Shërbimi pedagogjik i shkollës

**Shërbimi pedagogjik i shkollës** është një organ profesional i cili merret me organizimin dhe avancimin e punës profesionale edukative dhe arsimore në shkollë.
## Historiku 
Shërbimi pedagogjik ishte ndjerë si nevojë qysh në Rezolutën e Kongresit III të pedagogëve të Jugosllavisë në vitin 1973 që kishte shtrirje vetëm në shkollat fillore e pastaj dhe në Kongresin IV të vitit 1977 ku theksohej se realizimi i qëllimeve dhe i detyrave të arsimit të mesëm kërkon angazhimin e pedagogëve dhe psikologëve të shkollës, të punëtorëve social dhe ekspertëve tjerë që janë të thirrur të ndihmojnë zhvillimin e gjithëanshëm të personalitetit   ‘’Shërbimi pedagogjik-psikologjik u paraqit në kohëra të ndryshme. Në Zagreb u paraqit në vitet 1954/1955 kur dhe u punësua psikologu i parë në shkollë fillore dhe 4 vite më vonë u punësua pedagogu. Pastaj në Slloveni në vitet 1954, në Beograd në vitin 1958 , në Bosnjë dhe Hercegovinë në vitin 1959 dhe në Kosovë daton qysh nga viti 1978 

Në Kosovë, funksionin e shërbimit në fillim e kryenin Entet pedagogjike komunale dhe ndërkomunale, e më vonë Enti pedagogjik i Kosovës me seli në Prishtinë’’   Ligjet e para që përcaktuan legalizimin formal të shërbimit pedagogjik-psikologjik ishin Ligji i përgjithshëm për shkollat 1958 dhe Ligji për shkollën fillore 1959, ku prapë jetësimi në praktikë u bë në mënyra të ndryshme. Në fillim u punësuan pedagogët me arsyen se ishin numër i vogël i psikologëve të diplomuar.  Në fakt kjo fatkeqësisht ishte përkrahur nga një numër i madh i drejtorëve që shprehnin mos nevojën e pranisë së pedagogut në shkollë. Gjithashtu një numër i caktuar i pedagogëve kishin theksuar se të qenurit pedagog kërkon përgjegjësi të mëdha dhe është një punë që ballafaqohet me shumë kërkesa dhe vështirësi. Në anën tjetër kur mendon për arsyen që duhet të jetë shërbimi profesional në shkollë, është pikërisht puna e tyre që dërgon drejt suksesit. Jo të gjithë mësimdhënësit janë të përgatitur në mënyrë të njëjtë dhe maksimalisht për punën e tyre. Në procesin mësimor gjërat vazhdimisht ndryshojnë dhe është e pamundur të jesh i suksesshëm gjatë gjithë kohës pa pasur ndonjëherë probleme apo vështirësi. Në qoftë se kërkohet për cilësi në procesin mësimor dhe në të tërë arsimin, atëherë duhet me domosdo të jetë i përfshirë shërbimi profesional në shkollë. Si pedagogu, psikologu, punëtori social, mjeku kanë detyrat dhe obligimet e tyre qoftë ndaj mësimdhënësve, ndaj nxënësve dhe ndaj tërë shkollës.‘’Ligji për arsimin fillor dhe të mesëm në Kosovë, i miratuar në vitin 2002 nuk e parasheh shërbimin profesional në shkollë. Por, në vitin 2003 Mininstria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë , nxjerr udhëzimin administrativ nr.o4/2003, në te cilin në kuadër të personelit të shkollës përfshihen bashkëpunëtorët profesiona. Ky udhëzim nuk përfshinte shërbimin profesional tërësisht por vetëm psikologun e shkollës, duke shfaqur mos nevojshmërinë për pedagogun, punëtorin social apo mjekun. 

## Detyrat e pedagogut të shkollës 
Pedagogu i shkollës kontrollon rrjedhjen e orës mësimore, qasjen metodologjike, përcjell vlerësimin e nxënësve, kohën dhe mënyrën se si ata vlerësohen, si dhe përgadit raport për orët e hospituara duke dhënë rekomandime, këshilla dhe sugjerime për arritjen e rezultateve të dëshiruara qoftë për njësi mësimore apo lëndë të caktuara mësimore.

