open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sulmi

**Sulmi** është akti i paligjshëm i shkaktimit të dëmtimit fizik ose kontaktit të padëshiruar fizik ndaj një personi tjetër, ose, në disa përkufizime ligjore, kërcënimi ose tentativa për ta bërë këtë. Ai është njëkohësisht një krim dhe një delikt dhe, për rrjedhojë, mund të rezultojë në ndjekje penale, përgjegjësi civile ose të dyja. Për më tepër, sulmi është një akt kriminal në të cilin një person me dashje shkakton frikën e dëmtimit fizik ose kontaktit fyes ndaj një personi tjetër. Sulmi mund të kryhet me ose pa armë dhe mund të variojë nga dhuna fizike deri te kërcënimet me dhunë. Sulmi shpesh përmendet si një përpjekje për të kryer bateri, që është përdorimi i qëllimshëm i forcës fizike kundër një personi tjetër. Shkaktimi i qëllimshëm i frikës, frikës ose terrorit është një përkufizim tjetër i sulmit që mund të gjendet në disa sisteme ligjore. Në varësi të ashpërsisë së veprës penale, sulmi mund të rezultojë në gjobë, burgim apo edhe vdekje.

Përgjithësisht, përkufizimi i të drejtës zakonore është i njëjtë në të drejtën penale dhe deliktore.

Tradicionalisht, sistemet ligjore të ligjit të zakonshëm kanë përkufizime të veçanta për sulmin dhe baterinë. Kur vërehet ky dallim, bateria i referohet kontaktit aktual trupor, ndërsa sulmi i referohet një kërcënimi ose përpjekjeje të besueshme për të shkaktuar bateri. Disa juridiksione kombinuan dy veprat penale në një krim të vetëm të quajtur "sulm dhe bateri", i cili më pas u referua gjerësisht si "sulm". Rezultati është se në shumë nga këto juridiksione, sulmi ka marrë një përkufizim që është më shumë në përputhje me përkufizimin tradicional të baterisë. Sistemet ligjore të ligjit civil dhe ligji skocez nuk e kanë dalluar kurrë sulmin nga bateria.

Sistemet ligjore në përgjithësi pranojnë se sulmet mund të ndryshojnë shumë në ashpërsi. Në Shtetet e Bashkuara, një sulm mund të akuzohet si një kundërvajtje ose një krim. Në Angli dhe Uells dhe Australi, ai mund të akuzohet si sulm i zakonshëm, sulm që shkakton dëm trupor aktual (ABH) ose dëmtim i rëndë trupor (GBH). Kanadaja gjithashtu ka një sistem me tre nivele: sulm, sulm që shkakton lëndime trupore dhe sulm i rëndë. Zakonisht ekzistojnë akuza të veçanta për sulme seksuale, grindje dhe sulm ndaj një oficeri policie. Sulmi mund të mbivendoset me një tentativë krimi; për shembull, një sulm mund të akuzohet si tentativë vrasje nëse është bërë me qëllim për të vrarë.

## Shiko edhe 
* Kërcënimi

## Referime
Katër Tigrat Aziatikë

parapamje|349x349px|Katër shtetet e tigrave aziatikë me flamuj të vendeve.
**Katër Tigrat Aziatikë** (të njohur edhe si **Katër Dragonjtë Aziatikë** ose **Katër Dragonjtë e Vegjël** në Kinezisht dhe Koreanisht) janë ekonomitë e zhvilluara të Azisë Lindore të Hong Kongut, Singaporit, Koresë së Jugut dhe Tajvanit. Midis fillimit të viteve 1950 dhe 1990, ato iu nënshtruan industrializimit të shpejtë dhe ruajtën norma jashtëzakonisht të larta rritjeje prej më shumë se 7% në vit.

Në fillim të shekullit të 21-të, këto ekonomi ishin zhvilluar në ekonomi me të ardhura të larta, të specializuara në fushat me avantazh konkurrues. Hong Kongu dhe Singapori janë bërë qendra kryesore financiare ndërkombëtare, ndërsa Koreja e Jugut dhe Tajvani janë liderë në prodhimin e komponentëve dhe pajisjeve elektronike. Institucionet e mëdha kanë shtyrë që ato të shërbejnë si modele për shumë vende në zhvillim, veçanërisht për ekonomitë e këlyshëve të tigërve të Azisë Juglindore.

Në vitin 1993, një raport i Bankës Botërore, *Mrekullia e Azisë Lindore*, u vlerësoi politikave neoliberale me bumin ekonomik, duke përfshirë mbajtjen e politikave të orientuara nga eksporti, taksat e ulëta dhe shtetet minimale të mirëqenies. Analizat institucionale zbuluan se ishte përfshirë njëfarë niveli i ndërhyrjes së shtetit. Disa analistë argumentuan se politika industriale dhe ndërhyrja e shtetit kishin një ndikim shumë më të madh sesa sugjeronte raporti i Bankës Botërore.

## Shiko edhe 
* Zhvillimi ekonomik

## Referime
Karabina

, një karabinë e zakonshme e stilit AR-15. M4 është varianti më i shkurtër dhe më i lehtë i karabinës së pushkës M16.]]
Një **karabinë** është një armë e gjatë që ka një tytë të shkurtuar nga gjatësia e saj origjinale. Shumica e karabinave moderne janë pushkë që janë versione kompakte të një pushke më të gjatë ose janë pushkë që mbushen me fishekë më pak të fuqishëm.

Përmasat më të vogla dhe pesha më e lehtë e karabinave i bëjnë ato më të lehta për t'u trajtuar. Ato zakonisht u jepen trupave me lëvizshmëri të lartë si ushtarët e operacioneve speciale dhe parashutistët, si dhe personelit të montuar, artilerisë, logjistikës ose personelit tjetër jo-këmbësor, rolet e të cilëve nuk kërkojnë pushkë me madhësi të plotë, megjithëse ka një tendencë në rritje për karabina do t'u lëshohen ushtarëve të vijës së parë për të kompensuar peshën në rritje të pajisjeve të tjera të lëshuara. Një shembull i kësaj është karabina M4, karabina standarde e lëshimit të Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara.

## Shiko edhe 
* Karabina M4

## Referime
Siguria e shtëpisë

**Siguria e shtëpisë** përfshin si harduerin e sigurisë të vendosur në një pronë ashtu edhe praktikat personale të sigurisë së individëve. Pajisjet e sigurisë përfshijnë dyert, bravat, sistemet e alarmit, ndriçimin, detektorët e lëvizjes dhe sistemet e kamerave të sigurisë. Siguria personale përfshin praktika të tilla si sigurimi i kyçjes së dyerve, aktivizimi i alarmeve, zotërimi i një qeni, mbyllja e dritareve dhe çelësat shtesë që nuk fshihen jashtë.

Sipas një raporti të FBI-së, 58.3% e vjedhjeve në Shtetet e Bashkuara përfshinin hyrje të dhunshme. Sipas statistikave më të fundit, vjedhja mesatare në Shtetet e Bashkuara zgjat rreth 90 sekonda deri në 12 minuta, dhe mesatarisht, një hajdut hyn në një shtëpi brenda 60 sekondave. Shumica synojnë paratë e gatshme, të ndjekura nga bizhuteritë, drogat dhe pajisjet elektronike. Metodat e zakonshme të sigurisë përfshijnë kurrë mos fshehjen e çelësave shtesë jashtë, asnjëherë mos fikjen e të gjitha dritave, vendosjen e ngjitësve të vegjël CCTV në dyer dhe mbajtjen e mirë me fqinjët.

