrike u dërgohet konsumatorëve fundorë; për më tepër, shtyllat e shërbimeve përdoren për të mbështetur linjat e nëntransmetimit dhe shpërndarjes me tension të ulët që transportojnë energjinë elektrike nga nënstacionet te klientët e energjisë elektrike.

Ekzistojnë katër kategori kullash transmetimi: (i) kulla e pezullimit, (ii) kulla e terminalit të rrugës pa krye, (iii) kulla e tensionit dhe (iv) kulla e transpozimit. Lartësitë e kullave të transmetimit zakonisht variojnë nga 15 në 55 m, edhe pse kur nevojiten hapësira më të gjata, si për kalimin e ujit, ndonjëherë përdoren kulla më të larta. Nevojiten më shumë kulla transmetimi për të zbutur ndryshimet klimatike, dhe si rezultat, kullat e transmetimit u bënë të rëndësishme politikisht në vitet 2020.

Power line Pulacayo - Tasna.jpg|Shtylla e çelikut
Comanesti-Borzesti power line.jpg|Shtylla betoni
Drakenstein (ZA), Val Du Charron Wine and Leisure Estate, Stromleitung -- 2024 -- 2733.jpg|Shtylla prej druri

## Shiko edhe 
* Transmetimi i energjisë elektrike

## Referime
Dievturiba

**Dievturība** është një vazhdim bashkëkohor i fesë etnike të Letonëve nga ajo që ishte para kristianizimit në shekullin e 13-të.     Adhuruesit e quajnë veten **Dievturi** (njëjës: **Dievturis** ), fjalë për fjalë "rojtarët e Dievëve ", "njerëz që jetojnë në harmoni me Dievët".  Dievturība i ka rrënjët kryesisht në folklorin letonez, këngët popullore dhe mitologjinë letoneze .

Dievturība u sistemua në vitin 1925 nga Ernests Brastiņš dhe Kārlis Bregžis.  Ajo u shtyp me forcë nga sovjetikët në vitin 1940, por jetoi në komunitetet e emigrantëve dhe u ri-regjistrua në Letoni në 1990. Në vitin 2016, një sondazh i mediave sociale zbuloi se 20% e letonezëve e identifikuan përkatësinë e tyre fetare si "feja letoneze".  Nga ata 20%, 81% që e deklaruan veten "dievturis", 1% "Dievs, Laima, Māra - fe popullore", 9% "latviskā dzīvesziņa ('botëkuptim letonez')", 6% "një letonez", 2% "besim i lashtë letonez", 1% "dijevë të lashtë" .

Dievturība ekziston kryesisht në Letoni, por ka edhe kongregacione të adhuruesve në Shtetet e Bashkuara, duke përfshirë Dievsēta, një pronë në Wisconsin rurale ku zhvillohen festat dhe festimet e Dievturit.
[djathtas|parapamje| Portreti i Ernests Brastiņš në [Kronvald's Park, Riga]]

## Shih edhe 
* Neopaganizmi baltik
* Neopaganizmi gjerman
* Mitologjia letoneze

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare e Latvijas Dievturu sadraudze 
* Fjalori Dievturi - Dievturu vārdnīca
Marco La Piana

**Marco La Piana** (1883–1958) ishte një studiues italian me origjinë arbëreshe . La Piana dha kontributin e tij nëpërmjet studimeve të tij për gjuhën shqipe dhe dialektet arbëreshe .

## Biografia 
La Piana u lind në Piana degli Albanesi ( Albanian   ) afër Palermos në Siçili . Ai është autor i një sërë studimesh në filologjinë shqiptare, duke përfshirë *Il catechismo albanese di Luca Matranga, 1592, da un manoscritto Vaticano (Katekizmi shqiptar i Lekë Matrëngës, 1592, nga një dorëshkrim i Vatikanit)*, Grottaferrata 1912, *studio dellabanese toInnguedio Gjuhësia shqiptare)*, Palermo 1939, dhe *Studi linguistici albanesi: i dialetti siculo-albanesi (Studime gjuhësore shqiptare: Dialektet shqiptare të Siçilisë)*, Palermo 1949. 

## Shih edhe 
* Zef Skiroi
* Dhimitër Kamarda

## Referime
Niels Bredal

**Niels Bredal** (lindur në shekullin e 16-të, vdiq pas vitit 1578) ishte një autor danez, shkrimtar himnesh, rektor dhe murg . Ai njihet më së shumti për shkrimin e librit *Børne Spiegel*, i cili u botua në 1568 dhe konsiderohet libri i parë i Danimarkës për fëmijë. Libri është një përmbledhje këshillash për sjellje të mirë, të shkruara me rimë. Më 1542 u bë rektor i shkollës latine në Vejle ku më parë kishte qenë murg në një manastir .

