Rigveda

parapamje| Dorëshkrimi *Rigveda* ( padapatha ) në Devanagari, fillimi i shekullit të 19-të. Pas një bekimi ne shkrim( '** ), rreshti i parë ka padën e parë, RV 1.1.1a ( **' ). Theksi i fortësisë (ang. pitch accent) shënohet me nënvizime dhe mbivizime me të kuqe.
***Rigveda*** ose ***Rig Veda*** (Sanskritisht: ऋग्वेद  '**, nga **' "lavdërim"  dhe ''* "njohuri") është një koleksion i lashtë indian i himneve sanskrite vedike ( *sūktas* ). Është një ndër katër tekstet e shenjta kanonike hindu ( *śruti* ) të njohura si Vedat .   Vetëm një Shakha nga të shumtat mbijetoi deri më sot, domethënë Śakalya Shakha. Pjesa më e madhe e përmbajtjeve të përfshira në Shakhat e mbetura tani janë humbur ose nuk janë të disponueshme në forumin publik. 

*Rigveda* është teksti më i vjetër i njohur në sanskritishten vedike .  Shtresat e saj të hershme janë ndër tekstet më të vjetra ekzistuese të një gjuhë indo-evropiane .   Tingujt dhe tekstet e *Rigveda*-s janë përcjellë gojarisht që nga mijëvjeçari i 2-të pes.    Dëshmitë filologjike dhe gjuhësore tregojnë se pjesa më e madhe e *Rigveda* Samhita-s u kompozua në rajonin veriperëndimor të nënkontinentit Indian (shih lumenjtë Rigvedikë ), ka shumë të ngjarë midis viteve 1500 dhe 1000&nbsp;pes,    edhe pse një hark më i gjerë mes viteve 1900 – 1200 është propozuar gjithashtu.  

Teksti është i organizuar në shtresa, i përbërë nga *Samhita*, *Brahmanas*, *Aranyakas* dhe *Upanishads*. *Rigveda Samhita'' është teksti thelbësor, i cili është një koleksion prej 10 librash ( '** t) me 1,028 himne ( **' t) në rreth 10,600 vargje (të quajtur ''*, dhënësë të emrit *Rigveda* ). Ndër tetë libratLibrat 2 deri në 9që u kompozuan më herët, himnet flasin kryesisht rreth kozmologjisë, riteve dhe ritualeve dhe lavdërojnë hyjnitë.   Librat më të fundit (Librat 1 dhe 10) gjithashtu trajtojnë pyetje filozofike ose spekulative,  virtyte të tilla si *dāna* (bamirësia) në shoqëri,  pyetje rreth origjinës së gjithësisë dhe natyrën e hyjnores,   dhe çështje të tjera metafizike. 

Disa nga vargjet e tij vazhdojnë të recitohen gjatë lutjeve hindu dhe kremtimit të riteve të kalimit (të tilla si dasmat), duke e bërë atë ndoshta tekstin më të vjetër fetar në botë, i cili është përdorim të vazhdueshëm.  

## Datimi dhe konteksti historik 
parapamje| Një hartë e fiseve dhe lumenjve të përmendur në *Rigveda* .

### Datimi 
Sipas Jamison-it dhe Brereton-it, në përkthimin e tyre të vitit 2014 të *Rigveda-s*, datimi i këtij teksti "ka qenë dhe ka të ngjarë të mbetet një çështje debati dhe rishqyrtimi". Propozimet e deritanishme të kohore janë të gjitha të nxjerra nga stili dhe përmbajtja brenda vetë himneve.  Vlerësimet filologjike priren ta datojnë pjesën më të madhe të tekstit në gjysmën e dytë të mijëvjeçarit të dytë pes. Duke qenë të kompozuara në një gjuhë të hershme indo-ariane, himnet duhet ta pasdatojnë indo-iraniane, që caktohet afërsisht në vitin 2000&nbsp;pes.  Një datë e arsyeshme afër asaj të përbërjes së bërthamës së *Rigvedës* është ajo e dokumenteve Mitanni të Sirisë veriore dhe Irakut (  – 1350&nbsp;pes), të cilat përmendin edhe perënditë vedike si Varuna, Mitra dhe Indra.   Dëshmi të tjera tregojnë gjithashtu për një kompozim afër vitit 1400&nbsp;pes.  

Thelbi i *Rigvedë*s pranohet jetë i datuar deri në fund të epokës së bronzit, duke e bërë atë një nga shembujt e paktë me një traditë të pandërprerë. Përbërja e tij zakonisht datohet afërsisht midis  dhe 1000&nbsp;pes. Sipas Michael Witzelit, kodifikimi i *Rigvedës* u bë në fund të periudhës Rigvedike midis  dhe 1000&nbsp;pes, në mbretërinë e hershme Kuru.  Asko Parpola argumenton se *Rigveda* u sistemua rreth vitit 1000&nbsp;pes, në kohën e mbretërisë Kuru. 

## Teksti 
### Përbërja 
"Librat e familjes" (2 – 7) lidhen me klane dhe prijës të ndryshëm, që përmbajnë himne nga anëtarët e të njëjtit fis në çdo libër; por edhe klane të tjera janë të përfaqësuara në *Rigvedë*. Librat e familjes lidhen me rajone specifike dhe përmendin mbretër të shquar si Bharata dhe Pūru. 

