open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Enciklopedia e Tepelenës

**Enciklopedia e Tepelenës**   është një vepër madhore e hartuar nga studiuesi Novruz Xh. Shehu dhe redaktuar nga Ethem Ruka dhe Petrit Koçiaj. Ky libër, i botuar në vitin 2005 nga shtëpia botuese Morava në Tiranë, përfaqëson një burim të rëndësishëm për studimet sociale, historike dhe gjeografike lidhur me qytetin e Tepelenës dhe zonat përreth.

Me një përmbajtje të pasur prej 900 faqesh dhe të ilustruar me materiale vizuale, enciklopedia trajton me kujdes një gamë të gjerë temash që lidhen me Tepelenën. Ajo përfshin:

* Histori të thelluara për qytetin dhe rrethinën.
* Biografi të personaliteteve të rëndësishëm që kanë ndikuar në zhvillimin e kësaj zone.
* Informacione gjeografike, sociale dhe kulturore që përshkruajnë diversitetin dhe identitetin e Tepelenës.

Autorët dhe redaktorët

* Novruz Xh. Shehu: Autor i librit dhe studiues i njohur, i angazhuar në dokumentimin dhe studimin e trashëgimisë lokale të Tepelenës.
* Ethem Ruka dhe Petrit Koçiaj: Redaktorë të njohur që kanë kontribuar në cilësinë dhe saktësinë shkencore të veprës.

Karakteristika fizike

Enciklopedia ka përmasa prej 25 cm dhe është e shtypur në format të madh, duke e bërë të përshtatshme për studiues dhe lexues të interesuar për referenca të hollësishme.

Kjo enciklopedi është një pasqyrë gjithëpërfshirëse e historisë dhe kulturës së Tepelenës, duke u shërbyer si një burim bazë për kërkime shkencore, studime kulturore dhe njohuri për banorët lokalë dhe diasporën. Përmes analizave dhe shënimeve të hollësishme, ajo kontribuon në ruajtjen e trashëgimisë kulturore të Shqipërisë.

Informacione bibliografike

* ISBN: 9994362186
* Botuesi: Morava
* Viti i botimit: 2005
* Çmimi: L. 5000 (pa tirazh të përmendur).

## Burimet
Bido Ibrahimi

**Bido Ibrahimi** lindi më 3 shkurt të vitit 1935 në qytezën Gumenicë të Çamërisë ; është shkrimtar shqiptar.  

## Biografia 
Pas vitit 1945, kur Çamëria u masakrua prej bandave shoviniste greke, familja e tij erdhi në Shqipëri dhe u vendos në Durrës. Shkollën fillore dhe tetëvjeçare Bidua i kreu në Durrës. Shkollën e mesme sportive “Vojo Kushi” e kreu në Tiranë. 

Në vitin 1957 shkoi në Sevastopol, në Krime, për të studiuar për inxhinieri detare, shkollë të cilën nuk arriti ta përfundonte për shkak të prishjes së marrëdhënieve me Bashkimin Sovjetik. 

U kthye në Shqipëri në vitin 1959 dhe filloi punë si mësues fizkulture, fillimisht në Shijak e më vonë në Durrës. Në vitet 1968-1972 mbaroi Institutin e Fizkulturës “Vojo Kushi”. Në vitin 1974 përfundoi edhe Institutin në Shkodër, degën e gjuhës dhe letërsisë shqipe. 

Hapat e para si krijues letrar dhe publicist i hodhi që në vitin 1955, me botimin e tregimit “Dita e fitores”. Dëshira e tij ishte të trajtonte tematikat dhe problematikat detare në letërsi dhe ashtu veproi. Dramat e tij “Deti në Stuhi” dhe “Horizonti i kuq” fituan çmime inkurajuese, në vitin 1964, me rastin e 20 vjetorit të çlirimit.

Pas vitit 1990 ka bashkëpunuar rregullisht me shtypin rus, ukrainas e atë shqiptar, ku ka botuar rregullisht skica, tregime, novela e publicistikë. Libri i tij i parë "Valsi i Sevastopolit" u botua në Lecce të Italisë.  Për merita letrare e gazetareske, është diplomuar katër herë nga Radio Moska “Gollos Rossi” si dhe nga qyteti i Sevastopolit për novelën “Sevastopolski vals”.  

Drama e tij “Të gjallë e të vdekur” konkurroi me sukses në festivalin ndërkombëtar të dramës në qytetin e Kievit. 
Është bashkëpunëtor i rregullt i shtypit letrar, i revistës “Krahu i shqiponjës” dhe i gazetës “Drita”.
Është anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë.  

## Tituj të veprave 
* “Valsi i Sevastopolit”, novelë (1997), Lecce, Itali
* “Sevastopolski vals”, novelë (1999), Sevastopol, Krime
* “Bija e agjentit”, novelë (2001), Tiranë, ISBN 99927-47-42-0
* “Çamëria: Balada e fustanellave”, tregime (2006) ISBN 99927-52-77-7
* "Haziz Çami" (Njeriu Legjendë) roman historik (2007), Tiranë

## Lidhje të jashtme 
* "Të jesh bir i Çamërisë" - nga Kostaq Myrtaj
* "Homazh për Heronjtë" - nga Skënder Hasani
Maja e Malësores

**maja e Malësores** është majë malore në Alpet Shqiptare (Bjeshkët e Nemuna), në Shqipëri, shtrihet në kordinatat gjeografike :Lat/Lon: 42.43830°N / 19.80830°E dhe në lartësia mbidetare 2490 m.

## Lidhje e Jashtme 
*http://www.summitpost.org/image/350202/350200/mali-i-shen-niku/maja-shnikut-(nikacki-vrh).html
*http://www.alpetshqiptare.com/
Bogiçevica

**Bokiçevica** është grup majesh malore në Alpet Shqiptare (Bjeshkët e Nemuna), në tre kufijshin e shteteve : Shqipëri, Kosovë dhe Mali i Zi.

Në këtë grup të maleve bëjnë pjesë : Mariashi (Bogdash) (2.533 m) - maja e Ropës (2.502 m) – Kërshi i Bogiçevicës (2.347 m ; Ridi i Madh dhe  Ridi i Vogel) – maja e Qenit *(malazezisht : Pasji vrh)* (2.405 m) - maja e Madhe (2.372 m) - maja e Spalit (2.203 m) - Tromegja (2.366 m) - Kleka e Madhe (2.268 m) - maja e Vogël (2.284 m) - maja e Bogiçait (2,404 m) - maja e Ram Oruçit (2.358 m) - maja e Bariut (2.425 m) - Ujkov krsh (2.269 m).  Këto maje malore shtrihen në koordinatat gjeografike Lat/Lon : 42,61417 °N / 20,10167 °E dhe arrin lartësinë më të madhe mbidetare në 2533 m.

## Lidhje e Jashtme 
* http://www.summitpost.org/image/350202/350200/mali-i-shen-niku/maja-shnikut-(nikacki-vrh).html
* http://www.alpetshqiptare.com/
Disakaridet

parapamje|right|250px|Sakarozi, lloj i disakarideve
**Disakaridet** janë komponime që përbëhen nga dy molekulave të monosakardieve. Ato janë me origjinë bimore(sakarozi dhe maltoza) dhe shtazore(laktozi)
Polisakaridet

Polisakaridet 
Polisakaridet janë polimerë të formuar nga kombinimi i shumë molekulave monosakaride . Monosakaridet lidhen me anë të lidhjeve glikozide , të cilat formohen gjatë reaksioneve të kondensimit . Meqenëse polisakaridet janë molekula shumë të mëdha , ato janë të patretshme . Kjo veçori i bën ato të përshtatshme për ruajtje në rezervë . Kur hidrolizohen , polisakaridet zbërthehen në disakaride ose monosakaride . Disa polisakaride , si celuloza , nuk përdoren për ruajtje , por për t'u dhënë mbështetje bimëve .
right|thumb|3D Struktura e celulozës.
**Polisakaridet janë karbohidrate me formulë të përgjithshme (C6H10O5)**

Ato përbëhen nga më shumë se 10 molekula të monosakarideve. Me hidrolizë shpërbashkohen në shumë molekula monosakaridesh. Kanë formulë Cn(H2O)<. Polisakaridet më të rëndësishme janë: amidoni, celuloza dhe glikogjeni. Me origjinë bimore janë amidoni dhe celuloza ndërsa me origjinë shtazore është glikogjeni. Polisakaridet formohen me procesin e polikondensimit. Polikondensimi është proces i bashkimit të molekulave të vogla për të formuar formula të mëdha me eliminimin e molekulave të vogla, siç është zakonisht molekulat e ujit. Kur në polisakaride të gjitha tipat e monosakarideve janë të njëta, ato komponime quhen homopolisakaride, ndërsa kur monosakaridet janë të ndryshme quhen heteropolisakaride.

