Xhamia e Profetit

**Xhamia e Profetit** () është një xhami e themeluar dhe e ndërtuar fillimisht nga Profeti Muhammed, e cila gjendet në qytetin e Medinës në rajonin e Hixhazit të Arabisë Saudite . Ishte xhamia e tretë e ndërtuar në historinë e Islamit, dhe tani është një nga xhamitë më të mëdha në botë . Është vendi i dytë më i shenjtë në Islam, pas Xhamisë së Madhe në Mekë. Është gjithmonë e hapur, pavarësisht nga data ose koha. 

Vendndodhja e xhamisë ishte fillimisht pranë shtëpisë së Muhammedit; ai u vendos atje pas emigrimit të tij nga Meka në Medinë në vitin 622. Ai mori pjesë në punën e rëndë të ndërtimit. Xhamia origjinale ishte një ndërtesë e hapur. Ajo shërbeu si një qendër e bashkësise islame, një gjykatë dhe një shkollë fetare. Kishte një vend të ngritur që njerëzit të mësonin Kur'anin. Udhëheqësit pasues muslimanë e zgjeruan dhe e dekoruan xhaminë. Në vitin 1909, ajo u bë vendi i parë në Gadishullin Arabik që do u pajis me drita elektrike. Xhamia është nën kontrollin e Mbrojtësit të dy Xhamive të Shenjta . Xhamia gjendet në atë që tradicionalisht ishte qendra e Medinës së vjetër, me shumë hotele dhe tregje të vjetra afër. Është një vend i rëndësishëm pelegrinazhi. Shumë pelegrinë që kryejnë haxhin shkojnë në Medinë për të vizituar xhaminë, për shkak të lidhjes së sajë me Muhammedin. 

Pas një zgjerimi gjatë sundimit të kalifit Omajad el-Ualid I, tani përfshihet edhe vendi i fundit i pushimit të Muhammedit dhe dy halifet Rashidun Ebu Bekri dhe Omeri. fillimisht ishte shtëpia Aishes. Hipur në një deve të quajtur Kasua ai arriti në vendin ku u ndërtua kjo xhami. Toka ishte në pronësi të Sahal dhe Suhejl, pjesërisht si një vend për tharjen e hurmave, dhe në  fund ishte përdorur si një vend varrimi. Duke refuzuar "ta pranonte tokën si një dhuratë", Profeti Muhammed e bleu tokën dhe u deshën shtatë muaj për të përfunduar ndërtimin e xhamisë. Ajo kishte përmasa 30.5 m me 35.62 m. Catia kishte si bazament  trungjet e palmave dhe u bë prej balte të rrahura dhe gjethe palme. Ishte në një lartësi prej 3.60 m. Tre portat e xhamisë ishin Bab-el-Rrahma në jug, Bab-el- Xhibril në perëndim dhe Bab el-Nisa në lindje. 

Pas betejës së Hajbarit, xhamia u zgjerua. Xhamia u zgjat për 47.32 m në çdo anë dhe tre rreshta kolonash u ndërtuan pranë murit perëndimor, i cili u bë vendi i lutjes. Xhamia mbeti e pandryshuar gjatë sundimit të kalifit të parë Rashidun Ebu Bekër. Kalifi i dytë Omeri shkatërroi të gjitha shtëpitë rreth xhamisë përveç atyre të grave të Muhammedit për ta zgjeruar atë. Dimensionet e xhamisë së re u bënë 57.49 m me 66.14 m. Për të ndërtuar muret e reja u përdorën tulla prej balte së tharë në diell. Përveç gërryerjeve në dysheme, lartësia e çatisë u rrit në 5.6 m. Për më tepër Omeri ndërtoi tri porta të tjera për hyrje. Ai gjithashtu shtoi E*l-Butejha* për njerëzit që të recitonin poezi. 

Kalifi i tretë Osmani shkatërroi xhaminë në 649. U deshën dhjetë muaj për ndërtimin e xhamisë së re në formë drejtkëndore, drejtimi i së cilës u kthye drejt Qabes në Mekë. Xhamia e re kishte përmasa 81.40 m me 62.58 m. Numri i portave si dhe emrat e tyre mbetën të njëjta. Muret e shtuara ishin bërë me gurë dhe llaç. Kollonat e trungut të palme u zëvendësuan me kolona prej guri të cilat u bashkuan me mbajtëse hekuri. Për rindërtimin e tavanit  përdor druri i tikut.

