Zhvillimi kognitiv

**Zhvillimi kognitiv** është një fushë studimi në fushën e psikologjisë dhe neuroshkencës që fokusohet në zhvillimin e një fëmije për sa i përket përpunimit të informacionit, burimeve konceptuale, aftësive perceptuese, mësimit të gjuhës dhe aspekteve të tjera të trurit të zhvilluar dhe psikologjisë njohëse të të rriturve. Pranohen ndryshimet cilësore midis mënyrës se si një fëmijë përpunon përvojën e tij të zgjimit dhe mënyrës se si një i rritur përpunon përvojën e tij të zgjimit (siç është qëndrueshmëria e objektit, kuptimi i marrëdhënieve logjike dhe arsyetimi shkak-pasojë tek fëmijët e moshës shkollore). 

## Vështrim 
Zhvillimi kognitiv përkufizohet si shfaqja e aftësisë për të njohur, kuptuar dhe artikuluar me vetëdije kuptimin e tyre në terma të rritur. Zhvillimi kognitiv është mënyra se si një person percepton, mendon dhe fiton të kuptuarit e botës së tij përmes marrëdhënieve të faktorëve gjenetikë dhe të të mësuarit. Ekzistojnë katër faza në zhvillimin e informacionit kognitiv. Ato janë, arsyetimi, inteligjenca, gjuha dhe kujtesa. Këto faza fillojnë kur fëmija është rreth 18 muajsh, ata luajnë me lodra, dëgjojnë prindërit duke folur, ata shikojnë TV, çdo gjë që tërheq vëmendjen e tyre ndihmon në zhvillimin e tyre njohës.

Jean Piaget ishte ideatori kryesor që ndikoi në themelimin e kësaj fushë studimi, duke formuar " teorinë e tij të zhvillimit kognitiv ". Piaget propozoi katër faza të zhvillimit kognitiv: periudhën *sensorimotorike*, *paraoperative*, *operacionale konkrete* dhe *operacionale formale*. Shumë nga pretendimet teorike të Piaget kanë rënë që atëherë. Përshkrimi i tij i ndryshimeve më të spikatura në njohjen me moshën, përgjithësisht ende pranohet sot (p.sh., se si perceptimi i hershëm largohet nga të qenit i varur nga veprime konkrete, të jashtme. Më vonë, mund të kapet kuptimi abstrakt i aspekteve të vëzhgueshme të realitetit; duke çuar në zbulim të rregullave dhe parimeve themelore abstrakte, zakonisht duke filluar në adoleshencë )

Vitet e fundit, megjithatë, janë avancuar modele alternative, duke përfshirë teorinë e përpunimit të informacionit, teoritë neopiagetiane të zhvillimit kognitiv, të cilat synojnë të integrojnë idetë e Piaget me modele dhe koncepte më të fundit në shkencën zhvillimore dhe konjitive, neuroshkencën teorike njohëse dhe sociale. -qasje konstruktiviste. Një model tjetër i tillë i zhvillimit kognitiv është Teoria e Sistemeve Ekologjike të Bronfenbrenner-it. Një polemikë e madhe në zhvillimin kognitiv ka qenë " natyra kundrejt edukimit ", dmth., pyetja nëse zhvillimi njohës përcaktohet kryesisht nga cilësitë e lindura të një individi ("natyra"), ose nga përvojat e tij personale ("ushqyerja"). Megjithatë, tani është e njohur nga shumica e ekspertëve se kjo është një dikotomi e rreme : ka prova dërrmuese nga shkencat biologjike dhe të sjelljes që nga pikat më të hershme të zhvillimit, aktiviteti i gjeneve ndërvepron me ngjarjet dhe përvojat në mjedis.  Ndërsa natyralistët janë të bindur për fuqinë e mekanizmave gjenetikë, njohuritë nga disiplina të ndryshme, si psikologjia krahasuese, biologjia molekulare dhe neuroshkenca, tregojnë argumente për një komponent ekologjik në nisjen e njohjes  (shih seksionin "Fillimi i njohjes" më poshtë).

## Shih edhe 
* Psikologjia
* Neuroshkenca
* Psikologjia fëmijënore
* Psikologjia zhvillimore

## Referime