## Shiko edhe këtë 
* Celuloza 
* Amidoni 
* Glikogjeni
* Kitini
* Agani
Maja e Briasit

**Maja e Brijasit** është majë malore në Alpet Shqiptare (Bjeshkët e Nemuna) në Shqipëri që ka lartësia mbidetare 2567 m.

## Lidhje e Jashtme 
* http://www.summitpost.org/image/350202/350200/mali-i-shen-niku/maja-shnikut-(nikacki-vrh).html
* http://www.alpetshqiptare.co/
Maja e Poplukës

**maja e Popolukës** është majë malore në alpet Shqiptare (Bjeshkët e Nemuna) në Shqipëri, shtrihet në koordinatat gjeografike Lat/Lon : 42.44280 °N / 19.81230 °E dhe ka lartësia mbidetare 2569 m.

## Lidhje e Jashtme 
* http://www.summitpost.org/image/350202/350200/mali-i-shen-niku/maja-shnikut-(nikacki-vrh).html
* http://www.alpetshqiptare.com/
Maja e Rosit

**Maja e Rosit** është maja më e lartë e malit Bjeliq, i cili është pjesë e vargmalit të Bjeshkëve të Nemuna dhe ndodhet në kufirin malazez- shqiptar . Është 2,524 m e lartë, duke e bërë atë majën e tretë më të lartë në Mal të Zi .
Mali i Kollatës

parapamje|Pamje ajrore e masivit të Kollatës
**Kollata** është mal në Alpet Shqiptare (rrethi i Tropojës) me lartësi 2556 m. Shtrihet nga e majta e rrjedhjes së sipërme të luginës së Valbonës, midis luginës së Kukajt në jugperëndim dhe asaj të Çeremit në verilindje. Formon një bllok malor të lartë. Ka trajtën e trungut piramidal ma shpate të rrëpirta, që bien thiktas për 1700-1800 m mbi luginën e Valbonës. Bimësia thuajse mungon, me përjashtim të shpatit jugor, ku ka drurë të rrallë të rrobullit. Ka kullota alpine mjaft të pasura.
Izomeri

**Izomeri**  (nga greq. isos- i,e njëjtë; meros- pjesë) është dukuri e paraqitjes se dy apo me shume komponimeve me te njejten formule molekulare, por me formule te ndryshme strukturore. Izomeret kane perberje kimike dhe mase molekulare te njejte, por veti fizike te ndryshme.
Izomerët ndahen ne dy grupe:
* Izomerë strukturorë
* Izomerë hapësinorë (stereoizomerë)

## Izomeria strukturore
Komponimet kimike. molekulat e të cilave kanë numër të njejtë atomesh, por dallohen nga renditja tyre ne molekule quhen Izomerë strukturorë.
Ekzistojnë tri lloje të izomerëve strukturorë

### Izomerët vargorë
Kanë numër të njejtë atomesh Karboni, por ndryshojnë nga mënyra renditjes në vargun karbonik, shembull përkatës;

### Izomeria pozicionale
Izomerët pozicionalë kanë atome të njejta në vargun Karbonik, por grupet funksionore apo atomike janë të lidhura në pozita të ndryshme. Kjo izomeri kushtëzohet nga pozita e atomit apo grupit atomik në vargun karbonik, shembull përkatës:

### Izomeria e grupeve funksionore
Kanë formulë të njejtë molekulare, por grupe funksionore te ndryshme, izomere te tille jane:
* Alkoolet dhe Eteret
* Aldehidet dhe Ketonet
* Acidet Karboksilike dhe Esteret
shembull perkatës;

Metoksimetani(Dimetil Eteri) dhe Etanoli (Alkool) kane formule te njejte molekulare C2H6O, por grupe funksionore te ndryshme, per kete arsye ndryshojne vetite fzike dhe kimike te ketyre dy komponimeve.
Errol Flynn

250px|thumb|Errol Flynn
**Errol Leslie Thomson Flynn** (20 qershor 1909 - 14 tetor 1959) ishte aktor amerikan.
Gunter Verheugen

thumb|right|Gunter Verheugen
**Gunter Verheugen** (lindi më 28 prill 1944 në Bad Kreuznah, Gjermani) është anëtarë i  komisionit Bashkimit Evropian për zgjerimin, politikan evropian nga Gjermania.

Pasi shërbeu për dy vjet si stazhier për gazetën "Neue Rhein-Neue Ruhr-Zeitung" (lexo: Noje Rajn-Noje Ruhr Cajtung) ai studjoi histori, sociologji dhe politikë në Kolonjë dhe Bon nga viti 1965 deri më 1969. 

Në fillim të karrierës së tij Verheugeni ishte kreu i seksioneve të marrëdhënieve me publikun në Ministrinë e Brendshme të Federatës Gjermane nga viti 1969 deri më 1974. Pastaj ai u emërua kreu i Njësisë së Analizave dhe Informacionit në Zyrën e Jashtme Federale, një funksion që ai e mbajti deri më 1976.

Nga viti 1977 deri më 1978 Verheugeni ishte Administrator Federal i Partisë së Lirë Demokratike (FDP) dhe nga viti 1978 deri më 1982, Sekretar i Përgjithshëm i FDP-së. 

Më 1982 ai u largua nga FDP-ja për t'u bashkuar me Partinë Social-Demokratike (SPD) të qendrës të Gjermanisë. Nga viti 1983 deri më 1999 ai ishte anëtar i Kuvendit Federativ gjerman dhe si i tillë shërbeu në shumë komitetete të ati kuvendi: Komiteti për Çështjet e Jashtme (1983-98); Kryetar i Komitetit të Posaçëm të BE-së (1992); dhe anëtar i Komitetit për Çështjet e Jashtme (1994-97). 

Si anëtar i SPD-së, Verheugeni shërbeu si zëdhënës i Ekzekutivit Kombëtar të SPD-së nga (1986-87); administrator federal i partisë (1993-95); zëvendëskryetar i SPD-së, Grupit Parlamentar për Politikën e Jashtme, të Sigurisë dhe Zhvillimit (1994-97); dhe anëtar i Ekzekutivit Kombëtar të SPD-së (1997). 

Verheugeni shërbeu gjithashtu si kryeredaktor i gazetës "Vorwärts" (lexo:Forvearts) të SPD-së nga viti 1987 deri më 1989 dhe si kryetar i Këshillit të Transmetimit Radiofonik "Deutsche Welle" (lexo:Dojçe Vele) nga 1990 deri më 1999. 

