Aeroporti i Podgoricës

**Aeroporti i Podgoricës** (Aerodrom Podgorice) është një aeroport ndërkombëtar që i shërben kryeqytetit malazez të Podgoricës dhe rajonit përreth. Është një nga dy aeroportet ndërkombëtare në Mal të Zi, tjetri është Aeroporti i Tivatit . Të dyja operohen nga kompania shtetërore Aeroportet e Malit të Zi (*Aerodromi Crne Gore*).

Aeroporti ndodhet  në jug të Podgoricës qendrore, në Rrafshin e Zetës, një nga zonat e pakta fushore të Malit të Zi të përshtatshme për një aeroport të madh. Aeroporti është i njohur lokalisht si **Aeroporti Golubovci** ( Montenegrin     ) pasi ndodhet brenda kufijve administrativë të qytetit të Golubovcit . Kodi IATA i aeroportit është ende **TGD** sepse Podgorica u emërua **T** ito **g** ra **d** (pas Josip Broz Tito ) nga viti 1946 deri në 1992, gjatë kohës në të cilën aeroporti u hap. Është qendra kryesore për Di Air dhe ishte qendra kryesore për Montenegro Airlines .

## Historia 
Historia e aviacionit civil në Podgoricë filloi më 26 maj 1928, kur një Aeroput Potez 29/2 u ul në një pistë me bar në një fushë të vogël ajrore që ndodhej pranë stacionit aktual të trenit të qytetit. Avioni ishte në linjën eksperimentale Beograd - Shkup - Podgoricë - Mostar - Sarajevë - Beograd, i organizuar për të përcaktuar qëndrueshmërinë e lidhjes ajrore të Beogradit me Jugosllavinë jugore. Më 5 maj 1930 filloi shërbimi i planifikuar i pasagjerëve në linjën Beograd-Sarajevë-Podgoricë. Aeroput përdori avionë Farman F.300 në këtë linjë.

Lufta e Dytë Botërore i dha fund trafikut të pasagjerëve në aeroport. Në vitin 1943 dhe 1944, fusha ajrore u përdor nga Luftwaffe në Malin e Zi të atëhershëm të pushtuar nga gjermanët .  Ishte një objektiv i shpeshtë në bombardimin tashmë famëkeq të Podgoricës, që rezultoi në humbje të konsiderueshme gjermane. 

Pas luftës, shërbimi i pasagjerëve rifilloi më 8 prill 1947, me fluturimet e sapoformuara të JAT për në Beograd me një Douglas C-47 të konvertuar për përdorim pasagjerësh. Një linjë mallrash për në Beograd u krijua më vonë në 1957. 

Aeroporti u zhvendos në vendndodhjen e tij aktuale në jug të qytetit në vitin 1961. Paraqiste një  pistë e asfaltuar dhe u modernizua dhe rinovua në 1977. Pjesa më e madhe e trafikut në këtë periudhë përbëhej nga fluturime të planifikuara për në Beograd, kryesisht me avionë McDonnell Douglas DC-9 . Aeroporti Špiro Mugoša tani zë vendin e mëparshëm.

Më 23 prill 2003, pronësia e aeroportit u transferua nga JAT Airways në Aeroportet e Malit të Zi, një kompani publike në pronësi të Qeverisë së Malit të Zi. Së bashku me formimin dhe rritjen e Montenegro Airlines, kjo kontribuoi në rritjen e shërbimeve nga aeroporti. Praktika prej dekadash që aeroporti të ishte kryesisht një aeroport ushqyes për Beogradin u hoq në favor të një rrjeti më të larmishëm të fluturimeve të planifikuara të pasagjerëve. 

Një rinovim dhe zgjerim i madh u bë në vitin 2006, me rinovimin dhe zgjerimin e platformës dhe përmirësimet në sistemin e rrugëve lidhëse, sistemin e ndriçimit të aeroportit dhe furnizimin me energji elektrike. Një terminal krejtësisht i ri pasagjerësh u hap më 14 maj 2006, ndërsa terminali i vjetër i pasagjerëve iu nënshtrua rindërtimit dhe rinovimit në 2009. 

Sistemi i përmirësuar i rrugëve lidhëse mundësoi shërbimin e avionëve me trup të gjerë në aeroport. Kështu, aeroporti filloi shërbimin e Il-86 dhe aeroplani i parë i mallrave Boeing 747 mbërriti në aeroport në prill 2008. 

Në dhjetor 2020, Montenegro Airlines hyri në likuidim, duke e lënë aeroportin pa një transportues në shtëpi. Air Montenegro filloi operimet më 8 shkurt 2021.

### Rrugët më të ngarkuara 
## Shih edhe 
* Aeroporti i Tivatit

## Lidhjet e jashtme 
* 
* Airport information for LYPG at Great Circle Mapper. Source: DAFIF (effective October 2006).
* Current weather for LYPG at NOAA/NWS
* Accident history for TGD at Aviation Safety Network
* Ground Transportation at AirportJump.com

## Referime