open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mali Kurama

thumb|Faltore në tempullin Kurama
right|thumb|Porta kryesore në tempullin Kurama
right|thumb|Porta kryesor nga afër në tempullin Kurama
**Mount Kurama** (Japonisht: 鞍馬山 *Kurama-yama*) ësht një mal në veri të Kiotos, Japoni. Është vendlindja e praktikës Reiki dhe thuhet se ishte shtëpia e Sōjōbō, mbreti i Tengu. Supozohet se ai ia mësoi artin e shpatës Minamoto no Yoshitsune. 

Kurama është gjithashtu vendndodhja e Festivalit të Zjarrit Kurama (鞍馬 の 火 祭 り, *Kurama no Hi-matsuri*), i cili zhvillohet çdo tetor. Kurama-dera (鞍馬 寺) tani është përcaktuar si një thesar kombëtar i Japonisë.

## Referime
Gylbahar Hatun

[parapamje|Vendvarrimi dhe [xhamia e Gjylbaharit]]
**Gylbahar Hatun** (osmanisht: کل بهار خاتون; c. 1453 - rreth 1505), i njohur gjithashtu si Ayşe Hatun ishte bashkëshortja e Sulltan Bayezidit II dhe nëna e Sulltan Selim I të Perandoria Osmane dhe gjyshja e Sulltan Sulejmanit të Madhërishëm. Një nga referencat më të vjetra Historia e Cenabit i jep emrin e saj si Ayşe Hatun. Sipas Sicill-i Osmanî emri i saj është *Gülbahar Hatun*, ndërsa Alderson jep emrin e saj si *Ayşe Hatun*, gjithashtu.

Gülbahar Hatun dhe Ayşe Hatun kurrë nuk ishin gra të ndryshme. Teoria e origjinës së Gülbahar Hatun e bën atë një grua ndryshe nga Ayşe Hatun pasi që të dy gratë kishin të njëjtin emër vajzër, Ayşe në të dy origjinat dhe ishin gjithashtu të martuara në të njëjtin vit. Teoritë e prejardhjes së saj janë:

Mbishkrimi osman (vakfiye) e përshkruan atë si* Hātun binti Abd-us-Samed* (Vajza e Abd-us-Samed), i cili mbështet mendimin se ajo ishte një jo-myslimane që u kthye më vonë në Islam. Abd-us-Samed, që do të thotë Shërbëtor i Zotit, ishte anonimi që u aplikua për shumë të krishterë të Ballkanit dhe Anadollit që u kthyen në Islam në periudhën klasike otomane.

Gjykata e Xhamisë historike Gül-Bahar Khâtûn në Trabzon-Turqi, ku është vendosur varri i vajzës së Alaüddevle Bozkurt Beut të Dulkadirids Ayşe Khâtûn. Origjina e përshkruar më sipër përshkruhet edhe për Emine Gülbahar Hatun, gruan e Mehmed Pushtuesit, nënë e Sulltan Bayezid II dhe gjyshen e Sulltan Selim I. Origjina e përshkruar më poshtë është origjina më e pranueshme e Gülbahar Hatun.

Sipas kësaj origjine (shumica e burimeve kanë pohuar se) ajo ishte vajza e Alaüddevle Bozkurt Bej, sundimtari i njëmbëdhjetë i Dulkadiridëve me në qendër rreth Elbistanit në Kahramanmaraş. Emri i saj i vërtetë ishte Ayşe dhe u riemërua Gülbahar pas martesës së saj. Sidoqoftë, sipas historianit Grek Konstandin Paparrigopulos, Gülbahar Hatun ishte një Grek Pontik i quajtur Maria, i cili ishte bija e një prifti nga fshati Livera, rrethi Maçka. 

Bayezid u martua me të në 1469 në Amasya. Kur Bayezid ishte akoma një princeshë ("princi otoman") dhe guvernator i Sanxhakut Amasya kur ajo lindi Selim I në 1470. Kur Mehmed Pushtuesi vdiq në 1481, Bayezid u zhvendos në Kostandinopojë, kryeqytetin e Perandorisë Osmane, etj. së bashku me familjen e tij për të ngjitur fronin. 

Sipas traditës turke, të gjithë princat pritej të punonin si guvernatorë provincë (sanxhakbeu) si pjesë e trajnimit të tyre. Nënat e princave ishin përgjegjës për sjelljen e duhur të djemve të tyre në postet e tyre krahinore. Në 1495 ai u dërgua në sanxhakun Trabzon dhe më pas në 1511 në Samandıra, dhe Gülbahar e shoqëruan atë.

Sidoqoftë, ajo kurrë nuk njihej si Sulltanesha Valide sepse vdiq në vitin 1505 para se Selimi të ngjitej froni. Washt u ndërtua në 1514 për nder të nënës së tij dhe u rivendos në 1885.

## Referime
Piramida e Nyuserre-s

parapamje|Piramida e Nyuserre
 **Piramida e Nyuserre** (në Egjiptin e lashtë *-Men-sut Ni-user-re*, që do të thotë **Të qëndrueshme janë vendet e Nyuserre**) është një kompleks piramidash i mesit të shekullit të 25 para Krishtit, i ndërtuar për faraonin egjiptian Nyuserre Ini të Dinastisë së Pestë .   Gjatë sundimit të tij, Nyuserre kishte monumentet e papërfunduara të babait të tij, Neferirkare Kakai,të nënës se tij Khentkaus II dhe vëllait i tij Neferefre, të cilat i përfundoi përpara se të fillonte punën për kompleksin e tij personal piramidal. Ai zgjodhi një vend në nekropolin Abusir midis komplekseve të Neferirkare dhe Sahure. Nyuserre ishte mbreti i fundit që u varros në nekropol, ndërsa pasardhësit e tij zgjodhën të varroseshin diku tjetër. 

Monumenti i Nyuserre përfaqeson një piramidë kryesore, një tempull mortor. Piramida kryesore kishte një bërthamë r të ndërtuar nga gëlqerorët të prerë të mbështjellë me gur gëlqeror Tura . Veshja gëlqerore u hoq nga hajdutët, duke e lënë bërthamën të ekspozuar. 

Dy komplekse të tjera janë gjetur në atë zonë. Të njohur si Lepsius XXIV dhe Lepsius XXV, ato mund të kenë qenë të sëbashku me piramidat e Nyuserre, kryesisht të Mbretëreshes Reputnub, ose të Neferefre. 

## Shiko gjithashtu 
* Lista e piramidave egjiptiane 
* Lista e vendeve megalitike 

## Referencat
Hermann Lietz

**Hermann Lietz** (28 prill 1868, Dumgenevitz auf Rügen - 12 qershor 1919, Haubinda) ishte një pedagog progresiv dhe teolog gjerman i cili themeloi të ashtuquajturat Shtëpitë arsimore në fshat (*Landerziehungsheime für Jungen*). 

## Biografia 
Në vitin 1898 ai kishte punuar si mësimdhënës në Shkollën Progresive Abbotsholme për djem, e themeluar në Derbyshire, të Anglisë, në vitin 1889 nga ana e Cecil Reddie. Lietz kishte mbetur i mahnitur nga sistemi arsimor në Shkollën Abbotsholme, i cili ndërthurte mësimet gjithëpërfshirëse individuale me ushtrimet fizike dhe rekreacionin. Deri në vitin 1904 ai kishte themeluar tre Shtëpi arsimore (Landerziehungsheime), bazuar në modelin e Cecil Reddie, për djem të moshave të ndryshme, në Ilsenburg, Haubinda dhe Bieberstein. Lietz përfundimisht arriti të krijojë edhe pesë shtëpi të tilla (Landerziehungsheime).  

