open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
BirdLife International

parapamje|Pullë postare emetuar nga Indonesia në nderë të BirdLife International
**BirdLife International** (dikur i njohur si **Këshilli Ndërkombëtar për Ruajtjen e Zogjve**) është një partneritet global i organizatave që përpiqen të ruajnë dhe të mbrojnë zogjët (shpendët), habitatet e tyre si dhe biodiversitetin global, duke punuar me njerëzit drejt qëndrueshmërisë në përdorimin e burimeve natyrore. BirdLife International paraqet organizimin më të madh të partneritetit përkatës në botë, me mbi 120 organizata partnere.  

## Hyrje 
BirdLife International ka një anëtarësim prej më shumë se 2.5 milion njerëzve dhe organizatave partnere në më shumë se 100 vende. Partnerët kryesorë përfshijnë Shoqërinë Mbretërore për Mbrojtjen e Zogjve, Shoqërinë e Zogjve të Japonisë dhe Shoqërinë Kombëtare Audubon të SHBA. Selia e këtij grupi ndodhet në Kembrixh, në Mbretërinë e Bashkuar . 

Prioritetet e BirdLife International përfshijnë parandalimin e zhdukjes së specieve të shpendëve, identifikimin dhe mbrojtjen e vendeve të rëndësishme për zogjtë, mirëmbajtjen dhe rivendosjen e habitateve kryesore të shpendëve, dhe fuqizimin e konservatorëve në të gjithë botën. Të udhëhequr nga një këshill global, organizatat anëtare zbatojnë strategjitë e grupit në nivelin lokal, rajonal dhe kombëtar. 

BirdLife International ka identifikuar 7.500 zona të rëndësishme të shpendëve si dhe administron më shumë se 1.000.000 hektarë të habitatit të jetës së egër. Si autoriteti i vetëm zyrtar për regjistrimin e specieve të rrezikuara të zogjve për Listën e Kuqe të Bashkimit Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës, BirdLife International ka identifikuar më shumë se 1000 specie zogjsh të rrezikuar me zhdukje duke zhvilluar edhe një strategji konservimi për secilin lloj. 

## Historiku 
BirdLife International është një aleancë mbarëbotërore e organizatave joqeveritare që promovon ruajtjen e zogjve (shpendëve) si dhe habitatet e tyre. BirdLife International u themelua në vitin 1922 si *Këshilli Ndërkombëtar për Ruajtjen e Zogjve* nga ornitologët Amerikanë T. Gilbert Pearson dhe Jean Theodore Delacour nën emrin Komiteti Ndërkombëtar për Mbrojtjen e Zogjve. Grupi u riemërua Komiteti Ndërkombëtar për Ruajtjen e Zogjve në vitin 1928, Këshilli Ndërkombëtar për Ruajtjen e Zogjve në vitin 1960 dhe "BirdLife International" në vitin 1993.   

## Organizimi 
BirdLife International ka programe pune të konservimit dhe ruajtjes së natyrës në pjesët (rajonet) vijuese të botës:  

*  Afrika,   
*  Amerika,   
*  Azia,   
*  Evropa dhe Azia Qendrore,   
*  Lindja e Mesme  dhe  
*  Paqësori.  

## Shih edhe 
*  Lista e Kuqe e BNRN-së 
*  Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* 
* Iucn Red List Authority for Birds 
* https://americanfriendsofbirdlife.org/
Gjuha bashkire

**Bashkirishtja** (/bɑːʃkɪər, Bæʃ-/; Bashkirisht: Башҡортса, ) është një gjuhë turkike që i përket degës Kipchak. Ajo është zyrtare bashkë me rusishten në Bashkortostan. Flitet nga afro 1.2 milion folës në Rusi. Ka tri grupe dialektesh: Jugore, Lindore dhe Veriperëndimore.

## Folësit 
parapamje|Bashkirët në Rusi sipas rajoneve administrative më 2010
Folësit e bashkirishtes kryesisht jetojnë në republikën ruse të Bashkortostanit. Shumë folës jetojnë gjithashtu në Tatarstan, Chelyabinsk, Orenburg, Tyumen, Sverdlovsk dhe Kurgan Oblast dhe rajone të tjera të Rusisë. Grupet e vogla të bashkirishtes gjithashtu jetojnë në Kazakistan dhe vende të tjera.

## Klasifikimi 
Bashkirishtja së bashku me tatarishten i takon Bulgaric () nëngrupet e gjuhëve Kipchak. Të dy ndajnë të njëjtin vokalizëm dhe ndërrimet e zanoreve që i bëjnë të dy gjuhët të qëndrojnë larg nga shumica e gjuhëve të tjera Kipchak dhe Oghuz Turkic.

## Drejtshkrimi 
[parapamje| Shenjë tre-gjuhëshe në [Aeroporti Ndërkombëtar Ufa|Aeroportin Ufa në Bashkirisht, Rusisht dhe Anglisht ]]
Pas adoptimit të Islamit, i cili filloi në shekullin e 10-të dhe zgjati për disa shekuj, bashkirët filluan të përdorin turkishten si gjuhë të shkruar. Turki u shkrua në një variant të sciptt arab.

Në vitin 1923, një sistem shkrimi i bazuar në sciptn arab u krijua posaçërisht për gjuhën bashkire. Në të njëjtën kohë, u krijua gjuha letrare bashkire, duke u larguar nga ndikimet më të vjetra turke të shkruara. Në fillim, ajo përdori një alfabet arab të modifikuar. Në vitin 1930 u zëvendësua me Alfabetin Latin Turkik të Unifikuar, e cila nga ana tjetër u zëvendësua me një alfabet cirilik të adaptuar më 1939.

Alfabeti modern i përdorur nga bashkirët bazohet në alfabetin rus, me shtimin e shkronjave vijuese: Ә ә , Ө ө , Ү ү , Ғ ғ , Ҡ ҡ , Ң ң , Ҙ ҙ , Ҫ ҫ , Һ һ .

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Fondi i makinerisë i gjuhës Bashkir 
* Korpusi i folur i Bashkir (Rakhmetovo dhe Baimovo)
Doctor Eggman

**Dr Ivo Robotnik**  (ドクター・ロボトニック *Dokutā Robotonikku*) i njohur thjesht dhe më mirë nga nofka **Doctor Eggman** (ドクター・エッグマン *Dokutā Egguman*), është një personazh imagjinar dhe antagonisti kryesor i serisë *Sonic the Hedgehog* të Sega. Dizajneri origjinal i personazhit ishte Naoto Ohshima, i cili e krijoi atë si pjesë e shumë zgjedhjeve të dizajnit për nuskën e re të kompanisë. Pas krijimit të Sonic the Hedgehog, Ohshima zgjodhi të përdorë personazhin e tij të mëparshëm në formë veze për të krijuar antagonistin e video lojës të vitit 1991 *Sonic the Hedgehog*, duke e bërë atë armik të personazhit kryesor eponim.

Në vijën kryesore të video lojërave, Dr. Eggman është një shkencëtar i çmendur rrumbullakët, i cili planifikon të pushtojë botën për të ndërtuar Perandorinë e tij. Ndërsa ai ka kaluar nëpër disa ndryshime madhore dhe të vogla të pamjes në të gjithë serinë, modelet e tij në lojë ruajnë disa karakteristika themelore, të tilla si trupin e tij në formë veze, veshje të kuqe-zezë-verdhë, kokë tullac, syze dielli pince-nez, dhe mustaqe të mëdha. Eggman zakonisht krijon makina dhe robotë, duke përfshirë një larmi të gjerë Badniks. Veçanërisht në lojërat e hershme, ai ka shërbyer gjithashtu si një bos i përsëritur, duke u shfaqur pothuajse në çdo nivel duke pilotuar një nga automjetet e tij të krijuar.

