Orientimi i studentëve

djathtas|parapamje|267x267px| Prijësit e turneut O-Week në Universitetin e Uellsit të Ri Jugor, Sidnei, Australi, 2004
**Orientimi i studentëve** ose **orientimi i studentëve të rinjë** (shpesh i përmbledhur në një **javë orientimi**, *O-Java*, *Frosh Java (Java e fillestarëve)*, **Java e Mirëseardhjes**) është një periudhë para fillimit të vitit të parë akademik në një universitet ose institucion të lartë. Shumë lloje të ceremonive mbahen për të orientuar dhe mirëpritur studentët e rinj gjatë kësaj periudhe. Emri i ceremonisë ndryshon varësisht prej institucionit. Institucionet e nivelit të lartë ofrojnë programe të ndryshme për të ndihmuar orientimin e studentëve të vitit të parë. Këto programe përfshijnë aktivitetet vullnetare të krijimit të grupeve (java e froshit) deri te kurset obligative të bazuara në pikë që janë krijuar për të mbështetur studentët në fushat akademike, shoqërore dhe emocionale. Disa prej këtyre programeve mbahen para fillimit të ligjëratave ndërsa programet tjera ofrohen gjatë gjithë vitit shkollor. Janë bërë disa studime për të përcaktuar faktorët që do të merren parasysh gjatë planifikimit të programeve të orientimit / transferimit.       

Edhe pse zakonisht përshkruhet si një *javë*, kohëzgjatja e kësaj periudhe dallon shumë prej universitetit në universitet dhe nga vendi në vend, duke filluar nga rreth tre ditë deri në një muaj apo edhe më shumë (p.sh. katër ose pesë javë, varësisht programit, në Chalmers ). Kohëzgjatja e kësaj jave shpesh ndikohet nga tradita e secilit universitet, si dhe nga kufizimet financiare dhe fizike. Për më tepër, institucionet mund të përfshijnë programe gjatë muajve të verës para vitit të parë për të ndihmuar në transferim.  Disa programe mund të jenë specifike për audiencën (p.sh. orientimi ndërkombëtar, orientimi i studentëve të transferuar, orientimi i studentëve të diplomuar). Këto mund të quhen gjithashtu si programe orientuese.

Programi i orientimit, pavarësisht nga kohëgjatësia ose formati, synon t'i njoftojë studentët me veçoritë akademike dhe sociale të një institucioni kur ata kalojnë nga shkollat e mesme në të larta.  Në institucionet që kanë zgjeruar planprogramet orientuese të tyre në programe gjithëpërfshirëse të transferimit, rezultatet e të mësuarit janë zhvilluar për të përcaktuar suksesin. Standardet Profesionale të CAS (Certifikata e Studimit të Përparuar) për Arsimin e Lartë ofrojnë pikat që programet e orientimit duhet të synojnë të përmbushin.  Në Amerikën e Veriut, organizatat ekzistojnë për të ndarë praktikat që ndërtohen mbi këto rezultate. Dy organizata të shquara janë NODA-Shoqata për Orientim, Kalimin dhe Vazhdimin në Arsimin e Lartë dhe Shoqatat Kanadeze të Kolegjeve dhe Shërbimeve Studentore të Universiteteve (CACUSS), e cila ka Komunitetin e Praktikës, Orientimit, Kalimit dhe Vazhdimit. Komuniteti i praktikës CACUSS shërben posaçërisht si një rrjet për profesionistët e çështjeve studentore për të ndarë praktikat, hulumtimet dhe ndryshimet më të mira që shihen në institucionet kanadeze.

Ndikimi i COVID-19 do të duhet të adresohet kur merren parasysh programet orientuese për të mbështetur transferimin e studentëve që kalojnë nga shkolla e mesme në institucionet e larta. Për shkak të pandemisë, ka pasur pak ose aspak mundësi që studentët të kenë të njëjtat mbështetje që kanë pasur në vitet para pandemisë.  Shumë prej programeve që mbështetin kalimin në studime universitare janë anuluar ose ndryshuar në mënyrë të konsiderueshme.  

## Terminologjia 
Java para fillimit të semestrit njihet si: *Frosh* (ose *java frosh* ) në disa  kolegje dhe universitete në Kanadë. Në SH.B.A., shumica e quajnë atë me shkurtesën SOAR për Orientimin dhe Regjistrimin e Studentëve;  *Java e Fillestarëve* në pjesën më të madhe të Mbretërisë së Bashkuar dhe Irlandës dhe *Java e Orientimit* ose *O-java* në vende të tilla si Australia, Afrika e Jugut dhe Zelanda e Re, dhe gjithashtu në shumë universitete Kanadeze. Në Suedi, ajo njihet si *nollning* (nga *nolla*, "zero", në këtë rast do të thotë që studentët nuk kanë fituar ende asnjë pikë) ose *inspark* (duke u "futur" në jetën universitare). Java e orientimit është shprehja e zakonshme  në Shtetet e Bashkuara. Disa shkolla përdorin shkurtesën WOW për Javën e Mirëseardhjes.