## Shiko edhe 
* Alarmi i sigurisë
* Shtëpia

## Referime
Çeshenë

**Çeshenë** (polonisht *Ciechanów*) është qyteti i Masovia (Poloni).

## Gjeografia 
## Demografia 
## Ekonomia 
## Kultura 
## Historia 
## Shih edhe 
## Lidhje të jashtme
Alarmi i sigurisë

Një **alarm sigurie** është një sistem i krijuar për të zbuluar ndërhyrje, të tilla si hyrja e paautorizuar, në një ndërtesë ose zona të tjera, të tilla si një shtëpi ose shkollë. Alarmet e sigurisë mbrojnë kundër vjedhjes ose dëmtimit të pronës, si dhe kundër ndërhyrësve. Shembujt përfshijnë sistemet personale, alarmet e sigurisë së lagjes, alarmet e makinave dhe burgjet.

Disa sisteme alarmi shërbejnë për një qëllim të vetëm të mbrojtjes nga vjedhjet; sistemet e kombinuara sigurojnë mbrojtje nga zjarri dhe ndërhyrja. Sistemet e alarmit të ndërhyrjes kombinohen me sistemet e mbikqyrjes televizive me qark të mbyllur (CCTV) për të regjistruar aktivitetet e ndërhyrësve dhe ndërfaqen me sistemet e kontrollit të aksesit për dyert e mbyllura elektrike. Ka shumë lloje të sistemeve të sigurisë. Pronarët e shtëpive zakonisht kanë zhurmues të vegjël, të pavarur. Këto pajisje mund të jenë gjithashtu sisteme të ndërlikuara, me shumë role me monitorim dhe kontroll kompjuterik. Mund të përfshijë edhe një zë të dyanshëm që lejon komunikimin midis panelit dhe stacionit të monitorimit.

## Shiko edhe 
* Siguria e shtëpisë

## Referime
Devotshmëria

**Devotshmëria** është një virtyt që mund të përfshijë përkushtimin fetar ose shpirtëror. Një element i përbashkët në shumicën e koncepteve të devotshmërisë është një detyrë respekti. Në një kontekst fetar, devotshmëria mund të shprehet përmes aktiviteteve ose përkushtimeve të devotshme, të cilat mund të ndryshojnë midis vendeve dhe kulturave.

## Shiko edhe 
* Virtyti

## Referime
Dëshnica dhe dëshnicarët

**Dëshnica dhe dëshnicarët**  është një libër me autor Nuri Dragoj, i botuar në Tiranë nga shtëpia botuese "Mokra". Ky botim trajton aspekte të ndryshme të historisë, gjeografisë, kulturës dhe jetës ekonomike të Dëshnicës dhe banorëve të saj, duke paraqitur një studim të thelluar dhe të gjithanshëm mbi këtë krahinë të Shqipërisë Jugore.

Libri përbëhet nga tre vëllime të veçanta, secila e dedikuar një aspekti të rëndësishëm të jetës dhe trashëgimisë së dëshnicarëve.

1. Vështrim gjeografik dhe jeta ekonomike 

Ky vëllim i librit, me 287 faqe të pasura me ilustrime, përshkruan gjeografinë e krahinës së Dëshnicës dhe trajton aspektet ekonomike të jetës së saj. Libri analizon zhvillimin e fshatrave të zonës, produktivitetin bujqësor dhe ndikimin e kushteve natyrore në ekonominë lokale.

* ISBN: 9994378260
* Botuar më: 2005

   
2. Njerëz që u këndon zemra 

Ky vëllim i librit, me 316 faqe dhe 4 fletë me ilustrime, sjell një panoramë etnologjike dhe sociale të Dëshnicës. Ajo trajton zakonet dhe ritet e veçanta të banorëve, duke nxjerrë në pah aspektet më të spikatura të traditave dhe kulturës shqiptare.

* ISBN: 9994378279
* Botuar më: 2005

    
3. Penë dhe pushkë për mëmëdhenë 

Me një përmbajtje më historike, ky v!êllim ka 606 faqe dhe është e ilustruar me fotografi. Seksioni përshkruan kontributin e dëshnicarëve në luftërat për çlirimin dhe pavarësinë e Shqipërisë, duke përfshirë edhe periudhën e Luftës Nacionalçlirimtare dhe Luftën e Dytë Botërore. Ajo thekson patriotizmin dhe sakrificat e banorëve për atdheun.

* ISBN: 9994383051
* Botuar më: 2005
    
Libri Dëshnica dhe dëshnicarët është një dokument i çmuar për studiuesit, historianët dhe lexuesit që janë të interesuar për historinë dhe kulturën e Shqipërisë Jugore. Ai ofron një dritare të veçantë në mënyrën e jetesës, strukturën shoqërore dhe kontributin kombëtar të një krahine të vogël, por të rëndësishme.

Me një përqendrim në traditën, kulturën dhe rolin historik të dëshnicarëve, ky botim përbën një homazh për banorët e kësaj zone dhe një burim të vyer për të ardhmen.

## Referime
Gregori VII

**Papa Gregori VII**, i lindur si Ildebrando di Soana, ishte një figurë shumë e rëndësishme në historinë e Kishës Katolike dhe në periudhën e Mesjetës së vonë. Lindi rreth vitit 1015 në Sovana t Toskanës dhe vdiq më 25 maj 1085 në Salerno të Italisë. Jeta dhe veprimtaria e tij janë theksuar nga një sërë ngjarjesh dhe vendimesh që kanë lënë një ndikim të thellë në zhvillimin e Kishës dhe në raportet midis autoritetit kishor dhe pushtetit sekular në shekullin XI.

## Jeta e hershme dhe monastike
Ildebrando u rrit në Romë dhe ishte i lidhur ngushtë me Kishën që në fëmijëri. Pas rritjes, ai u bë murg benediktin dhe shkoi në Kluny, një qendër e rëndësishme benediktine, ku mori njohuritë themelore duke u formuar intelektualisht.

## Papati dhe reforma kishtare
Në vitin 1073, Ildebrando u zgjodh papë dhe mori emrin Gregori VII. Në atë kohë, Kisha Katolike përballej me një sërë sfidash, duke përfshirë korrupsionin brenda saj dhe ndikimin e të interesuarve sekularë mbi çështjet kishtare. Gregori VII filloi një fushatë të fuqishme për reformimin e Kishës, duke u përpjekur të zvogëlonte ndikimin e princave dhe të rregullonte shkeljet morale brenda klerit.

### Konflikti me prijet dhe kompetencat
Një nga konfliktet kryesore ishte me perandorin gjermanik, Henri IV. Ky konflikt u shpërnda rreth çështjes së kompetencave, ose e drejta e kujt ishte të emëronte zyrtarët kishtarë në tokat e tyre. Gregori VII mbajti një pozicion të fortë, shkishëroi Henrin e IV, duke shpallur se ai nuk ishte më mbret i zgjedhur.

### Kanoni dhe reforma juridike
Papa Gregori VII miratoi një sërë kanonesh dhe dekretesh që ndryshuan strukturën dhe funksionimin e Kishës. Këto përfshinin rregulla të reja për zgjedhjen e papës, celibatin e klerit dhe raportet e peshkopëve me perandorët dhe princat lokalë.

### Rënia
Megjithatë, pushteti i papës u përball me sfida të mëdha. Henri IV organizoi një sinod që zgjodhi një antipapë kundër Gregorit, duke shkaktuar një periudhë tensioni dhe lufte të brendshme. Pas periudhës së tensionit, papa u arrestua nga forcat e Henrit të IV dhe u detyrua të largohej nga Roma. Ai do ta kalonte pjesën më të madhe të fundit të jetës së tij në ekzil në Salerno, ku vdiq më 25 maj 1085.

