Akademia e Platonit

[parapamje|400px|*[Shkolla e Athinës* nga Raphaello (1509-1510), afresk në Pallatin Apostolik, Qyteti i Vatikanit]]
parapamje|Rruga antike për në Akademi.
[parapamje|Harta e [Historia e Athinës|Athinës antike. Akademia ndodhet në veri të Athinës.]]

parapamje|Vendi arkeologjik i akademisë së Platonit
**Akademia e Platonit** (Greqisht: Ακαδημία Πλάτωνος) u themelua nga Platoni (428/427 BC – 348/347 BC) rreth vitit 387 p.e.s. në Athinë. Aristoteli (384-322 p.e.s.) ka studiuar aty për njëzet vjet (367-347 p.e.s.) para se ta themelonte shkollën e tij, Liceumin antik. Akademia vazhdoi aktivitetin e saj gjatë gjithë periudhës helene si një shkollë e skepticizmit, deri sa i vjen fundi pas vdekjes së Philos nga Larisa në vitin 83 p.e.s. Edhe pse filozofët vazhduan të mësonin dhe studionin filozofinë e Platonit, në Athinë gjatë gjithë periudhës romake, ajo deri në vitin 410 AD nuk arriti të rilindej si një qendër e neoplatonizmit, për të vazhduar si e tillë deri në vitin 529 AD kur përfundimisht u mbyll nga ana e Justinianit I.

## Vendndodhja 
Para se * Akademia * të themelohej si një shkollë, dhe madje edhe para se *Cimoni* të siguronte rrethinat e saj me një mur, aty rriteshin pemë të shenjëta të ullirit kushtuar perëndeshës së diturisë, Athena. Emri i mëparshëm arkaik për vendin ishte * Hekademia * (Ἑκαδήμεια), i cili nga kohët klasike evoluoi në * Akademia * dhe kështu shpjegohej, të paktën qysh në fillim të shekullit të VI p.e.s. duke e lidhur atë me kultin grek të një heroi legjendar athinas *"Akademos"*.

Vendndodhja e Akademisë është në afërsi të *Colonus,* përafërsisht, 1.5&#x20;km në veri të Athinës'.

## Historiku 
Diogjen Laërtiusi bëri periodizimin e historisë së Akademisë në tri periudha: 
#Periudha e Vjetër, 
#Periudha e Mesme dhe 
#Periudha e Re. 
Në krye të epokës së vjetër ai vendosi Platonin, në të mesmen, Arcesilausin, dhe në epokën e fundit, Lacidesin. 

Sextus Empiricusi bëri periodizimin e historisë së Akademisë në pesë epoka. 
#Në epokën e parë vendosi Platonin themeluesin e Akademisë; 
#Arcesilausin në të dytën; 
#Carneadesin në të tretën; 
#Philo dhe Charmada në të katërtën; dhe 
#Antiochusin në të pestën. 

Ciceroni njohu vetëm dy periudha të zhvillimit të Akademisë, 
*Periudha e Vjetër dhe 
*Periudha e Re. 

Sipas tij periudha e re (e dyta) fillon me Arcesilausin.
## Tri epoka 
### Akademia e Vjetër 
Pasardhësit e Platonit si Skolark të Akademisë ishin Speusipi (347-339 BC), Ksenokrati (339-314 BC), Polemi (314-269 BC), Arka (rr. 269-266 BC). Anëtarë tjerë të Akademisë ishin edhe Aristoteli, Heraklidi, Eudoxusi, Filipi nga Opusi, dhe Krantori.
### Akademia e Mesme 
Rreth 266 BC Arcesilaus u bë Shkollar i Akademisë Platonike. Në kohën e Arcesilausit (rr. 266-241 BC), Akademia fuqishëm i përmbahej skepticizmit akademikë. Arcesilaus u pasua nga Lacidesi nga Kirenea (241-215 BC), Evanderi dhe Teleclesi (së bashku) (205 – c. 165 BC), dhe Hegesinusi (rr. 160 BC).
### Akademia e Re 
Akademia e Re ose Akademia e Tretë fillon me Carneadesin, në vitin 155 BC. Ajo ishte ende në masë të madhe skeptike, duke mohuar mundësinë e njohjes së një të vërtete absolute. Carneades u pasua nga Clitomachusi (129 – c. 110 BC) dhe Philo nga Larisa ("drejtuesi i fundit i padiskutueshëm i Akademisë," rr. 110-84 BC). Sipas Jonathan Barnes, duket se "ka të ngjarë që Philo nga Larisa ishte platonisti i fundit i cili edhe gjeografikisht ishte i lidhur me Akademinë."

