open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Guvernatorët romakë të Ilirikut

[parapamje| Provinca  *[Iliriku|Ilirikut* në kuadër të Perandorisë Romake]]
Kjo është lista e **guvernatorëve romakë të njohur të provincës së Ilirikut**, të vendosur në shtetet moderne të Hungarisë, Serbisë, Kroacisë, Sllovenisë dhe Bosnjës . Pas revoltës dalmato-panoniane të viteve 6-9, provinca u nda në Ilirikun e Poshtëm ose Panoninë dhe Ilirikun e Sipërm ose Dalmacinë .

## Iliria dhe Iliriku 
Provinca e re e Ilirikut, përfshinte pjesën më të madhe të Ilirisë. Si provincë ajo ekzistonte tashmë, sipas Ronald Syme *të* paktën që nga viti 16 p.e.s. ose në çdo rast nga fushatat ushtarake të Oktavianit në Ilirik (35-33  

Vetëm pas revoltës së madhe ilire të viteve 6-9 të erës sonë, Iliria u nda në krahina, *superior* dhe *inferior* . Me shumë mundësi kjo që kjo të ketë ndodhur në fillimin e sundimit të Tiberit (midis viteve 14 dhe 20  ).

Ai u qeveris nga një prokonsull (p.sh . Silius Nerva) të paktën deri në vitin 10 të erës sonëdhe pastaj nga viti 14 nga një legatus Augusti pro praetore (Marco Vinicius).

## Lista e guvernatorëve 
## Shih edhe 
* Iliria
* Iliriku
* Iliro-romakët
* Lista e personaliteteve ilire
## Litreratura 
*  (traduzione inglese  ).
* (testo latino  e versione italiana del Progetto Ovidio oppure qui).
* (testo latino  e versione italiana del Progetto Ovidio).
*  (testo latino  e traduzione inglese ).
*  (testo latino  e traduzione inglese ).
*  (testo latino  e traduzione inglese ).
*  (testo greco  e traduzione inglese).
* (testo latino  e versione inglese ).
* (testo latino ).
*  (testo latino).
*  (testo greco  e traduzione inglese).
*  (testo latino  e traduzione italiana).
*  (testo latino  e traduzione inglese qui e qui ).

## Referime
Lepurushi që u bë njeri

**Lepurushi që u bë njeri** : përrallë, me autor Frederik Rreshpja, pikt. Jusuf Shahini. Botuar në Tiranë në vitin 2004, libri ka 14 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9992796766
Frederik Rreshpja, që s'e kuptuam kurrë : nga biseda në Kukës, 11-12 nëntor 2005

'''Frederik Rreshpja, që s'e kuptuam kurrë''' : nga biseda në Kukës, 11-12 nëntor 2005, me autor Petrit Palushi, red. Ermelinda Kashahu. Botuar në Tiranë në vitin 2015, libri ka 128 faqe dhe me foto.
Duke kërkuar Itakën : poezi 1960-2006

**Duke Kërkuar Itakën: Poezi 1960-2006** është një përmbledhje poetike e autorit shqiptar Frederik Rreshpja, e cila përfshin krijimtarinë e tij nga viti 1960 deri në vitin 2006. Libri u përgatit dhe u pajis me shënime nga Sokol Zekaj, ndërsa përmban një parathënie të Ismail Kadaresë.

Përmbledhja u botua për herë të parë në vitin 2016  nga shtëpia botuese Princ, dhe më pas u ribotua në një edicion të dytë në vitin 2020 . Me një gjatësi prej 384 faqesh, libri përmbledh poezitë më të spikatura të Rreshpjes, një prej poetëve më të veçantë të letërsisë shqipe. Poezitë e tij karakterizohen nga një lirikë e ndjerë, imazhe të fuqishme dhe një ndjenjë thellë melankolike e ekzistenciale.

Vepra është një dëshmi e ndjeshmërisë dhe dhimbjes së poetit, i cili gjatë jetës së tij përjetoi persekutim dhe mungesë vlerësimi të merituar. Përmes simbolikës së Itakës, Rreshpja kërkon identitetin, dashurinë dhe shpëtimin shpirtëror, duke i dhënë poezisë së tij një dimension universal.

## Burimet
Letërsia e penguar dhe mitet e saj

**Letërsia e penguar dhe mitet e saj** : Arshi Pipa, Frederik Rreshpja, Visar Zhiti, ... etj. : (studim) me autor Yzedin Hima. Botuar në Tiranë në vitin 2016, libri ka 478 faqe. ISBN 9789928168481
Eranda (Frederik Rreshpja)

**Eranda** me autor Frederik Rreshpja. Botuar në Tiranë në vitin 1968 nga "Naim Frashëri". Libri ka 8 fletë dhe me ilustrime.
Në këtë qytet

**Në këtë qytet** : vjersha e poema, me autor Frederik Rreshpja. Botuar në Tiranë në vitin 1973 nga "Naim Frashëri". Libri ka 107 faqe.
100 lirikat (Frederik Rreshpja)

100 Lirikat – Frederik Rreshpja 

Përgatitës për botim: Gazmend Krasniqi, Vjollca Osja

Redaktore: Ervisa Paloka

Botuar nga: "Albas", 2018

Vend botimi: Tiranë, Tetovë, Prishtinë

ISBN: 9789928282477

Libri "100 Lirikat"  përbën një përmbledhje poetike nga Frederik Rreshpja, një prej zërave më të njohur dhe të veçantë të letërsisë bashkëkohore shqiptare. I botuar në vitin 2018 nga shtëpia botuese "Albas", ky vëllim përmbledh 100 lirika, të cilat reflektojnë ndjeshmërinë dhe përvojat e autorit, duke ofruar një pasqyrim të thellë të botës së tij shpirtërore dhe estetike.

Përmbledhja, siç tregon edhe titulli, është fokusuar te lirikët, një formë poetike e përqendruar në emocionet, ndjenjat dhe përvojat subjektive të autorit. Lirikët e Rreshpjes janë të njohura për thjeshtësinë e përshkrimeve dhe intensitetin emocional, me theks të veçantë në temat e dashurisë, humbjes, natyrës dhe meditimit filozofik.

Në këtë vepër, Frederik Rreshpja paraqet një ndërthurje mes motiveve tradicionale shqiptare dhe ndjeshmërisë moderne. Poemat e tij shpesh përmbajnë një melankoli të thellë, ku ndërthuren përjetimet individuale me ato kolektive, duke krijuar një bashkim të ndjeshëm mes përvojës personale dhe historike.

Rreshpja njihet si një ndër poetët më të veçantë të letërsisë shqipe për stilin e tij të veçantë dhe për ndjenjat që ai arrin të përcjellë në mënyrë të përkryer përmes poezisë. Poezia e tij konsiderohet e ngarkuar me një ndjeshmëri të veçantë, ku imazhet poetike janë të gjalla dhe plot fuqi. Përmes stilit të tij të lakonizmit të përmbajtur dhe përzgjedhjes së kujdesshme të fjalëve, ai arrin të krijojë poezi që lënë gjurmë të thella te lexuesit.

Autorët dhe përgatitësit e botimit

Frederik Rreshpja (1940-2006) ishte një poet dhe shkrimtar shqiptar, një ndër figurat më të fuqishme të poezisë moderne shqipe. Nëpërmjet kësaj përmbledhjeje, lexuesit kanë mundësinë të përjetojnë një pjesë të rëndësishme të trashëgimisë poetike të Rreshpjes, i cili përmes vargjeve të tij krijon një botë të ndjeshme dhe të thellë shpirtërore.