Shërbimi profesional, gjegjësisht pedagogu i shkollës ka para vetes një mori detyrash që e karakterizojnë punën e tij në shkollë. Në fakt, këto detyra janë të lidhura plotësisht me shkollën si institucion eduakativo-arsimor, me gjithë faktorët që ndërveprojnë në realizimin dhe zhvillimin e procesit edukativ dhe arsimor. Realizimi i këtyre detyrave nga ana e pedagogut të shkollës duhet të bëhet në përputhshmëri të plotë me ligjet e përcaktuara nga MASHT-i dhe dokumentetet tjera pedagogjike relevante. Puna edukativo- arsimore padyshim që kërkon planifikim në rend të parë dhe organizim të mire. Pedagogu i shkollës ndërvepron me mësimdhënësit në realizimin e programimit dhe zhvillimit të sukesesshëm të punës edukative dhe arsimore. Zhvillimi i suksesshëm i punës edukativo-arsimore shpeshherë mund të arrihet vetëm tek disa mësimdhënës e jo tek tërë stafi, andaj shkolla duhet të ketë një plan zhvillimor, hartimi dhe mbështetja e të cilit bëhet nga ana e pedagogut. Krijimi i një plani zhvillimor mund të themi që paraqet një listë me hapa, në baza të të cilave do realizohet procesi mësimor në shkollë. Puna edukativo-arsimore në anën tjetër përfshin planprogramet e realizuara nga mësimdhënësit, që duhet të jenë në përputhshmëri me kërkesat specifike si: të krijohen planprograme që ndikojnë në përgaditje shkencore me dituri të reja dhe përgaditja e brezit për jetë. Krijuesit e planprogrameve, pra mësimdhënësit, duhet të kenë përgaditje edhe ne aspektin pedagogjik, psikologjik dhe didaktik.

Andaj, pedagogu i shkollës ka për detyrë të kordinojë aktivitetet mësimore të realizuara nga mësimdhënësi, të ndihmojë në krijimin e planprogrameve duke vlerësuar nevojat për ndryshim apo plotësim, mangësitë e ndryshme, përmbajtjet mësimore dhe të kontrollojë se a janë të bazuara në interesat dhe nevojat e  zhvillimit të personalitetit të nxënësit  

Gjatë realizimit të punës së tij pedagogu i shkollës mund të hasë edhe në shumë pengesa, që shpeshherë keto pengesa lidhen me personalitetin e mësimdhënësit. Disa mësimdhënës shpeshherë shfaqin sjellje të tipit autoritar duke mos ofruar hapësirë për bashkëpunim me të dhe mos pranuar asnjë kritikë apo këshillë nga të tjerët, as nga pedagogu, ose mund të shfaqin sjellje indiferente duke mos u shqetësuar për rrjedhjen e orës, interesat dhe nevojat e nxënësve apo duke u shqetësuar vetëm për punën e tij dhe jo për nxënësit ose e kundërta. Këto personalitete të mësimdhënësve ndikojnë shumë në cilësinë e bashkëpunimit me pedagog. Në këtë rast pedagogu i shkollës gjenë përshtatje për personalitetin e mësimdhënësit duke përdorur takt pedagogjik dhe duke  ofruar një klimë pozitive të bashkëpunimit, duke tentuar që të mbështes dhe zhvillojë anët pozitive të mësimdhënësit dhe të ndikojë që mësimdhënësi të kuptojë fushat ku ka nevojë për ndryshime. Kjo mund të arrihet kur pedagogu ofron komunikim emaptik që nënkupton bashkëndjesinë me gjendjen e mësimdhënësit duke krijuar bindjen tek mësimdhënësi që tek ai mund të drejtohet për çdo nevojë dhe problem që ka. Pedaogogu i shkollës zhvillon punën e tij me profesionalizëm dhe qasje pedagogjike ndaj punës së mësimdhënësve dhe punës së shkollës. Kështu një nga rolet e pedagogut të shkollës është edhe të qenurit këshillues pedagogjik.Këshillimi pedagogjik ka për qëllim ofrimin e ndihmës profesionale nga ana e ekspertëve të specializuar si (pedagogët, psikologët, punëtorët socialë, mjekët) që kanë përgaditje profesionale në njohjen e qëllimeve të edukatës, subjekteve që edukohen dhe menyrën se si duhet realizuar puna instruktive pedagogjike. Puna e pedagogut në këtë rast kërkon përgaditje të shumëanshme, pikë së pari, në njohjen dhe rrjedhjen e procesit të këshillimit, njohjen e metodave dhe teknikave se si duhet realizuar këshillimin pedagogjik qoftë me nxënës, mësimdhënës, familjen, komunitetin apo faktorët e tjerë edukativ’’.Këshillimi pedagogjik ofron qasje dhe programe të shumëllojshme, që nga ana e pedagogut të shkollës duhet bërë përzgjedhja e duhur e tyre konform nevojave dhe kushteve adekuate. Këshillimi pedagogjik dhe profesional i pedagogut të shkollës zhvillohet me nxënësin, mësimdhënësin, familjen, me komunitetin dhe me faktorët e tjerë edukativ. Gjatë këshillimit pedagogjik me nxënësin, pedagogu arrin të njoh karakterin e nxënësit, nevojat dhe interesat e tij dhe në bazë të tyre realizon dhe planin e këshillimit pedagogjik. Duke pasur parasysh që çdo problem dhe vështirësi ndikon në procesin e të nxënit të nxënësve, pedagogu përmes rolit këshillues ofron ndihmë dhe përkrahje për nxënësit gjersa të vërejë ndryshime. 