## Trashëgimia dhe Pasqyrimi Në Histori
Trashëgimia e Papa Gregorit VII vazhdon të jetë e ndjeshme. Edhe pse në jetën e tij ai mundi të përballet me sfida të mëdha dhe dështime, ai la pas një ndikim të qëndrueshëm në strukturën dhe mënyrën e funksionimit të Kishës Katolike. Për historiografinë, figura e Gregorit VII është objekt i shpeshtë studimi, duke u analizuar për ndikimin dhe kontekstin e tij historik.

## Shiko edhe 
* Lista e papëve
* Vatikani

## Referenca 
## Lidhje të jashtme 
* 
*  Lista e të gjithë papëve nga gazeta Guardian.
Illyria Reborn

**Illyria Reborn** është një libër i shkruar nga Dymphna Cusack dhe botuar në vitin 1966. Libri fokusohet në historinë e Ilirisë, një rajon historik në Ballkan, dhe eksploron sfidat dhe ndryshimet që ka përjetuar gjatë kohës. Përmes një rrëfimi të thellë dhe detajuar, autori shpalos ngjarjet historike dhe kulturën e këtij rajoni. Libri gjithashtu trajton temat e identitetit kombëtar, luftës dhe pasojave të saj, si dhe ndikimin e politikës dhe pushtetit në jetën e njerëzve të Ilirisë. "Illyria Reborn" është një libër i rekomanduar për ata që janë të interesuar për historinë dhe kulturën e Ballkanit.

## Përmbledhje 
Illyria Reborn është një roman historik që është përqëndruar në historinë e Ilirisë, një rajon i njohur historikisht për vendndodhjen e tij në Ballkanin Perëndimor. Përmes një rrëfimi të thellë dhe detajuar, autorja eksploron sfidat dhe ndryshimet që ka përjetuar Iliria gjatë kohës.

Libri fillon me periudhën e lashtë të Ilirisë, duke shpalosur kulturën dhe traditat e lashta të këtij rajoni. Pastaj, autorja kalon në periudhën e pushtimit romak dhe ndikimin e tyre në Iliri. Libri trajton gjithashtu periudhën e pushtimit osman dhe luftën për pavarësi të Ilirisë.

Nëpërmjet personazheve të rrëfimit, lexuesi njihet me jetën e njerëzve të Ilirisë dhe ndjen sfidat e tyre të përditshme. Libri shpalos temat e identitetit kombëtar, luftës dhe pasojave të saj, si dhe ndikimin e politikës dhe pushtetit në jetën e njerëzve të Ilirisë.

Dymphna Cusack është një shkrimtare që shkruan me një stil tërheqës dhe të detajuar, duke sjellë në jetë historinë dhe kulturën e Ilirisë në mënyrë të mahnitshme. Libri është i rekomanduar për ata që janë të interesuar për historinë dhe kulturën e Ballkanit, si dhe për ata që dëshirojnë të kenë më shumë njohuri për një rajon të rëndësishëm historik.

## Lidhje të jashtme 
* *Illyria Reborn*. Heinemann. London. 1966.
24 Maji (gazetë)

**24 Maji** ishte organ i Komitetit të Partisë të rrethit të Përmetit. Gazetë e përjavshme me 4 faqe.
Kampi i Vloçishtit

Në pranverë të vitit 1947, u ngrit një kamp të burgosurish për tharjen e kënetës së Maliqit, që fillimisht u vendos në Vloçisht dhe më pas në Pojan. Qendra e kampit ishte në Vloçisht, por front pune kishte edhe në Nizhavec. Në pranverën e vitit 1948 në kamp, u mblodhëm 1200 të burgosur nga burgjet e Korçës, Tiranës, Elbasanit dhe Durrësit, 90% e të cilëve ishim për faje politike. Shumica e këtyre ishin avokatë, profesorë të shkollave të mesme, mjekë, studentë, ish-oficerë eprorë, ish-nëpunës, tregtarë, priftërinj katolikë, hoxhallarë dhe baballarë bektashinj.

## Puna në kamp 
Banesën e kishim në disa baraka, ku shiu i tërë nga hynte nga brenda. Për fjetje kishim vetëm nga një batanije, pasi na thanë që për mungesë automjetesh, nuk mund të merrnin tesha të tjera. Si ushqim na jepnin makarona nga më të këqijat dhe në verë kunguj e speca. Por në 10 veta nuk mund të mbushje një lugë me makarona. Pjesa tjetër ishte ujë i ngrohtë. Të rinjtë duhej të plotësonin nga 2-3 norma, ndryshe konsideroheshin sabotatorë, pasi ata gjoja kishin mundësi të jepnin rendiment më tepër. 
 Përveç torturave, udhëheqja e kampit dënonte pa arsye të internuarit dhe dhuna e terrori shkaktuan shumë viktima në kamp. [Drejtori] një ditë vrau vetë një të burgosur me shkelma dhe pushkatoi 5 të tjerë, ndërmjet të cilëve më vjen ndër mend Nesim Luarasi, një djalë i ri nacionalist, i cili qysh prej një viti ndodhej i rëni në shtrat nga pneumonia dhe që u mor në kamp me batanije, pasi nuk ishte në gjendje të ngrihej vetë.

## Referime
Komuna e Xhepçishtit

Komuna e Xhepçishtit (Maqedonisht: Општина Џепчиште) ishte komunë rurale në Maqedoninë së veriut, e themeluar në vitin 1996, dhe pushoi së ekzistuari me ligjin për ndarjen territoriale të Maqedonisë së veriut në vitin 2004, kur iu aneksua Komunës së Tetovës. Selia e komunës ishte fshati Xhepçisht.https://mk.m.wikipedia.org/w/index.php?oldid=4822069&title=%D0%9E%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%8F%D0%B5%D0%BF%D1%87%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B5#cite_note-%D0%B2%D0%B5%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA-2

Referime

https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9E%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%8F%D0%B5%D0%BF%D1%87%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B5&oldid=4822069 Komuna e Xhepçishtit(Në Maqedonisht)

https://mk.m.wikipedia.org/w/index.php?oldid=4822069&title=%D0%9E%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%8F%D0%B5%D0%BF%D1%87%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B5#cite_note-%D0%B2%D0%B5%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA-2 Ligji për ndarjen territoriale të Republikës së Maqedonisë dhe përcaktimin e zonave të njësive të vetëqeverisjes lokale, "Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë" nr.  49/96 të 14 shtatorit 1996”.(Në Maqedonisht)

https://web.archive.org/web/20120324050205/http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf"Regjistrimi i Maqedonisë" (PDF).  Instituti për Statistikat e Maqedonisë.  2002. Arkivuar nga origjinali më 24-03-2012.  Qasur më 14 shkurt 2015.(Në Maqedonisht)
Everett Reimer

**Everett W. Reimer** (1910–1998  ) ishte një teoricien i arsimit, i cili shkroi disa libra mbi politikën arsimore dhe ishte një ithtar i largimit nga shkolla . Ai ishte një mik i shquar i Ivan Illich, të cilin e takoi në Universitetin Katolik të Porto Rikos .  

Everett Reimer kur ishte i ri ishte i angazhuar n; një sërë aktivitetesh, duke përfshirë shitjen e hartave, luajtjen e futbollit profesional, shtypjen e kartolinave përshëndetëse dhe punën në një fabrikë gomash. Gjatë Luftës së Dytë Botërore ishte nëpunës civil. Pas luftës, Reimer punoi për Komisionin e Energjisë Atomike, për Qendrën Kërkimore të Anketave në Universitetin e Miçiganit dhe për Qendrën Kërkimore të Uashingtonit të Shkollës Maxwell, Universiteti i Sirakuzës. 