Në Kanadë, studentët e vitit të parë quhen "Frosh" ose "first-years" (fillestarë), megjithëse termi "frosh" është hequr gradualisht pasi orientimet mbahen në ceremoni pa alkool.  Termat "freshies" dhe "freshers" po shfaqen gjithashtu. Në Shtetet e Bashkuara, studentët e vitit të parë të universitetit janë zakonisht  quhen fillestarë . Në Australi dhe Zelandën e Re, studentët e vitit të parë njihen thjesht si "first-years", megjithëse në disa kolegje të Universitetit të Melburnit dhe Universitetit të Sidneit ata quhen gjithashtu "Freshers". Në Mbretërinë e Bashkuar dhe Irlandë, studentët e vitit të parë njihen si "*freshers"* ose "*first-years"*. "*Freshies"* është gjithashtu një term i ri në Zelandën e Re. Në Suedi, studenti është një *nolla* (një "zero") gjatë periudhës së orientimit dhe zakonisht ngriten në statusin e *etta* (student i cili është në semestrin e parë në kolegj) në një ceremoni që përfshin një darkë të zbukuruar e cila shërbehet në tri pjesë dhe pjesën e të kënduarit.

## Historia e Orientimit të Studentëve 
Në shoqërinë moderne, programet e orientimit të studentëve kanë për qëllim të drejtojnë dhe ndihmojnë studentët me kalimin e tyre në post-sekondar. Secili institucion ndjek aktivitete të ndryshme për të mirëpritur, ndrushuar dhe ndihmuar studentët në kalimin e tyre në një përvojë të re arsimore. Megjithëse duket sikur çdo institucion ka një lloj orientimi studentor ato u zhvilluan vetëm në 1888 në Universitetin e Bostonit.  Ato u krijuan nga fakulteti në një përpjekje për të siguruar që studentët të kuptonin rolin e një studenti në akademi. Këta anëtarë të fakultetit ishin kryesisht forca lëvizëse e programeve të orientimit të studentëve deri në vitet 1920.  Konkretisht, midis viteve 1960 dhe 1970, Dekanët që veprojnë në rolin e *loco parentis*, ishin përqendruar në programet e orientimit, kalimin dhe vazhdimin që shpejt u bënë thelbësore për institucionet e arsimit të lartë. 

Programet e orientimit shërbejnë gjithashtu për njoftimin e studentëve me rregullat dhe politikat që mund t'i ndihmojnë ata t'i mbajnë të sigurtë. Legjislacioni në shtete dhe provinca të ndryshme të Amerikës së Veriut ka çuar në krijimin e një programi që adreson miratimin, dhunën gjinore dhe futjen e politikës së sulmit seksual në kampus.  

## Rreth botës 
### Australi 
Në Australi, disa universitete u kërkojnë studentëve të arrijnë në universitet një javë para se të fillojnë ligjëratat në mënyrë që të marrin miratimin e kursit. Kjo gjithashtu u lejon studentëve një shans për t'u orientuar në jetën studentore pa presionin e leksioneve - prandaj termi *Java e Orientimit* përdoret për të përshkruar këtë javë të hyrjes në jetën universitare.

Në universitetet australiane, të tilla si Universiteti i Melburnit, Universiteti i Uellsit të Ri Jugor dhe Universiteti i Sidneit, nata e fundit ose e dyta e fundit zakonisht festohet me një ceremoni në një hapësirë të gjerë ku luan një bandë e famshme në një vend argëtimi në kampus. Kjo në përgjithësi shoqërohet nga festimet dhe pirja e vazhdueshme.

Java e fillestarëve në Universitetin e Adelajdës zhvillohet nga e hëna në të enjten gjatë javës para fillimit të ligjëratave.  Gjatë O-Javës klubet dhe shoqëritë sportive krijojnë një larmi fushash me çadra ku klubet shfaqin aktivitetet e tyre. Unioni i Universitetit të Adelajdës koordinon një larmi ngjarjesh përqendruar rreth birrës, bandave dhe skarës në lëndinat pranë kompleksit të Unionit. Një ngjarje madhore për javën është O-Ball (argëtim i drejtpërdrejtë dhe zona të licencuara) që zhvillohet në Cloisters (Union House). O-Ball tërheq shumë mijëra argëtues, nga të cilët jo të gjithë janë studentë të Universitetit të Adelajdës. Në kohët e fundit Sportet dhe Klubet janë përpjekur të distancohen nga aktivitetet e bashkimit të studentëve dhe shoqatës së studentëve dhe janë vendosur në fushat e Matematikës.

