Lepuroshët

**Lepuroshët** (përndryshe, *Leporoshi*, *Lepurushi*) ishin një fis shqiptar që banonte në rajonin etnografik të Rrjollit në Malësi, në Shqipërinë veriore, gjatë mesjetës.

## Etimologjia 
Lepuroshët e kanë marrë emrin e tyre nga fjala e gjuhës shqipe *lepurush*, një variant i *lepurit* (" lepuri ") që tregon lepujt e rinj. Vetë fjala *Lepur* rrjedh përfundimisht nga latinishtja *leporem* .  Në vitin 1840, gjeologu francez Huguenot Ami Boué e interpretoi emrin e Lepuroshit ( *Leporosei* ) si "lepujngrënës". 

## Historia 
Lepuroshët janë regjistruar si bashkësi në kadastrën veneciane të viteve 1416-1417 për Shkodrën dhe rrethinat e tij. Në regjistër, fisi kishte themeluar vendbanimin Lepurosh ( *Leporonsi* ) në Luginën e Rrjollit dhe formonte tre nga shtatë shtëpitë e dëshmuara; ato të *Jonit*, *Aleksit* dhe *Benko Leporoshit* . Në fshat jetonte edhe njëfarë *Kjurko Tuzi* nga fisi Tuzi . Megjithatë, një *Andrea Leporoshi* është regjistruar edhe si ndër banorët e qytetit të fortifikuar të Balecit . Një degë e Lepuroshit u vendos edhe në ultësirën e Shkodrës, ku një tjetër *Andrea Leporoshi* dëshmohet në *Gleros* (ndryshe, *Glerosh* ) afër Beltojës moderne. 

Lepuroshët janë regjistruar më pas në *defterin* osman të vitit 1485 krahas vendbanimit të tyre Lepurosh. Megjithatë, në këtë regjistër, duket se Lepuroshët ishin rritur si komunitet, pasi ata tani dominonin fshatin ku të gjithë, përveç tre kryefamiljarëve nga 15, ishin nga fisi Lepuroshi. Një farë *Vlash Petali* është regjistruar krahas Lepuroshit në fshat dhe ndoshta ka qenë i lidhur me rajonin e afërt të Kirit . Antroponimet e regjistruara në Lepurosh, dhe konkretisht te Lepuroshi, kishin karakter pothuajse tërësisht shqiptar (p.sh. *Gjergj*, *Gjon*, *Lekë*, *Llesh* ).  Me zbatimin e njësisë dhe sistemit administrativo-ushtarak *bajrak* në malësitë e Shqipërisë gjatë periudhës osmane, Lepuroshët u përfshinë administrativisht në Rrjollin ku përbënin një pjesë të territorit fisnor dhe një pjesë të popullsisë moderne vendase. 

Në vitin 1505, *Leka Lepuroshi* ( *Lebronzi* ) dhe tre vëllezërit e tij u regjistruan si ndër stratioti shqiptarë që shërbenin nën komandën veneciane. 

Gjatë periudhës osmane, një degë e Lepuroshit duket se ka migruar dhe është vendosur në Shëngjergj, në lindje të Tiranës . Një dokument i vitit 1645, i mbajtur nga familja vendase Hoxha (më parë, *Alsakaj* ) e Shëngjergjit, dëshmon për një *sipahi* ose *timariot* të quajtur *Ali* që mbante fshatin *Küperli* . Në konfirmim me traditat gojore lokale, sipahi Aliu ka të ngjarë të ishte një paraardhës dhe anëtar i familjes Hoxha, e cila historikisht mbajti gradën e sipahiut dhe se paraardhësi i tyre më i hershëm patrilineal mori emrin *Ali* pas konvertimit të tij në Islam . Anëtarët e mëpasshëm meshkuj të familjes e morën emrin duke iu referuar paraardhësve të tyre, mes tyre ishte edhe sipahi Ali i Kuperlit. Legjendat familjare gjithashtu thonë se emri më i hershëm i familjes, i përdorur para konvertimit të tyre në Islam, ishte *Lepuroshi* . *Mikrotoponimet* si *Kroi i Lepurit* dhe Lepuj në Shëngjergj dëshmojnë për këtë mbiemër origjinal. Në gojëdhënat e Shëngjergjit kujtohet se një spahi i quajtur Ali, që tashmë mund të identifikohet me Aliun e Kuperlit, dëboi një tjetër sipahi dhe pjesëtar të së njëjtës familje me emrin *Haxhi Sinani*, i cili mbante toka në Shëngjergj që më vonë do të quheshin *Qyperli. Mahallasi* pas blerjes së Aliut, me gjasë një referencë për pronësinë e tij mbi Küperli. Haxhi Sinani besohet se ka ikur në jug dhe ka themeluar fshatin Sinanaj që ndodhet në veriperëndim të Tepelenës . Në Shëngjergj, familjet *Dushaj*, *Altafa*, *Canej*, *Varrosi* pretendojnë se i përkasin të njëjtit *fis* me Haxhi Sinani. 

## Shih edhe 
* Fiset shqiptare
* Arbëria në Mesjetë
* Arbëria Venedikase

## Referime