Neopaganizmi në Evropën gjermanishtfolëse

**Neopaganizmi në Evropën gjermanishtfolëse** është një lëvizje shpirtërore e shumëllojshme që u formësua pas viteve 1970, duke u mbështetur në traditat gjermanike, mitologjinë nordike dhe ndikimet e kulturës New Age. Ai ka rrënjë më të hershme në fillim të shekullit XX, kur mistikë si Guido von List dhe Jörg Lanz von Liebenfels krijuan grupe që lidhnin besimin pagan me romantizmin völkisch dhe nacionalizmin, por këto u shtypën ose u instrumentalizuan gjatë periudhës naziste. Pas Luftës së Dytë Botërore, neopaganizmi u rikthye si pjesë e kundërkulturës, duke u distancuar nga ideologjitë politike dhe duke u fokusuar më shumë tek spiritualiteti personal, ekologjia dhe lidhja me natyrën. Sot, në Gjermani, Austri dhe Zvicër, praktikat variojnë nga Ásatrú me rituale të bazuara në perënditë nordike, tek Wicca dhe neoshamanizmi, shpesh të përqendruara në qytete dhe komunitete alternative. Lëvizja mbetet e fragmentuar, pa një strukturë të unifikuar, dhe shihet si një subkulturë shpirtërore që përpiqet të rikrijojë ose të imagjinojë rrënjët para-kristiane të rajonit, duke u përballur njëkohësisht me dilema mbi autenticitetin e saj dhe trashëgiminë problematike të së kaluarës.

## Përmbledhje 
Që nga shfaqja e tij në vitet 1970, Neopaganizmi ( ''* ) në Evropën gjermanishtfolëse është diversifikuar në një gamë të gjerë traditash, veçanërisht gjatë bumit të Epokës së Re të viteve 1980.

Schmid (2006) dallon katër rryma kryesore:

* Asatru
* Neopaganizmi gjermanik
* Wicca
* Neoshamanizmi

Neopaganizmi në Gjermani dhe Austri është ndikuar fuqimisht nga misticizmi okultist gjermanik i krijuar nga Guido von List dhe Jörg Lanz von Liebenfels në periudhën 1890-1930. Një Shoqëri Guido von List u themelua në vitin 1908. Grupe të tjera të hershme të ndikuar nga List ishin *Deutschgläubige Gemeinschaft* (1911), *Germanenorden* (1912) dhe *Germanische Glaubens-Gemeinschaft* (1907).

Termi bashkëkohor *Deutschgläubig* për këto lëvizje mund të përkthehet si "Besim Gjerman", "Besimi Teutonik " ose në përdorimin më arkaik të *Deutsch* si " besim popullor ". Disa nga këto grupe u bashkuan në vitin 1933 duke formuar një *Arbeitsgemeinschaft der Deutschen Glaubensbewegung* . Megjithatë, nuk kishte një kuptim të unifikuar mbi përmbajtjen e një religjioziteti *Deutschgläubig*, dhe qasjet varionin nga një "Krishterim kombëtar" bazuar në Arianizmin e Gotëve, misticizmin gjerman, Humanizmin dhe mendimin e lirë, si dhe idetë raciste të një feje vendase nordike ose ariane . Tendenca radikale e mendimit të lirë e kombinuar me atë nordikiste çoi në një armiqësi të theksuar ndaj Krishterimit dhe Kishës. Krause et al. (1977:557) dallojnë katër lloje themelore të përfshira nën *Deutschgläubig* :

# *Deutscher Glaube* i Jakob Wilhelm Hauer, i frymëzuar nga ndikimet e Hinduizmit dhe misticizmit të kombinuara me elementë të Neoplatonizmit, Humanizmit, Rilindjes dhe klasikëve gjermanë
# Feja "nordike" e përqafuar si feja vendase e racës nordike, duke e refuzuar Krishterimin me arsyetimin se është një ndërhyrje e huaj ("semite"). Kjo degë është më e afërta me neopaganizmin gjermanik "folklorik" të mëvonshëm, duke postuluar se feja vendase e një populli bazohet në një "shpirt racor" ( *Rassenseele* ), i krahasueshëm me idetë aktuale të Metagenetikës në neopaganizmin "folklorik". Ludwig Fahrenkrog dhe *Germanische Glaubens-Gemeinschaft* i tij përfaqësojnë një qasje specifike gjermanike brenda grupit "nordik".
# Qasja politike e përfaqësuar nga Alfred Rosenberg, e cila hedh poshtë fetarizmin në favor të ideologjisë politike të pastër *völkisch* .
# "Soteriologjia etnocentrike" e Mathilde Ludendorff-it, siç është përpunuar nga *Tannenbergbund* (1925).