Përgatitësit për botim, Gazmend Krasniqi dhe Vjollca Osja, kanë ofruar një kontribut të çmuar në strukturimin dhe redaktimin e kësaj përmbledhjeje, duke përzgjedhur me kujdes poezitë dhe duke respektuar ndjeshmërinë e origjinalitetit të krijimtarisë së Rreshpjes. Ndërkohë, redaktorja Ervisa Paloka ka siguruar një redaktim të saktë dhe të përkushtuar, duke ruajtur cilësinë e lartë të tekstit.

"100 Lirikat" përbën një pasqyrim të lartë të talentit dhe thellësisë poetike të Frederik Rreshpjes. Ky libër është një përmbledhje esenciale për adhuruesit e poezisë shqipe dhe një testament për ndikimin e Rreshpjes në letërsinë moderne shqiptare. Me vargjet e tij të fuqishme, autori vazhdon të frymëzojë dhe prekë lexuesit, duke mbetur një zë unik dhe autentik në historinë e poezisë shqipe.

## Burimet
250 (Dyqind e pesëdhjetë) këngë popullore dasme

250 këngë popullore dasme

Titulli: 250 këngë popullore dasme

Redaktor Muzikor: Eftim Dheri

Redaktor: Arsen Mustaqi

Vënë në Notë: Mexhit Daiu

Kopertina: Hysen Devolli

Parathënie: Zihni Sako

Vendi i Botimit: Tiranë

Botuesi: Mihal Duri

Viti i Botimit: 1966

Të dhëna fizike: 168 faqe; nota muzikore; 25 cm

Fjalët Kyçe: Folklori shqiptar, këngë popullore shqiptare, këngë dasme, këngë polifonike

"250 këngë popullore dasme"  është një koleksion i pasur i këngëve tradicionale shqiptare, i redaktuar nga figura të njohura të muzikës dhe folklorit shqiptar, Eftim Dheri dhe Arsen Mustaqi. Botuar për herë të parë në vitin 1966 nga Mihal Duri në Tiranë, libri është një dëshmi e rëndësishme e pasurisë kulturore dhe muzikore të Shqipërisë, veçanërisht në kontekstin e ceremonive të dasmës.

Koleksioni përmban 250 këngë të ndryshme, të cilat pasqyrojnë traditat, zakonet dhe vlerat e kulturës shqiptare. Këngët janë të vëna në notë nga Mexhit Daiu, duke lehtësuar interpretimin dhe ruajtjen e tyre nga brezat e ardhshëm. Kopertina është dizajnuar nga Hysen Devolli, dhe parathënia e Zihni Sakos ofron një kontekst të rëndësishëm për lexuesin mbi rëndësinë dhe historinë e këngëve të dasmës në folklorin shqiptar.

Këngët e dasmës luajnë një rol të rëndësishëm në jetën shoqërore dhe kulturore të shqiptarëve. Ato shërbejnë si një mënyrë për të shprehur gëzimin dhe emocionet e ngjarjeve të rëndësishme siç janë martesat, festat dhe përvjetorët. Shumë nga këto këngë janë polifonike, duke reflektuar traditat e pasura muzikore të vendit.

Koleksioni "250 Këngë Popullore Dasme" është një burim i vlefshëm për studiuesit e folklorit, muzikologët dhe të gjithë ata që janë të interesuar në trashëgiminë kulturore shqiptare. Libri kontribuon në ruajtjen dhe promovimin e kulturës së pasur popullore, duke ofruar një pasqyrë të qartë të këngëve që shoqërojnë dasmat shqiptare, si dhe ritmet dhe meloditë që i karakterizojnë ato.

"250 këngë popullore dasme" është një vepër e rëndësishme për folklorin shqiptar dhe për ruajtjen e identitetit kulturor të Shqipërisë. Ky libër ofron një mundësi për të eksploruar trashëgiminë muzikore të vendit dhe për të vlerësuar thellësinë dhe diversitetin e saj. Me ndihmën e këtij koleksioni, këto këngë do të vazhdojnë të jenë pjesë e pandashme e traditës shqiptare, duke u transmetuar nga brezi në brez.

## Burimet
Flav Sabiniani

**Flav Sabiniani** ( greqisht : Σαβινιανός; floruit 505–508) ishte një politikan dhe gjeneral i Perandorisë Romake Lindore .

## Biografia 
Sabiniani ishte djali i Sabinian Magnus, një gjeneral (*magjistër militum) i ushtarakëve të Prefekturës së Ilirikut* (479–481). Ai u martua me një mbesë të perandorit Anastasius I dhe ishte babai i Anastasius Paulus Probus Sabinianus Pompeius Anastasius, konsull në vitin 517.

Në vitin 505 ai mbajti konsulencën, ndërsa në vitin 508 u emërua *magister militum per Illyricum* . Ai kishte një ushtri të madhe dhe të pajisur mirë, por pranë *Horreum Margi* u mund nga ushtritë e kombinuara të Hunëve, të udhëhequr nga Mundo, dhe të Ostrogotëve, të udhëhequr nga Pitzias . Pas humbjes, ai shkoi me disa të mbijetuar në kalanë e Natusit.

## Shih edhe 
* Iliriku
* Prefektura e Ilirikut
* Lista e personaliteteve ilire
## Literatura 
* Croke, Brian, *Count Marcellinus and His Chronicle*, Oxford University Press, 2001, , f.&nbsp;89.
* Martindale, John R., *Prosopography of the Later Roma Empire*, vëll. II, Cambridge University Press, 1992, pp.&nbsp;967–968.
## Referime
Tirana dy orë para dënimit

**Tirana dy orë para dënimit** me autor Skifter Këlliçi. Botuar në Tiranë në vitin 1998, libri ka 119 faqe : me foto.
Historia e Radio-Televizionit shqiptar (1938-1990)

**Historia e Radio-Televizionit shqiptar (1938-1990)** me autor Skifter Këlliçi, red. Natasha Këlliçi. Botuar në Tiranë në vitin 2003, libri ka 309 faqe : me foto.
Ankthi i ditëve të fundit

**Ankthi i ditëve të fundit**

Roman

Autori: Skifter Këlliçi

Viti i botimit: 1983

Vendi i botimit: Tiranë

Shtëpia botuese: Naim Frashëri

Faqe: 251

Fjalë kyçe: Letërsia shqipe, Romane

"Ankthi i ditëve të fundit"  është një roman i shkruar nga autori shqiptar Skifter Këlliçi dhe u botua në vitin 1983 nga shtëpia botuese "Naim Frashëri" në Tiranë. Ky roman zë një vend të rëndësishëm në letërsinë shqipe, duke pasqyruar një kohë të trazuar dhe të ngarkuar emocionalisht për personazhet dhe për shoqërinë shqiptare në përgjithësi.

Romani është një reflektim i thellë mbi ankthin dhe pasiguritë e jetës, sidomos në kontekstin e transformimeve shoqërore dhe politike që ndodhnin në Shqipëri në kohën e realizmit socialist. Kjo periudhë shënohet nga një ndjenjë e fortë e ndryshimeve të pashmangshme dhe e tensionit, dhe Këlliçi arrin ta përçojë këtë gjendje përmes përshkrimeve të hollësishme të situatave dhe konflikteve të brendshme të personazheve.

Kryesisht, romani trajton tema të tilla si frika nga e panjohura, ndryshimet politike, dhe raportet e ndërlikuara ndërpersonale që ndodhin në këtë periudhë të ankthshme. Ndërsa personazhet përballen me sfidat e përditshme, ato ekspozojnë një gamë të gjerë emocionesh, që nga dëshira për të ndryshuar jetën e tyre deri te ndjenja e pafuqisë për të bërë diçka përballë rrethanave të papritura dhe shpesh të pakuptimta.

Stili i Këlliçit është i njohur për qartësinë dhe depërtimin e tij emocional. Në këtë roman, ai përdor një gjuhë të thjeshtë, por të ngarkuar me emocione, për të ndërtuar një atmosferë të rëndë që pasqyron shqetësimet dhe dilemat e brendshme të personazheve. Ai përdor përshkrime të fuqishme për të kapur nuancat e situatave dhe për të krijuar një lidhje të drejtpërdrejtë midis lexuesit dhe botës së romanit.

