Grekët e sotëm

**Grekët** (gr. *Έλληνες*) janë një komb  qe sot jeton në Greqi, Qipron (në pjesën e jugut), rajone të tjera dhe para vitit 1923 edhe në Anadoll. Ata gjithashtu formojnë një diasporë të konsiderueshme, me komunitetet ortodokse greqishtfolëse të vendosura në mbarë botën. Ky komb është i njohur në shqip edhe me disa emra të tjerë si **gërqishtarë** ose **junanë** . 

Deri në fillim të shekullit të 20-të, greqishtfolësitit ishin të shpërndarë në mënyrë uniforme midis gadishullit grek, në brigjet perëndimore të Azisë së Vogël, në Pont, Egjipt, Qipro dhe Traki (Stamboll); shumë prej këtyre rajoneve përkojnë në një masë të madhe me kufijtë e Perandorisë Bizantine të shekullit të 11-të dhe zonat e Mesdheut Lindor të kolonizuara në periudhën e Greqisë së Lashtë.
Si rrjedhojë e luftës greko-turke në periudhën 1919-1922, një shkallë të madhe të këmbimit të popullsisë midis Greqisë dhe Turqisë u zhvillua që transferua ortodoksët greqishtfolës dhe ortodoksët turqishtfolës (konsideruar si "grekët") të krishterë etnikë, në mënyrë efektive, dhe u vendosën në kufijtë e shtetit modern grek dhe Qipron. Popullatat e tjera historike etnike greqishtfolësit mund të gjendet në jug të Italisë deri në Kaukaz dhe në komunitetet e diasporës në një numër të vendeve të tjera. Sot, shumica e ortodoksët greqishtfolësit janë të regjistruar zyrtarisht si anëtarë të Kishës Ortodokse Greke.

Greket kanë ndikuar në masë të madhe dhe kanë kontribuar për kulturën, artet, eksplorim, letërsinë, filozofinë, politikën, arkitekturën, muzikën, matematikën, shkencën, teknologjinë, kuzhinën, dhe sportet, jashtë vendit dhe në mbarë botën.

Greket flasin gjuhën greke, e cila formon degën e saj unik brenda familjes gjuhëve indo-evropiane. 

Në kohët e lashta, rajoni i quajtur Greqia asnjëherë nuk ishte i bashkuar deri në pushtimin romak brenda një njësie të vetme.

Shumica e zonës që përfshin Greqinë moderne u pushtuan dhe u kolonizuan nga sllavët që vinin nga Europa verilindore në fund të shekullit gjashtë pas Krishtit.

Njerëzit greqishtfolës në epokën mesjetare e quanin veten "romioi", domëthënë *romak*, për të treguar pretendimin bizantine për vazhdimësinë me Perandorinë Romake Lindore - dhe kështu ishin pjesë e komuniteteve të quajtura "Rum" nga osmanët.

Pas pavarësisë së Greqisë nga Perandoria Osmane, grekët e kohës dhe dekadat e mëvonshme rinovuan kombin e tyre me premisën se ata ishin, në kuptim të gjuhës dhe kulturës, pasardhësit e helenëve të lashtë dhe se ka pasur një vazhdimësi gjuha dhe kultura greke që nga antikiteti në vendet historike greke; ". Ky mit themelor kombëtar ka qenë i suksesshëm në bindjen e pasardhësve të grupeve jo greqishtfolës, jo më pak se ato greqishtfolës në vendet historike greke, se pretendimi i tyre për prejardhje kulturore nga helenët nuk ishte vetëm i pakundërshtueshëm; ajo ka provuar një forcë ngjitëse të fuqishme, e cila mbajti kombin së bashku dhe ka prodhuar arritje të konsiderueshme kulturore në hapësirën e më pak se dy shekujsh.

Në kohët e lashta kuptimi dhe përdorimi i termit Evropa ishte tepër i parëndësishëm për helenët e lashtë, dhe për persët për këtë çështje dhe se nëse ekzistonte ndonjë lloj referimi për Evropën, ajo ishte e përqendruar shumë më tepër në lindje se sa është sot.

Nga fundi i shekullit të nëntëmbëdhjetë, fëmijët e banorëve të shtetit të ri kombëtar u mësuan në greqisht, historia u kufizua vetëm në episodet e greqisë së pastër dhe qëndrimi tolerant osman në shumëllojshmërinë kulturore i dha një politikë të qëllimshme të helenizmit total e popullsisë - "aq efektive për të mashtruar vëzhguesin e rastësishëm".

Shkencat e kohëve të fundit ka theksuar se si Perëndimi e ndërtoi Greqinë e sotëm në imazhin e vet të çuditshëm, si toka e një populli të gjatë, të cilët ishin pasardhës të drejtpërdrejtë të Perikliut.

Enti kombëtar, i përcaktuar nëpërmjet përdorimit alternativ të termeve 'Helenizmi', 'populli Grek' ose 'Grekët' dhe 'Greqia', konsiderohet të jetë si "fakt" jashtë kontekstit të historisë dhe gjeografisë.

. 

Feja është pjesë e rëndësishme e identitetit për shumicën të grekëve, me 76 përqind e grekëve në një sondazh 2015-17 thanë se kombësia e tyre është përcaktuar nga krishterimi, pas Armenisë (82 përqind), Gjeorgjisë (81 përqind) dhe Serbisë (78 përqind).

.

## Referime 
## Shih edhe 
*Helenocentrizmi