Eggman është shfaqur në pothuajse çdo video lojë *Sonic the Hedgehog* që nga paraqitja e tij e parë në titullin *Sonic the Hedgehog* të vitit 1991 dhe është gjithashtu një personazh i shquar në media të tjera, duke përfshirë komike, romane, seriale të animuara televizive dhe filma. Ai gjithashtu është pritur shumë mirë nga kritikët dhe fansat njëkohësisht, ndërsa ka mbetur si një nga armiqtë më të popullarizuae dhe më të njohur në lojëra.

## Dublimi
*Japonisht: Masaharu Satō (*SegaSonic the Hedgehog*), Chikao Otsuka (1998-2015) dhe Kotao Nakamura (2016-prezent)
*Anglisht: Deem Bristow (1998-2004) dhe Mike Pollock (2005-prezent)
Mongozi xhuxh etiopian

**Mongozi xhuxh etiopian** ( *Helogale hirtula* ), i njohur gjithashtu si **mangusta xhuxh e shkretëtirës** ose **mangusta xhuxhe e Somalis** , është një mongoz që gjendet në Afrikën lindore , veçanërisht Etiopi , Kenia dhe Somali .

Mongozi xhuxh etiopian dërgojë thirrje paralajmëruese familjes së tij nëse zbulohet një grabitqar. Ata gjithashtu janë njohur që prodhojnë thirrje të përgjithshme alarmi kur rreziku nuk është i pranishëm. Këto thirrje kanë rrugë të ndryshme që tregojnë nivele të ndryshme urgjente për familjen. Një studim i mongozit xhuxh sugjeroi që ata mund të përcjellin familjen, distancën dhe lartësinë e grabitqarit përmes vokalizmave të alarmit.

## Nënspeciet 
*       *Helogale hirtula hirtula*
*       *Helogale hirtula ahlselli*
*       *Helogale hirtula annulata*
*       *Helogale hirtula lutescens*
*       *Helogale hirtula powelli*

## Referime
Mongozi i Pousarguesit

**Mongozi i Pousarguesit** ( Dologale dybowskii ), e njohur gjithashtu si **mangusta e savanës** **tropikale afrikane** , është një mongoz vendase në Afrikën Qendrore . Ёshtë renditur si të dhëna të mangëta në Listën e Kuqe të IUCN pasi dihet pak për shpërndarjen dhe ekologjinë e tij. 

Deri në fund të shekullit të 20-të, ai ishte e njohur nga vetëm rreth 30 ekzemplarë zoologjikë në koleksionet e muzeut të historisë natyrore .

## Karakteristikat 
Mongozi i Pousargues është kafe me një bark dhe fytyrë gri. Bishti i tij është si shkurre, dhe këmbët e tij të përparme kanë kthetra të forta. Gjatësia e trupit të tij është midis 25 dhe 33 cm (10 dhe 13 in) me një bisht të gjatë 16–23 cm (6,5–9 in). 

## Taksonomia 
parapamje|Vizatim origjinal i *Dologale dybowskii i* shoqëruar me përshkrimin e specieve
Në 1893, Eugène de Pousargues përshkroi për herë të parë mongozën e Pousarguesit mbi bazën e mostrave zoologjike të mbledhura në 1892 pranë lumit Kémo . Të typet korrespondon me ish garnizonit francez themeluar nga afër Misionit Dybowski në zgjidhjen e Fort de Possel . Ёshtë emëruar për nder të Jean Dybowski i cili mblodhi ekzemplarët e parë. Fillimisht ishte në vartësi të gjinisë *Crossarchus* .

Kjo është specia e vetëme në gjinin ***Dologale*** .

Një studim gjenetik i përqendruar tek Karnivorat nxori në pah mongozin e Pousargues të jetë specie-motër e gjinisë *Helogale* . 

## Shpërndarja dhe habitati 
Mongozi i Pousargues shkon nga Republika Demokratike Veriore e Kongos , Sudani i Jugut , Republika e Afrikës Qendrore deri në Ugandën perëndimore . 

Mongozët e shikuar dhe të regjistruar nga një bllok i kamerave në 2011 dhe 2012 në Republikën e Afrikës Qendrore u identifikuan paraprakisht si mongozi i Pousarguesit. 

Në vitin 2013, një grup mongozësh të Pousargues u vërejt në afërsi të Liqenit Albert në Rezervën e Kafshëve të egra Ulanda të Uganda . Në vitin 2016, një individ u vëzhgua dhe u fotografua në Parkun Kombëtar Garamba .

## Ruatja 
Hulumtimi në terren për mbledhjen e të dhënave themelore mbi ekologjinë e tij është i domosdoshëm për hartimin e masave të duhura të ruajtjes.

## Referime
Kusimansi i Aleksandres

**Kusimansi i Aleksandrit** ( *Crossarchus alexandri* ) është një specie mongozi amtare në pyjet me shi Afrikane Qëndrore deri në një lartësi prej 2,900 m (9,500 ft).

Ka një gjatësi trupore prej 30 deri 45 cm (12 deri 18 in) dhe peshon midis 0.45 dhe 1.4 kg (0.99 dhe 3.09 lb). Bishti i saj është i gjatë 15–25 cm (5,9–9,8 in).

Ai ushqehet me grube, brejtës të vegjël, zvarranikë të vegjël, gaforre dhe disa fruta. Mund të prodhojë nga 2 deri në 3 (2 deri në 4 të rinj për pjellë) të rinj çdo vit pas një periudhe shtatëzanie 8 javësh. Arrin pjekurinë seksuale në moshën 9 muajsh.

## Referime
Kusimansi angolian

**Kusimansi angolian** ( *Crossarchus ansorgei* ), i njohur gjithashtu si **kusimanse Ansorgesë** , është një specie manguste e vogël  . Ekzistojnë dy nën-specie të njohura : *C. a. ansorgei* , gjetur në Angola ; dhe *C. a. nigricolor* , gjetur në RD e Kongo , të cilat nuk kanë varg mbivendosjeje. Preferon habitatin e tipit të pyllit me shi dhe shmang rajone të banuara nga njerëz. Ai rritet në gjatësi 12–18 inç, me një bisht të gjatë 6–10 inç , dhe peshon 1–3 lb. Pak dihet për këtë specie kusimansi, dhe nuk ka vlerësime të numrave ose statusit të tij të popullsisë së egër. Deri në vitin 1984, specia njihej vetëm nga dy ekzemplarë nga Baringa, por tani mendohet se janë mjaft të zakonshme në disa rajone. Kërcënimet janë ndoshta humbje e habitatit dhe gjuetia e mishit. Sidoqoftë, kjo specie mbrohet nga Parku Kombëtar Salonga .

## Referime
Kusimansi me koke te sheshte

**Kusimansi me kokë të sheshtë** ( *Crossarchus platycephalus* ) është një specie manguste endemike në pyjet me shi të Afrikës perëndimore. Ёshtë renditur si shqetësimi më i vogël në Listën e Kuqe të IUCN që nga viti 2008.

## Referime
Mongozi i Gambianit

**Mongozi gambian** ( *Mungos gambianus* ) është njëspecie manguste amtare në savanat pyje Guinean nga Gambia në Nigeri . Ёshtë renditur si shqetësimi më i vogël në Listën e Kuqe të IUCN që nga viti 2008.

