Christian Bale

**Christian Charles Philip Bale** (lindur më 30 janar 1974) është një aktor anglez. I njohur për shkathtësinë dhe transformimet e tij fizike për rolet e tij, ai ka qenë një aktor kryesor në filma të disa zhanreve. Çmimet e tij përfshijnë një Academy Award dhe dy Golden Globe Award, përveç kësaj katër nominime për British Academy Film Awards. Ai ishte një nga aktorët më të paguar në vitin 2014, dhe *The Independent* më vonë e quajti atë një nga aktorët më të mëdhenj të shekullit të 21-të.

Bale paraqitjen e parë në sy të publikut e bëi në moshën 13, kur mori pjesë në një rol në filmin e luftës *Empire of the Sun* të Steven Spielberg. Pas më shumë se një dekade rolesh kryesore dhe dytësore në filma, ai fitoi njohje më të gjerë për portretizimet e tij të vrasësit serik Patrick Bateman në komedinë e zezë *American Psycho* (2000) dhe rolin kryesor në thrillerin *The Machinist* (2004). Ai luajti superheroin Batman në trilogjinë *The Dark Knight* (2005–2012).

Përveç punës së tij si Batman, Bale pati role kryesore në një sërë filmash. Për portretizimin e tij të boksierit Dicky Eklund në filmin biografik të David O. Russell, *The Fighter* (2010), ai fitoi Academy Award për Aktorin më të Mirë Mbështetës. Nominime të mëtejshme për Academy Award erdhën për punën e tij në komedinë e zezë të Russell, *American Hustle* (2013) dhe satirat biografike të Adam McKay, *The Big Short* (2015) dhe *Vice* (2018). Për portretizimin e zëvendëspresidentit amerikan Dick Cheney në këtë të fundit, ai fitoi një Golden Globe të dytë. Që atëherë, Bale ka luajtur rolin e Ken Miles në dramën sportive *Ford v Ferrari* (2019) dhe Gorr the God Butcher në filmin superhero *Thor: Love and Thunder* (2022).

## Jeta e hershme 
Bale ka lindur në Uells nga pindër me prejardhje angleze. Babai i tij David Bale, i lindur në Afrikën e Jugut ishte një sipërmarrës, pilot tregtar, dhe menaxher i talentuar, ndërsa nëna e tij Jenny James, ishte nje interpretuese cirku. Ai ka dy motra më të mëdha, Sharon dhe Louise, dhe një gjysmëmotër nga martesa e parë e babait të tij, Erin. Bale dhe familja e tij u larguan nga Uellsi kur ai ishte dy vjeç, dhe pasi jetuan në Portugali dhe Oxfordshire, Angli, ata u vendosën në Bournemouth, Angli. Përveçse tha se familja kishte jetuar në 15 qytete kur ai ishte 15 vjeç, Bale e përshkroi zhvendosjen e shpeshtë si të nxitur nga "domosdoshmëria dhe jo nga zgjedhja" dhe pranoi se kjo pati një ndikim të madh në zgjedhjen e tij të karrierës.

Ai ndoqi Bournemouth School deri në moshën 16 vjeç. Prindërit e Bale u shkurorëzuan në vitin 1991 dhe në moshën 17 vjeç, ai u zhvendos me motrën e tij Louise dhe babanë e tyre në Los Anxhelos, Kaliforni.

## Kariera 
### Rolet e hershme dhe zbulimet e mëdha (1986–1999) 
Pasi vendosi të bëhej aktor në moshën dhjetë vjeç, Bale siguroi një rol të vogël në filmin televiziv të vitit 1986, *Anastasia: The Mystery of Anna*. Ylli i filmit, Amy Irving, e cila ishte e martuar me regjisorin Steven Spielberg, më pas e rekomandoi Bale për filmin e Spielberg të vitit 1987, *Empire of the Sun*. Në moshën 13 vjeç, Bale u zgjodh nga mbi 4,000 aktorë për të portretizuar një djalë britanik në një kamp internimi japonez të Luftës së Dytë Botërore. Për filmin, ai foli me një ritëm të klasës së lartë pa ndihmën e një trajneri dialogu. Roli e çoi Bale drejt famës, dhe puna e tij i siguroi atij vlerësime dhe çmimin e parë për Performancën më të Mirë nga një Aktor për të Rinj nga National Board of Review of Motion Pictures. Më herët gjatë të njëjtit vit, ai luajti në filmin fantastik *Mio in the Land of Faraway*, bazuar në romanin *Mio, My Son* nga Astrid Lindgren. Fama nga *Empire of the Sun* bëri që Bale të ngacmohej në shkollë dhe t'i gjente presionet e punës si aktor të padurueshëm. Ai filloi të mos i besonte profesionit të aktrimit për shkak të vëmendjes së medias, por tha se ndihej i detyruar në një moshë të re të vazhdonte të aktronte për arsye financiare.