Rreth viti 90 p.e.s., studenti i Philos, Antiochus nga Ascaloni filloi mësimin e versionit të tij rival të platonizmit duke refuzuar skepticizmin dhe duke avokuar stoicizmin, me të cilin filloi një fazë e re e njohur si platonizmi i mesëm.

## Shih edhe 
* Platoni
* Aristoteli
* Platonizmi
* Liceumi antik
* Republika (Shteti)
* Shkolla peripatetike

## Shënime 
## Literatura 
* Baltes, M. 1993. "Plato's School, the Academy." *Hermathena*, (155): 5-26.
* Berit, A., & Strandskogen, R. (2009). Lifelines in World History:" The Ancient World"," The Medieval World"," The Early Modern World"," The Modern World". Routledge.
* Brunt, P. A. 1993. "Plato's Academy and Politics." In *Studies in Greek History and Thought.* Oxford: Clarendon Press, Chapter 10, 282-342. 
* Cherniss, H. 1945. *The Riddle of the Early Academy.* Berkeley and Los Angeles: University of California Press.
* Dancy, R. M. 1991. *Two Studies in the Early Academy.* Albany, NY: State University of New York Press.
* Dillon, J. M. 1979. "The Academy in the Middle Platonic Period." *Dionysius,* 3: 63-77.  
* Dillon, J. 2003. *The Heirs of Plato. A Study of the Old Academy, 347–274 BC.* Oxford: Clarendon Press.
* Dorandi, T. 1999. "Chronology: The Academy." In *The Cambridge History of Hellenistic Philosophy.* Edited by Keimpe Algra, Jonathan Barnes, Jaap Mansfeld, and Malcolm Schofield, 31–35. Cambridge, UK: Cambridge Univ. Press.
* Glucker, J.  1978. *Antiochus and the Late Academy.* Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht.
* Lynch, J. P. 1972. ''Aristotle's School: A Study of a Greek Educational Institution''. Berkeley: University of California Press.
* Murray, J. S. 2006. "Searching for Plato's Academy, 1929-1940." *Mouseion: Journal of the Classical Association of Canada,* 6 (2): 219-56
* Russell, J. H. 2012. "When Philosophers Rule: The Platonic Academy and Statesmanship." *History of Political Thought,* 33 (2): 209-230.
* Wallach, J. R. 2002. "The Platonic Academy and Democracy." *Polis (Exeter),* 19 (1-2): 7-27
* Watts, E.  2007.  "Creating the Academy: Historical Discourse and the Shape of Community in the Old Academy". *The Journal of Hellenic Studies*, 127: 106–122.
* Wycherley, R. 1961. "Peripatos: The Athenian Philosophical Scene—I". *Greece & Rome*, 8(2), 152–163.
* Wycherley, R. 1962. Peripatos: The Athenian Philosophical Scene—II". *Greece & Rome*, 9(1), 2–21.
* Zhmud, Leonid. 2006. "Science in the Platonic Academy". In *The Origin of the History of Science in Classical Antiquity*. pp. 82–116. Berlin: De Gruyter.

## Lidhje të jashtme 
* The Academy, entry in the Internet Encyclopedia of Philosophy
* Directions to the archaeological site of Plato's Academy, other useful information, and some photos