"Ankthi i Ditëve të Fundit" ka rëndësi si një dokument i një kohe të veçantë historike në Shqipëri. Si një pjesë e letërsisë së realizmit socialist, ai reflekton kufizimet dhe sfidat e kësaj periudhe, por gjithashtu krijon hapësirë për një vështrim më të thellë mbi psikologjinë e individit dhe marrëdhëniet e tij me rrethin shoqëror.

Autori Skifter Këlliçi, një figurë e njohur në letërsinë dhe gazetarinë shqiptare, shquhet për ndjeshmërinë e tij ndaj çështjeve shoqërore dhe për mënyrën se si i përshkruan personazhet e tij me një sens të fortë realizmi dhe empatie. Nëpërmjet këtij romani, Këlliçi sjell në vëmendje jo vetëm një periudhë të veçantë historike, por edhe shqetësimet dhe ankthin që individët përjetojnë në situata të vështira.

"Ankthi i Ditëve të Fundit" është një roman që i qëndron kohës dhe vazhdon të jetë i rëndësishëm për lexuesit dhe studiuesit e letërsisë shqipe. Ai paraqet një pamje të vërtetë të jetës në Shqipërinë e asaj periudhe dhe një reflektim të thellë mbi mënyrën se si ndryshimet shoqërore dhe politike ndikojnë në psikologjinë dhe përjetimet individuale.

## Burimet
Shtatori i gjëmës së madhe

**Shtatori i gjëmës së madhe** : (roman me temë shqiptaro-amerikane) me autor Skifter Këlliçi. Botuar në Tiranë në vitin 2010 nga "Albin". Libri ka 182 faqe. ISBN 9789994349944
Kujtimet e mëhallës së vjetër

**Kujtimet e mëhallës së vjetër** : novelë, me autor Skifter Këlliçi. Botuar në Tiranë në vitin 1968 nga "Naim Frashëri". Libri ka 150 faqe.
Mbi mjegullat e kohëve

**Mbi mjegullat e kohëve** : tregime për njerëzit e mëdhenj, me autor Skifter Këlliçi. Botuar në Tiranë në vitin 1972 nga "Naim Frashëri". Libri ka 210 faqe : me ilustrime.
Nën harqet e zjarrta

**Nën harqet e zjarrta** : roman, me autor Skifter Këlliçi. Botuar në Tiranë në vitin 1978 nga "Naim Frashëri". Libri ka 259 faqe.
Nga 2-3-5 në 4-4-2 : vështrim historik mbi evoluimin e sistemeve taktike të futbollit shqiptar : me një panoramë të shkurtër rreth sistmeve taktike të futbollit botëror

**Nga 2-3-5 në 4-4-2 : vështrim historik mbi evoluimin e sistemeve taktike të futbollit shqiptar : me një panoramë të shkurtër rreth sistmeve taktike të futbollit botëror**,  me autor Skifter Këlliçi. Botuar në Tiranë në vitin 1987 nga "Shtëpia Botuese e Librit Shkollor". Libri ka 235 faqe.
Zërat e jetës

**Zërat e jetës** : tregime, me autor Skifter Këlliçi. Botuar në Tiranë në vitin 1970 nga "Naim Frashëri". Libri ka 220 faqe.
Unë, Çelentano dhe polici : tregime të vërteta humoristike

**Unë, Çelentano dhe polici : tregime të vërteta humoristike** me autor Skifter Këlliçi ; red. Anila Haruni (Konomi). Botuar në Tiranë në vitin 2014, libri ka 
120 faqe. ISBN 9789928123978
Futboll : për mësuesit dhe trajnerët e futbollit

**Futboll : për mësuesit dhe trajnerët e futbollit** me autor Zyber Konçi, red. Skifter Këlliçi. Botuar në Tiranë në vitin 1991 nga "SHBLSH". Libri ka 282 faqe : me ilustrime.
Leximi letrar : për klasën e 7-të / Gaqo Marko ; Skifter Këlliçi

**Leximi letrar : për klasën e 7-të** me autorë Gaqo Marko, Skifter Këlliçi. Botuar në Tiranë në vitin 1971 nga "Shtëpia Botuese e Librit Shkollor". Libri ka 295 faqe : me ilustrime.
Garrafë

**Garrafë**( Italisht: *Carafffa di Catanzaro*   ) është një qytet dhe *komunë* arbëreshe  në provincën e Katanxaros në rajonin e Kalabrisë, pjesë e Italisë jugore.

## Referime
Çifti, Kalabri

**Çifti** (italisht : *Civita* ) është një qytet kodrinor dhe *komunë* në provincën e Kozencës pjesë e rajonit të Kalabrisë në Italinë jugore . Me pamje nga deti Jon, është pjesë e Parkut Kombëtar të Pollinos .

Qyteti u themelua në shekullin e XV-të nga refugjatët shqiptarë të larguar prej pushtimit osman. Çiftarët janë pjesë e një pakice etnike ( arbëreshë ) të njohur zyrtarisht nga ligjet italiane.

## Pamjet kryesore 
* Ura e Djallit ( Ponte del Diavolo ).
* Kanionet e Raganellos.
* Kishë me mozaikë bizantine dhe një ikonë të çmuar.
* Muzeu Etnik Arbëreshë.

## Referencat
Topi nën pushtetin e tyre : kujtime, histori, kuriozitete dhe tregime për futbollin

**Topi nën pushtetin e tyre : kujtime, histori, kuriozitete dhe tregime për futbollin** me autor Skifter Këlliçi, red. Etleva Çepele, red. Edvina Sojati, red. shkenc. Përparim Kabo, red. shkenc. Uvil Zajmi. Botuar në Tiranë në vitin 2020, libri ka 380 faqe dhe me foto. ISBN 9789928216854
C 35 US rënë në tokën shqiptare

**C 35 US rënë në tokën shqiptare** : roman

Autori: Skifter Këlliçi

Redaktore: Diana Çuli

Botues: Toena

Viti i botimit: 2020

ISBN: 9789928327734

Faqe: 272

Formati: 21 cm

C 35 US rënë në tokën shqiptare  është një roman i autorit të njohur shqiptar Skifter Këlliçi, i cili trajton një histori dramatike me ngjarje që përfshijnë tensione politike, sociale dhe njerëzore. Libri kombinon elemente të realitetit historik me fabulën e trilluar, duke u fokusuar në një ngjarje të pazakontë: rënien e një avioni amerikan (C 35 US) në territorin shqiptar.

Ngjarjet zhvillohen në një kohë të pasigurt dhe përfshijnë një përzierje emocionesh, intrigash dhe ballafaqimesh mes personazheve kryesore, duke u fokusuar në përplasjet kulturore dhe politike të kohës. Përmes narrativës së tij, Këlliçi eksploron temat e solidaritetit, tradhtisë dhe ndikimin e ngjarjeve të mëdha historike në jetën e individëve.

Romani përfaqëson një zhanër ku ndërlidhen elementi i aventurës dhe ai historik, me një stil të rrjedhshëm dhe ngjyrime dramatike që e mbajnë lexuesin të angazhuar deri në faqen e fundit. Autori përdor një gjuhë të pasur dhe përshkrime të hollësishme për të krijuar një atmosferë autentike, ndërsa rrethanat historike të paraqitura kontribuojnë në një kuptim më të thellë të periudhës.

Libri është një shtesë e rëndësishme për letërsinë bashkëkohore shqipe, duke reflektuar sfidat dhe përjetimet e një kombi në një kontekst ndërkombëtar. Kjo vepër është e përshtatshme për ata që janë të interesuar në letërsinë shqiptare, historinë dhe romanet me bazë reale.