## Shfaqja 
Mangoza e Gambianit është në përgjithësi në ngjyrë kafe-gri në leshin dorsal, duke u bërë më e ashpër drejt këmbëve që përzihen me leshin e kuq në sipërfaqen e barkut. Ata kanë një rrip të errët leshi në anët e qafës së tij me ngjyra të lehta. Ata kanë pesë gishtërinj në secilën këmbë, e cila është e zhveshur nga vetëm në dore dhe thembra. Fytyrat e tyre janë të shkurtra, dhe kanë vetëm dy molarë në secilën nofull. Nuk ka ndonjë ndryshim të dukshme seksuale . Femrat kanë gjashtë thithka. 

## Shpërndarja dhe habitati 
Mongozi gambian është endemik në Afrikën Perëndimore, ku mund të gjendet në savana dhe tokat pyjore nga Senegal dhe Gambia në perëndim në lindje deri në Nigeri .

## Dieta 
Mongozi gambian është një ushqyes oportunist, duke ngrënë një shumëllojshmëri të gjerë të ushqimeve. Ata janë kryesisht insektivorë , duke ngrënë kryesisht brumbuj dhe milipede. Ata do të hanë gjithashtu brejtës të vegjël dhe zvarranikë, dhe nganjëherë vezë.

## Habitati 
Mongozi i Gambianit është tokësor. Ata jetojnë në grupe prej 10-20 individësh, por grupet dihet që numërojnë mbi 40. Grupet përbëhen nga të rritur nga të dy gjinitë, të cilët ushqehen së bashku. Përplasjet midis kafshëve të grupeve të ndryshme shpesh janë të zhurmshme, me shumë luftime midis fqinjëve. Ky mongoz është shumë i zëshëm, duke komunikuar me një shumëllojshmëri të tingujve. Një vokacion që tingëllon si një eksitues zogj është përdorur për të mbajtur grupin së bashku gjatë forage. 

### **Riprodhimi** 
Mbarështimi ndodh në çdo kohë të vitit, me më shumë të rinj të lindur gjatë sezonit të shirave. Të gjitha femrat në grup riprodhohen në të njëjtën kohë. Grupet mund të rriten deri në katër herë në vit, por individualisht femrat nuk riprodhohen aq shpesh. Miftëzimi ndodh 1-2 javë pasi të rinjtë lindin. Mongozat shpesh rriten me të tjerët të një grupi tjetër, por shumica qëndrojnë brenda këtij grupi. Ndërsa nëna ushqen për ushqim, dy meshkuj qëndrojnë roje në hyrjen e strofullës. Të rinjtë janë lagur në moshën rreth një muaj, dhe në këtë kohë ata bashkohen me grupin në foragjere.

## Referime
Pandemia e COVID-19 në Mbretërinë e Bashkuar

Pandemia e vazhdueshme e COVID-19 u përhap në Mbretërinë e Bashkuar në fund të janarit të vitit 2020. Pas shpërthimit të sëmundjes në Kinë, Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) e shpalli atë një Urgjencë të Shëndetit Publik të shqetësimit ndërkombëtar më 30 janar. Në të njëjtën kohë, Zyrtarët Kryesorë të Mjekësisë në Mbretërinë e Bashkuar ngritën nivelin e rrezikut të vendit në një gjendje të moderuar, rastet e para u shfaqën në Mbretërinë e Bashkuar dhe u fillua një fushatë për informimin e shëndetit publik. Në shkurt, Sekretari i Shtetit për Shëndetin dhe Kujdesin Social, Matt Hancock, prezantoi Rregulloret e Mbrojtjes së Shëndetit (Coronavirus) Rregulloren 2020. Udhëzimet për parandalimin dhe kontrollin e infeksionit, se si të zbuloni dhe diagnostikoni COVID-19, azhurnimet e përditshme dhe këshillat për udhëtarët, filluan të botohen nga Departamenti i Shëndetit dhe Kujdesit Social dhe Shëndetit Publik Angli. Shërbimet e shëndetit kombëtar të Anglisë dhe Skocisë krijuan qendra të kontrollit të shpejtë përmes disa spitaleve. Zyrtari Kryesor i Mjekësisë për Anglinë, Chris Whitty, përshkroi një strategji me katër drejtime për të trajtuar shpërthimin: përmbaj, vonesë, hulumtim dhe zbutje.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Dorëzonja

parapamje|Lulet e dorëzonjës**Dorëzonja** njihet edhe si **laverdhë** dhe **lule maji**. Lloj bime kacavjerrëse e gjinisë *Lonicera* dhe familjes *Caprifoliaceae*. Rritet në pjesën më të madhe të Evropës, në Turqi, Kaukaz dhe Afrikën Veriore. Ka lule me aromë të këndshme me ngjyrë të verdhë, të bardhë e rozë.
Daku (rapper)

**Elidon Salihi** (i lindur më 1 Shtator 1996) i njohur me emrin e tij të artit **DAKU,** është një rapper me origjine shqiptare.

## Biografia 
Prindërit e *Daku-t* u larguan në Gjermani në vitin 1986 si emigrantë.*Daku* lindi në vitin 1996 në qytetin Bamberg , Gjermani dhe shumë herët ai zhvilloi një interes për muzikën. Në moshë të re ai filloi të prodhojë vetë dhe të shkruajë këngët e tij në gjermanisht. Në vitin 2018 ai udhëtoi në Kosovë për të prodhuar muzikën e tij në dy gjuhë. Që atëherë, *Daku* ka botuar disa projekte profesionale.

*Daku* ende nuk ka nënshkruar një kontratë me ndonjë studio diskografike dhe punon i pavarur.

## Diskografia 
Më datë 3 Nëntor 2019, DAKU publikon videoklipin "Policia".

## Referimet 
* Biografia
* DAKU publikon këngën e re “Policia”

## Lidhje të jashtme 
* DAKU në Instagram

__INDEX__
Aladini

thumb|240px|Aladini gjen llambën magjike në shpellë
**Aladini** (Arabisht: علاء الدين) është një përrallë popullore, me shumë mundësi me origjinë të Lindjes së Mesme. Është e njohur së bashku me Ali Babën si një nga "tregimet jetime", historia nuk ishte pjesë e koleksionit origjinal të *Një mijë e një netë* dhe nuk ka burim autentik tekstual arab, por u shtua në librin *Les mille et une nuits* nga francezi Antoine Galland.

## Përmbledhje
Historia shpesh është "ri-treguar" me variacione. Më poshtë është një përmbledhje e përkthimit Burton të vitit 1885.

Aladini është një i ri i papërgjegjshëm, që banon në "një nga qytetet e Kinës". Ai rekrutohet nga një magjistar nga Magrebi, i cili pretendon se është vëllai i babait të ndjerë të Aladinit, Mustafa rrobaqepësi, duke bindur Aladinin dhe nënën e tij për vullnetin e tij të mirë duke pretenduar se e vendosi djaloshin si një tregtar të pasur. Motivi i vërtetë i magjistarit është të bindë Aladinin të tërheqë një llambë të mrekullueshme vaji nga një shpellë magjike e bllokuar. Pasi magjistari përpiqet për ta kapërcyer dy herë, Aladini e gjen veten të bllokuar në shpellë. Aladini është ende i veshur me një unazë magjike që magjistari ia ka dhënë hua. Kur fërkon duart e tij në dëshpërim, ai pa dashje fërkon unazën dhe shfaqet një xhind i cili e lëshon atë nga shpella, duke e lejuar atë të kthehet te nëna e tij ndërsa ishte në zotërim të llambës. Kur nëna e tij përpiqet të pastrojë llambën, në mënyrë që ata ta shesin për të blerë ushqim për darkën e tyre, shfaqet një xhind i dytë shumë më i fuqishëm i cili është i detyruar të bëjë ofertat e personit që mban llambën.

