Feja në Rumani

Rumania është një shtet laik dhe nuk ka fe shtetërore. Rumania është një nga vendet më religjioze të Evropës dhe shumica e qytetarëve të vendit janë të krishterë ortodoksë.  Shteti rumun njeh zyrtarisht 18 fe dhe besime. 81,04% e popullsisë së të vendit u identifikua si pjesë e Kishës Ortodokse në regjistrimin e vitit 2011. Krishterët e tjerë përfshijnë Kishën Katolike (të dyja katolicizmi latin (4,33%) dhe katolicizmi grek (0,75%-3,3%), kalvinizmi (2,99%). Rumania gjithashtu ka një pakicë të vogël, por historikisht të rëndësishme myslimane, të përqendruar në Dobrujën e Veriut, të cilët janë kryesisht të tatar të Krimesë dhe turq dhe janë rreth 44,000 njerëz.

## Krishterimi
### Ortodoksia Lindore
[parapamje|majtas|[Katedralja e Trinisë së Shenjtë, Arad|Katedralja Ortodokse Rumune e Trinisë së Shenjtë në Arad]]
[parapamje|200px|djathtas|[Katedralja Metropolitane, Iași|Katedralja Metropolitane në Iași, kisha më e madhe ortodokse në Rumani]]
Kisha Ortodokse Lindore është besimi më i madh fetar në Rumani, duke numëruar 16,307,004 sipas regjistrimit të vitit 2011, ose 81.04% e popullsisë. Megjithatë, shkalla e pjesëmarrjes në kishë është dukshëm më e ulët. Sipas një sondazhi të kryer nga INSCOP në korrik 2015, 37.8% e rumunëve që deklarojnë se janë fetarë shkojnë në kishë vetëm në festat kryesore, 25.4% një herë në javë (veçanërisht të dielën), 18.9% një herë në muaj, 10.2% një herë në ditë. vit ose më pak, 3,4% thonë se nuk shkojnë në kishë, 2,7% disa herë në javë dhe vetëm 0,9% thonë se shkojnë në kishë çdo ditë.

### Kisha Katolike
Sipas regjistrimit të vitit 2011, ka 870,774 katolikë  që i përkasin kishës latine në Rumani, duke përbërë 4,33% të popullsisë. Grupet më të mëdha etnike janë hungarezët ((500,444, duke përfshirë Székelys; 41% e hungarezëve), rumunët (297,246 ose 1,8%), gjermanët (21,324 ose 59%), dhe romët (20,821 ose 3,3%), si dhe sllovakët, bullgarët, kroatët, italianët, çekët, polakët.

### Protestantizmi
Sipas regjistrimit të vitit 2011, protestantët përbëjnë 6.2% të popullsisë së përgjithshme. Historikisht ato përbëheshin nga Luteranët, Kalvinistët dhe Unitarianët, megjithëse vitet e fundit Protestantët Evangelikal, Pentekostalët dhe grupet më të reja protestante u përhapën dhe përbëjnë një pjesë më të madhe. Në vitin 1930, para Luftës së Dytë Botërore, ata përbënin afërsisht 8,8% të popullsisë rumune.

### Islami
[thumb|150px|[Xhamia e Madhe e Konstancës|Xhamia e Madhe në Konstanca]]
Megjithëse numri i myslimanëve është relativisht i vogël, Islami gëzon një traditë 700-vjeçare në Rumani, veçanërisht në Dobrujën Veriore, një rajon në bregun e Detit të Zi, i cili ishte pjesë e Perandorisë Osmane për gati pesë shekuj (rreth 1420–1878). Sipas regjistrimit të vitit 2011, 64,337 njerëz, përafërsisht 0.3% e popullsisë së përgjithshme, treguan se feja e tyre ishte Islami. Shumica e myslimanëve rumunë i përkasin Islamit Synit.

