Procesi i Bolonjës

djathtas|parapamje|132x132px|Logo
**Procesi i Bolonjës** është një seri e takimeve ndërministrore dhe marrëveshjeve midis vendeve Evropiane të dizajnuara për të siguruar krahasueshmërinë e standardeve dhe cilësisë së kualifikimeve të arsimit të lartë. Përmes **Marrëveshjeve të Bolonjës**, procesi ka krijuar Zonen Evropian të Arsimit të Lartë, në veçanti nën Konventën e Lisbonës. Ajo është emëruar sipas vendit ku ishte propozuar, Universiteti i Bolonjës, me nënshkrimin e Deklaratës së Bolonjës nga ana e Ministrave të Arsimit nga 29 shtete të Evropës në vitin 1999, duke krijuar një pjesë të integrimit Europian.

Ajo ishte e hapur për vendet e tjera nënshkruese të Konventës Kulturore Evropiane, të Këshillit të Evropës; për më tepër takimet qeveritare janë mbajtur në Pragë (2001), Berlin (2003), Bergen (2005), Londër (2007), dhe Leuven (2009).

Para nënshkrimit të deklaratës së Bolonjës, *Magna Charta Universitatum* ishte lëshuar nga një takim i rektorëve të universiteteve duke festuar 900 vjetorin e themelimit të Universitetit të Bolonjës – ashtu si edhe të universiteteve Evropiane – në vitin 1988. Një vit para deklaratës së Bolonjës, ministratë e arsimit Claude Allegre (Francë), Jürgen Rüttgers (Gjermani), Luigi Berlinguer (Itali) dhe Baronesha Blackstone (Mbretëria e Bashkuar), nënshkruan Deklaratën e Sorbonës në Paris 1998, me qëllim të "harmonizimit të arkitekturës Evropian të Sistemit të Arsimit të Lartë".

Procesi i Bolonjës ka 50 vende pjesëmarrëse.
djathtas|parapamje|256x256px|Zona e Bolonjës
## Nënshkruesit 
Vendet të cilat e kanë nënshkruar Deklaratën e Bolonjës, anëtarët e "Zones Europiane të Arsimit të Lartë":
[djathtas|parapamje|512x512px|[Zona Evropiane e Arsimit të Lartë]]
* nga viti 1999: Austria, Belgjika, Bullgaria, Republika çeke, Danimarkë, Estoni, Finlandë, Francë, Gjermani, Greqi, Hungari, Islandë, Irlandë, Itali, Letoni, Lituani, Luksemburg, Maltë, Holandë, Norvegji, Poloni, Portugali, Rumania, Sllovakia, Sllovenia, Spanja, Suedia, Zvicra, Mbretëria E Bashkuar.
* nga viti 2001: Kroacia, Qipro, Lihtenshtajni, Turqi, Komisioni Evropian
* nga viti 2003: Shqipëria, Andora, Bosnja dhe Hercegovina, Vatikani, Rusi, Serbi, Maqedoni
* nga viti 2005: Armenia, Azerbajxhani, Gjeorgjia, Moldavia dhe Ukraina
* nga maji 2007: Mali i Zi
* nga viti 2010: Kazakistani
* nga maji deri në vitin 2015: Bjellorusi
Këto organizata janë gjithashtu pjesë e Procesit: ESU, EUA, EURASHE, EI, ENQA, UNICE, si dhe Këshilli i Evropës dhe UNESCO. Rrjetet e tjera në këtë nivel përfshijnë ENIC, NARIC dhe EURODOC.

## Vendet e refuzuara 
Tri shtete kanë aplikuar për t'u përfshirë në Procesin e Bolonjës, por kanë qenë të refuzuara deri më tani.
; Kirgistani

; Izraeli

; Kosova

## Kritika 
Chris Lorenz i VU Universitetit të Amsterdamit ka argumentuar se:

Në vitin 2011, Slavoj Zizek i është referuar marrëveshjes si "një sulm mbi përdorimin publik të arsyes" dhe "fundi i jetës intelektuale, ashtu siç e njohim ne".

## Shih edhe 
* Deklarata e Bolonjës
* Sistemi evropian për grumbullim dhe transfer të kredive
* Zona Evropiane e Arsimit të Lartë

## Shënime dhe referenca 
## Bibliografia 
* Alexandra Kertz-Welzel, "Motivation zur Weiterbildung: Master- und Bachelor-Abschlüsse in den USA", *Diskussion Musikpädagogik*, vol. 29, pp.&nbsp;33–35, 2006.

## Lidhje të jashtme 
*