Redaktimi nga Diana Çuli dhe botimi nga shtëpia botuese Toena nënvizojnë cilësinë dhe vëmendjen e dhënë këtij romani, duke e bërë atë një kontribut të vlefshëm në letërsinë shqipe moderne.

 
## Burimet
Katër dhe një qenush pas gjurmëve

**Katër dhe një qenush pas gjurmëve** : roman humoristiko-aventuror, me autor Skifter Këlliçi, red. Zylyftar Plaku. Botuar në Tiranë në vitin 2021 nga "Jonalda". Libri ka 196 faqe. ISBN 9789928250681
Të fala nga fshati

**Të fala nga fshati** : tregime për pionierë e për të rinj, me autor Sterjo Spasse. Botuar në Tiranë në vitin 1958 nga "Mihal Duri". Libri ka 248 faqe.
Afërdita (roman)

**Afërdita**: Roman nga Sterjo Spasse

Autor: Sterjo Spasse

Titulli: Afërdita

Vendi i botimit: Tiranë

Shtëpia botuese: Luarasi

Viti i botimit: 1944

Gjatësia: 191 faqe

Afërdita  është një roman i shkruar nga autori i njohur shqiptar Sterjo Spasse, i cili u botua për herë të parë në vitin 1944 nga shtëpia botuese "Luarasi" në Tiranë. Ky roman është një nga veprat e rëndësishme të letërsisë shqipe dhe pasqyron aftësinë e Spasses për të eksploruar tematika shoqërore dhe psikologjike në një kontekst të veçantë historik e kulturor.

Romani trajton çështje të ndërlikuara të identitetit personal dhe shoqëror, përballjen mes dashurisë dhe përgjegjësisë, si dhe zhvillimet e brendshme emocionale të personazheve. Sterjo Spasse, i njohur për mënyrën e tij të veçantë të trajtimit të temave filozofike dhe ekzistenciale, përdor një stil të përmbajtur dhe të ndjerë për të shpalosur ndjenjat dhe dilemat e personazhit kryesor, Afërdita, e cila është një figurë komplekse dhe e ndërlikuar.

Spasse përdor një stil të thjeshtë, por të pasur me simbolikë dhe emocion. Përmes një narrative introspektive dhe përshkrimeve të ndjeshme, ai sjell në pah realitetin e ashpër të kohës dhe sfidat me të cilat përballen personazhet e tij. Struktura e romanit përbëhet nga ndarje të mirëorganizuara që pasqyrojnë zhvillimin gradual të karaktereve dhe ndërlikimet e tyre të brendshme.

Rëndësia në letërsinë shqipe

Afërdita është një vepër e rëndësishme për letërsinë shqipe të kohës, duke qenë se kapërcen kufijtë e një tregimi të thjeshtë romantik dhe përshkruan dinamikat sociale dhe personale në një kohë të rëndësishme për Shqipërinë. Vepra kontribuon në pasurimin e letërsisë së realizmit shqiptar dhe vazhdon të vlerësohet për thellësinë dhe përmbajtjen e saj filozofike.

Afërdita është një roman që reflekton mbi dilemat e individit dhe shoqërisë, duke pasqyruar sfidat dhe kërkimet e një periudhe të trazuar në historinë e Shqipërisë. Ky roman mbetet një nga veprat themelore për të kuptuar zhvillimin e letërsisë shqiptare në mesin e shekullit të 20-të dhe dëshmon për talentin e jashtëzakonshëm të Sterjo Spasses.

## Burimet
Sinfoni e pambaruar

**Sinfoni e pambaruar** me autor Sterjo Spasse, red. Arian Spasse. Botuar në Tiranë në vitin 2005, libri ka 74 faqe. ISBN 9994368710
Fjalor maqedonisht-shqip

**Fjalor maqedonisht-shqip** me autor Nikola Berovski, red. Sterjo Spasse. Botuar në Tiranë në vitin 1983 nga "SHBLSH". Libri ka 339 faqe.
Përralla në vjersha

**Përralla në vjersha** me autorë Naim Frashëri, Andon Zako Çajupi. Botuar në Tiranë në vitin 1954 nga "Ndërmarrja Shtetërore e Botimeve". Libri ka 184 faqe.
Gramatika e gjuhës shqipe : fillimet e sintaksës fonetike-morfologjike : tekst për klasat e V-ta dhe të IV-ta shkollës shtatëvjeçare

**Gramatika e gjuhës shqipe : fillimet e sintaksës fonetike-morfologjike : tekst për klasat e V-ta dhe të IV-ta shkollës shtatëvjeçare** / Lirak Dodbiba ; Sterjo Spasse. Botuar në Tiranë në vitin 1957 nga Ministria e Arsimit. Libri ka 288 faqe. 

Shënime: Botimi i 3-të
Flav Jul Dalmati

**Flav Jul Dalmati**  (v. 337 ), i njohur gjithashtu si **Cezar Dalmatius**, ishte një Cezar i Perandorisë Romake dhe anëtar i dinastisë Konstantiniane .

## Biografia 
Dalmati ishte djali i gjysmëvëllait të Konstandinit Dalmácio, censori dhe gruaja e tij, emri i së cilës nuk dihet; vëllai i tij ishte një Hanibalian . Dalmati ishte atëherë një nip i Konstandinit, Julius Constancius dhe Hannibalian .  Ai dhe vëllai i tij u shkolluan në Tolosa, ku jetonte familja e tyre, nga rektori Exuperius .   Në vitet 320, Konstandini thirri babanë e tij dhe ata në Kostandinopojë . 

Më 18 shtator 335, Dalmatius u emërua Cezar nga Konstandini, padyshim i kundërshtuar nga ushtria e cila gjithmonë favorizonte vijën e drejtpërdrejtë dinastike.  Ndoshta në të njëjtin vit, ai u emërua fisnik së bashku me vëllain e tij, i cili u emërua mbret i mbretërve në Pontus, dhe xhaxhai i tij Jul Konstanci.  Dalmati kontrollonte Thrakinë, Akainë dhe Maqedoninë dhe me sa duket kishte vendbanimin e tij në Naissus .  Në këtë zonë, në Danubin e poshtëm, Dalmati duhej të mbronte mbretërinë kundër gotëve që në atë kohë përfaqësonin një rrezik të përhershëm. 

Rajoni ishte shumë i rëndësishëm, veçanërisht në prag të fushatës që perandori planifikoi kundër Persisë, gjatë së cilës ai nuk donte që kufiri Danubian të ishte i pambrojtur.  Megjithatë, ai vdiq më 22 maj 337, përpara se ta bënte atë. Vdekja e tij u pasua nga trazira të zgjatura, gjatë të cilave shumë nga të afërmit e tij u vranë nga ushtria. Dalmati, babai i tij dhe vëllai i tij ishin viktima të këtij spastrimi. Kur vdiq saktësisht Dalmati, është po aq e diskutueshme sa çështja nëse vdekjet u provokuan nga djemtë e Kostandinit, apo thjesht u toleruan prej tyre. 

## Shih edhe 
* Iliriku
* Delmatët
* Prefektura e Ilirikut
* Lista e personaliteteve ilire
## Literatura 
* DiMaio, Michael, "Dalmatius Caesar (335-337 A.D)", in *DIR*
* 
* 

## Referime
Besas

**Besas** (para 480 - pas 554) ishte një  bizantin me origjinë gotike nga Thrakia, aktiv kryesisht nën Justinianin (r. 527–565  . Ajo u dallua kundër Perandorisë Sasaniane në Luftën Iberike dhe nën drejtimin e Belisarit në Luftën Gotike, por pas largimit të Belisarit nga gadishulli italian, ai nuk arriti të përballet me gotët kryengritës dhe ishte kryesisht përgjegjëse për humbjen e Romës në vitin 546. Duke u kthyer në Lindje i turpëruar, pavarësisht moshës së shtyrë, ai u emërua komandant në Luftën e Lazit . Atje, ai e shpengoi veten me rimarrjen e Petrës, por përtacia e tij e mëvonshme bëri që Justiniani ta shkarkonte dhe ta internonte në Abasia .