Duke u mbështetur në modelin Abbotsholme, Lietz theksonte sportet, zanatet, gjuhët moderne dhe shkencën, ndërsa mësimin e gjuhëve klasike e la "në hije".  Hermann Lietz ishte student i Wilhelm Rein ndërsa me kontributin e tij, Lietz kishte ndikuar në pikëpamjet e Gustav Wyneken, Elisabeth Rotten dhe Kurt Hahn. Në shkollën e tij morën pjesë gjithashtu edhe Elisabeth von Thadden. Liberalizmi i Lietz shtrihej në arsimim dhe kritikë vetëm për klasat e privilegjuara. Ai përndryshe i takonte krahut politik të djathtë dhe nuk kishte besim te socializmi, politika parlamentare dhe ndikimi i jetës urbane.   

## Shih edhe 
* Shtëpitë arsimore në fshat

## Referimet
Shkollat njëdhomëshe

[parapamje|235x235px|Shkollë njëdhomëshe e komunitetit [Amish në Lancaster County, Pennsylvania, në vitin 1941.]]
**Shkollat njëdhomëshe** ishin të zakonshme në të gjitha pjesët rurale të vendeve të ndryshme, përfshirë Prusinë, Norvegjinë, Suedinë, Shtetet e Bashkuara, Kanada, Australi, Zelanda e Re, Mbretëria e Bashkuar, Irlanda dhe Spanja . Në shumicën e shkollave rurale dhe të qyteteve të vogla, të gjithë nxënësit mëspnin në një dhomë të vetme. Atje, një mësues i vetëm u mësonte bazat akademike në disa nivele të klasave të fëmijëve të moshës së arsimit fillore. Ndërsa në shumë zona shkollat me një dhomë nuk përdoren më, nuk është e rrallë që ata të vazhdojnë të funksionojnë ende në vendet në zhvillim dhe zonat rurale ose në distanca të largëta. Shembuj të tillë përfshijnë pjesë të largëta të Perëndimit Amerikan, Ishujt Falkland dhe Ishujt Shetland.      

## Galeria 

Skeda:Lincoln's 1822 school.jpg|Shkolla me një dhomë ku kishte mësuar edhe Abraham Lincoln më 1822.
Skeda:Knick School, Darke County, Ohio 001.jpg|Shkolla Knick në Qarkun Darke, Ohio në vitin 1996.
Skeda:Port Republic School Dec 08.JPG|Port Republic School #7 në Calvert County, Maryland.
Skeda:EurekaSchoolhouse.JPG|Shkolla njëdhomëshe Eureka në Springfield, Vermont, ndërtuar në 1785 dhe në përdorim të vazhdueshëm deri më 1900.
Skeda:FeltaSchool1.jpg|Shkolla njëdhomëshe Felta në Sonoma County, California ndërtuar në 1906 dhe mbyllur më 27 nëntor 1951.
Skeda:Schoolhouse Lochiel Arizona 2014.JPG|Shtëpi njëdhomëshe në Adobe në Lochiel, Arizona.
Skeda:Copper Harbor One Room School.jpg|Shkolla njëdhomëshe e Portit të Bakrit.
Skeda:Harvey One-Room School.jpg|Shkolla njëdhomëshe Harvey në Bucyrus Township, Ohio, ndërtuar më 1876.
Skeda:Vandalia, Indiana Historic One-Room School.jpg|Shkolla njëdhomëshe Vandalia, Indiana, Owen County, Lafayette Township District # 2 përfunduar rreth vitit 1868 dhe mbyllur në vitin 1951. Ajo ruhet dhe mirëmbahet nga Shoqata e Mbrojtjes së Komunitetit Vandalia.
Skeda:North Bass Island School.jpg|Shkollë njëdhomëshe në Ishullin St. George të Liqenit Erie Bass është shkolla e fundit funksionale me një dhomë në Ohajo. Studentët K-8 ndjekin shkollën në një ishull tjetër ose në territorin e shkollës së mesme.
Skeda:Prudence-island-schoolhouse-in-2007.jpg|Shkolla njëdhomëshe Prudence Island në Portsmouth, Rhode Island është shkolla e fundit funksionale me një dhomë në Rhode Island.
Skeda:Coventry Brick School House.jpg|Shkolla njëdhomëshe Brick School House, Coventry, Connecticut ndërtuar në vitin 1825 dhe mbyllur në vitin 1953. Tani është një muze lokal dhe është shkolla e vetme me një dhomë në Connecticut e hapur për publikun.

## Shih edhe 
* Shkollat në natyrë 
* Shtëpitë arsimore në fshat 

## Referime 
## Literatura 
*
Shtëpitë arsimore në fshat

**Shtëpitë arsimore në fshat** të njohura edhe si *Shtëpitë edukative në fshat dhe Shtëpitë arsimore rurale* janë një formë e shkollave me internat (konvikt) të orientuara drejt arsimit reformator që u paraqit në fund të shekullit XIX. Sipas përfaqësuesve kryesor të lëvizjes në fjalë shkolla nuk duhet të jenë një institucion thellësisht arsimor, por një vend mësimi dhe jetese, si dhe një shtëpi për nxënësit (studentët). Përfaqësuesit kryesor të lëvizjes konsiderohen Hermann Lietz, Gustav Wyneken, Paul Geheeb, etj. 

## Historiku 
Termi në fjalë u krijua nga themeluesi i lëvizjes pedagogjike gjermane (Landerziehungsheim), pedagogu reformator Hermann Lietz. Origjina e saj qëndron në kritikën e thjesht ndaj transferimit të njohurive në shkollat ​​konvencionale. Mulliri pranë Ilsenburgut në Malet Harz, i themeluar në vitin 1898, konsiderohet shtëpia e parë gjermane e arsimore në fshat, e ndjekur nga Haubinda në Thuringia (1901) dhe Kalaja Bieberstein në Hessian Rhön (1904). Koncepti i tyre përfshin vendndodhjen e institucionit arsimor, i cili supozohet se mundëson një arsim dhe edukim holistik, larg ndikimit të madh të qytetit, i cili vlerësohet si i dëmshëm. Ekziston një lidhje e ngushtë mes lëvizjes për shtëpitë arsimore në fshat me lëvizjen rinore të kohës. Një tjetër sfond, më praktik, i lëvizjes arsimore rurale ishte shkolla publike në Angli dhe idetë edukative të John Locke dhe Thomas Arnold, pastaj filantropia gjermane dhe idetë e Michel de Montaigne dhe Jean-Jacques Rousseau. Shkolla Abbotsholme e themeluar nga Cecil Reddie në Midland të Anglisë në vitin 1889 gjithashtu kishte një ndikim vendimtar në pikëpamjet e Hermann Lietz dhe lëvizjes së shtëpive arsimore në fshat.

## Shih edhe 
* Hermann Lietz
* Shkollat në natyrë

## Literatura 
* Hermann Lietz: Die ersten drei Deutschen Land-Erziehungs-Heime zwanzig Jahre nach der Begründung. Ein Versuch ernsthafter Durchführung deutscher Schulreform. Verlag des Land-Waisenheims a. d. Ilse, Veckenstedt 1918.
* Hermann Lietz: Reform der Schule durch Reformschulen. Kleine Schriften (= Pädagogische Reform in Quellen 1). Herausgegeben von Ralf Koerrenz. IKS, Jena 2005, ISBN 3-938203-15-3.
* http://www.britannica.com/EBchecked/topic/339982/Hermann-Lietz 
* Neufeld, M.J. *Von Braun: Dreamer of Space, Engineer of War.* New York: Knopf, 2007. p 22.
* George Mosse, The Crisis of German Ideology, New York: Grosset & Dunlap, 1964
Satō Tadanobu

[parapamje|Satō Tadanobu duke e mbrojtur veten me [Pajisjet e lojës Go|goban kur sulmohet nga armiqtë e tij, e pikturuar nga Utagawa Kuniyoshi]]
**Satō Tadanobu** (佐藤 忠信, 1161-1186) ishte një samurai japonez i periudhës Heian. Ai ishte një ndjekës i Minamoto no Yoshitsune. Sipas *Genpei Jōsuiki*, ai ishte një nga Yoshitsune Shitennō (義 経 四 天王, fjalë për fjalë "Katër Mbretërit Qiellorë të Yoshitsune"), së bashku me Kamata Morimasa, Kamata Mitsumasa dhe Satō Tsugunobu. Ai ishte vëllai më i vogël i Tsugunobu dhe babai i tyre ishte mbajtësi i Ōshū Fujiwara Satō Motoharu.