## Biografia 
Pas këtyre punëve Reimer erdhi në Porto Riko si Sekretar i Komitetit të Burimeve Njerëzore dhe punoi për Aleancën për Progres. Reimer u takua me Ivan Illich në 1958 në Porto Riko, ku ata së bashku zhvilluan filozofinë e tyre të largimit nga shkolla. Reimer më pas iu bashkua Qendrës për Dokumentim Ndërkulturor (CIDOC), si Drejtor i seminarit të CIDOC mbi Alternativat në Arsim. 
## Libra të botuar 
* *Power for All or for None* by Katherine and Everett Reimer (1998)
* *School is Dead: Alternatives in Education*
* *Unusual ideas in education* (Series B: Opinions / International Commission on the Development of Education) (Series B: Opinions / International Commission on the Development of Education)
* *Social problems associated with the development of Puerto Rico during the last two decades* (January 1, 1960)
* ''Venezuela's human resources* (January 1, 1964)
* *Problems of methodology in the investigation and planning of education [and] training in Venezuela* (January 1, 1964)
* *Three weeks in the life of a utopia* (1976)
* *Futuros alternativos* (Serie de planificación)
* *Social planning: Collected papers, 1957-68* (CIDOC cuaderno) (1968)
* *Comprehensive educational planning in Puerto Rico'' (Comprehensive planning in state education agencies) (January 1, 1968)

## Referime 
## Lidhje te jashtme 
* Whalesong.org review
* Amazon reviews of "School is Dead"
* Critical studies of schooling review
* Everett Reimer in libraries (WorldCat catalog)
Historia e Ardës

parapamje|Tolkien nënkuptonte që Arda të ishte "Toka jonë e gjelbër dhe e fortë", e parë këtu në malet Baltistan, "në një epokë mjaft të largët në të kaluarën".
School is Dead

***School is Dead*** ose shqip **Shkolla është e vdekur** është një libër i shkruar nga Everett Reimer në të cilin autori që shqyrton në mënyrë kritike sistemin arsimor, propozon një vizion alternativ për arsimin. Libri u botua në vitin 1971, por shumë nga idetë e paraqitura vazhdojnë të jenë aktuale edhe sot.

## Vështrim 
Reimer shpreh shqetësimin e tij për sistemin tradicional të arsimit, duke e quajtur atë "e vdekur" për shkak të mënyrës se si shkolla ka tendencë të mbjellë dhe forcojë një model të caktuar mendimi dhe kulturë. Ai shfaq shqetësimin se sistemi arsimor nuk ka arritur të përgatisë nxënësit për një botë që ndryshon shpejt.

Në pjesën tjetër të librit, Reimer shpalos idenë e një shkolle që ka një fokus më të lirë dhe më fleksibël, duke lejuar nxënësit të zhvillojnë interesat e tyre unike dhe të gjejnë vetëmësimin. Ai flet për nevojën për një arsim që inkurajon kreativitetin, vetëpërgjegjësinë dhe aftësinë për të mësuar nga përvoja e vërtetë.

Gjithashtu, Reimer shpreh bindjen se shkolla duhet të jetë një vend ku nxënësit marrin pjesë aktivisht në procesin e zgjedhjes së kurrikulës dhe zhvillojnë aftësi sociale dhe kritike. Kritika e tij ndaj sistemit tradicional të arsimit ka influencuar diskutimet mbi reformën arsimore dhe thellimin e angazhimit të nxënësve në procesin e mësimit.

Përmbledhtuar, "School is Dead" është një libër që sfidon parimet e sistemit arsimor dhe propozon një vizion alternativ për të ardhmen e arsimit, duke theksuar lirinë, kreativitetin dhe pjesëmarrjen e nxënësve.

Në përmbledhje, “Shkolla është e vdekur” është një libër që sfidon parimet e sistemit arsimor dhe propozon një vizion alternativ për të ardhmen e arsimit, duke theksuar lirinë, kreativitetin dhe pjesëmarrjen e nxënësve. 

## Lidhjet e jashtme 
* https://archive.org/stream/SchoolIsDead-EverettReimer/dead_djvu.txt

## Referime
The End of Education

***The End of Education*** ose ***Fundi i Arsimit***  është një libër nga Neil Postman për arsimin publik në Shtetet e Bashkuara . Përdorimi i fjalës "fund" në titull ka dy kuptime: në radhë të parë, si sinonim i "qëllimit", por edhe si një parashikim për të ardhmen e shkollave publike nëse ato nuk identifikojnë dhe komunikojnë me sukses një qëllim bindës për ekzistencën e tyre në kuadër të kulturës njerëzore.

## Lidhjet e jashtme 
* Book Review by Scott London 
* essay by Bradley A. Levinson 

## Referime
Lufta e Dytë Sovjeto-Finlandeze

[parapamje|Ushtar me [Pushka automatike|automatik (Në sfond, plazhi i Sorvalit i mbajtur nga armiku), 1944.06.25.]]
**Lufta e Dytë Sovjeto-Finlandeze**, e njohur gjithashtu si **Lufta e Vazhdimit** ishte një luftë e zhvilluar nga Finlanda dhe Gjermania naziste kundër Bashkimit Sovjetik gjatë Luftës së Dytë Botërore. Filloi me një deklaratë finlandeze të luftës dhe pushtimit më 25 qershor 1941 dhe përfundoi më 19 shtator 1944 me armëpushimin e Moskës. Bashkimi Sovjetik dhe Finlanda kishin luftuar më parë në Luftën e Dimrit nga viti 1939 deri në vitin 1940, e cila përfundoi me dështimin sovjetik për të pushtuar Finlandën dhe Traktatin e Paqes në Moskë. Arsyet e shumta janë propozuar për vendimin finlandez për të pushtuar, ku rifitimi i territorit të humbur gjatë Luftës së Dimrit konsiderohet si më i zakonshmi. Arsyetime të tjera për konfliktin përfshijnë vizionin e Presidentit finlandez Risto Ryti për një Finlandë të Madhe dhe dëshirën e Komandantit të Përgjithshëm Carl Gustaf Emil Mannerheim për të aneksuar Karelinë Lindore.

Më 22 qershor 1941, Boshti pushtoi Bashkimin Sovjetik. Tre ditë më vonë, Bashkimi Sovjetik kreu një sulm ajror në qytetet finlandeze, gjë që bëri që Finlanda të shpallte luftë dhe të lejonte trupat gjermane në Finlandë të fillonin luftën sulmuese. Deri në shtator 1941, Finlanda kishte rifituar koncesionet e saj pas Luftës së Dimrit ndaj Bashkimit Sovjetik në Karelia. Ushtria finlandeze vazhdoi ofensivën e saj përtej kufirit të vitit 1939 gjatë pushtimit të Karelisë Lindore dhe e ndaloi atë vetëm rreth 30–32 km nga qendra e Leningradit. Ajo mori pjesë në rrethimin e qytetit duke prerë rrugët veriore të furnizimit dhe duke gërmuar deri në vitin 1944. Në Lapland, forcat e përbashkëta gjermano-finlandeze nuk arritën të kapnin Murmanskun ose të ndërpresin hekurudhën Kirov (Murmansk). Ofensiva Sovjetike Vyborg–Petrozavodsk në qershor dhe gusht 1944 i dëboi finlandezët nga shumica e territoreve që ata kishin fituar gjatë luftës, por ushtria finlandeze e ndaloi ofensivën në gusht 1944.

