Dymbëdhjetë Fiset e Izraelit

**Dymbëdhjetë Fiset e Izraelit** (hebraisht: שִׁבְטֵי־יִשְׂרָאֵל, romanizuar: *Šīḇṭēy Yīsrāʾēl*, fjalë për fjalë 'Fiset e Izraelit) janë, sipas shkrimeve të shenjta hebraike, pasardhësit e patriarkut biblik Jakobit, i njohur gjithashtu si Izraeli, nëpërmjet dymbëdhjetë djemve të tij nëpërmjet grave të tij, Leas dhe Rakelës, dhe konkubinave të tij, Bilhah dhe Zilpah, të cilët së bashku formojnë kombin izraelit.

## Tregim biblik 
### Gjenealogjia 
Jakobi, i quajtur më vonë Izraeli, ishte djali i dytë i Isakut dhe Rebekës, vëllai i vogël binjak i Esaut dhe nipi i Abrahamit dhe Sarës. Sipas teksteve biblike, ai u zgjodh nga Zoti për të qenë patriarku i kombit izraelit. Nga ajo që dihet për Jakobin, ai kishte dy gra, motrat Lea dhe Rakelën, dhe dy konkubina, Bilhah dhe Zilpah, nga të cilat pati trembëdhjetë fëmijë. Dymbëdhjetë djemtë përbëjnë bazën për dymbëdhjetë fiset e Izraelit, të renditura në rendin nga më i madhi tek më i riu: Rubeni, Simeoni, Levi, Juda, Dani, Neftali, Gadi, Asheri, Isakari, Zabuloni, Jozefi dhe Benjamini. Jakobi dihej se shfaqte favorizim midis fëmijëve të tij, veçanërisht për Jozefin dhe Benjaminin, djemtë e gruas së tij të preferuar, Rakelës, dhe kështu fiset vetë nuk trajtoheshin në mënyrë të barabartë në kuptimin hyjnor. Jozefi, megjithëse ishte djali i dytë më i vogël, mori dyfishin e trashëgimisë së vëllezërve të tij, u trajtua sikur të ishte djali i parëlindur në vend të Rubenit, dhe kështu fisi i tij u nda më vonë në dy fise, të emëruar sipas bijve të tij, Efraimit dhe Manasit.

### Bijtë dhe fiset 
Izraelitët ishin dymbëdhjetë djemtë e patriarkut biblik Jakobit. Jakobi kishte gjithashtu një vajzë, Dinah, pasardhësit e së cilës nuk njiheshin si një fis i veçantë. Djemtë e Jakobit lindën në Padan-Aram nga nëna të ndryshme, si më poshtë:

* Bijtë e Leas; Rubeni (i parëlinduri i Jakobit), Simeoni, Levi, Juda, Isakari dhe Zabuloni
* Bijtë e Rakelës; Jozefi dhe Benjamini (i fundit i lindur i Jakobit)
* Bijtë e Bilhah, shërbëtorja e Rakelës; Dani dhe Neftali
* Bijtë e Zilpah, shërbëtorja e Leas; Gadi dhe Asheri

Ligji i Përtërirë 27:12–13 rendit dymbëdhjetë fiset:

* Fisi i Reubenit
* Fisi i Simeonit
* Fisi i Levit
* Fisi i Judës
* Fisi i Isakarit
* Fisi i Zabulonit
* Fisi i Danit
* Fisi i Neftalit
* Fisi i Gadit
* Fisi i Asherit
* Fisi i Benjaminit
* Fisi i Jozefit, më vonë u nda në dy "gjysmë fise":
** Fisi i Efraimit
** Fisi i Manasit

Jakobi i ngriti pasardhësit e Efraimit dhe Manasit (dy djemtë e Jozefit dhe gruas së tij egjiptiane Asenath) në statusin e fiseve të plota më vete për shkak se Jozefi mori një pjesë të dyfishtë pasi Rubeni humbi të drejtën e lindjes për shkak të shkeljes së tij. me Bilbah.

Në tregimin biblik, periudha nga pushtimi i Kanaanit nën udhëheqjen e Jozueut deri në formimin e Mbretërisë së Bashkuar të Izraelit kaloi me fiset që formuan një konfederatë të lirë, të përshkruar në Librin e Gjyqtarëve. Studimi modern ka vënë në pikëpyetje fillimin, mesin dhe fundin e kësaj tabloje dhe tregimi i pushtimit nën Jozueun është braktisur kryesisht. Përshkrimi i Biblës i 'periudhës së Gjykatësve' konsiderohet gjerësisht i dyshimtë. Shkalla në të cilën ka ekzistuar ndonjëherë një Mbretëri e bashkuar e Izraelit është gjithashtu një çështje e mosmarrëveshjes së vazhdueshme.

Duke jetuar në mërgim në shekullin e gjashtë pes, profeti Ezekiel ka një vizion për rivendosjen e Izraelit, për një të ardhme në të cilën dymbëdhjetë fiset e Izraelit do të jetojnë përsëri në vendin e tyre.

### Ndarja e tokës 
Sipas Jozueut 13–19, Toka e Izraelit u nda në dymbëdhjetë seksione që korrespondojnë me dymbëdhjetë fiset e Izraelit. Megjithatë, fiset që merrnin tokën ndryshonin nga fiset biblike. Fisi i Levit nuk kishte përvetësim toke, por kishte gjashtë qytete strehimi nën administrimin e tyre, si dhe tempullin në Jerusalem. Nuk kishte asnjë ndarje toke për fisin e Jozefit, por dy djemtë e Jozefit, Efraimi dhe Manasi, morën pjesën e tokës së babait të tyre.[18][19]

Kështu, fiset që morën një ndarje ishin:

* Fisi i Reubenit
* Fisi i Simeonit
* Fisi i Efraimit
* Fisi i Judës
* Fisi i Isakarit
* Fisi i Zabulonit
* Fisi i Danit
* Fisi i Neftalit
* Fisi i Gadit
* Fisi i Asherit
* Fisi i Manasit
* Fisi i Benjaminit

## Referimi