open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sekularizmi në Turqi

[lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Protect_Your_Republic_Protest_-_2_(2007-04-14).jpg|parapamje|220x220px|Protestat e Republikës u zhvilluan në vitin 2007 në mbështetje të [Qemalizmi|etikës qemaliste, duke shpallur sekularizmin shtetëror, kundër islamizimit të perceptuar të Turqisë nën Partinë për Drejtësi dhe Zhvillim në pushtet.]]
Në Turqi, sekularizmi ose laicizmi (shih *laïcité*) u prezantua për herë të parë me amendamentin e Kushtetutës së vitit 1928, i cili hoqi dispozitën që deklaronte se "Feja e Shtetit është Islami", dhe me reformat e mëvonshme të presidentit të parë të Turqisë Mustafa Qemal Atatürk, i cili vendosi kërkesat administrative dhe politike për të krijuar një shtet modern, demokratik, laik, në linjë me Qemalizmin.

Nëntë vjet pas prezantimit të saj, laïcité u deklarua në mënyrë eksplicite në nenin e dytë të kushtetutës së atëhershme turke më 5 shkurt 1937. Kushtetuta aktuale e vitit 1982 as nuk njeh një fe zyrtare dhe as nuk promovon ndonjë.

Parimet e sekularizmit turk dhe ndarja e shtetit nga feja, u vendosën historikisht për të modernizuar kombin. Kjo qasje e centralizuar progresive u pa si e nevojshme jo vetëm për funksionimin e qeverisë turke, por edhe për të shmangur një jetë kulturore të dominuar nga bestytnitë, dogmat dhe injoranca.

Koncepti i *laiklik* ("laicizmit") i Turqisë bën thirrje për ndarjen e shtetit nga feja, por gjithashtu përshkruan qëndrimin e shtetit si një "neutralitet aktiv", i cili përfshin kontrollin shtetëror dhe rregullimin ligjor të fesë. Veprimet e Turqisë në lidhje me fenë analizohen dhe vlerësohen me kujdes përmes Presidencës së Çështjeve Fetare (*Diyanet İşleri Başkanlığı* ose thjesht *Diyanet*). Detyrat e Kryesisë së Çështjeve Fetare janë "të kryejë punët në lidhje me besimet, adhurimet dhe etikën e Islamit, të ndriçojë publikun rreth fesë së tyre dhe të administrojë vendet e shenjta të adhurimit".

## Shiko edhe 
* Islami dhe sekularizmi
* Mustafa Qemal Ataturku
* Qemalizmi
* Reformat e Ataturkut
* Laicizmi

## Referime
Plazhi i Livadhit, Himarë

'''Plazhi i Livadhit në Himarë

Bregdeti i Shqipërisë së jugut është i mbushur me plazhe të pafundme dhe shumë të bukura. Një ndër to është edhe plazhi i Livadhit, një perlë e fshehur në lagjen Livadh të Himarës. Kjo lagje ndodhet në veri të Spilesë dhe poshtë Kalasë së Himarës, duke ofruar një kombinim të mrekullueshëm të historisë dhe natyrës.

Plazhi i Livadhit është i njohur për ujin e tij të kristaltë dhe shkëmbinjtë e lartë që e rrethojnë. Ky plazh ka një shtrirje prej rreth 1.2 kilometra dhe një gjerësi prej 100 metrash, me rërë të pastër dhe të mineralizuar që është ideale për banjë dielli dhe relaksim. Ujërat e tij të kthjellta ofrojnë mundësi të shkëlqyera për notim dhe zhytje, ndërsa shkëmbinjtë e lartë janë perfekte për ata që duan të provojnë hedhjet nga lartësitë.

Në Livadh ka një larmishmëri lokalesh, restorantesh, hoteleve dhe kafé-bare për argëtim. Pushuesit mund të shijojnë ushqime tradicionale shqiptare dhe ndërkombëtare, si dhe pije freskuese teksa shijojnë pamjet e mrekullueshme të detit. Infrastrukturat moderne dhe shërbimet e ofruara e bëjnë plazhin e Livadhit një vend të përshtatshëm për familje, çifte dhe udhëtarë të vetëm.

Për të arritur në plazhin e Livadhit, mund të përdoret rruga prej asfalti ose rrugicat e vjetra të lagjes. Rruga ofron pamje spektakolare të bregdetit dhe peizazhit natyror përreth. Gjatë rrugës për në Livadh, pushuesit mund të vëzhgojnë grykën e Vishës, burimet e ndërtuara të Ujit dhe disa kisha mesjetare ortodokse shqiptare, që e bëjnë udhëtimin edhe më të veçantë dhe të pasur me histori.

Vizitorët e huaj duken të magjepsur nga ky plazh për shkak të ujit të pastër dhe mundësisë që natyra aty jep për të zbuluar. Qetësia dhe bukuria e plazhit të Livadhit ofrojnë një arratisje të përsosur nga zhurma dhe stresi i përditshëm, duke e bërë një destinacion të preferuar për shumë turistë që kërkojnë një përvojë autentike dhe qetësinë në bregdetin shqiptar.

Në përfundim, plazhi i Livadhit në Himarë është një destinacion që nuk duhet humbur për asnjë udhëtar që viziton bregdetin shqiptar. Me bukurinë e tij natyrore, mundësitë e shumta për argëtim dhe relaksim, si dhe historinë dhe kulturën e pasur shqiptare përreth, Livadhi është një vend që mbetet në zemrën e çdo vizitori. 

## Burimet
Vaso Qirinxhi

Vaso Qirinxhi: Një yll i kulturës dhe traditave korçare

Më 14 korrik 2024, qyteti i Korçës humbi një nga figurat më të dashura dhe të respektuara të saj, solistin e shquar të “Korit Lira”, Vaso Qirinxhi.  Një model i korçarit të mirë, Vasoja përfaqësoi me krenari vlerat e qytetit të tij të lindjes, duke lënë pas një trashëgimi të jashtëzakonshme në kulturën dhe artin shqiptar.

Kori “Lira” i Korçës është një nga institucionet më të rëndësishme të muzikës korçare, dhe Vaso Qirinxhi ishte një nga yjet më të ndritura të këtij kori. Me një zë të rrallë dhe të paharrueshëm, ai magjepsi publikut për dekada me radhë, duke interpretuar me pasion dhe përkushtim këngët më të bukura shqiptare. Çdo paraqitje e tij ishte një shfaqje e mrekullueshme e aftësive vokale dhe shpirtit të tij të zjarrtë për muzikën dhe traditat shqiptare.

Vaso Qirinxhi nuk ishte vetëm një artist i madh, por edhe një qytetar shembullor. Ai adhuronte Korçën, qytetin e tij të lindjes, dhe ishte gjithmonë një përkrahës i zjarrtë i kulturës dhe traditave shqiptare. Përkushtimi i tij ndaj këtyre vlerave e bëri atë një figurë të dashur dhe të respektuar jo vetëm nga bashkëqytetarët e tij, por edhe nga të gjithë ata që patën fatin ta njohin.

Ikja e profesor Vasos është një humbje e madhe për qytetarinë korçare dhe për gjithë artdashësit që e duartrokitën zërin e tij të mrekullueshëm gjatë gjithë jetës së tij. Kori “Lira” humbi një nga zërat më të dashur dhe të respektuar, një njeri që dha gjithçka për të mbajtur gjallë dhe të gjallëruar muzikën dhe kulturën shqiptare.

