Indiana Jones and the Dial of Destiny

***Indiana Jones and the Dial of Destiny*** është një film aksion aventurë amerikan i vitit 2023, me regji nga James Mangold dhe me skenarë nga Mangold, David Koepp, Jez and John-Henry Butterworth. Është pjesa e pestë dhe e fundit në filmserinë *Indiana Jones*. Harrison Ford, John Rhys-Davies, dhe Karen Allen ripërsërisin rolet e tyre nga filmat e mëparshëm, me Phoebe Waller-Bridge, Antonio Banderas, Toby Jones, Boyd Holbrook, Ethann Isidore, dhe Mads Mikkelsen që i bashkohen kastit. I vendosur në vitin 1969, filmi ndjek Jones dhe vajzën e tij të larguar, Helena, të cilët po përpiqen të gjejnë një artefakt të fuqishëm përpara Dr. Jürgen Voller, një nazist i shndërruar në shkencëtar të NASA-s, i cili planifikon ta përdorë atë për të ndryshuar rezultatin e Luftës së Dytë Botërore.

*Dial of Destiny* është i vetmi film në seri që nuk është drejtuar nga Steven Spielberg dhe as nuk është konceptuar nga George Lucas, megjithëse të dy shërbyen si producentë ekzekutivë. Planet për një film të pestë të *Indiana Jones* datojnë që nga fundi i viteve 1970, kur u bë një marrëveshje me Paramount Pictures për të prodhuar katër vazhdime të *Raiders of the Lost Ark* (1981). Lucas filloi të hulumtonte mjete të mundshme të komplotit për një film të pestë në vitin 2008, dhe Koepp u punësua për të shkruar skenarin në vitin 2016. Në vitin 2018, Jonathan Kasdan zëvendësoi Koepp, por më vonë u largua nga projekti. Fillimisht i planifikuar të dilte në vitin 2019, filmi u përball me vonesa për shkak të rishkrimeve dhe pandemisë COVID-19. Spielberg fillimisht ishte caktuar të drejtonte, por dha dorëheqjen në vitin 2020, me Mangold që mori përsipër. Xhirimet filluan në qershor 2021 në vende të ndryshme, duke përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, Italinë dhe Marokun, duke përfunduar në shkurt 2022.

Kompozitori i ekskluzivitetit, John Williams, u rikthye për të shkruar muzikën e filmit, duke fituar nominime për Muzikën më të Mirë Origjinale në Academy Award të 96-të dhe  Best Score Soundtrack for Visual Media në Grammy Award të 66-të. Williams fitoi Grammy Award për Kompozimin më të Mirë Instrumental për "Helena's Theme".

*Indiana Jones dhe Dial of Destiny* u shfaqën premierë jashtë konkursit në Festivalin e 76-të të Filmit në Kanë më 18 maj 2023 dhe u publikuan në kinema në Shtetet e Bashkuara më 30 qershor nga Walt Disney Studios Motion Pictures. Filmi mori kritika të përziera dhe fitoi 384 milionë dollarë në të gjithë botën, duke u bërë një box-office bomb për shkak se ishte një nga filmat më të shtrenjtë të bërë ndonjëherë.

## Përmbajtja 
Drejt fundit të Luftës së Dytë Botërore, nazistët kapin Indiana Jones dhe arkeologun e Oksfordit, Basil Shaw, ndërsa përpiqen të rimarrin Lance of Longinus nga një kështjellë në Alpet Franceze. Astrofizikani Jürgen Voller i informon eprorët e tij se Lance është e rreme, por ai ka gjetur gjysmën e Dialit të Arkimedit, një Mekanizëm i Antikiterës i ndërtuar nga matematikani i lashtë sirakuzian, Arkimedi, i cili zbulon çarje kohore, duke lejuar kështu udhëtimin e mundshëm në kohë. Jones arratiset në një tren për në Berlin, të mbushur me antikitete të plaçkitura, dhe e liron Basilin. Ai merr copën e Dialit, dhe ata arratisen pak para se forcat aleate të nxjerrin trenin nga shinat.

Në vitin 1969, Jones, i cili po del në pension nga Hunter College në NYC, është ndarë nga gruaja e tij Marion Ravenwood që nga vdekja e djalit të tyre Mutt në Vietnam. Kumbara e Jones, arkeologia Helena Shaw, e viziton papritur dhe dëshiron të bëjë kërkime mbi Dialin. Jones paralajmëron se babai i saj i ndjerë, Basil, u fiksua pas studimit të tij përpara se t'ia linte Jones për ta shkatërruar, gjë që ai nuk e bëri kurrë.

Ndërsa Jones dhe Helena marrin gjysmën e Dial nga arkivat e kolegjit, bashkëpunëtorët e Vollerit i sulmojnë. CIA ndihmon Vollerin, i cili tani punon për NASA-n si "Dr. Schmidt". Helena, e zbuluar si kontrabandiste antikitetesh, arratiset me Dialin për ta nxjerrë në ankand në tregun e zi. Jones akuzohet për vrasjen e dy kolegëve, duke e detyruar të arratiset përmes paradës së uljes në hënë të Apollo 11, e më pas një proteste kundër luftës.

Jones kërkon mikun e tij të vjetër Sallah, tani një shofer taksie në New York, i cili e ndihmon të largohet nga vendi pasi supozon se Helena ka të ngjarë ta shesë Dialin në Tangier. Atje, Jones prish ankandin privat të paligjshëm të Helenës, por Voller dhe ndihmësit e tij mbërrijnë dhe vjedhin artefaktin. Jones, Helena dhe bashkëpunëtori i saj adoleshent Teddy Kumar i ndjekin ata nëpër rrugë me një tuk-tuk. CIA kap Vollerin pasi qeveria amerikane e mohon atë për sjellje të pahijshme, por ai dhe shokët e tij vrasin agjentët dhe vjedhin helikopterin e CIA-s.

