Abdullah bin Abdulaziz Al Saudi

**Abdullah bin Abdulaziz El Saudi** (Arabisht: عبدالله بن عبدالعزيز آل سعود, 1 gusht 1924 – 23 janar 2015) ishte Mbreti i gjashtë i Arabisë Saudite dhe Mbrojtësi i Dy Xhamive të Shenjta nga 1 gusht 2005 deri në vdekjen e tij.

Abdullah ishte një nga shumë bijtë e Ibn Saudit, themeluesit të Arabisë Saudite moderne. Abdullah mbajti poste të rëndësishme politike gjatë gjithë jetës së tij të rritur. Në vitin 1961 ai u bë kryetar i Mekës, zyra e tij e parë publike. Vitin pasues, ai u emërua komandant i Gardës Kombëtare të Arabisë Saudite, një post që ende e mbante kur u bë mbret. Ai gjithashtu shërbeu si zëvendësministër i mbrojtjes dhe u emërua princ i kurorës kur vëllai i tij i dytë Fehd mori fronin më 1982. Pasi mbreti Fehd pësoi një goditje të rëndë më 1995, Abdullah u bë sundimtari de facto i Arabisë Saudite derisa u ngjit në fron një dekadë më vonë.

Gjatë mbretërimit të tij ai mbajti marrëdhënie të ngushta me Shtetet e Bashkuara dhe Mbretërinë e Bashkuar dhe bleu pajisje mbrojtëse me vlerë miliarda dollarë nga të dy shtetet. Ai gjithashtu u dha grave të drejtën për të votuar për këshillat bashkiakë dhe për të garuar në Lojërat Olimpike. Për më tepër, Abdullah mbajti status quo kur kishte valë proteste në mbretëri gjatë Pranverës Arabe. Në nëntor 2013, një raport i BBC pohoi se, për shkak të marrëdhënieve të ngushta që kishte me Pakistanin, Arabia Saudite mund të merrte armë bërthamore sipas dëshirës nga ai vend. Mbreti gjithashtu kishte një marrëdhënie të gjatë me Pakistanin dhe ndërmjetësoi një kompromis midis kryeministrit të rrëzuar Nawaz Sharif dhe gjeneralit Pervez Musharraf, të cilin ai kishte kërkuar të internohej në Arabinë Saudite për një internim 10-vjeçar, pas rrëzimit të tij në grushtin e shtetit të vitit 1999.

Mbreti jetoi më shumë se dy princat e tij të kurorës, të cilët ishin të gjithë në mesin e Shtatë vëllezërve Sudairi të plotë (që kishte përfshirë mbretin Fehd). Ministri Konservator i Brendshëm Najef bin Abdulaziz El Saudi u emërua trashëgimtar i fronit në vdekjen e Sulltan bin Abdulaziz në tetor 2011, por vetë Najef vdiq në qershor 2012. Abdullah pastaj emëroi Ministrin e Mbrojtjes Selman bin Abdulaziz si princin e kurorës. Mbreti kishte një pasuri personale të vlerësuar në 18 miliardë dollarë, duke e bërë atë kreun e tretë më të pasur të shtetit në botë. Ai vdiq më 23 janar 2015, në moshën 90 vjeç, tre javë pasi u shtrua në spital për pneumoni dhe u pasua nga gjysmë-vëllai i tij Selman.

## Jeta e hershme
Abdullah thuhet se ka lindur më 1 gusht 1924 në Riad. Sidoqoftë, disa burime deklarojnë se kjo datë është e pasaktë dhe se ai ishte përafërsisht tetë vjet më i vjetër. Ai ishte djali i dhjetë i Mbretit Abdulaziz. Nëna e tij, Fehda bint Asi El Shurejm, ishte një anëtare e dinastisë El Rashid, rivalë të vjetër të dinastisë El Saud. Ajo ishte me prejardhje nga fisi i fuqishëm Shammar dhe ishte vajza e ish-shefit të fisit, Asi Shurejm. Ajo vdiq kur Abdullah ishte gjashtë vjeç. Ai kishte motrat më të reja të plota, Nouf dhe Seeta.

