Edgar Morin

**Edgar Morin** (lindur **Edgar Nahoum**; 8 korrik 1921) është një filozof dhe sociolog francez i teorisë së informacionit, i cili është njohur për punën e tij mbi kompleksitetin dhe "mendimin kompleks" ( pensée complexe ),  dhe për kontributin e tij shkencor në fusha të tilla të ndryshme si studimet e medias . politika, sociologjia, antropologjia vizuale, ekologjia, arsimi dhe biologjia e sistemeve . Siç shpjegon ai: Ai ka dy beqarë: një në histori dhe gjeografi dhe një në drejtësi.  Ai kurrë nuk bëri një doktoraturë.  dhe më vonë në Paris, ku lindi Edgari. Ai është me origjinë judeo-spanjolle ( sefardi ). 

Kur gjermanët pushtuan Francën në vitin 1940, Morin ndihmoi refugjatët dhe iu bashkua Rezistencës Franceze.  Si anëtar i Rezistencës Franceze ai adoptoi pseudonimin *Morin*, të cilin vazhdon ta përdorë. Ai iu bashkua Partisë Komuniste Franceze në vitin 1941.

Në vitin 1945, Morin u martua me Violette Chapelaubeau dhe ata jetuan në Landau, ku ai shërbeu si toger në ushtrinë franceze të pushtimit në Gjermani.

Në vitin 1946, ai u kthye në Paris dhe hoqi dorë nga karriera e tij ushtarake për të vazhduar aktivitetet e tij me Partinë Komuniste. Për shkak të qëndrimit të tij kritik, marrëdhënia e tij me partinë u përkeqësua gradualisht derisa u përjashtua në 1951 pasi botoi një artikull në ''L'Observateur politique, économique et littéraire* . Në të njëjtin vit, ai u pranua në Qendrën Kombëtare të Kërkimeve Shkencore ( CNRS ).

Morin themeloi dhe drejtoi revistën ** (1954–1962). Në vitin 1959 u botua libri i tij *Autokritikë* . Libri ishte një reflektim i qëndrueshëm mbi aderimin dhe daljen e tij pasuese nga Partia Komuniste, duke u fokusuar në rreziqet e ideologjisë dhe vetë-mashtrimit.

Në vitin 1960, Morin udhëtoi shumë në Amerikën Latine, duke vizituar Brazilin, Kilin, Bolivinë, Perunë dhe Meksikën. Ai u kthye në Francë, ku botoi *L'Esprit du Temps*, një vepër mbi kulturën popullore *.''

Po atë vit, sociologu francez Georges Friedmann e bashkoi atë dhe Roland Barthes për të krijuar një Qendër për Studimin e Komunikimit Masiv që, pas disa ndryshimeve të emrit, u bë Qendra Edgar Morin e EHESS, Paris. 

Gjithashtu në vitin 1960 Morin dhe Jean Rouch u bashkuan me filmin Chronique d'un été, një shembull i hershëm i *kinemasë së vërtetë* dhe kinemasë së drejtpërdrejtë .

Duke filluar nga viti 1965, Morin u përfshi në një projekt të madh multidisiplinar, të financuar nga Délégation Générale à la Recherche Scientifique et Technologique në Plozévet .

Në vitin 1968, Morin zëvendësoi profesorin aktual të filozofisë, Henri Lefebvre, në Universitetin e Nanterres . Ai u përfshi në revoltat studentore që filluan të shfaqen në Francë. Në maj 1968 ai shkroi një seri artikujsh për *Le Monde* që përpiqej të kuptonte atë që ai e quajti "Komuna Studentore". Ai ndoqi nga afër revoltën studentore dhe shkroi një seri të dytë artikujsh në Le Monde të quajtur "Revolucioni pa fytyrë", si dhe bashkëautor i *Mai 68: La brèche* me Cornelius Castoriadis dhe Claude Lefort . 

Në vitin 1969, Morin kaloi një vit në Institutin Salk për Studime Biologjike në La Jolla, Kaliforni. Jonas Salk e ftoi atë nën rekomandimin e Jacques Monod dhe John Hunt, me kushtin e vetëm të imponuar të të mësuarit. Pikërisht atje, në këtë "pushtet për çmimet Nobel" ai u njoh me teorinë e sistemeve. Ai lexoi Henri Laborit, James Watson, Stéphane Lupasco, Bronowski dhe u njoh me mendimin e Gregory Bateson dhe "problematikën e re në ekologji". 