Tradita shoqëron një rishi (kompozitor) me çdo  (varg) të *Rigvedës* . Shumica e sūktave u vihen në autorësi një kompozitori të vetëm; për secilën prej tyre, *Rigveda* përfshin një himn ** specifik për linjën (një sukta e veçantë me strukturë formule të ngurtë, e përdorur për rituale). Në total, 10 familje rishish përbëjnë më shumë se 95 për qind të -eve.

### Organizimi 
#### Mandalat 
Teksti është i organizuar në dhjetë "libra", ose *maṇḍalas* ("rrathë"), me moshë dhe gjatësi të ndryshme.  "Librat e familjes", mandalat 2 – 7, janë pjesa më e vjetër e *Rigvedës* dhe librat më të shkurtër; ato janë të renditura sipas gjatësisë (në rend zbritës të gjatësisë së himneve për libër) dhe përbëjnë 38% të tekstit.  

Himnet janë të renditura në koleksione, secili që ka të bëjë me një hyjni të veçantë: *Agni* vjen i pari, *Indra'' vjen e dyta, e kështu me radhë. Ato u vihen në autorësi dhe u kushtohen një rishi (i urtë) dhe familjes së tij të studentëve.  Brenda çdo koleksioni, himnet janë renditura në rend zbritës të numrit të strofave për himn. Nëse dy himne në të njëjtin koleksion kanë numër të barabartë strofash, atëherë ato renditen në mënyrë që numri i rrokjeve në metër të jetë në rend zbritës.   Mandalat e dyta deri në të shtatën kanë një format uniform. 

Mandala e tetë dhe ajo e nëntë, që përmbajnë himne të moshave të përziera, përbëjnë përkatësisht 15% dhe 9%. Mandala e nëntë i kushtohet tërësisht Somës dhe ritualit Soma . Himnet në mandalën e nëntë janë të renditura si nga struktura e tyre prozodiale ( chanda ) ashtu edhe nga gjatësia e tyre. 

Mandala e parë dhe ajo e dhjetë janë më të rejat; janë edhe librat më të gjatë, me 191 sukta secili, duke zënë 37% të tekstit. Megjithatë, disa nga himnet në mandalat 8, 1 dhe 10 mund t'i përkasin një periudhe më të hershme dhe mund të jenë po aq të vjetra sa materiali në librat e familjes.  Mandala e parë ka një vendosje unike që nuk gjendet në nëntë mandalat e tjera. 84 himnet e para të mandalës së dhjetë kanë një strukturë të ndryshme nga himnet e mbetura në të. 

#### Himnet dhe prozodia 
Çdo mandala përbëhet nga himne ose '** ( **', fjalë për fjalë, "e recituar mirë,  ") të paracaktuara për rituale të ndryshme. t nga ana e tyre përbëhen nga strofa individuale të quajtura ''* ("lavdërim", *shumës.'' '** ), të cilat analizohen më tej në njësi vargu të quajtura **' (" këmbë " ose hap).

Himnet e *Rigvedës* janë në metra të ndryshëm poetikë në sanskritishten vedike. Metrat më të përdorur në  janë gayatri (3 vargje me 8 rrokje), anushtubh (4×8), trishtubh (4×11) dhe jagati (4×12). Metri trishtubh (40%) dhe metri gayatri (25%) dominojnë në *Rigveda* .   

## Pritja në hinduizëm 
### Shruti 
Vedat në tërësi klasifikohen si " shruti " në traditën hindu. Kjo është krahasuar me konceptin e zbulesës hyjnore në traditën fetare perëndimore, por Staali argumenton se "nuk thuhet askund se Veda u zbulua" dhe se *shruti* thjesht do të thotë "ajo që dëgjohet, në kuptimin që transmetohet nga babai te djali ose nga mësuesi te nxënësi”. 

Sipas Dayanandas dhe Aurobindos, studiuesit vedikë kishin një konceptim monoteist. ]]
*Rigveda*, në hinduizmin bashkëkohor, ka qenë një kujtesë e trashëgimisë kulturore të lashtë dhe pikë krenarie për hindusët, me disa himne ende në përdorim në ritet kryesore të ceremonive të kalimit, por pranimi i teorisë "fjalë për fjalë" i pjesës më të madhe të thelbit tekstual është zhdukur prej kohësh.   Muzikantët dhe grupet e vallëzimit e festojnë tekstin si një shenjë të trashëgimisë hindu, duke përfshirë himne rigvedike në kompozimet e tyre, si në *Hamsadhvani* dhe *Subhapantuvarali* të muzikës karnatike, dhe këto kanë mbetur të njohura në mesin e hinduve për dekada.  Sipas Louis Renou, tekstet Vedike janë një objekt i largët dhe "madje edhe në fushat më ortodokse, nderimi ndaj Vedave është kthyer në një ngritje e thjeshtë e kapelës".  Sipas Andrea Pinkney, "historia shoqërore dhe konteksti i teksteve Vedike janë jashtëzakonisht të largëta nga besimet dhe praktikat fetare bashkëkohore hindu", dhe nderimi për Vedat në hinduizmin bashkëkohor ilustron respektin midis hinduve për trashëgiminë e tyre.