Më 1997, ai u zgjodh kryetar i Këshillit Ndërkombëtar Socialist për Paqe, Siguri dhe Çarmatim. Më 1998 ai u emërua ministër i shtetit në Zyrën e Jashtme Federale, një funksion të cilin ai e mbajti deri në shtator 1999, kur u zgjodh anëtar i Komisionit Evropian, përgjegjës për zgjerimin.
Sulejman Tihiq

parapamje|Tihiqi në vitin 2004
**Sulejman Tihiç** (boshnjakisht: *Sulejman Tihić*, lindi më 26 nëntor 1951 në Bosanski Samac, Republika Popullore e Bosnjës dhe Hercegovinës, vdiq në vitin 2014) është politikan, anëtar i Presidencës së Bosnje-Hercegovinës, boshnjak nga Bosnja e Hercegovina.

Tihiçi ka diplomuar në departamentin e drejtësisë pranë Universitetit të Sarajevës. Nga viti 1975 deri më 1983 ai shërbeu si gjyqtar dhe prokuror publik në qytetin e tij të lindjes dhe më pas si avokat deri më 1992.

Gjatë luftës së viteve 1992-1995 në BiH, Tihiç u mbajt për rreth tre muaj në kampet burgje të drejtuara nga forcat serbe të Bosnjës në Bosanski Samac, Bërçko, Bijeljina, Batajnica dhe Sremska Mitrovica. 

Nga viti 1994 deri më 1996, Tihiçi shërbeu si kreu i departamentit konsullor në ambasadën e BeH-së në Gjermani. Më pas, ai punoi deri më 1999 si këshilltar i Ministrit të Jashtëm të BeH-së mbi çështjet konsullore. 

Tihiçi ishte anëtar i parlamentit të Republikës Sërbska nga 1996 deri më 2002, duke shërbyer gjatë dy viteve të fundit si zëvendëskryetar i tij. Më 2001, Përfaqësuesi i Lartë i bashkësisë ndërkombëtare në BeH e emëroi atë si anëtar të komitetit parlamentar mbi çështjet kushtetuese.
Konstantinos Stefanopulos

parapamje|284x284px|Kostis Stefanopulos
**Konstantinos Kostis Stefanopulos** (lindur më 1926 në Patra, Greqi - 20 nëntor 2016) avokat, politikan, president i Greqisë, ortodoks greqishtfolës nga Greqia.

Stefanopulosi u diplomua për drejtësi në Universitetin e Athinës, me të cilin ai ka qënë lidhur për pjesën më të madhe të karrierës profesionale të tij.

Më 1964, Stefanopulos u zgjodh anëtar i parlamentit grek prej Bashkimit Kombëtar Radikal. Dhjetë vjet më vonë, ai u bashkua me partinë Demokracia e Re (ND) dhe u zgjodh në komitetin qëndror të saj. Atij gjithashtu iu ngarkua funksioni i zëdhënësit të partisë. Më 1985, Stefanopolos u largua nga ND dhe u bë njëri prej bashkëthemeluesve të partisë Ringjallja Demokratike (DHANA). Më 1994, ai e shpërndau DNANA-në dhe vendosi të largohej nga politika, pas dështimit të partisë për të fituar përfaqësim në Parlamentin Evropian.

Në mars 1995, Stefanopulosi u zgjodh në mandatin presidencial të tij të parë. Ai u propozua për këtë funksion nga partia Pranvera Politike ("Politiki Anixi") dhe u mbështet nga PASOK (Lëvizja Socialiste Panhelenike) në pushtet. Në shkurt 2000, parlamenti grek e rizgjodhi atë. Kandidatura e tij u mbështet nga dy partitë politike kryesore në Greqi.

Gjatë karrierës së tij, Stefanopulosi ka shërbyer si Ministër i Tregtisë (1974), Ministër i Brendshëm (1974-1976), Ministër i Shërbimeve Sociale (1976-1977) dhe Ministër i Presidencës (1977-1981).
Kostas Simitis

**Konstandinos Simitis** () (23 qershor, 1936,- 5 janar 2025 ), politikan Grek, Kryeministër i Greqisë gjatë viteve 1996 deri në 2004.

Simitisi diplomojë për drejtësi në Universitetin e Marburgut në Gjermani më 1959 dhe studjoi në Shkollën Ekonomike të Londrës nga viti 1961 deri në vitin 1963. 

Më 1965, bashkë-themeloi shoqërinë e studimeve politike Aleksandros Papanastasiu, anëtarët e të cilës përfundimisht formuan bërthamën e grupit të fshehtë Mbrojtja e Demokracisë, i cili u përfshi në veprimtari subversive kundër regjimit ushtarak në Greqi (1967-1974). 

Një mandat-arresti në vitin 1969 e detyroi Simitisin të emigrojë në Gjermani, por ai u detyrua nga regjimi të kthehej dhe u shpall fajor për zjarrvënie dhe përdorim eksplozivësh. Më 1970, ai u bashkua me Lëvizjen Çlirimtare Panhelenike. 

Më 1971, Simitisi u emërua si lektor në Universitetin e Konstanzës në Gjermani. Nga viti 1971 deri më 1975 shërbeu si profesor i drejtësisë në Universitetin e Giesenit dhe më 1997 në Universitetin e Shkencave Politike e Shoqërore të Panteionit në Athinë. 

Është një ndër anëtarët themelues të PASOK-ut më 1974. Simitisi ishte bashkë-autor i statutit të partisë dhe anëtar i komitetit të parë qëndror të tij. Pesë vjet më vonë - pas një mosmarrëveshjeje me Kryeministrin dhe themeluesin e PASOK-ut Andreas Papandreu - ai u largua nga byroja ekzekutive e lëvizjes dhe u përjashtua nga lista e kandidatëve të partisë për zgjedhjet e vitit 1981. 

Simitisi, fillimisht, u zgjodh si anëtar i parlamentit më 1985. Ai ka shërbyer si Ministër i Bujqësisë (1981-1985), Ministër i Ekonomisë Kombëtare (1985-1987) dhe Minister i Industrisë dhe Tregtisë (1993-1995). 

Kur Papandreu dha dorëheqjen për arsye shëndetësore në janar 1996, Simitisi u zgjodh për t'a zëvendësuar atë. Në qershor, pas vdekjes së Papandreut, Simitis u emërua kryetar i PASOK-ut. Kur PASOK fitoi zgjedhjet e shtatorit, ai kryesoi qeverinë e re.

## Lidhje të jashtme
Romela Begaj

**Romela Begaj** është peshëngritëse shqiptare, kampione e Evropës në peshëngritje e cila ka marrë medaljen e arit në Kampionatin Evropian të të rriturve, (Linjano të Italisë, prill 2008). Në peshën 58 kilogramë në stilin e shtytjes, ka arritur të ngrejë plot 101 kilogramë.
Nje paraqitje fantastike, ajo qe ka bere peshengritesja shqiptare, Romela Begaj, e cila arriti te merrte medaljen e arit ne Kampionatin Evropian te te rriturve, veprimtari qe po zhvillohet ne Linjano te Italise. Peshengritesja shqiptare, autore e nje performance te shkelqyer ne peshen 58 kilograme, sidomos ne stilin e shtytjes, ka arritur te ngreje plot 101 kilograme, si askush tjeter, duke merituar medaljen e arte. Madje, si te mos mjaftohej me kaq, Begaj vendosi dhe nje rekord te ri kombetar ne kete stil. Ky eshte nje sukses vertet i madh per sportisten, e cila me arritjen e saj ka bere te harrohet skandali i dopingut qe perfshiu Fetije Kasen, thuajse nje vit me pare. 

