Mundi

**Mundi**  (vdekur në 536) ishte një gjeneral bizantin i shekullit VI me origjinë gepide por që shërbeu në Ilirik, aktiv gjatë mbretërimit të Justinianit (r. 527–565  . Djali, nipi dhe nipi përkatësisht i mbretërve Giesmo, Trapstila dhe Ardaric, pas vdekjes së babait të tij në vitet 480, ai jetoi me dajën e tij në Sirmium, ku qëndroi deri në vitin 488, datë e vdekjes së Trapstilës në luftime nga dora e ostrogotëve . . Ai mori një ftesë për të jetuar në Itali në Teodorico, i Madhi (r. 474–526 , ku mbeti deri në vitin 526, kur u kthye në Danub .

Në vitin 529, ai dërgoi emisarë te perandori Justinian (r. 527–565  duke ofruar shërbimet e tij dhe u bë mjeshtër i ushtarëve ilirë . Për dy vitet e ardhshme ai mori pjesë në ekspedita kundër sllavëve dhe bullgarëve që pushtuan Ballkanin dhe morën shumë plaçkë. Në 531, ai u bë për pak kohë mjeshtër i ushtarëve të Lindjes, por në 532 u kthye në pozicionin e tij të vjetër. Në janar 532, ai mori pjesë në shtypjen e revoltës së Nicës në Kostandinopojë dhe në 535, u dërgua në Dalmaci për ta rimarrë atë në perandori. Ai u vra në vitin 536, gjatë një persekutimi të një grupi gotësh që ai mundi.
## Biografia 
Mundi ishte nipi i Trapstilës dhe nipi i mbretit Gepid Ardaric . Sipas W. Pohl, ai ishte djali i Giesmo, një mbret Gepid. Giesmo ishte ndoshta djali i Átilës, huni dhe burri i vajzës së Ardariçit.  Mundo ishte babai i Maurício -s dhe gjyshi i Teodimundos. Data e saktë e lindjes së tij nuk dihet. Pas vdekjes së të atit, ai shkoi në Sirmium për të jetuar me dajën e tij, i cili ishte bërë mbret për shkak të moshës së re. Në vitin 488, kur Ostrogotët marshuan në Itali, shpërtheu konflikti midis gotëve dhe gepidëve dhe këta të fundit u mundën dhe Trapstila u vra.   Pas vdekjes së xhaxhait të tij, mbret u bë kushëriri i tij Thraseric . 

Në atë kohë, ai pranoi ftesën e mbretit ostrogot Teodoriku i Madhi (r. 474–526  për t'u bashkuar me të në Itali.  Ai qëndroi në Itali deri në vdekjen e mbretit në vitin 526, kur u kthye në Danub dhe në 529 dërgoi emisarë te perandori Justinian (r. 527–565  duke ofruar aleancë. Ai u prit me përkrahësit e tij me shumë dhurata nga perandori dhe u bë mjeshtër i ushtarëve ilirë, kryetar i të gjitha forcave ushtarake në Iliri dhe përgjatë kufirit Danub.   

Në vitin 529, ai sulmoi dhe zmbrapsi popujt e përcaktuar në burime si Geta, një aludim i mundshëm për sllavët, të cilët po sulmonin Ilirinë pa kundërshtarë. Në vitin 530 sulmoi dhe mundi bullgarët që pushtuan Trakinë . Ai kapi një nga udhëheqësit e tyre dhe e dërgoi me një sasi të madhe të plaçkës së marrë në Kostandinopojë .   Në 531, ai ishte për pak kohë mjeshtër i ushtarëve të Lindjes, duke zëvendësuar Belisariusin pas dështimit të tij në Callinicus, por duket se ai kurrë nuk udhëtoi në Lindje për të marrë komandën, as nuk luajti një rol aktiv. në luftën kundër Perandorisë Sasaniane . Në janar të vitit 532 emërohet sërish komandant i forcave ilire. Në të njëjtin muaj, kur shpërtheu Revolta e Nicës në Kostandinopojë, ai ishte në kryeqytet me trupat Herula . Më 14 janar, ai u dërgua me Basilidin dhe Konstantiolin nga Justiniani për të qetësuar turmën dhe për të zbuluar arsyen e revoltës së tyre. Si rezultat i raportit të tij, Gjoni i Kapadokisë, Tribonianus dhe Eudemon u shkarkuan. 

Ndërsa gjërat u përkeqësuan, Justiniani i mbështeti shpresat e tij te Mundo dhe Belisari . Kur ai planifikoi të tërhiqej në Heraclea Perinthus, Mundo dhe Constantiolus do të liheshin të ruanin pallatin . Mori pjesë në sulmin e Belisariusit ndaj masave të zemëruara në hipodrom, i cili i dha fund rebelimit. Më pas komandonte forcat ilire. Në 535, kur Justiniani nisi përpjekjen e tij për të ripushtuar Italinë nga gotët, ai i udhëhoqi forcat e tij në Dalmacinë gotike, ndërsa Belisarius pushtoi gadishullin nga deti. 

Mundo mundi gotët dhe mori kryeqytetin e tyre Salona ; por në fillim të vitit pasardhës mbërriti një ushtri e re gotike për të rimarrë provincën. Në përleshjen afër Salonës, djali i tij Maurice u kap me vetëm disa burra nga një forcë më e madhe gotike dhe u vra. Duke qenë i tërbuar nga humbja e tij, ai sulmoi gotët, të cilët u zmbrapsën me kosto të lartë, por ai u vra duke ndjekur në mënyrë të pamatur të arratisurit. Sipas Procópio, kjo ngjarje ishte përmbushja e një orakulli, ndërsa sipas Jordanes kjo ishte një nga betejat më të përgjakshme të asaj kohe.  Prokopi e përshkroi atë si jashtëzakonisht besnik ndaj Justinianit dhe një ushtar tullac të fuqishëm. 

Edhe sot, nuk ka konsensus nëse ky personazh ishte Mundão, një individ që ishte aktiv në Danub në të njëjtën periudhë. Sipas autorëve të *PIRT*, ata janë personazhe të ndryshëm, siç dëshmon etimologjia e emrave të tyre: Enódio, Conde Marcelino dhe Jordanes, kur flasin për Mundão e quajnë atë, latinisht, *Mundo*, ndërsa Mundo quhet vetëm nga Konti Marcelino de. *Mundo*, me burimet e mbetura që e quajnë atë *Μούνδος* dhe *Mundus* .   Një pikë tjetër është pretendimi i Jordanes se Mundão ishte një Atilano, domethënë një pasardhës i Átila, hunët (r. 434–453  . 

Për Patrick Amory, karriera e Mundo dhe Mundão plotësojnë njëra-tjetrën, duke treguar se ata janë i njëjti person. Për më tepër, sipas Brian Croke, "Atilans" është ndoshta thjesht aludim për grupet që i nënshtrohen konfederatës së Attilës dhe jo pasardhësit e tij.  Herwig Wolfram pajtohet që të dy janë i njëjti person  dhe Patrick Amory arrin në përfundimin se paraardhësit e Mundo/Mundoo vinin nga grupe që e quanin veten Huns, Gotët dhe Gepidët, duke i lejuar ata të zgjidhnin identitetin e tyre sipas nevojave të momentit. 

## Shih edhe 
* Iliriku
* Prefektura e Ilirikut

## Referime