Armiqësitë midis Finlandës dhe BRSS u ndërprenë në shtator 1944 me nënshkrimin e armëpushimit të Moskës, në të cilën Finlanda rivendosi kufijtë e saj sipas Traktatit të Paqes të Moskës të vitit 1940 dhe më tej lëshoi Petsamo dhe ua dha me qira Gadishullit Porkkala sovjetikëve. Për më tepër, Finlandës iu kërkua t'i paguante dëmshpërblimet e luftës Bashkimit Sovjetik, të pranonte përgjegjësinë e pjesshme për luftën dhe të pranonte se kishte qenë një aleate gjermane. Finlandës i kërkohej gjithashtu nga marrëveshja që të dëbonte trupat gjermane nga territori finlandez, gjë që çoi në Luftën Lapland midis Finlandës dhe Gjermanisë.

## Shiko edhe 
* Lufta e Parë Sovjeto-Finlandeze

## Referime
Mjeku i luftimeve

Një **mjek luftarak** është përgjegjës për ofrimin e trajtimit mjekësor urgjent në një pikë të plagosjes në një mjedis luftimi ose stërvitor, si dhe kujdesin parësor dhe mbrojtjen e shëndetit dhe evakuimin nga një pikë lëndimi ose sëmundjeje. Për më tepër, mjekët mund të jenë gjithashtu përgjegjës për krijimin, mbikëqyrjen dhe ekzekutimin e planeve afatgjata të kujdesit ndaj pacientit në konsultim ose në mungesë të një mjeku të disponueshëm ose ofruesit të praktikës së avancuar. Mjekët luftarakë mund të përdoren në spitale dhe klinika, ku ata kanë mundësinë të punojnë në role shtesë, si operimi i pajisjeve mjekësore dhe laboratorike dhe kryerja dhe asistimi në procedura.

## Shiko edhe 
## Referime
Robëria

në robëri në kopshtin zoologjik Caricuao në Karakas.]]
**Robëria**, ose **mbajtja rob**, është një gjendje ku njerëzit ose kafshët e tjera janë të kufizuar në një hapësirë të caktuar dhe nuk lejohen të largohen ose të lëvizin lirshëm. Një shembull për njerëzit është burgimi. Të burgosurit e luftës zakonisht mbahen në robëri nga një qeveri armiqësore ndaj tyre. Kafshët mbahen në robëri në kopshtet zoologjike, dhe shpesh si kafshë shtëpiake dhe si bagëti.

## Shiko edhe 
## Referime
Kolona

të ushtrisë amerikane në Havai.]]
Një **kolonë** është një grup automjetesh, zakonisht mjete motorike ose anije, që udhëtojnë së bashku për mbështetje dhe mbrojtje të ndërsjellë. Shpesh, një kolonë organizohet me mbështetje të armatosur mbrojtëse dhe mund të ndihmojë në ruajtjen e kohezionit brenda një njësie. Mund të përdoret gjithashtu në një kuptim joushtarak, për shembull kur vozitni nëpër zona të largëta.

## Shiko edhe 
* Kamioni

## Referime
Fletoret

__NOINDEX__

**Fletoret** është nisma e digjitalizimit të veprave letrare në shqip me qëllim shpërndarjen e lirë të tyre. Subjekt i nismes jane veprat ne domain-in publik. Sipas ligjit: *Nr. 35/2016: Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to* , veprat e të gjithë shkrimtarëve që kanë vdekur para 70 vitesh, janë pasuri publike (në domain-in publik). Deri tani, tek Fletoret gjejmë vepra të Migjenit, Faik Konicës, Gjergj Fishtës, Sami Frasherit , Fan Nolit, Ndre Mjedës dhe Lekë Dukagjinit.

Fletoret janë nismë vullnetare.

## Historia 
Fletoret u themelua në Nëntor të vitit 2023.  Ne 20 Tetor të vitit 2024, e gjithë përmbajtja e Fletoreve (materiali bazë) u hap për publikun. 

## Librat 
Lista e librave që janë publikuar tek Fletoret: 
 

## Referime 
## Lidhjet e jashtme 
Llogaritë zyrtare te Fletoreve janë:

* Faqja: https://fletoret.com/
* Twitter: https://twitter.com/FletoretSQ
* Reddit: https://www.reddit.com/r/fletoret/
* GitHub: https://github.com/Fletoret
Turqit në Bullgari

**Turqit bullgarë** (bullgarisht: български турци; turqisht: Bulgaristan Türkleri) janë turq etnikë nga Bullgaria. Sipas regjistrimit të vitit 2021, kishte 508,375 bullgarë me origjinë turke, afërsisht 8.4% e popullsisë, duke i bërë ata pakicën më të madhe etnike të vendit. Turqit bullgarë përbëjnë gjithashtu popullsinë më të madhe të vetme të turqve në Ballkan. Ata kryesisht jetojnë në provincën jugore të Karxhalit dhe në krahinat verilindore të Shumenit, Silistra, Razgrad dhe Targovishte. Ekziston edhe një diasporë jashtë Bullgarisë në vende si Turqia, Austria, Holanda, Suedia, Norvegjia dhe Rumania, nga të cilat më të rëndësishmet janë turqit bullgarë në Turqi.

Turqit bullgarë janë pasardhës të kolonëve turq që hynë në rajon pas pushtimit osman të Ballkanit në fund të shekullit të 14-të dhe fillimit të shekullit të 15-të, si dhe të konvertuarit bullgarë në Islam, të cilët u turqizuan gjatë shekujve të sundimit osman. Megjithatë, është sugjeruar gjithashtu se disa turq që jetojnë sot në Bullgari mund të jenë pasardhës të drejtpërdrejtë etnik të fiseve të hershme mesjetare Peçenege, Oghuz dhe Turke Kumane. Sipas traditës vendase, pas një politike risistemimi, turqit Karamanid (kryesisht nga Vilajeti i Konias, Vilajeti Nevşehir dhe Vilajeti Niğde i Krahinës së Karamanit) u vendosën kryesisht në zonën e Karxhalit nga sulltanët Mehmed Pushtuesi, Selimi dhe Mahmudi II. Komuniteti turk u bë një pakicë etnike kur u krijua Principata e Bullgarisë pas Luftës Ruso-Turke të 1877-78. Ky komunitet është i vetëdijes etnike turke dhe ndryshon nga etnia shumicë bullgare dhe pjesa tjetër e kombit bullgar për nga gjuha, feja, kultura, zakonet dhe traditat e veta.

## Shiko edhe 
* Turqit

## Referime
Burgu i Dubravës

**Burgu i Dubravës** është një institucion korrektues që ndodhet afër Istogut, Kosovë, poashtu është burgu më i madh në vend.  

## Ngjarjet 
### Bombardimet dhe ekzekutimet e vitit 1999 
Më 19 dhe 21 maj NATO bombardoi burgun, duke vrarë të paktën 23 anëtarë të UÇK-së. Pasoi një trazirë në burg, gjatë së cilës forcat serbe vranë më shumë se 100 shqiptarë. 

### Trazirat e vitit 2003 
Pesë të burgosur u vranë dhe 16 u plagosën gjatë një trazire që shpërtheu më 4 shtator 2003 pas protestave për kushtet e jetesës në burg. UNMIK-u u përpoq t'i jepte fund protestës në mënyrë paqësore, por të burgosurit i vunë zjarrin dyshekëve të tyre.

Në vitin 2019 u publikua një studim për cilësinë e jetës në burg. 