Në vitin 1542, ai u emërua rektor i shkollës latine në Vejle, ku më parë kishte shërbyer si murg në një manastir. 

Vepra e tij më e njohur është "Børne Speigel" (Pasqyra e Fëmijëve), botuar në 1568, e cila konsiderohet si libri i parë për fëmijë në gjuhën daneze. Ky libër përmban këshilla për sjellje të mirë dhe moral, të shkruara në vargje, duke pasqyruar praktikat edukative të kohës. 

Përveç "Børne Speigel", Bredal është i njohur edhe për krijimin e himnit "I Jesu navn går vi til bords" ("Në emër të Jezusit ulemi në tryezë"), i cili është përfshirë në himnaret norvegjeze si "Norsk Salmebok" dhe "Norsk salmebok 2013". 

Kontributet e Niels Bredal kanë luajtur një rol të rëndësishëm në zhvillimin e letërsisë për fëmijë dhe edukimit moral në Danimarkën e shekullit të 16-të.
Gjyqi

Në ligj, një **gjyq**, **gjykim** apo **proces gjyqësor** është një bashkim i palëve në një mosmarrëveshje, për të paraqitur informacion (në formën e provave) në një tribunal, një mjedis formal me autoritetin për të gjykuar pretendimet ose mosmarrëveshjet. Një formë e tribunalit është një gjykatë. Gjykata, e cila mund të paraqitet përpara një gjyqtari, jurie ose një gjykues tjetër të caktuar të fakteve, synon të arrijë një zgjidhje për mosmarrëveshjen e tyre.

## Llojet sipas gjetësit të faktit 
Kur gjyqi mbahet para një grupi anëtarësh të komunitetit, quhet gjykim jurie. Kur gjykimi mbahet vetëm para një gjyqtari, ai quhet gjykim në grup. Seancat para organeve administrative mund të kenë shumë nga tiparet e një gjykimi para një gjykate, por zakonisht nuk quhen gjykime. Një ankim (procedimi apeli) gjithashtu përgjithësisht nuk konsiderohet gjykim, sepse procedura të tilla zakonisht kufizohen në shqyrtimin e provave të paraqitura para gjykatës dhe nuk lejojnë paraqitjen e provave të reja.

## Shiko edhe 
* Gjykata
* Gjyqtari

## Referime
The Victor

**Fiton Jusaj** (i lindur më 7 korrik 1998 në Kosovë), i njohur profesionalisht si **The Victor**, është një këngëtar, kantautor dhe sipërmarrës kosovar-shqiptar. Muzika e tij kombinon elemente retro-futuristike dhe është ndikuar nga artistë si Michael Jackson, Prince, Lionel Richie, Sting dhe Adele. Ai është bërë i njohur përmes bashkëpunimeve ndërkombëtare dhe projekteve të tij muzikore.

## Jeta e hershme dhe arsimi 
The Victor lindi në një rajon malor midis Kosovës, Shqipërisë dhe Malit të Zi. Për shkak të pasigurisë politike, familja e tij u vendos në Prishtinë, Kosovë.

Në moshën 18-vjeçare, ai nisi studimet në Hult International Business School në San Francisko, një institucion i financuar nga Familja Mbretërore Suedeze, ku siguroi një bursë prej 80%. Pas disa muajsh, u transferua në Londër për të vazhduar studimet. Për shkak të problemeve shëndetësore të nënës së tij, ai u kthye në Kosovë, duke ndërprerë studimet.

Më vonë, gjatë pandemisë COVID-19, ai nisi të fokusohej në muzikë dhe u regjistrua në programe të shkencave politike përmes një bashkëpunimi me University of London dhe London School of Economics and Political Science, por i ndërpreu ato për shkak të pandemisë.

## Karriera muzikore 
The Victor ka realizuar disa projekte të rëndësishme muzikore:

* **Dance Alone**(tetor 2023) – Bashkëpunim me këngëtaren rumune Inna. Kënga përfshin ndikime trance dhe ka marrë vëmendje ndërkombëtare.
* **Kthehna** – Bashkëpunim me këngëtaren shqiptare Tuna.
* **Ça Je** (2023) – Bashkëpunim me Rina Balaj, me videoklipin që kaloi mbi 4 milionë shikime në YouTube.
* **Better Days** – Një projekt personal, i frymëzuar nga përvojat e tij dhe historia e Kosovës.

