Rayo Vallecano

**Rayo Vallecano de Madrid, SAD** shpesh i shkurtuar në **Rayo** (spanjisht për "rrufe"), është një klub futbolli profesionist spanjoll me qendër në Madrid, në lagjen e Vallecas. Klubi garon në La Liga.

## Historia 
### Themelimi dhe vitet e para 
Rayo Vallecano u themelua më 29 maj 1924 në qytetin e lindjes të Prudencia Priego, gruaja e presidentit të parë të klubit Julián Huerta. I frymëzuar shumë nga River Plate (një klub futbolli nga Argjentina), në vitin 1949, pas një marrëveshjeje me Atlético Madrid, një shirit i kuq diagonal iu shtua fanellës së ekipit dhe klubi arriti në Tercera División për herë të parë në historinë e tij.

### Vitet yo-yo 
Një nga klubet e përhershme yo-yo të futbollit spanjoll, dhe gjithmonë nën hijen e dy klubeve më të mëdha në qytet (Real Madrid dhe Atlético Madrid), Rayo Vallecano kaloi shumë vite gjatë viteve 1980 dhe 1990 duke lëvizur përpara dhe mbrapa midis La Ligës. dhe Segunda División. Sezoni 1983–84 ishte më i keqi gjatë viteve 1980. Klubi përfundoi në pozitën e fundit në Segunda División dhe ra në Segunda División B.

Për shkak të një tragjedie, Rayo Vallecano doli të ishte klubi i fundit i Laurie Cunningham; ai u vra në një aksident automobilistik pak jashtë Madridit në vitin 1989, pas një sezoni të vetëm. Ai kishte fituar së fundmi një medalje të fituesit të FA Cup me Wimbledon F.C. në Angli vitin e kaluar dhe gjithashtu kishte përfaqësuar fqinjët Real Madrid për katër vjet.

Ata dukej se e kishin konsoliduar statusin e tyre në ligën e parë pasi fituan promovimin në vitin 1999, dhe sezoni më i suksesshëm i skuadrës erdhi në 2000–01 kur ata arritën në çerekfinale të Kupës UEFA, duke kaluar vetëm për nënkampionët e mundshëm Alavés; Rayo përfundoi i nënti në sezonin e mëparshëm, por hyri në garë nëpërmjet shortit të lojës së ndershme.

### 2003–11: Segunda División dhe më poshtë 
[parapamje|320x320px| [Deportivo de La Coruña kundër Rayo Vallecano]]
Megjithatë, klubi menjëherë pas kësaj ra në kohë të vështira, duke duruar rënie të njëpasnjëshme në 2003 dhe 2004. Për 2005–06, trajneri Míchel, një legjendë e Real Madridit në vitet 1980 dhe 1990, u punësua.

Rayo e përfundoi sezonin 2006–07 në vendin e dytë në Segunda División B, duke fituar gjysmëfinalen e play-off-it të promovimit, por duke humbur në finale nga Eibar (gjithsej 1–2). Fushata pasuese, skuadra u rikthye në divizionin e dytë pas një mungese katërvjeçare pas një ecurie fitimtare në play-off, duke eliminuar Benidorm në gjysmëfinale dhe Zamora në ndeshjen e fundit 2–1 në total.

Në sezonet e tij të para në nivelin e dytë të futbollit spanjoll, Rayo përfundoi rehat, shpesh brenda ose jashtë vendeve të promovimit. Në 2010–11, skuadra u rendit në pozitën e dytë dhe u rikthye në ligën e parë pas një mungese tetë vjeçare, vetëm kampionët pas Real Betis, pavarësisht problemeve shumë serioze ekonomike.

### 2011–: La Liga dhe Segunda División yo-yo 
[parapamje|299x299px| [Diego Costa me Rayo Vallecano në 2012]]
parapamje| Lista e performancës së ligës Rayo Vallecano 1929–2023
Në mars 2014, Huawei ra dakord të sponsorizonte Rayo Vallecano për dy ndeshje të ligës kundër Real Madrid dhe Athletic Bilbao.

