Turneu i Kandidatëve

**Turneu i Kandidatëve** (ose në disa periudha **Ndeshjet e Kandidatëve**) është një turne shahu i organizuar nga FIDE, organi ndërkombëtar drejtues i shahut, që nga viti 1950, si gara përfundimtare për të përcaktuar sfiduesin për Kampionatin Botëror të Shahut. Fituesi i Kandidatëve fiton të drejtën për një ndeshje për Kampionatin Botëror kundër kampionit aktual të botës.

Para vitit 1993, ai zhvillohej çdo tre vjet; pothuajse gjithmonë mbahej çdo tre vjet nga viti 1950 deri në vitin 1992 përfshirë. Pas ndarjes së Kampionatit Botëror në fillim të viteve 1990, ciklet u ndërprenë, edhe pas ribashkimit të titujve në vitin 2006. Që nga viti 2013, është vendosur në një cikël 2-vjeçar: kualifikimi për Kandidatët gjatë vitit me numër tek, Kandidatët luanin në fillim të vitit me numër çift dhe ndeshja e Kampionatit Botëror luhej në fund të vitit me numër çift. Gjysma e dytë e Turneut të Kandidatëve 2020 u pezullua për shkak të pandemisë COVID-19 dhe u luajt vetëm në prill 2021. Turneu pasues, Turneu i Kandidatëve 2022, u zhvillua sipas planit në vitin 2022.

## Pararendësit
Para vitit 1950, kampioni kishte të drejtë të zgjidhte me dorë një sfidues. Megjithatë, një numër turnesh vepronin si turne de facto kandidatë:

* Turneu i shahut në Londër 1883 i vendosi Johannes Zukertort dhe Wilhelm Steinitz si dy lojtarët më të mirë në botë dhe ishte një nga ngjarjet e rëndësishme që çoi në ndeshjen e parë zyrtare të kampionatit botëror midis të dyve, në vitin 1886. Steinitz fitoi, duke e bërë atë kampionin e parë zyrtar të botës.
* Turneu i shahut në Shën Petersburg 1895–96, në të cilin kampioni i botës Emanuel Lasker përfundoi i pari dhe Steinitz i dyti, çoi në fitimin e mbështetjes nga Steinitz për një rindeshjeje në vitin 1897, të cilën e fitoi Lasker.
* Turneu i shahut AVRO 1938 u mbajt pjesërisht për të zgjedhur një sfidues për Alexander Alekhine. Paul Keres fitoi në barazim, por Lufta e Dytë Botërore e pengoi ndeshjen të zhvillohej.

## Organizimi
[parapamje|[Turneu i Kandidatëve 1956 në Amsterdam]]
Numri i lojtarëve në turne ndryshonte me kalimin e viteve, midis tetë dhe pesëmbëdhjetë lojtarëve. Shumica e këtyre u kualifikuan nga turnetë Ndërzonalë, megjithëse disa fituan hyrje të drejtpërdrejtë pa pasur nevojë të luanin në Ndërzonal.

Cikli i parë i Kampionatit Botëror Ndërzonal/Kandidatë filloi në vitin 1948. Para vitit 1965, turneu u organizua në një format round-robin. Nga viti 1965 e tutje, turneu u luajt si ndeshje eliminuese, të shpërndara gjatë disa muajve. Në vitet 1995–1996, kampioni në fuqi i FIDE-s (Anatoly Karpov) gjithashtu hyri në Kandidatë, në raundin e tretë (finalja e Kandidatëve).

Gjatë ndarjes së tij nga FIDE nga viti 1993 deri në vitin 2006, Kampionati Botëror "Klasik" mbajti gjithashtu tre Turne Kandidatësh (në vitet 1994–1995, 1998 dhe 2002) nën një sponsor të ndryshëm dhe një format të ndryshëm çdo herë. Në një nga këto raste (Alexei Shirov në vitin 1998) nuk u zhvillua asnjë ndeshje për titull, në rrethana të diskutueshme (shih Kampionati Botëror i Shahut Klasik 2000).

Pas ribashkimit të titujve në vitin 2006, FIDE provoi formate të ndryshme të Kandidatëve në vitet 2007, 2009 dhe 2007, përpara se të vendoste për një Turne Kandidatësh me 8 lojtarë, me dy raunde nga viti 2013 e tutje.

## Rezultati

## Referime