Mira Murati

**Ermira** "**Mira**" **Murati** (e lindur më 16 dhjetor 1988) është një drejtuese biznesi shqiptare. Ajo nisi një startup të inteligjencës artificiale të quajtur Thinking Machines Lab në shkurt 2025. Më parë ajo shërbeu si drejtoreshë e teknologjisë në OpenAI.

## Jeta e hershme 
Murati lindi në vitin 1988 në Shqipëri. Ajo vazhdoi studimet për informatikë në Universitetin e Tiranës, ku u diplomua me rezultate të shkëlqyera. Pas përfundimit të studimeve universitare, ajo u zhvendos në Shtetet e Bashkuara për të ndjekur një diplomë Master në Shkenca Kompjuterike në Institutin e Teknologjisë në Massachusetts (MIT). Ajo u transferua në Victoria, British Columbia në moshën 16-vjeçare për të ndjekur Pearson United World College.

## Arsimi 
Ajo mori një diplomë bachelor të inxhinierisë në inxhinieri mekanike nga Shkolla e Inxhinierisë Thayer në Kolegjin Dartmouth,

## Karriera 
### Karriera e hershme 
Murati u bë praktikante në vitin 2011 si analiste verore në Goldman Sachs në Tokio, Japoni. Më pas ajo punoi shkurtimisht për Zodiac Aerospace si praktikante përpara se t'i bashkohej kompanisë së makinave elektrike Tesla në vitin 2013 si menaxhere produkti në Model X. Nga viti 2016 deri në vitin 2018, ajo punoi për startup-in e realitetit të shtuar Leap Motion (tani Ultraleap).

### OpenAI 
Në vitin 2018, ajo iu bashkua OpenAI si Zëvendëspresidente e IA-së së Aplikuar dhe partneriteteve. Ajo u bë Drejtoreshë e Teknologjisë (CTO) në maj 2022. Ajo drejtoi punën e OpenAI në ChatGPT, Dall-E, Codex dhe Sora, ndërsa mbikëqyrte ekipet e saj të kërkimit, produkteve dhe sigurisë. Ajo mbikëqyri përparimet teknike dhe drejtimin e projekteve të ndryshme të OpenAI, duke përfshirë zhvillimin e modeleve dhe mjeteve të avancuara të IA-së. Murati punoi në disa nga produktet e shquara të OpenAI, të tilla si seria e modeleve gjuhësore Generative Pretrained Transformer (GPT). Duke komentuar rreth humbjes së mundshme të vendeve të punës krijuese për shkak të IA-së, Murati tha se "ndoshta [vendet e punës] nuk duhej të ishin aty që në fillim". Në tetor 2023, Murati u rendit e 57-ta në listën e Fortune të "100 Grave më të Fuqishme në Biznes të vitit 2023".

Në nëntor 2023, Murati u bë drejtoreshë ekzekutive e përkohshme e OpenAI pas shkarkimit të Sam Altman nga puna. Ajo kishte bashkëpunuar me Ilya Sutskever, memorandumi 52-faqësh i të cilit që përshkruante shqetësimet rreth Altman mbështetej shumë në pamjet e ekranit dhe informacionin që ajo dha, të cilat kontribuan në vendimin e bordit për ta shkarkuar atë. Murati u zëvendësua nga Emmett Shear tre ditë më vonë, i cili u largua kur Altman u rikthye në punë pesë ditë më vonë. Pas këtyre ngjarjeve, Murati u kthye në rolin e saj si CTO. Në qershor 2024, Kolegji Dartmouth i dha Muratit një Doktor Nderi të Shkencave për "demokratizimin e teknologjisë dhe avancimin e një bote më të mirë dhe më të sigurt për të gjithë ne".

Në shtator 2024, Murati njoftoi se po tërhiqej nga detyra e saj si CTO për t'i dhënë asaj mundësinë për të "bërë eksplorimin e saj". Ky veprim erdhi mes një eksodi më të gjerë ekzekutiv, pasi drejtori kryesor i kërkimit në OpenAI, Bob McGrew, dhe një zëvendëspresident i kërkimit, Barret Zoph, gjithashtu njoftuan largimet e tyre menjëherë pas kësaj.

### Thinking Machines Lab 
Në shkurt 2025, Murati lançoi një korporatë të re për përfitim publik të quajtur Thinking Machines Lab, e cila pretendonte se synonte "t'i bënte sistemet e IA-së më të kuptueshme, të personalizueshme dhe përgjithësisht të afta". U raportua se ajo kishte punësuar "një ekip prej rreth 30 studiuesish dhe inxhinierësh kryesorë nga konkurrentë, përfshirë Meta, Mistral dhe OpenAI". Personat e përfshirë në startup përfshijnë bashkëthemeluesin e OpenAI, John Schulman, dhe këshilltarët Alec Radford dhe Bob McGrew. Muajin pasardhës, Bloomberg raportoi se kompania kishte arritur një vlerësim të vlerësuar prej 9 miliardë dollarësh, me një "vlerë mesatare të aksioneve të themeluesit" prej 1.4 miliardë dollarësh.

Në prill të vitit 2025, Thinking Machines Lab thuhet se synonte një raund fillestar prej 2 miliardë dollarësh (që kërkonte një investim minimal prej 50 milionë dollarësh). Raundi u drejtua nga Andreessen Horowitz dhe përfshinte pjesëmarrjen nga qeveria e Shqipërisë, duke e vlerësuar kompaninë në 12 miliardë dollarë.

Thinking Machines Lab ndjek një strukturë qeverisjeje ku Mira Murati mban një votë vendimtare për çështjet e bordit, e peshuar për t'i siguruar asaj një aftësi vendimmarrëse me shumicë.

Në tetor të vitit 2025, Thinking Machines Lab njoftoi produktin e saj të parë, Tinker, një mjet i përdorur për të krijuar modele të personalizuara të inteligjencës artificiale në kufijtë e botës.

Në janar të vitit 2026, u raportua se dy bashkëthemelues të Thinking Machines Lab, Barret Zoph dhe Luke Metz, u larguan nga startup-i për t'u rikthyer në OpenAI.

## Shiko edhe 
* Thinking Machines Lab
* OpenAI
* ChatGPT
* Inteligjenca artificiale

## Lidhje të jashtme 
* Mira Murati – Twitter

## Referime