Në gusht 2015, Rayo Vallecano bleu pjesën më të madhe të Oklahoma City FC, një ekskluzivitet i zgjerimit të NASL e cila ende nuk kishte luajtur zyrtarisht një lojë duke e riemërtuar klubin në Rayo OKC, pavarësisht se stadiumi kishte gjithnjë e më shumë nevojë për punë. Ishte hyrja e parë ndonjëherë e një klubi spanjoll në tregun amerikan të sportit dhe pasqyroi një marrëveshje sponsorizimi të vitit 2013 me Qbao në drejtim të zgjerimit të profilit të klubit jashtë shtetit. Rayo OKC u palos pas një viti për shkak të rënies së Rayo Vallecano nga La Liga dhe një mosmarrëveshje midis bashkëpronarëve çoi në më pak financa për palën amerikane.

Në maj 2016, Rayo Vallecano ra në Segunda División, duke përfunduar në vendin e 18-të në sezonin 2015–16 të La Ligës. Kjo i dha fund serisë së tyre pesëvjeçare në La Liga, qëndrimi i tyre më i gjatë ndonjëherë në ligën e parë. Sezoni i tyre i parë në divizionin e dytë ishte i dobët, me probleme në fushë dhe jashtë, dhe ata përfunduan në pozitën e 12-të. Rayo kaloi me tre trajnerë në sezonin 2016–17 të Segunda División përpara se të vendosej përfundimisht me legjendën e klubit Míchel. Ai e ringjalli klubin nga vendet e rënies në vendin e 12-të, pothuajse duke shkuar në play-off.

Në fillim të sezonit 2017–18 Segunda División, klubi emëroi portierin e tyre të pensionuar së fundmi David Cobeño si drejtor sportiv të klubit. Ata siguruan promovimin e tyre me një 1–0 ndaj CD Lugo me një ndeshje të mbetur. Atë sezon klubi fitoi Segunda División me 76 pikë në 42 ndeshje.
[parapamje| Lojtarët e Rayos gjatë një ndeshjeje jashtë La Liga kundër [Real Valladolid në janar 2019]]
Më 20 mars 2019, klubi emëroi Paco Jémez si trajner kryesor, dhe më 4 maj, Rayo u rrëzua përsëri në Segunda División pasi humbi 4–1 nga Levante UD, duke përfunduar përfundimisht i fundit.

Në gusht 2020, klubi emëroi Andoni Iraola si trajner kryesor. Ata përfunduan në vendin e gjashtë dhe fituan promovimin në playoff kundër Girona FC; pavarësisht humbjes së ndeshjes së parë në shtëpi 1–2, skuadra u rikthye për të fituar ndeshjen e dytë 2–0 jashtë fushe për të kërkuar një vend në La Liga për 2021–22. Në shkurt 2022, skuadra e Iraolës mundi RCD Mallorca për të kaluar në gjysmëfinale të Copa del Rey; ishte hera e dytë në historinë e klubit dhe e para që nga viti 1982. Klubi përfundoi i 12-ti në La Liga. Kjo ishte një arritje e madhe pasi ata ishin skuadra më e vogël në ligë, dhe shumica kishin parashikuar se do të binte nga kategoria.

## Emrat e mëparshëm 
[parapamje|218x218px| Flamuri me stemën e klubit në [Ciudad Deportiva Rayo Vallecano]]

* *Agrupación Deportiva El Rayo* (29 maj 1924 - 13 nëntor 1947)
* *Agrupación Deportiva Rayo Vallecano* (13 nëntor 1947 – 1995)
* *Rayo Vallecano de Madrid* (1995–tani)

## Nderimet 
### Liga 
* **Segunda División**
** **Fituesit**: 2017–18
** *Nënkampionët* : 1988–89, 1991–92, 1994–95, 2010–11
* **Segunda División B**
** **Fituesit**: 1955–56, 1964–65, 1984–85, 2007–08

**Titujt rajonalë**

* Federata e Punëtorëve të Futbollit: 1931–1932
* Divizioni i Parë Rajonal: 1948–1949
* Divizioni i Dytë Rajonal: 1940–1941
* Copa de Castilla: 1952–1953, 1967–1968, 1970–1971, 1972–1973, 1981–1982
* Kupa e Madridit: 1952–1953, 1966–1967
* Copa Ramón Triana: 1971–1972, 1973–1974

## Skuadra aktuale 
## Referime