Kundershtarja e Romeles dihej. Polakja Marita Godfid kishte shume favore, sidomos ne peshen trupore, duke qene se ishte 290 grame me e lehte, cka ne fund e favorizonte ndjeshem. Ne fillim ishte stili i shkeputjes, disiplina ku Begaj eshte ne gjendje te jape vertet shume. Tre provat e saj jane dehese. Perfundimi, 101 kilograme te ngritura mbi supe dhe medalje ari. Konkurrentet e tjera jane larg. Ne disiplinen e dyte, ate te shtytjes, Romela mund te bente vertet me teper, por nuk arrin te ngreje me shume se 111 kilograme, duke u renditur e treta dhe duke merituar medaljen e bronzit. Ne fund, Romela Begaj merr argjendin ne dygaresh, duke qendruar pas shpines se rivales se saj, polakes Godfird, e cila edhe pse ne dygaresh ishte ne te njejten peshe sa edhe Romela, 212 kilograme, arriti te marre vendin e pare, pasi ishte me e lehte ne peshe, vetem 290 grame. Sidoqofte, perfaqesimi i saj ishte vertet per t'u admiruar dhe plotesohet ne nje fare menyre pergjysme profecia e presidentit te FSHP-se, Esat Ademi, i cili parashikoi medalje nga Romela Begaj dhe Erkand Qerimaj. Nese e para ia doli, tani syte jane drejtuar te gjithe te talenti shkodran.

Romela arrin kualifikimin ne Olimpiade

Rezultati fantastik i Romela Begajt ne Kampionatit Evropian te Peshengritjes qe po zhvillohet ne Linjano te Italise, ka bere te mundur qe peshengriteses sone t'i hapen dyert per ne Olimpiaden e Pekinit. Edhe pse ajo ishte nje nder favoritet per t'u bashkuar me grupin qe do te udhetoje ne vere drejt Kines, medaljet e djeshme kane bere te mundur qe ajo te "saldoje" perfundimisht bileten olimpike.
Bërçeci

**Berçec** (serbisht: *Берчевац/Berčevac*) është fshat që shtrihet thellë në Malet e Karadakut që i takon komunës së Preshevës, Serbi.

## Gjeografia 
Është fshat kodrinnoro-malorë.

## Demografia 
Sipas regjistrimit të popullsisë së vitit 2002  Bërçeci ka pasë 19 banorë.

### Emigrimi 
Bërçeci nuk arriti ta rritë numrin e popullsisë sepse që nga periudha në mës të dy luftrave botrore e deri më sot nuk është ndal emigrimi i popullsisë, së pari në drejtim të Turqisë e pastaj në drejtim të qedrave të dryshme të Kosovës, Luginës së Preshevës, Kumanovës, dhe Shkupit.

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Zhunica

**Zhunicë** (serbisht: *Жујинце/Žujince*) është fshat në komunën e Preshevës, Serbi.

## Demografia 
Sipas regjistrimit të popullsisë së vitit 2002 Zhunica ka pasë 1759 banorë. Mosha mesatare e popullsisë ishte 28.0 vjet dhe në fshat ekzistojnë 315 ekonomi familjare, dhe numri mesatar i antarëve në ekonomitë familjare ishte 3.98. 
Vendbanimi është i banuar 99% me popullatë shqiptare ndërsa në fshat jetojnë edhe 6 familje serbe. Gjithë popullsia shqiptare e fshatit i takon besimit musliman.

### Emigrimi 
Kushtet e veshtira ekonomike dhe papunesia e madhe ka detyruar nje numer te madhe te familjeve te kerkojne nje jete me te mire ne boten e jashtme. Sot mbi 40% e familjeve jane ne emigrim, ndersa breng e madhe per kete treve eshte se migrimi ende vazhdon.

## Historia 
Zhunica numrohet një ndër vendbanimet më të vjetra në Luginën e Preshevës. 

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Strezoci (Preshevë)

**Strezoc** (serbisht: *Стрезовце/Strezovce*) është fshat në komunën e Preshevës, Serbi.

## Gjeografia 
Fshati i vogël Ashan që është pjesë të fshatit Strezo dhe të gjithat njihet si fshat me tradit dhe me kulturë. Fshati ka diku rreth 160 shtëpi, rreth 99% e saj është e banuar kryesisht me shqipëtarë, një pjesë e tyre jeton dhe punon në botën e jashtme, e sidomos në Europë. Ashanët shtrihen në pjesën jug-lindore të Preshevës me largësi ajrore rreth 8 km. Në anën tjetër gjindet vetëm 1 km larg kufirit shtetëror Serbi - Maqedoni. Fshati ka rrugë të asfaltuara, dhe të ndiçuara,  kanalizim të instaluar, shkollë të re, xhami të re. 

## Demografia 
Ky vendbanim krejtësisht është i banuar shumicë tëpopullataës shqiptare.

### Statistikat 
## Kultura 
Nuk duhet lënë pa përmendur edhe kontributin e madh që ka dhënë ky fshat gjatë konflikteve të armatosura në trevat shqipëtare, vetëm në luftërat e fundit ky fshat numronte jo më pak e 27 ushtarë, të gjithë vullnetar për ti dalur zot atdheut të rrezikuar, njëri prej tyre edhe ra dëshmor duke mbrojtur trojet shqipëtare, ai është Mitat Musliu i cili do të mbetet për herë në kujtimet e tona së bashku me dëshmorët e tjerë, duke mos i lënë anash edhe veteranët e shumtë të luftës çlirimtare.

## Burimet 
## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Lerani

**Leran** (serbisht: *Рељан/Reljan*) është fshat në komunën e Preshevës, Serbi.

## Demografia 
Ky vendbanim krejtësisht është i banuar me shumicë të  popullatës (70%) shqiptare.Eshte nje Fshat i vogel ne luginen e Presheves dhe shtrihet ne Lindje prej qytetit te Presheves matan Hekurudhes dhe Autostrades A-1(E-75) banoret e ktij fshati rreth (70%) Jane me fe islame dhe ne ket fshat ka nje Xhami

### Statistikat 
## Referimet 
## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Geraj

**Geraj**  është fshat në komunën e Preshevës, Serbi.

## Demografia 
Popullsia e këtij vendbanimi është krejtësisht shqiptare.

### Statistikat 
## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Bushtrani

**Bushtran** (serbisht: *Буштрање/Buštranje*) është fshat në komunën e Preshevës, Serbi.

## Demografia 
Popullsia e këtij vendbaimi është krejtësisht shqiptare.
### Statistikat 
Struktura nacionale e popullsisë është 95% shqiptare 5% janë serb.
Anatol Frans

**Anatol Frans**, lind më 16 prill të vitit 1844 dhe vdiq në vitin 1924, ishte shkrimtar francez, një nga penat më të fuqishme letrare të fundit të shekullit të XIX dhe fillimit të shekullit të XX, autor i veprav: "Krimi i Silvestër Bonarit", "Ishulli i pinguinëve", "Histori bashkëkohore", "Perënditë kanë etje", etj.
Mjekësia nënujore

**Mjekësia nënujore** është degë e mjekësisë që ka për qellim ruajtjen e shëndetit të zhytësve (polumbarëve).

## Mjekësia nënujore në Shqipëri 
Në Shqipëri nuk është diçka shumë e përhapur por ka një degë të saj në Spitalin Ushtarak Tiranë.
Sumulica (Bujanoc)

**Sumulicë** edhe **Samolicë** (serbisht: *Самољица/Samoljica*) është fshat në komunën e Bujanocit, Serbi.

## Gjeografia 
Fshati qëndron në Perëndim të Serbisë kufizohet me Maqedoninë dhe me Kosovën.

## Demografia 
## Statistikat 
Sa i përket strukturës nacionale në këtë vendbanim dominon popullata shqiptare me 100 %. 
Thuhet se 100 % janë shqiptar dhe me një popullatë të re.

Ndryshimi i popullsisë gjatë shek. XIX : 

## Kultura 
### Sporti 
KF Sumulica : Klubi Futbollistik Sumulica i Krijuar në Vitin 1988.

## Historia 
thumb|right|150x150px|Shkolla në Sumulicë
Fshati Sumulicë ka dhe shkollën 8.  Vjeqaën të re që u ndërtuar në vitin 2000 dhe një letësim për fëmijët e fshatit.  Gjithashtu dhe Qerdhën për Fëmit.  Fshati ka 4 mëhalla të ndara dhe ka 3 xhamija që janë : 
* Lagja e Poshtëm
* Lagja e Korbajve
* Lagja e Tërnovcalive
* Lagja e Shimshirëve
* Xhamija e Shimshirëve
* Xhamija e Korbajve
* Xhamija e Poshtëm 
Dhe ka një ambulancë të vogël për nevojat e vogla është e integrueshme me shkollën fillore.