Vaso Qirinxhi do të kujtohet gjithmonë për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në jetën artistike të qytetit të Korçës. Mirënjohje e thellë për të gjithë çfarë ai dha, për zërin e tij të rrallë që do të mbetet gjithmonë në zemrat e atyre që patën fatin ta dëgjojnë, dhe për përkushtimin e tij ndaj kulturës dhe traditave shqiptare. 

## Burimet
Lille OSC

**Lille Olympique Sporting Club** (), i referuar zakonisht si **LOSC**, **LOSC Lille** ose thjesht** Lille**, është një klub profesionist francez futbollit me bazë në Lille, Hauts-de-France që garon në Ligue 1, divizioni më i lartë i futbollit francez. Lille ka luajtur ndeshjet e saj në shtëpi që nga viti 2012 në Stade Pierre-Mauroy. Vendi me kapacitet 50,186 çati e tërhequr është vendi i katërt më i madh stadiumi i futbollit në Francë.

Lille u themelua si rezultat i një bashkimi midis Olympique Lillois dhe SC Fives në 1944. Të dy klubet ishin anëtarë themelues të Divizioni Francez 1 dhe Olympique Lillois ishte kampionët inaugurues të ligës. Periudha më e suksesshme e klubit ishte dekada nga 1946 deri në 1956, në periudhën e pasluftës, kur ekipi i udhëhequr nga menaxherët George Berry dhe André Cheuva fitoi shtatë të mëdha. trofe, duke përfshirë një Ligë/Kupë dopio në 1946, dhe njihej si *La Machine de Guerre* (Frëngjisht për "Makina e Luftës"). Pasi fitoi një dyshe tjetër në 2011, titullin e katërt të ligës në 2021 si dhe superkupën e parë franceze, Lille është francezja e katërt më e mirë klubi në shekullin e 21-të.

Në futbollin vendas, klubi ka fituar gjithsej katër tituj të ligës, gjashtë Coupes de France dhe një Trophée des Champions që nga themelimi i tij. Në futbollin evropian, Lille ka marrë pjesë tetë herë në UEFA Champions League, duke arritur dy herë në fazën eliminatore, ka garuar në UEFA Europa League në tetë raste dhe ka fituar UEFA Intertoto Cup në 2004 pasi përfundoi si nënkampion në 2002.

## Skuadra aktuale 
## Nderime 
### Kombëtare 
#### Liga 
* **Division 1/Ligue 1**
** **Fitues (4):** 1945–46, 1953–54, 2010–11, 2020–21
** *Vëndi 2-të (6): 1947–48, 1948–49, 1949–50, 1950–51, 2004–05, 2018–19*
* **Ligue 2**
** **Fitues (4):** 1963–64, 1973–74, 1977–78, 1999–2000

#### Kupa 
* **Coupe de France**
** **Fitues (6):** 1945–46, 1946–47, 1947–48, 1952–53, 1954–55, 2010–11
** *Vëndi 2-të (2): 1944–45, 1948–49*
* **Coupe de la Ligue**
** *Vëndi 2-të (1): 2015–16*
* **Trophée des Champions**
** **Fitues (1):** 2021
** *Vëndi 2-të (2): 1955, 2011*
* **Coupe Charles Drago**
** *Vëndi 2-të (2): 1954, 1956*

### Europë 
* **UEFA Intertoto Cup**
** **Fitues (1):** 2004
** *Vëndi 2-të (1): 2002*
* **Latin Cup**
** *Vëndi 2-të (1): 1951*

### Dyshe 
* **French Division 1/Ligue 1 edhe Coupe de France (2):** 1945–46, 2010–11

## Referime
Festivali "Ditët e shqiptarit"

**Festivali "Ditët e Shqiptarit"**

“Ditët e Shqiptarit”, festivali i kulturës shqiptare në Gjakovë

Në zemrën e Gjakovës, qyteti me histori dhe kulturë të pasur, filloj edicioni i parë i festivalit “Ditët e Shqiptarit”. Ky festival, i cili u zhvillua në datat 25 – 27 korrik dhe 1 – 4 gusht 2024, solli një festë të madhe të artit, kulturës dhe traditës shqiptare. Njerëz nga të gjitha trevat shqiptare dhe më gjerë u mblodhën për të shijuar një gamë të gjerë aktivitetesh dhe për të festuar së bashku këtë ngjarje të veçantë.

Festivali “Ditët e Shqiptarit” synon të promovojë dhe të paraqesë identitetin dhe kulturën shqiptare përmes një larmie aktivitetesh që ofrojnë përvoja të pasura për të gjithë pjesëmarrësit. Programi i festivalit përfshinte koncerte muzikore, shfaqje filmash, valle tradicionale, ekspozita arti dhe sesione letrare.

Një nga aspektet më të spikatura të festivalit ishte muzika, me paraqitjen nga disa prej emrave më të njohur të skenës muzikore shqiptare. Jericho, Asgjë Sikur Dielli, Dren Abazi, Shpat Deda, Nezafete Shala, Offchestra, Ethnically Plugged, Edona Reshitaj, dhe Grupi NA ishin ndër artistët që ndezën atmosferën me interpretimet e tyre unike. Koncertet u mbajtën në skena të ndryshme në Gjakovë, duke krijuar një ambient festiv dhe energjik për të gjithë pjesëmarrësit.

Dashamirësit e letërsisë dhe poezisë patën gjithashtu hapësirën e tyre në festival. Në sesionet e dedikuara, poetë dhe shkrimtarë nga trojet shqiptare prezantuan krijimet e tyre, duke sjellë momente reflektimi dhe emocionuese për publikun. Këto aktivitete ofruan mundësinë për të eksploruar thellësinë dhe bukurinë e gjuhës dhe letërsisë shqiptare.

Përveç muzikës dhe letërsisë, festivali përfshinte edhe aktivitete që theksonin traditat dhe zakonet shqiptare. Valle tradicionale, veshje kombëtare dhe ekspozita arti popullor ishin pjesë e programit, duke ofruar një pasqyrë të pasur të kulturës dhe identitetit shqiptar.

Festivali “Ditët e Shqiptarit” në Gjakovë ishte një sukses i madh, duke bashkuar njerëz nga të gjitha trojet shqiptare në një festë të madhe të artit, kulturës dhe traditës. Me një program të pasur dhe të larmishëm, ky festival vendosi një standard të ri për ngjarjet kulturore në rajon dhe premton të bëhet një ngjarje e përvitshme e shumëpritur në kalendarin kulturor të Gjakovës dhe gjithë shqiptarëve. 

Në një botë që ndryshon shpejt, festivali “Ditët e Shqiptarit” ofron një mundësi të rrallë për të ndalur dhe për të reflektuar mbi vlerat dhe trashëgiminë tonë kulturore, duke na kujtuar rëndësinë e ruajtjes dhe promovimit të identitetit tonë të përbashkët.

## Burimet
Festivali i Peshkatarëve Shqiptarë në Pogradec

Festivali i Peshkatarëve Shqiptarë në Pogradec: Një ngjarje e paharuar për të gjithë

Për herë të parë në historinë e tij, Pogradeci mirëpriti Festivalin e Peshkatarëve Shqiptarë, një ngjarje që i dha qytetit një energji të re dhe një atmosferë unike për tre netë radhazi. E mbështetur fuqimisht nga Shoqata e Peshkatarëve, festivali tërhoqi jo vetëm profesionistët dhe entuziastët e peshkimit, por edhe kuzhinierë të njohur, artistë të fushave të ndryshme dhe të ftuar specialë.