### Shih edhe 
* Iliriku
* Prefektura e Ilirikut
KF Voska Sport

**FK Voska Sport** është një klub futbolli me qendër në qytetin e Ohrit, Maqedonia e Veriut. Ata aktualisht janë në garë në Ligën e Dytë të Maqedonisë.

## Historia 
Klubi zyrtarisht është formuar në vitin 2019  nga Shqiptaret e Ohrit.

## Skuadra aktuale 
.

## Aritjet 
; **Liga e tretë e futbollit maqedonas**
:: **Kampion (1):** 2020-21

## Referencat 
## Linqe të jashtme 
* Facebook Voska
* MacedonianFootball 
* Football Federation of Macedonia
Sergio (film 2020)

***Sergio*** është një film dramë biografik amerikan i vitit 2020 për diplomatin e Kombeve të Bashkuara Sérgio Vieira de Mello. Filmi është drejtuar nga Greg Barker, me skenar nga Craig Borten. Në të luajnë Wagner Moura, Ana de Armas, Garret Dillahunt, Clemens Schick, Will Dalton, Bradley Whitford dhe Brían F. O'Byrne. Në Metacritic, filmi mban një vlerësim. nga 55 nga 100, bazuar në 16 kritikë, duke treguar "vlerësime të përziera ose mesatare".

## Referime
Gënjeshtra e madhe

në fillim të viteve 1920, rreth kohës kur filloi të shkruante Mein Kampf (1925).]]
Një **gënjeshtër e madhe** (gjermanisht: *große Lüge*) është një shtrembërim ose keqinterpretim i rëndë i së vërtetës, i përdorur veçanërisht si një teknikë propagande. Shprehja gjermane u krijua nga Adolf Hitleri, kur ai diktoi librin e tij Mein Kampf (1925), për të përshkruar përdorimin e një gënjeshtre aq kolosale sa askush nuk do të besonte se dikush "mund të kishte paturpësinë për të shtrembëruar të vërtetën në mënyrë kaq famëkeqe". Hitleri pohoi se teknika ishte përdorur nga hebrenjtë për të fajësuar gjeneralin gjerman Erich Ludendorff për humbjen e Gjermanisë në Luftën e Parë Botërore, i cili ishte një udhëheqës politik i shquar nacionalist në Republikën e Vajmarit.

Sipas historianit Jeffrey Herf, nazistët përdorën idenë e gënjeshtrës së madhe origjinale për të kthyer ndjenjat kundër hebrenjve dhe për të justifikuar Holokaustin. Herf pohon se Joseph Goebbels dhe Partia Naziste në fakt përdorën teknikën e gënjeshtrës së madhe që ata përshkruan - dhe se ata e përdorën atë për ta kthyer antisemitizmin e gjatë në Evropë në vrasje masive. Herf më tej argumenton se gënjeshtra e madhe e nazistëve ishte përshkrimi i tyre i Gjermanisë si një tokë e pafajshme, e rrethuar, duke u kundërpërgjigjur "hebrenjve ndërkombëtarë", të cilët nazistët e fajësuan për fillimin e Luftës së Parë Botërore. Propaganda naziste vazhdimisht pretendonte se hebrenjtë mbanin pushtetin prapa skenave në Britania, Rusia dhe Shtetet e Bashkuara. Ai përhapi më tej pretendimet se hebrenjtë kishin filluar një luftë shfarosjeje kundër Gjermanisë dhe i përdori ato për të pohuar se Gjermania kishte të drejtë të asgjësonte hebrenjtë në vetëmbrojtje.

Në shekullin e 21-të, termi është aplikuar për përpjekjet për të përmbysur rezultatin e zgjedhjeve presidenciale në SHBA të vitit 2020 nga Donald Trump dhe aleatët e tij, veçanërisht pretendimi i rremë se zgjedhjet u vodhën përmes mashtrimit masiv të votuesve dhe zgjedhor. Shkalla e pretendimeve rezultoi që mbështetësit e Trump të sulmonin Kapitolin e Shteteve të Bashkuara. Raportet e mëvonshme tregojnë se Trump e dinte se kishte humbur zgjedhjet ndërsa promovonte narrativën. Studiuesit thonë se përsëritja e vazhdueshme në shumë media të ndryshme është e nevojshme për suksesin e teknikës së gënjeshtrës së madhe, siç është një motiv psikologjik për audiencën për të besuar pohimet ekstreme.

## Shiko edhe 
## Referimet
Propaganda e bardhë

(1914), një pjesë e shtypur nga qeveria e propagandës së bardhë në mbështetje të hyrjes gjermane në Luftën e Parë Botërore.]]
**Propaganda e bardhë** është propagandë që nuk e fsheh origjinën apo natyrën e saj. Është lloji më i zakonshëm i propagandës dhe dallohet nga propaganda e zezë që maskon origjinën e saj për të diskredituar një kauzë kundërshtare.

Zakonisht përdor teknika standarde të marrëdhënieve me publikun dhe prezantimin e njëanshëm të një argumenti. Në disa gjuhë, fjala "propagandë" nuk ka një konotacion negativ. Për shembull, fjala ruse *propaganda* (пропаганда) ka një konotacion neutral në disa raste, të ngjashme me fjalën angleze "promovim" (të një mendimi ose argumenti). Jacques Ellul, në një nga librat kryesorë mbi temën e propagandës, Propaganda: ''The Formation of Men's Attitudes'', përmend propagandën e bardhë si një njohje të ndërgjegjësimit të publikut për përpjekjet që po bëhen për të ndikuar në të. Në disa shtete ka një Ministri të Propagandës, për shembull; në një rast të tillë, pranohet se bëhet propagandë, dihet burimi i saj dhe identifikohen qëllimet dhe synimet.

## Shiko edhe 
## Referimet
Ibn Abidin

**Ibn Abidini** (Arabisht : **ابن عابدين** ; lindur më 1784, Damask - v. 5 gusht 1836, Damask) ose **al-Shami** ishte një dijetar osman i fikhut (jurispodences) hanefij. Ai është i njohur për veprën e tij të quajtur Redd'ul-Muhtar.

Ai u lind në Damask në vitin 1784. Fillimisht ai studioi Kuranin, gramatikën, sintaksën dhe fikhun Shafiit nga mësuesi i tij Said el-Hamevi. Ai mësoi disa tekste të rëndësishme në lidhje me Kuranin dhe mësoi ez-Zubed në fikh. Pastaj ai mori mësim mbi hadithin dhe tefsirin dhe më pas kaloi në medhebin Hanefi. Ai u bashkua me tarikatin Kadiri dhe Nakshibendi. Tefsiristi Alusi dhe Sheikhulislami Arif Hikmet Beu morën mësim (ixhazet) prej tij.

Në vitin 1820 ai kreu detyrën e Haxhit. Ai gjithashtu shërbeu si kryetar i fetvasë në administratën shtetërore. Ai vdiq në Damask më 5 Gusht 1836. Varri i tij ndodhet në varrezat e Bâbüssagir.

## Referenca
Fshati i ri : tregime, përshkrime, reportazhe

**Fshati i ri** : tregime, përshkrime, reportazhe / red. Sterjo Spasse. Botuar në Tiranë në vitin 1956 nga "Ndërmarrja Shtetërore e Botimeve". Libri ka 235 faqe.
Kurora e rinisë

**Kurora e rinisë** me autor Sterjo Spasse. Botuar në Prishtinë në vitin 1968 nga "Rilindja". Libri ka 153 faqe.
Nga jeta në jetë - Pse ?