Në vitin 1983 ai botoi ''De la nature de l'URSS,* i cili thelloi analizën e tij të komunizmit sovjetik dhe parashikoi perestrojkën e Mikhail Gorbaçovit .

Në vitin 2002 Morin mori pjesë në krijimin e Kolegjiumit Ndërkombëtar Etik, Shkencor dhe Politik . Gjithashtu atë vit, ai bëri një udhëtim në Iran me Dariush Shayegan .

Pas një takimi në një festival muzikor në Fez, Marok, në vitin 2009, Morin u afrua me profesorin e sociologjisë Sabah Abouessalam . Çifti u martua në vitin 2012.  Ai bashkëpunoi me të në tekstin, *L'homme est faible devant la femme* (Presses de la Renaissance, 2013), dhe në 2020 në *Changeons de voie - Les leçons du coronavirus* (Denoël, 2020).

## Mirënjohje, nderime dhe trashëgimia 
Morin nuk përqafoi lëvizjet postmoderne apo poststrukturaliste franceze, përkundrazi ndoqi axhendën e tij kërkimore. Si rezultat, akademikët amerikanë nuk i transportuan teoritë e tij në diskurse disiplinore në të njëjtën mënyrë si ato të Foucault, Derrida dhe Galinon-Mélénec . Megjithatë, puna e Morin përfshin literaturën shkencore dhe popullore, dhe ai është shfaqur në kopertinën e botimeve të shumta duke përfshirë *Sciences Humaines*  dhe një numër të veçantë të *Le Monde* . 

Përveç të qenit Kryetar i UNESCO-s i Mendimit Kompleks, Morin njihet si themelues i transdisiplinaritetit .   ai mban doktoraturë nderi në një sërë fushash të shkencave shoqërore nga 21 universitete: Messina, Gjenevë, Milano, Bergamo, Selanik, La Paz, Odense, Perugia, Cosenza, Palermo, Nuevo León, Université Laval në Québec, Bruksel, Barcelona, Guadalajara, Valencia, Vera Cruz, Santiago, Universiteti Katolik i Porto Alegre, Universidade Federal do Rio Grande do Norte dhe Universiteti Candido Mendes në Rio de Janeiro . 

Për nder të tij janë emëruar disa institucione akademike, me qendra kërkimore të bazuara në metodat dhe filozofinë e tij transdisiplinore. Këto përfshijnë: metodat dhe filozofinë transdisiplinore. 

