Ministër i Tokave të Lirueme

**Ministria e Tokave të Lirueme** ishte një ministri e hapur *ad litteram* për tokat e liruara nga okupatori serb në Kosovë, Dibër, Strugë, Plavë, Guci, Tuzi dhe Ulqin, që iu bashkëngjitën shtetit shqiptar pas kapitullimit të Mbretërisë Serbo-Kroato-Sllovene në 1941.

## Gjendja 
Ky veprim solli një gjendje të re për hapësirën shqiptare. U rrit bashkëpunimi kulturor, arsimor, tregtar, njerëzor, etj midis shqiptarësh, i ndërprerë ky që prej vitit 1912. Shumë shpejt u rregullua edhe veprimi i qeverisjes që lidhej me “rendimin administrativ e gjyqësor në tokën e ish-mbretërisë Jugosllave, okupuar prej fuqisë së armatosura të Italisë”. Pushtet civile ushtroheshin prej komisarëve civilë dhe vareshin nga komanda eprore. Pak ditë më vonë, më 29 qershor 1941, doli dekreti për ushtrimin e pushtetit civil prej Qeverisë Shqiptare në Kosovë, Dibër dhe në Strugë. Ministri i shtetit, Fejzi Alizoti, u emërua komisar civil i Qeverisë Shqiptare atje. Ndërsa Xhemil Dino u emërua komisar i lartë i Qeverisë Shqiptare për Çamërinë , ndonëse krahina nuk kaloi asnjëherë në administrim qoftë edhe vendor të Tiranës zyrtare. Më 10 korrik 1941, në Tiranë u zhvillua një miting i madh me rastin e marrjes nga Qeveria Shqiptare të pushteteve civile e ushtarake të “tokave të lirueme”. Vittorio Emanuele III, Mbret i Italisë e Shqipërisë dhe Perandor i Etiopisë, më 12 gusht 1941, nënshkroi dekretin për kufijtë e rinj të Mbretërisë Shqiptare , duke rritur në këtë mënyrë hapësirën shqiptare. 

## Veprimtaria ligjore 
Në vijim të veprimeve, më 27 tetor 1941, u nënshkrua dekreti për shtrirjen e 43 ligjeve dekrete në tokat e ish-Jugosllavisë, që i ishin bashkuar Shqipërisë. Më kryesorët e tyre ishin: Statuti Themeltar të Mbretërisë Shqiptare, Statutit të Partisë Fashiste Shqiptare, dekretligji i bashkimit i 12 gushtit 1941, dekretet bashkimit të forcave të armatosura, flamurit, stemës, Këshillit Qendror të Ekonomisë Korporative, Këshillit të Epërm Fashist Korporativ. më tej, dekreti i 18 prillit 1942 bëri të mundur “shtrirje ligjesh e dekretesh në tokat e lirueme mbi financat dhe legjislacionit tregtar”. Dekreti i 26 prillit 1942, krijoi Këshillin e Posaçëm për Çështjet Agrare për tokat e lirueme pranë Ministrisë së Tokave të Lirueme. Më 13 dhjetor 1942 u suprimua vendi i këshilltarit për çështjet agrare pranë Ministrisë së Tokave të Lirueme dhe më 21 gusht 1943, një dekret zgjati fuqinë e dekretligjit nr. 224, datë 30 gusht 1942 për masat mbi tokat e reformës agrare, të shpallura nga shteti jugosllav Me Dekret Mëkambësor nr. 333, datë 3 dhjetor 1941, në Qeverinë e Tiranës u krijua Ministria e Tokave të Lirueme, e cila ekzistoi deri në shkurt 1943. Ky dekret u miratua pas kërkesës së Mëkambësisë për paraqitjen e hollësishme të problemit të kufijve shqiptarë e të territoreve që, për arsye të ndryshme, duhet të ishin pjesë e Shtetit Shqiptar në kuadrin e Perandorisë së Romës që në maj të 1941.

## Komisioni 
Formohet një Komision, me politikanë e studiues të nivelit të lartë për ta përgatitur materialin, që do t'i përcillet Ministrisë së Jashtme. Kjo do të përbente bazën politike të kërkesave e pritshmërive të shqiptarëve. Komisioni hartues i dokumentit që gjendet në AQSH në italisht, përbëhej nga Fejzi Alizoti, Dhimitër Beratti, Xhemil Dino, Tahir Shtylla të drejtuar nga Mustafa Kruja, atëbotë Senator i Mbretërisë dhe Kryetar i Institutit të Studimeve Shqiptare. Me emërimin e qeverisë Kruja më 3 dhjetor 1941 Tahir Shtylla do ishte ministër, i cili më 2 shkurt do jepte dorëheqjen. Më 7 maj, Mustafa Kruja e emëroi Eqrem bej Vlorën ministër për Kosovën, Dibrën, Plavën e Gucinë që iu bashkuan Shqipërisë "së vjetër", post që e mbante gjer në janar të 1943.

## Qeveria 
Në qeverinë e Ekrem Libohovës që zgjati nga 18 janar – 11 shkurt 1943 postin do e zinin Ismet Kryeziu ministër sekretar shteti i Tokave të Lirueme dhe Qazim Bllaca nënministër për Tokat e Lirueme.

## Burime