Fshati është tërësisht shqiptar (mysliman) dhe janë të fisit (Krasniq).  Fshati nuk martohen mes vete janë dy pal Varreza (Varrezat e Tërnovcalive dhe Varrezat e Gjithëve).

Eshte njeri nder fshatrat me te zhviluar ne Lugine

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
*Sumulicë
FC Kubanj Krasnodar

**FC Kubanj Krasnodar** (rusisht: *Футбольный клуб "Кубань" Краснодар*) është një klub futbollit nga Krasnodar, Rusia.

## Triumfe dhe Arritje 
* **Kampionë të FRSSR: 4**
** 1948, 1962, 1973, 1987

## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare 
* Faqja zyrtare e tifozave
* Tifozave forum GREENMILE
Demush Shala

**Demush Shala** (Nakëll, 17 prill 1929 - 1988) ka qenë studiues, klasifikues, botues dhe mbledhës folklori. Ai u mor veçanërisht me ciklin e kreshnikëve, duke dhënë një ndihmesë në studimin e epikes legjendare, si dhe botoi antologjitë "Këngë popullore lirike 2, "Këngë popullore legjendare", "Këngë popullore historike", etj.

## Biografia 
## Referime
Broduselca

**Broduselcë** (serbisht: *Братоселце/Bratoselce*) është fshat në komunën e Bujanocit, Serbi.

## Demografi 
### Statistikat 
Ndryshimi I popullsisë gjat shek XIX	
		

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Baqi

**Baq**, *(malazezisht: Баћ/Bać)* është vendbanim në Komunën e Rozhajës në Mal të Zi.  Shtrihet në lindje të Rozhajës, fshat tipik alpin.

## Demografia 
Sipas regjistrimit të popullsisë së vitit 2003, ka pasur 845 banorë ndërsa sipas regjistrimit të vitit 1991 ka pasur 667 banorë.

Në Baq mosha mesatare e popullsisë është 29,6 vite.  Në vendbanim ka 144 ekonomi familjare, mesatarja e anëtarëve për ekonomi familjare është 4,64 anëtarë.

Ky vendbanim është krejtësisht i banuar me boshnjak (98,99 %) prej regjistrimit të parë të vitit 1948 e deri më sot ky vendbanim ka shënuar rritje.

### Statistikat 
## shih edhe këtë 
* Baçi

## Lidhje të jashtme 
* vendndodhja
Ballotiqi

**Ballotiq**, *(malazezisht: Балотићи/Balotići)* është vendbanim në Komunën e Rozhajës në Mal të Zi. 
## Gjeografia 
Balotiqi shtrihet në lindje të Rozhajës,është fshat tipik alpin.

## Demografia 
Ky vendbanim është  i banuar me boshnjak dhe shqiptarë.

### Statistikat 
## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
*http://www.maplandia.com/serbia-and-montenegro/crna-gora/balotici/
Qymyri

parapamje|250px|Qymyri. 
parapamje|250px|Një shembull nga struktura kimike e qymyrit
**Qymyri** (apo *thëngjilli*) është burim i energjisë që nuk rigjenerohet. Supozohet se qymyri është formuar para qindra miliona vjetësh nga mbetjet e bimëve të depozituara nën sipërfaqen e dheut dhe pjesërisht në ujërat e kënetave. Si çdo organizëm tjetër i gjallë edhe bimët kalojnë nëpër disa faza zhvillimi dhe më në fund vdesin. Shtresat e bimëve të vdekura në fund të kënetave janë mbuluar me ujë dhe lym, që nuk lejojnë depërtimin e oksigjenit nga ajri. Temperatura dhe shtypja e ushtruar nga lart e shtresave të limit, të dheut, në mungesë të oksigjenit ndihmojne procesin që mbetjet e bimëve të shndërrohen në ato që sot quhen qymyr. Gjatë procesit të karbonizimit gradual të bimëve, u lirua hidrogjeni dhe oksigjeni si dhe është rritur përqindja e karbonit. Sa më e gjatë të jetë koha e karbonizimit aq më cilësor është qymyri.
 
Qymyri është lëndë djegëse me ngjyrë të zezë ose ngjyrë kafeje, përbëhet kryesisht nga karbonit dhe sasia e nxehtësisë që lirohet gjatë djegies qymyri klasifikohet në katër lloje : linjiti, subitimunizoz, butiminoz dhe antracit.
 
## Qymyrii natyror 
Është qymyr me moshë të re, te i cili vërehet struktura të drurit nga i cili është formuar. Ky përmban 25-35 % karbon, digjet shpejtë, përdoret si lëndë djegëse në termocentrale, për prodhimin e avullit për të vënë në lëvizje turbinat e gjeneratorëve, për prodhimin e energjisë elektrike. Kosova është shumë e pasur me linjit.

## Qymyri subbituminozë 
Thëngjilli (qymyri) subbituminozë ose qymyri i murrmë është cilësor se linjiti, sepse përmban 35-45 % karbon dhe liron sasi të mëdha të nxehtësisë.

## Antraciti 
Antraciti ka përmbajtje më të madhe të karbonit 86-97 %. Përdoret për prodhimin e energjisë për ngrohje dhe prodhimin e produkteve të ndryshme kimike. Thëngjillet artificiale janë: koksi, qymyri i drurit, qymyri aktiv etj.

## Qymyri në Shqipëri 
Albanologu dhe eksploratori Hahn kur kaloi në këto vise, i interesuar për zbulimet e fosileve dhe xeherorët e nëndhesës, vuri në dukje shqiptarët e quanin qymyri e linjitin me përcaktimin poetike "*gjak drangoi*".

center|1000px|thumb|Miniera e hapur e qymyrit në Garzweiler, Gjermani. Panorama me rezolucion të lartë.

## Shih edhe 
* Minierat e qymyrit
* Gaz natyror i lëngshëm

## Burime
Karta grafike

thumb|Një kartë grafike, NVIDIA GeForce 7950.
**Karta grafike** është një nga paisjet kryesore të kompjuterëve modernë. Këto karta kanë në brendësi të tyre GPU-në (*Graphics Processing Unit*), ky  i fundit është shumë i ngjashëm me CPU por ndryshon në faktin që është i optimizuar në kryerjen e operacioneve matematikore që janë mëse të zakonshme në manipulimin e grafikave. Ky optimizim është diferenca kryesore midis GPU dhe CPU.

Një element tjetër i rëndësishëm i kartës grafike është kujtesa. GPU e përdorë kujtesën për të ruajtur rezultatet e përkohshme që asaj i duhen për të kryer operacione në mënyrë sa më efiqiente. Kjo memorie mund të përdoret edhe për qëllime të tjera si ruajta e imazheve të cilat do të shfaqen së shpejti në monitor. Sasia dhe tipi i kësaj kujtese është një faktor shumë i rëndësishëm.

Karta grafike lidhet me monitorin nëpërmjet RAMDAC, ky i fundit e kthen sinjalin nga dixhital në analog, i cili më pas shkon te monitori, qoftë ky CRT apo LCD. Disa karta grafike kanë më shumë se një RAMDAC, kjo bën të mundur lidhjen e më shumë se një monitori me skedën grafike.

Duhet përmendur fakti se disa nga prodhuesit e kartave grafike kanë vënë në dispozicion të përdoruesve karta grafike te cilat ndodhen në pllakë amë (*motherboard*), këto janë më pak të fuqishme se kartat grafike të jashtme por janë zgjidhje më e mirë për përdoruesit me buxhet të ulët si dhe në rastin e kompjuterëve *notebook*.