Pogradeci, me peizazhet e tij poetike dhe të bukura, u shndërrua në një qendër të gjallë për turistët dhe vizitorët gjatë sezonit të verës. Festivali ofroi një përvojë të pasur kulturore, ku muzika e mirë përzjehej me shijimin e disa prej pjatave më tradicionale të qytetit liqenor. Kryefjala e festivalit ishte korani i famshëm, një peshk antik që përgatitet me mjeshtëri unike, duke u bërë simbol i kësaj feste të veçantë.

Të apasionuarit pas peshkimit dhe jo vetëm ata, kishin mundësinë të bashkoheshin me peshkatarët, kuzhinierët dhe artistët për tre netë të mbushura me muzikë, vallëzim dhe shumë surpriza. Festivali, që u zhvillua nga 2 deri më 4 gusht 2024,  filloi kështu një traditë të re dhe të bukur për qytetin e Pogradecit.

Kryeministri Edi Rama njoftoi ngjarjen përmes një postimi në rrjetet sociale, duke shprehur krenarinë për zhvillimet e fundit në sektorin e peshkimit në Shqipëri. "Me grepin e hedhur në lumë, nga rrjetat e barkave shpërndarë në liqen, te flota e anijeve të peshkimit nëpër dete, Shqipëria është tashmë një superfuqi evropiane në peshkim," tha Rama, duke ftuar të gjithë të apasionuarit pas këtij sporti dhe artit të peshkimit të bashkohen në festë.

Qeveria shqiptare ka dhënë një vëmendje të veçantë sektorit të peshkimit, duke e kthyer atë në një prioritet kombëtar. Ndryshimet e fundit në ligjin "Për peshkimin" kanë për qëllim zhvillimin e mëtejshëm të këtij sektori dhe rritjen e eksporteve. Përditësimi dhe përafrimi me legjislacionin e Bashkimit Evropian, si dhe përmirësimi i dispozitave lidhur me infrastrukturën e peshkimit, janë disa nga hapat që po ndërmerren për të siguruar një të ardhme të ndritur për peshkimin shqiptar.

Festivali i Peshkatarëve Shqiptarë në Pogradec shënon fillimin e një tradite të re për qytetin dhe për gjithë Shqipërinë. Duke bashkuar komunitetin e peshkatarëve me artistët dhe gastronomët, kjo ngjarje përfaqëson një festë të vërtetë të kulturës dhe traditave shqiptare, duke krijuar një eksperiencë të paharruar për të gjithë pjesëmarrësit.

## Referime
Asimilimi fetar

**Asimilimi fetar** i referohet adoptimit të praktikave dhe besimeve fetare ose kulturës dominuese të shumicës nga një pakicë ose kulturë vartëse. Është një formë e rëndësishme e asimilimit kulturor.

Asimilimi fetar përfshin konvertimin fetar të individëve nga një besim i pakicës në besimin dominues. Mund të përfshijë gjithashtu indoktrinimin fetar të fëmijëve në një fe dominuese nga prindërit e tyre të konvertuar. Megjithatë, asimilimi fetar nuk duhet të përfshijë miratimin me shumicë të një sistemi besimi fetar mbizotërues nga një pakicë; Koncepti është mjaft i gjerë për të përfshirë ndryshime në frekuencën e pjesëmarrjes fetare që të përputhet me atë të kulturës dominuese. Në të vërtetë, asimilimi fetar midis grupeve të emigrantëve më së shpeshti përfshin ndryshime të tilla të vogla, në vend të ndryshimeve gjithëpërfshirëse në sistemet e besimit fetar.

## Shiko edhe 
* Asimilimi kulturor

## Referime
Dhuna fetare

ishin një seri fushatash ushtarake të zhvilluara kryesisht midis Evropës Katolike Romake dhe myslimanëve. Këtu përshkruhet Rrethimi i Antiokisë nga Kryqëzata e Parë.]]
**Dhuna fetare** mbulon dukuri në të cilat feja është ose subjekt ose objekt i sjelljes së dhunshme. Të gjitha fetë e botës përmbajnë tregime, simbole dhe metafora të dhunës dhe luftës. Dhuna fetare është dhuna që motivohet ose si reagim ndaj parimeve fetare, teksteve ose doktrinave të një objektivi ose një sulmuesi. Ai përfshin dhunën ndaj institucioneve fetare, njerëzve, objekteve ose ngjarjeve. Dhuna fetare përfshin si aktet që kryhen nga grupet fetare ashtu edhe aktet që kryhen kundër grupeve fetare.

Megjithatë, termi ka qenë i vështirë për t'u përcaktuar. Dhuna është një koncept shumë i gjerë, sepse përdoret si kundër entiteteve njerëzore ashtu edhe atyre jo njerëzore. Për më tepër, dhuna mund të ketë një shumëllojshmëri të gjerë shprehjesh, nga derdhja e gjakut dhe dëmtimi fizik deri te shkelja e lirive personale, sjellja ose gjuha pasionante, ose shpërthime emocionale si zemërimi ose pasioni. Duke i shtuar vështirësisë, feja është një koncept kompleks dhe modern perëndimor, përkufizimi i të cilit ende nuk ka konsensus studiuesish. Megjithatë, në përgjithësi, feja konsiderohet një abstraksion që përfshin besime, doktrina dhe vende të shenjta.

Dhuna fetare, si të gjitha format e dhunës, është një proces kulturor i cili varet nga konteksti dhe shumë kompleks. Kështu, thjeshtëzimet e tepërta të fesë dhe dhunës shpesh çojnë në kuptime të gabuara të shkaqeve të akteve të dhunës, si dhe në mbikëqyrjen e rrallësisë së tyre. Dhuna ushtrohet për një sërë arsyesh ideologjike dhe feja në përgjithësi është vetëm një nga shumë faktorët social dhe politikë që mund ta nxisin atë. Për shembull, studimet e rasteve të supozuara të dhunës fetare shpesh arrijnë në përfundimin se dhuna ishte nxitur më shumë nga armiqësitë etnike sesa nga botëkuptimet fetare. Për shkak të natyrës komplekse të fesë, dhunës dhe marrëdhënieve ndërmjet tyre, shpesh është e vështirë të dallohet nëse feja është një shkak i rëndësishëm i dhunës.

Në të vërtetë, lidhja ndërmjet besimit fetar dhe sjelljes ka qenë e vështirë për t'u përcaktuar. Dekada të tëra kërkimesh antropologjike, sociologjike dhe psikologjike kanë arritur në përfundimin se sjelljet nuk rrjedhin drejtpërdrejt nga besimet dhe vlerat fetare, sepse idetë fetare të njerëzve priren të jenë të fragmentuara, të lidhura lirshëm dhe të varura nga konteksti, ashtu si domenet e tjera të kulturës dhe jetës.

Fetë, sistemet etike dhe shoqëritë rrallë e promovojnë dhunën si qëllim në vetvete. Në të njëjtën kohë, shpesh ka tension midis dëshirës për të shmangur dhunën dhe pranimit të përdorimeve të justifikueshme të dhunës për të parandaluar një të keqe më të madhe të perceptuar që përshkon një kulturë.