Morin është subjekt i disa biografive, si dhe filmave dokumentarë dhe shfaqjeve televizive. Puna e tij ka qenë me ndikim në Evropën Jugore, Amerikën Latine, Afrikën Frankofone dhe së fundmi në Kinë dhe Japoni. 
* 1993 : *Terre-Patrie*, Paris, Le Seuil.
* 1994 : *Mes démons*, Paris, Stock.
* 1995 : *Les Fratricides : Yougoslavie-Bosnie (1991-1995)*, Paris, Édition Arléa.
* 1995 : *Une année sisyphe*, Paris, Le Seuil.
* 1997 : *Comprendre la complexité dans les organisations de soins*, Paris, ASPEPS.
* 1997 : *Une politique de civilisation*, Paris, Arléa, Paris.
* 1997 : *Amour, Poésie, Sagesse*, Paris, Le Seuil.
* 1999 : *L'Intelligence de la complexité'', Paris, L'Harmattan.
* 1999 : *Relier les connaissances*, Paris, Le Seuil.
* 1999 : *Une tête bien faite : Repenser la réforme, réformer la pensée*, Paris, Le Seuil.
* 2000 : ''Les Sept Savoirs nécessaires à l'éducation du futur*, Paris, Le Seuil.
* 2000 : *Dialogue sur la nature humaine'', Paris, L'Aube.
* 2001 : *Journal de Plozévet*, Bretagne, 1965, Paris, L'Aube.
* 2002 : *Dialogue sur la connaissance. Entretiens avec des lycéens*, Paris, La Tour d’Aigues.
* 2002 : *Pour une politique de civilisation*, Paris, Arléa.
* 2003 : *La Violence du monde*, Paris, Édition du Félin.
* 2003 : *Éduquer pour l’ère planétaire, la pensée complexe comme méthode d’apprentissage dans l’erreur et l’incertitude humaine*, Paris, Balland.
* 2003 : *Université, quel avenir ?*, Paris, Éditions Charles Léopold Mayer.
* 2003 : *Les Enfants du ciel : entre vide, lumière, matière*, Paris, Odile Jacob.
* 2004 : *Pour entrer dans le XXIe siècle*, Paris, Le Seuil.
* 2005 : *Culture et Barbarie européennes*, Paris, Bayard.
* 2006 : *Itinérance*, Paris, Arléa.
* 2006 : *Le Monde moderne et la question juive*, Paris, Le Seuil.
* 2007 : ''L'An I de l'ère écologique*, Paris, Tallandier.
* 2007 : *Où va le monde ?'', Paris, L'Herne.
* 2007 : ''Vers l'abîme'', Paris, L'Herne.
* 2008 : *Mon chemin*, Paris, Fayard.
* 2008 : *Vive la politique ?*, Grenoble, Forum Libération de Grenoble.
* 2009 : *Crises*, Paris, CNRS.
* 2009 : *La Pensée tourbillonnaire*, Paris, Éditions Germina.
* 2009 : ''Edwige, l'inséparable*, Paris, Fayard.
* 2010 : *Pour et contre Marx*, Paris, Temps présent. 
* 2010 : *Ma gauche*, Paris, Éditions François Bourin.
* 2010 : *Comment vivre en temps de crise ?*, Paris, Bayard.
* 2011 : *La Voie : pour l'avenir de l'humanité*, Paris, Fayard.
* 2011 : *Conversation pour l'avenir'', Paris, L'Aube.
* 2011 : *Dialogue sur la connaissance : Entretiens avec des lycéens*, Paris, L'Aube.
* 2011 : *Mes philosophes*, Paris, Germina. 
* 2011 : ''Le Chemin de l'espérance*, Paris, Fayard.
* 2012 : *La France est une et multiculturelle. Lettre aux citoyens de France*, Paris, Fayard.
* 2013 : *Mon Paris*, ma mémoire, Paris, Fayard.
* 2013 : *La rencontre improbable et nécessaire* (with Sabah Abouessalam), Paris, Presses De La Renaissance.
* 2014 : *Notre Europe : Décomposition ou métamorphose*, Paris, Fayard.
* 2014 : *Au péril des idées*, Paris, Presses du Châtelet.
* 2014 : *Enseigner à vivre. Manifeste pour changer l’éducation*, Paris, Actes Sud-Play Bac Éditions.
* 2015 : *Avant, pendant, après le 11 janvier'', Paris, L'Aube.
* 2015 : *Impliquons-nous ! Dialogue pour le siècle*, Paris, Actes Sud.
* 2015 : ''Penser global : L'humain et son univers*, Paris, Robert Laffont.
* 2016 : *Pour l'esthétique*, Paris, Robert Laffont.
* 2016 : *Pour une crisologie'', Paris, L'Herne.
* 2016 : ''Ecologiser l'Homme*, Paris, Lemieux Éditeur.
* 2017 : *Connaissance, Ignorance, Mystère*, Paris, Fayard.
* 2017 : *L’Île de Luna*, Paris, Actes sud.
* 2017 : *L'Urgence et l'Essentiel*, Paris, Éditions Don Quichotte.
* 2017 : *Le temps est venu de changer de civilisation'', Paris, L'Aube.
* 2017 : *Où est passé le peuple de gauche ?*, Paris, L'Aube.
* 2018 : *Pour résister à la régression*, Paris, L'Aube. 
* 2018 : *Le Cinéma : Un art de la complexité*, Paris, Nouveau Monde Éditions.
* 2019 : *La Fraternité, pourquoi ?*, Paris, L'Aube.
* 2019 : ''Chronique d'un été'', Paris, L'Aube.
* 2019 : *Les souvenirs viennent à ma rencontre*, Paris, Fayard.
* 2020 : *Quelle école voulons-nous ? La Passion du savoir* (with Jean-Michel Blanquer), Paris, Éditions Odile Jacob.
* 2020 : *Sur la crise : Pour une crisologie suivi de Où va le monde ?*, Paris, Éditions Flammarion, coll. Champs.
* 2020 : *Changeons de voie : Les leçons du coronavirus* (in collaboration with Sabah Abouessalam), Paris, Éditions Denoël.
* 2020 : ''L'entrée dans l'ère écolgique'', Paris, L'Aube.
* 2021 : *Frères d’âme, entretien avec Pierre Rabhi* under questions of Denis Lafay. Paris, L’Aube.
* 2021 : *Leçons d’un siècle de vie*, Paris, Édfitions Denoël, .
* 2022 : *Réveillons-nous !*, Paris, Éditions Denoël, .

## Referime