Tsugunobu dhe vëllai i tij Tadanobu "iu dha" Yoshitsune nga Fujiwara no Hidehira kur Yoshitsune la Oshu për t'u bashkuar me Yoritomo".

## Tërheqja e Yoshitsune
Satō është më i njohur për shpëtimin e jetës së Yoshitsune në Yoshino, një histori e regjistruar në *Gikeiki*. Historia është bërë disi legjendare ndër vite. Ndërsa udhëtonte në Kyūshū për të shpëtuar nga trupat e vëllait të tij Yoritomo, Yoshitsune dhe forcat e tij ishin rrethuar nga murgjit e Zo-o-jo dhe po përballeshin me humbje. Satō luftoi vullnetarisht për të lejuar Yoshitsune të arrij siguri dhe kërkoi hua  armaturës së zotit të tij në mënyrë që të bindte trupat që ndiqnin se Yoshitsune ishte akoma brenda kontrollit të tyre. (Ky nuk ishte një veprim krejtësisht vetëmohues, pasi armatimi i Yoshitsune do të kishte cilësi më të mirë se sa Satō, dhe do të kishte siguruar mbrojtje më të mirë). I maskuar si Yoshitsune, Satō sfidoi dhe luftoi ndjekësit e grupit, duke vrarë ose plagosur rreth njëzet burra. Shokët e tij u vranë, por Satō iu shmang kapjes dhe vazhdoi në Kyoto. Në Kyoto ai qëndroi në shtëpinë e një gruaje të njohur, por u zbulua dhe u sulmua. Nën kërcënimin e kapjes, ai kreu seppuku.

## "Goban"
Një histori popullore në lidhje me vdekjen e Satō Tadanobu përfshin që ai të sulmohet ndërsa luante Go. Në pamundësi për të arritur armët e tij, ai thuhet se kishte kapur goban (dërrasa e lojës) dhe e përdori atë për të luftuar armiqtë e tij para se të vriste veten përfundimisht. Ky histori u përshtat në piktura *ukiyo*, *kabuki* si është *Yoshitsune Senbon Zakura*. 

## Referime
Lista e zonave urbane në Suedi

Kjo është një listë e zonave urbane të Suedisë sipas përcaktimit të zonës urbane të Zyrës Qendrore të Statistikave më 31 dhjetor 2018. Zyra Qendrore e Statistikave përdor termin "lokaliteti" (Suedisht: *tätort*) në vend të "zonës urbane" dhe ato përcaktohen se kanë minimumi 200 banorë.

Në të gjithë vendin, atëherë kishte 2,011 zona urbane me një popullsi të përgjithshme prej 8,940,708 banorë, që korrespondonte me 87 përqind të të gjithë popullatës.

Sipërfaqja e përgjithshme e tokave të aglomeracioneve arriti në 628,285 hektarë, që korrespondonin me 1.5 përqind të sipërfaqes totale të tokës në vend.

Dendësia mesatare e popullsisë në zonat urbane ishte 1,423 banorë për km².

Në mënyrë që tabela të jetë më e lehtë për t’u lexuar dhe pastruar, vetëm bashkia kryesore e parë nga sipërfaqja është specifikuar për zonat urbane që gjenden në disa komuna.

## Referime
Arsimi shtëpiak

parapamje|Arsimi shtëpiak, Samuel Griswold (Goodrich)
**Arsimi shtëpiak** i njohur gjithashtu si **shkollimi në shtëpi,** është arsimimi dhe edukimi i fëmijëve në shtëpi ose në një sërë vendesh të tjera jashtë shkollës.  Edukimi në shtëpi zakonisht zhvillohet nga një prind, mësues ose mësues në internet.  Në të kaluarën shumë familje përdornin mënyra më pak formale të arsimit dhe edukimit.  "Shkollimi shtëpiak" është term që ende vazhdon të përdoret zakonisht në Amerikën e Veriut, ndërsa "arsimi në shtëpi" zakonisht përdoret në Evropë dhe në shumë vende të Komonuelthit.   

## Përmbledhje 
Para zbatimit të ligjeve për arsimimin e detyrueshëm shkollor, pjesën më të madhe të edukimit dhe arsimit në fëmijëri e bënin familjet dhe komunitetet lokale. Në shumë vende të zhvilluara, shkollimi në shtëpi është një alternativë ligjore për shkollat publike dhe private. Në vendet e tjera, shkollimi në shtëpi mbetet i paligjshëm ose i kufizuar në kushte specifike, siç është evidencuar nga statistikat dhe statusi ndërkombëtar i shkollimit shtëpiak. 

Për pjesën më të madhe të historisë së arsimit dhe në kultura të ndryshme, edukimi i fëmijëve në shtëpi nga anëtarët e familjes ishte një praktikë e zakonshme ndërsa angazhimi i mësuesve profesionistë ishte një mundësi e disponueshme vetëm për të pasurit. Edukimi në shtëpi vazhdoi të mbetet forma kryesore e arsimit deri në vitet 1830.  Sidoqoftë, në shekullin XVIII, shumicës së njerëzve në Evropë i mungonte arsimi zyrtar.  Që nga fillimi i shekullit XIX, shkollimi zyrtar në shkollë u bë mjeti më i zakonshëm i shkollimit në të gjithë vendet e zhvilluara. Shkollimi në shtëpi humbi rëndësinë e tij në shekujt XIX dhe XX me miratimin e ligjeve të arsimit të detyrueshëm. Sidoqoftë, ai vazhdoi të praktikohej edhe më tutje në komunitete të izoluara. Shkollimi në shtëpi përjetoi një ringjallje në vitet 1960 dhe 1970 me reformatorë arsimorë të pakënaqur me arsimin e industrializuar.  

## Shih edhe 
* Arsimi
* Familja
* Shtëpia
* Edukata
* Arsimi informal
* Arsimi alternativ
* Mësimi informal
* Historia e arsimit dhe pedagogjisë

## Referime
Elizabeth Throsby

**Elizabeth Isabella "Betsey" Throsby** (née **Broughton** ; 4 Shkurt 1807-14 janar 1891) ishte e mbijetuara australiane nga masakra e *Boyd-it* të vitit 1809. 

E lindur në Norfolk Island, Throsby ishte dy vjeçe kur ajo dhe nëna e saj u larguan nga Sidnei në *Boyd*,nisur për në Angli përmes Zelandës së Re. Gjatë udhëtimit, filloi një mosmarrëveshje ndërmjet kapitenit anglez të anijes dhe një pasagjeri Māori që kthehej në shtëpinë e tij në Portin Whangaroa. Pasi arritën atje, fisi i tij mësoi për mosmarrëveshjen e tyre dhe u hakmorr në mënyrë brutale duke vrarë dhe kanibalizuar pjesën më të madhe të 70 pasagjerëve dhe ekuipazhit, duke përfshirë këtu edherë nënën e Throsby. Throsby dhe tre të mbijetuarit e tjerë u shpëtuan disa javë më vonë nga tregtari dhe eksploratori Alexander Berry, i cili i dërgoi ato në Amerikën e Jugut. Throsby mbeti atje për gati një vit derisa një gjuetar balenash e çoi atë në Sidnej për t'u ribashkuar me babanë e saj. 

Ajo do të martohet në vitet e vona të adoleshencës dhe të rriti një familje të madhe në Parkun Throsby në jug të Sidneit, ku jetoi pjesën tjetër të jetës së saj. 