## Shiko edhe 
* Jotoleranca fetare
* Diskriminimi fetar

## Referime
Konvertimi fetar

**Konvertimi fetar** është adoptimi i një grupi besimesh të identifikuara me një emërtim të veçantë fetar, duke përjashtuar të tjerët. Kështu, "konvertimi fetar" do të përshkruante braktisjen e aderimit në një emërtim dhe lidhjen me një tjetër. Kjo mund të jetë nga një emërtim në tjetrin brenda së njëjtës fe, për shembull, nga krishterimi protestant në katolicizmin romak ose nga islami shi'it në islamin sunit. Në disa raste, konvertimi fetar "shënon një transformim të identitetit fetar dhe simbolizohet nga rituale të veçanta".

Njerëzit konvertohen në një fe tjetër për arsye të ndryshme, duke përfshirë konvertimin aktiv me zgjedhje të lirë për shkak të një ndryshimi në besime, konvertimin dytësor, konvertimin në shtratin e vdekjes, konvertimin për lehtësi, konvertimin martesor dhe konvertimin e detyruar.

Prozelitizmi është akti i përpjekjes për të konvertuar me bindje një individ tjetër nga një fe ose sistem tjetër besimi. Apostati është një term i përdorur nga anëtarët e një feje ose besimi për t'iu referuar dikujt që ka lënë atë fe ose besim.

## Shiko edhe 
* Asimilimi fetar
* Asimilimi kulturor

## Referime
Terrorizmi fetar

**Terrorizmi fetar** është një lloj dhune fetare ku terrorizmi përdoret si një strategji për të arritur qëllime të caktuara fetare ose që ndikohen nga besimet dhe/ose identiteti fetar.

Në kohën moderne, pas rënies së ideve të tilla si e drejta hyjnore e mbretërve dhe me ngritjen e nacionalizmit, terrorizmi është mbështetur më shpesh në anarkizëm dhe politikë revolucionare. Megjithatë, që nga viti 1980, ka pasur një rritje të aktivitetit terrorist të motivuar nga feja.

Ish-sekretari i Shtetit i Shteteve të Bashkuara, Warren Christopher, tha se aktet terroriste në emër të fesë dhe identitetit etnik janë bërë "një nga sfidat më të rëndësishme të sigurisë me të cilat përballemi në vazhdën e Luftës së Ftohtë". Megjithatë, shkencëtarët politikë Robert Pape dhe Terry Nardin, psikologia sociale Brooke Rogers dhe sociologu dhe studiuesi i studimeve fetare Mark Juergensmeyer kanë argumentuar të gjithë se feja duhet të konsiderohet vetëm një faktor rastësor dhe se një terrorizëm i tillë është kryesisht gjeopolitik.

## Shiko edhe 
* Terrorizmi
* Radikalizmi
* Ekstremizmi
* Dhuna fetare

## Referime
Revolucioni i Bardhë

u shpërndan dokumentet e pronësisë së tokës pronarëve të rinj gjatë reformës së tokës të Revolucionit të Bardhë, 1963.]]
**Revolucioni i Bardhë** (persisht: انقلاب سفید, romanizuar: *Enqelâb-e Sefid*) ose **Revolucioni i Shahut dhe Popullit** (انقلاب شاه و مردم, i romanizuar: *Enqelâb-e Šâh o Mardom*) ishte një seri e gjerë reformash që rezultuan në një modernizim agresiv në Shtetin Perandorak të Iranit, i nisur më 26 janar 1963 nga Shahu, Mohammad Reza Pahlavi, i cili zgjati deri në vitin 1979. Reformat rezultuan në një rishpërndarje të madhe të pasurisë për klasën punëtore të Iranit. rritja ekonomike shpërthyese në dekadat e mëvonshme, urbanizimi i shpejtë dhe dekonstruksioni i zakoneve feudaliste të Iranit.

Reformat u karakterizuan nga ritme të larta të rritjes ekonomike, investime të mëdha në infrastrukturë, rritje të konsiderueshme të pasurisë për frymë dhe shkrim-leximit të iranianëve. Rritja ekonomike dhe përparimi i arsimit pa dyshim hapi rrugën për ndërtimin e armëve ushtarake të Shahut dhe vendosjen e Iranit si një fuqi e madhe gjeopolitike në Lindjen e Mesme. Ai përbëhej nga disa elementë, duke përfshirë reformën e tokës, shitjen e disa fabrikave shtetërore për të financuar reformën e tokës, ndërtimin e një rrjeti të zgjeruar rrugor, hekurudhor dhe ajror, një sërë projektesh digash dhe ujitjeje, çrrënjosjen e sëmundjeve të tilla si malaria. , nxitja dhe mbështetja e rritjes industriale, dhënia e të drejtave të grave, nacionalizimi i pyjeve dhe kullotave, formimi i trupave të shkrim-leximit dhe shëndetit për zonat e izoluara rurale dhe krijimi i skemave të ndarjes së fitimeve për punëtorët në industri. Në vitet 1960 dhe 1970, Shahu u përpoq të zhvillonte një politikë të jashtme më të pavarur dhe vendosi marrëdhënie pune me Bashkimin Sovjetik dhe vendet e Evropës Lindore. Në dekadat pasuese, të ardhurat për frymë për iranianët u rritën shumë dhe të ardhurat nga nafta nxitën një rritje të madhe në financimin e shtetit për projektet e zhvillimit industrial.

Revolucioni i Bardhë nisi grantet e tokës të subvencionuara nga qeveria për miliona familje të klasës punëtore dhe krijimin e korpusit të shkrim-leximit të Iranit, i cili dyfishoi normat e arsimimit të vendit. Shahu donte që të gjithë qytetarët iranianë të ishin në gjendje të jetonin një mënyrë jetese të arsimuar dhe të begatë. Pjesa më e madhe e programit kishte për qëllim fshatarësinë iraniane ndërsa rishpërndante pasurinë e klasës së pronarëve aristokrat te iranianëve të klasës punëtore. Kështu Revolucioni i Bardhë në Iran përfaqësoi një përpjekje të re për të futur reforma nga lart dhe për të ruajtur modelet tradicionale të pushtetit. Nëpërmjet reformës së tokës, thelbi i Revolucionit të Bardhë, Shahu shpresonte të bashkohej me fshatarësinë në fshat dhe shpresonte të shkëputte lidhjet e tyre me aristokracinë në qytet.

## Shiko edhe 
* Muhammed Riza Pehlevi
* Referendumi Iranian i vitit 1963

## Referime
Policia fetare

të Iranit. Patrulla e Udhëzimit vepron si polici fetare e Komandës iraniane së Zbatimit të Ligjit.]]
**Policia fetare** është çdo forcë policore përgjegjëse për zbatimin e normave fetare dhe ligjeve fetare përkatëse. Pothuajse të gjitha organizatat e policisë fetare në shoqërinë moderne janë islamike dhe mund të gjenden në vende me një popullsi të madhe myslimane, si Arabia Saudite apo Irani. Përgjegjësitë e policisë fetare ndryshojnë shumë sipas fesë dhe kulturës. Për shembull, policia fetare islame i jep përparësi parandalimit të konsumimit të alkoolit, luajtjes së muzikës, shfaqjeve publike të dashurisë, festave perëndimore dhe mungesës së kohës së lutjes. Nga ana tjetër, forcat e policisë fetare në Vietnam janë përgjegjëse për monitorimin e ekstremistëve fetarë, si protestantët Dega ose katolikët Ha Mon. Që nga viti 2012, të paktën 17 kombe (9% në mbarë botën) kanë polici që zbatojnë normat fetare, sipas një analize të re të Pew Research të të dhënave të vitit 2012. Këto veprime janë veçanërisht të zakonshme në Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut, ku afërsisht një e treta e vendeve (35%) kanë polici që zbaton normat fetare. Që nga viti 2012, forcat e policisë fetare nuk ishin të pranishme në asnjë vend të Evropës apo të Amerikës.