### Koha e mesjetës 
[parapamje| Xhamia e Pejgamberit gjatë [Perandoria Osmane|epokës osmane, shekulli 19-të ]]
Në vitin 707, kalifi omajad Ualid ibn Abdulmelik  e rinovoi xhaminë. U deshën tre vjet që puna të përfundonte. Materialet e para u siguruan nga Perandoria Bizantine. Zona e xhamisë u zgjerua nga 5094 metra katror që ishte në kohën e Osmanit në 8672 metra katrore. U ndërtuar gjtihashtu një mur për të ndarë xhaminë dhe shtëpitë e grave të Profetit Muhamed. Xhamia u rikonstruktua në formë trapezoide me një gjatësi prej 101.76 m. Për herë të parë u ndërtuan portikë, në pjesën që lidh Kubenë e Gjelbër me pjesën veriore të strukturës së xhamisë. Për herë të parë në Medinë u ndërtuan minare pasi ai ndërtoi katër minare rreth xhamisë. 

Kalifi Abasid El-Mehdi e zgjeroi xhaminë në veri me 50 m . Emri i tij ishte gjithashtu  u gdhend në muret e xhamisë. Ai gjithashtu planifikoi të hiqte gjashtë hapa në shkallët *minbar*, por e la këtë ide, për shkak të dëmeve në pyllin në të cilën ishin ndërtuar ato. Sipas një shkrimi të Ibn Kutejbah, kalifi i tretë El-Mamun bëri "punë jo shume te madhe" në xhami. El-Muteuakil e veshi dhomën e varrit të Profetit Muhamed në mermer. El-Ashraf Kansu el-Gauri ndërtoi një kupolë guri mbi varrin e tij në vitin 1476. 
[parapamje|[Kubeja e Gjelbër, në P*elegrinazhi të* Richard Francis Burton, 1850. ]]
Rauda (duke u referuar si e*l-Rauda el-Mutehara* ), e mbuluar nga kupola mbi cepin jug-lindor të xhamisë, dhe Kubeja e Gjelbër thuhet se mezi i shpëtoi të njëjtin fat. Ata e konsideronin nderimin e varreve  si një vepër kundër *teuhidit* . Varri i Profetit Muhamed u zhvesh nga stolitë e arit dhe xhevahir, por kupola u ruajt ose për shkak të një përpjekjeje të pasuksesshme për prishjen e strukturës së saj të ngurtë dhe për shkak se disa kohë më parë Ibn Abylvehabi shkroi që ai nuk dëshironte të shihte kupolën e shkatërruar pavarësisht nga kundërshtimi i tij ndaj njerëzve që luten në varr. 

Pas themelimit të Mbretërisë së Arabisë Saudite në vitin 1932, xhamia iu nënshtrua disa ndryshimeve të mëdha. Në vitin 1951 mbreti Ibn Saud (1932-1953) urdhëroi rrënime rreth xhamisë për të hapur rrugën për kalimet e reja në lindje dhe perëndim të sallës së lutjes, e cila përbëhej nga shtylla prej betoni me harqe të theksuara. Kollonat më të vjetra u përforcuan me beton dhe u mbështollën me unaza bakri në krye. Minaret e Sulejmanije dhe Mexhidije u zëvendësuan nga dy minare në stilin Mamluk. Dy minaret shtesë u ngritën në verilindje dhe në veriperëndim të xhamisë. Një bibliotekë u ndërtua përgjatë murit perëndimor për Kur'anet historike dhe tekste të tjera fetare. 

Në vitin 1974, mbreti Fejsal shtoi xhaminë me 40.440 metra katrorë. Zona e xhamisë u zgjerua edhe gjatë sundimit të mbretit Fahd në vitin 1985. Buldozerët u përdorën për prishjen e ndërtesave rreth xhamisë. Në vitin 1992, kur u përfundua, zona e xhamisë u bë 157.935 metra katrore. Shkallët lëvizëse dhe 27 oborre ishin ndër shtesat në xhami. 

Një projekt prej 6 miliardë dollarësh për rritjen e zgjerimin e xhamisë u njoftua në shtator 2012. Pas përfundimit, xhamia mund të strehojë midis 1.6 milionë deri në 2 milionë besimtarë.