97% e myslimanëve rumunë janë banorë të dy qarqeve që formojnë Dobrujën Veriore: tetëdhjetë e pesë për qind jetojnë në Qarkun Konstanca dhe dymbëdhjetë për qind në Qarkun Tulcea. edhe pse ka disa rumunë etnikë të konvertuar në Islam, të cilët madje krijuan një xhami në vitin 2014. Që nga viti 2007, ka punëtorë indonezianë, Bangladesh dhe pakistanezë që vijnë në Rumani, të cilët janë kryesisht myslimanë.

Në Rumani ka rreth 80 xhami. Një nga më të mëdhatë është Xhamia e Madhe e Konstancës, e njohur fillimisht si Xhamia Carol I. Ajo u ndërtua midis viteve 1910 dhe 1913, me urdhër të Carol I, në vlerësim të komunitetit mysliman në Konstancë. Sipas statusit ligjor të besimit mysliman, komuniteti mysliman rumun përfaqësohet zyrtarisht nga një myfti, ndërsa myftiati është institucioni përfaqësues fetar dhe kulturor i komunitetit mysliman, me një status të ngjashëm me atë të besimeve të tjera zyrtarisht. e njohur nga shteti rumun. Po kështu, myslimanët në Konstancë, të cilat përfshijnë përafërsisht. 6% e popullsisë së këtij qarku, përfaqësohen në Parlament nga Unioni Demokratik i Tatarëve Turkik-Musliman të Rumanisë, i themeluar më 29 dhjetor 1989.

### Judaizmi
[parapamje|150px|[Sinagoga e Status Quo Ante (Târgu Mureș)|Sinagoga e Status Quo në Târgu Mureș.]]
Në vitin 1930, më shumë se 700,000 njerëz në Mbretërinë e Rumanisë (përfshirë Besarabinë) praktikonin Judaizmin. Deri në vitin 2011, ky numër kishte rënë në 3,271. Një trashëgimi e kongregacioneve dikur të shumta jehude të vendit është numri i madh i sinagogave në të gjithë Rumaninë. Sot, midis 200,000 dhe 400,000 pasardhës të hebrenjve rumunë jetojnë në Izrael.

## Referime
## Bibliografia
* Lavinia Stan and Lucian Turcescu, *Religion and Politics in Post-communist Romania*, Oxford University Press, 2007. 
* Lavinia Stan and Lucian Turcescu, "Religion and Politics in Post-Communist Romania," in *Quo Vadis Eastern Europe? Religion, State, Society and Inter-religious Dialogue after Communism*, ed. by Ines A. Murzaku (Bologna, Italy: University of Bologna Press, 2009), pp.&nbsp;221–235.
* Lavinia Stan and Lucian Turcescu, "Politics, National Symbols and the Romanian Orthodox Cathedral," *Europe-Asia Studies*, vol. 58, no. 7 (November 2006), pp.&nbsp;1119–1139.
* Lavinia Stan and Lucian Turcescu, "Pulpits, Ballots and Party Cards: Religion and Elections in Romania," *Religion, State and Society*, vol. 33, no 4 (December 2005), pp.&nbsp;347–366.
* Lavinia Stan and Lucian Turcescu, "The Devil's Confessors: Priests, Communists, Spies and Informers," *East European Politics and Societies*, vol. 19, no. 4 (November 2005), pp.&nbsp;655–685.
* Lavinia Stan and Lucian Turcescu, "Religious Education in Romania," *Communist and Post-Communist Studies*, vol. 38, no. 3 (September 2005), pp.&nbsp;381–401.
* Lavinia Stan and Lucian Turcescu, "Religion, Politics and Sexuality in Romania," *Europe-Asia Studies*, vol. 57, no. 2 (March 2005), pp.&nbsp;291–310.
* Lavinia Stan and Lucian Turcescu, "The Romanian Orthodox Church and Post-Communist Democratization", *Europe-Asia Studies*, vol. 52, no. 8 (December 2000), pp.&nbsp;1467–1488, republished in *East European Perspectives*, vol. 3, no. 4 (22 February 2001), available online at http://www.rferl.org/content/article/1342524.html, and vol. 3, no. 5 (7 March 2001), available online at http://www.rferl.org/content/article/1342525.html.
*