## Referime 
* 
* 
* 
* 

## Referime
Masakra në lagjen e boshnjakëve

**Masakra në lagjen e boshnjakëve** është një masakër që ka ndodhur në lagjen e boshnjakëve, në Mitrovicë, më datën 15 prill të vitit 1999, ku janë vrarë dhe masakruar 23 civilë shqiptarë. 

Më 15 prill të vitit 1999, forcat e armatosura serbe pasi kishin mbledhur rreth 80 persona në shtëpinë e Mustafë Sahitit, kishin filluar torturimin e tyre dhe më pas i kishin vrarë 23 shqiptarë në gjithë lagjen e bashnjakëve. 

## Shih edhe 
* Lufta e Kosovës
* Krimet e Luftës në Kosovë

## Referime
Djelmnis se Bytycit

Djelmnis se Bytycit Jane nje grup forcas ushtarake te krijuara ne tropoje ne zonen e Bytycit me qender fshatin Pac. Kjo ushtri e krijuar nga bashkimi i fiseve te Bytycit ishte vendosur nen komanden e Mal Dula i lindur ne fshatin Pac ai ishte Bajraktar Bytyci qellimi i keti organizimi ushtrie me emrin e Djelmnis se Bytycit ishte mbrojta e territove te plaves dhe gucise qe ishin vendousr nga fuqit e medha te ishin pjes e malit te zi por Tropoja dhe kryesisht Bytyci nuk e deshironte nje gje te tille. Pjes e Djelmnis se Bytycit ishte edhe Tahir Nimani Me kembngulje mal dula bashk me Djelmnijn e bytycit mbrojn trojet shqiptare te malit te zi. Forca ushtarake te djelmnis se bashku me forcat te tjera te tropojes qe vinin nga gashi dhe forca nga gjakova ishin rreth 2000 ushtar te drejtuara nga komandant Mal Dula Forcat malazeze ishin rreth 4000 ushtare te drejtuara nga Teodor Milani vellai i Mark Milani. Rezultati i kesaj lufte ishte me fitore nga ana e Trupave te bashkuara shqiptare.
Kategoria Amatore II

**Kategoria Amatore II** është liga e gjashtë më e lart në Shqipëri.  

Skuadrat fituese promovohen për në Kategorinë Amatore I. Humbëset shkojne në Kategorinë Amatore III.

Skuadrat humbëse rrezikojnë të dalin nga ekzistenca.
Masakra e Belegut

**Në Beleg të Deçanit**, në pranverën e vitit 1999 forcat e shumta policore, ushtarake dhe paramilitare serbe  vranë dhe masakruan 46 shqiptarë.Sot e kësaj dite shumica dërmuese e të rënëve në masakër, mbesin ende të zhdukur.Më datë 29 dhe 30 mars 1999, Belegu u pushtua nga njësitet paramilitare serbe që vranë në prag të shtëpisë para familjarëve: Nezir e Naim Vishajn si dhe mësuesin nga Irzniqi Daut Aliçkajn, më pastaj popullatën civile i mblodhën në një shtëpi në qendër të fshatit duke i maltretuar e kërcënuar se do të vriteshin. Në mëngjesin e 30 marsit 1999 forcat serbe, duke i rrahur e keqtrajtuar gra, fëmijë e pleq i kishin deportuar me forcë drejt Shqipërisë, ndërsa burrat e mbase disa ende pambushur të tetëmbëdhjetat i ndalën aty për t’i pushkatuar më vonë të gjithë, po ashtu me ditë të tëra i dhunuan dhe i  mbajtën gratë e vajzat e reja të mbyllura. 

Ndonëse dihen emrat e krimineleve që vranë e masakruan banorët e fshatit Beleg, ende nuk ka ndonjë veprim konkret nga autoritetet serbe apo ato ndërkombëtare për dënimin e autorëve të krimit në Masakrën e Belegut. 

Kjo është njëra prej masakrave më të mëdha të kryera nga forcat paramilitare serbe, të cilë më 1999 filluan një ofensivë të egër ndaj popullatës së Irzniqit dhe Belegut, një ditë pasi ata pësuan humbje nga Ushtria Çlirimtare e Kosovës.

Belegu është një fshat me histori të lashtë, shtrihet në pjesën perëndimore të Kosovës rreth 2 km në verilindje të Deçanit. Ashtu siç e dëshmojnë dokumentet arkivore,edhe pse jo të shumta në numër, mund të konsiderojmë se Belegu si lokalitet të populluar edhe pse me një popullsi shumë të vogël në krahasim me territorin dhe shtrirjen etij, e hasim në Krisobulën e Deçanit që në vitin 1330.

Ndonëse dihen emrat e krimineleve që vranë e masakruan banorët e fshatit Beleg, ende nuk ka ndonjë veprim konkret nga autoritetet serbe apo ato ndërkombëtare për dënimin e autorëve të krimit në Masakrën e Belegut. Drejtësia Ndërkombëtare nuk e ka bërë zbardhjen e autorëve të kësaj vepre gjenocide në luftën e fundit në Kosovë.Edhe pse të mbijetuarit disa herë radhazi kanë dëshmuar në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë në Hagë.

## Shikoni dhe 
## Referime 
## Lidhjet e jashtme
Tahir Nimani

* Tahir Nimani (Pac ,Bytyc,Bajraktar,1857-1917)
Tahir Nimani i lindur ne fshatin Pac krahina Bytyc zona e Tropojes. Tahir Nimani ishte kontribues ne luften Shqiptaro-Malazeze se bashku me Mal dulen Bajraktar i bytycit duke dhen besen,shpirtin dhe gjithcka kishte per mbrojtjen e territoreve shqiptare Plave dhe Guci.
Tahir nimani ishte pjes e forcave ushtarake clirimtare te Djelmnis se Bytycit Tahir Nimani i rritur ne fshatin Pac te Bytycit ka marr pjes ne luften kunder ushtris Malazeze E cila drejtohej nga Teodor Milani vellai i Mark Milani beteja doli ne perfundim me fitoren e forcave te bashkuara te tropojes ku nje nga komandantet kryesore ishte Mal Dula Numri i ushtrise Malazeze ishte rreth 4000 ushtare ndersa ushtria e rrethit te Tropojes me nje numer prej 2000 ushtaresh arrin te dalin ne front te luftes dhe te fitojn. 
Qellimi i ushtrise ishte qe te mbroheshin trevat shqiptare te plaves e Gucise.
Tahir nimani dha kontribut bashk me kusherinjt dhe fshatin e tij te cilet pothuajse te gjith u angazhuan ne lufte per mbrojtjen e trojeve shqiptare nga forcat Malazeze.

*Vdekja e Tahir Nimanit:

Tahir Nimani ishte një figurë shqiptare e rëndësishme gjatë periudhës së pushtimit austro-hungarez në trojet shqiptare. Në vitin 1917, trupat austro-hungareze hyjnë në territorin shqiptar dhe marrin nen kontroll gjithë Shqipërinë, si dhe zonën e Tropojës dhe Bytyçit. Në këtë kontekst, Tahir Nimani u pushkatua nga trupat austro-hungareze. Pas vdekjes së tij, i vetmi pasardhës i tij ishte Mus Tahiri.

Tahir Nimani ishte një simbol i resistencës kundër pushtuesve në atë kohë të vështira për popullin shqiptar.

