Qefsere Boshnjaku

__NOINDEX__

## **Hyrje** 
Qefsere Boshnjaku ishte mësuese, aktiviste dhe politikane shqiptare nga Kosova, e njohur për kontributin në arsimin shqip dhe angazhimin në jetën politike dhe shoqërore të Kosovës gjatë shekullit XX. Ajo luajti një rol të rëndësishëm në procese politike dhe kulturore të vendit, duke u bërë një nga gratë e para që morën pjesë aktive në këto procese. Boshnjaku veproi gjatë një periudhe të vështirë, kur Kosova përjetoi represion nga regjimi jugosllav, dhe arriti të ndikonte thellë në zhvillimin e arsimit dhe aktivizmin politik (Rugova, 2010).

## **Jeta e hershme dhe arsimi** 
Qefsere Boshnjaku lindi në 1913 në Prizren , një nga qendrat kulturore të shqiptarëve në Kosovë. Ajo u angazhua që në rini në fushën e arsimit dhe pedagogjisë, në një kohë kur pjesëmarrja e grave në arsimin e lartë ishte e kufizuar (Rugova, 2010). Ajo ndoqi studimet në pedagogji në Universitetin e Prishtinës,, duke sfiduar normat shoqërore për gratë. Puna e saj u mbështet në konceptet e barazisë dhe mundësive për gratë, dhe kjo përpjekje ishte e rëndësishme në një shoqëri që kishte kufizime të shumta për gratë dhe barazinë gjinore (Demaj, 2021).

## **Karriera në arsim** 
Qefsere Boshnjaku punoi për dekada si mësuese dhe pedagoge, duke kontribuar në zhvillimin e arsimit në Kosovë, veçanërisht gjatë periudhave të represionit politik dhe ndalimit të mësimit në gjuhën shqipe në vitet 1990-ta. Ajo ishte një nga mbrojtëset më të vendosura të arsimit shqip gjatë viteve 1980-ta, në një kohë kur autoritetet jugosllave përpiqeshin të minimizonin rolin e gjuhës dhe kulturës shqiptare në Kosovë (Demaj, 2021).

Gjatë kësaj periudhe, Boshnjaku punoi si mësuese në shkolla të ndryshme në qytetet kryesore të Kosovës, si Prishtina, Peja dhe Prizreni.Përmes punës së saj në shkolla fillore dhe të mesme, ajo ndihmoi në formimin e brezave të rinj, duke nxitur përkushtimin ndaj zhvillimit arsimor dhe kulturor të vendit.

Përveç angazhimit në arsimin fillor , Boshnjaku kontribuoi edhe në arsimin profesional dhe mbështeti krijimin e mundësive për arsimin e lartë, veçanërisht për gratë dhe vajzat në Kosovë, duke përmirësuar qasjen dhe përfaqësimin e tyre në fusha të ndryshme profesionale

## **Aktivizmi dhe angazhimi politik** 
Në vitin 1990, Boshnjaku ishte një nga 114 delegatët që nënshkruan Deklaratën Kushtetuese të Kosovës, një dokument që synonte afirmimin e pavarësisë politike dhe institucionale të Kosovës brenda federatës jugosllave (Kuvendi i Kosovës, 1990). Ajo përfaqësonte aspiratat e grave për pjesëmarrje aktive në jetën publike dhe shtetformuese. Në një kohë kur përfaqësimi gjinor në politikë ishte shumë i ulët, Boshnjaku u bë një nga zërat e parë të fuqishëm të grave në vendimmarrje, duke kontribuar në hapjen e rrugës për përfshirjen e grave në politikën kosovare (Halili, 2023). Ajo ishte gjithashtu një nga nismëtaret e krijimit të strukturave dhe organizatave që mbështetnin të drejtat e grave dhe barazinë gjinore. Boshnjaku mori pjesë gjithashtu në përpjekjet për organizimin e grupeve avokuese për mbrojtjen e të drejtave të grave, të cilat luajtën një rol të rëndësishëm gjatë periudhës së pasluftës (Tahiri, 2020).

## **Kontributi për të drejtat e grave dhe të njeriut** 
Qefsere Boshnjaku ishte aktive gjithashtu në mbështetje të të drejtave të grave dhe krijimin e organizatave që angazhoheshin për barazinë gjinore në Kosovë. Ajo kontribuoi në ngritjen e vetëdijes publike për të drejtat e grave dhe përfshirjen e tyre në të gjitha fushat e jetës shoqërore dhe politike gjatë viteve 1990 (Tahiri, 2020). Aktivizmi i saj kontribuoi në ndërtimin e kulturë demokratike dhe e një shoqërie më të barabartë, duke fuqizuar gratë që të merrnin pjesë më aktivisht në procese shoqërore dhe politike.

Boshnjaku është një figurë t e rëndësishme të historisë moderne të Kosovës, sidomos për rolin e saj në arsimin shqip dhe angazhimin e saj në zhvillimet politike. Aktivizmi i saj u be pjesë o e ekspozitës “Gratë që bënë historinë” që u mbajt për të nderuar kontribueset në historinë e Kosovës (KultPlus, 2023). Trashëgimia e saj është e rëndësishme në debatin publik dhe istorinë shoqërore të Kosovës 

## **Referencat** 
# Demaj, F. (2021). *Gratë dhe roli i tyre në ndërtimin e institucioneve në Kosovë*. Prishtinë: Instituti për Demokraci dhe Zhvillim.
# Halili, A. (2023). Zëri i gruas në politikën kosovare: Nga margjinalizimi te përfshirja aktive. *Revista Politike e Kosovës*, 12(1), 44–57.
# KultPlus. (2023, 8 mars). Gratë që bënë historinë – ekspozitë për heroinat e Kosovës. *KultPlus*. Marrë më 10 prill 2025, nga https://www.kultplus.com/trashegimia/grate-qe-bene-historine-ekspozite//
# Kuvendi i Kosovës. (1990). *Deklarata Kushtetuese e 2 Korrikut 1990*. Marrë më 10 prill 2025, nga https://sq.wikipedia.org/wiki/Deklarata_e_2_korrikut(https://sq.wikipedia.org/wiki/Deklarata_e_2_korrikut)
# Rugova, I. (2010). *Gratë në historinë politike të Kosovës*. Prishtinë: Akademia e Shkencave dhe Arteve e Kosovës.
# Tahiri, B. (2020). *Rëndësia e Deklaratës Kushtetuese dhe kontributi i grave delegate*. Prishtinë: Qendra për Studime Politike.