Madavi el-Rashid argumenton se rrënjët e tij amtare dhe përvoja e tij e hershme e një pengese në të folur çuan në vonesën e ngritjes së tij në status më të lartë midis bijve të tjerë të mbretit Abdulaziz.

## Komandant i Gardës Kombëtare
[parapamje|Mbreti Abdullah si komandant i [Garda Kombëtare e Arabisë Saudite|Gardës Kombëtare Saudite]]
Në vitin 1963, Abdullah u bë komandant i Gardës Kombëtare Saudite (SANG). Ky post e lejoi atë të siguronte pozicionin e tij në Shtëpinë e Saudit. SANG, i cili ishte bazuar në Ikhwan, u bë një forcë e armatosur moderne nën komandën e tij. Duke filluar nga viti 1985, SANG sponsorizoi gjithashtu festivalin Jenadiriyah që institucionalizoi vallet tradicionale popullore, garat e deveve dhe trashëgiminë fisnore.

## Princi i Kurorës dhe Regjent
[parapamje|left|Abdullah me zv.presidentin amerikan [Dan Quayle]]
Më 13 qershor 1982 - ditën kur vdiq mbreti Halid - Fehd bin Abdulaziz u bë Mbret, Abdullah u bë Princ i Kurorës të njëjtën ditë dhe gjithashtu mbajti pozicionin e tij si kreu i Gardës Kombëtare. Gjatë viteve të tij si princ i kurorës, Abdullah bin Abdulaziz u përshkrua si një mbështetës i akomodimit. Ai arriti të grupojë një numër të madh skajesh dhe princash të margjinalizuar të pakënaqur me shpresën që trashëgimia të kalonte mes vëllezërve Sudairi njëri pas tjetrit. Kontrolli i tij i Gardës Kombëtare ishte gjithashtu një faktor kryesor në suksesin e tij për t'u bërë princ i kurorës. Kur mbreti Fehd ishte i paaftë pas një goditje të rëndë në vitin 1995, Princi i Kurorës Abdullah veproi si regjent de facto i Arabisë Saudite.

Më 4 qershor 2000, Këshilli i Familjes El Saud u krijua nga Princi i Kurorës Abdullah për të diskutuar disa çështje private, duke përfshirë aktivitetet e biznesit të anëtarëve të Shtëpisë së Saudit dhe martesat e princeshave me jo-mbretëror. Në maj 2001 Princi i Kurorës Abdullah nuk pranoi një ftesë për të vizituar Uashingtonin për shkak të mbështetjes së SHBA për Izraelin në Intifadën e Dytë. Ai gjithashtu u shfaq më i etur se Mbreti Fehd për të shkurtuar shpenzimet qeveritare dhe për të hapur Arabinë Saudite ekonomikisht. Ai bëri presion për anëtarësimin saudit në Organizatën Botërore të Tregtisë, duke befasuar disa.

Në gusht 2001, ai urdhëroi ambasadorin e atëhershëm saudit në SHBA., Bandar bin Sultan, të kthehej në Uashington. Kjo thuhet se ndodhi pasi Princi i Kurorës Abdullah dëshmoi brutalitetin e shkaktuar nga një ushtar izraelit ndaj një gruaje palestineze. Më vonë, ai gjithashtu dënoi Izraelin për sulmin ndaj familjeve të të dyshuarve. Iniciativa u miratua në samitin e Bejrutit të Lidhjes Arabe në mars 2002. Dy operacionet e para ishin në New York, një në vitin 2010 për një disk të rrëshqitur dhe një mpiksje gjaku që shtypte nervat në shpinë dhe një tjetër për të stabilizuar rruazat në vitin 2011. U shpallën tre ditë zie kombëtare, në të cilat flamujt do të valviteshin në gjysmë shtizë.

## Referime