## Shiko edhe 
* Policia e moralit
* Policia fetare islame

## Referime
Nurgyul Salimova

**Nurgyul Salimova** (Bullgarisht: Нургюл Салимова; Turqisht: *Nurgül Salimova*; lindi më 2 qershor 2003) është një shahiste bullgare. Ajo mori titullin Mjeshtër Ndërkombëtar dhe Mjeshtre e Madhe Femër nga FIDE në vitin 2019. Salimova fitoi Kampionatin Bullgar të Shahut për Femra në vitin 2017. Në vitin 2023 fitoi medaljen e argjendtë në Kampionatin Bullgar të Shahut dhe ishte e vetmja femër që garoi në seksionin e hapur.

## Jeta e hershme
Salimova ka lindur në fshatin Krepça, Provinca Tërgovishçe. Të dy prindërit e saj janë me prejardhje turke dhe ajo e konsideron veten turko-bullgare. Gjyshi i saj e mësoi atë se si të luante shah në moshën katër vjeçare.

## Karriera e shahut
Në vitin 2011, Salimova fitoi Kampionatin Evropian të Shahut për të Rinj për vajza nën 8 vjeç në Albena. Në vitin 2015, ajo fitoi Kampionatin Botëror të Shahut për të Rinj për vajza nën 12 vjeç në Porto Carras. Në vitin 2015, ajo fitoi Kampionatin Evropian të Shahut për të Rinj për vajza nën 12 vjeç. Ajo është fituese e shumëfishtë e Kampionateve Bullgare dhe Evropiane të Shahut për të Rinj në shahun rapid dhe blitz për vajza të grupmoshave të ndryshme.

Salimova fitoi Kampionatin Bullgar të Shahut për Femra në vitin 2017, pas së cilës u ftua të luante në grupin C të Turneut të Shahut Tata Steel. Në prill 2018, Salimova u bë kampione bullgare në seksionin G16 dhe 2 ditë më vonë, kampione bullgare në blitz në seksionin e djemve nën 16 vjeç. Në maj 2018, ajo fitoi Open International d'Échecs de la Côte Basque në Bayonne, Francë, me një performancë prej 2600+, e mjaftueshme për një normë GM. Në korrik 2018, Salimova shënoi normën e saj të fundit WIM, IM të parë dhe normën e parë WGM në Pardubice, Republika Çeke, me një performancë prej 2478. Vlerësimi i saj më pas u rrit në 2352, ajo u bë e dyta në mesin e femrave bullgare dhe e dyta në renditjen botërore të vajzave nën 16 vjeç, si dhe e njëmbëdhjetë në listën botërore për vajzat nën 20 vjeç. Si rezultat i arritjes në finale, Salimova u kualifikua si një nga tetë pjesëmarrëset e Turneut të Kandidatëve për Femra 2024, i mbajtur nga 2 deri më 25 Prill 2024 në Toronto, Kanada dhe mori normën e dytë të GM.

## Referime
## Lidhje të jashtme
*Nurgyul Salimova karta e vlerësimit në FIDE
*Nurgyul Salimova profili dhe lojërat në Chessgames.com
*Nurgyul Salimova lojërat e shahut në 365chess.com
Armand Duplantis

Armand Duplantis: Një kampion ndërkombëtar në kërcim me shkop

Armand Gustav Duplantis, i njohur zakonisht si Mondo Duplantis, është një atlet amerikano-suedes i specializuar në kërcim me shkop. I lindur më 10 nëntor 1999 në Lafayette, Louisiana (Shtetet e Bashkuara), Duplantis ka dy shtetësi dhe përfaqëson Suedinë në garat ndërkombëtare.

Duplantis është një nga atletët më të suksesshëm në historinë e këtij sporti, me një karrierë të mbushur me arritje të jashtëzakonshme. Ai ka fituar dy tituj të kampionit olimpik (në 2021 në Tokyo dhe në 2024 në Paris), dy tituj të kampionit të botës (në 2022 në Eugene dhe në 2023 në Budapest) dhe dy tituj të kampionit të botës në sallë (në 2022 në Beograd dhe në 2024 në Glasgow). Për më tepër, ai është shpallur kampion i Evropës në vitet 2018, 2022 dhe 2024, si dhe kampion i Evropës në sallë në vitin 2021.

Karriera e tij u bë edhe më e ndritshme kur më 8 shkurt 2020, në Toruń, ai kaloi lartësinë prej 6.17 metra, duke shtuar një centimetër rekordit botëror të mbajtur nga francezi Renaud Lavillenie që prej vitit 2014. Një javë më vonë, në Glasgow, ai e përmirësoi këtë rekord duke kaluar 6.18 metra. Më 17 shtator të po atij viti, ai kaloi 6.15 metra në një garë në Romë, duke vendosur paraqitjen më të mirë të të gjitha kohërave në natyrë, një rekord që mbante që prej 26 vitesh Sergei Bubka me 6.14 metra.

Në mars të vitit 2022, Duplantis e përmirësoi rekordin e tij botëror dy herë, së pari duke kaluar 6.19 metra gjatë një mitingu në Beograd dhe së dyti duke kaluar 6.20 metra gjatë kampionateve botërore në sallë të organizuara po atje. Më 24 korrik të po atij viti, ai vendosi përsëri rekordin botëror duke kaluar 6.21 metra në kampionatet botërore në Eugene, duke u bërë kështu atleti i parë mashkull që theu rekordin botëror gjatë një kampionati botëror në natyrë.

Në shkurt të vitit 2023, në një garë në sallë në Clermont-Ferrand, ai e përmirësoi rekordin e tij botëror në 6.22 metra. Në shtator të vitit 2023, ai arriti 6.23 metra gjatë mitingut Prefontaine Classic në Eugene. Në prill të vitit 2024, ai vendosi rekordin botëror në 6.24 metra gjatë mitingut të hapjes së Ligës së Diamantit në Xiamen. Në Lojërat Olimpike të Parisit 2024, ai kaloi 6.25 metra , duke përmirësuar edhe një herë rekordin e tij botëror dhe atë olimpik. Ai mbrojti titullin e tij olimpik me këtë arritje të jashtëzakonshme.

Armand Duplantis vazhdon të jetë një forcë dominuese në kërcim me shkop, duke sjellë vazhdimisht rezultate të reja dhe duke frymëzuar gjenerata të reja atletësh. Arritjet e tij e kanë bërë atë një ikonë të sportit dhe një shembull për të gjithë të rinjtë që aspirojnë të arrijnë maja të larta në sportet e tyre të preferuara.

## Burimet
Censurimi fetar

u shkatërruan nga talibanët në 2001.]]
**Censura fetare** është një formë censure ku liria e shprehjes kontrollohet ose kufizohet duke përdorur autoritetin fetar ose në bazë të mësimeve të fesë. Kjo formë censurimi ka një histori të gjatë dhe praktikohet në shumë shoqëri dhe nga shumë fe. Shembujt përfshijnë Edict of Compiègne, Index Librorum Prohibitorum (*lista e librave të ndaluar*) dhe dënimi i romanit të Salman Rushdie, *Vargjet Satanike*, nga udhëheqësi iranian Ayatollah Ruhollah Khomeini.