## Lindja dhe familja 
Elizabeth Broughton lindi në 4 Shkurt 1807 në Ishullin Norfolk. Ajo ishte më e vogla prej 5 fëmijëve që ishin të anglezit William Broughton dhe gruas së tij e Ann Glossop, me prejardhje Uellsiane.   Lindur në Chatham, Kent në 1768, William udhëtoi për në Uellsin e Ri Jugor(New South Wales) në 1787 si një shërbëtor falas i John White, kirurgut të parë të kolonisë.   

Në 1792, ndërsa punonte si rojtar në Parramatta, Broughton u takua me Glossop. Ata u zhvendosën në ishullin Norfolk në 1800 kur ai u bë zv / komisar i detyrës së tij. 

## Referencat
Modernizmi

Modernizmi është një lëvizje filozofike dhe një lëvizje arti që buroi nga shndërrimet e gjera në shoqërinë perëndimore gjatë fundit të shekujve XIX dhe fillimit të Shekullit XX. Lëvizja pasqyronte një dëshirë për krijimin e formave të reja të artit, filozofisë dhe organizimit shoqëror, të cilat pasqyronin botën industriale të sapo shfaqur, duke përfshirë veçori të tilla si urbanizimi, teknologjitë e reja dhe lufta. Artistët u përpoqën të largoheshin nga format tradicionale të artit, të cilat i konsideronin të vjetëruara ose të vjetëruara. Dispozita e poetit Ezra Pound në 1934 për "Bëni të re!" ishte gur themeli i qasjes së lëvizjes.

Risitë moderniste përfshinin artin abstrakt, romanin e vetëdijes, kinemanë e montazhit, muzikën atonale dhe me dymbëdhjetë ton dhe pikturën divizioniste. Modernizmi në mënyrë të qartë hodhi poshtë ideologjinë e realizmit [a] [2] [3] dhe shfrytëzoi veprat e së kaluarës me punësimin e riprodhimit, përfshirjes, rishkrimit, rikapitullimit, rishikimit dhe parodisë. [B] [c] [4] Modernizmi gjithashtu hodhi poshtë sigurinë e të menduarit iluminist, dhe shumë modernistë gjithashtu refuzuan besimin fetar. [5] [d] Një karakteristikë e dukshme e modernizmit është vetëdija për traditat artistike dhe shoqërore, të cilat shpesh çuan në eksperimente me formën, së bashku me përdorimin të teknikave që tërhoqën vëmendjen ndaj proceseve dhe materialeve të përdorura në krijimin e veprave të artit. [7]

Ndërsa disa studiues e shohin modernizmin duke vazhduar në shekullin XXI, të tjerë e shohin atë duke u zhvilluar në modernizëm të vonë ose modernizëm të lartë. [8] Postmodernizmi është një largim nga modernizmi dhe hedh poshtë supozimet e tij themelore. [9] [10] [11]

përmbajtje

1 Përkufizim

2 Histori e hershme

2.1 Origjina

2.2 Fillimet në fund të shekullit XIX

3 Periudha kryesore

3.1 Në fillim të Shekullit 20 deri në 1930

3.2 Modernizmi vazhdon: 1930-1945

4 Pas Luftës së Dytë Botërore (kryesisht artet pamore dhe interpretuese)

4.1 Hyrje

4.2 Teatri i Absurdit

4.3 Sondazhi dhe ndikimet abstrakte

4.4 Figurat ndërkombëtare nga arti britanik

4.5 Në vitet 1960 pas ekspresionizmit abstrakt

4.6 Arti pop

4.7 Minimalizmi

4.7.1 Postminimalizmi

4.7.2 Kolazhi, montimi, instalimet

4.7.3 Neo-Dada

4.7.4 Performanca dhe ngjarjet

4.7.5 Intermedia, multi-media

4.7.6 Fluksi

4.8 Periudha e vonë

5 Modernizmi në Afrikë dhe Azi

6 Dallimet midis modernizmit dhe postmodernizmit

7 Kritika dhe armiqësia ndaj modernizmit

8 Shih gjithashtu

9 Shënime

10 Referenca

11 Burimet

12 Leximi i mëtejshëm

13 lidhje të jashtme
*
Pleurati I

**Pleurati I** ( Greek Ancient : Πλευρᾶτος; sundoi 356-335 pes) ishte një mbret ilir, i shtetit të taulantëve. Pleurati ishte babai i Glaukut. Filipi II fitoi një betejë të ashpër me të në vitin 344 para Krishtit edhe pse Filipi nga kjo betejë mbeti i plagosur.  

## Aktivitetet ushtarake 
Në vitin 344 para Krishtit Filipi II kishte trashëguar nga babai i tij një konflikt me ilirët dhe nuk gjeti asnjë mënyrë për të arritur një marrëveshje. Prandaj Filipi sulmoi Shtetin e Taulantëve me një forcë të madhe, shkatërroi fshatrat, pushtoi shumë qytete dhe vendbanime dhe u kthye në Maqedoni i ngarkuar me plaçkë lufte.  Pas kësaj Pleurati I u përpoq të pengonte përparimet e Filipit në Iliria dhe arriti të plagosi m[ shumë se njëqind e pesëdhjetë pjestarë të korpusit të tij elitar përfshirë këtu edhe Hipostratin, të birin e Amintas, në përndjekjen e tyre bërë Pleuratit të taulantëve. Në këtë luftë ishte plagosur edhe vetë Filipi duke humbur një pjesë të grupit të tij të ngushtë të miqve, hetairoi, duke u kënaqur me zotërimin e provincës ilire lindore të Dasaretisë.  Përparimet e Filipit në Shtetin Taulantëve pushuan pas marrëveshjes paqësore me Pleurtin e taulantëve.  

Pas këtij konflikti Shteti i Taulantëve në krye me Pleuratin mbetën të orientuar vetëm në tokat përgjatë Adriatikut. Sidoqoftë, ky shtet vazhdoi një politikë antimaqedonase deri në vitin 335 para Krishtit, kur Glauku dhe Kleitusi u rebelua kundër Aleksandrit të Madh.  

## Shih edhe 
* Iliria 
* Taulantët 
* Dardania 
* Mbretëria antike ilire 
* Lista e sundimtarëve të Ilirisë 

## Referimet
Salona

**Salona** ishte një qytet antik dhe kryeqyteti i fisit ilir dhe më vonë provincës  romake të Dalmacisë. Emri Salona ruan gjuhën e banorëve të hershëm të kësaj treve, të cilët romakët i quajtën Dalmatë, që konsiderohen të jenë pjesë e një grupi më të madh të quajtur Ilirët .  Salona (ose **Salloni**) ndodhet në qytezën e sotme Solin, menjëherë pranë Splitit, në Kroacinë e sotme. 
parapamje| Ujori (akuadukti) i Salonës
parapamje| Termat Salonës
parapamje| Amfiteatri i Salonës

## Shih edhe 
* Iliria
* Dalmacia
* Dalmatët
* Fiset ilire
* Mbretëria antike ilire
* Luftërat romako-dalmate

## Literatura 
* R. Lambert Playfair (1892), "Salona", Handbook to the Mediterranean (3rd ed.), London: J. Murray, OL 16538259M
* Arthur L. Frothingham (1910), "Salona", Roman Cities in Italy and Dalmatia, New York: Sturgis & Walton Company, OL 7027058M
* *Buovac, Marin Buovac Amphitheatres in the Republic of Croatia, 13th Annual Meeting of the European Association of Archaeologists, Sveučilište u Zadru, Zadar 2007.*
* Buovac, Marin: *O sudbini kamena s rimskih amfiteatara na prostoru istočnojadranske obale*, Klesarstvo i graditeljstvo, Vol.XXII No.1-2, 2011., str. 53 - 69.
* Buovac, Marin: O natpisnoj građi rimskih amfteatara na prostoru istočnojadranske obale / On the inscriptions of Roman amphitheatres in the Eastern Adriatic seaboard, Vjesnik za arheologiju i povijest dalmatinsku, Vol. 105, No. 1, 2012.
* Buovac, Marin: *Rimski amfiteatri na tlu istočnog Jadrana i zaobalja / Römische Amphitheater auf dem ostadriatischen Gebiet und Hinterland*, Histria Antiqua, vol. 22, Pula, 2013., str. 129 - 156.
* Buovac, Marin: *O sudbini, značaju i ulozi salonitanskog amfiteatra u razdoblju kasne antike, srednjega i novoga vijeka / The destiny, significance and role of the amphitheatre of Salona in Late Antiquity, Middle Ages and Modern Times*, Zbornik radova "Lucius" - god. XII., sv. 18.-19., Zagreb 2013, str. 61 - 70.
Mali i Shëndëllisë