Me ndihmën e xhindit të llambës, Aladini bëhet i pasur dhe i fuqishëm dhe martohet me princeshën Badroulbadour, vajzën e sulltanit (pasi prishi me magji martesën e saj me djalin e vezirit). Xhindi i ndërton Aladinit dhe nuses së tij një pallat të mrekullueshëm, shumë më madhështor se ai i sulltanit.

Magjistari dëgjon fatin e mirë të Aladinit dhe kthehet; ai merr llambën duke mashtruar gruan e Aladinit (e cila nuk është në dijeni të rëndësisë së llambës) duke ofruar shkëmbimin e "llambave të reja për të vjetër". Ai urdhëron xhindin e llambës që të marrë pallatin, së bashku me të gjithë përmbajtjen e tij, në shtëpinë e tij në Magreb. Aladini ka akoma unazën magjike dhe është në gjendje të thërras xhindin më të vogël. Xhindi i unazës nuk mund të zhbëjë drejtpërdrejt asnjë nga magjitë e xhindit të llambës, por ai është në gjendje të transportojë Aladinin në Magreb, ku, me ndihmën e "dinakërive të grave" të princeshës, ai rikuperon llambën dhe i përplaset magjistari, duke e kthyer pallatin në vendin e vet të duhur.

Vëllai më i fuqishëm dhe më i keq i magjistarit komploton për të shkatërruar Aladinin për vrasjen e vëllait të tij duke maskuar veten si një grua e moshuar e njohur për fuqitë e saj shëruese. Badroulbadour bie për maskimin e tij dhe urdhëron "gruan" të qëndrojë në pallatin e saj në rast të ndonjë sëmundjeje. Aladini paralajmërohet për këtë rrezik nga xhindi i llambës dhe i vret shtytësin.

Aladdin përfundimisht ia del mbanë fronit të vjehrrit të tij.

## Referimet
Badroulbadour

**Badroulbadour** (Arabisht: بدر البدور‎ *Badr ul-Budūr* "hëna e plotë e hënave të plota") është një princeshë me të cilën Aladini u martua në *Historia e Aladinit: ose Llamba e Mrekullueshme*. Emri i saj përdor hënën e plotë si një metaforë për bukurinë femërore, e cila është e zakonshme në letërsinë arabe dhe gjatë gjithë *Netëve Arabe*.

Kur Aladini gjen një llambë magjike, ai zbulon se përmban një xhind të detyruar të bëjë ofertat e personit që mban llambën. Me ndihmën e xhinëve, Aladini - një i ri i varfër, i cili në rrethana të tjera, nuk mund të kishte aspiruar të martohej me një princeshë - bëhet i pasur dhe i fuqishëm dhe martohet me princeshën Badroulbadour.

Në filmin e animuar të Disney *Aladini*, emri i saj u ndryshua në Jasmine dhe ajo u bë një princeshë arabe. Ajo përmendet gjithashtu në një poezi të Wallace Stevens të quajtur "The Worms at Heaven's Gate" në librin e tij Harmonium. Ajo është një personazh në romanin për fëmijë *Wishing Moon* nga Michael O. Tunnell, dhe është portretizuar si një antagoniste skematik, me zemër të zezë.

Emri Badroulbadour shfaqet edhe në romanet *The Good Soldier* nga Ford Madox Ford, dhe *The Turmoil* nga Booth Tarkington (si 'Princesha Bedrulbudour'), ​​dhe *Come Dance with Me* nga Russell Hoban. Hoban përmend gjithashtu Badoura si emrin e një princeshe arabe në *Një mijë e një netë*. Monica Baldwin, në romanin e saj *The Called and the Chosen*, përdor emrin Badroulbadour për macen siameze që i përkiste heroinës së saj, Ursula, përpara se të bëhej murgeshë.
Acidi tartarik

**Acidi tartarik** është një acid organik i kristaltë, i bardhë. Kripërat e acidit tartarik quhen tartrate. Acidi tartarik u izolua së pari nga tartrati i kaliumit nga alkimisti Xhabir Ibn Hajjan, rreth 800 vjet më parë. Procesi modern i izolimit u zhvillua në 1769 nga kimisti suedez Carl Wilhelm Scheele.
Ormulum

parapamje| Një faqe nga *Ormulum që* demonstron redaktimin e bërë me kalimin e kohës nga Orm ( Parkes 1983, f. 115–16), si dhe futjet e leximeve të reja nga "Dora B".
***Ormulum*** ose ***Orrmulum*** është një punë interpretuese biblike  e shekullit të dymbëdhjetë-e ,e shkruar nga një murg me emrin Orm (ose Ormin) dhe e përbërë nga vetëm nën 19.000 linja të shkruara në ME (një formë e gjuhës angleze e folur pas pushtimit Norman deri në fund tw shekullit të 15-të). Për shkak të ortografisë unike fonetike të adoptuar nga autori i saj, vepra ruan shumë detaje të shqiptimit anglez ekzistues të një kohë kur gjuha ishte në rrjedhë pas pushtimit Norman të Anglisë . Si pasojë, është e paçmueshme për filologët dhe gjuhëtarët historikë në gjurmimin e zhvillimit të gjuhës. 

Pas një parathënie dhe përkushtimi, vepra përbëhet nga predikime, të cilat shpjegojnë tekste biblike të përcaktuara për këtë masë, gjatë gjithë vitit liturgjik . Ai kishte për qëllim të konsultohej pasi tekstet ndryshuan dhe është rënë dakord të jenë të lodhshëm dhe të përsëritshëm kur të lexohen direkt. Vetëm rreth një e pesta e materialit të premtuar është në dorëshkrimin e vetëm të veprës për të mbijetuar, e cila është në Bibliotekën Bodleian në Oksford. 

Orm zhvilloi një sistem drejtshkrimi idiosinkratik. Studiuesit modernë kanë vërejtur se sistemi pasqyronte shqetësimin e tij me aftësinë e priftërinjve për të folur vernacular dhe mund të ketë ndihmuar për t'i udhëhequr lexuesit e tij në shqiptimin e zanoreve. Në atë kohë, shumë priftërinj vendas mund të mos kenë qenë folës të rregullt të Anglishtes së Mesme, por përkundrazi Anglo-Norman . Orm përdori një metër të rreptë poetik për të siguruar që lexuesit të dinë se cilat rrokje duhet të stresohen. Studiuesit modernë përdorin këto dy karakteristika për të rindërtuar Anglishten e Mesme ashtu siç e tha Orm ( Burchfield 1987, f. &nbsp; 280). 

