Etnolinguistika

**Etnolinguistika** (nganjëherë e quajtur **linguistikë kulturore** ) është një fushë e gjuhësisë antropologjike që studion marrëdhëniet midis një gjuhe ose grupi gjuhësh dhe sjelljen kulturore të njerëzve që flasin ato gjuhë. 

Ai shqyrton se si kulturat e ndryshme konceptojnë dhe kategorizojnë përvojat e tyre, të tilla si orientimi hapësinor dhe fenomenet mjedisore. Etnolinguistika përfshin metoda si etnosemantika, e cila analizon mënyrën se si njerëzit klasifikojnë dhe etiketojnë botën e tyre, dhe analiza përbërëse, e cila zbërthen veçoritë semantike të termave për të kuptuar kuptimet kulturore. Fusha kryqëzohet me linguistikën kulturore për të hetuar se si gjuha kodon skemat dhe metaforat kulturore, duke ndikuar në fusha të tilla si komunikimi ndërkulturor dhe mësimi i gjuhës.

## Shembuj 
Etnolinguistët studiojnë mënyrën se si perceptimi dhe konceptualizimi ndikon në gjuhën dhe tregojnë se si kjo është e lidhur me kultura dhe shoqëri të ndryshme. Një shembull është se si shprehet orientimi hapësinor në kultura të ndryshme.   

Për shembull, në shumë shoqëri, fjalët për drejtimet kryesore *lindje* dhe *perëndim* rrjedhin nga termat për lindjen/perëndimin e diellit. Nomenklatura për drejtimet kryesore të folësve inuit të Grenlandës, megjithatë, bazohet në pika referimi gjeografike si sistemi i lumenjve dhe pozicioni i dikujt në bregdet. Në mënyrë të ngjashme, Yurok-it i mungon ideja e drejtimeve kardinal; ata orientohen në lidhje me tiparin e tyre kryesor gjeografik, lumin Klamath.

## Gjuhësia kulturore 
Gjuhësia kulturore është një degë e lidhur e gjuhësisë që eksploron marrëdhëniet midis gjuhës dhe konceptualizimeve kulturore.  duke ekzaminuar sesi njerëzit i kategorizojnë fjalët në gjuhën e tyre. Etnosemantika studion mënyrën se si njerëzit etiketojnë dhe klasifikojnë fenomenet kulturore, sociale dhe mjedisore në botën e tyre dhe analizojnë kategoritë semantike që krijojnë këto klasifikime për të kuptuar kuptimet kulturore pas mënyrës se si njerëzit i përshkruajnë gjërat në botën e tyre.   

Etnosemantika si metodë mbështetet në teorinë e relativitetit kulturor të Franz Boas, si dhe në teorinë e relativitetit gjuhësor . Përdorimi i relativitetit kulturor në analizën etnosemantike shërben për të fokusuar analizat në kulturat individuale dhe termat e tyre gjuhësore, në vend që të përdorë etnosemantikën për të krijuar teori gjithëpërfshirëse të kulturës dhe se si gjuha ndikon në kulturë. 

Folësi në këtë shembull identifikoi tre kategori sociale themelore (të pasurit, ligjin dhe të varfërit) dhe i karakterizoi ata njerëz në kategoritë më të larta të "të pasurit" dhe "ligjit" si njerëz të këqij. Të varfrit ndahen më tej në ata me pozita të pavlera dhe ata me pozita me reputacion. Folësja i karakterizon të varfërit me reputacion në përgjithësi si të pandershëm dhe të korruptuar, por e paraqet veten si një nga përjashtimet e pakta. Kjo analizë e përshkrimit të folësit për rrethin e saj shoqëror mundëson të kuptuarit se si ajo e percepton botën përreth saj dhe njerëzit në të.  Duke përdorur këtë metodë, veçoritë e fjalëve në një kategori mund të shqyrtohen për të formuar hipoteza rreth kuptimit domethënës dhe veçorive identifikuese të fjalëve në atë kategori. 

## Shih edhe 
* Gjuhësia
* Sociolinguistika
* Wilhelm von Humboldt
* Gjuhësia antropologjike

## Lidhje t[ jashtme 
* Gjuhësia kulturore
* Gjuhësia e aplikuar kulturore Archived  
* Ligjëratat e Jurgen Trabant Wilhelm von Humboldt (7 orë)
* Farzad Sharifian, botime
* Gjuhësia kulturore: Një fushë e re multidisiplinare e kërkimit  Archived  

## Referime