**Nga jeta në jetë - Pse ?** me autor Sterjo Spasse, red. Nazmi Rrahmani. Botuar në Prishtinë në vitin 1968 nga "Rilindja". Libri ka 223 faqe.
Buzë liqenit

**Buzë liqenit** është një nga romanet më të njohura të shkrimtarit shqiptar Sterjo Spasse, një nga autorët e rëndësishëm të letërsisë shqipe të shekullit XX. Romani është botuar për herë të parë në vitin 1933 dhe vazhdon të mbetet një vepër e rëndësishme në korpusin e letërsisë shqiptare. Përmes kësaj vepre, Spasse trajton tema të ndërlikuara shoqërore dhe individuale, duke shpalosur një narrativë të ndjerë dhe të menduar.

Romani përqendrohet në jetën e një individi të ri që përjeton ndjesi të thella të vetmisë dhe përpjekjes për vetëkuptim. Ngjarjet zhvillohen në një mjedis rural, buzë një liqeni, që shërben si sfond poetik dhe metaforik për përplasjet e brendshme të personazhit kryesor dhe për dinamikën e marrëdhënieve njerëzore.

Temat që trajtohen në roman përfshijnë:

* Konfliktin midis traditës dhe modernitetit.
* Dashurinë e ndaluar dhe përjetimet e saj në një shoqëri patriarkale.
* Të drejtat e individit dhe përpjekjen për liri personale.
* Raportin e ngushtë me natyrën dhe ndikimin e saj në shpirtin njerëzor.

Stili i të shkruarit i Spasses karakterizohet nga përshkrime të ndjera dhe poetike të mjedisit, si dhe analiza e thellë psikologjike e personazheve.

Buzë liqenit është ribotuar disa herë në periudha të ndryshme dhe nga shtëpi botuese të ndryshme.
Disa nga botimet më të njohura përfshijnë:

1. Tiranë, 1965, Shtëpia Botuese "Naim Frashëri". 

2. Prishtinë, 1965, Shtëpia Botuese "Rilindja". 

3. Prishtinë, 1968, Shtëpia Botuese "Rilindja". 

Numri i faqeve varion midis 357 dhe 364, në varësi të botimeve. Ribotimet kanë synuar ruajtjen e autenticitetit të veprës dhe njëkohësisht përfshirjen e saj në kurrikulat shkollore si një vepër me vlera të larta letrare dhe edukative.
Sterjo Spasse dhe Konteksti Letrar

Sterjo Spasse është një ndër shkrimtarët më të shquar të periudhës së realizmit socialist në Shqipëri, megjithatë krijimtaria e tij shpesh shkon përtej kufijve të këtij realizmi duke u ndalur te dimensionet universale të përvojës njerëzore. Buzë liqenit është një nga veprat e tij më të hershme, e cila e vendosi Spassen në hartën e letërsisë shqipe si një zë i veçantë dhe i rëndësishëm.

Romani Buzë liqenit është një dëshmi e talentit letrar të Sterjo Spasses dhe një kontribut i vyer për letërsinë shqipe. Ai mbetet një vepër me vlera të shumanshme letrare dhe shoqërore, duke ofruar lexuesve një pasqyrë të jetës dhe sfidave të njeriut në një kontekst historik dhe kulturor të veçantë.

## Burimet
Zjarre (roman)

**Zjarre** : roman, me autor Sterjo Spasse. Botuar në Tiranë në vitin 1972 nga "Naim Frashëri". Libri ka 356 faqe.
Në tokën Kineze : kujtime dhe tregime

**Në tokën Kineze** : kujtime dhe tregime, me autor Sterjo Spasse. Botuar në Tiranë në vitin 1958 nga "Ndërmarrja Shtetërore e Botimeve". Libri ka 254 faqe dhe me ilustrime.
Sokolesha : legjenda për të rinj

**Sokolesha** : legjenda për të rinj, me autor Sterjo Spasse. Botuar në Tiranë në vitin 1966 nga "Naim Frashëri". Libri ka 154 faqe dhe me ilustrime.
Trëndafilat e muzgut

**Trëndafilat e muzgut** : tregime, novela, me autor Agim Shehu, red. Pandeli Koçi. Botuar në Tiranë në vitin 1996 nga "Shtëpia Botuese Enciklopedike". Libri ka 221 faqe.
Kryengritësit (roman)

**Kryengritësit** : roman, me autor Sterjo Spasse, red. Zenel Sula. Botuar në Tiranë në vitin 1983 nga "Naim Frashëri". Libri ka 367 faqe.
Gjaku i borës : atdhetari publicist Hamit Lumi (Çela)

Gjaku i borës : atdhetari publicist Hamit Lumi (Çela) : monografi, shkrime, publicistikë të Hamit Lumit, me autor Agim Shehu, mblodhi Zenel Merjo, red. Petro Koçi. Botuar në Tiranë në vitin 1996 nga "Shtëpia Botuese Enciklopedike". Libri ka 123 faqe dhe me ilustrime.
Shkrime publicistike (Hamit Lumi)

**Shkrime publicistike** me autor Hamit Lumi. Botuar në Tiranë në vitin 1996 nga "Shtëpia Botuese Enciklopedike".
Metafora e mallit : poetët shqiptarë për arbëreshët

**Metafora e mallit** : poetët shqiptarë për arbëreshët, përzgjedhur e redaktuar nga Agim Shehu. Botuar në Tiranë në vitin 1996 nga "Albin". Libri ka 136 faqe.
Mëngjezi i një rilindjeje

**Mëngjezi i një rilindjeje** : esse, me autor Dritan Shehu, red. Agim Shehu. Botuar në Tiranë në vitin 1997 nga SHAK "Labëria". Libri ka 116 faqe.
Djepi im : poezi

**Djepi im**: Poezi

Autor: Ndreko Rino

Redaktor: Agim Shehu

Viti i botimit: 1997

Botues: Dituria, Tiranë

Zhanri: Poezi

Të dhëna fizike: 29 faqe; 18 cm

Djepi im : Poezi është një vëllim poetik i autorit Ndreko Rino, i botuar në vitin 1997 nga shtëpia botuese "Dituria" në Tiranë. Përmbledhja përbëhet nga poezi të cilat pasqyrojnë ndjeshmërinë dhe përjetimet intime të autorit, të ndërthurura me motive të pasura kombëtare dhe universale. Libri u redaktua nga poeti dhe kritiku i njohur Agim Shehu, i cili kontribuoi në përpunimin artistik të veprës.

Poezitë e përfshira në këtë vëllim janë një reflektim i dashurisë së autorit për atdheun, traditat dhe natyrën njerëzore. Me një gjuhë të thjeshtë, por të fuqishme, Ndreko Rino sjell përpara lexuesit peizazhe poetike të mbushura me ndjenja të thella, nostalgji dhe përjetime jetësore.

Stili poetik i autorit shquhet për muzikalitetin e tij dhe për përdorimin e simboleve që evokojnë kujtime dhe përvoja të përbashkëta për lexuesit shqiptarë. “Djepi” si simbol kryesor përfaqëson origjinën, kujtesën dhe dashurinë për rrënjët familjare e kulturore.

Vëllimi "Djepi im" është një shembull i bukur i poezisë moderne shqiptare, duke ruajtur elementet tradicionale që lidhen me kulturën dhe identitetin kombëtar. Kontributi i Ndreko Rinos si poet dhe përkushtimi i tij për artin e fjalës e bëjnë këtë libër një vlerë të rëndësishme në letërsinë shqipe të periudhës së pasviteve '90.

Roli i redaktorit Agim Shehu ka qenë i rëndësishëm për të nxjerrë në pah finesën dhe thellësinë e mesazheve poetike të Rinos. Kjo bashkëpunim ka ndikuar që Djepi im të jetë një vepër me një rezonancë të veçantë estetike dhe emocionale.