Universiteti Kombëtar Australian ka një javë të plotë (nga e diela në të Dielën)  ngjarjesh, ahengjesh dhe aktivitetesh shoqërore të hapura për të gjithë studentët e universitetit, të organizuara nga Shoqata e Studentëve të Universitetit Kombëtar Australian . Kolegjet rezidenciale shpesh kanë aktivitetet e tyre "O-java" të furnizuara kryesisht për banorët, si dhe "Burgmann Toga Party" të mbajtur çdo vit në Kolegjin Burgmann i hapur për studentë nga të gjitha kolegjet rezidenciale. "Burgmann Toga" është festa më e madhe e mbajtur në një rezidencë universitare në hemisferën Jugore.
[djathtas|parapamje|200x200px| Studentët fillestar të Winters College dhe Bosët duke luajtur akullthyes gjatë O-Javës në [York University|Universitetin York, Toronto, Ontario, Kanada, 2006]]

### Kanadë 
Në Kanadë, ekziston një larmi e madhe e programeve të orientimit të studentëve që ofrohen nga institucionet kanadeze. Në disa institucione programet e tyre orientuese drejtohen nga sindikata e studentëve, nga grupe studentësh, nga stafi i universitetit, ose një kombinim. Kohëzgjatja dhe komplikimi i programeve për të mbështetur transferimin e studentëve kur ata hyjnë në institucionet universitare mund të ndryshojnë mjaft shumë varësisht nga institucioni.  Më poshtë janë disa shembuj të llojit të strukturës dhe programeve të ofruara nga disa universitete kanadeze:

* Otava, ka dy universitete brenda qendrës së saj urbane; Universiteti i Otavës dhe Universiteti Carleton, të dy me programe orientuese që zgjasin afërsisht 7 ditë. Në Universitetin e Otavës, Java e Frosh quhet java 101. Në Universitetin Carleton ka shumë programe orientuese, SPROSH (Sprott Frosh), ENG Frosh, Radical Frosh dhe më i madhi, CUSA / RRRA / SEO Frosh. Në provincën e Quebec, për shkak të sistemit CEGEP, "froshies" janë në moshë  ligjore për të pirë dhe aktivitetet Frosh mund të përfshijnë mundësinë për të pirë alkool. Për më tepër, afërsia e dy universiteteve të Otavës gjithashtu i lejon ata të përfitojnë nga mosha ligjore e pirjes në Gatineau, Quebec.
* Universiteti i British Columbia anulon ditën e parë të ligjëratave për të gjithë studentët dhe organizon një ditë orientimi për studentët e rinj, të quajtur Dita e Imagjinatës. Që nga viti 2007, Fakulteti i Shkencave gjithashtu mban një aktivitet vjetor, që zgjatë një ditë, të Shkencës Frosh për afërsisht 300 studentë të vitit të parë, ndërsa fakulteti i tregtisë zhvillon një fundjavë frosh 3-ditore para se të fillojnë ligjëratat.
* Universiteti i Torontos ka një numër "Javësh Frosh" të ndryshme që organizohen njëkohësisht nga grupe të ndryshme studentësh brenda universitetit; përfshirë shoqëritë e kolegjit, fakultetet profesionale (mbase më e njohura që organizohet nga Shoqëria Inxhinierike, Skule (shoqëria inxhinierike), në të cilën 'F! ROSH' dhe 'F! ROSH Leedurs' ngjyrosin trupat e tyre me ngjyrë vjollcë) dhe Unioni i Studentëve të Universitetit të Torontos .
* Universiteti Ryerson gjithashtu ka një numër të "Javëve Frosh" të organizuara nga grupe të ndryshme studentësh, megjithëse ka gjithashtu një ekip kryesor të njohur si 'Ekuipazhi Orientues Ryerson'. Të Premten e javës Frosh, Unioni i Studentëve Ryerson mban një koncert që është falas për të gjithë studentët e Ryerson; titujt kryesor për koncertin e vitit 2015 përfshinin Drake dhe Future .
* Universiteti McMaster gjithashtu organizon shumë ngjarje gjatë javës që ata quajnë "Java e Mirëseardhjes". Kjo javë inkurajon fuqishëm bashkëpunimin, së pari me anëtarët e rezidencës së tyre ose për studentët jashtë kampusit dhe më pastaj me anëtarët e fakultetit të studentëve.
* Universiteti i Guelph mban qindra aktivitete orientuese për studentët e tij të ardhshëm. Këto ngjarje mbahen nga klube studentësh, grupe akademike, sindikata studentore universitare, së bashku me stafin e universitetit dhe fakultetin. Planprogrami i tyre kryesorë përfshinë programin Dita e Zhvendosjes, ngjarje të mëdha informative që promovojnë sigurinë e kampusit dhe Rally Pep në të cilin studentët nga secili vendbanim kërcejnë në fushën e futbollit. Shoqata e Inxhinierisë Guelph gjithashtu organizon një seri ngjarjesh të veçanta për studentët e vitit të parë në degën e inxhinierisë përfshirë ditën e olimpiadave, ditën e plazhit dhe një gjueti pastruese.
* Universiteti Western organizon programin më të madh të orientimit në Kanadë, duke përfshirë 1200 studentë vullnetarë dhe një javë të tërë aktivitetesh.
* Universiteti St Thomas, në Fredericton, New Brunswick, organizon një veprimtari njëjavore, duke përfshirë aktivitetet për secilin vendbanim dhe aktivitetet për studentët e rinj.
* Si rregull, java Frosh në Universitetin Queen është aq e fshehtë dhe konfidenciale sa askush nuk e di se çfarë ndodh gjatë aventurës një javore, përveç Studentëve të Queen Alumni.
* Universiteti i Waterloo ka një orientim një javor me klasë të përfshira. Studentët marrin pjesë në programe të mbajtura nga secili prej gjashtë fakulteteve, si dhe ngjarje të përqendruara me të gjithë studentët e vitit të parë. Universiteti gjithashtu mban orientime shtesë për studentët ndërkombëtarë, transferimin e studentëve, studentët e shkëmbimit, studentët jashtë provincës dhe orientimin e të diplomuarve.