Libri i Orm ka një numër risish që e bëjnë atë të vlefshëm. Siç vë në dukje Bennett, adaptimi i një metër klasik me modelet fikse të stresit parashikon që poetë të ardhshëm anglezë, të cilët do të bënin shumë të njëjtën gjë kur të hasesh në organet e gjuhëve të huaja ( Bennett 1986, f. &nbsp; 31). *Ormumi* është gjithashtu ekzemplari i vetëm i traditës homiletike në Angli midis Ælfric dhe Shekullit të katërmbëdhjetë, si dhe shembulli i fundit i vargjeve të vargjeve të Vjetër në Angli. Ai gjithashtu demonstron se çfarë do të bëhej në anglisht Received Standard dy shekuj para Geoffrey Chaucer ( Burchfield 1987, f. &nbsp; 280). Më tej, Ormi merrej me laikët. Ai u përpoq ta bënte Ungjillin të kuptueshëm për xhematin, dhe ai e bëri këtë ndoshta dyzet vjet para se Këshilli i Katërt i Lateran i 1215 "nxiti klerin si një i tërë në veprim" ( Bennett 1986, f. &nbsp; 33). Në të njëjtën kohë, idiozat e Orm-it dhe përpjekja e reformës ortografike e bëjnë punën e tij jetësore për të kuptuar anglishten e mesme. *Ormulum* është, me *Ancrene Wisse* dhe *Ayenbite të Inwyt*, një nga tre tekstet thelbësore që u kanë mundësuar filologëve të dokumentojnë kalimin nga anglishtja e vjetër në anglisht e mesme ( Burchfield 1987, f. &nbsp; 280).
Kultura e Japonisë

**Kultura e Japonisë** ka ndryshuar shumë gjatë mijëvjeçarëve, nga periudha parahistorike *Jōmon* e vendit, në kulturën e saj moderne bashkëkohore, e cila thith ndikimet nga Azia dhe rajone të tjera të botës. Që nga periudha Jomon, grupet stërgjyshore si Yayoi dhe Kofun kanë formësuar kulturën japoneze. Kultivimi i orizit dhe udhëheqja e centralizuar u prezantua nga këto grupe, duke formuar kulturën japoneze. Dinastitë kineze, veçanërisht Tang, kanë ndikuar në kulturën japoneze gjatë historisë. Pas 220 vitesh izolim, epoka Meiji hapi Japoninë ndaj ndikimeve perëndimore, duke pasuruar dhe diversifikuar kulturën japoneze. Kultura popullore tregon se sa ndikon kultura bashkëkohore japoneze në botë (Tai, 2003).

## Shiko edhe 
* Japonia

## Referime
Djathi Jāņi

**Djathë Jāņi** (Letonisht: *Jāņu siers*) është një djathë me qumësht kosi letonez, i ngrënë tradicionalisht në Jāņi, festimi letonez i solstiçit veror. Në ditët e sotme djathi është bërë gjithashtu një nga simbolet e kulturës letoneze. 

Më 16 nëntor 2015, djathi Jāņi u përfshi në regjistrin e specialitetit tradicional të garantuar të Këshillit Evropian (TSG). Aktualisht 5 prodhues ("Valmieras piens", "Rankas piens", "Lazdonas piensaimnieks", "Straupe" dhe "Dundaga") plotësojnë kriteret e TSG dhe mund të etiketojnë produktin e tyre si djathë Jāņi. 

## Përbërësit 
Përbërësit themelorë të djathit janë quark të papërpunuara (letonisht: biezpiens) dhe qumësht të freskët, por produktet e tjera mund të përdoren po ashtu. Tradicionalisht, farat e qimnonit shtohen gjatë gatimit si erëz. 

## Përgatitja 
djathtas|parapamje|220x220px| Feta djathi Jāņi në një pjatë
Djathi bëhet duke ngrohur qumështin e plotë, duke shtuar kuarkun, dhe më pas gatimin e përzierjes derisa kokrrat e gjizës të ndahen nga një hirrë e qartë. Hirra hidhet kur masa e djathit arrin një temperaturë prej . Në këtë pikë, gjizat vendosen në një tigan ose tigan gatimi, dhe një përzierje e vezëve, gjalpit, kripës dhe farave të qimnonit vihen në të. Sapo të formohet një top i fortë, djathi vendoset në një kulluese për t'u kulluar. Në përgjithësi, djathi përgatitet disa ditë para se të hahet, dhe lihet të piqet në një vend të freskët para konsumimit. 

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* [Specifikimi i garantuar i specialitetit tradicional i djathit Jāņi](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:52015XC0620(01)&from=EN) (në anglisht). Gazeta Zyrtare e Bashkimit Evropian
Gjeneral superior

Një **Superior Gjeneral** ose **Gjeneral Superior** është udhëheqësi ose drejtuesi i një instituti fetar në Kishën Katolike Romake . Gjenerali i Lartë zakonisht mban autoritetin suprem ekzekutiv në rendin fetar, ndërsa kapitulli i përgjithshëm ka autoritet legjislativ.    

Figura e Superior Gjeneral u shfaq së pari në shekullin e trembëdhjetë me zhvillimin e qeverisë së centralizuar të Urdhërve Mendicant . Friars Minor ( Françeskanët ) organizuan komunitetin e tyre nën një Ministër të Përgjithshëm, dhe Urdhri i Predikuesve ( Dominikanë ) emëroi një Master të Përgjithshëm.    

Për shkak të kufizimeve të grave fetare, veçanërisht detyrimit të tërfilit për murgeshat, kongregacionet e grave fillimisht nuk ishin në gjendje të organizonin me gjeneralin e tyre të lartë. Në vitin 1609, Mary Ward ishte gjenerali i lartë i një instituti fetar që imitoi modelin jezuit, por instituti nuk u pranua nga Roman Curia . Ishte në shekullin XIX që kongregacionet fetare të grave ishin në gjendje të organizonin me një Superior të Përgjithshëm dhe roli tani është shumë i zakonshëm. Për shembull, Nënë Tereza ishte Nëna e Përgjithshme e Misionarëve të Bamirësisë.  Pas Këshillit të Dytë të Këshillit të Vatikanit, gratë fetare formuan Unionin Ndërkombëtar të Eprorëve të Përgjithshëm . 

Në ligjin e kanunit, termi gjenerik **Moderatori Supreme** përdoret në vend të Superior Gjeneral. Shumë urdhëra dhe kongregacione përdorin titullin e tyre për personin që mban këtë pozicion. Disa shembuj janë: 

* Abati i përgjithshëm
* CUSTOS-përgjithshme
* Gjeneral master
* Ministri i Përgjithshëm
* Nëna e Përgjithshme
* Përgjithshëm paraprak
* Rektori i përgjithshëm
* Drejtori i Përgjithshëm / Drejtoresha 

Në shumë raste ekziston një nivel i ndërmjetëm ndërmjet Superior Gjeneral dhe eprorit të manastireve individuale ose të bashkësive ekuivalente, shpesh të quajtur edhe eprori krahinor .     

## Burimet 
* The Jesuits
Klima subtropikale

parapamje| Zonat e botës me klimë subtropikale sipas klasifikimit të klimës Köppen
**Klima subtropikale** është një zonë gjeografike dhe klimatike e cila afërsisht shtrihet midis tropikëve në gjerësi 23.5 ° (Tropiku i kancerit dhe Tropiku i bricjapit) dhe zona të buta (që zakonisht i referohen gjerësive 35-66.5 °) në veri dhe jug të Ekuatorit. 

## Përkufizimi 
Tropikët janë përcaktuar historikisht si zona klimatike që shtrihen midis Tropikut të kancerit dhe Tropikut të bricjapit, në gjerësinë gjeografike 23,45 ° në veri dhe në jug, përkatësisht.  Sipas Shoqatës Meteorologjike Amerikane, skaji i subtropikaleve është i vendosur në gjerësi afërsisht 35 ° në veri dhe në jug, përkatësisht.     

## Përmbledhje 
Klimat subtropikale shpesh karakterizohen nga vera të nxehta dhe dimra të butë me acar të rrallë. Shumica e klimave subtropikale bien në dy lloje themelore klimash: subtropikale me lagështi, ku reshjet shpesh përqendrohen në muajt më të ngrohtë (p.sh. Kina e Jugut dhe Koni Jugor verilindor), dhe klima e thatë e verës ose mesdhetare, ku reshjet sezonale janë të përqendruara në muajt më të freskët (p.sh. Pellgu Mesdhetar dhe bregu perëndimor i Shteteve të Bashkuara kontinentale). 

