Shkolla dhe shoqëria

***Shkolla dhe Shoqëria: Tri leksione*** (1899) është vepra e parë e botuar e John Dewey mbi arsimin.  Një botim shumë me ndikim në vetvete,   që do të hidhte gjithashtu themelet për punën e tij të mëvonshme. Në leksionet e përfshira në botimin fillestar, Dewey propozon një kuadër psikologjik, social dhe politik për arsimin dhe edukimin progresiv. Veçanërisht, kjo përfshin eksperimentimin praktik të përbashkët si element qendror i punës në shkollë. Ai argumenton se qasja progresive është njëkohësisht një produkt i pashmangshëm i Revolucionit Industrial dhe një përshtatje e natyrshme me psikologjinë e fëmijëve. Një kapitull i fundit detajon disa nga eksperimentet e kryera në Shkollat Laboratorike të Universitetit të Çikagos .

Artikujt në botimin e vitit 1915 e zgjeruan argumentin e tij me ribotimet e veprës së Dewey të botuar në *Regjistrin e Shkollës Fillore*. 

## Sfondi 
Eksperimentimi në arsim ishte i përhapur në shekullin XIX, dhe pjesa më e madhe e eksperimenteve të fundit të shekullit XIX përfshinte futjen e aktiviteteve "përdoruese" në klasë. Louisa Parsons Stone Hopkins kapi frymën e kohës në fjalimin e saj në Panairin e Mekanizmit të Bostonit të vitit 1890:Ka qenë e vështirë të shpëtosh nga traditat e një edukimi ekskluzivisht libresk. Gramatikat, siç tregon emri i tyre, e kanë lidhur fëmijën me të kaluarën e vdekur dhe e kanë kufizuar në formën mesjetare të aktivitetit të trurit dhe shprehjes së mendimit, derisa indet e tij lidhëse kanë pushuar së qeni të ndjeshme ndaj mjedisit të natyrës duke bërë që ai të harronte. materialin dhe ligjet që e prekin nga çdo anë : ai nuk vëzhgonte asgjë ; ai nuk zbulonte asgjë ; ai nuk ndërtonte asgjë. 
alt=Children in Washington D.C. learning how a compass works|parapamje| Kishte shumë eksperimente me të mësuarit eksperimental në kohën kur Dewey mbajti leksionet e tij. Këtu fëmijët e vegjël mësojnë se si funksionon një busull në një shkollë në Uashington DC në vitin 1899.
Ndërsa futja e detyrave manuale në klasë ishte duke u zhvilluar shumë përpara publikimit të *Shkollës dhe Shoqërisë*, vepra e Dewey ndihmoi në vendosjen e një themeli teorik koherent për eksperimentimin progresiv në arsim.

Tre leksionet që përbëjnë pjesën më të madhe të botimeve të vitit 1899 dhe 1900 u dhanë fillimisht si një seri leksionesh për mbledhjen e fondeve në mbështetje të Shkollës Laboratorike.  

Leksionet zhvillohen sipas një modeli, e para ka të bëjë me raportin e shkollës me progresin social, e dyta me raportin e shkollës me psikologjinë e fëmijës dhe e treta me organizimin e shkollës si institucion në realizimin e këtyre synimeve.  

## Përmbledhje 
### Shkolla dhe progresi social 
Leksioni i parë shqyrton marrëdhëniet e arsimit dhe përparimit shoqëror. Dewey argumenton se, me ardhjen e epokës industriale, shumë procese tradicionale arsimore dhe edukative kishin humbur. Në një shoqëri para-industriale, fëmijët mësonin përkrah prindërve të tyre, duke kombinuar mësimin me aplikimin dhe industrinë. Dewey shpjegon se një punë e tillë forconte karakterin, duke nxitur pavarësinë dhe iniciativën, por se "përqendrimi i industrisë dhe ndarja e punës" ka gërryer mundësitë e tilla kuptimplote dhe praktike të të mësuarit në shtëpinë e fëmijërisë. 

## Jehona 
Botimi i vitit 1900 u prit ngrohtësisht dhe u përkthye dhe u botua gjerësisht. Libri pati popullaritet dhe ndikim pothuajse të menjëhershëm, me tre botime brenda vitit të parë, me 7500 kopje mes tyre.    Një përkthim gjerman i të gjithë veprës pasoi në vitin 1905.  Idetë e Dewey të përshkruara në *Shkolla dhe Shoqëria* u bënë thirrje hartuesve të kurrikulave të hershme sovjetike, por përgjithësisht u denoncuan si të papajtueshme me ideologjinë sovjetike, e cila i shihte shkollat si mbështetëse të qëllimeve politike, në gjysmën e dytë të viteve 1920. 

Ka disa mosmarrëveshje se në cilën gjuhë u përkthye libri për herë të parë. Thomas Popekewitz thotë se përkthimi i parë ishte në gjuhën çeke në vitin 1904.  Hickman gjithashtu i atribuon Barnes përkthimin e parë në spanjisht, por e daton në vitin 1915 dhe i jep Japonisë dallimin e përkthimit të parë në vitin 1901. 

Në përgjithësi, libri u përkthye në një duzinë gjuhësh  përfshirë këtu edhe gjuhën shqipe. Kjo vepër së bashku me veprën tjetër monumentale me titull Demokracia dhe edukimi paraqesin dy gurë themeltar në historinë e arsimit dhe pedagogjisë dhe filozofinë e edukimit bëtëror

## Shih edhe 
* Arsimi
* Pedagogjia
* John Dewey
* Pragmatizmi
* Historia e arsimit
* Historia e pedagogjisë
* Pedagogjia pragmatiste
* Demokracia dhe edukimi

## Referime