Programi i orientimit është shpesh i disponueshëm për të gjitha nivelet e studimit; zakonisht mendohet si diçka kryesisht për studentët e ciklit të lartë, por shumë institucione së paku do të ofrojnë një lloj orientimi informativ për studentët e tyre të diplomuar. Studentët ndërkombëtarë ka të ngjarë të kenë gjithashtu Orientimin e tyre - përveç Orientimit të Përgjithshëm - ku atyre u ofrohet informacion në lidhje me jetën në Kanadë si një student ndërkombëtar.

### Danimarkë 
Në *Universitetin Roskilde* në Danimarkë, java e orientimit (në *rusvejledning* danez) zakonisht zgjatë nga 1 javë e gjysmë deri në dy javë të plota. Gjatë kësaj periudhe, afërsisht 14 ekipe të përbërë nga 10-16 mbikëqyrës secili kujdesen për një *shtëpi* individuale në të cilën janë vendosur studentët e rinj. Zakonisht ka një shtëpi të Shkencave Natyrore, katër të Studimeve Shoqërore dhe Ekonomisë, katër shtëpi të Arteve dhe Gjuhës dhe dy të teknologjisë dhe dizajnit. Secila prej tre shtëpive të para të përshkruara ka gjithashtu një version ndërkombëtar, ku lëndët mësohen në anglisht në vend të danishtes.

Secili grup mbikëqyrësish shpenzon afërsisht 14 ditë (dhe 3-5 ditë mësim paraprak në semestrin pranveror) duke jetuar në kampus para ardhjes së studentëve të rinj (të quajtur edhe *ruslings* ). Këto periudha zakonisht përfshijnë sasi të mëdha të pijes, festave dhe aktivitetit seksual midis vetë mbikëqyrësve. Sidoqoftë, shumica e aktiviteteve festive që përfshijnë alkoolin, ndodhin vetëm deri pas orës 16:00, për shkak të rregullave të universitetit për alkoolin. Për shkak të këtyre rregullave, pjesa më e madhe e aktivitetit ditor shpenzohet në planifikimin dhe përgatitjen e aktiviteteve për studentët e rinj.

Kur studentët mbërrijnë, të gjitha grupet e mbikëqyrësve i mirëpresin *rusling* -ët me *shfaqjen famëkeqe Marbjergmark -* zakonisht një shfaqje skicash të llojeve të tilla si njerëz të zhveshur që luajnë shah, duke thyer vezë të kalbura tek kalimtarët ose vetë ose djem që ndjekin xhuxhët me thikë kasapi (për të përmendur disa shembuj )

Gjatë periudhës dy-javore, grupi i mbikëqyrësve ligjëron dhe prezanton studentët e rinj me jetën në kampus. Si aspektet sociale ashtu edhe arsimore. Siç është me periudhën e përgatitjes, aktivitetet festive zhvillohen pas orës 4 pasdite, dhe aktivitetet arsimore mbahen gjatë ditës.

Periudha dy-javore përfundon në një periudhë katër-ditore gjatë së cilës *shtëpia* do të largohet nga kampusi drejt destinacioneve të ndryshme. Gjatë këtyre ditëve kryesisht zhvillohen aktivitete shoqërore, duke përfshirë ritualet më të fshehta të universitetit.

Mbikëqyrësit mbështesin një sërë rregullash të rrepta për të mbajtur një mbikëqyrje të sigurt dhe të këndshme për të parandaluar ritualet e dëmshme poshtëruese dhe të rrezikshme. Shembuj janë prania e minimumi dy mbikëqyrësve të kthjellët në secilën festë (në danishte *rudruvagter* ). Angazhimi në marrëdhënie seksuale me studentë të rinj është gjithashtu mjaft i dekurajuar. Gjithashtu në përgjithësi nuk shihet si e përshtatshme të detyrosh njerëzit të pinë alkool përmes lojërave dhe aktiviteteve të ndryshme. Për më tepër, universiteti thekson që secili mbikëqyrës duhet të mësoj ndihmën e parë, si dhe disa kurse në menaxhimin e konflikteve dhe psikologjinë bazë të arsimit.

