Muzeu i Kolë Birbatit

**Muzeu qytetar i Kolë Birbatit**, i njohur si *Rritiri*, ose Vendbanimi i priftërinjve beqarë pasi ndodhet në oratorinë e dikurshme të ritit greko-bizantin, është muzeu kryesor i Horës së Arbëreshëvet, në rajonin e qytetit metropolitane të Palermos, në Siçili . Ai përmban një ekspozitë të përhershme kushtuar aspekteve historike, kulturore dhe natyraliste të këtij territori.

Për shkak të historisë dhe gjeografisë së veçantë të Piana degli Albanesi, një qytet i themeluar në fund të shekullit të 15-të nga të mërguarit shqiptarë të arratisur nga turqit osmanë në një pllajë malore, e veçanta e këtij muzeu është të tregojë elemente socio-kulturore dhe mjedisore të vendi: nga objektet që kanë të bëjnë me qytetërimin fshatar, jetën e përditshme dhe profesionet e së shkuarës së afërt, te një seksion kushtuar veshjeve shqiptare, femrash e disa edhe meshkujve, si dhe seksioneve të ndryshme kushtuar dokumenteve për masakrën e Portella della Ginestra, deri te herbariumi i bimëve të rralla e spontane malore lokale.

## Historia 
Muzeu u themelua në vitin 1989 si një ekspozitë e përhershme mbi kulturën materiale nga kooperativa "Portella delle Ginestre", pas punës kërkimore dhe dokumentuese të kryer nga të rinj nga Hora e Arbëreshëvet të angazhuar në projekte të shërbimeve publike (ish art. 23)  . Ekspozita është pasuruar më tej me kalimin e kohës.

Me rezolutën nr. 107/94 u krijua muzeu qytetar Nicola Barbato dhe u miratua statuti përkatës. Ai u emërua sipas Nicola Barbato (1856–1923), një politikan dhe mjek *arbëresh* nga Hora e Arbëreshëvet, një nga themeluesit dhe udhëheqësi kryesor i lëvizjes Fasci Siciliani dei Lavoratori . Me shpërbërjen e kooperativës në vitin 1996, drejtimi i Muzeut i kaloi bashkisë.

Në vitin 2001, themeloi ish-oratoria e ritit grek San Filippo Neri ( *Rritiri* ) , së bashku me të shumta aksesorë me vlera të dukshme historike dhe artizanale. Janë ekspozuar edhe disa lloje kostumesh për meshkuj, bazuar në motive të marra nga kostumet e grave dhe modele nga Shqipëria ( *tirq* dhe *fustanella* ). Këto kostume vishen edhe sot në raste festive të veçanta dhe më të rëndësishme, si dasma, Epifania, E Diela e Palmave, gjithë Javën e Shenjtë dhe e Diela e Pashkëve, festat patronale si Maria Odigitria, San Giorgio Megalomartire, San Demetrio Megalomartire etj. dhe momente kulturore me interes të madh për komunitetin.
** xhevahire të veshura nga gratë me veshje shqiptare, shembuj tipikë të argjendarisë vendase dhe siciliane të shekujve XVII dhe XVIII  .
* “Sala *Herbarium* ostensive”, herbarium i specieve të rralla spontane të bimëve që rriten në zonë, kuruar nga Antonio Mirabella. Në këtë seksion është e mundur të vëzhgohet klasifikimi i dyzet e pesë llojeve herbariume të pranishme brenda rezervatit natyror të orientuar nga Serre della Pizzuta në zonën e Piana degli Albanesi. Me interes të veçantë është *Phillitis scolopendrium* ose lingua cervina i rrallë, një fier me përmasa të konsiderueshme që ndoshta mbërriti në zonë rreth një milion vjet më parë, gjatë akullnajave të fundit.

Për më tepër, ka stampime të të gjitha stemave heraldike të kolonive shqiptare të Italisë dhe riprodhime të mullinjve, fermave dhe kishave antike të ujit në zonë  . Ka vepra bashkëkohore të llojeve të ndryshme (skulptura prej metali dhe guri, mozaikë dhe ikona) nga artistë vendas.

Projekti i muzeut përfshin gjithashtu një "Sallën e burrave të shquar", një bibliotekë diafotografike, një dhomë audiovizive, një udhëzues prezantimi, një laborator restaurues për ndërhyrjet elementare të konservimit të aseteve dhe një sallë konferencash për aktivitete edukative. E gjithë kjo, si dhe një seksion arkeologjik që përmban gjetjet e gjetura në territorin e Horës së Arbëreshëvet në Contrada Sant'Agata (vendbanimi antik i hershëm i krishterë i quajtur Pirama ), pret realizimin e ardhshëm.

Muzeu, i huazuar, ka ekspozuar prej disa vitesh - midis pjesës së ambienteve të kishës dhe katit të parë të muzeut - një seksion kushtuar ikonave bizantine të koleksionit të shenjtë për përdorim liturgjik të famullisë së San Giorgio , i ruajtur tashmë në galerinë e arteve të ngritur për ta në ambientet e Papas Lifteri Schiadà, në rrugën kryesore të qytetit (numri 11 i Corso Kastriota).

## Ekspozita dhe shfaqje të përkohshme 
Sipas statutit të Muzeut, aktivitetet e tij bazohen në qëllime studimi, kërkimi, dokumentimi, vlerësimi dhe gëzimi të pasurive kulturore dhe mjedisore. Për të arritur këto objektiva, muzeu ka për detyrë të gjejë, konservojë dhe shfaqë para publikut të gjitha dëshmitë e interesit etno-antropologjik, gjetjet arkeologjike të çdo lloji dhe nga çdo epokë, gjetjet nga të gjitha degët e shkencave natyrore, veçanërisht në lidhje me ato të territorit.

Aktivitetet muzeale promovojnë momente kulturore dhe ekspozita të llojeve të ndryshme përmes krijimit të ekspozitave të ndryshme (pikturë, skulpturë, qëndisje, trashëgimi mjedisore, fotografi, histori, etj.), me interes të veçantë për çështjet që lidhen me kulturën shqiptare, në përpjekje për të kryer nxjerr dhe zbaton detyra me karakter informativ dhe didaktik   

## Galeria 

Museo Civico Nicola Barbato - Piana degli Albanesi 01.jpg|Standi i Komunës së Horës së Arbëreshëve
Museo Civico Nicola Barbato - Piana degli Albanesi 03.jpg|Spiridione Marino, mozaik i pagëzimit të Krishtit për Fontana dei Tre Cannoli, 1990
Museo Civico Nicola Barbato - Piana degli Albanesi 08.jpg|Veshje grash dhe fustani i zisë *mënti* 
Museo Civico Nicola Barbato - Piana degli Albanesi 09.jpg|Kostumi tradicional (Ncilona) i veshur në festat dhe të mëdha
Museo Civico Nicola Barbato - Piana degli Albanesi 07.jpg|Punime tradicionale
Piana degli Albanesi Museum typical costume.jpg|Veshje tradicionale burrash
Museo Civico Nicola Barbato - Piana degli Albanesi 14.jpg|Mjete për përpunimin e leshit

## Shih edhe 
* Arbëreshe
* Kola Birbati
* Gjergji Guxeta
* Eparkia e Horës së Arbëreshëve

## Referime