Censura fetare mund të marrë formë edhe në shkatërrimin e monumenteve dhe teksteve që bien ndesh ose bien ndesh me fenë e praktikuar nga shtypësit, të tilla si përpjekjet për të censuruar serinë e librave Harry Potter. Shkatërrimi i vendeve historike është një formë tjetër e censurës fetare. Një incident i përmendur i censurës fetare ishte shkatërrimi i statujave të Budave të Bamijanit në Afganistan nga islamistët radikalë si pjesë e qëllimit të tyre fetar për të shtypur një fe tjetër.

## Shiko edhe 
* Censura në shoqëritë islame
* Censura

## Referime
Rexhina Shiroka

Rexhina Shiroka: Një pionere e teatrit shqiptar

Rexhina Shiroka, një nga emrat e njohur dhe të respektuar të skenës shqiptare, lindi më 12 maj 1933 në qytetin e Durrësit. Ajo ishte një nga aktoret e para femra të Teatrit “Aleksandër Moisiu”, duke kontribuar në themelimin dhe zhvillimin e këtij institucioni të rëndësishëm kulturor në Shqipëri. Shiroka ishte pjesë e një brezi të talentuar aktoresh që përfshinte Meropi Xhoja, Semiha Ishmi, Ferial Alibali, Bernardina Qerraxhia, Margarita Gallani, Vera Urumi, Marta Burda, dhe Terezina Dema. Ky brez do të pasohej më vonë nga emra të tjerë të njohur si Aishe Stari, Drita Nikolla, Filika Ujka, Ëngjëllushe Xhixho, Donika Barçi, Liri Lushi, Sanie Hoti, Merita Xhani, Lumturi Dashi, Violeta Dede, Dardana Berdyna, dhe Katerina Kote.

Karriera e Rexhina Shirokës është shënuar nga një sërë rolesh të spikatura që kanë lënë gjurmë në kujtesën e artdashësve shqiptarë. Disa nga rolet më të spikatura të saj përfshijnë:

Mira te "Familja e Peshkatarit"

Burbuqja te "Prefekti"

Dana Paunesku te "Nota zero në sjellje"

Balja te "Koha e komisarëve"

Donika te "Dy me zero"

Bukurija te "Marifetet e Teto Sherifesë"

Nasta te "Një dimër i shkurtër"

Tina te "Marga"

Shiroka nuk ishte vetëm një aktore por edhe një pionere e vërtetë, duke hapur rrugën për shumë gra të tjera në fushën e teatrit dhe kinematografisë shqiptare. Përmes punës së saj, ajo ndihmoi në ngritjen e standardeve artistike dhe në promovimin e artit dhe kulturës shqiptare.

Për fat të keq, Rexhina Shiroka u nda nga jeta më 29 qershor 2024. Megjithatë, trashëgimia e saj artistike do të jetojë, duke frymëzuar brezat e ardhshëm të aktorëve dhe dashamirësve të teatrit. Ajo do të kujtohet gjithmonë si një ikonë e teatrit shqiptar, një grua me pasion të pashtershëm për artin dhe një personalitet që i dha shumë kulturës shqiptare.

## Burimet
Ligue 2

**Ligue 2** (), i njohur edhe si **Ligue 2 BKT** për shkak të sponsorizimit nga BKT, është një ligë profesioniste franceze e futbollit. Liga shërben si divizioni i dytë i futbollit francez dhe është një nga dy divizionet që përbëjnë Ligue de Football Professionnel (LFP), tjetri është Ligue 1, divizioni më i lartë i futbollit në vend. Kontestuar nga 18 klube, ajo operon në një sistem të promovimit dhe rënies si me Ligue 1 ashtu edhe me kampionatin kombëtar të divizionit të tretë. Sezonet zgjasin nga gushti deri në maj, me skuadrat që luajnë 34 ndeshje secila, në total 306 ndeshje në sezon. Shumica e lojërave luhen të premteve dhe të hënave, me disa lojëra që luhen gjatë ditëve të javës dhe mbrëmjeve të fundjavës. Loja pezullohet rregullisht fundjavën e fundit para Krishtlindjes për dy javë përpara se të kthehet në javën e dytë të janarit.

Ligue 2 u themelua një vit pas krijimit të divizionit të parë në 1933 me emrin Divizioni 2 dhe që atëherë ka shërbyer si divizioni i dytë i futbollit francez. Emri zgjati deri në vitin 2002 përpara se të kalonte në emrin e tij aktual. Meqenëse liga është pjesë e LFP, ajo u lejon klubeve që janë në prag të profesionalizmit të bëhen të tillë.

## Ekipet 
18 ekipe garojnë në ligën e sezonit aktual.

## Fituesit 
Notes:

* AS Nancy Lorraine nuk është pasardhës i FC Nancy.
* Toulouse FC nuk është pasardhës i Toulouse FC (1937).

## Emra sponsorizimi 
* Domino's Ligue 2 (2016–2020)
* Ligue 2 BKT (2020–)

## Referime 
## Shënime
Furiani

**Furiani** (;  Frëngjisht: ) është një komunë në departamentin Haute-Corse, në ishullin e Korsikës, Francë.

## Popullsia 
## Referime
Granada CF

**Granada Club de Fútbol** (), i njohur thjesht si **Granada** ose *"Graná"*, është një profesionist klubi i futbollit spanjoll me qendër në qytetin Granada, në komunitetin autonom të Andaluzisë, që aktualisht luan në Segunda División. Aksioneri kryesor i saj është kompania Kineze Desport dhe presidenti i saj Jiang Lizhang. Klubi u themelua në vitin 1931 me emrin *Club Recreativo Granada* dhe i luan ndeshjet e tij në shtëpi në Nuevo Estadio de Los Cármenes.

Që nga 17 korriku 2020, klubi ndodhet në pozicionin 22 të klasifikimit të pikëve historike të Kategorisë së Parë, dhe 20 të klasifikimit historik të Kategorisë së Parë të numrit të sezoneve, ku ka marrë pjesë në 25 sezone dhe ka përfunduar dy herë në vendin e gjashtë. Granada ishte nënkampion i Copa del Rey në 1959 (konkursi atëherë njihej si *Copa del Generalísimo*). Klubi e përfundoi sezonin 2019–20 në vendin e 7-të, duke u kualifikuar për paraqitjen e parë evropiane, në UEFA Europa League, ku ishin çerekfinalistë.

## Skuadra aktuale 
.

## Referime
Syri i Sheganit

Syri i Sheganit: Një thesar i natyrës shqiptare në bregun e liqenit të Shkodrës

Shqipëria është e njohur për natyrën e saj të virgjër dhe peizazhet përrallore. Një ndër destinacionet që kohët e fundit ka filluar të tërheqë vëmendjen e shumë vizitorëve është Syri i Sheganit, një perlë e fshehur në bregun e liqenit të Shkodrës. Ky monument natyre i kategorisë së tretë, i pozicionuar rreth 40 minuta larg qytetit verior, ofron një eksperiencë unike dhe të veçantë për të gjithë ata që kërkojnë aventura dhe qetësi natyrore.