## Referime 
*1.^"Bytyçi". Wikipedia.2020-05-16

*2.^ "Historia e Lidhjes së Prizrenit". Prizren Post. Marrë më 2021-11-25.
*3.^ "Gashi i Gurit në Panteonin e Kombit". Bota Sot (në anglisht). Marrë më 2021-11-25.
*4.Lista e pjesëmarrësve në Lidhjen e Prizrenit

## Shiko edhe këtë 
*Mal Dula
*Beteja e Velikës
*Djelmnis se Bytycit
Deschooling Society

***Deschooling Society*** është një libër i vitit 1971 i shkruar nga prifti austriak Ivan Illich që kritikon rolin dhe praktikën e arsimit në botën moderne.   

## Përmbledhje 
*Deschooling Society* fillon si një punë polemike që më pas propozon sugjerime për ndryshime në edukimin në shoqëri dhe të mësuarit në jetët individuale.   Për shembull, ai bën thirrje për përdorimin e teknologjisë së avancuar për të mbështetur "rrjetet e të mësuarit",     të cilat përfshijnë "rrjetet e përputhjes së kolegëve", ku përshkrimet e aktiviteteve dhe aftësive të një personi shkëmbehen reciprokisht për arsimin që do të përfitonin.  Illich argumentoi se, me një përdorim egalitar të teknologjisë dhe një njohje të asaj që lejon përparimi teknologjik, do të ishte e garantuar krijimi i rrjetave të decentralizuara që do të mbështesin qëllimin e një sistemi arsimor vërtet të barabartë: 

Illich propozon një sistem edukimi të vetë-drejtuar në rregullime të rrjedhshme dhe joformale, të cilat ai i përshkruan si " *rrjeta* arsimore që rrisin mundësinë për secilin për të transformuar çdo moment të jetës së tij në një moment të të mësuarit, ndarjes dhe kujdesit". 

### Rrjetet e të mësuarit 
Duke zhvilluar këtë ide, Illich propozon katër *Rrjete Mësimore:*

# **Shërbimi i referencës për objektet arsimore** - Një drejtori e hapur e burimeve arsimore dhe disponueshmëria e tyre për nxënësit.
# **Shkëmbimi i aftësive** - Një bazë të dhënash e njerëzve që dëshirojnë të listojnë aftësitë e tyre dhe bazën mbi të cilën ata do të përgatiteshin për t'i ndarë ose shkëmbyer ato me të tjerët.
# **Përputhja me kolegët** - Një rrjet që ndihmon njerëzit të komunikojnë aktivitetet dhe synimet e tyre të të mësuarit në mënyrë që të gjejnë nxënës të ngjashëm që mund të dëshirojnë të bashkëpunojnë.
# **Drejtoria e Edukatorëve Profesionistë** - Një listë e profesionistëve, paraprofesionistëve dhe profesionistëve të lirë që detajojnë kualifikimet e tyre, shërbimet dhe kushtet në të cilat ato vihen në dispozicion.

## Shih edhe 
* Deshkollimi
* Moshkollimi

## Lidhjet e jashtme 
* Learning materials related to Deschooling Society at Wikiversity
* .
* MP3 version of the book, read for the Unwelcome Guests radio show
* *Ivan Illichs “Deschooling society” verstehen oder mißverstehen?*, June 1, 2016, Bertrand Stern 

## Referime
Identiteti (shkenca shoqërore)

[parapamje|Piktura e Narcisit nga Caravaggio, që përshkruan Narcisin duke vështruar ujin pasi ra në [Dashuria|dashuri me reflektimin e tij.]]
**Identiteti** përbëhet nga cilësitë, besimet, tiparet e personalitetit, pamja dhe/ose shprehjet që karakterizojnë një person ose një grup.

Identiteti shfaqet gjatë fëmijërisë kur fëmijët fillojnë të kuptojnë vetë-konceptin e tyre dhe ai mbetet një aspekt i qëndrueshëm gjatë fazave të ndryshme të jetës. Identiteti formohet nga faktorët socialë dhe kulturorë dhe nga mënyra se si të tjerët i perceptojnë dhe pranojnë karakteristikat e dikujt. Etimologjia e termit "identitet" nga emri latin identitas thekson imazhin mendor të një individi për veten dhe "njëjtësinë e tij me të tjerët". Identiteti përfshin aspekte të ndryshme të tilla si identitetet profesionale, fetare, kombëtare, etnike ose racore, gjinore, arsimore, gjenerative dhe politike, ndër të tjera.

Identiteti shërben për funksione të shumta, duke vepruar si një "strukturë vetërregulluese" që ofron kuptim, drejtim dhe një ndjenjë të vetëkontrollit. Ai nxit harmoninë e brendshme dhe shërben si një busull sjelljeje, duke u mundësuar individëve të orientohen drejt së ardhmes dhe të vendosin qëllime afatgjata. Si një proces aktiv, ai ndikon thellësisht në aftësinë e një individi për t'u përshtatur me ngjarjet e jetës dhe për të arritur një gjendje mirëqenieje. Megjithatë, identiteti buron nga tipare ose atribute mbi të cilat individët mund të kenë pak ose aspak kontroll, siç është prejardhja e tyre familjare ose përkatësia etnike.

Në sociologji, theksi vihet nga sociologët mbi identitetin kolektiv, në të cilin identiteti i një individi është i lidhur fort me sjelljen e roleve ose koleksionin e anëtarësimeve në grup që i përcaktojnë ato. Sipas Peter Burke, “Identitetet na tregojnë se kush jemi dhe ata u shpallin të tjerëve se kush jemi”. Identitetet më pas drejtojnë sjelljen, duke i shtyrë "baballarët" të sillen si "baballarët" dhe "infermierët" të sillen si "infermierë".

Në psikologji, termi "identitet" përdoret më së shpeshti për të përshkruar identitetin personal, ose cilësitë ose tiparet dalluese që e bëjnë një individ unik. Identitetet janë të lidhura fort me vetë-konceptin, vetë-imazhin (modeli mendor i dikujt për veten), vetëvlerësimin dhe individualitetin. Identitetet e individëve janë të vendosur, por edhe kontekstualë, përshtatës ndaj situatës dhe ndryshojnë. Pavarësisht karakterit të tyre të rrjedhshëm, identitetet shpesh ndihen sikur janë kategori të qëndrueshme kudo që përcaktojnë një individ, për shkak të bazës së tyre në kuptimin e identitetit personal (ndjenja e të qenit një vetvete e vazhdueshme dhe këmbëngulëse).

## Shiko edhe 
* Personaliteti

## Referime
Rrjeti shoqëror

Një **rrjet social** apo **rrjet shoqëror** është një strukturë shoqërore e përbërë nga një grup aktorësh shoqërorë (të tillë si individë ose organizata), grupe lidhjesh diadike dhe ndërveprime të tjera shoqërore midis aktorëve. Perspektiva e rrjetit social ofron një sërë metodash për analizimin e strukturës së entiteteve të tëra shoqërore, si dhe një sërë teorish që shpjegojnë modelet e vëzhguara në këto struktura. Studimi i këtyre strukturave përdor analizën e rrjeteve sociale për të identifikuar modelet lokale dhe globale, për të gjetur entitete me ndikim dhe për të ekzaminuar dinamikën e rrjetit.

Rrjetet sociale dhe analiza e tyre është një fushë akademike e natyrshme ndërdisiplinore e cila doli nga psikologjia sociale, sociologjia, statistikat dhe teoria e grafikëve. Georg Simmel është autor i teorive të hershme strukturore në sociologji duke theksuar dinamikën e triadave dhe "rrjetit të përkatësive grupore". Jacob Moreno është kredituar me zhvillimin e sociogrameve të para në vitet 1930 për të studiuar marrëdhëniet ndërpersonale. Këto qasje u zyrtarizuan matematikisht në vitet 1950 dhe teoritë dhe metodat e rrjeteve sociale u bënë të përhapura në shkencat sociale dhe të sjelljes nga vitet 1980. Analiza e rrjeteve sociale është tani një nga paradigmat kryesore në sociologjinë bashkëkohore dhe përdoret gjithashtu në një sërë shkencash të tjera sociale dhe formale. Së bashku me rrjetet e tjera komplekse, ai është pjesë e fushës së sapolindur të shkencës së rrjetit.

