Islamologjia

**Islamologjia**, **islamistika** ose **Studimet islame** i referohen studimit akademik të Islamit dhe në përgjithësi programeve akademike multidisiplinare të "studimeve" - programe të ngjashme me të tjerat që fokusohen në historinë, tekstet dhe teologjitë e traditave të tjera fetare, si studimet e krishtera Lindore ose Studimet hebraike, por gjithashtu fusha të tilla si (studimet mjedisore, studimet e Lindjes së Mesme, studimet e racës, studimet urbane, etj.)  - ku studiues nga disiplina të ndryshme (historia, kultura, letërsia, arti) marrin pjesë dhe shkëmbejnë ide që kanë të bëjnë me të veçantën fusha e studimit.

Carole Hillenbrand i përshkruan studimet islame si "një disiplinë që kërkon të shpjegojë se çfarë ka arritur bota islame në të kaluarën dhe çfarë i pret e ardhmja".

Shumë programe akademike të studimeve islame përfshijnë studimin historik të Islamit: qytetërimi islam, historinë dhe historiografinë islame, ligjin islam, teologjia dhe filozofinë islame. Specialistët në Studimet Islame përqendrohen në studimin e detajuar akademik të teksteve të shkruara në arabisht brenda fushave të Teologjisë Islame, Ligjit Islam, Kur'anit dhe Hadithit dhe disiplinave ndihmëse si Tefsir ose Eksegjeza e Kur'anit. Megjithatë, ata gjithashtu aplikojnë shpesh metoda të përshtatura nga disa fusha ndihmëse, duke filluar nga studimet biblike dhe filologjia klasike deri te historia moderne, historia juridike dhe sociologjia.

## Vështrim i përgjithshëm 
Dijetarët në fushën e studimeve islame shpesh quhen "islamistë" dhe disiplina tradicionalisht përbënte pjesën më të madhe të asaj që dikur quhej studime orientale. Në fakt, disa nga universitetet më tradicionale perëndimore ende japin diploma në studimet arabe dhe islame nën titullin kryesor "studime orientale". Ky është rasti, për shembull, në Universitetin e Oksfordit, ku studimet klasike arabe dhe islame janë mësuar që në shekullin XVI . Ky kontekst i dha studimeve të hershme akademike islame karakterin e studimeve biblike dhe ishte gjithashtu pasojë e faktit se në të gjithë Evropën Perëndimore të hershme-moderne, disiplina u zhvillua nga njerëz të kishës, qëllimi kryesor i të cilëve në të vërtetë kishte qenë të përgënjeshtronin parimet e Islamit.  Sot, studimet akademike islame zakonisht mësohen dhe studiohen krahas ose pas një studimi të gjerë të gjuhës arabe, me diploma universitare dhe pasuniversitare në Arabisht dhe Studime Islame që ekzistojnë në universitete si Universiteti Georgetown, Universiteti i Exeter, Universiteti i Oksfordit, Universiteti i Leeds, SOAS në Universitetin e Londrës, Universitetin Yale dhe disa universitete në Holandë dhe Gjermani, veçanërisht Universitetin Leidendhe universitetin e Tübingenit .

Një raport i fundit i HEFCE thekson rëndësinë në rritje, strategjike për qeveritë perëndimore që nga 11 shtatori i studimeve islame në arsimin e lartë dhe gjithashtu ofron një pasqyrë ndërkombëtare të gjendjes së fushës s; studimeve islame.

## Historia 
[parapamje|226x226px|Sundimtari i [Ilhanati|Perandorisë Ilhanate, Ghazan, duke studiuar Kuranin]]
parapamje| Portreti i një piktori gjatë sundimit të Mehmetit II (1444-1481)
Përpjekja e parë për të kuptuar Islamin si një temë të studimit modern (në krahasim me një herezi kristologjike) ishte brenda kontekstit të studimeve orientale evropiane të krishtera të shekullit XIX.

Në vitet 1821 deri në 1850, u themeluan Shoqëria Mbretërore Aziatike në Angli, Société Asiatique në Francë, Deutsche Morgenländische Gesellschaft në Gjermani dhe Shoqëria Amerikane Orientale në Shtetet e Bashkuara.

Në gjysmën e dytë të shekullit XIX mbizotëronin qasjet filologjike dhe historike. Udhëheqës në këtë fushë ishin studiuesit gjermanë si studimi i Theodore Nöldeke mbi historinë e Kuranit, ose vepra e Ignaz Goldziher mbi traditën profetike.

