Ismail Haki Kuçi (batalion partizan)

Batalion partizan  i krijuar më 28 prill 1943

## Historia 
Në kuadrin e zgjerimit të LANÇ në Kuç të Kurveleshit, më 28 prill 1943, u krijua Batalioni Territorial Partizan”Ismail Haki Kuçi”. Batalionit iu vu emri i patriotit demokrat Ismail Haki Kuçi (Kondi). Baza për krijimin e këtij batalioni territorial ishin tri çetat partizane që ishin krijuar më parë: çetat “Sulo Lala”, “Shate Rrokaj” dhe çeta e porsakrijuar “Qani Alikaj”.  Në përbërje të Batalionit ishin dhe çetat partizane të Kurveleshit të Poshtëm ato të fshatrave Kallarat – Bolenë dhe Fterrë– Çoraj. Qëndra  kryesore e Batalionit ishte në fshatin Kuç. 

Efektivi ishte mbi 300 partizanë. Komandant  u zgjodh Jaho Gjoliku, Hero i Popullit, komisar Memo Meto, Hero i Popullit, zv.komisar batalioni Shate Jaho,dhe intendent Bame Mersini. Të gjithë shokët që u zgjodhën për drejtimin e batalionit dhe partizanët kishin eksperiencë lufte sepse ishin përleshur me armikun. 

Batalioni territorial partizan gjatë vitit 1943-1944 kreu detyra mjaft të rëndësishme në:  vetmbrojtjen popullore të zonës së lirë të Kurveleshit, te organizimit  ushtarak etj.. Batalioni fillimisht shërbeu si forcë ekzekutive në duart e Këshillit ANÇ të fshatarëve për zbatimin e vendimeve të tyre për ruajtjen e rendit etj. Është për t’u përmendur fakti që  kuadrot dhe shumë partizanë para formimit të batalionit, kishin marrë pjesë në aksionet dhe luftimet sidomos në Kuç, Gusmar, Gjorm, Borsh e sidomos operacionin armik në nëntor -dhjetor 1942 dhe në operacionin e prillit 1943. 

Batalioni territorial partizan “Ismail Haki Kuçi” kreu shumë veprime luftarake ku më të përmendurat janë: 
Pjesëmarrja në luftimet e zhvilluara më 25-29 qershor 1943 në rajonin e Miricës, Tepelenë përkrah forcave partizane territoriale të zonës, kundër forcave të mëdha armike ku armiku pësoi disfatë të plotë. 

Më dt. 25 shtator çarmatosja e garnizoneve italiane: Në Sarandë, Himarë dhe Porto-Palermo.  Si rezultat i bashkëpunimit me  forcat partizane territorial të  zonave përkatëse, batalioni kreu luftime të ashpra kundër pushtuesve gjermanë nga data 25 shtator deri më dt.3 tetor 1943. Sidomos në rajonet: Porto-Palermo, në portin e Sarandës, në Ksamil, në qafë Muzinë, së bashku me forcat e tjera të zonës ku luftuan. Ato vazhduan edhe më tej, veçanërisht në kalanë e Borshit, në vargun e malit të Lukovës, në Sasaj, Borsh, Fterrë e Kuç, sidomos në Gjoshnikosh (Malin e Kuç e të Golemit). Forcat e Batalionit në bashkëpunim me çetën “Koto Hoxhi” më 2 tetor 1943 bënë një luftë të ashpër.

## Dëshmorët 
Në betejë ranë për të mos harruar, partizanët: Çelo Zhapa, Ramo Kaso, Çelo Gjoveshi, Lazë Faslliu, Lamo Laze si dhe komisar i çetës “Koto Hoxhi” Themo Vasi, Hero i Popullit dhe partizanët nga fshati Golem; Sulo Hysi e Rakip Bedo. Trimëri të rrallë dhe guximi i partizanit Laze Faslliut i cili deri në çastin e fundit t jetës së tij, siguroi tërheqjen e shokëve nga kjo betejë.Nga fshati Kuç ranë dëshmorë  45 partizanë dhe 5 shoqe partizane; nga fshati Bolenë 14 partizanë dhe 1 partizane dhe nga fshati Fterrë  2 partizanë .
Mbas operacionit të dimrit 1943-44 nga batalioni territorial partizan “Ismail Hakiu”, u larguan shumë partizanë e partizane për kompletimin e njësive partizane , të cilët u zëvendësuan shumë shpejt nga vetë populli i Kuçit. Kështu në prill 1944 më pas, drejtimin e komandës së batalionit u emëruan : komandant Bedin Myftari, komisar Selman Lame, zv.komisar Bajram Beqiri dhe intendent Isan Gozhi.