Bale luajti në filmin muzikor të Disney të vitit 1992, *Newsies*, i cili nuk pati sukses si në arkë ashtu edhe me kritika. Në vitin 1993 ai u shfaq në *Swing Kids*, një film për adoleshentët që dëgjojnë fshehurazi xhaz të ndaluar gjatë ngritjes së Gjermanisë Naziste. Në filmin e Gillian Armstrong të vitit 1994, *Little Women*, Bale luajti Theodore "Laurie" Laurence pas një rekomandimi nga Winona Ryder, e cila luajti rolin e Jo March. Për performancën e Bale, Ryder tha se ai kapi natyrën komplekse të rolit. Bale luajti një rol të vogël në filmin e vitit 1996 *The Portrait of a Lady*, bazuar në romanin me të njëjtin emër të Henry James, dhe u shfaq në filmin muzikor të vitit 1998 *Velvet Goldmine*, i vendosur në vitet 1970 gjatë epokës së glam rock. Në vitin 1999 ai ishte pjesë e një kasti aktorësh, që përfshinte Kevin Kline dhe Michelle Pfeiffer, duke portretizuar Demetriusin në ''A Midsummer Night's Dream*, një përshtatje filmike e shfaqjes nga William Shakespeare.

### Ngritja në famë dhe rënia komerciale (2000–2004) 
Bale luajti rolin e Patrick Bateman, një bankier investimesh dhe vrasës serial, në *American Psycho'', një përshtatje filmike e romanit me të njëjtin emër të Bret Easton Ellis, me regji nga Mary Harron. Ndërsa Harron kishte zgjedhur Bale për rolin, kompania e prodhimit dhe shpërndarjes së filmit, Lionsgate, fillimisht nuk ishte dakord dhe punësoi Leonardo DiCaprio për të luajtur Bateman me Oliver Stone për regji. Bale dhe Harron u rikthyen pasi DiCaprio dhe Stone ishin larguar nga projekti. Bale u ushtrua dhe u nxi për muaj të tërë për të arritur fizikun e skalitur të Bateman dhe i vuri dhëmbët të mbuluar për t'u asimiluar me natyrën narcisiste të personazhit. *American Psycho* u shfaq premierë në Festivalin e Filmit Sundance në vitin 2000. Harron tha se kritiku i filmit Roger Ebert e quajti atë filmin më të urryer në këtë ngjarje. Nga veprat e Bale, Ebert shkroi se ai "është heroik në mënyrën se si e lejon personazhin të hidhet me gëzim në përçmim; nuk ka instinkt për vetëmbrojtje këtu, dhe kjo është një shenjë e një aktori të mirë". Filmi u publikua në prill të vitit 2000, duke u bërë një sukses komercial dhe kritik dhe më vonë duke zhvilluar një kult ndjekësish; roli e vendosi Bale si një aktor kryesor.

Në katër vitet që pasuan *American Psycho*, karriera e Bale përjetoi dështim kritik dhe komercial. Ai më pas luajti rolin e një trashëgimtari të keq të pasurive të patundshme në filmin aksion të John Singleton, *Shaft*, dhe u shfaq në përshtatjen filmike të John Madden të romanit të Louis de Bernières, ''Captain Corelli's Mandolin*, si Mandras, një peshkatar grek që konkurron me personazhin kryesor të Nicolas Cage për dashurinë e Pelagia, luajtur nga Penélope Cruz. Në vitin 2002, ai u shfaq në tre filma: *Laurel Canyon*, *Reign of Fire* dhe *Equilibrium*. Në *Equilibrium*, ai luan rolin e një oficeri policie në një shoqëri futuriste dhe interpreton gun kata, një art marcial fiktiv që përfshin shkëmbimin e zjarrit me armë.

Bale luajti rolin e personazhit kryesor, të vuajtur nga pagjumësia dhe me çrregullime emocionale, në trillerin psikologjik *The Machinist''. Për t'u përgatitur për rolin, ai fillimisht pinte vetëm cigare dhe uiski. Dieta e tij më vonë u zgjerua për të përfshirë kafe të zezë, një mollë dhe një kanaçe ton në ditë. Bale humbi 29 kg, duke peshuar 55 kg për të luajtur personazhin, i cili ishte shkruar në skenar si "një skelet në këmbë". Humbja e tij në peshë nxiti krahasime me shtimin në peshë të Robert De Niro në përgatitje për të luajtur Jake LaMotta në filmin e vitit 1980 *Raging Bull*. Duke e përshkruar transformimin e tij si qetësues mendërisht, Bale pretendoi se kishte ndaluar së punuari për një kohë sepse nuk hasi në skenarë që i ngjallnin interesin dhe se skenari i filmit e tërhoqi atë të humbiste peshë për rolin. *The Machinist* u publikua në tetor 2004; pati rezultate të dobëta në arkë.

## Jeta personale 
[thumb|upright=0.8|alt=Photograph of Bale and his wife, Sibi Blažić|Bale dhe gruaja e tij, Sibi Blažić, në [Festivali i 69-të Ndërkombëtar i Filmit në Berlin|Festivalin e 69-të Ndërkombëtar të Filmit në Berlin më 2019]]
Bale ka jetuar në Los Anxhelos që nga vitet 1990. ​​Bale u martua me Sandra "Sibi" Blažić, një ish-modele amerikane me prejardhje serbe, në Las Vegas më 29 janar 2000. Ata kanë një vajzë dhe një djalë. Në vitin 2000, Bale u bë thjeshtër i feministes Gloria Steinem pas martesës së saj me babanë e tij, i cili vdiq në vitin 2003 nga limfoma e trurit.

## Filmografia 
### Film 
### Televizion 
## Çmimet dhe nominimet 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* 
*