Pallati Apostolik

**Pallati Apostolik** (; ) është rezidenca zyrtare e papës, kreut të Kishës Katolike, e vendosur në Qytetin e Vatikanit. Njihet gjithashtu si **Pallati Papal** dhe **Pallati i Vatikanit**. Vetë Vatikani i referohet ndërtesës si **Pallati i Sikstit V**, për nder të Papa Siksti V, i cili ndërtoi pjesën më të madhe të formës aktuale të pallatit.

Ndërtesa përmban apartamentet papale, zyra të ndryshme të Kishës Katolike dhe Selisë së Shenjtë, kishëza private dhe publike, Muzetë e Vatikanit dhe Bibliotekën e Vatikanit, duke përfshirë Kishëzën Sistine, Dhomat e Rafaelit dhe Apartamentet Borgia. Turisti modern mund t'i shohë këto pjesë të fundit dhe pjesë të tjera të pallatit, por pjesë të tjera, si Sala Regia (Dhoma Regal) dhe Cappella Paolina, ishin mbyllur prej kohësh për turistët, megjithëse Sala Regia lejoi turizmin e rastësishëm deri në vitin 2019. Scala Regia (Shkallët e Regal) mund të shihet nga një skaj dhe të përdoret për të hyrë në Sala Regia. Cappella Paolina mbetet e mbyllur për turistët.

## Historia
parapamje|left|264px|Porta prej bronzi në hyrje të Pallatit Apostolik të Vatikanit
Në shekullin e V-të, papa Simaku ndërtoi një pallat papal pranë Bazilikës së Vjetër të Shën Pjetrit, i cili shërbente si një vendbanim alternativ për Pallatin Lateran. Ndërtimi i një pallati të dytë të fortifikuar u sponsorizua nga papa Eugjeni III dhe u modifikua gjerësisht nën papa Inoçenti III në shekullin e dymbëdhjetë.

Pas kthimit në Romë më 1377 pas interludit së Papatit Avignon, i cili e pa Romën subjekt trazirash civile dhe braktisjen e disa monumenteve të krishtera, papët zgjodhën të banonin fillimisht në Bazilikën e Santa Maria in Trastevere dhe më pas në Bazilikën e Santa Maria Maggiore. Pallati i Vatikanit ishte rrënuar nga mungesa e mirëmbajtjes dhe Pallati Lateran iu nënshtrua dy zjarreve shkatërruese, në vitet 1307 dhe 1361, të cilat rezultuan në dëm të pariparueshëm. Në viti 1447, Papa Nikolla V rrafshoi pallatin antik të fortifikuar të Eugjenit III për të ngritur një ndërtesë të re, Pallatin aktual Apostolik.

Në shekullin e XV-të, pallati u vendos nën autoritetin e një prefekti. Ky pozicion i Prefektit Apostolik zgjati nga shekulli i XV deri në vitet 1800, kur Shtetet Papale ranë në vështirësi ekonomike. Në vitin 1884, kur ky post u rishikua në dritën e kursimit të parave, papa Leoni XIII krijoi një komitet për të administruar pallatin.

Shtesat dhe dekorimet kryesore të pallatit janë vepër e papëve të mëposhtëm për 150 vjet. Ndërtimi i versionit aktual të pallatit filloi më 30 prill 1589 nën Papa Siksti V dhe pjesët e ndryshme të brendshme të tij u përfunduan nga pasardhësit e mëvonshëm, papa Urbani VII, papa Inoçenti XI dhe papa Klementi VIII. Në shekullin e XX-të, papa Piu XI ndërtoi një galeri arti monumentale dhe hyrje në muze.

Ndërtimi i Pallatit Papnor (i njohur gjithashtu si Pallati Apostolik ose Pallati i Vatikanit) në qytetin e Vatikanit, në Vatikan, u zhvillua kryesisht midis viteve 1471 dhe 1605. Duke mbuluar 162,000 metra katrorë (1,743,753 këmbë katrorë), ai përmban apartamentet papale, zyrat e Kisha Katolike Romake dhe Selia e Shenjtë, kapela, Biblioteka e Vatikanit, muzetë dhe galeritë e artit.

## Galeria

Skeda:Saint Peter's Square - Vatican City - DSC00638.jpg|Pallati Apostolik i theksuar nga dielli
Skeda:Palais apostolique et aile de Constantin.JPG|Pallati Apostolik nga Sheshi i Shën Pjetrit
Skeda:Roma Vatican Scala Regia c1835.jpg|Scala Regia nga Gian Lorenzo Bernini
Skeda:Apostolic Palace (Lanciani).jpg|Plani i Pallatit Apostolik (1893–1901)

## Referime