Xheki Çan

**Fang Shilong** (lindi **Chan Kong-sang**; 7 prill 1954), i njohur profesionalisht si **Xheki Çan**, është një artist marcial, aktor dhe regjisor nga Hong Kongu, i njohur për slapstick, stilin akrobatik luftimi, kohë komike dhe akrobaci inovative, të cilat zakonisht i kryen vetë. Me një karrierë filmike që shtrihet në më shumë se gjashtëdhjetë vjet, ai konsiderohet si një nga artistët më ikonikë dhe me ndikim të arteve marciale në historinë e kinemasë.

Çan hyri në industrinë e filmit të Hong Kongut si një kaskader përpara se të bënte kalimin në aktrim. Zbulimi i tij erdhi me komedinë aksion ''Snake in the Eagle's Shadow* (1978). Më pas ai luajti në komedi të ngjashme aksioni si *Drunken Master* (1978) dhe *The Young Master* (1980). Ai bëri debutimin e tij regjisorial me *The Fearless Hyena* (1979), i cili ishte një sukses në kinema. Gjatë viteve 1980, ai ishte pjesë e "Tre Dragonjve" së bashku me Sammo Hung dhe Yuen Biao; të tre luajtën së bashku në gjashtë filma të Hong Kongut. *Project A* (1983) pa formimin zyrtar të Ekipit të Kaskadeve Jackie Chan dhe vendosi stilin dallues të Chan me akrobaci të përpunuara dhe të rrezikshme të kombinuara me arte marciale dhe humor slapstick, një stil që ai e zhvilloi më tej në një mjedis më modern me *Wheels on Meals* (1984) dhe *Police Story* (1985). *Rumble in the Bronx* (1995), i cili pati një shfaqje të suksesshme në kinematë botërore, e solli Chan në skenën kryesore të Amerikës së Veriut. si dhe një Academy Award Nderi në vitin 2016. Chan është përmendur në këngë, filma, seriale televizive dhe videolojëra të ndryshme pop. Ai ka një çmim të emëruar sipas tij, Jackie Chan Action Movie Awards. Ai është një vokalist i trajnuar në opera, i cili ka publikuar disa albume të muzikës pop dhe ka interpretuar këngë tematike për disa nga filmat në të cilët ka luajtur. Ai është gjithashtu një filantrop dhe u emërua një nga 10 personazhet më bamirës nga *Forbes* në vitin 2011. Në vitin 2016, *Forbes'' e renditi atë aktorin e dytë më të paguar në botë.

## Jeta e hershme
Çan lindi më 7 prill 1954 në Hong Kong si Chan Kong-sang te Charles dhe Lee-Lee Chan, refugjatë nga Lufta Civile Kineze. Rreth vitit 1937, babai i Chan, fillimisht i quajtur Fang Daolong, punoi për një kohë të shkurtër si agjent sekret për Gjeneral Lejtnant Dai Li, spiunin kryesor në Kinën e sunduar nga Kuomintang. Nga frika se mos arrestohej nga qeveria komuniste, babai i Chan iku në Hong Kongun Britanik në vitet 1940 dhe e ndryshoi mbiemrin e tij nga Fang në Chan. Chan ishte mbiemri i gruas së tij Chan Lee-lee. Chan zbuloi identitetin e babait të tij dhe e ndryshoi emrin e tij kinez në **Fang Shilong** (房仕龍) në fund të viteve 1990, emri që do t'i ishte dhënë sipas librit gjenealogjik të të afërmve të tij, i cili dyshohet se i ka rrënjët te burrështetasi i dinastisë Tang, Fang Xuanling. Rrënjët stërgjyshore të Çanit ndodhen në Wuhu, Anhui.

Çan i kaloi vitet e tij formuese brenda territorit të rezidencës së konsullit francez në Victoria Peak, Hong Kong Britanik, pasi babai i tij punonte si kuzhinier atje. Chan ndoqi shkollën fillore Nah-Hwa në ishullin Hong Kong, ku ai dështoi vitin e tij të parë, pas së cilës prindërit e tij u tërhoqën nga shkolla. Në vitin 1960, babai i tij emigroi në Canberra, Australi, për të punuar si kryekuzhinier për ambasadën amerikane, dhe Chan u dërgua në Akademinë e Dramave në Kinë, një shkollë e drejtuar nga Mjeshtri Yu Jim-yuen. Chan u stërvit me rigorozitet për dekadën tjetër, duke shkëlqyer në artet marciale dhe akrobatikë. Ai përfundimisht u bë pjesë e Shtatë Fatlumët e Vegjël, një grup i performancës i përbërë nga studentët më të mirë të shkollës, duke fituar emrin e skenës Yuen Lo në homazhe ndaj mjeshtrit të tij. Chan u bë miq i ngushtë me anëtarët e grupit të tij Sammo Hung dhe Yuen Biao, dhe të tre këta më vonë u bënë të njohur si *Tre Vëllezërit* ose *Tre Dragonj*. Pasi hyri në industrinë e filmit, Chan së bashku me Sammo Hung morën mundësinë të stërviten në hapkido nën mjeshtrin e madh Jin Pal Kim, dhe Chan përfundimisht arriti një rrip të zi. Jackie Chan gjithashtu trajnoi në stile të tjera të arteve marciale si karate, xhudo, taekwondo dhe Jeet Kune Do.