## Shiko edhe 
* Shërbimi i rrjeteve shoqërore

## Referime
Lufta e Paqësorit

**Lufta e Paqësorit**, e quajtur ndonjëherë **Lufta Azi-Paqësor**, ishte teatri i Luftës së Dytë Botërore që u zhvillua në Azinë Lindore, Oqeanin Paqësor, Oqeanin Indian dhe Oqeani. Ishte gjeografikisht teatri më i madh i luftës, duke përfshirë teatrin e gjerë të Oqeanit Paqësor, Teatrin e Paqësorit Jugperëndimor, Luftën e Dytë Sino-Japoneze dhe Luftën sovjetiko-japoneze.

Lufta e Dytë Sino-Japoneze midis Perandorisë së Japonisë dhe Republikës së Kinës kishte filluar që nga 7 korriku 1937, me armiqësi që datonin që nga viti 1931 me pushtimin japonez të Mançurisë. Megjithatë, pranohet më gjerësisht se vetë Lufta e Paqësorit filloi më 7 dhjetor (8 dhjetor me orën japoneze) 1941, kur japonezët sulmuan njëkohësisht bazat ushtarake amerikane në Hawaii, Wake Island, Guam dhe Filipine dhe pushtuan Tajlandën dhe kolonitë britanike. të Malajas, Singaporit dhe Hong Kongut.

Lufta e Paqësorit i pa aleatët përballë Japonisë, kjo e fundit e ndihmuar nga Tajlanda dhe në një masë më të vogël nga fuqitë e Boshtit, Gjermania dhe Italia. Japonezët arritën sukses të madh në fazën fillestare të fushatës, por gradualisht u zmbrapsën duke përdorur një strategji kërcimi në ishull. Aleatët miratuan një qëndrim të parë të Evropës, duke i dhënë përparësi të parë mposhtjes së Gjermanisë naziste, por megjithatë arritën të mbanin fuqinë e madhe industriale të Shteteve të Bashkuara. Japonezët kishin vështirësi të mëdha për të zëvendësuar humbjet e tyre në anije dhe avionë, ndërsa fabrikat dhe kantieret amerikane prodhonin një numër gjithnjë e më të madh të të dyjave. Luftimet përfshinin disa nga betejat më të mëdha detare në histori dhe sulmet masive ajrore aleate mbi Japoni, si dhe bombardimet atomike të Hiroshimës dhe Nagasakit.

Japonia u dorëzua pa kushte më 15 gusht 1945 dhe u pushtua nga aleatët. Japonia humbi zotërimet e saj të mëparshme në Azi dhe Paqësor dhe kishte sovranitetin e saj të kufizuar në katër ishujt kryesorë të origjinës dhe ishujt e tjerë të vegjël, siç përcaktohet nga Aleatët.

## Shiko edhe 
* Lufta e Dytë Botërore

## Referime
Kolagjeni

**Kolagjeni** është proteina kryesore strukturore në matricën jashtëqelizore që gjendet në indet e ndryshme lidhëse të trupit. Si përbërësi kryesor i indit lidhës, është proteina më e bollshme tek gjitarët, duke përbërë nga 25% deri në 35% të përmbajtjes së proteinave në të gjithë trupin. Kolagjeni përbëhet nga aminoacide të lidhura së bashku për të formuar një spirale të trefishtë të fibrilit të zgjatur të njohur si një spirale kolagjeni. Më së shumti gjendet në indin lidhor si kërci, kockat, tendinat, ligamentet dhe lëkura. Kolagjeni përbën 30% të proteinave që gjenden në trupin e njeriut. Vitamina E përmirëson prodhimin e kolagjenit.

Në varësi të shkallës së mineralizimit, indet e kolagjenit mund të jenë të ngurtë (kocka) ose të përputhshme (tendon) ose të kenë një gradient nga rigid në kompliant (kërc). Kolagjeni është gjithashtu i bollshëm në kornea, enët e gjakut, zorrët, disqet ndërvertebrale dhe dentina në dhëmbë. Në indet e muskujve, ai shërben si një komponent kryesor i endomysium. Kolagjeni përbën një deri në dy përqind të indit muskulor dhe përbën 6% të peshës së indit të muskujve skeletik. Fibroblasti është qeliza më e zakonshme që krijon kolagjenin. Xhelatina, e cila përdoret në ushqim dhe industri, është kolagjen që është hidrolizuar në mënyrë të pakthyeshme duke përdorur nxehtësi, solucione bazë ose acide të dobëta.

## Shiko edhe 
* Proteina

## Referime
Suela Popa

**Suela Popa** financiere shqiptare, është anëtare e Këshillit Mbikëqyrës të Bankës së Shqipërisë që prej muajit dhjetor 2018. 

Zj. Popa ka përfunduar studimet e larta për “Financë- Bankë” në vitin 2006 dhe më pas studimet pasuniversitare të nivelit Master në degën “Financë” në vitin 2008, pranë Fakultetit të Ekonomisë të Universitetit të Tiranës. Gjatë periudhës 2009-2012, ka vijuar studimet e larta për drejtësi pranë Fakultetit të Drejtësisë të Universitetit të Tiranës.

Në vitin 2012, është certifikuar si “Auditor i Brendshëm i Sektorit Publik” nga Ministria e Financave. Që nga viti 2017, është pjesë e Trupës së Nivelit të Lartë Drejtues (TND) pranë Departamentit të Administratës Publike.

Zj. Popa ka filluar karrierën e saj bankare në vitin 2007 pranë Departamentit të Operacioneve Monetare duke vijuar gjatë periudhës 2009- 2013 si inspektore për sistemin bankar pranë Departamentit të Mbikëqyrjes të Bankës së Shqipërisë.

Në periudhën 2013-2017, ajo ka mbajtur pozicionin e Drejtorit të Përgjithshëm të Agjencisë së Zhvillimit Bujqësor dhe Rural. Njëkohësisht, ka qenë anëtare e disa bordeve dhe projekteve në kuadër të zhvillimit të sektorit të bujqësisë dhe instrumenteve të ndryshëm financiare për nxitjen e investimeve në vend. Më konkretisht, ajo ka qenë e angazhuar në Fondin Kombëtar të Garancisë për nxitjen e investimeve në sektorin e bujqësisë dhe zhvillimit rural në vend, projekt i përbashkët i Qeverisë Shqiptare, BERZH-it dhe sistemit bankar në vend, projektin IPARD si bashkëfinancim i Qeverisë Shqiptare dhe Bashkimit Evropian, projektin për shërbimet mjedisore financuar nga Banka Botërore, projekte të Qendrës për Zhvillim Ndërkombëtar pranë Universitetit të Harvardit, etj.

Në kuadër të veprimtarive profesionale, zj. Popa ka qenë pedagoge e jashtme pranë Departamentit të Manaxhimit, Fakulteti i Ekonomisë i Universitetit të Tiranës, në periudhën 2015-2016.

Gjatë karrierës së saj, ka marrë pjesë në disa trajnime të nivelit ekzekutiv, pranë Bankës Qendrore të Gjermanisë, Universitetit të Harvardit, Agjencisë Italiane për Zhvillim, Agjencisë Gjermane për Zhvillim, etj. 

## Burimet