Endër-dhe-Luarë

**Indre-et-Loire** ( ; Shqip: *Endra-dhe-Luara* ) është një departament në Francën perëndimore-qendrore të quajtur sipas lumit Endër dhe lumit Luarë . Në vitin 2019, ajo kishte një popullsi prej 610,079 banorësh.  Nganjëherë i referuar si Touraine, emri i rajonit historik, ai sot është pjesë e rajonit Qendër-Lugina e Luarës . Prefektura e saj është Tours dhe nënprefekturat janë Chinon dhe Loches . Endra-dhe-Luara është një destinacion turistik për monumentet e tij të shumta që janë pjesë e Kështjellave të Luginës së Luarës .

## Historia 
### Kohët e hershme 
Endra-dhe-Luara është një nga 83 departamentet origjinale të krijuara gjatë Revolucionit Francez më 4 mars 1790. Ajo u krijua nga ish- provinca e Touraine dhe nga pjesë të vogla të Orléanais, Anzhusë dhe Puatusë.  Prefektura e saj, Toursi, ishte një qendër e të mësuarit në Mesjetën e Hershme, duke qenë një fokus kryesor i ungjillizimit të krishterë që kur Shën Martini u bë peshkopi i tij i parë rreth vitit 375. Nga mesi i shekullit të 15-të, oborri mbretëror u riparua në Luginën e Luarës, me kryeqytetin Tours; bashkimi i lumit Luarë dhe lumit Sher u bë një qendër e prodhimit të mëndafshit dhe mallrave të tjera luksoze, duke përfshirë tregtinë e verës, duke krijuar një borgjezi të begatë.

### Vitet e fundit 
Pas krijimit të departamentit, ai mbeti politikisht konservator, siç regjistroi Honoré de Balzac në disa nga romanet e tij. Conservative Tours refuzoi të mirëpresë hekurudhat, të cilat në vend të kësaj u detyruan të kalonin linjat e tyre me anë të Saint-Pierre-des-Corps në skajin lindor të qytetit. Temperatura e moderuar e politikës së departamentit mbeti e dukshme pas Luftës Franko-Prusiane të 1870: ndjenjat mbetën kryesisht pro-mbretërore gjatë viteve të hershme të Republikës së Tretë . Për pjesën më të madhe të shekullit të nëntëmbëdhjetë, Endra-dhe-Luara ishte një departament rural, por xhepat e industrializimit të rëndë filluan të shfaqen në fund të shekullit, të shoqëruar nga politika e krahut të majtë. 1920 pa lindjen e Partisë Komuniste Franceze në Kongresin e Tureve . Në vitin 1920, Saint-Pierre-des-Corps ishte bërë një qendër kryesore hekurudhore dhe një qendër e punëtorive hekurudhore: ajo kishte fituar gjithashtu një reputacion si një bastion i solidaritetit të klasës punëtore.

## Gjeografia 
Endra-dhe-Luara është pjesë e rajonit të Qendër-Lugina e Luarës ; departamentet fqinje janë Luarë-dhe-Sher, Endër, Vjenë, Mejn-dhe-Luarë dhe Sarthë . Komuna e Descartesit është e famshme si vendlindja e filozofit dhe matematikanit francez, René Descartes .

### Qytetet kryesore 
Komuna më e populluar është Tours, prefektura. Që nga viti 2019, ka 10 komuna me më shumë se 10,000 banorë: 

## Demografia 
## Turizmi 
Endra-dhe-Luara është shtëpia e shumë kështjellave të jashtëzakonshme që janë të hapura për publikun, ndër to janë këto:

* Kështjella e Amboise
* Kështjella e Azay-le-Rideau
* Kështjella e la Bourdaisière
* Kështjella e Chenonceau
* Kështjella e Chinon
* Kështjella e la Guerche
* Kështjella e Langeais
* Kështjella e Loches
* Kështjella e Marçay
* Kështjella e Montpoupon
* Kështjella e Plessis-lez-Tours
* Kështjella e Rivau
* Kështjella e Tours
* Kështjella e Villandry
* Kështjella e Clos Lucé
* Kështjella e Ussé

Skeda:Tours - cathédrale Saint-Gatien - nef.jpg|Turne në Katedralen
Skeda:Château Chinon.JPG|Chinon
Skeda:Chateau de Chenonceau 2008E.jpg|Château de Chenonceau
Skeda:Chateau-Azay-le-Rudeau-1.jpg|Château d'Azay-le-Rideau
Skeda:ChateaudAmboiseSW.jpg|Château d'Amboise
Skeda:Montresor02.jpg|Montrésor