Vendndodhja dhe qasja

Syri i Sheganit gjendet afër fshatit Gashaj, pjesë e njësisë administrative Bajzë. Për të arritur pranë këtij thesari natyror, mund të përdorni rrugën automobilistike ose të shijoni një udhëtim ujore me varka. Bukuritë natyrore të kësaj zone janë ideale për t'u eksploruar me kajak apo edhe me "lundrim me dërrasë" ose "lëvizje me dërrasë dhe lopatë", duke ofruar një përvojë të papërsëritshme.

Karakteristikat e burimeve karstike

Syri i Sheganit është një burim i madh karstik që buron nga thellësia e tokës, duke krijuar një ujë të freskët dhe të kristaltë. Uji del nga një oxhak me thellësi rreth 22 – 28 metra dhe lidhet me dy burime të tjera karstike të zonës. Eksplorimet e deritanishme kanë arritur deri në 80 metra të rrugës që bëjnë ujërat e këtij burimi, por një shpellë e shembur pengon eksplorimin e mëtejshëm.

Ekosistemi dhe fauna

Si pjesë e liqenit të Shkodrës, Syri i Sheganit është i pasur me peshq dhe gjallesa të tjera, duke e bërë këtë zonë një vend të rëndësishëm për faunën shqiptare. Peizazhi përreth ofron një mozaik të bukur natyror, të përbërë nga liqeni, malet dhe fusha, duke krijuar një ambient të përshtatshëm për piknikë dhe ecje në natyrë.

Legjenda e Syrit të Sheganit

Sipas legjendës shqiptare, shumë kohë më parë një udhëtar kërkoi strehim në një nga shtëpitë e zonës. Vetëm një prej tre vëllezërve, me emrin Shegan, ia hapi derën dhe e mirëpriti. Si rezultat, vendi ku ndodhet Syri i Sheganit u emërua kështu në nder të tij. Dy vëllezërit e tjerë që nuk e pranuan udhëtarin, u mallkuan dhe shtëpitë e tyre u kthyen në pellgje me ujë.

Këshilla për vizitorët

Vizitorët duhet të jenë të kujdesshëm për shkak të thellësisë së madhe të gropave dhe temperaturave të ftohta të ujit. Këshillohet të laheni në zonat e rekomanduara nga guidat dhe të dini mirë notin. Gjithashtu, për mirëmbajtjen e mjedisit dhe ruajtjen e bukurive natyrore, është e rëndësishme që ambienti të mbahet pastër nga mbeturinat.

Një fundjavë në Syri i Sheganit

Një fundjavë në këtë zonë ofron mundësi të shumta për të eksploruar dhe për të shijuar natyrën. Me afërsinë e saj me atraksione të tjera si Kopliku, Razma dhe Reçi, vizitorët mund të përjetojnë një kombinim të liqenit, malit dhe fushës, duke shijuar gjithashtu kulinarinë bio të zonës dhe ajrin e pastër për mushkëritë.

Syri i Sheganit është një destinacion që premton aventura dhe qetësi, një perlë natyrore shqiptare që duhet të vizitohet dhe të vlerësohet për bukurinë dhe rëndësinë e saj ekologjike.

## Referime
Ervin Hoxha

**Ervin Hoxha** është lindur në Tiranë më 13 Tetor 1978. Prej muajit korrik 2024 ai shërben si Ministër i Brendshëm.

Për më shumë se 20 vite Z. Hoxha ka mbajtur detyra të ndryshme shtetërore nga niveli ekzekutues deri në nivele të larta drejtimi në institucione qendrore të zbatimit të ligjit si: Ministria e Mbrojtjes, Ministria e Brendshme, Policia e Shtetit, Ministria e Financave dhe Ministria e Drejtësisë.

Nga muaji nëntor 2023 z. Hoxha kryente detyrën e Kryeinspektorit të Inspektoratit Kombëtar të Mbrojtjes së Territorit.

Më herët Ervin Hoxha ka shërbyer si drejtor i Marrëdhënieve Ndërkombëtare në Policinë e Shtetit: Shef i Njësisë Kombëtare Europol; Shef i Zyrës Qëndrore Kombëtare Interpol: drejtor i Policisë Rrugore; drejtor i Drejtorisë së Mbrojtjes së Dëshmitarëve dhe Bashkëpunëtorëve të Drejtësisë; drejtor i Hetimit Tatimor dhe Pastrimit të Parave; zv.drejtor i Përgjithshëm i Institutit të Sigurimeve Shoqërore; drejtor i Përgjithshëm i Shërbimit të Provës, si dhe drejtor Kabineti e këshilltar i disa funksionarëve të lartë të shtetit.Gjithashtu z.Hoxha është specializuar në fushën e sigurisë e zbatimit të ligjit në SHBA, Austri, Gjermani, e vende të tjera europiane.

Arsimin e mesëm e kreu në Balikesir të Turqisë. Më pas vijoi shkollimin në Akademinë e Sigurisë në Dresden të Gjermanisë. Në vitin 2006 përfundoi studimet e larta në Fakultetin e Shkencave Sociale në Universitetin e Tiranës. Arsimin pasuniversitar e kreu në Shkollën e Lartë të Policisë Gjermane në Münster, duke fituar titullin MA në Administrim Publik dhe Menaxhim Policor.

Z. Hoxha është i martuar dhe ka dy fëmijë.

## Burimet
Pirro Vengu

## Biografia 
Z. Pirro Vengu, prej korrikut 2024, mban funksionin e ministrit të Mbrojtjes së Republikës së Shqipërisë.

Pirro Vengu ka lindur më 24 prill 1986, në Elbasan.

Përpara se të merrte këtë detyrë, z. Vengu ka mbajtur postin e drejtorit të Përgjithshëm Ekzekutiv të Autoritetit Portual Durrës, duke nisur nga 2019.

Në periudhën 2017 deri në 2019 ai ka ushtruar funksionin e drejtorit të Antikorrupsionit, në Kryeministri.

Ndërsa nga 2013 deri në 2017, z. Vengu ka qenë shef në Kabinetin e Ministrit të Jashtëm.

Më herët, gjatë viteve 2010 - 2013, z. Vengu ka mbajtur rolin e koordinatorit të programeve kërkimore, European Council on Foreign Relations (Paris, Francë).

Në periudhën e vitit 2009 - 2010 ai ka punuar si asistent i programeve, European Council on Foreign Relations në Paris.

Z. Vengu ka kryer studimet në Shkenca Humane, Liceu Henri IV; Diplomë e dyfishtë Bachelor në Histori dhe Filozofi, Université Paris Nanterre, (Paris, Francë), në vitin 2008.

Në vitin 2010 ka përfunduar master në Histori Politike, Université Paris Nanterre, (Paris, Francë), ndërsa në 2011 përfunduar master në Marrëdhënie Ndërkombëtare, Institut National des Langues et Civilizations Orientales, (Paris, Francë).