Në *DTU* ( *Fakulteti Danez i Teknologjisë dhe Inxhinierisë* ), *Shkolla e Biznesit të* *Kopenhagës* dhe *Universiteti i Kopenhagës* mbahen periudha të ngjashme. Sidoqoftë, ato ndryshojnë dhe janë dukshëm më të shkurtëra se periudha e përgjithshme e orientimit e kaluar në *Universitetin Roskilde* .

### Finlandë 
djathtas|parapamje|200x200px| Orientimi i studentëve të vitit të parë "fuksi" (tursas), Universiteti i Shkencave të Aplikuara Tampere, Finlandë, 2014
Në universitetet finlandeze, organizatat studentore për secilin departament në mënyrë të pavarur  organizojnë aktivitete orientuese për studentët e rinj në departamentet e tyre përkatëse. Studentët e rinj shpesh caktohen në grupe tek një student i klasës më të lartë dhe marrin pjesë në shumë aktivitete me grupin e tyre mbikëqyrës. Studentët e rinj mund të referohen si *piltti* (fëmijë), *fuksi* (fillestar), *fetus* ose emra të tjerë bazuar në lëndën e tyre kryesore. Aktivitetet për studentët e rinj mund të përfshijnë "orientim", zvarritje në pijetore, ngjarje sportive, not në burime ose forma të tjera të "pagëzimit", ahengje dhe sauna, shpesh të bëra me veshje të zbukuruara punëdore. Gjithashtu konsiderohet e rëndësishme që studentët e rinj të marrin pjesë në aktivitetet e rregullta të organizatave të departamentit të studentëve.
djathtas|parapamje|200x200px| Orientimi i studentëve në Indonezi i njohur si OSPEK (Orientimi i Studentëve dhe Njohja me Kampus)

### Indonezia 
Gjatë viteve të fundit një orientim tipik mund të përbëhet nga ngacmimi verbal, si dhe iniciativa që çon në poshtërim. Orientimi i fillestarëve në Indonezi zakonisht quhet OSPEK (Orientasi Studi dan Pengenalan Kampus) për disa universitete dhe MOS (Masa Orientasi Sekolah) në shkollën e mesme të ulët dhe të mesme. Orientimet në Indonezi kanë organizatorë të ngjarjeve që përbëhen nga studentë të vitit të fundit dhe komiteti ekzekutiv i universiteteve. Forma më themelore e orientimit në Indonezi përbëhet nga një bord arsimor i drejtuar dhe prezantimi i sjelljes kulturore të kampusit.  Ajo që e bën orientimin në Indonezi (për disa universitete dhe shkolla) të veçantë nga vendet e tjera do të ishte padyshim kërkesa e studentëve të rinj për të veshur bizhuteri ose flokë të pazakontë (dmth. studentëve të të rinjë iu kërkua të mbanin kapele të bëra nga foleja e zogjve, kravatë e bërë nga letra të palosura, flokë me model ushtarak për studentët meshkuj ose gërsheta për femrat, dhe përdorimin e një thesi në vend të një çante shpine). Ndëshkimet e ashpra fizike nuk ishin të rralla gjatë epokës së Suhartos dhe shumë media vazhdojnë të raportojnë aktivitete çnjerëzore gjatë atyre orientimeve që çuan në disa raste të vdekjes.

Në ditët e sotme, megjithatë, orientimi është më i tolerueshëm pasi abuzimi fizik tani është i ndaluar me ligj, megjithatë ai ende kritikohet nga shumë psikologë dhe njerëz si 'i tepërt' për shkak të ngacmimeve të tepruara verbale si përçarja dhe fyerja ndaj studentëve dhe përdorimi i atributeve poshtëruese që gjenden zakonisht në orientimet në Shkollat e Mesme të Ulëta dhe ato të Mesme. Po ashtu, kritikohet edhe nga shumë prindër që është i papërshtatshëm ekonomikisht. Arsyeja e theksuar nga psikologët është se orientimi shpesh përdoret si një mjet hakmarrjeje i bërë nga bordi i organizatorëve për atë që organizatorët e mëparshëm u bënë atyre gjatë vitit të tyre të parë.  Dhe për shkak të kësaj ka shumë njerëz që besojnë se "MOS" ose "OSPEK" është një traditë e padobishme që duhet të shuhet.   'Mizoria' e MOS dhe OSPEK ndryshon midis universiteteve dhe shkollave në Indonezi,  edhe pse në (shumicën) e universiteteve dhe instituteve kryesore ai lloj poshtërimi dhe ngacmimi nuk ekziston më, ose është shumë i kufizuar në aplikantët në pritje ose premtimet për disa nga organizatat e kampusit. 

### Zelanda e Re 
Ashtu si në Australi, në Zelandën e Re studentët kanë një javë që të orientohen në jetën universitare para fillimit të ligjëratave zyrtare. Kjo *javë e orientimit* është një periudhë për shumë ngjarje shoqërore dhe shpesh është një arsye për festivalet e alkoolit.  Mirëseardhjet shpesh mbahen brenda afatit kohor për të kombinuar ngjarjen e orientimit me objektiv alkoolin me javën e festës së përgjithshme.