Realizimi i procesit të këshillimit shpesh mund të përcillet me probleme kur nxënësit nuk gjejnë veten në këshillimin e ofruar qoftë nga klima e ofruar apo nga komunikimi që zhvillon pedagogu. Ҫka kërkohet nga pedagogu në këtë rast, është që të ofrojë një klimë pozitive dhe të rehatshme për nxënësin, të jetë komunikues efektiv dhe i gatshëm edhe të dëgjojë mendimet dhe reagimet e nxënësit. Këshillimi preferohet të zgjasë derisa pedagogu të vërejë përmirësime tek nxënësi. Përderisa këshillimi realizohet me nxënësin padyshim që edhe familja bëhet pjesë e këshillimit në mënyrë direkte apo indirekte. Njohja e strukurës familjare, njohja e gjendjes ekonomike, sociale, të familjes, ndikon që pedagogu të njeh menyrën e qasjes ndaj nxënësit dhe ndaj familjes si dhe shpeshherë gjetjen e shkakut të çdo vështirësie me të cilën përballet nxënësi  Këshillimi pedagogjik ofron një ndihmesë zinxhirore mes shkollës-nxënësit dhe familjes, duke pasur si qëllim përfundimin e suksesshshëm për subjektin, gjegjësisht nxënësin. Kështu, pedagogu i shkollës përfshihet si ndihmues në këtë trekëndësh duke krijuar një klimë pozitive brenda këtyre faktorëve, e përfshirë nga bashkëpunimi dhe respekti reciprok.
Pastaj,merren me studimë,analiza dhe vlerësime, që kanë të bëjnë me përshtatshmërinë e planprogramve mësimore, të formave të ndryshme të punës edukative ; bëjnë kategorizimin e fëmijëvë sipas aftësive psikofizike për viijimin e shkollës,  përkatësisht për orientimin profesional të nxënësv në shkollën e mesme; planifikojne, organizojnë dhe vlerësonë kontaktet ndividuale, në grup dhe kontaktet kolektive me prindër; ndihmojnë arsimtarët të organizojnë drejt punën arsimoreeduaktive, të mos i ngarkojnë nxënësit me faktografi të tepruar,me enciklopedizëm dhe historicizëm. Detyrat e mësuesve janë më të ndërlikuara se kurrë. Ata duhet ti përgjigjen, nevojave të një popullatë të shumëllojshme dhe të ndrushueshme nxënësish, një teknologjie të vendit të punës që ndryshon me shpejtësi, dhe kërkesave për një punë të përkryer nga të gjithë segmentet e shoqërisë. Megjithatë nga ana tjetër, ne kemi një sistem arsimor që në thelb është konservator. Mënyra se si përgaditen mësuesit, mënyra se si janë organizauar shkollat, mënyra se si funskionon hierarkia arsimore, dhe mënyra se si trajtohet arsimi nga politikanët vendimarrës, rezulton në një sistem që ka më shumë të ngjarë të ruaj status-kuonë se sa të sjelle ndryshimin. 

Pedagogu i shkollës përveҫ formave dhe aktiviteteve ai përgadit edhe ligjerata për nxënës dhe arsimtar, si dhe rritë efikastietin e trekëndësisht shkollë-familje-nxënës.

Ai është në gjendje të shohë problemet dhe të ndërmarrë masat e duhura me kohë. 

Ky vend pret të i dalin zot. Ata që e shkatërrojnë janë shumë ata që e ndërtojnë janë pak. Kështu që ata që punojnë, duhet të punojnë natë e ditë për të riparuar dëmet që u janë bërë deri tani sistemit tonë arsimor, kjo punë kërkon sakrificë e nuk kërkon që të oresësh shperblim nga të tjerët.  

Pedagogu i shkollë është ekspert i cili me punën e tij i kontribon lehtësimit të problemeve të ndryshme që shfaqen në shkollë si tek nxënësit, mësimdhënësit, prindërit apo të gjithë akterët tjerë shkollor si dhe kontrbon në ngritjen e cilësisë së veprimtarisë edukative-arsimore. (Udhëzimi Administrativ MASHT nr.34/2014)

## Shih edhe 
* Pedagogu
* Pedagogjia
* Psikologjia

## Referime