Z. Vengu është i martuar me dy fëmijë.

## References 
## External links 
* Official Website of the Albanian Council of Ministers
* Official Website of the Ministry of Defense of the Republic of Albania
Shpirti i Shenjtë në Krishtërim

, i bashkuar me Familjen e Shenjtë nëpërmjet Mishërimit të Birit, në *Trinitetet Qiellore dhe Tokësore* nga Murillo, shek. 1677.]]
Për shumicën e besimeve të krishtera, **Fryma e Shenjtë**, **Shpirti i Shenjtë** ose **Fantazma e Shenjtë**, besohet të jetë Personi i tretë i Trinisë, një Zot triuni i shfaqur si Perëndia Ati, Perëndia Biri dhe **Perëndia Shpirti i Shenjtë**, ku secili është Zot. Të krishterët jotrinitarë, të cilët e refuzojnë doktrinën e Trinitetit, ndryshojnë dukshëm nga krishterimi i zakonshëm në besimet e tyre për Frymën e Shenjtë. Në teologjinë e krishterë, pneumatologjia është studimi i Frymës së Shenjtë. Për shkak të marrëdhënies historike të krishterimit me judaizmin, teologët shpesh e identifikojnë Frymën e Shenjtë me konceptin e *Ruach Hakodesh* në shkrimet e shenjta hebraike, mbi teorinë se Jezusi po zgjerohej mbi këto koncepte hebreje. Emra dhe ide të ngjashme përfshijnë *Ruach Elohim* (Shpirti i Perëndisë), *Ruach YHWH* (Shpirti i *Yahveh*) dhe *Ruach Hakodesh* (Shpirti i Shenjtë). Në Dhiatën e Re, Shpirti i Shenjtë identifikohet me Shpirtin e Krishtit, Shpirtin e të Vërtetës dhe Parakletin (ndihmës).

Dhiata e Re detajon një marrëdhënie të ngushtë midis Frymës së Shenjtë dhe Jezusit gjatë jetës dhe shërbesës së tij tokësore. Ungjijtë e Mateut dhe Llukës dhe Besojma e Nikesë thonë se Jezusi "u ngjiz nga Shpirti i Shenjtë, i lindur nga Virgjëresha Mari". Fryma e Shenjtë zbriti mbi Jezusin si një pëllumb gjatë pagëzimit të tij dhe në fjalimin e tij të lamtumirës pas Darkës së Fundit, Jezusi premtoi t'ua dërgonte Frymën e Shenjtë dishepujve të tij pas largimit të tij.

Fryma e Shenjtë përmendet si "Zoti, Dhuruesi i Jetës" në Besojma e Nikesë, i cili përmbledh disa besime kryesore të mbajtura nga shumë besime të krishtera. Pjesëmarrja e Frymës së Shenjtë në natyrën trepalëshe të kthimit është e dukshme në udhëzimin përfundimtar të Jezusit pas-ringjalljes për dishepujt e tij në fund të Ungjillit të Mateut, "Bëni dishepuj nga të gjitha kombet, duke i pagëzuar në emrin e Atit". dhe të Birit dhe të Frymës së Shenjtë". Që nga shekulli i parë, të krishterët e kanë thirrur gjithashtu Zotin me formulën trinitare "Ati, Biri dhe Shpirti i Shenjtë" në lutje, falje dhe bekim. Në librin e Veprave të Apostujve ardhja e Frymës së Shenjtë ndodh pesëdhjetë ditë pas ringjalljes së Krishtit dhe festohet në të ashtuquajturin krishterim me festën e Rrëshajëve.

## Shiko edhe 
* Krishtërimi
* Shpirti i Shenjtë
* Trinia

## Referime
Perëndia në Judaizëm

*(Për fenë, shih Judaizmi)*
 (JHVH), emri kryesor hebraik i Perëndisë i gdhendur në faqen e një dorëshkrimi sefardik të Biblës Hebraike (1385).]]
Në judaizëm, **Perëndia** është konceptuar në mënyra të ndryshme. Tradicionalisht, judaizmi pohon se Jahvei - që është, perëndia e Abrahamit, Isakut dhe Jakobit, dhe perëndia kombëtare e izraelitëve - i çliroi ata nga skllavëria në Egjipt dhe u dha Ligjin e Moisiut në malin Sinai, siç përshkruhet në Tora. Çifutët besojnë tradicionalisht në një konceptim monoteist të Zotit ("Zoti është një"), i karakterizuar nga transcendenca (pavarësia dhe ndarja nga universi material) dhe imanenca (përfshirja aktive në universin material). Në judaizëm, Zoti nuk portretizohet kurrë në asnjë imazh. Teurati e ndaloi në mënyrë specifike caktimin e ortakëve për të ndarë sovranitetin e tij të vetëm, pasi ai konsiderohet të jetë absolut pa një qenie të dytë, të pandarë dhe të pakrahasueshëm, i cili nuk është i ngjashëm me asgjë, dhe asgjë nuk është e krahasueshme me të. Emra të tjerë të Zotit në judaizmin tradicional përfshijnë Adonai, El-Elyon, El-Shaddai dhe Shekhinah.

Sipas teologjisë racionaliste hebraike të artikuluar nga filozofi dhe juristi hebre mesjetar Moisiu Maimonides, e cila më vonë dominoi pjesën më të madhe të mendimit zyrtar dhe tradicional hebre, Zoti kuptohet si qenia absolute, e pandashme dhe e pakrahasueshme që është hyjnia krijuese - shkaku dhe ruajtësi i gjithë ekzistencës. Maimonidi pohoi konceptimin e Avicenës për Zotin si Qenien Supreme, të gjithëpranishëm dhe jotrupor, domosdoshmërisht ekzistues për krijimin e universit, ndërkohë që hodhi poshtë konceptin e Aristotelit për Zotin si lëvizës i patundur, së bashku me disa nga pikëpamjet e këtij të fundit, si mohimi i Zotit si krijues dhe pohimi i përjetësisë së botës. Interpretimet tradicionale të Judaizmit në përgjithësi theksojnë se Zoti është personal, por gjithashtu transcendent dhe i aftë për të ndërhyrë në botë, ndërsa disa interpretime moderne të judaizmit theksojnë se Zoti është një forcë ose ideale jopersonale sesa një qenie e mbinatyrshme që merret me universin.

## Shiko edhe 
* Judaizmi
* Bibla hebraike
* Jahvei
* Perëndia

## Referime
Judaizmi dhe politika

Marrëdhënia midis **Judaizmit dhe politikës** është një temë historikisht komplekse dhe ka evoluar me kalimin e kohës në të njëjtën kohë me ndryshimet brenda shoqërisë hebraike dhe praktikës fetare, dhe ndryshimet në shoqërinë e përgjithshme të vendeve ku jetojnë hebrenjtë. Në veçanti, mendimi politik hebre mund të ndahet në katër periudha kryesore: *biblik* (para sundimit romak), *rabinik* (përafërsisht nga viti 100 p.e.s. deri në vitin 600 të e.s.), *mesjetar* (nga afërsisht 600 e.s. deri në 1800 të e.s.) dhe *modern* (shek.18 - deri në ditët e sotme).

Në kanunin e tij përshkruhen disa modele të ndryshme politike, zakonisht të përbëra nga një kombinim i federatës fisnore, monarkisë, një teokracie priftërore dhe sundimit të profetëve. Organizimi politik gjatë epokave rabinike dhe mesjetare përgjithësisht përfshinte qeverisje gjysmë-autonome nga këshillat dhe gjykatat hebraike (me anëtarësinë e këshillit shpesh të përbërë nga rabinët) që do të qeverisnin komunitetin dhe do të vepronin si përfaqësues të autoriteteve laike jashtë komunitetit hebre. Duke filluar nga shekulli i 19-të, dhe duke përkuar me zgjerimin e të drejtave politike që u akordohen hebrenjve individualë në shoqërinë evropiane, hebrenjtë do të lidheshin dhe do të kontribuonin teorik në një gamë të gjerë lëvizjesh dhe filozofish politike.

## Shiko edhe 
* Judaizmi

## Referime