Jones, Helena dhe Teddy ndjekin Vollerin deri në Greqi dhe bashkohen me mikun e vjetër të Jones, Renaldo, një zhytës profesionist. Të udhëhequr nga kërkimet e Basilit, ata zhyten në rrënojat e Antikiterës dhe marrin një pllakë "graphikos" që përmban udhëzime për gjysmën tjetër të Dialit. Voller mbërrin dhe vret Renaldon dhe ekuipazhin e tij, por grupi i Jones arratiset dhe shkon në Siçili, i ndjekur nga Voller.

Brenda shpellës së Veshit të Dionisit, Jones dhe Helena gjejnë varrin e Arkimedit, gjysmën e dytë të Dialit dhe një orë dore të shekullit të 20-të në krahun skeletor të Arkimedit. Voller shfaqet dhe kap Jones, duke e plagosur atë. Helena dhe Teddy arratisen dhe ndjekin Vollerin. Voller rimonton ekranin, duke synuar të udhëtojë në kohë në vitin 1939 për të ndihmuar në udhëheqjen e Gjermanisë drejt fitores në Luftën e Dytë Botërore duke vrarë Adolf Hitlerin dhe duke shmangur gabimet e tij. Në një aeroport, Voller aktivizon ekranin dhe gjen një çarje kohore në qiell. Jones mbahet rob në aeroplanin e vjedhur të Voller-it, ndërsa Helena fshihet përmes ingranazhit të uljes. Teddy e ndjek me një aeroplan tjetër.

Ndërsa i afrohet çarjes, Jones kupton se zhvendosja kontinentale mund të ketë ndryshuar koordinatat e vijës kohore. Në vend të vitit 1939, grupi arrin në Rrethimin e Sirakuzës në vitin 214 pes. Ushtritë ndërluftuese rrëzojnë aeroplanin e Vollerit, duke besuar se ishte një dragua. Jones dhe Helena zbresin me parashutë pak para se të rrëzohet, duke vrarë të gjithë në bord, ndërsa Teddy ulet shëndoshë e mirë. Arkimedi gjen trupin dhe orën e dorës së Vollerit në rrënoja. Ai i jep Jonesit Dialin, por e mban orën. Jones dhe Helena mësojnë se Arkimedi krijoi Dialin për të sjellë aleatë nga e ardhmja përmes çarjeve që të çojnë vetëm në vitin 214 para Krishtit për të shpëtuar Sirakuzën dhe për të hequr rrethimin. Ndërsa çarja fillon të shembet, Jones dëshiron të mbetet prapa, duke ndjerë se nuk ka më asgjë për t'u kthyer. Helena, duke pasur frikë nga një paradoks kohor dhe duke mos dashur të heqë dorë prej tij, e lë Jonesin pa ndjenja.

Në vitin 1969, Jones në shërim zgjohet në apartamentin e tij dhe ribashkohet me Helenën, Teddy, Sallah dhe Marion. Jones dhe Marion pajtohen.

## Rolet 
* Harrison Ford si Dr. Henry "Indiana" Jones Jr., një arkeolog dhe profesor kolegji me famë botërore që udhëton nëpër botë.
** Anthony Ingruber si Indiana Jones i ri.
* Phoebe Waller-Bridge si Helena Shaw, famulleshë e Jones.
* Mads Mikkelsen si Dr. Jürgen Voller, Një shkencëtar gjerman sociopat, astrofizikan dhe ish-nazist gjatë Luftës së Dytë Botërore, i cili është punësuar nga NASA nën emrin "Dr. Schmidt".
* Antonio Banderas si Renaldo]], një mik i vjetër i Jones i cili vepron si një frogman ekspert.
* John Rhys-Davies si Sallah, Miku i vjetër i Jones, i cili ndihmoi në gjetjen e Arkës së Besëlidhjes në vitin 1936 dhe të Graalit të Shenjtë në vitin 1938. Sallah dhe familja e tij që atëherë kanë emigruar në New York City me ndihmën e Jones. Ai tani punon si shofer taksie.
* Toby Jones si Basil Shaw, një profesor i arkeologjisë në Oksford, aleat i Jones që nga koha e tij në Luftën e Dytë Botërore, dhe babai i Helenës, i cili ishte i fiksuar pas Dialit.
* Boyd Holbrook si Klaber, krahu i djathtë i Vollerit në vitin 1969.
* Ethann Isidore si Teddy Kumar, ndihmës i ri i Helena në Tangier.
* Karen Allen si Marion Ravenwood, gruaja e ndarë e Jones
* Shaunette Renée Wilson si Agjenti Mason, një agjent i CIA-s i caktuar të punojë për Vollerin.
* Thomas Kretschmann si Kolonel Weber, një nazist për të cilin punonte Voller në vitin 1944.
* Olivier Richters si Hauke, njeriu i Vollerit.
* Mark Killeen si Pontimus, një ushtar nga viti 212 pes gjatë Rrethimit të Sirakuzës.
* Nasser Memarzia si Arkimedi, një shkencëtar i shkëlqyer nga Sirakuza në vitin 212 pes dhe shpikësi i Antikiterës ("Dial of Destiny").
* Martin McDougall si Durkin, një agjent i CIA-s që punonte me Vollerin.
* Alaa Safi Aziz Rahim, djali i një gangsteri maroken, i cili më parë ishte i fejuar me Helena Shaw.
* Anna Francolini si Mandy, një nga kolegët e Jones në Hunter College.

## Shënime 
## Referime 
## Lidhje të jashtme