Në qytetet kryesore universitare të Zelandës së Re si Dunedin dhe Palmerston North (ku studentët përbëjnë rreth një të pestën e popullsisë) java e orientimit udhëheq një gamë të gjerë ngjarjesh. Shumë grupe të njohura të huaja dhe lokale vizitojnë vendin në këtë kohë, dhe turneu i orientimit është një nga pikat kryesore të kalendarit muzikor të vitit. Universiteti i Otago në qytetin e vendosur Skocez, Dunedin, tradicionalisht mban një parodi të Lojërave të Malësisë të quajtur *Lojërat e Ultësirës*, duke përfshirë ngjarje të tilla jo shumë të njohura si mundja me qull.

Triket e studentëve dikur ishin të zakonshme gjatë javës së orientimit, por nuk preferohen gjatë viteve të fundit.  Deri në vitet e fundit, shumë salla banimi gjithashtu nxitën banorët e rinj me "iniciativën" (një formë e rrezikimit, megjithëse dukshëm më e butë sesa ritualet e gjetura midis vëllazërive të kolegjeve amerikane).

Megjithëse e përcaktuar zyrtarisht si një javë, në disa universitete dhe politeknika të Zelandës së Re java e orientimit zgjat deri në mbi dhjetë ditë.

### Suedi 
Shumica e universiteteve suedeze kanë një lloj *nollning* (" *zeroing* ") ose "inspark" ("kicking-in"). Kjo është më e gjerë në fakultetet teknike dhe në komunitetet rajonale të studentëve  të Uppsala dhe Lund . Meqenëse anëtarësia e sindikatës së studentëve ishte e detyrueshme në Suedi (deri në korrik 2010), java e orientimit zakonisht organizohet nga sindikata e studentëve me mbështetjen e universiteteve.

Në universitetet e vjetra, këto tradita shpesh janë civilizuar pas një historie të errët rreziqesh. Sot, shumë sindikata studentore kanë rregulla të rrepta kundër dehjes, ngacmimit seksual dhe sjelljeve të tjera problematike.

Në fakultetet teknike, njerëzit që organizojnë javën e orientimit luajnë role në një mënyrë teatrale dhe shpesh mbajnë syze dielli dhe rroba të çuditshme. Shumica e studentëve të vitit të fundit të cilët janë mentorë gjatë javës së orientimit veshin rrobat e tyreboilersuits apo B-frack (një lloj veshje me bisht ). Ky lloj jave orientimi e organizuar u zhvillua në KTH dhe Chalmers dhe u përhap në pjesën tjetër të vendit.

### Tajlandë 
Në Tajlandë, ky aktivitet zakonisht quhet *rapnong* (รับน้อง), i përkthyer si "mirëpritja e fillestarëve". Ai zhvillohet në javën ose muajin e parë të vitit akademik në universitete dhe disa shkolla të mesme. Qëllimi është përshtatja e studentëve të rinj me kulturën universitare. Aktivitetet përfshijnë lojëra, argëtim dhe rikreacion. Këto lejojnë që të sapoardhurit të njohin anëtarët e tjerë të universitetit dhe të mësohen me ndryshimin e mjedisit. Ndonjëherë ka edhe alkool. Objekti kryesor është të lejojmë të rinjtë të ruajnë traditën dhe identitetin e universiteteve dhe të bashkojnë brezin e ri. Aktiviteti afatgjatë shpesh përfshin takimet ku studentët e vitit të fundit marrin të sapoardhurit ose ata më të rinjë se vetë ata dhe dalin për të ngrënë, zakonisht më i madhi paguan për të gjitha. Rreziku është një shqetësim në këtë aktivitet, pasi shumë studentë janë poshtëruar, abuzuar dhe çnjerëzuar nga studentët e një klase sipër tyre.

Për mbi 50 vite, SOTUS - një sistem i bazuar në imponim, i përdorur për iniciativën e kolegjit në Tajlandë - ka qenë i përfshirë në universitetet Tailandeze. Ai qëndron për studentët e vitit të fundit, rregull, traditë, bashkim dhe shpirt.  Është sistemi që të posaardhurit të sjellin harmoni te miqtë e tyre dhe të tregojnë krenarinë e tyre përmes institutit të tyre. Nga studentët e vitit të fundit, fillestarët duhet të bëjnë aktivitete të tilla si këndimi i këngëve universitare. Për më tepër, fillestarët kërkohet të bëjnë shumë gjëra; për shembull, vish një etiketë dhe trego respekt për më të rriturit. Këto kërkesa bëjnë që ata të përpiqen t'i bëjnë të rinjtë e tyre të bëjnë atë që dëshirojnë dhe t'i ndëshkojnë ata nëse nuk u binden urdhërave të tyre.