## Prodhuesit më të mëdhenjë të kartave grafike në botë 
*Nvidia
*AMD
*ASUS
*GIGABYTE
*MSI

## Lidhje të jashtme 
*Nvidia
*ATI
*Intel Graphics
*VIA

## Shiko edhe 
* Njësia e përpunimit të grafikës
* Kompjuteri

## Referime
Karta e zërit

thumb|250px|Një karte zëri 
**Karta e zërit** (ang. *sound card* apo *audio card*) është karta përgjegjëse për përpunimin e zërit në kompjuter.

Një kartë zëri tipikë përmban një chip zëri, i cili ka një konvertues digjital në analog, që konverton të dhënat digjitale në formatin analog. Sinjali i daljes është i lidhur me një amplifikator, me kufiet, ose pajise të jashtme duke përdorur lidhje standarde, lidhësin TRS apo RCA.

Qëllimi kryesor i pllakës amë është mbajtja e përbërësve të tjerë shtesë të kompjuterit, ushqimi i tyre me rrymë elektrike, dhe ndërlidhja e tyre për funksionimin e sistemit.

## Përbërësit dhe funksionimi 
## Përmasat fabrikore 
## Shiko edhe 
## Lidhje të jashtme 
zh-yue:底板
Sakaroza

**Sakaroza**  është dysakaridi më i rëndësishem . Është mjaft i përhapur në botën bimore. Në sasi më të madhe gjendet në kallam të sheqerit(14-26%) që kultivohet në vendet e ngrohta, dhe në panxhar sheqeri(16-20%), i cili kultivohet në Europë.Material per veshje.
Nga këto bimë përfitohet edhe në industri. Sakarozi formohet me kondensimin e dy molekulave të monosakarideve si dhe glukozës dhe fruktozës, siç shihet nga reaksionet:

C6H12O6 + C6H12O6 → C12H22O11 + H2O

## **Vetitë fizike** 
Sakarozi është substancë kristalore me ngjyrë të bardhë, e cila tretet mirë në ujë. Shkrihet në 184°C dhe në qoftë se nxehet në 200°C bëhet i murrmë dhe me emrin karamelë shërben pë ngjyrosjen e pijeve freskuese dhe ëmbëlsirave.

## **Vetitë kimike** 
Sakarozi është sheqer joreduktues. Nëse veprohet me enzime ose me acid klorhidrik HCl të holluar, skaroza hidrolizohet dhe shpërbashkohet në glukozë dhe fruktozë.

C12H22O11 + H2O → C6H12O6 + C6H12O6  

Sakarozi përdoret për ushqim, për përgatitjen e ëmbëlsirave, pijeve alkoolike në farmaci
etj.
Fruktoza

parapamje|Fruktoza
**Fruktoza** është ketozë. Gjendet në bimë, në mjaltë, në sheqer të zakonshëm me glukozën. Është sheqeri i ëmbël (1,6 herë më i ëmbël se sakarozi dhe 3 herë më i ëmbël se glukoza). Është lëndë kristalore e bardhë, tretet në ujë dhe në eter. Është izomer i glukozës, sepse ka formulë të njëjtë, por për dallim nga nga glukoza, në molekulën e tij përmban grupin funksionor keton, >C=0.

## Vetitë fizike 
Fruktoza është substancë kristalore me ngjyrë të bardhë e shije të ëmbël. Tretet shumë në ujë, por është i patretshëm në tretës organikë. Relativisht tretet në alkool, veti e cila shfrytëzohet për ta ndarë nga glukoza, e cila është e patretshme në të. Së bashku me glukozën përbën sakarozin.

C6H12O6(glukoza) + C6H12O6(fruktoza) → C12H22O11(sakarozi) + H2O(uji)
Lumi i Ronës

300px|right|thumb| Ujmbledhësi i lumit Rona
**Ron** është lumi i i cili rrjedh nga liqeni i Gjenevës në Zvicër dhe nëpër Francën juglindore me një gjatësi prej 813 km, i cili derdhet në Detin Mesdhe në lindje të Marsejës.
Xhon Fleming

**Xhon Fleming**, vdiq më 18 prill të vitit 1945, ishte shkencëtar anglez, shpikësi i llambës termojonike dyelektrodëshe apo, siç quhet ndryshe, diodë.
Alkaloidet

parapamje|Struktura kimike e pentilamines alkaloid
**Alkaloidët** janë produkte natyrore të përbërjes së caktuar, të cilët përveç karbonit, hidrogjenit dhe oksigjenit, gjithmonë përmbajnë edhe azot (zakonisht në ndonjë unazë heterociklike), i cili është bartës i vetive bazike të këtyre molekulave. Ato kanë disa karakteristika të veçanta fiziologjike dhe farmakologjike për të cilat në kohën e fundit punohet me të madhe për të shtuar produktivitetin e tyre tek bimët apo që ato të përfitohen në mënyrë sintetike. Deri më tani janë izoluar dhe është përcaktuar struktura e mbi mbi 6000 alkaloidëve, ku nga prej tyre rëndësi për mjekësi kanë vetëm disa dhjetëra sosh. Në doza të larta alkaloidët janë helmues për njeriun, por në sasi të vogla reagojnë vlefshëm për organet e ndryshme. Emrin e kanë marrë në bazë të asaj se në shekullin e kaluar ato kanë qenë substancat e para të hulumtuara nga bima të cilat kishin karakter bazik (alkalin). Më vonë janë izoluar edhe disa alkaloide shtazore.

Nga struktura alkaloidët janë të ndryshëm, por në bazë të disa njësive të njohura heterociklike me azot të cilat i përmbajnë, ato mund të grupohen në : alkaloide të rrjedhur nga piridina, piperidina, piroli, kinolina, izokinolina apo njësive të kondensuar me benzen.

[180px|left|parapamje|[Kafeina]]

Në shumicën e rasteve janë substanca kristalore, vështirë të tretshme në ujë, të cilat reagojnë në mënyrë bazike dhe kanë shije të ithët. Me acide formojnë kripëra kristalore të cilat në ujë tretën mirë dhe shërbejnë për pastrimin e tyre, kurse me reagim me baza ato përsëri ndahen në gjendje të pastërt.  Alkaloidët janë optiko aktiv.
Me përdorimin e reagjentëve të ndryshëm si: acidin fosfor-molibdenik, acidin fosfor-volframik, K2[HgJ4], taninë, H2[PtCl6], etj ato mund të precipitojnë. Në këtë veti bazohet përdorimi i taninës si antidot gjatë helmimit me alkaloide. 

Alkaloidet në botën bimore janë shumë të përhapur, më së tepërmi gjenden në bimët dikotiledone subtropikale, nga të cilat kryesisht përfshihen këto familje : Papaveraceae, Solenacea, Ranunculacea dhe Rubiaceae. Në një bimë zakonisht gjenden disa alkaloide, por vetëm njëri dominon si përbërës kryesor. Në to ato nuk janë të lira, por të lidhura me disa acide organike p.dh me acidin e mollës, acidin citrik, acidin tanik, acidin qilibarik, acidin mekonik, etj.

Nga bimët alkaloidet ndahen duke vepruar me acide të holluara (HCl, H2SO4) në pjesë të grira të tyre, e më pas me veprim me baza ku formohen kripërat e tyre. Prej përbërëseve të tjerë pastrohen me distilim me avull uji apo ekstraktim me ndihmën e tretësve organik.

Klasifikimi i alkaloideve zakonisht është bërë nga struktura e tyre kimike apo nga veprimi i alkaloidit kryesor. 

Në bazë të studimeve që janë bërë, sidomos në përcaktimin e strukturës së alkaloideve është gjetur se ato sajohen nga aminoacide të caktuara p.sh atropina dhe kokaina sajohen nga ornitina ; nikotina nga ornitina dhe lizina ; alkaloidet e grupit të morfinës sajohen nga tirozina, etj.

