Rusifikimi i Finlandës

[parapamje|200px|djathtas|Piktura e [Edvard Isto *Sulmi* (1899) simbolizon fillimin e rusifikimit të Finlandës. Shqiponja dykrenare e Rusisë po i heq librin e ligjit nga krahët e Vajzës finlandeze.]]
Politika e **Rusifikimit të Finlandës** (Finlandisht: *sortokaudet* / *sortovuodet*, fjalë për fjalë 'kohë/vite shtypjeje'; rusisht: Русификация Финляндии, romanizuar: *Rusifikatsiya Finlyandii*) ishte një politikë qeveritare e Perandorisë Ruse që synonte kufizimin e statusit special të Dukatit të Madh të Finlandës dhe ndoshta përfundimin e autonomisë së saj politike dhe unike kulturore në 1899-1905 dhe në 1908-1917. Ishte një pjesë e një politike më të madhe të rusifikimit të ndjekur nga qeveritë ruse të fundit të shekullit të 19-të - fillimit të shekullit të 20-të, të cilat u përpoqën të shfuqizojnë autonominë kulturore dhe administrative të pakicave jo-ruse brenda perandorisë.

Dy fushatat e rusifikimit ngjallën rezistencë të gjerë finlandeze, duke filluar me peticionet dhe duke u përshkallëzuar në greva, rezistencë pasive (përfshirë rezistencën e projektit) dhe përfundimisht rezistencë aktive. Kundërshtimi finlandez ndaj rusifikimit ishte një nga faktorët kryesorë që përfundimisht çoi në shpalljen e pavarësisë së Finlandës në vitin 1917.

## Nën Rusinë cariste
Rusia sulmoi Suedinë në vitin 1808, në atë që më vonë u bë e njohur si Lufta Finlandeze. Në vitin 1809, territori i humbur i Suedisë u bë Dukati i Madh i Finlandës në Perandorinë Ruse. Në vitin 1809 Dieta e Finlandës e njohu Aleksandrin I të Rusisë si Dukën e Madhe. Nga ana e tij, Aleksandri konfirmoi të drejtat e finlandezëve, në veçanti, duke premtuar lirinë për të ndjekur zakonet dhe fenë e tyre dhe për të ruajtur identitetin e tyre:

### Periudha e parë e rusifikimit
Ky premtim u mbajt; në të vërtetë, Aleksandri II i përforcoi fuqitë e dietës finlandeze në vitin 1869. Duke pasur prosperitet dhe kontroll mbi punët e veta dhe duke qëndruar nënshtetas besnikë për gati një shekull, Manifesti u detyrua përmes senatit finlandez me votën vendimtare të presidentit të senatit, një i emëruar i carit—dhe pasi guvernatori i përgjithshëm i Finlandës, Nikolay Bobrikov, kishte kërcënuar një pushtim dhe rrethim ushtarak .

Politikat e rusifikimit të miratuara përfshinin:

*Manifesti i lartpërmendur i shkurtit i vitit 1899, dekreti i perandorit Nikolla II i cili pohoi të drejtën e qeverisë perandorake për të sunduar Finlandën pa pëlqimin e organeve legjislative lokale, sipas të cilit:
*Ligji i rekrutimit, i nënshkruar nga Nikolla II në korrik 1901, përfshinte ushtrinë finlandeze në ushtrinë perandorake dhe detyronte finlandezët të shërbenin në njësitë ruse.
*Pullat finlandeze u shfuqizuan dhe pullat ruse u bënë të vetmet të lejuara në janar 1901.
*Disa zyra të qeverisë finlandeze, të tilla si Bordet e Hekurudhave dhe Farave, morën staf të ri, rus.

Nga prilli 1903 deri në Revolucionin Rus të vitit 1905, guvernatorit të përgjithshëm iu dhanë fuqi diktatoriale. Bobrikov i përdori këto kompetenca për të shfuqizuar personalisht disa gazeta dhe për të dëbuar udhëheqës të shquar politikë finlandezë. Në qershor 1904, Eugen Schauman vrau Bobrikovin. Qeveria perandorake u përgjigj me një spastrim të kundërshtarëve të rusifikimit brenda administratës finlandeze dhe censurë më të rreptë. Megjithatë, fushata e rezistencës pasive pati gjithashtu disa suksese, veçanërisht një ndryshim de facto i ligjit të ri të rekrutimit.

Fushata e rusifikimit u pezullua dhe u kthye pjesërisht në 1905-1907 gjatë një periudhe trazirash civile në të gjithë perandorinë ruse pas disfatës ruse në Luftën Ruso-Japoneze.

### Periudha e dytë e rusifikimit
Programi u rifut në vitin 1908, duke i kushtuar Finlandës shumë nga autonomia e saj dhe duke shkaktuar përsëri rezistencë të mëtejshme finlandeze, duke përfshirë lëvizjen Jäger. Gjatë viteve 1909–1917, politikanët finlandezë në Senatin e Finlandës u zëvendësuan nga oficerë të ushtrisë ruse me origjinë finlandeze, të cilët ishin zyrtarisht subjekte të Dukatit të Madh, duke krijuar të ashtuquajturin *admiral-senate* ose *saber-senate*. Rusia kërkoi pagesa më të larta për mosrekrutimin e finlandezëve (çështja *sotilasmiljoonat*, "miliona ushtarake"). 1910 "Ligji i procedurave legjislative të gjithë Perandorisë" hoqi shumicën e kompetencave legjislative finlandeze nga parlamenti i sapokrijuar finlandez në Dumën ruse dhe Këshillin e Shtetit. Në vitin 1912 ata miratuan "Ligjin e barazisë", i cili hapi të gjitha zyrat e qeverisë finlandeze dhe të shërbimit civil për rusët.

Shumë masa u pezulluan përsëri në 1914-1917 gjatë Luftës së Parë Botërore, por dokumentet sekrete të qeverisë të botuara në shtypin finlandez në nëntor 1914 sugjeruan që qeveria perandorake kishte ende plane për rusifikimin e plotë të Finlandës.

Vala e dytë u ndal për shkak të Revolucionit të Shkurtit në Rusi.

### Përfshirja japoneze
Gjatë Luftës Ruso-Japoneze, me ndihmën financiare të Japonisë, rebelët blenë një ngarkesë me mijëra pushkë me qëllim të krijimit të një kryengritjeje dhe formimit të një shteti të pavarur. Megjithatë, anija u shkatërrua në brigjet e Finlandës dhe plani u rrëzua. Gjatë Luftës së Parë Botërore, kur Rusia dhe Japonia ishin aleatë që luftonin kundër Gjermanisë, japonezët i dorëzuan qeverisë ruse një listë të njerëzve kryesorë në lëvizjen e lirisë (tani në Luftën e Parë Botërore duke punuar me Gjermaninë Perandorake).

## Shih gjithashtu
* Rusifikimi
* Manifesti i Shkurtit
* Kagal (shoqëria finlandeze)
* Rusofobia
* Rusifikimi i Bjellorusisë
* Rusifikimi i Ukrainës

## Shënime
## Referime
## Lexim më tutje
* Sergeevskii, N. D. Finland : the question of autonomy and fundamental laws (1911)
* Alenius, Kari. "Russification in Estonia and Finland Before 1917," *Faravid,* 2004, Vol. 28, pp 181–194
* Huxley, Steven. *Constitutionalist insurgency in Finland: Finnish "passive resistance" against Russification as a case of nonmilitary struggle in the European resistance tradition* (1990)
* Polvinen, Tuomo. *Imperial Borderland: Bobrikov and the Attempted Russification of Finland, 1898–1904* (1995)
* Thaden, Edward C. *Russification in the Baltic Provinces and Finland* (1981).

## Lidhje të jashtme
* The Era of Russification
* "The Gracious Manifesto of the Imperial Majesty", text of the February Manifesto of 1899 *(në anglisht)*
* Nicholas's Decree Limiting Finnish Autonomy, March 20, 1903  *(në anglishte)*