Aktualisht, ka adoleshentë dhe të rritur që kundërshtojnë ata që kishin kryer veprime joetike ose vdekjeprurëse ndaj të rinjve. Ky grup adoleshentësh ka përhapur grupin "Anti-SOTUS"  dhe kohët e fundit është bërë një nga çështjet kryesore në Tajlandë. Ata e konsiderojnë sistemin SOTUS si "të modës së vjetër dhe burim të brutalitetit". Që kur është themeluar, është bërë grupi i njerëzve që ndajnë mendimet e tyre rreth sistemit SOTUS bazuar në mënyrën se si e kanë përjetuar atë.

Nga ana tjetër, disa studentë të vitit të fundit që mbështesin këtë sistem, duke i rezistuar qëndrimit anti SOTUS për shumë vite. Ata priren të thonë se SOTUS i bashkon ata dhe i bën të ndjehen krenarë për veten e tyre duke u bërë pjesë e institutit të tyre. Megjithatë, disa nga ta i detyrojnë të posaardhurit të marrin pjesë në çdo aktivitet të organizuar nga ta si pjesë e përgatitjes së tyre për të qenë në gjendje të jetojnë të lumtur në universitet. Këto bëhen më keq kur disa fillestarë vuajnë nga ato që i kanë bërë më të rriturit.

Në shoqërinë Thai, lajmet në lidhje me këtë sistem janë raportuar pothuajse çdo vit. Për shembull, lajmet e fundit në lidhje me një student mashkull  të vitit të parë i cili vdiq nga kjo traditë. Ky lajm ka rezultuar që njerëzit të mendojnë se rapnong duhet të marrë fund ose të paktën të kontrollohet.

Në vitin 2016, GMMTV bëri një serial televiziv bazuar në këtë sistem, të quajtur *SOTUS: Seriali* me protagonistë Perawat Sangpotirat dhe Prachaya Ruangroj .

### Mbretëria e Bashkuar dhe Irlanda 
Si sigurimi i një mundësie për të mësuar në lidhje me universitetin, *java e fillestarëve* lejon studentët të familjarizohen me përfaqësuesit e Unionit studentor të tyre dhe të njohin qytetin që është shtëpia e universitetit, shpesh përmes formës së një turneu baresh (mosha ligjore e pirjes është 18 vjeç në Mbretërinë e Bashkuar dhe në Irlandë).

Muzika e drejtpërdrejtë është gjithashtu e zakonshme, ashtu si një numër i tubimeve të organizuara shoqërore posaçërisht të dizajnuara për të lejuar studentët e rinj të bëjnë miq të rinj dhe të njohin kolegët e tyre të degës. Për shkak të intensitetit të aktiviteteve, shpesh krijohen shumë miqësi të reja, veçanërisht në akomodimin në grupe, disa që nuk zgjasin më shumë se Java e Fillestarëve dhe të tjera që zgjasin për tërë karrierën Universitare dhe më gjatë.

Normalisht një *Panair i Fillestarëve* për klube dhe shoqëri studentore përfshihet si pjesë e aktiviteteve për të prezantuar studentë të rinj në hapësirat që ofrohen, zakonisht jashtë kursit të tyre të studimit, të tilla si shoqëritë, klubet dhe sportet. Shoqëritë dhe klubet e ndryshme në dispozicion brenda universitetit kanë stenda dhe synojnë të joshin studentët e rinj për t'u bashkuar. Shumica e kampuseve shfrytëzojnë rastin për të promovuar seks të sigurt tek studentët e tyre dhe nganjëherë ofrojnë fletëpalosje mbi këtë temë dhe prezervativë falas, si dhe promovimin e fushatës Drinksafe (pi sigurtë). Qëllimi është të ulet shkalla e sëmundjeve seksualisht të transmetueshme dhe të zvogëlohet niveli i dehjes që zakonisht dëshmohet në Javën e Fillestarëve.

Gripi i Freshers është një term kryesisht Britanik, i cili përshkruan nivelet e rritura të sëmundjeve gjatë javëve të para të universitetit. Megjithëse quhet *Gripi i Freshers*, shpesh nuk është aspak grip .

### Shtetet e Bashkuara 
parapamje| Studentët dhe profesori në bisedim gjatë orientimit në Shimer College .
"Freshmen" është termi tradicional për studentët e vitit të parë që mbërrijnë në shkollë në Shtetet e Bashkuara, por përdoret edhe termi "frosh".  Për shkak të ekskluzivitetit të perceptuar gjinor të termit, disa institucione përfshirë Universitetin e Karolinës së Veriut kanë adoptuar "studentë të vitit të parë" si nofkën e preferuar.  Duke zgjatur midis disa ditësh dhe një jave, orientimi është prezantimi dhe përurimi jozyrtar i këtyre studentëve në institucion. Zakonisht studentët e vitit të parë drejtohen nga studentë të tjerë nga vitet e larta gjatë javës përmes ngjarjeve të ndryshme duke filluar nga turne në kampus, lojëra, gara dhe udhëtime në terren. Në kolegjet më të vogla të arteve liberale, fakulteti mund të luajë gjithashtu një rol qendror në orientim.