Libri përmban një përzgjedhje të përmbledhur prej 29 faqesh, duke i ofruar lexuesit një udhëtim të shkurtër, por intensiv në botën poetike të autorit. Poezitë janë të organizuara në një mënyrë që reflekton një narrativë të brendshme, duke kaluar nga temat më personale drejt atyre më universale.

Djepi im: Poezi mbetet një pasuri e vogël, por e çmuar në fondin e letërsisë bashkëkohore shqiptare, duke ruajtur të gjallë shpirtin dhe pasionin e një brezi të ri poetësh që shkruan për kohën dhe identitetin e tyre.

## Referime
Te princesha e Evropës : mbresa nga Zvicra

**Te princesha e Evropës** : mbresa nga Zvicra, me autor Agim Shehu. Botuar në Tiranë në vitin 1998 nga "Albin". Libri ka 109 faqe dhe me ilustrime.
Hartografia tematike

**Hartografia tematike** me autorë Agim Shehu, Pal Nikolli, red. Pal Nikolli. Botuar në Tiranë në vitin 2007, libri ka 235 faqe dhe me ilustrime.
Elemente të hartografisë

**Elemente të hartografisë** me autorë Agim Shehu, Pal Nikolli, red. Marie Mato. Botuar në Tiranë në vitin 2000 nga "SHBLU". Libri ka 345 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9992700718
Lot në sytë e detit

**Lot në sytë e detit** poezi, me autor Ago Nezha, red. Agim Shehu. Botuar në Tiranë në vitin 2000 nga "Toena". Libri ka 135 faqe. ISBN 9992712333
Morfologjia dhe morfometria e luginave në Alpet e Shqipërisë

**Morfologjia dhe morfometria e luginave në Alpet e Shqipërisë** : monografi, me autor Rifat Talani, red. Agim Shehu. Botuar në Shkodër në vitin 2000 nga "Camaj-Pipa". Libri ka 98 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9992741449
Kimia 8 : punë laboratori fletore (Agim Shehu)

**Kimia 8** : punë laboratori fletore, me autor Agim Shehu. Botuar në Tiranë në vitin 1981 nga "Shtëpia Botuese e Librit Shkollor". Libri ka 38 faqe.
Loti alpin : lirika nga Zvicra

**Loti alpin** : lirika nga Zvicra, me autor Agim Shehu. Botuar në Tiranë në vitin 2002 nga "Albin". Libri ka 95 faqe.
Muzgje të lodhur

**Muzgje të lodhur** : vjersha dhe balada, me autor Feti Zeneli, red. Agim Shehu. Botuar në Tiranë në vitin 1999 nga "Albin". Libri ka 122 faqe.
Treni i puthjeve

**Treni i puthjeve** : poezi, me autor Garip Troci, red. Vehbi Skënderi, red. Perikli Jorgoni. Botuar në Tiranë në vitin 2007, libri ka 116 faqe. ISBN 9789994353309
Dritaret e fjalës

**Dritaret e fjalës: poezi**  është një përmbledhje poetike e autorit shqiptar Adem Istrefi , botuar në vitin 1972 nga shtëpia botuese *Naim Frashëri* në Tiranë. Redaktor i librit ishte shkrimtari dhe poeti Vehbi Skënderi.

Ky vëllim përmban poezi që pasqyrojnë ndjenja të thella lirike dhe shqetësime shoqërore, duke reflektuar stilin e veçantë të Istrefit ,. Me 98 faqe, libri zë një vend të rëndësishëm në letërsinë shqipe të kohës.

## Shih edhe 
* Adem Istrefi
* Vehbi Skënderi
* Letërsia shqipe

## Burimet
Këngët e para

**Këngët e para** me autor Vehbi Skënderi. Botuar në Tiranë në vitin 1953 nga "Naim Frashëri". Libri ka 101 faqe.
Kumbojnë vitet

**Kumbojnë vitet** : poezi, me autor Vehbi Skënderi, red. Perikli Jorgoni. Botuar në Tiranë në vitin 1983 nga "Naim Frashëri". Libri ka 123 faqe.
Përsëri mëngjez

**Përsëri mëngjez** : poezi, me autor Vehbi Skënderi. Botuar në Tiranë në vitin 1973 nga "Naim Frashëri". Libri ka 142 faqe.
Shqiponja e Vermoshit : poemë

**Shqiponja e Vermoshit** : poemë, me autor Vehbi Skënderi. Botuar në Tiranë në vitin 1972 nga "Naim Frashëri". Libri ka 29 faqe dhe me ilustrime.
Bëjmë sikur... : lirika

**Bëjmë sikur... : lirika**  është një libër poetik i autorit të njohur shqiptar Vehbi Skënderi, i cili u botua në vitin 1995 nga shtëpia botuese "Elena Gjika" në Tiranë. Ky koleksion përmban një sërë poezish lirike që shquhen për ndjeshmërinë e lartë dhe qasjen e thellë në përjetimet emocionale e shpirtërore të njeriut.

Detaje bibliografike

* Titulli: Bëjmë sikur... : lirika
* Autori: Vehbi Skënderi
* Redaktor: Donika Omari
* Vendi i botimit: Tiranë, Shqipëri
* Botuesi: Elena Gjika
* Viti i botimit: 1995
* Formati: 96 faqe; 20 cm

Kjo vepër është një pasqyrë e fuqishme e artit lirik shqiptar të viteve 1990. Poezitë në këtë përmbledhje eksplorojnë tema universale si dashuria, dhimbja, nostalgjia, humbja dhe dëshira për të kapërcyer kufijtë e përditshmërisë përmes artit dhe imagjinatës. Vehbi Skënderi është i njohur për ndjeshmërinë dhe fuqinë metaforike të vargjeve të tij, të cilat i japin lexuesit një ndjenjë të thellë reflektimi dhe katarsisi.

Stili i Skënderit në këtë vepër karakterizohet nga një përdorim mjeshtëror i gjuhës shqipe, me figura letrare të rafinuara që nxjerrin në pah botën e brendshme të individit. Poezitë janë të ndërtuara me kujdes, duke i dhënë rëndësi ritmit dhe harmonisë së vargut. Ai bashkon elemente tradicionale të poezisë lirike me një qasje moderne, duke ofruar një përvojë unike letrare.

Bëjmë sikur... : lirika përfaqëson një pikë të rëndësishme në letërsinë shqipe të pas viteve '90, kur kultura letrare po kalonte një periudhë transformimi. Libri i kontribuon traditës së pasur të poezisë shqiptare duke ofruar një perspektivë të freskët dhe origjinale mbi emocionet dhe përjetimet njerëzore. Vehbi Skënderi mbetet një nga figurat e shquara të letërsisë shqipe, ndërsa kjo vepër vazhdon të vlerësohet për ndikimin e saj artistik dhe estetik.

