Rebelimi indian i vitit 1857

**Rebelimi Indian i vitit 1857** ishte një kryengritje e madhe, por përfundimisht e pasuksesshme, në Indi në vitet 1857–58 kundër sundimit të Kompanisë Britanike të Indisë Lindore, e cila funksiononte si një fuqi sovrane në emër të Kurorës Britanike.

Rebelimi filloi më 10 maj 1857, në formën e një kryengritje të sepojëve (ushtarë indianë) të ushtrisë së Kompanisë në qytetin garnizon të Meerut-it, 40 milje (64 km) në verilindje të Delhit (tani Delhi i Vjetër). Më pas shpërtheu në kryengritje dhe rebelime të tjera civile kryesisht në fushën e sipërme Gangetike dhe Indinë Qendrore. Megjithatë incidentet e revoltës ndodhën gjithashtu edhe më larg, në veri dhe lindje.

Rebelimi përbënte një kërcënim të konsiderueshëm për fuqinë britanike në atë rajon dhe u përmbajt vetëm me disfatën e rebelëve në Gualior, më 20 qershor 1858. Më 1 nëntor 1858, britanikët u dhanë amnisti të gjithë rebelëve që nuk ishin të përfshirë në vrasje, megjithëse ata nuk do të deklaronin se armiqësitë kishin përfunduar zyrtarisht, deri më 8 korrik 1859.

Emri i saj kontestohet dhe përshkruhet ndryshe si *Kryengritja e Sepojëve*, *Kryengritja Indiane*, *Rebelimi i Madh*, *Revolta e vitit 1857*, *Kryengritja Indiane dhe Lufta e Parë e Pavarësisë*.

Rebelimi indian u ushqye nga inatet e lindura nga perceptime të ndryshme, duke përfshirë reformat shoqërore pushtuese të stilit britanik, taksat e rënda të tokës, trajtimin përmbledhës të disa pronarëve të pasur të tokave dhe princërve, si dhe skepticizmin në lidhje me përmirësimet e sjelljes nga sundimi britanik. Shumë indianë u ngritën kundër britanikëve; megjithatë, shumë luftuan gjithashtu për britanikët, dhe shumica mbeti në dukje në mbështetje të sundimit britanik.

Dhuna, e cila nganjëherë tradhtonte një mizori të jashtëzakonshme, u bë nga të dy palët, ndaj oficerëve britanikë dhe civilëve, duke përfshirë gra dhe fëmijë, nga rebelët dhe mbështetësit e tyre, duke përfshirë ndonjëherë fshatra të tëra, nga hakmarrjet britanike; qytetet e Delhit dhe Laknaut u shkatërruan në luftimet dhe hakmarrjet britanike.

Pas shpërthimit të kryengritjes në Meerut, rebelët arritën shpejt në Delhi, sundimtari 81-vjeçar Mogul, i të cilit, Bahadur Shah Zafari, u shpall Perandori i Hindustanit. Së shpejti, rebelët kishin kapur pjesë të mëdha të Provincave Veri-Perëndimore dhe Avadhit (Oudh).

Përgjigja e Kompanisë së Indisë Lindore erdhi gjithashtu me shpejtësi. Me ndihmën e përforcimeve, Kanpuri u rikuperua nga mesi i korrikut 1857, ndërsa Delhi nga fundi i shtatorit. Sidoqoftë, më pas u desh pjesa e mbetur e vitit 1857 dhe pjesa më e mirë e vitit 1858 që rebelimi të shtypej në Xhhansi, Laknau dhe veçanërisht në rajonin e Avadhit.

Rajonet e tjera të Indisë së kontrolluar nga Kompania e Indisë Lindore - Provinca e Bengalit, Presidenca e Bombeit dhe Presidenca e Madrasit - qëndruan kryesisht të qeta.

Në Punxhab, princat sikhë, në mënyrë thelbësore, ndihmuan britanikët, duke siguruar ushtarë dhe mbështetje. Shtetet e mëdha princërore, Hyderabad, Mysore, Travancore dhe Kashmiri, si dhe ato më të vogla të Raxhputanës, nuk u bashkuan me rebelimin, duke u shërbyer britanikëve, sipas fjalëve të Guvernatorit të Përgjithshëm Lord Canning, si "shpërthime në një stuhi".

Në disa rajone, veçanërisht në Avadh, rebelimi mori atributet e një revolte patriotike kundër shtypjes britanike. Sidoqoftë, udhëheqësit rebelë nuk shpallën asnjë artikull besimi që parashikonte një sistem të ri politik. Edhe kështu, rebelimi provoi të ishte një pellg i rëndësishëm në historinë e Perandorisë Indiane dhe Britanike.

Kjo çoi në shpërbërjen e Kompanisë së Indisë Lindore dhe i detyroi britanikët të riorganizonin ushtrinë, sistemin financiar dhe administratën në Indi, përmes miratimit të Ligjit të Qeverisë së Indisë 1858.

India u administrua më pas direkt nga Qeveria Britanike në Raxhin e ri Britanik. Më 1
nëntor 1858, mbretëresha Victoria nxori ​​një shpallje për indianët, të cilat, megjithëse nuk kishin autoritetin e një dispozite kushtetuese, premtonin të drejta të ngjashme me ato të subjekteve të tjera britanike.

Në dekadat në vijim, kur pranimi i këtyre të drejtave nuk ishte gjithmonë i afërt, indianët duhet t'i referoheshin qartë proklamatës së Mbretëreshës në rritjen e anulimeve të një nacionalizmi të ri.

## Shiko edhe
* Sundimi i Kompanisë Britanike të Indisë Lindore
* Presidencat dhe provincat e Indisë Britanike
* Raxhi Britanik
* India Koloniale
* Historia e Indisë
* Perandoria Britanike
* Historia e Mbretërisë së Bashkuar

## Referime