parapamje|Mali i Shëndëllisë
Shëndëllia është mal në rrethin e Tepelenës, në fillim të vargmalit Shëndëlli-Lunxhëri-Bureto me kuotën më të lartë 1802 m. Kufizohet nga perëndimi me luginën e Vjosës, ndërsa nga lindja lugina e përroit të Mezhgoranit dhe atij të Maricajt e ndajnë nga mali i Trebeshinës. Shtrihet nga lugina e lumit të Luftinjës në veri e deri te gryka e Këlcyrës në jug me gjatësi rreth 10-12 km. Kurrizi i malit është i sheshtë, me rënie graduale në drejtim të veriut dhe i përpunuar kryesisht nga dukuritë karstike. Në këmbët e shpatit perëndimor të Shëndëllisë janë vendosur qendrat e banuara (Dragoti, Damësi, Kashishti, Beçishti etj ).
Pandemia e COVID-19 në Peru

**Pandemia** **e** **COVID-19 në Peru** është pjesë e pandemisë në mbarë botën të sëmundjes koronavirus 2019 ( ) e shkaktuar nga sindromi i rëndë akut i frymëmarrjes koronavirus 2 (). Virusi u raportua të ishte përhapur në Peru në 6 mars 2020, kur një 25-vjeçar që kishte udhëtuar për në Spanjë, Francë dhe Republikën Çeke u testua pozitiv. Më 15 mars 2020, Presidenti Martín Vizcarra njoftoi një bllokim në mbarë shtetin, duke mbyllur kufijtë, kufizuar udhëtimet në familje, dhe duke ndaluar operacionet e përjashtuara jothelbësore të biznesit objekteve shëndetësore, shitësit e ushqimit, barnatoret, dhe institucionet financiare. 

Peru, me një popullsi të përgjithshme prej 32 milionë, ka gjithsej 1,002 shtretër të njësisë së kujdesit intensiv (ICU) në dispozicion që nga maji i vitit 2020, dhe po punonte për zgjerimin e stokut të saj të mbarëkombëtarit të ventilatorit nga 40 në 540 makinat e dëshiruara. Inxhinieria dhe prodhimi furnizohen nga ushtria peruane. Që nga qershori i vitit 2020, oksigjeni ishte në furnizim të shkurtër. 

Deri më 14 gusht, Peruja ka vdekjen e dytë më të lartë në botë në lidhje me COVID-19 për milionë, menjëherë pas Belgjikës.

## Referime
Pandemia e COVID-19 në Meksikë

**Pandemia** **e** **COVID-19 në Meksikë** është pjesë e pandemisë në vazhdim në mbarë botën të sëmundjes koronavirus 2019 () e shkaktuar nga sindromi i rëndë akut i frymëmarrjes koronavirus 2 (). Virusi u konfirmua se kishte arritur në Meksikë në shkurt të vitit 2020. Sidoqoftë, Këshilli Kombëtar i Shkencës dhe Teknologjisë (CONACYT) raportoi dy raste me COVID-19 në mesin e janarit 2020 në shtetet Nayarit dhe Tabasco, nga një rast për shtet. Deri më 14 gusht, kishte pasur 511,369 raste të konfirmuara të COVID-19 në Meksikë dhe 55.908 vdekje të raportuara, edhe pse Sekretariati i Shëndetësisë, përmes *"Programa Centinela"* (spanjisht për "Programi Sentinel") i vlerësuar nga mesi i korrikut 2020 që kishte më shumë se 2,875,734 raste në Meksikë, sepse ata po shqyrtonin numrin e përgjithshëm të rasteve të konfirmuar si një mostër statistikore. 

## Referime
Pandemia e COVID-19 në Arabinë Saudite

**Pandemia** **e** **COVID-19 në Arabinë Saudite** është pjesë e pandemisë në mbarë botën të sëmundjes koronavirus 2019 () e shkaktuar nga sindromi i rëndë akut i frymëmarrjes koronavirus 2 (). Më 2 mars 2020, Ministria e Shëndetësisë konfirmoi rastin e parë në Arabinë Saudite. Deri më 8 prill, rreth 150 anëtarë të familjes mbretërore Saudite kishin testuar pozitivë duke përfshirë nipin e mbretit, Faisal bin Bandar Al Saud, i cili është futur në ICU të një spitali elitar mbi ndërlikimet e koronavirusit. 

Deri më 19 Nëntori, mbretëria ka 354.208 raste të konfirmuara (më e larta midis Shteteve të Gjirit Arab) me 341.515 të shëruar dhe 5.710 të vdekur.

## Referime
Tour Montparnasse

**Tour Montparnasse** është rrokaqiejt më i gjatë në Parisi intramurale, që ndodhet në rrethin Necker (arrondissement 15) të Parisit. Lartësia e saj prej 209 m (ose 210 m sipas burimeve) e bëri atë për gati dyzet vjet ndërtesën më të lartë në Francë, deri në përfundimin, në Courbevoie - La Défense në 2011, të kullës së Parë.

Inaguruar në 1973, ajo u hartua nga arkitektët Jean Saubot, Eugène Beaudouin, Urbain Cazan dhe Louis de Hoÿm de Marien.

## Galeria 

File:Tour Montparnasse Roof.jpg
Shibi (tjegull)

parapamje|240px|*Shibi* në formën e *shachihoko*
**Shibi** (鴟 尾) është një pllakë zbukuruese japoneze e vendosur në të dy skajet e kreshtës që ngrihet në një çati të ndezur. Kanji për fjalën do të thotë përkatësisht "katana" dhe "bisht". Për shkak se ngjan me këpucë, nganjëherë quhet edhe *kutsugata* (沓 形), që do të thotë "formë këpucësh".

Shibi shpesh merr formën e një *shachihoko*.
Shachihoko

[parapamje|240px|*Shachihoko* nga [Kështjella Kumamoto]]
Një **shachihoko** (鯱 鉾 / 鯱) - ose thjesht **shachi** (鯱) - është një kafshë në folklorin japonez me kokën e një tigri dhe trupin e një krapi. Besohej se kjo kafshë mund të bënte që shiu të binte, dhe si të tilla, tempujt dhe kështjellat shpesh zbukuroheshin me zbukurime çati (*shibi*) të krijuara në formën e një *shachihoko*, në mënyrë që t'i mbronin ato nga zjarri.

Kur shqiptohet shachi (鯱), do të thotë edhe "orka".
Pandemia e COVID-19 në Kolumbi

**Pandemia** **e** **COVID-19 në Kolumbi** është pjesë e pandemisë në mbarë botën të sëmundjes së koronavirus 2019 () e shkaktuar nga sindromi i rëndë akut i frymëmarrjes koronavirus 2 (). Virusi u konfirmua se kishte arritur në Kolumbi në 6 mars 2020. Që nga 17 marsi, Kolumbia po ndalon hyrjen për ata që nuk janë shtetas kolumbianë, banorë të përhershëm ose diplomatë. 

## Referime
Eordea

**Eordea** ishte një mbretëri antike dhe më vonë një rajon administrativ i mbretërisë së Maqedonisë. Ajo ishte pjesë e rajonit të lashtë gjeografik të Maqedonisë së Epërme dhe ndodhej në jug të Lynkestis, në perëndim të Emathia, në veri të Elimiotis dhe në lindje të Orestis.  Provinca moderne dhe bashkia Eordaia u emëruan sipas mbretërisë antike dhe rajonit. Kryeqyteti i Eordeas ishte qyteti Eordea ( el) i përmendur nga shumë historianë dhe gjeografë të antikitetit.     