Në shumë kolegje, nga të posaardhurit kërkohet të bëjnë aktivitete të tilla si këndimi i këngëve, përfshirja në aktivitete fizike grupore dhe luajtja e lojërave. Këto aktivitete shpesh bëhen për të ndihmuar ata të bëjnë miq në institucionin e tyre të ri dhe gjithashtu për t'u lidhur me njëri-tjetrin dhe studentët në vitet më të larta.

Përkundër faktit se shumica e studentëve të vitit të parë janë nën moshën e pijëshme ligjore (aktualisht 21 vjeç në të gjitha shtetet), pirja e tepërt mund të ndodhë jashtë kurrikulës së orientimit. Disa programe u kërkojnë organizatorëve të tyre të nënshkruajnë dokumente për heqje dorë duke deklaruar se ata nuk do të jenë nën ndikimin e ndonjë substance gjatë javës pasi ata janë përgjegjës për mirëqenien e studentëve. Shumica e programeve kanë një festë finale në natën e fundit për të përfunduar javën e festimit, në të cilën organizatorët bashkohen. 

Megjithëse është ndaluar zyrtarisht në shumë shkolla, detyrimi nuk është i pazakontë gjatë kësaj jave. Kjo mund të jetë diku ku organizatorët trajtojnë studentët e vitit të parë në një mënyrë dekurajuese deri në detyrimin e tyre për të duruar sprova rigoroze.

Pikëpamja e ngjarjeve varet edhe nga shkolla. Shumë kolegje inkurajojnë prindërit të vijnë në ditën e parë për të ndihmuar studentët e rinj të vendosen në konviktin e tyre, të plotësojnë letrat dhe të vendosen.  Disa shkolla e shikojnë javën e tyre si një iniciativë ose rit të kalimit ndërsa të tjerët e shohin atë si një kohë për të ndërtuar shpirtin dhe krenarinë shkollore. Në qytete me më shumë se një universitet, mund të ketë një rivalitet shkollor që pasqyrohet në ngjarjet gjatë gjithë javës.

Në shumicën e shkollave, fillestarët e rinj vijnë në shkollë për disa ditë gjatë verës dhe futen në grupe orientuese të drejtuara nga një klasë e lartë e trajnuar për këtë pozitë. Udhëheqësi i tyre i orientimit do t'i shëtisë ata rreth kampusit, do të bëjnë aktivitete me ta, do të zhvillojnë diskutime me ta, do t'i ndihmojë ata të regjistrohen në orët e semestrit tjetër dhe t'i bëjë ata të ndihen rehat për ardhjen në shkollë në vjeshtë.

Orientimi i fillestarëve zakonisht është i detyrueshëm për të gjithë studentët e rinj, veçanërisht për studentët ndërkombëtarë, e cila është një mënyrë për të aktivizuar statusin e vizës së tyre.

#### Orientimi i Studentëve të Transferuar në Shtetet e Bashkuara 
Pasi studentët e vitit të parë të kenë kaluar disa kohë në universitetin e tyre, ata mund të kuptojnë se nuk kanë bërë zgjedhjen e duhur, i mungon të jenë afër shtëpisë ose thjesht duan të ndjekin një institucion tjetër. Kur kjo ndodhë, ata mund të transferohen në një universitet tjetër, zakonisht pas vitit të tyre të parë. Shumë studentë të tjerë transferohen në institucione katër-vjeçare pasi të kenë përfunduar një diplomë të asociuar në një kolegj të komunitetit . Një numër më i vogël i studentëve transferohen si pjesë e një programi të dyfishtë (të tilla si një program inxhinierik 3-2 ).

Shumë universitete do të mbajnë një tjetër orientim studentor të ngjashëm me orientimin e fillestarëve për këta studentë të transferuar. Orientimi i fillestarëve zgjat disa ditë ose një javë, nga ana tjetër, orientimi i studentëve transferues zakonisht do të zgjasë nga një deri në tre ditë. Qëllimi i orientimit të transferimit është njohja e studentëve transferues me universitetin e tyre të ri. Kjo zakonisht përfshin turne në kampus, prezantimin e studentëve transferues te këshilltari i tyre ose ndoshta disa nga mësuesit e tyre, dhe plotësimin e dokumenteve për regjistrimin e duhur. Në disa kolegje orientimi i transferimit është i detyrueshëm për të gjithë studentët transferues. 

Ndryshe nga fillestarët, studentët e transferimit janë tashmë të njohur me pavarësinë e jetës në kolegj. Prandaj, orientimi i tyre përqendrohet kryesisht në njohjen me planin dhe politikat e institucionit të tyre të ri, sigurimin e informacionit në lidhje me burimet thelbësore të kampusit dhe njohjen me studentët e tjerë të transferimit në mënyrë që ata të mund të bëjnë miq në universitetin e tyre të ri.  Studentët e transferuar mund të përfshihen në lojëra, biseda me fakultetin e Universitetit dhe diskutime me studentët aktualë për të bërë njoftësi dhe për të mësuar më shumë rreth universitetit.

## Shiko gjithashtu 
* Lojë durimi

## Lexoni më tej 
*
* 

## Referime