Ekonomia bujqësore

**Ekonomia bujqësore** është një fushë e aplikuar e ekonomisë që merret me zbatimin e teorisë ekonomike në optimizimin e prodhimit dhe shpërndarjes së produkteve ushqimore dhe fibrave . Ekonomia bujqësore filloi si një degë e ekonomisë që merrej në mënyrë specifike me përdorimin e tokës . Ai u fokusua në maksimizimin e rendimentit të të korrave duke ruajtur një ekosistem të mirë të tokës . Gjatë gjithë shekullit të 20-të disiplina u zgjerua dhe shtrirja aktuale e disiplinës është shumë më e gjerë. Ekonomia bujqësore sot përfshin një sërë fushash të aplikuara, që kanë mbivendosje të konsiderueshme me ekonominë konvencionale.     Ekonomistët bujqësorë kanë dhënë kontribute të konsiderueshme në kërkime në ekonomi, ekonometri, ekonomi zhvillimi dhe ekonomi mjedisore . Ekonomia bujqësore ndikon në politikën e ushqimit, politikën bujqësore dhe politikën mjedisore .

## Origjina 
Ekonomia është përcaktuar si studimi i shpërndarjes së burimeve në mungesë . Ekonomia bujqësore, ose aplikimi i metodave ekonomike për të optimizuar vendimet e marra nga prodhuesit bujqësorë, u bë e njohur rreth fundit të shekullit të 20-të. Fusha e ekonomisë bujqësore mund të gjurmohet në punimet në ekonominë e tokës. Henry Charles Taylor ishte kontribuesi më i madh në këtë periudhë, me themelimin e Departamentit të Ekonomisë Bujqësore në Universitetin e Wisconsin në 1909. 

Një kontribues tjetër, fituesi i çmimit Nobel për Ekonominë në vitin 1979, Theodore Schultz, ishte ndër të parët që shqyrtoi ekonominë e zhvillimit si një problem që lidhet drejtpërdrejt me bujqësinë.  Schultz ishte gjithashtu i dobishëm në vendosjen e ekonometrisë si një mjet për përdorim në analizimin empirik të ekonomisë bujqësore; ai vuri në dukje në artikullin e tij historik të vitit 1956 se analiza e furnizimit bujqësor është e rrënjosur në "zhvendosjen e rërës", duke nënkuptuar se ajo thjesht ishte dhe nuk po bëhet siç duhet. 

Një studiues në këtë fushë, Ford Runge, e përmbledh zhvillimin e ekonomisë bujqësore si më poshtë:Ekonomia bujqësore u ngrit në fund të shekullit të 19-të, kombinoi teorinë e firmës me teorinë e marketingut dhe organizimit dhe u zhvillua gjatë gjithë shekullit të 20-të kryesisht si një degë empirike e ekonomisë së përgjithshme. Disiplina ishte e lidhur ngushtë me aplikimet empirike të statistikave matematikore dhe dha një kontribut të hershëm dhe të rëndësishëm në metodat ekonometrike. Në vitet 1960 dhe më pas, me tkurrjen e sektorëve të bujqësisë në vendet e OECD-së, ekonomistët bujqësorë u tërhoqën nga problemet e zhvillimit të vendeve të varfra, nga implikimet e politikave tregtare dhe makroekonomike të bujqësisë në vendet e pasura, si dhe nga një shumëllojshmëri prodhimi, konsumi dhe problemet mjedisore dhe burimet. Ekonomistët bujqësorë kanë dhënë shumë kontribute të njohura në fushën e ekonomisë me modele të tilla si modeli i rrjetës kob,  modelet e çmimeve të regresionit hedonik,  modelet e reja të teknologjisë dhe difuzionit ( Zvi Griliches ),  teoria e produktivitetit dhe efikasitetit me shumë faktorë dhe matja,   dhe regresioni i koeficientëve të rastësishëm.  Sektori i fermave përmendet shpesh si një shembull kryesor i paradigmës ekonomike të konkurrencës së përsosur .

Në Azi, Fakulteti i Ekonomisë Bujqësore u krijua në shtator 1919 në Universitetin Imperial Hokkaido, Japoni, pasi Shkolla e Bujqësisë e Universitetit Imperial të Tokios filloi një fakultet mbi ekonominë bujqësore në departamentin e dytë të shkencave bujqësore.

Në Filipine, ekonomia bujqësore u ofrua së pari nga Departamenti i Ekonomisë Bujqësore të Universitetit të Los Baños të Filipineve në 1919. Sot, fusha e ekonomisë bujqësore është shndërruar në një disiplinë më integruese e cila mbulon menaxhimin e fermave dhe ekonominë e prodhimit, financat dhe institucionet rurale, marketingun dhe çmimet bujqësore, politikën dhe zhvillimin bujqësor, ekonominë e ushqimit dhe të ushqyerit, si dhe ekonominë mjedisore dhe të burimeve natyrore .

Që nga vitet 1970, ekonomia bujqësore është fokusuar kryesisht në shtatë tema kryesore, sipas Ford Runge: mjedisi dhe burimet bujqësore; rreziku dhe pasiguria; ekonomia e ushqimit dhe konsumatorit ; çmimet dhe të ardhurat; strukturat e tregut ; tregtia dhe zhvillimi; dhe ndryshimet teknike dhe kapitali njerëzor . 

; Temat kryesore në ekonominë bujqësore janë:
* Mjedisi bujqësor dhe burimet natyrore 
* Ushqimi dhe ekonomia e konsumit 
* Ekonomia e prodhimit dhe menaxhimi i fermës 
* Ekonomia e zhvillimit 

## Shih edhe 
* Ekonomia
* Agrobiznesi
* Bujqësia intensive
* Industria ushqimore

## Literatura 
* Evenson, Robert E. and Prabhu Pingali (eds.) (2007). *Handbook of Agricultural Economics*. Amsterdam, NL: Elsevier.
* Karl A. Fox (1987). "Agricultural economics," *The New Palgrave: A Dictionary of Economics*, vol. 1
* Nourse, E. G. (1916). "What is Agricultural Economics?". *Journal of Political Economy*. **24** (4): 363–381.
* 

## Referime