## Shih edhe 
* Eordejtë
* Dasaretia

## Referime
Joshua Cheptegei

**Joshua Kiprui Cheptegei** (lindur më 12 shtator 1996) është një vrapues në distanca të gjata ugandas. Në vitin 2017, ai u bë medalisti i argjendit në 10,000 metra drejtuar në Kampionatin Botëror në Londër. Në vitin 2018, ai vendosi një rekord botëror për garën rrugore 15 km dhe u bë kampion i botës më 2019. Atë vit në Kampionatin Botëror në Doha, ai fitoi një medalje të artë në finalen e 10,000 metrave për meshkuj. Në vitin 2020, në një garë rrugore në Monako, ai vendosi një rekord të ri botëror 5 km rrugë për 12:51, duke përshkuar pengesën e 13-minutës së ngjarjes, duke marrë 9 sekonda nga koha e mëparshme më e mirë e orës 13:00, e vendosur nga Kipketer i Kenisë në vitin 2000. Në gusht të vitit 2020, në takimin e Monaco Diamond League, ai vendosi një rekord të ri botëror 5000 metra me 12:35.36, duke thyer rekordin botëror të 16-vjeçarit Kenenisa Bekele me 12:37.35 të vendosur në Hengelo. 

## Jeta e hershme 
Cheptegei lindi më 12 shtator 1996 në Kapsewui, Kapchorwa, Uganda. Në shkollën fillore, Cheptegei fillimisht luajti futboll dhe provoi kërcimin e gjatë dhe kërcimin e trefishtë, por kaloi në vrapim kur zbuloi talentin e tij në distancë.  

Cheptegei studioi gjuhë dhe letërsi në Kampala për dy vjet, dhe është i punësuar nga Policia Kombëtare e Ugandës. 

## Karriera 
Ai është një medalist argjendi në 10,000 metra në Kampionatin Botëror 2017 në Londër. Ai gjithashtu garoi në 10,000 metra në Kampionatin Botëror 2015 në Pekin, duke përfunduar i nënti. Ai garoi në Lojërat Olimpike Verore 2016 në 5000 metra dhe 10,000 metra, duke përfunduar përkatësisht i teti dhe i gjashti. Cheptegei ishte kampioni 5000 metra dhe 10,000 metra në Lojërat e Federatës 2018. 

### Rekordet botërore 
Më 1 dhjetor 2019, ai vendosi një rekord të ri të garës rrugore 10 km në Valencia, Spanjë. Koha e tij prej 26:38 u përmirësua në rekordin e mëparshëm botëror, të vendosur nga Leonard Komon në 2010, me 6 sekonda. 

Më 16 shkurt 2020, ai vendosi një rekord të ri botëror të garës rrugore 5 km në Monako me një kohë 12:51. Rekordi i kaluar ishte 13:22 i vendosur nga &nbsp; Robert Keter më 9 nëntor 2019 në Lille, Francë. 

Më 13 gusht 2020, një ditë para takimit Herculis të Diamond League në Monako, Cheptegei njoftoi se ai synonte të kthehej në pistë dhe ta drejtonte garën e tij të parë zyrtare në sezon me një kohë rekord botëror në 5000 metra, që do të ishte më shumë se 20 sekonda më shpejt se sa më i miri i tij personal në një udhë. Në takimin ditën tjetër, ai vendosi një rekord të ri botëror në 5000 metra me një kohë 12: 35.36, që theu rekordin e 16-vjeçarit  Kenenisa Bekele - kohëzgjatjen më të gjatë në historinë e ngjarjes - me gati 2 sekonda. 

## Gara ndërkombëtare 
## Referime 
## Lidhje të jashtme
Tariotët

**Tariotët** ishin një nënfis i Dalmatëve,    banorë të lashtë të një pjese të bregdetit lindor të Adriatikut, në kohën moderne në Kroaci. Ky fis përmendet në letërsinë klasike vetëm nga Plini Plaku .  

Territori i tyre fillonte pas *Scardonës* Liburnen ( Skradin ), duke u zgjeruar në rajonin e vogël direkt në jug të Liburnëve, dhe kufiri kalonte afërsisht në mes të gadishullit që burimet romake e quajtën *Hyllus*.  Kjo promontori më perëndimore e bregdetit të lashtë Dalmatian shtrihet midis Gjirit të Morinjes (afër Shibenikut) në veriperëndim dhe Gjirit të Kashtelës në juglindje, nën strehën kodrave të tij.  

## Shih edhe 
* iliri
* Iliria 
* Liburnia 
* Ilirologjia
* Dalmatët 
* Mbretëria e Ilirisë
* Lista e fiseve antike ilire 

## Referimet
Dasaretia

**Dasaretia** ishte një vendbanim i fisit ilir të dasaretëve, një krahinë ilire në luginën e liqenit Liknidos (Lyhnidos) dhe fushat e sotme të Korçës. 
## Vështrim 
Vendi ishte malor në lindje ndërsa perëndimi ishte i sheshtë. Ndoshta përfshinte edhe qytetin e Beratit (ish-Antipatria) dhe zonën malore midis Beratit dhe Korçës; Prapa maleve jetonin taulantët, bylinët dhe kaonët e Epirit. Në veri jetonin eordejët dhe penestët dhe një pjesë e taulantëve, pastaj në lindje vinin viset malore si një lloj kufiri me vendin e Pellagonisë, brigët ose orestët. 

Konsulli romak Sulpicius në fushatën e vitit 200 para Krishtit kundër mbretit Filip të Maqedonisë ishte nisur nga Apollonia, duke kaluar nëpër Dasaretia dhe arriti në rrethin e Linkestëve. Kur u nënshkrua paqja pas Betejës së Cynoscephalus, Dasaretia, me kryeqytetin e saj në Lyhnid, iu dha princit ilir Pleuratit, biri i Skerdilaidit, që ishte përballur me Filipin e Maqedonisë. 

Qytetet kryesore ishin Liknidi, Gerunium, Antipatrea (që të tria nga fisi fobeatis), Orgesët (nga fisi i pisantinëve), Corragum, Codrion, Ilium, Creonium, Gerus, Enchelariae, Cerax, Sation dhe Boii. 

## Shih edhe 
* Liknidos
* Dasaretët
* Taulantët
* Lista e vendbanimeve ilire

## Literatura 
* 
* Políbi (Shek.II) Histórias (Políbio)
* 
* Livi, Tit (27 - 25 p.e.s.) Ab Urbe condita libri
*
Monuni

**Monuni** ose **Mbreti Monun** është shprehje e cila mund ti referohet:
* Monuni Taulant - Mbret i taulantëve.
* Monuni I - Mbret i Dardanisë.
* Monuni II - Mbret i Dardanisë.
Monuni II

**Monuni II** ( Greqishtja e lashtë Μονούνιος; sundoi *c.* 176) &nbsp; - 167 para Krishtit ) ishte një mbret ilir i shtetit Dardanian i cili jetoi në fund të shekullit të III para Krishtit dhe në fillim të shekullit II para Krishtit. Monuni II i përmendur për herë të parë në vitin 176 para Krishtit ishte djali i Longarus, një mbret dardan që i shkaktoi shumë telashe Maqedonisë duke filluar nga viti 230 para Krishtit e tutje. Ai e pasoi vëllain e tij Bato në fronin Dardanian. Monuni II ishte i njohur për fitoren e tij me të cilën ai i mundi Bastarnët gjatë Pushtimit Bastarn të Dardanisë. 

Etuta, e bija e Monunit II u martua me mbretin ardianas Gentius në vitin 169 para Krishtit. Meqenëse marrëdhëniet dinamike të martesës duket se nuk kanë sjellë një aleancë midis dy shteteve ilire, në vitin 168 para Krishtit Genti hyri në aleancë me Perseun, armikun e vjehrrit të tij.  Shumë mbretër dardanë të së njëjtës kohë u emëruan Monuni dhe duket se ka ndonjë konfuzion  se kujt i përkasin veprime dhe ngjarje të caktuara. 

