Cali

**Santiago de Cali** zakonisht i njohur shkurtimisht **Cali** është qytet më i popullarizuar në jugperëndim të Kolumbisë. Qyteti përfshin 560.3 km2 me 120.9 km2 të zonës urbane, duke bërë Calin qyteti i tretë më i madh sipas popullsisë dhe qyteti i dyti më i madh sipas sipërfaqes. Qyteti u themelua më 25 korrik 1536 nga pushtuesi spanjoll Sebastián de Belalcázar.

## Themelimi
Belalcázar themeloi Santiago de Cali më 25 korrik 1536, pak kilometra në veri të vendit të saj të tanishëm, pranë asaj që tani janë qytetet e Vijes dhe Riofrío. Sipas urdhrave të Belalcázarit, kapiteni Miguel Muñoz e shtyu qytetin në vendin e tij të tanishëm më 1537, ku kapelani Santos de Añasco festoi një masë në vendin e pushtuar nga Kisha La Merced sot dhe Belalcázar e caktoi Pedro de Ayala si autoriteti i parë komunal.

## Gjeografia
Santiago de Cali ndodhet në një luginë. Pjesa lindore e qytetit kufizohet nga lumi Kauka. Ka disa lumenj që zbresin nga Brezi Malor Perëndimor dhe bosh në lumin Kauka, duke kaluar nëpër zonën metropolitane të Cali. Në pjesën perëndimore të qytetit lumi Aguacatal rrjedh në lumin Cali, i cili vazhdon deri në lumin Kauka. Në jug, lumenjtë Cañaveralejo, Lilí dhe Meléndez derdhen në kanalin jugor të CVC-së, të cilat gjithashtu zhduken në lumin Kauka. Më larg në jug, brigjet e lumit Pance janë një vend popullor për rekreacion dhe argëtim.

## Klima
Sipas klasifikimit të klimës Köppen, Cali ka klimë tropikale savanna. Temperatura mestare e Calit është 25 °C, ku temperatura mestare e ulët është 18.5 °C dhe e larta prej 31 °C.

Për shkak të afërsisë me ekuatorin, nuk ka ndryshime të mëdha sezonale në Cali. Megjithatë, vendasit i referohen sezonit të thatë si "verë" e qytetit, në të cilën temperaturat mund të rriten në 34 deri në 36 °C dhe të zbresin në 18-19 °C gjatë natës. Gjatë sezonit të shiut (ose "dimrit") temperaturat mund të rriten në 28-29 °C dhe të zbresin në 16 deri në 17 °C gjatë natës. Ka zakonisht dy stinë me shi: nga marsi deri në maj dhe nga tetori deri në nëntor. Megjithatë, shiu mund të pritet të bjerë në çdo moment gjatë vitit, duke ushqyer bimësinë e përhershme të gjelbër dhe të harlisur të qytetit. Temperatura më e lartë e regjistruar ndonjëherë ishte 36.6 °C në korrik 1997, dhe temperatura më e ulët e regjistruar ndonjëherë ishte 13.4 °C në gusht 1978.

## Transporti
### Aeroporti
Santiago de Cali shëbehet nga Aeroporti Ndërkombëtar Alfonso Bonilla Aragón që ndodhet në qytetin e Palmirës dhe është aeroporti i tretë më i madh në Kolumbi.

Baza Ajrore Marco Fidel Suárez është aeroport ushtarak afër qendrës së qytetit. Ndodhet në anën lindore të qytetit dhe i përket Forcës Ajrore Kolumbiane. Përdoret si një nga qendrat kryesore të trajnimit për pilotët luftarak të vendit.

## Kultura
### Panairi Cali
"Panairi Cali" (Spanjisht: La Feria de Cali) është ngjarja kryesore kulturore në qytet. Është një panair që është festuar që nga viti 1957. Panairi festohet nga 25 deri më 30 dhjetor. Panairi njihet edhe si "La Feria de la Caña" (panairi i kallam sheqerit) dhe "La Feria de la salsa" (Panairi i Salsës). Njerëzit kënaqen me shumë aktivitete si koncerte salsa, luftë me dema, parada, aktivitete atletike, konkurse dhe ekspozita kulturore.

### Muzika Salsa
Qyteti njihet me emrin “kryeqyteti botëror i Salsës” duke i dhënë dashuri qytetit për muzikën afrikano-karaibeve. Festovali Veror i Salsës mbahet në fillim të korrikut që zgjat një javë. Zakonisht përmban koncerte dhe vallëzime. Në ditën e fundit e së premtes të çdo muaji mbahet një ngjarje që quhet “Delirio”, tashmë e njohur ndërkombëtarisht me shfaqjet më spektakolare të salsa, të paraqitura në stilin "Las Vegas". Është bërë një tërheqje shumë e rëndësishme për turistët që të vizitojnë qytetin.

## Binjakëzimet
*  Praga, Republika Çeke
*  Santiago de Compostela, Spanja
*  Palos de la Frontera, Spanja
*  Guadalajara, Meksika
*  Miami, SHBA
*  Brighton, Mbretëria e Bashkuar
*  Orlando, SHBA
*  Santiago de Querétaro, Meksika
*  Montevideo, Uruguaja
*  Mynih, Gjermania
*  Brazilia, Brazil

## Referime