## Arkitektura 
Xhamia ka një plan drejtkëndor. Salla e lutjeve osmane shtrihet drejt jugut. Ka nje çati te shtruar me me 27 kube rrëshqitëse me baza katrore. Vrimat e shpuara në bazën e secilës kupolë ndriçojnë brendësinë. Kulmi përdoret gjithashtu për lutje gjatë kohës së pikut, kur kupat rrëshqasin në pista metalike për të mbuluar zonat e çatisë, duke krijuar zona të freskëta për sallën e lutjes. Në këto kohë, oborri i xhamisë osmane është gjithashtu i mbuluar me cadra të vendosura në kolona të pavarura. Catia arrihet me shkallë ose shkallë lëvizëse . Zona e shtruar rreth xhamisë përdoret gjithashtu për namaz, ajo është e pajisur me çadra. Kubetë rrëshqitëse dhe kulmet e anuluara të çadrave janë projektuar nga arkitekti gjerman Mahmoud Bodo Rasch, firma e tij SL Rasch GmbH dhe Buro Happold. 

### Rauda 
*Raudah* ( Arabisht رَوْضَـة fjalë për fjalë " Kopshti ") është një zonë në mes të minberit dhe dhomës së varrimit të Muhammedit. Ajo konsiderohet si një nga *Rijad el- Xhenet* ( arabisht رِيَـاض الْـجَـنَّـة Kopshte të Parajsës ). Një qilim i gjelbër e dallon zonën nga pjesa tjetër e xhamisë, e cila është e mbuluar me një qilim të kuq. 

Pelegrinët përpiqen të vizitojnë kufijtë e zonës, sepse ekziston një traditë që lutjet dhe lutjet e shprehura këtu  janë gjithmonë të pranuara. Qasja në zonë nuk është gjithmonë e mundur, sidomos gjatë sezonit të Haxhit, pasi hapësira mund të strehojë vetëm disa qindra njerëz.

### Minberi 
Minberi ( Arabisht مِـنـۢبَـر‎) origjinal i përdorur nga Muhamedi ishte një "trung druri i pemës së palmës ". Ai u zëvendësua nga një minber prej druri bruke, i cili kishte përmasa 50 cm me 125 cm. Gjithashtu në vitin 629 u shtuan tre shkallë. Dy kalifët e parë, Ebu Bekri dhe Omeri, nuk e përdorën shkallën e tretë "për shkak të respektit për Profetin", por kalifi i tretë Osmani vendosi një kupolë pëlhure mbi të dhe pjesa tjetër e shkallëve ishte e mbuluar me abanoz. *Minbari* u zëvendësua nga Bajbarsi I në 1395, dhe më vonë nga Shejh el-Mahmudi në 1417. Ai u zëvendësua gjithashtu me një minber prej mermeri nga Kaitbej në fund të shekullit të pesëmbëdhjetë dhe që nga Gushti i vitit 2013, ende përdoret në xhami.

### Minaret 
Minaret e para (katër) prej 7.9 m të larta u ndërtuan nga Omeri. Në vitin 1307, një minare i titulluar *Bab el-Selam* u shtua nga Muhamed ibn Kalavun e cili u rinovua nga Mehmedi IV . Pas projektit të rinovimit të vitit 1994, ishin dhjetë minare që kishin lartësi 104 m. Pjesa e sipërme, e poshtme dhe e mesme e minareve janë cilindrike, tetëkëndëshe dhe në formë katrore respektivisht.
Skeda:Entrance Nabvi Mosque.jpg|Bab el Makkah, hyrja e xhamisë me çadra të hapur
Skeda:Qibla Nabvi mosque.jpg|Mihrabi kryesor
Skeda:Engraving on Main entrance Nabvi Mosque.jpg|Detajet në një nga Bab e-Mekka 

## Bibliografi dhe lexim të mëtejshëm 
* 
*  
*  
* 

## Linqe te jashtme 
* Përmbledhje e plotë e Masjid al-Nabawi në Projektin Madain 
* *Shiko Jetën Al-Xhami el-Nabawi*  
* *Informata të hollësishme mbi Xhaminë Al-Nabawi المسجد النبوي * 
* *Tregimi kurioz i Kujdestarëve Abyssinian të Masjid Nabawi SAW*  
* *Vizitoni Xhaminë e Profetit*  
* *xhamia e profetit Muhammed 360º Virtual Tour *

## Referime 

## Shënime 

*  
*