Mehmet Elezi

**Mehmet Elezi** është publicist, shkrimtar, gjuhëtar dhe diplomat shqiptar.

## Jeta 
Mehmet Elezi: publicist, shkrimtar, gjuhëtar, diplomat. Lindur më 10 maj 1949, në Tropojë, diplomuar në Universitetin e Tiranës, për gjuhë e letërsi shqipe (1971) dhe specializuar për filozofi (1978-1979).

Ka punuar: 1972-1982 gazetar dhe më pas kryeredaktor i së përditshme*s Zëri i Popullit.*  1982-1989, i zgjedhur në krye të organizatës së rinisë, BRPSH. U përpoq të luftonte skemat në jetën e rinisë  dhe solli njerëz e frymë të re në gazetën “Zëri i Rinisë”. 1990, drejtor i zyrës qendrore të shtypit e të botimeve. Për qëndrime që nuk përputheshin me vijën zyrtare, brenda disa muajsh e largojnë nga Tirana. Udhëheqësi komunist Ramiz Alia do të deklaronte se M. E. ka disa “paragjykime”. Mehmet Elezi është i pari që kërkoi hapur në forumin më të lartë të partisë komuniste vendosjen e pluralizmin politik në Shqipëri.

1991, në Tiranë pa punë. Deri në 2006 ka shërbyer në sektorë joshtetërorë.  1992-1996, në gazetën e pavarur “Bashkimi” dhe *columnist* për gazetën shqiptaro-amerikane “Illyria” në New-York.  1994-2005 drejtor i Institutit të Studimeve Ndërkombëtare e Strategjike, qendër joqeveritare e themeluar prej tij; botues i revistës së përtremuajshme në anglisht “The Balkan Analyst” dhe pedagog me kohë të pjesshme në Universitetin e Tiranës, departamenti i gazetarisë. Nëntor 2005 dekretohet ambasador i Republikës së Shqipërisë në Konfederatën Zvicerane (Bernë) dhe në Prinicipatën e Lihtenshtejnit, ku shërbeu shkurt 2006 - nëntor 2913. Jeton në Tiranë.

## Veprat
### Letërsi artistike 
#### Prozë 
* Dashnori, *tregime*, 2024
* 17 tregime me ujq, *tregime*, 2023
* Kalendari i Noes, *roman*, botim i dytë, 2022; botimi i parë, 2000
* Studio përballë zanave, *tregime*, 2022
* Vjedhja e nudove të ferrit, *tregime*, 2021
* Dita e tetë e javës ose shtatë-tetë përralla në një të vërtetë, *roman*, botim i dytë i ripunuar, 2020; botimi i parë, 1998
* Vajza pa numër telefoni, *tregime*, 2020
* Gruaja me dy zile, *roman*, 2019
* Një amerikan në Hotel "Dajti", *31 tregime*, 2018
* Piloti i qytetit nën borë, *roman*, 2017
* Dikush mungon në ballon e fundit, *roman*, 2016
* Violinë gruaje, *roman*, 2014
* Ftesë përmes reve, *roman*, 2012
* Romeo as Zhuljeta, *roman*, 2011
* Ngjarje në Hotel M., *roman*, 2010
* ADN-ja e korbave, *roman*, 2009
* Ujdhesa e askujt, *roman*, 2007
* Varri i Fatit, *roman*, Tiranë 1998; Paris 2002  (“Le tombeau du destin”)

#### Sprova (ese), shënime letrare dhe publicistikë 
* Al-gomonia, 2021, *publicistikë*
* Heshtje varri për një djep të shenjtë, 2020, *publicistikë*
* Hebrenjtë dhe Republika e Kanunit, *sprovë*, botim i dytë i plotësuar, 2019; botim i parë, 2013
* Shkrimtar pa leje, *shkrime për letërsinë, artin dhe kulturën*, 2019
* Nuk isha student i dhjetorit, *sprovë*, botim i dytë i plotësuar, 2015; botim i parë, 2011
* Kosova midis politikës e realpolitikës, 1999, *publicistikë*
* Gjeostrategjia tjetër, 1996, *publicistikë*
* Shansi i tretë, 1993, *publicistikë*
* Ajo që më ndjek pas, 1990, *publicistikë*

#### Gjuhësi 
* Gjuha e medias dhe “lemëza”, 2024
* Kongresi i Drejtshkrimit, një fëmijë i plakur, 2023
* Fjalor i Gjuhës Shqipe (Nga Mehmet Elezi) - rreth 41000 fjalë që nuk gjinden në FGJSSH, me shtjellime etimologjike, botim i 5-të, 2023; botimi i parë, 2006
* Fjalor me emra njerëzish - 31.000 emra iliro-shqiptarë, botim i dytë, 2023; botimi i parë, 2015
* Karakteri shqiptar dhe etimologjia e emrit “gegë”, 2021
* Drejtshkrimi i gegnishtes ose gegnishtja e standardizueme - *përgatitja për botim, parathania dhe shenimet nga* Mehmet Elezi, 2021
* Dritëhije në Fjalorët e Akademisë - gjuha shqipe apo gjuha e “fshatit tim”? - 2018
* Kush i nemi “Bjeshkët e Nemuna” - çështje të toponimeve dhe të kulturës popullore, 2017 ­
* Gjuha shqipe dhe ëndrra e një nate vere, 2012
* Gjuha shqipe me një mushkëri, *shkrime dhe intervista*, 2009
* "Gjuha Shqipe në Bunker?", 2005

#### Poezi 
* Ulurimë ujku, 2010
* Nën një flok të përlotur bore, 2005
* Kurrë s’jam ndalur, 1996
* Zhurmojnë ujvarat, 1970

Për veprën “Fjalor i Gjuhës shqipe - rreth 41 000 fjalë që nuk gjinden në FGJSSH, me shtjellime etimologjike -” Qendra e Studimeve Albanologjike organizoi një takim shkencor, ku referuan dhe diskutuan gjuhëtarët dhe akademikët më në zë të fushës. 

Autor edhe i një numri të madh shkrimesh publicistike e studimore të botuara ose të mbajtuar nëpër takime e konferenca brenda dhe jashtë vendit.

## Referime