## Temat 
### Historia e Islamit 
Të kuptuarit e historisë së Islamit ofron bazën e domosdoshme për të kuptuar të gjitha aspektet e Islamit dhe kulturën e tij. Temat me interes të veçantë janë:

* Historiografia e Islamit të hershëm
* Historia e Kuranit
* Historia e Muhamedit
* Pushtimet e hershme myslimane

### Teologjia 
* Kelam (Studimet islame të teologjisë shpesh përfshijnë studimin e shkencës tradicionale të Kalamit.
* Eskatologjia islame

### Misticizmi 
Sufizëm ( *taṣawwuf* ) është një traditë mistike e Islamit e bazuar në kërkimin e së vërtetës shpirtërore pasi i zbulohet gradualisht zemrës dhe mendjes së sufiut (ai që praktikon sufizmin).

Mund të quhet edhe misticizëm islamik. Ndërsa degët e tjera të Islamit përgjithësisht përqendrohen në aspektet ekzoterike të fesë, sufizmi përqendrohet kryesisht në perceptimin e drejtpërdrejtë të së vërtetës ose Zotit përmes praktikave mistike të bazuara në dashurinë hyjnore. Sufizmi mishëron një sërë kulturash, filozofish, mësimesh qendrore dhe trupa të njohurive ezoterike .

### Drejtësia 
Jurisprudenca islame lidhet me çështjet e përditshme dhe sociale në jetën e muslimanëve. Ai është i ndarë në fusha si:

* Studimi i sheriatit
* Ekonomia islame
* Studime të Kur'anit dhe Hadithit

Dallimet kryesore përfshijnë ato ndërmjet *fikhut*, *hadithit* dhe *ixhtihadit* .

### Filozofia 
Studiuesit e studimeve islame gjithashtu merren me traditën e gjatë dhe të pasur të filozofisë të zhvilluar nga filozofët myslimanë.

Ai është i ndarë në fusha si:

* Filozofia e hershme islame
** Avicenizmi
** Averroizmi
* Filozofia islame
* Filozofia moderne islame
** Filozofia sufi
** Teozofia transcendente
* Lista e filozofëve myslimanë
* Filozofia iluministe
* Etika islame
* Metafizika sufiste

### Shkencat 
Studiuesit e studimeve islame janë gjithashtu aktivë në historinë dhe filozofinë e shkencës. Përparim i rëndësishëm në shkencë është bërë në botën muslimane gjatë Mesjetës, veçanërisht gjatë Epokës së Artë Islame, e cila konsiderohet një periudhë e madhe në historinë e shkencës.

* Kronologjia e shkencës dhe inxhinierisë islame
* Alkimia dhe kimia në Islamin mesjetar
* Astronomia në Islamin mesjetar
** Astrologjia islame
* Shpikjet në Islamin mesjetar
* Matematika në Islamin mesjetar
* Mjekësia në Islamin mesjetar
** Oftalmologjia në Islamin mesjetar
* Fizika në Islamin mesjetar
* Psikologjia në Islamin mesjetar

Studiuesit gjithashtu studiojnë marrëdhëniet ndërmjet Islamit dhe shkencës, për shembull në zbatimin e etikës islame në praktikën shkencore.

* Kurani dhe shkenca
* Kreacionizmi islam

### Letërsia 
* Letërsia arabe
** Letërsia epike arabe
* Poezia islame
** Poezia arabe
* Letërsia persiane
* Letërsia Urdu

### Arkitektura 
Arkitektura islame është tërësia e arkitekturës që ka evoluar brenda kulturës muslimane gjatë historisë së Islamit. Prandaj termi përfshin ndërtesat fetare si dhe ato laike, shprehjet historike si dhe moderne dhe prodhimin e të gjitha vendeve që kanë rënë nën nivelet e ndryshme të ndikimit islam.

### Arti 
* Kaligrafia islame
* Qeramika islame
* Muzika myslimane

### Religjioni krahasues 
* Islami dhe Krishterimi
* Islami dhe xhainizmi
* Islami dhe Judaizmi
** Filozofitë judeo-islamike (800 - 1400)

### Ekonomika 
* Banka Islame
* Ekonomia islame në botë

### Psikologjia 
* Psikologjia në Islamin mesjetar
* Psikologjia sufi

### Islami dhe moderniteti 
* en-Nahda
* Islami dhe moderniteti
* Lëvizjet myslimane liberale dhe progresive

## Shih edhe 
* Feja islame
* Islamizmi
* Orientalizmi
* Fjalori i Islamit

## Referime