Neopaganizmi laik

**Neopaganizmi laik** ose **neopaganizmi humanist** por i njohur edhe me emrin **neopaganizmi natyralist** është një këndvështrim që mbështet virtytet dhe parimet që lidhen me neopaganizmin duke ruajtur një botëkuptim laik dhe shkencor. Qasjet ndaj neopaganizmit laik ndryshojnë, por mund të përfshijnë respektin për krijesat e gjalla dhe vetë Tokën, duke refuzuar besimin në hyjnitë. Neopaganët laikë mund t'i njohin perëndeshat/zotat si metafora të dobishme për cikle të ndryshme të jetës, ose ta riformulojnë magjinë si një praktikë thjesht psikologjike.

## Sfondi historik 
Ndërsa Evropa u kristianizua, Etërit e Kishës rregullisht laicizuan hyjnitë dhe mitet pagane përmes euhemerizmit, një praktikë ku hyjnitë interpretohen si figura historike që në një moment ishin bërë të adhuruar si perëndi.  Klementi i Aleksandrisë e përmblodhi qasjen në *Cohortatio ad gentes*, duke iu drejtuar paganëve: "Ata të cilëve ju përkuleni, dikur ishin njerëz si ju". 

Shekulli i 18-të prodhoi një grup të konsiderueshëm veprash që kërkonin të "zbulonin" koncepte nga bota e lashtë, duke përfshirë perënditë pagane.  Kjo lindi interpretime racionaliste dhe ateiste të koncepteve të lashta mitologjike dhe tekstet e lashta ndonjëherë lexoheshin sikur të ishin shkruar nga bashkëkohësit e filozofëve iluministë, duke diskutuar të njëjtat tema si ata nga e njëjta perspektivë humaniste . 

## Neopaganizmi 
Disa ithtarë të paganizmit modern kanë zhvilluar qasje humaniste ose laike, ku përqafohen aspekte të rëndësishme të një botëkuptimi pagan, por hyjnitë nuk nderohen si qenie reale ose të mbinatyrshme. Këto qasje marrin forma të ndryshme.

Në shekullin e 19-të, shkrimtari francez Louis Ménard përdori termin "paganizëm mistik" për përpjekjen e tij për të krijuar një zëvendësues për fenë e organizuar, në të cilën ai përdori një qasje humaniste për të njohur rëndësinë e simboleve dhe të paarsyeshmes. Koncepti pati ndikim të rëndësishëm në poetin Leconte de Lisle dhe lëvizjen Parnasiane . 

Disa rilindas paganë janë të frymëzuar nga teoritë e Carl Jung -ut për arketipet dhe pavetëdijen kolektive . Jung trajtoi temat ezoterike dhe mitologjike në një mënyrë laike dhe shkencore, por jo shpërfillëse. 

Biologu Andreas Weber promovon atë që ai e quan "ekologji poetike" dhe "materializëm poetik". Ky ka qenë një burim frymëzimi për njerëz të tillë si Henrik Hallgren i Asamblesë Suedeze Forn Sed . 

*Paganizmi i pazot: Zërat e paganëve joteistë*, një antologji amerikane e redaktuar nga John Halstead, u botua në vitin 2016 dhe përmban një numër esesh mbi qasjet laike ndaj paganizmit.  *Ateopaganizmi: Një shteg nderimi i tokës i rrënjosur në shkencë* u botua në vitin 2019 nga Mark Green dhe paraqet një metodologji, arsyetim, grup vlerash dhe praktikash për një emërtim të paganizmit natyralist. 

## Teologjia politike 
Në kontekstin e teologjisë politike, filozofi Odo Marquard ka argumentuar se ndarja e pushteteve është një "kthim i zhgënjyer i politeizmit".  Eseja e tij e vitit 1979 mbi temën, " Në lavdërim të politeizmit ", provokoi polemika midis studiuesve gjermanë.  Ndryshe nga Marquard, filozofi Jacob Taubes, i cili mbrojti një version të sekularizuar të eskatologjisë apokaliptike, argumentoi se versioni i laicizuar, politik i paganizmit është totalitarizmi . 

## Shih edhe 
* Paganizmi
* Mitologjia ilire
* Neopaganizmi
* Paganizmi nordik
* Myslimanët kulturorë
* Neopaganizmi shqiptar

## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* 

## Lidhje të jashtme 
* Historia e harruar e paganizmit ateist
* Baza e përbashkët humaniste: Paganizmi
* Të qenit ateist në komunitetin pagan: çfarë të presësh 
* "Pagan ateist" nuk është i barabartë me "pagan laik"
* Humanistët LGBTQ 

## Referime