Frekuenca

parapamje|Një lëkundës i cili bën 25 lëkundje në 60 sekonda, një frekuencë prej 0.41\bar{6} Hz.
**Frekuenca** është numri i ndodhive, të një ngjarje të përsëritur, për njësi kohe. Asaj zakonisht i referohet si frekuencë kohore. **Perioda** është kohëzgjatja e një cikli në një ngjarje e përsëritur, kështu që perioda është e anasjellta e frekuencës. Si shembull, viti është perioda e orbitës së Tokës rreth Diellit. 

Për shembull, nëse zemra rreh me një frekuencë prej 120 rrahjesh në minutë, perioda *T*- intervali i përsëritjes së rrahjes- është gjysëm sekonde, sepse në kaq kohë ndodh një rrahje. Frekuenca është një parameter i rëndësishëm i përdorur në shkencë dhe inxhinieri për të specifikuar shkallën e lëkundjes (oshilimit) dhe dukurive dridhëse (vibruese) si dridhjet mekanike, sinjalet audio (tingulli), valët e radios dhe drita.

## Përcaktimi dhe njësitë 
Një njësi tradicionale e matjes e përdorur me pajisje mekanike është rrotullim për minutë, e shkurtuar si *RPM*. 60 RPM janë të barabarta me një herc.

Perioda, zakonisht e dhënë me simbolin *T*, është gjatësia e kohës e marrë prej një cikli , dhe është reciprokja e frekuencës *f*:
:T = \frac{1}{f}
Njësia SI për periodën është sekonda. Njësia SI e frekuencave është herc (Hz), e cila përcaktohet si një cikël për sekondë.

## Madhësitë e lidhura 
* Frekuenca këndore, zakonisht e shënuar me gërmën greke *ω* (omega) përcaktohet si shkalla e ndryshimit të zhvendosjes këndore (gjatë rrotullimit), *θ* (theta) ose shkalla e ndryshimit të fazës së një vale sinusoidale ose si shkalla e ndryshimit të argumentit të funksionit sinus:

\;\;\;\;\;y(t) = \sin(\theta(t))=\sin(\omega t) = \sin(2\pi ft)

\;\;\;\;\;\frac{d\theta}{dt} = \omega = 2\pi ft

Njësia e frekuencës këndore është radian për sekondë (rad/s), por për sinjale kohore diskrete, mund të shprehet edhe si radian për interval kampionimi, e cila është një madhësi pa dimension. Frekuenca këndore është frekuenca e shumëzuar me 2\pi.

* Frekuenca hapësinore, e shënuar me \xi, është analogia e frekuencës kohore, por me matjen hapësinore që zëvëndëson matjen kohore:

\;\;\;\;\;y(t) = \sin(\theta(t,x)) = \sin(\omega t +kx)

\;\;\;\;\;\frac{d\theta}{dx}=k=2\pi \xi

## Përhapja e valës 
Për valët periodike në mjedise joshpërhapëse (pra mjedise në të cilat shpejtësia e valës është e pavarur nga frekuenca), frekuenca ka një lidhje të anasjelltë me gjatësinë e valës, \lambda (lambda). Edhe në mjedise shpërhapëse, frekuenca f e një vale sinusoidale është e barabartë me shpejtësinë e fazës v të valës thyer për gjatësinë e valës:

\;\;\;\;\;f = \frac{v}{\lambda}

Në rastine  valëve elektromagnetike në vakum, atëherë v=c , ku c është shpejtësia e valës në vakum, shprehja kthehet në:

\;\;\;\;\;f = \frac{c}{\lambda}

Kur valët monokromatike (të një frekuence) kalojnë nga një mjedis në tjetrin frekuenca nuk ndryshon, ndryshojnë shpejtësia dhe gjatësia e valës.

## Shikoni gjithashtu 
* Frekuenca natyrore
* Banda e frekuencave 
* Frekuenca negative

## Referime 
* 

## Lidhje te jashtme 
* National Research Council of Canada: *Femtosecond comb; The measurement of optical frequencies*
* Conversion: frequency to wavelength and back 
* Conversion: period, cycle duration, periodic time to frequency
* Keyboard frequencies = naming of notes - The English and American system versus the German system
* Teaching resource for 14-16yrs on sound including frequency 
* A simple tutorial on how to build a frequency meter
* Frequency - diracdelta.co.uk - javascript calculation.