Klimat subtropikale mund të ndodhin në lartësi të mëdha brenda tropikëve, si në skajin jugor të Rrafshnalta meksikane dhe në malësitë vietnameze . Gjashtë klasifikime klimatike përdorin termin për të ndihmuar në përcaktimin e regjimeve të ndryshme të temperaturës dhe reshjeve për planetin Tokë . 

Një pjesë e madhe e shkretëtirave të botës ndodhen brenda zonës së klimës subtropikale, për shkak të zhvillimit të kreshtës subtropikale. Zonat në kufi me oqeanet e ngrohtë (zakonisht në anët juglindore të kontinenteve) janë të prira për reshje të mëdha lokale nga ciklonet tropikale, të cilat mund të kontribuojnë në një përqindje të konsiderueshme të reshjeve vjetore. Zonat në kufi me oqeanet e ftohtë (zakonisht në anët jugperëndimore të kontinenteve) janë të prira për mjegull, lagështi dhe verë të thatë. Bimë të tilla si palmat, agrumet, mango, fëstëku, lyche, dhe avokado rriten në zonën subtropikale. 

## Shih edhe 
* Klima 
* Gjeografia 
* Klimatologjia
* Klima e Evropës 
* Klima e Kosovës 
* Klima e Shqipërisë

## Referime
Shtëpia Përkujtimore e Nënë Terezës

**Shtëpia Përkujtimore Nënë Tereza** (Maqedonisht: Спомен-куќа на Мајка Тереза) i është kushtuar humanitares dhe laureatja e Çmimit Nobel për Paqen Nënë Terezës, gjendet në qytetin e saj të lindjes Shkup, në Maqedoninë e Veriut, ku jetoi nga viti 1910 deri më 1928.  Shtëpia përkujtimore u ndërtua në Rrugën popullore të Maqedonisë në komunën Centar, në vetë lokacionin e Kishës Katolike të dikurshme të Zemrës së Jezusit Romak, ku u pagëzua Nënë Tereza.  Shtrihet vetëm në lindje të Pallatit Ristiq dhe Sheshit Maqedoni . Në tre javët e para, shtëpia përkujtimore u vizitua nga 12,000 njerëz. 

## Hapja 
Shtëpia përkujtimore me vlerë dy milion euro u hap në 30 Janar 2009 nga Kryeministri maqedonas Nikola Gruevski dhe është një nga monumentet më të reja të Shkupit.  Në hapje morën pjesë delegacione të huaja, anëtarë të Kishës Katolike Romake në Veri të Maqedonisë dhe Kisha Ortodokse Maqedonase . Një javë para hapjes, Ministri i Jashtëm maqedonas Antonio Milošoski vendosi një pjatë përkujtimore në varrin e Nënë Terezës në Kalkuta të Indisë, me gdhendjen "Token e Mirënjohjes nga Republika e Maqedonisë dhe Bashkëqytetarët e qytetit të saj të lindjes Shkup".  

## Arkitektura 
Ndërtimi i shtëpisë filloi në maj të vitit 2008. Projekti është financuar nga Qeveria e Maqedonisë dhe është realizuar nga Ministria e Kulturës. Eshtë një version modern, i transformuar i shtëpisë së lindjes së Nënë Terezës me një karakter shumëfunksional, por sakral. Brenda shtëpisë, ruhen pjesë nga reliket e saj, të cilat u transferuan në Shkup me mbështetjen e Kishës Katolike Romake të Shkupit, një aranzhim i njoftuar nga Nikolla Gruevski në hapjen madhështore.  Ekziston një muze i cili përfshin skulptura realiste të Nënë Terezës dhe anëtarëve të familjes së saj. Një skulpturë tregon Nënë Terezën si një fëmijë dhjetë vjeçar, i ulur në një gur dhe duke mbajtur një pëllumb në duar. Shtëpia gjithashtu pret ekspozita kulturore dhe përfshin një galeri. Arkitekt i projektit është Vangel Božinovski. 

## Referime 
## Linqe të jashtme
*Uebfaqja zyrtare e Shtëpisë Memoriale të Nënë Terezës (në anglisht, maqedonisht dhe shqip) 
*Agjencioni Informativ i Maqedonisë (në anglisht)
*Gazeta Vest (në Maqedonisht)
*Gazeta Večer (në Maqedonisht)
Kategoritë IUCN

parapamje|Logo e IUCN
**Kategoritë IUCN** janë kategori sipas të cilave janë klasifikuar zonat e mbrojtura nga ana e IUCN e që njihen edhe si kategori të menaxhimit të zonave të mbrojtura nga IUCN. Këto janë kategori të përdorura për të klasifikuar zonat e mbrojtura në një sistem të vetëm e që janë zhvilluar nga Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN).  

Regjistrimi i zonave të tilla është pjesë e një strategjie që përdoret për ruajtjen e mjedisit natyror dhe biodiversitetit në botë. IUCN ka zhvilluar sistemin e kategorive të menaxhimit të zonave të mbrojtura për të përcaktuar, regjistruar dhe klasifikuar gamën e gjerë të qëllimeve dhe shqetësimeve specifike kur kategorizoni zonat e mbrojtura dhe objektivat e tyre. Kjo metodë e kategorizimit njihet në shkallë globale nga qeveritë kombëtare dhe organet ndërkombëtare si Kombet e Bashkuara dhe Konventa për Diversitetin Biologjik. 
 
## Kategoritë 
Burimi: *Guidelines for Applying Protected Area Management Categories* 

## Shih edhe 
* Natyra
* Natyra e egër
* Monument natyror
* BirdLife International 
* Lista e Kuqe e BNRN-së
* Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*Zonat e Mbrojtura (Shqip) 
*LIGJI Nr. 81/2017 PËR ZONAT E MBROJTURA (Republika e Shqipërisë) 
*LIGJ Nr. 8906, date 6.6.2002 PER ZONAT E MBROJTURA (Republika e Shqipërisë) 
*IUCN Databases
*IUCN Official **IUCN** Website
*World Database on Protected Areas
*UNEP-WCMC Protected Areas Programme
*IUCN IUCN: Global Protected Area Programme
*IUCN IUCN: World Commission on Protected Areas
*WDPA's Management Effectiveness Information Module
*2010 Biodiversity Indicators Partnership Indicator Factsheet: Management Effectiveness of Protected Areas
Jas Ram Singh

Nënkoloneli **Jas Ram Singh**, AC (1 Mars 1935) ishte një oficer në pension i Ushtrisë Indiane dhe marrës i Ashoka Chakra dekorimin ushtarak më të lartë të kohës së paqes në Indi.  

## Jeta e hershme 
Nënkoloneli Jas Ram Singh lindi në 1 Mars 1935 në fshatin Bhabokra në Bulandshahr District of Uttar Pradesh.  Babai i tij, Shri Badan Singh ishte një fermer i thjeshtë dhe futi te fëmijët e tij ndershmëri, integritet dhe jetesë të thjeshtë. Në mungesë të hapësirave themelore dhe madje edhe një shkollë fillore në fshatin e tij, nënkoloneli Jas Ram Singh duhej të luftonte në fëmijërinë e tij. Arsimin fillor e kreu në një fshat tjetër, pas së cilës u bashkua me NREC në Khurja për arsimin e lartë. 

## Karriera ushtarake 
Ai u bashkua me ushtrinë si një Signalman. Pasi shërbeu në një numër të Regjimenteve të Sinjalit, ai u zgjodh si instruktor në Trupat Arsimore të Ushtrisë, ku vazhdoi deri në vitin 1963. Në të njëjtin vit, ai u ngarkua si Zyrtar i Komisionerit të Emergjencave nga OTS, Madras në Regjimentin Rajput . 

## Operacioni në Mizo Hills 
Kapiteni Jas Ram Singh i vitit 1968 u postua me Regjimentin Rajput në Mizoram.  Në të njëjtin vit ai ishte duke udhëhequr 16 togën e Batalionit të Regjimentit Rajput në Mizo Hills.  Ai mori informacione se disa militantë ishin fshehur në kodrat e Mizo.  Pas marrjes së informacionit, ai u përpoq shumë dhe u mor vesh se afro 50 militantë ishin të pranishëm në një fshat në Mizo Hills.  Kapiteni Jasram Singh së bashku me dy togat u nisën menjëherë drejt fshatit.  Kur ishin gati të arrinin në fshat, togat binin nën një militant të rëndë zjarr nga një tipar mbizotërues.  Kapiteni Jasram Singh drejtoi individualisht sulmin dhe përmbys pozicionin e militantëve.  Pas këtij akti të guximshëm militantët braktisën pozicionin dhe ikën.  Ata lanë pas dy të vdekur, gjashtë të plagosur dhe një sasi të madhe armësh dhe municionesh.  Në këtë takim të plotë, Kapiteni Jasram Singh shfaqi trimëri dhe udhëheqje më të dukshme.  Për trimërinë e tij ai mori çmimin Ashoka Chakra.

## Referime
Ora e Tokës

**Ora e Tokës** është një lëvizje në të gjithë botën e organizuar nga Fondi Botëror për Natyrën (WWF). Ngjarja zhvillohet çdo vit duke inkurajuar individët, komunitetet dhe bizneset të fikin dritat elektrike jo thelbësore, për një orë, nga 8:30 deri në 9:30 pasnesër. në një ditë specifike drejt fundit të Marsit, si një simbol i përkushtimit ndaj planetit. Ajo u fillua si një ngjarje pa dritë në Sidnej, Australi, në vitin 2007. Që atëherë, ajo është rritur për të përfshirë më shumë se 7,000 qytete dhe qytete në të gjithë 187 vende dhe territore për të rritur ndërgjegjësimin për konsumin e energjisë dhe efektet në mjedis.

Ndonjëherë, në vitet kur e Shtuna e Shenjtë bie të Shtunën e fundit të Marsit, Ora e Tokës zhvendoset një javë më parë sesa data e saj e zakonshme.

## Referimet
Triviumi

**Triviumi** është ndarja më e ulët e shtatë arteve liberale dhe përfshin gramatikën, logjikën dhe retorikën .  

Triviumi është një shprehje e cila për herë të parë është paraqitur në veprën me titull *De nuptiis Philologiae et Mercurii* ("Mbi martesën e Filologjisë dhe Merkurit") shkruar nga Martianus Capella, por që termi nuk vazhdoi të përdoret deri në Rilindjen Karolingiane, kur termi në fjalë u ripërdor në një kuptim të kuadratit të mëparshëm.  Gramatika, logjika dhe retorika ishin programe themelore për një edukim dhe arsimim klasik, siç shpjegohet edhe në dialogët e Platonit. Gjatë Mesjetës tre lëndët së bashku u shënjuan me fjalën *trivium* por tradita dhe baza e praktikës së mësimdhënies së tyre u vendos në Greqinë antike. Përsëritjet bashkëkohore kanë marrë forma të ndryshme, përfshirë ato që gjenden në universitete të caktuara britanike dhe amerikane (disa duke qenë pjesë e lëvizjes së arsimit klasik).  

## Etimologjia 
Etimologjikisht, fjala latine **trivium** do të thotë "vendi ku takohen tre rrugë" (tri + via); pra, lëndët e triviumit janë themeli i kuatriviumit, ndarja e mësipërme e kurrikulës së arsimit mesjetar në artet liberale, i cili përfshinte aritmetikën (numrat si koncepte abstrakte), gjeometrinë (numrat në hapësirë), muzikën (numrat në kohë), dhe astronominë (numrat në hapësirë dhe kohë). Nga ana arsimore, triviumi dhe kuatriviumi i përcollën studentit shtatë artet liberale të antikitetit klasik .   John Ayto në veprën me titull *Dictionary of Word Origins* (1990) shkroi mes tjerash se studimi i triviumit (gramatika, logjika dhe retorika) ishte përgatitje e domosdoshme për studimin e kuatriviumit (aritmetika, gjeometria, muzika dhe astronomia). Për studentin mesjetar, triviumi ishte fillimi programor kurrikular i përvetësimit të shtatë shtatë arteve liberale; dhe si i tillë, ai ishte programi kryesor studimor universitar. Fjala e cila përdoret shpesh "*triviale*" ''* lindi nga kontrasti me rastin e krahasimit midis triviumit më të thjeshtë dhe kuatriviumit më të vështirë. 

## Shih edhe 
* Tre R 
* Quadrivium 
* Shtatë artet e lira 
* Martianus Capella
* Lëvizja arsimore klasike

## Referime 
## Literatura 
* McLuhan, Marshall (2006). *The Classical Trivium: The Place of Thomas Nashe in the Learning of His Time''. (McLuhan's 1942 doctoral dissertation.) Gingko Press.  ISBN&nbsp;1-58423-067-3.
* Michell, John, Rachel Holley, Earl Fontainelle, Adina Arvatu, Andrew Aberdein, Octavia Wynne, and Gregory Beabout. "Trivium: The Classical Liberal Arts of Grammar, Logic, & Rhetoric. New York: Bloomsbury, 2016. Print. Wooden Books".
* Robinson, Martin (2013). *Trivium 21c: Preparing Young People for the Future with Lessons from the Past*. London: Independent Thinking Press.  ISBN&nbsp;978-178135054-6.
* Sayers, Dorothy L. (1947). "The Lost Tools of Learning". Essay presented at Oxford University.
* Winterer, Caroline (2002). *The Culture of Classicism: Ancient Greece and Rome in American Intellectual Life, 1780–1910*. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
Harad

Në J.R.R. Legjendariumi i fantasisë së Tokienit ,Harad-i është një tokë e pafundme në jug të Gondor dhe Mondor .Port I tij kryesor është Umbar ,baza e Corsars Umbar ,anijet e së cilës I shërbejnë flotës  Lordit të Errët Sauron.Njerëzit e saj janë Haradrim ose Jugorët ; luftëtarët e tyre vishen me të kuqe të ndezur dhe ngjyrë ari ,janë të armatosur me shpata dhe memburoja të rrumbullakëta; disa ngasin elephantë të quajtur *mûmakil*.  

Tolkien e bazoi Haradrim sipas Aethiopians  të lashtë, popujt e Afrikës  Jug-Sahariane, në vijim të kërkimeve të tija filologjike  të fjalës  *Sigelwara në Anglishten e Vjetër* . Ai nxori përfundimin  se kjo fjalë i referohej një lloj demoni zjarri të zezë të zezë përpara se të aplikohej për Etiopianët. Ai e bazoi përdorimin e Haradrimit të elefantëve të luftës, ndërkohë, në atë të Pirros së Epirit në luftën e tij kundër Romës së Lashtë . Kritikët kanë debatuar nëse Tolkien ishte racist në bërjen e protagonistëve të bardhë dhe antagonistëve të zinj, por të tjerët kanë vërejtur se ai ishte fuqimisht anti-racist në jetën reale, duke kundërshtuar çdo përpjekje për të demonizuar armikun në të dy Luftërat Botërore.
Starlink

**Starlink** është një kostelacion satelitor që po ndërtohet nga SpaceX   për të siguruar qasje në internet satelitor.   Konstelacioni do të përbëhet nga mijëra satelitë të vegjël të prodhuar në masë, në orbitën e ulët të Tokës (LEO), duke punuar me kombinim me transmetuesit tokësorë. SpaceX  planifikon gjithashtu të shesë disa nga satelitët për qëllime ushtarake,  shkencore ose eksploruese.  

Janë ngritur shqetësime në lidhje me rrezikun afatgjatë të mbeturinave hapësinore që vijnë nga vendosja e mijëra satelitëve në orbita mbi        dhe një ndikim i mundshëm që mund të ketë në astronomi,  edhe pse orbita e satelitëve Starlink është   dhe SpaceX raportohet se po përpiqet të zgjidhë çështjen. Në Starlink 2, një nga satelitët ka një shtresë eksperimentale për ta bërë atë më pak reflektuese, dhe duke ndikuar kështu që vëzhgimet astronomike në tokë të ndikohen më pak.  

Kostoja totale e projektit dhjetëvjeçar për hartimin, ndërtimin dhe vendosjen e konstelacionit u vlerësua nga SpaceX në Maj 2018, të jetë rreth $10 miliard.  Zhvillimi i tij filloi në 2015-ën, me dy satelitët e parë prototip të lëshuar në Shkurt 2018. Një grup i dytë i satelitëve provë dhe vendosja e parë e madhe e një pjese të konstellacionit u krye në 24 Maj 2019 UTC kur u nisën 60 satelitët e parë operacionalë.  Baza e zhvillimit satelitor SpaceX në Redmond, Washington, ka kërkuesit shkencorë, zhvilluesit, prodhuesit dhe kontrollin në orbitë të Starlink. 

Që nga 22 Prilli i vitit 2020 - me 417 satelitë të konstelacionit në orbitë - SpaceX po synon një shërbim privat beta në Veri të SHBA-së dhe Kanada deri në Gusht të vitit 2020 dhe me një shërbim publik në vijim në Nëntor 2020. SpaceX po dërgon grupe prej 60 satelitësh njëherësh, duke synuar të vendosë 1,584 të tillë prej 250 kg (550 lb) secili, për të ofruar shërbim interneti gati-global deri në fund të vitit 2021 ose 2022. Sidoqoftë, këto janë vetëm parashikime të brendshme dhe jo data të përcaktuara.
Ilir Hashorva

**Ilir Hashorva** (Tiranë, 1 tetor 1941 - Nju Jork, 26 prill 2020) ka qenë inxhinjer, përkthyes dhe publicist shqiptar. Pas përfundimit të Fakultetit të Inxhinierisë ai punoi në Pashaliman, në Tropojë dhe më pas në Institutin e Hidrometeorologjisë në Tiranë si Shef i Laboratorit të këtij instituti.

## Botime 
* Elektronika industriale - 1979
* Gandi: jeta  - 2009
* Gandi: filozofia dhe feja, gandizmi  - 2011
* Martin Luter Kingu  - 2011
* Gandi: analiza e komente për Gandin dhe Gandizmin  - 2012
* Nelson Mandela  - 2012
* Simon Vizental  - 2015

## Burimet
Katedralja Ortodokse e Shkodrës

parapamje| Katedralja Ortodokse e Shkodrës
**Katedralja Ortodokse e Lindjes së Zotit e Shkodrës** është një katedrale moderne ortodokse në qytetin e Shkodrës në Shqipërinë veriperëndimore. 
majtas|parapamje| brenda

## Referencat
Shtëpia e nënës

Një **Shtëpi e Nënës** është shtëpia kryesore ose komuniteti për një institut fetar .  Normalisht do të ishte vendbanimi dhe zyrat e eprorit fetar të institutit.  Nëse instituti ndahet gjeografikisht, ai përmendet si nëna provinciale dhe do të ishte vendi ku banonte eprori rajonal. 

## Referencat
Nirmala Joshi

**Maria Nirmala Joshi**, MB (23 korrik 1934 - 23 qershor 2015), e njohur më mirë si **Motër Nirmala**, ishte një Motër Fetare Katolike që pasoi laureaten Nobele Nënë Terezën si kryetare e Misionareve të saj të Bamirësisë dhe zgjeroi lëvizjen jashtë shtetit.   Pas marrjes së bamirësisë pas vdekjes së Nënë Terezës në 1997, Nirmala zgjeroi shtrirjen e organizatës në 134 vende duke hapur qendra në kombe të tilla si Afganistani, Izraeli dhe Tajlanda.

## Biografia 
### Jeta dhe karriera 
Nirmala Joshi, née Kusum, lindi në 23 korrik 1934  në një familje Brahmin si më i madhi i dhjetë fëmijëve në fshatin Regmi, Syangja, Nepal .    Babai i saj ishte një oficer i Ushtrisë Indiane Britanike deri në pavarësinë e kombit në 1947.  Joshi mbaroi një diplomë master në Shkencë Politike dhe më pas vazhdoi të sigurojë një diplomë doktorature për drejtësi nga Universiteti i Kalkutës .  Ajo ishte një nga Motrat e para të institutit që drejtoi një mision të huaj kur shkoi në Panama. Në 1976, Joshi filloi degën soditëse të Misionarëve të Bamirësisë dhe mbeti në krye të saj deri në vitin 1997, kur u zgjodh për të pasuar Nënë Terezën si Gjeneral Suprem i institutit.   Mandati i saj si Gjenerale Superiore mbaroi në 25 Mars 2009, dhe u pasua nga motra e lindur gjermane, Mary Prema Pierick .  

### Vdekja 
Joshi vdiq në 25 qershor 2015 në Kolkata nga një sëmundje e zemrës .  Shumë udhëheqës të Indisë shprehën ngushëllimet e tyre në media, duke përfshirë Kryeministrin Narendra Modi dhe Kryeministren e Bengalit Perëndimor Mamata Banerjee .  

## Referime 
## Linqe të jashtme 
* Time: MOTHER TERESA: Filling the Big Sandals      Arkivuar nga burimi origjinal .
* Intervistë e CWS me pasardhësin e Nënë Terezës 
* Murgeshë me origjinë indiane për të pasuar Nënë Terezën
* Shën Nirmala: Drita Udhëzuese
Mary Prema Pierick

**Motra Mary Prema Pierick, MB** (lindur më 13 maj 1953), është Gjeneral superior aktual i Misionarëve të Bamirësisë së Kalkutës, Indi, instituti fetar I themeluar nga Shën Tereza e Kalkutës. 

## Biografia 
Ajo lindi Mechthild Pierick në një komunitet bujqësor në Reken, Gjermani . Në vitin 1980, pasi lexoi biografinë e kompanisë të themeluesit, *Diçka e bukur për Zotin* nga Malcolm Muggeridge, ajo shkoi për të takuar Nënë Terezën në Berlin . Ajo u ndje e thirrur për t'u bashkuar me punën e saj dhe u transferua në Indi për t'u bashkuar me Misionarët.  

Pierick përfundimisht u bë Superior Rajonal i institutit për Motrat në Evropë. Ajo u kthye në Indi për të mbikëqyrur tertianship programin e institutit, në fazën e fundit të trajnimit para përfundimtare profesion fetar . Ajo pasoi Motrën Nirmala Joshi si eprore e Përgjithshme më 24 Mars 2009, duke drejtuar një institut i cili kishte mbi 5,000 anëtarë në të gjithë botën në atë kohë.  

## Referime 
## Linqe te jashtme 
* Kreu i ri i Nënë Terezës urdhëron të ndjekë hapat e saj, AFP
* Murgeshë me origjinë gjermane për të kryesuar urdhrin e Nënë Terezës, AP