Ali Hadri

Ali Hadri lindi në vitin 1928 në Lushnjë (Shqipëri).Babai i tij, Ragip Hadri, ishte një nga shokët më të afërt dhe bashkëluftëtarët e heroit kombëtar Bajram Curri. Ragip Hadri ishte oficer ushtarak i lartë, strateg dhe luftëtar i pathyeshëm që mori pjesë në pothuajse çdo betejë për Shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë, duke organizuar dhe udhëhequr forcat kryengritëse kundër pushtuesve. Kontributi i tij mbetet simbol i sakrificës dhe patriotizmit të brezit të Bajram Currit.
Ali Hadri u rrit në frymën e atdhetarizmit të babait dhe u bë një nga intelektualët më të shquar të Kosovës. Ishte profesor, doktor i shkencave, pedagog, mësues dhe akademik,delegat i kuvendit krahinor anetar i keshillit ekzekutiv, ai ishte redaktor dhe bashkëpunëtor në revista të rëndësishme shkencore si “Gjurmime Albanologjike” dhe revista “Kosova”, përmes të cilave u publikuan studime të rëndësishme për historinë, kulturën dhe identitetin kombëtar shqiptar. Ai ishte gjithashtu anëtar i Akademis te Shkencave dhe Arteve te Kosovës dhe kontribuoi në zhvillimin e institucioneve shkencore shqiptare në Kosovë.
Si delegat i Kuvendit Krahinor, anëtar i Këshillit të Koordinimit të Shkencës dhe Teknologjisë dhe anëtar i Këshillit Ekzekutiv, Ali Hadri mbajti pozita të larta politike dhe shkencore. Pas Demonstratave te vitit 1981 në Kosovë, ai u bë i pari shqiptar që i dha kundër hapur politikës shoviniste serbe dhe qarqeve jugosllave. Avancoi zyrtarisht:
• të drejtën e Kosovës për Republikën e saj,
• të drejtat e barabarta të shqiptarëve,
• të drejtën e flamurit kombëtar si simbol elementar,
• lirinë politike dhe barazinë pas 1945-ës.
Kjo kërkesë u përkrah menjëherë nga masat e gjera popullore. Ai ishte i pari dhe i vetmi delegat që guxoi ta ngrinte këtë çështje në Kuvendin Krahinor në një kohë kur askush tjetër nuk kishte guxim. Në një periudhë kur kërkesa për Republikë konsiderohej rrezik politik.
Për këtë u bë viktimë e parë e nacionalizmit serb pas 1981-ës (siç e cilëson historiani Noel Malcolm në librin Kosovo: A Short History). U përjashtua nga puna në Institutin që ai vetë e themeloi, nuk iu lejua as hyrja gjatë jetës së tij, u sulmua në media (p.sh. në gazetën serbe “Novosti”) dhe u vu në procese politike dhe gjyqesore. Në vitin 1987, në reagimin e tij në “Novosti” nr. 304, shkroi:
“Aspak nuk do të shqetësohem nëse do të bëhem viktimë e sadizmit politik, sepse edhe në këtë mënyrë do të kem fatin tragjik të popullit tim”.
Përveç kontributit politik dhe akademik, Ali Hadri kishte edhe një rol të madh në forcimin e vetëdijes historike të shqiptarëve në Kosovë. Përmes studimeve të tij ai argumentoi vazhdimësinë historike të shqiptarëve në Kosovë dhe kontributin e tyre në zhvillimet historike të rajonit. Këto studime kishin rëndësi të madhe në mbrojtjen e identitetit kombëtar shqiptar përballë propagandës dhe interpretimit të njëanshëm të historisë nga qarqe nacionaliste serbe.
Vdiq në vitin 1987 në Prishtine, duke lënë pas një trashëgimi të pamohueshme. Sot Instituti i Historisë mban emrin e tij, dhe figura e tij nderohet si simbol i guximit intelektual dhe rezistencës paqësore. Djali i tij, Flamur Hadri, doktor i shkencave të historisë, vazhdoi rrugën e babait duke vuajtur burg politik për çështjen e pavarësisë së Kosovës.
Ali Hadri luftoi me penë dhe zë atë që babai i tij Ragip Hadri luftoi me armë – për lirinë dhe dinjitetin kombëtar. Ai mbetet pionieri që hapi rrugën për Republikën e Kosovës kur askush tjetër nuk guxonte!

## Biografia 
Ali Hadri (1928–1987) ishte një historian, akademik, patriot dhe figurë e shquar e Kosovës.
Lindi në mars të vitit 1928 në Lushnjë të Shqipërisë. Babai i tij ishte Ragip Hadri, bashkëluftëtar i ngushtë i heroit kombëtar Bajram Curri dhe figurë e shquar e luftës për Pavarësinë e Shqipërisë (1912). Djali i tij, Flamur Hadri, është doktor i shkencave të historisë dhe ish-i burgosur politik për çështjen e pavarësisë së Kosovës.
Pozitat dhe kontributi shkencor-politik:
•  Delegat i Kuvendit Krahinor të Kosovës (një nga pozitat më të larta në atë kohë).
•  Anëtar i Këshillit të Koordinimit të Shkencës dhe Teknologjisë.
•  Anëtar i Këshillit Ekzekutiv të Kosovës.
•  Historian i shquar dhe themeluesi i Institutit të Historisë së Kosovës (tani mban emrin Instituti i Historisë “Ali Hadri” në Prishtinë).
Kontributi historik dhe guximi politik:
Ali Hadri ishte i pari shqiptar që si delegat i Kuvendit Krahinor i dha kundër politikës shoviniste serbe dhe avancoi hapur të drejtën e Kosovës dhe të shqiptarëve për Republikën e tyre. Ai kërkoi:
•  Pavarësinë e Kosovës,
•  të gjitha të drejtat e shqiptarëve,
•  të drejtën e flamurit kombëtar,
•  lirinë politike.
Kjo ndodhi në një kohë kur askush tjetër nuk kishte guxim të fliste hapur për këto çështje. Ai ishte i pari dhe i vetmi delegat i Kuvendit Krahinor që e ngriti këtë kërkesë zyrtarisht, çështje që u përkrah më vonë edhe nga masat e gjera popullore.
Për këtë arsye u bë viktimë politike – u persekutua dhe vuajti presion të rëndë pikërisht sepse ishte pionieri që guxoi të thoshte atë që të tjerët nuk guxonin.
Ai e kushtoi tërë jetën provës shkencore të historisë kombëtare, mbrojtjes së identitetit shqiptar dhe luftës paqësore për të drejtat e Kosovës brenda sistemit të atëhershëm. Kontributi i tij si historian, pedagog dhe drejtor i parë i Institutit të Historisë mbetet themelor për historiografinë shqiptare.
Vdiq në vitin 1987 në Prishtinë, duke lënë pas një trashëgimi të pamohueshme që sot nderohen me emrin e tij instituti, librat dhe monumentet.
Ali Hadri është simbol i guximit intelektual dhe patriotizmit në kohën më të vështirë – kur të flasësh për Republikën e Kosovës kërkonte sakrificë personale. Babai i tij Ragip Hadri luftoi me armë për pavarësi, ndërsa Ali Hadri luftoi me penë dhe zë në Kuvend për të njëjtën çështje.

## Lidhje të jashtme 
* Si historian i shquar dhe si atdhetar
* Ali Hadri është ndër figurat më poliendrike...