Montafon

parapamje| Dele prej guri Montafon në Bartholomaberg në luginën Montafon (2008)
**Montafon** (dialektore: "*Muntafu* ") është një luginë prej 39 kilometrash e cila ndodhet në shtetin federal më perëndimor austriak të Vorarlbergut. 

Montafoni përshkohet nga lumi Ill (Vorarlberg) dhe shtrihet nga qyteti i Bludenzit dhe Alpet Vervall në veri, deri në malet Silvreta dhe Ratikon në jug. Maja më e lartë është *Piz Buin* rreth 3,312 metra brenda vargmalit Silvreta dhe maja më e lartë në Vorarlberg. Rajoni i Montafonit ka një popullsi prej 16,421 (2021). 

## Gjeografia 
parapamje| Harta me komunat në Vorarlberg që i përkasin Montafonit
Montafoni është një bashki e përbërë prej 10 komunitetesh ("Stand Montafon"),  që i përkasin distriktit Bludenz. Qyteti kryesor është Schruns. Turizmi rajonal mbështet nga Shoqata Turistike e Montafonit, e drejtuar nga bashkitë, Vorarlberger Illwerke dhe teleferikët malorë rajonalë. 

Bashkitë:

* Bartholomäberg (1100 m )
* Gaschurn (1000 m)
* Lorüns (583 m)
* Shën Anton im Montafon (650 m )
* Sankt Gallenkirch (900 m)
* Schruns (700 m )
* Silbertal (890 m )
* Stallehr (600 m)
* Tschagguns (700 m )
* Vandans (660 m )

Rruga nga Bludenzi drejt luginë: Rruga shtetërore B188 kalon pranë një fabrike të vjetër çimentoje dhe përmes qytetit të Loruns. Pastaj kalohet me makinë në pyllin Alma dhe vijohet në *Tränabächle* (Përroi i Lotëve). Lugina shpalos shkëlqimin e saj të plotë duke filluar në Shën Anton (në dialektin lokal: "Santatöni") në të majtë, me Vens dhe Vandans në të djathtë. St. Anton nuk duhet të ngatërrohet me vendpushimin më të njohur të skive St. Anton am Arlberg. 

Përmes Rodundit, shfaqet uzina kryesore elektrohidrike e Vorarlberger Illwerke. Kalohet përmes Gantschier dhe Kaltenbrunnen në *Schruns* dhe Tschagguns (dialektore: "Schru und Tschaggu"). Mbi Shruns është qyteti malor i Bartholomabergut, me zonat e tij periferike Jetzmunt dhe Lutt me pamje nga Shën Anton, dhe zonat e tij juglindore Kristberg dhe Innerberg me pamje nga Lugina Silbertal . Kjo luginë shtrihet në juglindje nga Schruns drejt vargut malor Arlberg, duke kaluar postin e Fellamendlit. Fshati i Latschau, me hidrocentralin e tij dhe bazën kryesore të vendpushimit të skive Golm, që shtrihet mbi Tschagguns dhe përballë Bartholomäberg.

Midis Shrunsit dhe Tschaggunsit gjendent mesi i Montafonit; kjo ndan luginën e jashtme ("Außerfratte") nga lugina e brendshme ("Innerfratte"). Duke vazhduar deri në St. Gallenkirch, rruga degëzohet në Galgenul drejt Gargellen, një tjetër luginë e degëzuar e thyer që përfundon në vendpushimin e skive të Gargellen . Duke vazhduar deri në luginën kryesore të Montafonit, rruga kalon përmes Gortipohl dhe më tej në Gaschurn (në dialektin lokal: "Gaschorra"), pastaj në Partenen. Këtu rruga gjarpëron deri në qafën malore Silvreta.
qendër|parapamje|550x550px| Panorama nga Grapeskopfi (2,205 m) pranë Gortipohl, Montafon

## Ekonomia 
Ekonomia në Montafon përbëhet një përzierje e aktiviteteve tradicionale rurale si pylltaria, prodhimi i energjisë hidroelektrike, produktet bujqësore, si dhe shërbimet dhe produktet e lidhura me turizmin.
parapamje| Parada festive “Almabtrieb” në shtator

### Turizmi 
#### Sportet 
parapamje| Zona e skive Silvretta-Montafon

#### Ngjarjet vjetore 
**Montafoner Resonanzen** është një festival muzikor i përbërë nga një sërë ngjarjesh në rajonin e Montafon. Ajo mbahet çdo vit në fundjavë në gusht dhe shtator. Çdo fundjavë i kushtohet një zhanri tjetër (klasike, xhaz, muzikë popullore austriake, organo, cross-over). Vendndodhjet ndryshojnë çdo vit. Mysafirët mund të kombinojnë shëtitjet dhe ngrënien jashtë me koncertet, duke pasur parasysh se shfaqjet muzikore mbahen në vende të jashtëzakonshme si Tübinger Hütte në 2191 m ( Gaschurn ) ose Panoramagasthof Kristberg.  

### Arkitektura 
**Montafonerhausi** është një lloj shtëpie në luginën Montafon nga shekulli i 15-të deri në shekullin e 20-të. Është një tipar tipik i peizazhit kulturor të Montafonit dhe është karakteristikë e luginës.  Shtëpia klasike Montafoner përzien elemente guri dhe druri. 

### Kuzhina 
parapamje|200x200px| Djathi Sura Kees
Djathi **Montafoner Sauerkäse** ose Montafon (dialekt: *Sura Kees* ose *Sura Käs*, duke iu referuar një lloji kosi/djathë qumështi të gjizë) është një djathë kosi i bërë në Montafon që nga shekulli i 12-të. Montafon ka një nga traditat më të vjetra të prodhimit të djathit në rajonin alpin, dhe ky është ende një produkt i rëndësishëm qumështi. Ka shumë pak yndyrë (1-10% yndyrë në lëndën e thatë ) dhe është një specialitet vendës, i ngjashëm me djathin gri tirolez.  

### Muzetë 
Në luginën e Montafonit, ka katër muze: 

* Heimatmuseum Schruns (Muzeu i Historisë Lokale Schruns)
* Alpin- und Tourismusmuseum Gaschurn (Muzeu Alpin dhe Turizmi i Gaschurn)
* Bergbaumuseum Silbertal (Muzeu i Minierave Silbertal)
* Muzeu Frühmesshaus Bartholomäberg

## Shih gjithashtu 
* Vorarlberg
* Transhumance Alpine
* Lista e muzeve në Vorarlberg
* Montafonerhaus

Skeda:Montafon_2012_56.jpg|alt=View into the valley|Pamje në luginë
Skeda:Montafon_2012_12.JPG|alt=View into the valley|Pamje në luginë
Skeda:Montafon_2012_24.JPG|alt=View into the valley|Pamje në luginë
Skeda:Montafon-arlberg-marathon-2005.jpg|alt=Montafon-Arlberg marathon (2005)|Maratona Montafon-Arlberg (2005)
Skeda:Schruns_Montafon_(207854089).jpeg|alt=Schruns in the Montafon valley| Schrunsnë luginën Montafon
Skeda:Tschaggungs-Jausenstation-Bitschweil-01.jpg|alt=Jausenstation Bitschweil (small eatery) in Tschagguns|Jausenstation Bitschweil (hani i vogël) nëTschagguns

## Referime