## Shih edhe 
* Iliret - Iliria 
* Dardanët - Dardania 
* Mbretëria e Dardanisë 
* Lista e sundimtarëve të Ilirisë 

## Referimet
Boyd (1783 ship)

[parapamje|240px|Pajisjet e barutit duke hedhur në erë *Boyd*, pikturë nga [Louis John Steele (1889)]]
***Boyd*** ishte një brigantinë e ndërtuar në 1783 në Thames, Angli. Ajo fillimisht tregtohej si një Indiaman i Perëndimit, duke lundruar mes Londrës dhe Shën Kits. Pastaj midis viteve 1795 dhe 1797 ajo kreu një udhëtim për Kompaninë e Indisë Lindore Britanike. Francezët e kapën atë kur ishte duke u këthyer për në shtëpi, por pronarët e saj e riblen atë në sërish në vitin 1803. Në vitin 1804 francezët e kapën atë përsëri, por Marina Mbretërore e mori atë dhe ia ktheu pronarëve të saj. Në vitin 1809 ajo transportoi të dënuarit në Uellsin e Ri Jugor për qeverinë britanike. Pas dorëzimit të të dënuarve ajo lundroi në Zelandën e Re, ku luftëtarët Maori sulmuan atë, duke vrarë dhe ngrënë, pothuajse të gjithë ekuipazhin dhe pasagjerët e saj. Më pas e dogjën. 

## Karriera 
*Boyd* së pari u shfaq në faqet plotësuese të ''Lloyd's Register* më 1783. Mjeshtri i saj është James Young, pronari i saj njëkohesisht, "Capt. & Co", dhe tregtia e saj në Londër - St Kitts.

*Lloyd's List* raportoi më 19 shtator 1794 se *Boyd*, mjeshtri  ri, i cili kishte lundruar nga Shën Kitsi ishte bashkuar kolonës së Xhamajkës, pasi ishte ndarë nga kolona e Ishujve Leeward.

## Fati 
*Boyd* lundroi në tetor 1809 nga Port Jackson në Whangaroa, Zelandën e Re për të marr Kauri Spars. Ajo ishte nën komandën e John Thompson dhe mbajti rreth 70 njerëz. Ajo u ankorua në Whangaroa ku luftëtarët Māori e sulmuan atë në dhjetor 1809. Ata vranë dhe kanibalizuan 67 persona nga ekuipazh dhe pasagjerë, gjatë asaj që u bë e njohur si masakra e *Boyd*. Katër pasagjerë, një grua, një djalë dhe dy fëmijë, mbijetuan. Simon Pattison, ishte afër dhe erdhi dhe ti shpëtoi ato. 

Maori e tërhoqi *Boyd'' deri në portin ku e grabitën. Ata aksidentalisht e shpërthyen barutin e saj, i cili vrau dhjetë pjestarë prej grpit të tyre, dhe rezultoi në djegien e saj në vijën ujore. 

## Citimet dhe referimet
**Citimet**

**Referimet**
* 
*
Oseriatët

**Oseriatët** (gjithashtu **Oseriates** )  ishin një fis ilir  në Panonia në kohën romake.  Oseriatët së bashku me Varcianët keltin dhe Kolapianët u krijuan nga Breukët.     

## Shih edhe 
* Panonia 
* Panonët 
* Lista e fiseve ilire 

## Referimet
Spar

**Spar** është një pol prej druri, metali ose materiale të lehta siç janë fibra karboni që përdoren për manipulimin e anijeve me vela per te mbështetur lundrimin e saj.  

Në anije më të mëdha gjatë epokës së lundrimit, **spar-sat** rezervë mund të grumbulloheshin së bashku dhe krijoeshte një sipërfaqe e përkohshme të njohur si "kuvertë spar". E cila formonte një platformë shtesë nën të cilën do të strehohen mallrat ose ekuipazhi. Në epokën moderne termi është përdorur për të përshkruar kuvertën e sipërme të anijeve. 

## Referime
Herodiani

**Herodiani** ose **Herodianus** i njohur ndonjëherë edhe si "**Herodiani i Antiokisë**" (rreth 170 - rreth 240), ishte një nëpunës civil i vogël romak me prejardhje greke që shkroi një histori në gjuhën greke me titull *Historia e Perandorisë nga Vdekja e Markusit* (τῆς μετὰ Μάρκον βασιλείας ἱστορία) në tetë libra që përfshijnë vitet 180 - 238. Vepra e tij nuk është plotësisht e besueshme edhe pse tregimi i tij relativisht i paanshëm Elagabalus është më i dobishëm se sa ai i Dion Kasit (Cassius Dio). Ai ishte një grek (mbase nga Antiokia) i cili duket se ka jetuar për një periudhë të konsiderueshme kohore në Romë, por pa ndonjë detyrë të rëndësishme publike. Nga vepra e tij e gjerë, mund të pohojmë se ai ende jetonte në një epokë të përparuar gjatë mbretërimit të Gordianit III, i cili u ngrit në fron në vitin 238. Përtej kësaj, asgjë nuk dihet nga jeta e tij. 

Herodiani shkruan (1.1.3; 2.15.7) se ngjarjet e përshkruara në historinë e tij ndodhën gjatë jetës së tij. Photius (Codex 99) jep një përmbledhje të përmbajtjes së kësaj vepre me një paraqitje mahnitëse për stilin e Herodianit, të cilin ai e përshkruan si të qartë, të fuqishëm, të pranueshëm si dhe për ruajtjen e një mediumi të lumtur midis një mosrespektimi të plotë të artit dhe elegancës dhe një përdorimi të tepruar të artikujve dhe formave të njohura nën emrin Aticizëm, si dhe midis guximit dhe bombastikës. Ai duket se ka përdorur Thukididin si një model në një farë mase, si për stilin, ashtu edhe për përbërjen e përgjithshme të veprës së tij, duke prezantuar shpesh fjalime tërësisht ose pjesërisht imagjinare. Përkundër pasaktësive të rastit në kronologji dhe gjeografi, narracioni i tij qëndron në të vërtetën kryesore dhe të paanshme. Sidoqoftë, disa e kritikojnë atë për një parcialitet tepër të madh ndaj Pertinaksit. 

## Shih edhe 
* Historia
* Herodoti
* Thukididi

## Burimet 
* Browning, Robert. The Classical Review, New Series, Vol. 21, No. 2 (Jun., 1971), pp.&nbsp;194–196. Oxford: Cambridge University Press, 1995.
* Carney, T.F.. The Classical Review, New Series, Vol. 21, No. 2 (Jun., 1971), pp.&nbsp;194–196. Oxford: Cambridge University Press, 1995.
* Downey, Glanville. The Classical Journal, Vol. 67, No. 2 (Dec., 1971 - Jan., 1972), pp.&nbsp;182–184. Northfield: The Classical Association of the Middle West and South, Inc.
* Roos, A.G. The Journal of Roman Studies, Vol. 5, (1915), pp.&nbsp;191–202. London: Society for the Promotion of Roman Studies.
* Whittaker, C.R.. Herodian: History of the Empire, Volume I, Books 1–4 (Loeb Classical Library No. 455). London: Loeb Classical Library, 1970.