## Llojet e alkaloideve 
* Nikotina
* Kafeina
* Konina
* Lobelina
* Atropina
* Kokaina
* Kinina
* Morfina
* Vitaminat
Glikogjeni

parapamje|300px|Struktura ciklike e glikogjenit
**Glikogjeni** është polisakaridi, i cili gjendet kryesisht në mëlçi dhe në muskujt e organizmit të shtazëve dhe shërben si ushqim rezervë.

Teprica e glukozës në organizëm shndërrohet në glikogjen dhe rezervohet në mëlçi. Kështu p.sh gjatë punës së rëndë shpërbëhet në glukozë, të cilin organizmi e përdor si ushqim rezervë. Struktura kimike e glikogjenit është e ngjashme me atë të amidonit. Amidoni, celuloza dhe glikogjeni janë polimerë të glukozës; ndryshojnë vetëm nga mënyra se si janë lidhur monomerët në secilin përbërës.

## Referime
Angjelin Nënshati

**Angjelin Nënshati** (Shkodër, 12 shkurt 1929 - 18 prill 2008) ka qenë fotograf shqiptar.

## Biografia 
U lind në Shkodër më 12 shkurt 1929, ndoqi shkollimin fillor dhe atë të mesëm në vendlindje, te Kolegji Saverian deri kur u mbyll nga partia dhe e kreu tek gjimnazi "28 Nëntori" dhe nga viti 1948 deri në vitin 1957 ka punuar si mësues në shkollat e Pukës dhe Shkodrës. Që në rini ka pasur pasion të madh për profesionin e fotografit, duke e ushtruar atë që në moshën 14 vjeç, pranë fotografit të njohur Rraboshta. Në Pukë ka krijuar laboratorin e parë fotografik në vitin 1948. Me shtetëzimin e repartit të fotografisë, që nga viti 1958 e deri në vitin 1990 ka punuar fotograf profesionist dhe është shquar si i tillë.

## Referime
Tom Kola

**Tom Kola** ishte veprimtar i Luftës Antifashiste, Hero i Popullit. U vra gjatë luftimeve me forcat pushtuese në Domje të Shkodrës më 19 prill të vitit 1943. Tom Kola u plagos ne kryengritjen e pare anti fashiste ne shkoder prane dugajve te reja . I plagosur me urdher nga te shtabit dergohet ne shtepine e Fasli Rrusto Alijaj ne Myselim Shkoder ku qendron 2 jave . Forcat fashiste dhe balliste e rrethojne kete shtepi disa here por nuk arrijne te arrestojn Tom Kolen . 2 jave me vone ai largohet drejt fshatit Domen me 19 prill 1943 ku kishte disa te aferm dhe ne nje prite vritet nga forcat fashiste dhe balliste .

## Referime
Hafniumi

thumb|Hafnium metal
**Hafniumi** është një element kimik me simbolin **Hf** dhe numrin atomik 72. Hafniumi është kryesisht përcjellës i xeheve të zirkonumit në të cilat ka 0.1-7% hafnium. Mirëpo, deri më sot nuk është njohur asnjë xehe e cila ka më tepër hafnium se sa zirconium. Që të mund të përfitohet hafniumi elemnetar, është e nevojshme që ky element të ndahet plotësisht nga zirkoniumi. Pasi ndarja është process tejet I vështirë dhe I gjatë, hafniumi elementar nuk prodhohet në industri. Sasi të vogla të hafniumit mund të përfitohen me zbërthimin termik të tetrajodurit.

Komponimet e hfniumit kanë shkallë oksidimi +4 dhe janë shumë të ngjashme me komponimet e zirkoniumit. Kështu këto komponime kanë edhe shkrirje të ngjashme. Edhe ato dallime që ekzistojnë në shkrirje janë aq të vogla, sa që mund të përdoren për ndarjen e këtyre elementeve. Vetëm komplekset e fluroreve dallohen pak në mes veti.

## Shih dhe këtë
Tantali

**Tantal** në natyrë ka diç më shumë se niob. Përfitimi i tanatalit elementar është sikurse i niobit por në vend të kolombiumit përdoret tantaliti. Heptafluorotantali(V) i kaliumit, i përfituar reduktohet në metal me natrium apo me elektrolizë. Tentimet e para që të fitohet tantali elementar kanë qenë të lidhura me vështirësitë e mëdha dhe këto vështirësi janë shprehur në emrin e elementit (“mundimet e Tantalit”)

Për shkak të qëndrueshmërisë së madhe kimike( nuk tretet në acide, përveç në HF, as në tretësira ujore të bazave), tantali përdoret shumë për konstruktimin e aparteve të industriesë kimike dhe të punimit të instrumenteve speciale ku është e nevojshme fortësia e madhe dhe rezistenca ndaj ndryshkut ( instrumentet kirurgjike). Përveç kësaj tantali përdoret edhe si drejtues i rrymës. Pra, kur elektroda e tantalite në tretësirë të ndonjë oksi-acidi vepron si anode, në sipërfaqe të tij formohet një shtresë e hollë e oksidimit, e cila e pengon kalimin e rrymës. Nëse elektroda e tantalite është katëdë, shtresa e oksidit reduktohet dhe rryma kalon, por vetëm në një drejtim.

## Shih dhe këtë
Vranja

parapamje|Vranje
**Vranjë** (serbisht: *Врање/Vranje*) është qytet në Serbi dhe selia e komunës të Vranjës që gjendet në qarkun i Pçinjës.  është qytet në pjesën jugore të Serbisë, kryeqendër i komunës së Vranjës.

## Demografia 
### Statistikat 
Lëvizja e  popullsisë gjat shek XIX	
		

## Historia 
Emri ngjan te jete i prejardhur nga  dialekti verior i shqipes, nga i vranët. 

## Lidhje të jashtme 
* vendndodhja
Poloniumi

thumb|Grimcat alfa nga poloniumi.
**Poloniumi** ka simbol **Po** dhe numër atomik 84. I takon elementeve të grupi 16b. Poloniumi është element radioaktiv, bërthama e të cilit zbërthehet duke emetuar grimca -α. Pasi rrezatimi –α është i dëmshëm për organizmin e njeriut, poloniumi është shumë i rrezikshëm. Ky element ishte zbuluar nga bashkëshortët Kyri.

Poloniumi në natyrë paraqitet në minerale të uranit, por në sasi të vogla. Në të vërtetë, poloniumi formohet vazhdimisht me zbërthim radioaktiv të elementeve tjera, por pasi edhe vet zbërthehet, përqëndrimi i tij në minerale ngel konstant.

Gjatë hulumtimit të gjurmëve të elementeve me rreze rentgen është konstatuar se poloniumi gjenet në dy forma, me siguri të dyja metalike, prej të cilave njëra është e ngjashme me plumbin.