Chan u bashkua me prindërit e tij në Canberra më 1976, ku ai shkoi për pak kohë në Kolegjin Dickson dhe punoi si punëtor në ndërtim. Një ndërtues i tij i quajtur Jack mori Chan nën krahun e tij, duke fituar kështu Chan pseudonimin e "Jack i Vogël" që u shkurtua më vonë në "Jackie", dhe emri Jackie Chan ka mbërthyer me të qysh atëherë. Në fund të viteve 1990, Chan ndryshoi emrin e tij kinez në Fong Si-lung, pasi mbiemri origjinal i babait të tij ishte Fong. Në vitin 1971, pas një paraqitjeje si figuracion në një film tjetër kung fu, *A Touch of Zen*, Chan nënshkroi kontratë me kompaninë e filmave Great Earth Film Company të Chu Mu.

Chan u shfaq në filmin e Bruce Lee *Fist of Fury* (1972), si figurativ dhe si dublant kaskedi për zuzarin japonez Hiroshi Suzuki (i portretizuar nga Chikara Hashimoto), veçanërisht gjatë skenës së fundit të luftimit ku Lee e godet me shqelma dhe ai fluturon në ajër. Chan u shfaq përsëri në një film tjetër të Bruce Lee, *Enter the Dragon* (1973), si një ndihmës i vogël që vritet nga personazhi i Lee. Sammo Hung e ndihmoi Chan të merrte role të vogla në të dy filmat e Bruce Lee. Chan punoi gjithashtu si koreograf i arteve marciale për filmin e John Woo *The Young Dragons* (1974).

Arritja e parë e madhe e Chan ishte filmi i vitit 1978 ''Snake in the Eagle's Shadow*, i xhiruar ndërsa ai ishte huazuar te Seasonal Film Corporation sipas një marrëveshjeje për dy filma. Regjisori Yuen Woo-ping i dha Chan liri të plotë mbi punën e tij me akrobaci. Filmi themeloi zhanrin komik kung fu dhe rezultoi freskues për audiencën e Hong Kongut. Po atë vit, Chan luajti në filmin *Drunken Master*, i cili më në fund e çoi atë drejt suksesit të madh.

Pas kthimit të Chan në studion e Lo Wei, Lo u përpoq të përsëriste qasjen komike të *Drunken Master*, duke prodhuar dhe gjithashtu shfaqur filma të rinj në atë kohë me Jackie si regjisorin e kaskaderëve *Half a Loaf of Kung Fu* dhe *Spiritual Kung Fu*. Të paktën 10 nga këto regjistrime janë publikuar në albume kolona zanore për filmat. Kënga e tij kantoneze "Story of a Hero" (英雄故事) (kënga tematike e *Police Story*) u zgjodh nga Policia Mbretërore e Hong Kongut dhe u përfshi në njoftimin e tyre të rekrutimit në vitin 1994.

Chan interpretoi zërin e personazhit të Shang në filmin kinez të animuar të Walt Disney, *Mulan'' (1998). Ai gjithashtu interpretoi këngën "I'll Make a Man of You", për kolonën zanore të filmit. Për filmin amerikan, zëri folës u interpretua nga BD Wong dhe zëri i këngëtarit nga Donny Osmond. Ai gjithashtu bashkëpunoi me Ani DiFranco në filmin "Unforgettable".

Në vitin 2007, Chan regjistroi dhe publikoi "We Are Ready", kënga zyrtare e numërimit mbrapsht njëvjeçar për Lojërat Olimpike Verore 2008, të cilën e performoi në një ceremoni që shënoi numërimin mbrapsht njëvjeçar për Lojërat Paralimpike Verore 2008. Chan gjithashtu publikoi një nga dy albumet zyrtare të Lojërave Olimpike, *Albumi Zyrtar për Lojërat Olimpike të Pekinit 2008 – Versioni i Xheki Çanit*, i cili përfshinte një numër paraqitjesh të ftuar specialë. Çan performoi "Hard to Say Goodbye" së bashku me Andy Lau, Liu Huan dhe Wakin Chau, në ceremoninë e mbylljes së Lojërave Olimpike Verore 2008.

## Filmografia 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare
*