## Burimet
Vdekja e Ofelisë

**Vdekja e Ofelisë** me autor Vehbi Skënderi, zgjodh dhe red. Rrahman Dedaj. Botuar në Prishtinë në vitin 1971 nga "Rilindja". Libri ka 70 faqe.
Vazhdimi i një bisede : vjersha

**Vazhdimi i një bisede** : vjersha, me autor Vehbi Skënderi. Botuar në Tiranë në vitin 1971 nga "Naim Frashëri". Libri ka 146 faqe.
Vite që shkuan... : Jakov Xoxa

**Vite që shkuan... : Jakov Xoxa**, me autor Kristaq Shtëmbari, red. Mirela Manaj. Botuar në Fier në vitin 2006 nga "Vëllezërit Ymeraj". Libri ka 295 faqe dhe me foto.
Terminologjia e letërsisë

**Terminologjia e letërsisë** / hart. Jakov Xoxa ; hart. Androkli Kostallari. Botuar në vitin 1970, libri ka 119 faqe.
Hyrje në shkencën e letërsisë

**Hyrje në shkencën e letërsisë** / përsht. Jakov Xoxa. Botuar në Tiranë në vitin 1969 nga "Universiteti Shtetëror i Tiranës". Libri ka 259 faqe.
Përralla për fëmijë pleq

**Përralla për fëmijë pleq** me autor Dhimitër Xhuvani, red Arshin Xhezo. Botuar në Tiranë në vitin 1995 nga "Shtëpia Botuese Enciklopedike". Libri ka 62 faqe dhe me ilustrime.
Këmbana e thyer e Kremlinit

**Këmbana e thyer e Kremlinit** : tregime, me autor Dhimitër Xhuvani, red. Arshin Xhezo. Botuar në Tiranë në vitin 1996 nga "Toena". Libri ka 147 faqe.
Një qen që qan

**Një qen që qan** : tregime dhe përralla për fëmijë, me autor Dhimitër Xhuvani, red. Gaqo Bushaka. Botuar në Tiranë në vitin 1998 nga "Mësonjëtorja". Libri ka 60 faqe dhe me ilustrime.
El-Muavidhetejn

**El-Muavidhetejn** (arabisht: المعوذتان, romanizuar: ''Al-Mu'awwidhatayn'') përkthyer ndonjëherë si "Vargjet e Strehimit", është një term arab që i referohet dy sureve (kapitujve) të fundit të Kur'anit, dmth. Agimi (kap. 113), dhe Njerëzit (kap. 114), të cilat janë dy lutje të shkurtra të njëpasnjëshme që të dyja fillojnë me ajetin "Thuaj: Kërkoj mbrojtje te Zoti i...". Megjithëse këto dy sure janë entitete të ndara në Kuran dhe gjithashtu janë shkruar në Mus'haf me emra të veçantë, ato janë aq thellë të lidhura me përmbajtjen e tyre që ngjasojnë ngushtë me njëra-tjetrën, saqë janë caktuar me emrin e përbashkët ''al-Mu'awwidhatayn'' (dy suret në të cilat është kërkuar strehim tek Allahu). Imam Bejhakiu në 'Dala'il en-Nubuvwah' ka shkruar se këto sure janë shpallur së bashku, dhe prej këtej vjen emri i tyre i përbashkët el-Mu'awwidhateyn. Ekziston një traditë sunneti nga Muhamedi për leximin e tyre mbi të sëmurët ose para gjumit dhe ato gjithashtu konsiderohen si shërim.

## Referime
Mus'haf

[thumb|*Muṣḥaf al-Tajwīd*, i shtypur me shkronja me ngjyra për të lehtësuar leximin e [Kuranit me Texhvid.]]
'''Mus'haf'* (arabisht: مُصْحَفْ, shumës مَصَاحِف *maṣāḥif*) është një fjalë arabe për një kodeks ose koleksion fletësh, por gjithashtu i referohet një kopjeje të shkruar të Kuranit. Kapitujt e Kuranit, të cilët muslimanët besojnë se janë shpallur gjatë një periudhe 23-vjeçare në jetën e Muhamedit, janë shkruar në copa të ndryshme letre gjatë epokës së Muhamedit. Dy dekada më vonë, këto letra u mblodhën në një vëllim nën kalifin e tretë, Uthman ibn Affan, dhe ky koleksion ka formuar bazën e të gjitha kopjeve të shkruara të Kuranit deri në ditët e sotme.

Në arabisht, *al-Qur’ān'' do të thotë 'Recitim', dhe Islami thotë se ai u recitua gojarisht nga Muhamedi pasi e mori atë nëpërmjet engjëllit Xhibril. Fjala *muṣḥaf* ka për qëllim të bëjë dallimin midis recitimeve të Muhamedit dhe Kuranit fizik të shkruar. Ky term nuk shfaqet në vetë Kuranin, megjithëse i referohet vetes si një *kitāb* (كِتَابٌ), ose libër ose shkrime, nga *yaktubu* (يَكْتُبُ) ose për të shkruar, në shumë vargje.

## Referime
Albanofilia

[parapamje| [Flamuri i Shqipërisë .]]
**Albanofilia** (fjalë për fjalë dashuria për Shqipërinë dhe shqiptarët) është shprehje e dashurisë nga një person joshqiptar me interes ose vlerësim të fortë për gjuhën shqipe, kulturën shqiptare, letërsinë shqipe, historinë shqiptare ose popullin shqiptar .

## Albanofilia në Evropë 
[parapamje| Austriaku [Theodor Anton Ippen|Theodor Ippen në Shkodër me kostum tradicional. (1900)]]

### Suedia 
Johann Erich Thunmann në shekullin e 18-të mbështeti teorinë e autoktonisë së shqiptarëve  dhe gjithashtu prezantoi teorinë e origjinës ilire  të shqiptarëve.   Më vonë Gustav Meyer vërtetoi se gjuha shqipe ishte pjesë e familjes indo-evropiane . 

### Gjermania 
Në vitin 2001 gjatë kryengritjes në Maqedoni ministri i Jashtëm gjerman Joschka Fischer deklaroi se çështja shqiptare në Ballkan nuk është zgjidhur si duhet. Rreth vitit 1912 Gjermania dhe Austria mbështetën një Shqipëri të Pavarur, duke përfshirë në kuadër të saj edhe qytete si Parga, Tetova dhe Prishtina . 

## Albanofilia në Ballkan 
[parapamje| [Pallati Shqipëria natën]]

### Mali i Zi 
Partia Federaliste Malazeze ishte e vetmja parti në Mal të Zi që promovoi teorinë e prejardhjes së përbashkët ilire me shqiptarët. Teoricieni i partisë, Sekula Drljević, promovoi idetë e një etnie të veçantë malazeze (ide këto që u bënë më ekstreme gjatë viteve 1930), duke argumentuar se malazezët ashtu sikurse shqiptarët ishin ilirë .  Ai mes tjerash shkroi:Racat janë bashkësi gjaku, ndërsa njerëzit janë krijesa të historisë. Me gjuhën e tyre populli malazez i përket komunitetit gjuhësor sllav. Me gjakun e tyre, megjithatë, ata i përkasin [popujve dinarik]. Sipas shkencës bashkëkohore të racave evropiane, popujt [dinarik] e kanë prejardhjen nga ilirët. Prandaj, jo vetëm farefisnia, por identiteti i formave të caktuara kulturore midis popujve dinarikë, që nga shqiptarët e deri te tirolozët e jugut, të cilët janë ilirë të gjermanizuar. 

## Albanofilë të shquar 
* Nicolae Iorga - historian dhe antropolog rumun
* Sekula Drljeviq – politikan malazez
* Edith Durham - artiste dhe antropologe britanike 
* Milan Šufflay – historian dhe politikan kroat
* Franz Nopcsa von Felső-Szilvás - aristokrat hungarez
* Robert Elsie - albanolog dhe shkrimtar gjerman.

## Partitë politike proshqiptare 
* Lëvizja Besa
* Alternativa Shqiptare
* Aleanca për Shqiptarët
* Partia Demokratike (Mali i Zi)
* Partia Demokratike Shqiptare
* Partia Socialdemokrate e Zvicrës
* Partia për Prosperitet Demokratik
* Bashkimi Demokratik për Integrim
* Partia e Veprimit Demokratik të Sanxhakut
* Partia për Veprim Demokratik
* Partia Liberal Demokratike
* Partia Komuniste e Punëtorëve

## Shih edhe 
* Ilirologjia
* Albanologjia
* Shqiptarofobia
* Shqiptarofobia në Serbi

## Referime
I mbyturi i Otrantos

**I mbyturi i Otrantos** : novelë, me autor Dhimitër Xhuvani, red. Arshin Xhezo. Botuar në Tiranë në vitin 1998 nga "Onufri". Libri ka 94 faqe. ISBN 9992730102