Arsimi në Bjellorusi

**Arsimi në Bjellorusi** është falas në të gjitha nivelet, përveç arsimit të lartë.  Ministria qeveritare që mbikëqyr funksionimin e sistemeve shkollore është Ministria e Arsimit e Republikës së Bjellorusisë . Secili prej rajoneve brenda Bjellorusisë ka mbikëqyrje të sistemit arsimor dhe studentët mund të ndjekin një shkollë publike (shtetërore) ose private. Struktura aktuale e sistemit arsimor u përcaktua me dekret në vitin 1994. Sistemi arsimor bazohet gjithashtu në Kodin Arsimor të Republikës së Bjellorusisë dhe standarde të tjera arsimore. 

Iniciativa për Matjen e të Drejtave të Njeriut (HRMI)  konstaton se Bjellorusia po përmbush 90.8% të asaj që duhet të përmbushë për të drejtën për arsim bazuar në nivelin e të ardhurave të vendit.  HRMI e analizon të drejtën për arsim duke shqyrtuar të drejtat si për arsimin fillor ashtu edhe për atë të mesëm. Duke marrë në konsideratë nivelin e të ardhurave të Bjellorusisë, kombi po arrin 85.2% të asaj që duhet të jetë e mundur bazuar në burimet (të ardhurat) e tij për arsimin fillor dhe 96.3% për arsimin e mesëm. 

## Arsimi parashkollor 
djathtas|parapamje| Kopshti i fëmijëve në Minsk
Arsimi parashkollor nuk është i detyrueshëm në Bjellorusi, por rreth 70% e fëmijëve ndjekin kopshtin (nga mosha 3 deri në 5 vjeç) përpara se të fillojnë shkollën.  Çerdhja (për moshat 1 deri në 2 vjeç) është gjithashtu e disponueshme, por nuk është aq popullore sa kopshti sepse leja e lehonisë në Bjellorusi zgjat 3 vjet dhe shumë fëmijë qëndrojnë në shtëpi deri në 3 vjeç.

Disa kopshte janë të specializuara për të punuar me fëmijë me aftësi të kufizuara psiko-fizike për t'i ndihmuar ata të socializohen.

Shumë pak kopshte punojnë në gjuhën bjelloruse dhe disa prindër hasin vështirësi në gjetjen e një kopshti që flet bjellorusisht. 

## Arsimi fillor dhe i mesëm 
djathtas|parapamje| Shkolla nr. 86 në Minsk
Arsimi në shkollat fillore dhe të mesme është i detyrueshëm për fëmijët nga mosha gjashtë deri në pesëmbëdhjetë vjeç dhe zgjat 9 vjet. Pas përfundimit të arsimit bazë, çdo nxënës duhet të kalojë kurrikulën bazë të arsimit dhe i jepet një certifikatë nga shteti. Pastaj studentët janë në gjendje të hyjnë në një institucion teknik profesional ku mund të përqendrohen në përfundimin e arsimit të mesëm dhe të studiojnë për të marrë një certifikatë profesionale.

Përfundimi i 11 viteve të shkollës një certifikatë profesionale u lejon studentëve të hyjnë në institucionet e arsimit të lartë ose të hyjnë në institucione teknike profesionale gjithashtu; kohëzgjatja e shkollimit varet nga ajo që studenti ka zgjedhur.  Bjellorusia numëron 55 institucione të arsimit të lartë (45 shtetërore, 10 private).

Për t'u pranuar në një institucion të arsimit të lartë, një student duhet të kalojë tre teste të centralizuara (dhe të marrë deri në 100 pikë për test). 

Në sistemin kombëtar të arsimit, ekzistojnë këto institucione kryesore të arsimit të lartë:

* Universiteti Shtetëror i Bjellorusisë
* Universiteti Shtetëror i Bjellorusisë i Informatikës dhe Radioelektronikës
* Akademia e Administratës Publike nën kujdesin e Presidentit të Republikës së Bjellorusisë

Në vitet 2020–2021, disa mësues u pushuan nga puna për arsye politike nga universitetet.      Etnologu  pretendoi se u pushua nga puna pasi Natalya Kochanova dhe Ihar Marzaliuk kërcënuan Universitetin Shtetëror Polack që të mos e certifikonte atë. 

Një numër studentësh që morën pjesë në protesta ose shprehën hapur qëndrimin e tyre civil u përjashtuan.     Një numër studentësh të përjashtuar u detyruan të largoheshin nga vendi

## Vlerësimi 
Një shkallë vlerësimi me dhjetë pikë është përdorur që nga viti 2002. Përdoret në arsimin fillor, të mesëm dhe të lartë.

Shkalla e vlerësimit është e ndarë në pesë nivele:

Notat "1" dhe "2" konsiderohen si "Dështuese" në shkollë. Në arsimin e lartë, "3" konsiderohet gjithashtu si "Dështim".

## Procesi i Bolonjës 
Bjellorusia është anëtare e Procesit të Bolonjës që nga maji i vitit 2015.

## Referime