## Lidhje të jashtme 
* Përkthimi në anglisht i Herodianit 
* Livius, Herodian nga Jona Lendering, me tekstin e plotë në përkthim
Dea Dardanica

**Dea Dardanica** ose **Busti i Perëndeshës Dardane** është një figurë prej mermeri nga shekulli II, një artefakt arkeologjik i gjetur në Kllokot që me sa duket paraqet një lloj personifikimi të *Perëndeshës Dardane* () si një hyjneshë e panteonit dardano-ilir dhe si një personifikim i diellit në formën antropomorfe të besimit politeist (pagan). Perëndesha Dardane në përgjithësi përmban edhe një varg personifikimesh e simbolesh tjera si janë: dielli, gjysmëhëna, edhi, cjapi, këndesi, sëpata, altari, kalliri i grurit, hardhia e rrushit, shporta e bollëkut, kurora e qytetit, labirinthi, etj. 
## Vështrim 
Dea Dardane është një figurë gruaje e skalitur në mermer, që është gjetur në Kllokot dhe është pa mbishkrim por i takon shekujve II-III të erës sonë. Në të paraqitet veshja autoktone e grave, me elemente veçuese të kokës, nënkresëses që i mbulon flokët dhe shamisë të rënë mbi supe. Ka fytyrë vezake, sy të mëdhenj në trajtë bajameje dhe kapakë të theksuar. Bebëzat e theksuara kanë pozitë asimetrike, e djathta më lart dhe e majta më poshtë, çka bën që shikimi të duket hyjnor dhe jashtë realitetit tokësor. Stoli ka vathët e mëdhenj në trajtë të kalaveshit të rrushit dhe qafore me varëse rrethore dhe sferë të theksuar në mes. Varësja simbolizon diskun diellor, apo vetë diellin, e ngjashme me "Hyjneshën në fron" të periudhës eneolitike dhe të monumenteve të periudhës romake të Hyjneshës Dardane nga Romula Malva (Rumuni) dhe Branetiqit të Ulët (Serbi). Këto dhe fakti se Hyjneshën Dardane e njihnin të gjithë dhe se vjen nga hapësira jo larg Smirës, ku u gjet monumenti tjetër i saj, bën që monumenti të njihet me emrin "Busti i Hyjneshës Dardane" (më parë njihej me emrin: "Busti i gruas nga Kllokoti").

## Shih edhe 
* Hyjnesha në fron
* Menada e Tetovës
* Vrapuesja e Prizrenit

## Referime
Naruto, Tokushima

**Naruto** (Japonisht: 鳴門市) është një qytet i vendosur në Prefekturën Tokushima, Japoni. Qyteti u themelua më 15 mars 1947.

Në regjistrimin pesëvjecar të 1 qershorit 2019, qyteti kishte një popullsi prej 56.222. Me një sipërfaqe totale prej 135.66 km2, dendësia e popullsisë është 414 persona për km2.

Vorbulla Naruto janë midis Naruto dhe ishullit Awaji në Hyōgo. Muzeu i Artit Ōtsuka është hapësira më e madhe e ekspozitës në Japoni.

Ryōzen-ji dhe Gokuraku-ji, dy të parat nga 88 tempujt e Pelegrinazhit Shikoku, janë në Naruto, së bashku me Tōrin-in dhe Ōasahiko Jinja.

Naruto ka stadiumin shtëpiak të ekipit futbollistik Tokushima Vortis dhe të ekipit të bejsbollit Tokushima Indigo Socks.
Loison-sous-Lens

**Loison-sous-Lens** është një komunë e ndodhur në departamentin Pas-de-Calais në  rajonin Verior të Francës. 

## Gjeografia 
Loison-sous-Lens është një qytet periferik, një milje larg qëndres së Lens,në kryqëzim të rrugëve D917 dhe D162.E kufizuar nga perëndimi nga autostrada A21 dhe në jug nga kanali Lens. 

## Popullsia 
## Vendet e interesit 
* Kisha e Shën Vast-it, që daton nga shek. i 20-të 
* Një përmendore lufte. 

## Shiko gjithashtu 
* Komunat e departamentit Pas-de-Calais 

## Referencat 
* Dosja e komunës INSEE 

## Linqe te jashtme 
* (in frengjisht)Faqja zyrtare  
* Faqja zyrtare i Communaupole de Lens-Liévin
Prefektura Tokushima

**Prefektura Tokushima** (徳島県, *Tokushima-ken*) është një prefekturë e Japonisë e vendosur në ishullin Shikoku. Prefektura Tokushima ka një popullsi prej 728.633 (1 tetor 2019) dhe ka një sipërfaqe gjeografike prej 4,146 km². Prefektura Tokushima kufizohet me Prefekturën Kagawa në veri, Prefekturën Ehime në perëndim dhe Prefekturën Kōchi në jugperëndim. Deri në Restaurimin Meixhi, Prefektura Tokushima njihej si Provinca Awa.

Tokushima është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i Prefekturës Tokushima, me qytete të tjera të mëdha duke përfshirë Anan, Naruto dhe Yoshinogawa. Prefektura Tokushima është e vendosur në Kanalin Kii, që lidh Oqeanin Paqësor dhe Detin e Brendshëm Seto, përtej Prefekturës Wakayama në gadishullin Kii të ishullit të Honshū. Prefektura Tokushima është e lidhur me ishullin Awaji përgjatë ngushticës Naruto me Urën Ōnaruto si pjesë e autostradës Kobe-Awaji-Naruto, duke lidhur prefekturën me qytetin Kobe dhe autostradën San'yō në Honshū.

## Referimet
Vincly

**Vincly** është një komunë në Pas-de-Calais në departamentin e Hauts-de-France të Francës . 

## Gjeografia 
Vincly ndodhet 21 milje (33 km) në veri - lindje të Montreuil-sur-Mer në rrugën D104. 

## Popullsia 
Nga viti 1962 dhe më vonë: Pa numërim të dyfishtë-rezidentë të shumë komunave (psh studentët dhe personeli ushtarak) janë numëruar një herë të vetme.

## Vendet e interesit 
* Kisha e Shën Thomasit nga Canterbury, që daton nga shekulli i XVI. 

## Shiko gjithashtu 
* Komunat e departamentit Pas-de-Calais 

## Referencat 
* Dosja e komunës INSEE 

## Linqe te jashtme 
* Vincly në faqen e internetit Quid  (në frengjisht)
Anton Quni

**Anton Quni** (i lindur më 9 qershor 1967) është politikan shqiptar i Kosovës. Ai ishte Ministër i Mbrojtjes së Kosovës dhe i Forcave të Sigurisë së Kosovës (FSK-së), nga data 3 Shkurt 2020 deri më 22 Mars 2021.  Ai ishte edhe komandant i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së) gjatë Betejës së Koshares. 

## Karriera 
Ai studioi në Akademinë Ushtarake në Beograd dhe me notat më të larta u gradua oficer karriere në Ushtrinë Popullore Jugosllave .  Me shpërbërjen e Jugosllavisë, ai shkoi të jetonte në Zvicër dhe Kroaci. Kur shpërtheu lufta në Kosovë në vitin 1998, Antoni u largua nga Zvicra për të marrë pjesë. Ai iu bashkua Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) nën komandën e ministrit të luftës, kolonel Ahmet Krasniqi.  Me njësinë e tij kreu operacione të suksesshme ushtarake në thyerjen e kufirit jugosllavo-shqiptar, në Koshare. Quni së bashku me komandantët Agim Ramadani, Sali Çekaj, Xhemajl Fetahu dhe ushtarë të tjerë morën pjesë në Betejën e Koshares . Që nga viti 2010, Quni është zëri i fuqishëm i qytetarëve në Kuvendin e Kosovës.

Pas luftës ka shërbyer në Trupat Mbrojtëse të Kosovës dhe Forcat e Sigurisë së Kosovës. Nga viti 2010 deri në vitin 2017 ka qenë anëtar i Komisionit Parlamentar për Punë të Brendshme, Siguri dhe Mbikëqyrje të Forcave të Sigurisë së Kosovës. Nga viti 2017 deri në vitin 2019 ka qenë anëtar i Komisionit Parlamentar për Mbikëqyrjen e Agjencisë Kosovare të Inteligjencës. 

Ai ka qenë kryetar i Lidhjes Demokratike të Kosovës për Prizrenin nga 9 shtatori 2017 deri më 14 mars 2021. 

## Shih edhe 
* Lufta e Kosovës

## Referime