## Shih dhe këtë
Tërstena (Vranjë)

**Tërstenë** (serbisht: *Трстена/Trstena*) është fshat në komunën e Vranjës, Serbi.

## Demografia
Nga 466 banor sa ka pasur në vitin 1948 ka rë në në 63 banorë në vitin 2002.

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Kleopatra Skarco-Dokle

**Kleopatra Skarco-Dokle,** lindi më 1949 në Nartë të rrethit të birth_placeorës, Shqipëri. Për herë të parë del në skenë me Ansamblin e Nartes, Vlore. Më 1966 fiton çmimin e parë ne Festivalin Kombëtar te Ansambleve Artistike, me kengen "Një Bahçe me Portokalle"

* 1966 - Turrne dy muaj e gjysem, ne Kine me Ansamblin e Kengeve dhe Valleve te Shqipërise.
* 1967 - Fiton cmimin e dyte  ne Festivalin e 6 Kombetar te Radio Televizionit me kengen "Feste ne Malsi".
* 1968 - Fiton cmimin e dyte  ne Festivalin e 7  Kombetar te Radio Televizionit me kengen "Drite ne Malsi".
* 1969 - Fiton cmimin e dyte  ne Festivalin e 8  Kombetar te Radio Televizionit me kengen "Festa e Dritave".
* 1969 - Kengetare profesioniste ne Estraden e Vlores.
* 1969 - Merr Medaljen e Art ne Festivalin Kombetar te Ansmbleve Artistike.
* 1970 - Fiton cmimin e dyte  ne Festivalin e 9  Kombetar te Radio Televizionit me kengen "Nene dhe Shoqe".
* 1971 - Fiton dy cmime te dyta  ne Festivalin e 10  Kombetar te Radio Televizionit me kenget "Ne te Dy" dhe "Interesant".
* 1971 - Turrne nje muaj, ne Rumani me Ansamblin e Kengeve dhe Valleve te Shqipërise.
* 1972 - Turrne nje muaj, ne Kosove me Ansamblin Laberia.
* 1972 - Fiton cmimin e dyte  ne Festivalin e 12  Kombetar te Radio Televizionit me kengen "Bregdeti Yne i Kalter".
* 1974 - Merr Medaljen e Arte per merita te shquara ne Festivalin e Ansambleve Artistike ne Tirane.
* 1978 - Martohet me Regjisorin Zehrudin Dokle.
* 1978 - Kengetare Profesioniste ne Estraden te qytetit te Kukesit.
* 1979 - Lindja e vajzes Olta.
* 1980 - Turrne nje muaj, ne Kosove me Estraden Profesioniste te Kukesit.
* 1982 - Incizon 25 kenge popullore me Orkestren Simfonike te Radio Televizionit.
* 1983 - Lindja e vajzes Borjana.
* 1987 - Kengetare Profesioniste ne Estraden e qytetit te Shkodres.
* 1990 - Lindja e djalit Leart.
* 1991 - Turrne nje muaj, ne Maqedoni me Estraden Profesioniste te Shkodres.
* 1994 - Merr pjese ne spektaklin e njohur "12 në Hollywood".
* 1997 - Këngëtare Profesioniste në Estradën e qytetit të Tiranës.
* 2000 - Merr pjese ne Festivalin Nderkombetar te Jaltes me Ansamblin Skenderbeu te Korces.
* 2003 - Merr pjese ne Spektaklin e madh televiziv "Maratona e Kenges Popullore".
* 2006 - Perfaqeson Shqipërine ne festivalin Ballkanik ne Bullgari me buqete  kengesh vlonjate.

## Filmografia 
### Aktrim 
* Kur zbardhi një ditë,
Katundi (Vranjë)

**Katund** (serbisht: *Катун/Katun*) është fshat në komunën e Vranjës, Serbi.

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Dragobuzhda

**Dragobuzhdë** (serbisht: *Драгобужде/Dragobužde*) është fshat në komunën e Vranjës, Serbi.

## Demografia 
Nga 187 banor sa kishte në vitin 1948 numri i banorëve ka rënë në 49.

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Braina e Vogël

**Brainë e Vogël** (serbisht: *Мала Браина/Mala Braina*) është fshat në komunën e Medvegjës, Serbi.

## Gjeografia 
Brainë e Vogël ne veri kufizohet me Brainën e Madhe, ne lindje kufizohet me Tullarin dhe me Medevcin,ne jug me Gubavcin dhe ne perendim me komunen e Besianes.

## Demografia 
Nga 109 banor sa kishte në vitin 1948 numri i banorëve ka rënë në 13. Dikur i banuar vetëm nga shqiptarët, ndërsa tash me shumicë serbe dhe malazezë kolonizator. Ne regjistrim doli vetem 1 banor i perkatesise shqiptare ne vitin 2002.

## Shih edhe 
* Braina (Besianë)
* Braina e Madhe

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Llapashtica e Epërme (Medvegjë)

**Llapashticë e Epërme** (serbisht: *Горња Лапаштица/Gornja Lapaštica*) është fshat në komunën e Medvegjës, Serbi.

## Gjeografia 
Ne veri kufizohet me Llapashticen e Ulet dhe Rukocin, ne jug me Gjylekarin, ne lindje kufizohet me fshatin Rafuna qe ndodhet ne Komunen e Lebanes dhe ne perendim kufizohet me Kapitin.

## Demografia 
Nga 631 banor sa kishte në vitin 1948 numri i banorëve ka rënë në 82.

Dikur i banuar vetëm nga shqiptarët, ndërsa tash ka edhe 36.05% serb.

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Kapiti

**Kapit** (serbisht: *Капит/Kapit*) është fshat në komunën e Medvegjës, Serbi.

## Gjeografia
Kapiti ne veri kufizohet me fshatin Cërnovërh,ne lindje kufizohet me Llapashticen e Eperme dhe Gjylekarin, ne jug kufizohet me Tupallen dhe ne perendim me Medvegjen.

## Demografia
Nga 360 banor sa kishte në vitin 1948 numri i banorëve ka rënë në 39 ne vitin 2011.

Ky vendbanim është i banuar me shumicë (96.83%) të popullsisë shqiptare.
Kapiti posedon një shkollë fillore 4-vjeçare dhe Xhamin e fshatit te ndërtuar ne vitin 1935. Ndonëse shteti asnjëherë nuk kishte investuar ne këto fshatra, banoret e saj ne te shumtën e rasteve janë marr me bujqesi.

Nga Kapiti dalin edhe deshmor te kombit dhe vlen ketu te permendin Florim Rushiti-Kingji i cili ra heroikisht ne luften e Kosoves si ushtar i Ushtris çlirimtare të Kosoves.

### Arsimi
Shkolla e Kapititi është hapur  në vitin shkollor 1947/48 në shtëpinë e  Ajet Ramës, ku ka punuar deri në vitin 1950 kur edhe është ndërtuar objekti shkollor. Mësuesi i parë ishte Rahim Kosumi nga Kapiti, ish - nxënës i Medresesë së Madhe të Shkupit. Në këtë vit shkollor 1950/51 shkolla kishte 65 nxënës, pçrej tyre vajza 21. Ndonëse nuk kishte asnjë nxënës serb  deri në vitin shkollor  1966/67 mësimi ishte zhvilluar në gjuhën serbe. I pari që ka filluar ta zhvillojë mësimin në gjuhën shqipe  ishte Halim Hyseni.

## Burimet 
## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Braina e Madhe

**Brainë e Madhe** (serbisht: *Велика Браина/Velika Braina*) është fshat në komunën e Medvegjës, Kosovë.

## Gjeografia 
Brainë e Madhe kufizohet ne veri me fshatin Sponcë, ne lindje me fshatin Tullarë, ne jug me Brainen e Vogël dhe ne perendim me komunen e Besianes.

## Demografia 
Nga 289 banor sa kishte në vitin 1948 numri i banorëve ka rënë në 21.

Dikur i banuar nga shqiptarët, ndërsa tash vetëm nga serbët dhe malazezët kolonizator.

## Shih edhe 
* Braina (Besianë)
* Braina e Vogël

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Gajtani i Epërm

**Gajtan i Epërm** (serbisht: *Горњи Гајтан/Gornji Gajtan*) është fshat në komunën e Medvegjës, Serbi.

## Gjeografia 
Gajtani i Eperm është vendbanim kodrinoro-malor ne komunen e Medvegjes. Ne veri kufizohet me Komunen e Bojnikut,ne lindje me Gajtanin e Ulet,ne jug me fshatin Drence dhe ne perendim kufizohet me komunen e Kurshumlisë.

## Demografia 
Nga 560 banor sa kishte në vitin 1948 numri i banorëve ka rënë në 87.

Dikur i banuar nga shqiptarët, ndërsa tash vetëm nga serbët dhe malazezët kolonizator.

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja