Principatat e Bashkuara të Moldavisë dhe Vllahisë

**Principatat e Bashkuara të Moldavisë dhe Vllahisë** (rumanisht: *Principatele Unite ale Moldovei și Țării Românești*), të quajtura zakonisht **Principatat e Bashkuara** ose si **Vllahia dhe Moldavia**, ishte bashkimi personal i Principatës së Moldavisë dhe Principatës së Vllahisë, e formuar nga 5 shkurti [S.V. 24 janar] 1859 kur Alexandru Ioan Cuza u zgjodh si *Domnitor* (Princi Sundues) i të dy principatave, të cilat ishin autonome, por ende vasalë të Perandorisë Osmane dhe që rezultoi në bashkimin e të dy principatave. Më 3 shkurt [S.V. 22 janar] 1862, Moldavia dhe Vllahia u bashkuan zyrtarisht për të krijuar **Principatat e Bashkuara Rumune**, thelbi i shtetit kombëtar rumun.

Në shkurt 1866, Princi Cuza u detyrua të abdikonte dhe të shkonte në mërgim nga një koalicion politik i udhëhequr nga liberalët; princit gjerman Karl të Hohenzollern-Sigmaringen iu ofrua Froni dhe, më 22 maj [S.V. 10 maj] 1866 hyri për herë të parë në Bukuresht. Në korrik të po atij viti, një kushtetutë e re hyri në fuqi, duke i dhënë vendit emrin **Rumani**; ndërkombëtarisht, ky emër u përdor vetëm pas vitit 1877, pasi në kohën kur politika e jashtme e shtetit ishte hartuar nga osmanët. Nominalisht, shteti i ri mbeti vasal i Perandorisë Osmane. Megjithatë, në këtë kohë, sundimi i Portës së Lartë ishte kthyer në një trillim juridik. Rumania kishte flamurin dhe himnin e saj; pas vitit 1867 kishte edhe monedhën e vet.

Më 21 maj [S.V. 9 maj] 1877, Rumania e shpalli veten plotësisht të pavarur; shpallja u sanksionua nga Domnitor të nesërmen. Katër vjet më vonë, kushtetuta e vitit 1866 u modifikua dhe Rumania u bë një mbretëri, më 22 maj [S.V. 10 maj] 1881, Domnitor Carol I u kurorëzua si Mbreti i parë i Rumanisë. Pas Luftës së Parë Botërore u përfshinë edhe Transilvania dhe territore të tjera.

Për kuptimin e saj të trefishtë simbolik, data 10 maj festohej si Dita Kombëtare e Rumanisë deri në vitin 1948, kur regjimi komunist vendosi republikën më 30 dhjetor 1947.

## Prapavija
Si një term historik që përcakton Principatat para Bashkimit të Moldavisë dhe Vllahisë, ndonjëherë duke përfshirë Principatën e Transilvanisë, termi "Principata rumune" daton në fillimet e historisë moderne rumune në mesin e shekullit të 19-të. Më pas u përdor nga historianët rumunë si një alternativë ndaj termit shumë më të vjetër "Tokat rumune".

Në periudhën ndërmjet fundit të shekullit të 18-të dhe viteve 1860, u përdorën Principatat Danubiane, një term që ndonjëherë përfshinte Serbinë, por jo Transilvaninë. Në të kundërt, përdorimi i "Principatave Rumune" ndonjëherë përfshinte Transilvaninë, por kurrë Serbinë.

## Historia
[parapamje|majtas|200px|*Bashkimi i Principatave*, [Theodor Aman, 1857]]

Pasojat e disfatës së Perandorisë Ruse në Luftën e Krimesë sollën Traktatin e Parisit të vitit 1856, i cili filloi një periudhë të tutelës së përbashkët për osmanët dhe një Kongres të Fuqive të Mëdha-Mbretërisë së Bashkuar të Britanisë së Madhe dhe Irlandës, Perandorisë së Dytë Franceze, Mbretëria e Piemonti-Sardenjës, Perandoria Austriake, Prusia dhe, megjithëse kurrë më plotësisht, Rusia. Ndërsa fushata sindikaliste Moldavio-Vllahi, e cila kishte arritur të dominonte kërkesat politike, u pranua me simpati nga francezët, rusët, prusianët dhe sardinët, ajo u refuzua nga Perandoria Austriake dhe u pa me dyshim nga Britania e Madhe dhe osmanët. Negociatat arritën në një marrëveshje për një bashkim minimal formal; megjithatë, zgjedhjet për ad-hoc divans në vitin 1859 përfituan nga një paqartësi në tekstin e marrëveshjes përfundimtare, e cila, duke specifikuar dy frone, nuk e pengoi të njëjtin person që të pushtonte të dy fronet njëkohësisht dhe përfundimisht solli sundimin e Aleksandru Joanit. Cuza si Domnitor (Princi në pushtet) mbi Principatat e Bashkuara Rumune nga viti 1862 e tutje, duke bashkuar të dy principatat.

Ndonëse u njoh zyrtarisht ndërkombëtarisht vetëm pas periudhës së mbretërimit të Cuzës,

## Shiko gjithashtu
* Principatat Danubiane
* Mbretëria e Vjetër Rumune

## Referime
## Lexim më tutje
* Keith Hitchins, *The Romanians, 1774–1866* (1996) online 
* Europa, Rusia si Romania, Ethnic and Political Studies, D. A. Sturdza, 1890 (në rumanisht)