Aktualisht, ai është duke punuar për albumin e tij të parë dhe planifikon të publikojë këngë të reja.

## Sipërmarrjet biznesore 
Përveç muzikës, The Victor është aktiv në sipërmarrje:

* **Petrol Company** – Një nga furnizuesit kryesorë të karburantit në Kosovë, duke shërbyer institucione të rëndësishme si Ambasada e SHBA, EULEX dhe KFOR.
* **Aquila Connect** – Një kompani e fokusuar në zhvillimin ekonomik dhe zgjerimin e biznesit.

## Jeta personale 
The Victor është i ndikuar nga familja e tij:

* **Babai**, Shkelzen Jusaj, është një biznesmen i njohur në industrinë e energjisë në Kosovë.
* **Nëna**, Mihrije Jusaj, ishte një infermiere, por u detyrua të ndalonte profesionin për shkak të problemeve shëndetësore.

Ndikimi i babait të tij për muzikën dhe zëri i nënës së tij ndihmuan në formimin e identitetit të tij artistik.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Profili zyrtar ne instagram https://www.instagram.com/viclikevictor/
Telegrafi – Kthehna
* Apple Music – Kthehna
* Shazam – Kthehna
* Telegrafi – Ça Je
* YouTube – Dance Alone
* Telegrafi – Better Days
* Gazeta Express – Better Days
Rasti i Kanalit të Korfuzit

parapamje|Vula e Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë.
**Rasti** **i Kanalit të Korfuzit** (frëngjisht: *Affaire du Détroit de Corfou*) ishte çështja e parë e së drejtës ndërkombëtare publike e dëgjuar para Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (GJND) midis 1947 dhe 1949, në lidhje me përgjegjësinë e shtetit për dëmet në det, si dhe doktrinën e kalimit të pafajshëm. Një rast i diskutueshëm, ai ishte i pari i çdo lloji i dëgjuar nga GJND-ja pas themelimit të saj në 1945.

Pas një serie takimesh nga maji deri në nëntor 1946 në Kanalin e Korfuzit midis Mbretërisë së Bashkuar dhe Republikës Popullore të Shqipërisë—njëra prej të cilave rezultoi në dëmtimin e dy anijeve të Marinës Mbretërore dhe humbje të konsiderueshme jetësh—Mbretëria e Bashkuar ngriti padi në GJND duke kërkuar dëmshpërblime. Pas një vendimi fillestar mbi juridiksionin në vitin 1948, GJND-ja nxori vendime të veçanta për meritat dhe kompensimin në vitin 1949. Gjykata i dha Mbretërisë së Bashkuar 843,947 £. Kjo shumë mbeti e papaguar për dekada dhe përpjekjet britanike për ta parë atë të paguar çuan në një çështje tjetër të GJND-së për të zgjidhur pretendimet konkurruese shqiptare dhe italiane për më shumë se dy ton ar nazist. Në vitin 1996, Shqipëria dhe Mbretëria e Bashkuar vendosën vendimin së bashku me pretendimin e papaguar të Shqipërisë për arin.

Kanali i Korfuzit ka pasur një ndikim të qëndrueshëm në praktikën e së drejtës ndërkombëtare, veçanërisht në të drejtën e detit. Koncepti i pasazhit të pafajshëm i përdorur nga Gjykata u miratua përfundimisht në një numër ligjesh të rëndësishme të konventave të detit. Qëndrimi i marrë nga Gjykata për përdorimin e forcës ka qenë i rëndësishëm në vendimet e mëvonshme, si Nikaragua kundër Shteteve të Bashkuara. Përveç kësaj, çështja shërbeu për të përcaktuar një sërë tendencash procedurale të ndjekura në procedurat e mëvonshme të GJND-së.