*Shoqëria Thule* lindi si një degë e *Germanenorden* në vitin 1917 dhe u bë e njohur për lidhjen e saj me Deutsche Arbeiterpartei në vitin 1919 dhe kështu u përfshi në fazën formuese të Partisë Naziste . Me ngritjen e Rajhut të Tretë në vitin 1933, shoqëria Thule ishte shpërbërë dhe organizatat ezoterike (përfshirë okultistët völkisch) u shtypën nga regjimi nazist, shumë prej të cilave u mbyllën nga legjislacioni anti-masonik në vitin 1935. Megjithatë, disa elementë të misticizmit gjermanik gjetën pasqyrim në simbolizmin e përdorur nga nazistët, kryesisht për shkak të interesit të Heinrich Himmler në okult dhe sponsorizimit të Ariosofistit austriak Karl Wiligut . Që në vitin 1940, studiuesi i okultizmit dhe folkloristi Lewis Spence identifikoi një rrymë të fshehtë neopagane në nazizëm,  për të cilën ai fajësoi kryesisht Alfred Rosenberg dhe të cilën e barazoi me " satanizëm ".  Ky nocion i një okultizmi nazist është relativizuar si sipërfaqësor. Heinz Höhne, një autoritet mbi SS-të, vëren se "zakonet neopagane të Himmlerit mbetën kryesisht një ushtrim në letër".  Në Hamburg, i cili konsiderohej një fortesë, vetëm 0.49% e banorëve identifikoheshin si pjesëtarë të lëvizjes fetare neopagane (në vitin 1937). 

Neopaganizmi pa një ringjallje në vitet 1970, pjesërisht nga ndikimi i SHBA-së,  pjesërisht nga ringjallja e shoqërive okultiste të paraluftës. *Armanenorden* u rivendos në vitin 1976.

*Heidnische Gemeinschaft* (HG; "Bashkësia Pagane") u themelua në vitin 1985 nga Géza von Neményi, ish-anëtar i Armanenorder, dhe në kontrast me atë lëvizje distancohet në mënyrë të qartë nga idetë e ekstremit të djathtë. Anëtarëve u kërkohet të heqin dorë nga idealet racore dhe fashiste, të kenë një qëndrim pozitiv dhe respektues ndaj tokës dhe natyrës, të marrin pjesë në demokraci në vend që të synojnë totalitarizmin, të promovojnë barazinë e gjinive dhe të adhurojnë perënditë, ekzistenca e të cilave qëndron në themel të traditës kulturore. 

Vitet 1980 u dominuan nga lëvizja New Age, duke i dhënë jetë një lëvizjeje të rëndësishme neopagane, e shkëputur në origjinë nga historia *völkisch* ose *deutschgläubig* e neopaganizmit gjerman. Lëvizja Wicca dhe Perëndesha fillon të zërë vend në nënkulturën feministe gjermane në këtë periudhë,  p.sh. me Heide Göttner-Abendroth, "Akademia Ndërkombëtare për Studime Moderne Matriarkale dhe Spiritualitet Matriarkal" (HAGIA) e së cilës u themelua në vitin 1986. Lëvizja gjermane Wicca dominohet nga rrymat feministe amerikane të Dianic Wicca dhe komunitetit *Reclaiming* që mbron ambientalizmin radikal (REMID).

Një interes i ripërtërirë për neopaganizmin gjermanik ose në veçanti për Asatru-n bëhet i dukshëm në fund të viteve 1990, bazuar në frymëzimin nga bota anglishtfolëse dhe jo nga grupet historike *deutschgläubig*, me themelimin e *Rabenclan* (1994) dhe të një dege gjermane të Odinic Rite në vitin 1995, e ndjekur nga *Nornirs Ætt* në vitin 1997 dhe Eldaring si një degë e The Troth në SHBA në vitin 2000.

*Germanische Glaubens-Gemeinschaft* e Fahrenkrog u riaktivizua në vitin 1991 nga Géza von Neményi, i cili kishte marrë arkivat e organizatës nga Dessel si rezultat i një ndarjeje armiqësore të *Heidnische Gemeinschaft*, të cilën von Neményi e kishte themeluar në vitin 1985. Von Neményi kishte qenë anëtar i bordit të Partisë së Gjelbër në Berlin deri në vitin 1985, kur u përjashtua së bashku me vëllain e tij për lidhje të dyshuara me mjedisin neonazist, një akuzë që të dy burrat e mohuan.  Më pas, GGG paditi me sukses *Artgemeinschaft*, e cila gjithashtu pretendoi të ishte pasardhësja ligjore e organizatës së Fahrenkrog.

Megjithatë, në vitin 1995, GGG mohoi të ishte vazhdim i organizatës së Fahrenkrog. Në vitin 1997, GGG përsëri pretendoi se ishte themeluar në vitin 1907. Që nga themelimi/riaktivizimi i GGG, von Neményi ka pretenduar titullin *Allsherjargode* (një titull islandez që përkthehet përafërsisht si "prift i lartë") dhe pozicionin e një udhëheqësi shpirtëror, një pretendim i refuzuar dhe i tallur nga shumica e grupeve të tjera neopagane në Gjermani. 

Brenda neopaganizmit gjermanik në Gjermani në veçanti, debati mbi neopaganizmin dhe neonazizmin është shumë i spikatur dhe i diskutueshëm. Shumica dërrmuese e neopaganëve gjermanë heqin dorë me forcë nga të gjitha shoqatat ekstremiste të djathta, veçanërisht që nga një rast i vitit 1996 i një neonazisti Sauerland i cili kishte rrëfyer katër vrasje të cilat ai pretendonte se ishin të frymëzuara nga komanda e Odinit .  Polemika mbahet gjallë sepse mbeten një numër grupesh neo-naziste ose neopagane të ekstremit të djathtë, me *Artgemeinschaft* të Jürgen Rieger (Rieger vdiq në 2009) që ka pushtuar famëkeq domenin asatru.de që nga viti 1999. 

Grupet *Rabenclan* dhe *Nornirs Ætt* ishin veçanërisht të spikatura në këtë drejtim në vitet 1990, me projektin e tyre antiracist " Ariosophy " që denonconte në mënyrë aktive ekstremistët e djathtë brenda lëvizjes neopagane gjermane. Grupe të tjera, si *Germanische Glaubens-Gemeinschaft,* nuk marrin një qëndrim të qartë në lidhje me shkollat e mendimit *völkisch* ose të së Djathtës së Re . Eldaring shmang marrjen e ndonjë qëndrimi politik dhe e hedh poshtë ndarjen "folklorike" kundrejt "universaliste" si të pazbatueshme.

Verein für germanisches Heidentum (VfGH), më parë "Odinic Rite Deutschland", është shoqëruar me Ritin folklorik Odinik në Britani që nga viti 1995, por më vonë i ndërpreu lidhjet organizative dhe u riemërua në emrin e tij aktual në vitin 2006. Koncepti "folklorik" i Metagjenetikës i mbrojtur në Asatru të SHBA-së nga Stephen McNallen u fut në diskursin gjerman nga Volker "Stilkam" Wagner i Odinic Rite Deutschland, një pozicion i sulmuar ashpër nga Rabenclan si ideologji völkisch ose e Djathtës së Re .

Neopaganizmi dhe neo-druidizmi kelt është veçanërisht popullor në Austri, për shkak se Austria është vendi i kulturës protokelte Hallstatt . *Keltendorf* në Diex, Kärnten kombinon rindërtimin arkeologjik me " gjeomancinë evropiane". *Europäisch Keltische Gemeinschaft* ka qenë aktive që nga viti 1998.

Federata Pagane ka degë në Austri dhe Gjermani. Nuk ka një grup të organizuar neopagan në Zvicër, Eldaring u shërben edhe anëtarëve zviceranë dhe austriakë. Një rrjet i lirshëm i përqendruar rreth interesit për paganizmin alpin ka qenë aktiv në Zvicër nën emrin Firner Situ (përkthimi i vjetër gjermanisht i lartë i *Forn Sed* ) që nga viti 2006.

## Shih edhe 
* Neopaganizmi në Evropë

## Literatura 
* Georg Schmid, Neuheidentum (2002/2006)
* "Wicca"  (REMID)
* Martin Schwarz, *Wege und Irrwege der Evola-Rezeption në Gjermani *
* Daniel Junker (ed.), *Heidnisches Jahrbuch 2007*, Verlag Daniel Junker,  .
* Daniel Junker, *Die Germanische Glaubens-Gemeinschaft, Ein Beitrag zur Geschichte völkischer Religiosität in der Weimarer Republik* (2002), 
* GardenStone, *Der germanische Götterglaube.* *Asatru - eine moderne Religion aus alten Zeiten*, Arun-Verlag (2003),  .
* , *Neue Rechte und* Heidentum. *Zur Funktionalität eines ideologischen Konstrukts*, Peter Lang (2006),  .
* Krause et al. (eds.), *Theologische Realenzyklopädie*, Walter de Gruyter (1977), , sv " Deutschgläubige Bewegung" f.&nbsp;554ff.
* Hunt, Stephen (2003). *Fetë Alternative: Një Hyrje Sociologjike'' . Burlington: Shtëpia Botuese Ashgate. ISBN&nbsp;0-7546-3409-4 .

## Referime