Mehdi bej Frashëri

**Mehdi bej Frashëri** (Frashër, 28 shkurt 1872 ose 1874 - Romë, 20 maj 1963) ishte nëpunës në administratën osmane, politikan e shkrimtar shqiptar.

Sipas të plotfuqishmit të Gjermanisë naziste në Ballkan, Hermann Neubacher, Frashëri sajoi një kategori të re në ligjin ndërkombëtar duke sugjeruar që Gjermania të njihte neutralitetin e Shqipërisë. Që të ishte një "neutralitet relativ", duke bërë kësodore të mundur që përfaqësuesi gjerman t'i njihte Shqipërisë "sovranitet relativ".

## Biografia 
Prej degës së Velibejllinjve të familjeve të Frashërit, i ati Ragip beu i martuar me Aishenë e Hasan Çaçit. Patën pesë fëmijë: Mehdiun, Ganiun, Tekiun, Arzikon, dhe Hatixhenë. I ati i tij kishte qenë kajmekam në Meçovë ku u vra nga grekët më 1879. Mehdiu ndoqi një shkollë private në Janinë dhe më pas në *idadijen* e Manastirit, para se të fitonte të drejtën e studimit për në Shkollën Civile të Administratës Mbretërore "Mylkie-i-Sehahané" në Stamboll për Shkenca Politike-Administrative, ku u diplomua në vitin 1897. Gjatë kohës kur ishte student, ndihte në përhapjen e të përkohshmes Albania të Faik Konicës.

Stazhin e tij e nisi duke u emëruar së pari si *atashe* pranë qeveritarit të ishujve të Arkipelagut në Rodos – ku shërbeu deri në 1901, ku dha mësime historie, matematike, algjebre dhe shkencash në medresenë e vendit. Nga 1901 në Peqin me detyrën e kajmekamit/nënprefektit deri në vitin 1903 dhe nënprefekt në Ohër deri në 1906, ku u denoncua nga një grup myslimanësh të vendit si xhonturk dhe nacionalist shqiptar. Nga tetori i 1906 e deri në shpalljen e Kushtetutës pas revolucionit xhonturk, u caktua kajmekam ndër *kaza* të ndryshme të Trakisë, më pas autoritetet xhonturke e graduan mytesarif. U caktua me shërbim në Senixhe, në sanxhakun e Novi Pazarit, në Serres dhe më pas në Samsun. Më 1912 u caktua në Jeruzalem, por hoqi dorë me t'u shpallur pavarësia e Shqipërisë. Më parë shkoi në Egjipt, 

U kthye në Shqipëri prillin e 1913

Me ardhjen e Princ Vidit emërohet kryebashkiak i Durrësit. Me revoltat, zhvendoset në Lozanë ku gjen Mit'hat beun. Pas një përpjekjeje për kthim në atdhe mbarim të Luftës I Botërore internohet në Shën Mitër Koronë, ku dha gjuhë dhe letërsi shqipe në kolegjin e mirënjohur arbëresh. Me qeverinë Përmeti emërohet ministër i Punëve të Brendshme dhe më pas si delegat i Shqipërisë në Konferencën e Paqes në Paris.

Ka shkruar në kujtimet e tij se qe nismëtari i Protokollit të Korfuzit, me të cilin qeveria shqiptare e Durrësit pranonte autonominë e Vorio-Epirit, Korçë-Gjirokastër, si krahinë greke dhe me një protokoll tjetër autonominë e Himarës. Dihet se këtë akt qeveria shqiptare e Durrësit e konsideroi kapitullim.

### Politike 
Ishte përfaqësues i Shqipërisë në Lidhjen e Kombeve në Gjenevë, ku mbrojti me dinjitet të drejtat e minoritetit shqiptar në Çamëri që shkeleshin nga qeveria greke. 

#### Hebrenjtë 
Pasi autoritetet ushtarake gjermane kërkuan zyrtarisht jo vetëm listat, por edhe grumbullimin e gjithë hebrenjve në një fushë përqëndrimi. Dy përfaqësues të komunitetit hebre që kishte gjetur strehë në Shqipëri, Rafael Jakohel dhe Mateo Mathatia, iu drejtuan Mehdi Frashërit për ndihmë, i cili i këshilloi të takoheshin me ministrin e Brendshëm Xhafer Devën, i cili më pas mori përsipër të kundërshtonte kërkesën e autoriteteve gjermane.

## Referime