## Shiko edhe 
* Incidenti i kanalit të Korfuzit
* Rasti Ari Monetar u Hoq nga Roma më 1943

## Referime
Nga lumi në det

parapamje|Harta që tregon Izraelin dhe territoret palestineze të përshkruara nga Marrëveshja e Oslos. Në të djathtë është lumi Jordan, në të majtë është Deti Mesdhe.
"**Nga lumi në det**" (arabisht: *min an-nahr ʾilā l-baḥr*; arabe palestineze: *min il-ṃayye la-l-ṃayye*, fjalë-për-fjalë. 'nga uji në ujë') është një slogan politik që i referohet gjeografikisht zonës midis lumit Jordan dhe Detit Mesdhe, një zonë e quajtur historikisht Palestinë, e cila sot përfshin Izraelin dhe territoret e pushtuara palestineze të Bregut Perëndimor dhe Rripit të Gazës. Fraza dhe variacionet e saj janë përdorur nga politikanët palestinezë dhe izraelitë për të nënkuptuar se zona duhet të përbëhet nga një shtet.
parapamje|Tubimi pro-palestinez në Columbus, Ohio, 12 tetor 2023, me një referencë arabe për Intifadën.
Në vitet 1960, Organizata për Çlirimin e Palestinës (PLO) e përdori atë për të bërë thirrje për atë që ata e shihnin si një shtet "të dekolonizuar" që përfshin tërësinë e Palestinës së Detyrueshme. Në vitin 1969, pas disa rishikimeve, PLO përdori frazën për të bërë thirrje për një shtet të vetëm demokratik për arabët dhe hebrenjtë, që do të zëvendësonte Izraelin dhe territoret e pushtuara.

Shumë aktivistë pro-palestinezë e konsiderojnë atë "një thirrje për paqe dhe barazi" pas dekadash sundimi ushtarak mbi palestinezët, ndërsa për shumë hebrenj shihet si një thirrje për shkatërrimin e Izraelit. Hamasi e përdori frazën në statutin e tij të vitit 2017. Përdorimi i frazës nga grupe të tilla militante palestineze ka bërë që kritikët të thonë se ai mbron për shpërbërjen e Izraelit dhe largimin ose shfarosjen e popullsisë së tij hebreje. Disa vende e kanë konsideruar kriminalizimin e përdorimit të tij si një thirrje antisemitike për dhunë.

Një slogan i hershëm sionist parashikonte shtetësinë që shtrihej mbi dy brigjet e lumit Jordan, dhe kur ky vizion doli jopraktik, ai u zëvendësua nga ideja e një Izraeli të Madh, një entitet i konceptuar si shtrirje nga Jordani deri në det. Fraza është përdorur edhe nga politikanët izraelitë. Manifesti zgjedhor i vitit 1977 i partisë së djathtë izraelite Likud thoshte: "Midis detit dhe Jordanit do të ketë vetëm sovranitet izraelit". Formulime të ngjashme, të tilla si referimi i zonës "në perëndim të lumit Jordan", është përdorur gjithashtu kohët e fundit nga politikanë të tjerë izraelitë, duke përfshirë kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu më 18 janar 2024.

## Shiko edhe 
* Lufta Izrael-Hamas
* Konflikti Izrael-Hezbollah (2023-tani)
* Zgjidhja me një shtet
* Zgjidhja me dy shtete

## Referime
Krimi kundër paqes

parapamje|Krimi i agresionit u konceptua nga juristi sovjetik Aron Trainin në vazhdën e pushtimit gjerman të Bashkimit Sovjetik gjatë Luftës së Dytë Botërore. Në foto: Stalingrad në rrënoja, dhjetor 1942.
Një **krim agresioni** ose **krim kundër paqes** është planifikimi, fillimi ose ekzekutimi i një akti agresioni në shkallë të gjerë dhe të rëndë duke përdorur forcën ushtarake shtetërore. Përkufizimi dhe shtrirja e krimit është e diskutueshme. Statuti i Romës përmban një listë shteruese të akteve të agresionit që mund të shkaktojnë përgjegjësi penale individuale, të cilat përfshijnë pushtimin, pushtimin ushtarak, aneksimin me përdorimin e forcës, bombardimet dhe bllokimin ushtarak të porteve. Në përgjithësi, kryerja e një akti agresioni është një krim i udhëheqjes që mund të kryhet vetëm nga ata që kanë fuqinë për të formësuar politikën e agresionit të një shteti, në krahasim me ata që e kryejnë atë.

Baza filozofike për gabimin e agresionit gjendet në teorinë e luftës së drejtë, në të cilën bërja e një lufte pa një shkak të drejtë për vetëmbrojtje është e padrejtë. Në vazhdën e pushtimit gjerman të Bashkimit Sovjetik gjatë Luftës së Dytë Botërore, juristi sovjetik Aron Trainin bëri propozimin e parë të suksesshëm për të kriminalizuar agresionin. Karta e Tribunalit Ushtarak Ndërkombëtar parashikonte përgjegjësi penale për kryerjen e luftës agresive, e cila ishte fokusi kryesor i gjyqit të Nurembergut. Pjesëmarrës të tjerë në Luftën e Dytë Botërore u gjykuan për agresion në Finlandë, Poloni, Kinë, gjyqet pasuese të Nurembergut dhe gjyqin e Tokios. Askush nuk është ndjekur penalisht për agresion as më parë, as që nga vitet 1940.

Ka raste që e bëjnë përkufizimin veçanërisht të paqartë, si "Lufta kundër terrorit", që sipas definicionit është dëm i nisur nga shteti. Ky rast mund të paraqesë përdorimin e kornizave ekzistuese ligjore dhe sociale për të "ndërtuar një mjedis brenda të cilit zbatueshmëria e normave përkatëse ndërkombëtare ishte ose shumë e kufizuar ose e pasigurt". dhe kështu justifikojnë faktin brutal të agresionit.

Në përgjithësi pranohet se krimi i agresionit ekziston në të drejtën zakonore ndërkombëtare. Përkufizimet dhe kushtet për ushtrimin e juridiksionit mbi këtë krim nga Gjykata Ndërkombëtare Penale u miratuan në vitin 2010 në Konferencën e Rishikimit në Kampala nga shtetet palë në gjykatë. Agresioni është i kriminalizuar sipas ligjit të statutit të disa vendeve dhe mund të ndiqet penalisht nën juridiksionin universal.

Agresioni është një nga krimet thelbësore në të drejtën penale ndërkombëtare, krahas gjenocidit, krimeve kundër njerëzimit dhe krimeve të luftës. Në vitin 1946, Gjykata Ushtarake Ndërkombëtare vendosi se agresioni ishte "krimi më i lartë ndërkombëtar" sepse "ai përmban brenda vetes të keqen e akumuluar të së tërës". Pikëpamja standarde është se agresioni është një krim kundër shtetit që sulmohet, por gjithashtu mund të konsiderohet krim ndaj individëve që vriten ose dëmtohen si rezultat i luftës.

## Shiko edhe 
* Krimet kundër njerëzimit

## Referime
Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare

Studimet Detare përgatisin studentë për një larmi karrierash në industrinë civile detare dhe sektorët e shërbimeve si dhe në marinën ushtarake. Lista e institucioneve në vijim përfshin akademi, kolegje, institute dhe universitete që ofrojnë programe universitare dhe parauniversitare, të grupuar sipas rajonit gjeografik dhe shtetit:

## Afrika
## Amerika
## Azia
## Evropa
## Oqeania
## Shiko edhe
* Studimet Detare
* Nautika
* Hartografia Nautike
* Portolanët
* Peripli
* Thalasokracia
* Fuqia Detare
* Komanda e Deteve
* Historia e Navigimit
* Lundrimi Përqark Botës
* Marinat dhe anijet e lashta
* Historia e detarisë së lashtë
* Historia Detare
* Republikat Detare
* Operacionet Nautike

## Referime
Club Atlas

**Atlas Fútbol Club** është klub futbolli meksikan. Klubi u themelua më 15 gusht 1916 në Guadalajara. Atlas filloi të luajë në stadiumin Jalisco që nga viti 1960. Ngjyrat e klubit janë kuq e zi. Atlas ka fituar 3 herë kampionatin meksikan.

## Historia 
### Themelimi 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare
Club Necaxa

**Impulsora del Deportivo Necaxa S.A. de C.V.**, i njohur thjesht si **Club Necaxa** është klub futbolli meksikan. Klubi u themelua më 21 gusht 1923 në Aguascalientes. Necaxa filloi të luajë në stadiumin Victoria që nga viti 2003. Ngjyrat e klubit janë bardhë e kuq. Necaxa ka fituar 3 herë kampionatin meksikan.

## Historia 
### Themelimi 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare
Club Puebla

**Club Puebla** (deri më 2016 **Puebla Fútbol Club**) është klub futbolli meksikan. Klubi u themelua më 7 maj 1944 në Puebla. Puebla filloi të luajë në stadiumin Cuauhtémoc që nga viti 1968. Ngjyrat e klubit janë bardh e blu. Puebla ka fituar 2 herë kampionatin meksikan.

## Historia 
### Themelimi 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare
C.F. Atlante

**Atlante Fútbol Club S.A. de C.V.** është klub futbolli meksikan. Klubi u themelua më 18 prill 1916 në Qytetin e Meksikës. Atlante filloi të luajë në stadiumin Agustín "Coruco" Díaz që nga viti 2025. Ngjyrat e klubit janë kuq e blu. Atlante ka fituar 3 herë kampionatin meksikan.

## Historia 
### Themelimi 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare