Ikari

[parapamje| *"Rënia e Ikarit*" nga [Jacob Peter Gowy (1635–1637)]]
Në mitologjinë greke, **Ikari** ishte djali i mjeshtrit Dedali, arkitekti i labirintit të Kretës. Pasi Tezeu, mbreti i Athinës dhe armiku i Minosit, u arratis nga labirinti, mbreti Minos dyshoi se Ikari dhe Dedali kishin zbuluar sekretet e labirintit dhe i kishin burgosur ata - ose në një kullë të madhe me pamje nga oqeani ose vetë labirinti, në varësi të llogarisë.   Ikari dhe Dedali shpëtuan duke përdorur krahët e Dedali të ndërtuar nga puplat, fijet nga batanijet, rrobat dhe dylli i bletës.  Ikari injoroi udhëzimet e Dedalus për të mos fluturuar shumë afër diellit, duke bërë që dylli i bletës në krahët e tij të shkrihej. Icarus ra nga qielli, u zhyt në det dhe u mbyt. Miti lindi idiomën "".

Në disa versione të përrallës, Dedalus dhe Ikari arratisen me anije. 

## Legjenda 
[majtas|parapamje| [Daedalus|Dedali, Ikari, Mbretëresha Pasiphaë, dhe dy nga shoqëruesit e saj në një mozaik romak nga Zeugma, Commagene]]
[parapamje|279x279px| *Rënia e Ikari.* Afresk antik nga [Pompeii|Pompei, 40–79 pas Krishtit]]
Babai i Ikarit, Dedali, një mjeshtër shumë i talentuar athinas, ndërtoi një labirint për mbretin Minos të Kretës pranë pallatit të tij në Knosos për të burgosur Minotaurin, një përbindësh gjysmë njeri, gjysmë dem i lindur nga gruaja e tij dhe demi Kretan. Minosi e burgosi vetë Dedalin në labirint, sepse ai besonte se Dedali i dha vajzës së Minos, Ariadnës, një   (ose top me fije) në mënyrë që të ndihmonte Tezeun të shpëtonte nga labirinti dhe të mundte Minotaurin.
[parapamje| *[Vajtimi për Ikarin|Vajtimi për Ikari* (1898) nga HJ Draper]]
Daedali krijoi dy palë krahë për veten dhe djalin e tij, të bëra nga pendë metalike e mbajtur në një kornizë lëkure nga dylli i bletës. Para se të përpiqej të ikte nga ishulli, ai paralajmëroi të birin të ndiqte rrugën e tij të fluturimit dhe të mos fluturonte shumë afër diellit ose shumë afër detit, por, i mposhtur nga marramendja gjatë fluturimit, Ikari nuk iu bind të atit dhe u ngjit më lart në qiell. Pa paralajmërim, nxehtësia nga dielli zbuti - dhe shkriu - dyllin e bletës (të cilin Ikari mund ta ndjente duke i rrjedhur në krahët e tij). Pastaj ranë pendët (një nga një). Ikari vazhdoi të përplaste "krahët" e tij duke u përpjekur të qëndronte lart, por ai kuptoi se nuk i kishte mbetur asnjë pendë dhe se po përplaste krahët e tij të zhveshur. Ai pa edhe pendë të lirshme dhe ato po binin si fjolla bore. Më në fund, ai ra në det, u fundos në fund dhe u mbyt. Dedali qau për djalin e tij dhe e quajti vendin më të afërt Ikari (një ishull në jugperëndim të Samos) në kujtim të tij. Sot, vendi i supozuar i varrosjes së tij në ishull mban emrin e tij, dhe deti pranë Icaria në të cilin ai u mbyt quhet Deti Ikarian.    Me shumë pikëllim, Dedali shkoi në tempullin e Apollonit në Siçili dhe vari krahët e tij si një ofertë për të mos u përpjekur të mos fluturonte më.  Sipas skolisë mbi Euripidin, Ikari e ka bërë veten më të madh se Helios, vetë Dielli, dhe perëndia e ndëshkoi duke drejtuar rrezet e tij të fuqishme drejt tij, duke shkrirë dyllin e bletës. Më pas, ishte Helios ai që e quajti Detin Ikarian sipas Ikarit. 
[parapamje|264x264px| Një afresk në [Pompeii|Pompei që përshkruan Daedali dhe Ikari, shekulli I]]
Shkrimtarët helenistikë japin variante eumerizuese në të cilat ikja nga Kreta ishte në fakt me varkë, e siguruar nga Pasiphaë, për të cilën Dedali shpiku velat e para, për të kapërcyer galerat e Minosit në ndjekje, se Icarus ra në det gjatë rrugës për në Siçili dhe u mbyt, dhe se Herakliu ngriti një varr për të.  

## Letërsia klasike 
Ikja e Ikarit u aludua shpesh nga poetët grekë kalimthi dhe u tregua shkurt në Pseudo-Apollodorus.  Shkrimtarët Augustanë që shkruan për të në latinisht përfshijnë Hyginus, i cili tregon në *Fabula* për dashurinë e gjedhit të Pasiphaës, vajzës së Diellit, që rezultoi në lindjen e Minotaurit, si dhe Ovidit, i cili tregon historinë e Icarus në disa gjatësia në *Metamorfozat* (viii.183–235), dhe i referohet diku tjetër. 

## Interpretimi 
[parapamje| [Lehtësim|Reliev i shekullit XVII me një labirint Kretan poshtë djathtas *(Musée Antoine Vivenel)*]]
Interpretimi letrar e ka konsideruar mitin e Ikarit si pasojë e ambicies së tepruar.  Një studim i lidhur me Ikarin i mitit Dedali u botua nga helenistja franceze Françoise Frontisi-Ducroux.  Në psikologji, ka pasur studime sintetike të *kompleksit Ikarus* në lidhje me marrëdhënien e supozuar midis magjepsjes për zjarrin, enurezës, ambicies së lartë dhe ascensionizmit.  Termi kompleks Icarus përkufizohet nga NGHIALAGI.net si, "Një formë e mbikompensimit ku një individ, për shkak të ndjenjave të inferioritetit, formulon aspirata madhështore për arritje në të ardhmen, pavarësisht mungesës së talentit të duhur, përvojës dhe/ose lidhjeve personale. Një person i tillë shpesh shfaq elitizëm të ushqyer nga mendjemadhësia dhe shkëputja nga realiteti shoqëror."  Në mendjen psikiatrike, tiparet e sëmundjes u perceptuan në formën e ekstazës emocionale të varur *- të lartë* dhe depresive - *të ulët* të çrregullimit bipolar. Henry Murray, pasi propozoi termin *kompleks Icarus*, me sa duket gjeti simptoma veçanërisht në maninë ku një person është i dhënë pas lartësive, i magjepsur nga zjarri dhe uji, *narcisist* dhe i vëzhguar me njohje *imagjinare fantastike ose të largët*.   *Mashtrimi Ikarit* i Seth Godin 2012, tregon ndryshimin historik në mënyrën se si kultura perëndimore e përhapi dhe interpretoi mitin e Icarusit duke argumentuar se "Ne priremi të harrojmë se Icarus gjithashtu u paralajmërua të mos fluturonte shumë poshtë, sepse uji i detit do të shkatërronte ashensorin në krahët e tij. Të fluturosh shumë poshtë është edhe më i rrezikshëm se të fluturosh shumë lart, sepse ndihet në mënyrë mashtruese i sigurt."  Çdo studim dhe analizë e mitit pajtohet se Ikari ishte shumë ambicioz për të mirën e tij.

## Shiko gjithashtu 
* Bladud, një mbret legjendar i britanikëve, supozohej se kishte vdekur kur krahët e tij të ndërtuar dështuan
* Etana, një lloj "Icarus babilonas" 
* Kua Fu, një mit kinez për një gjigant që ndoqi diellin dhe vdiq duke u afruar shumë
* Sampati, një mit indian për një zog që humbi krahët ndërsa përpiqej të shpëtonte vëllanë e tij më të vogël nga dielli

## Referime