Muzeu i pafajësisë (muze)

**Muzeu i pafajësisë** () është një muze në një shtëpi të shekullit të 19-të në Stamboll (Çukurxhuma) krijuar nga romancieri Orhan Pamuk si shoqërues i romanit të tij *Muzeu i Pafajësisë*. Muzeu dhe romani u krijuan në të njëjtën kohë, në qendër të historive të dy familjeve të Stambollit. Më 17 maj 2014, muzeu u shpall fitues i çmimit Muzeu Evropian i Vitit. 

Rrëfimi dhe muzeu ofrojnë një vështrim në jetën e klasës të lartë të Stambollit nga vitet 1970 deri në fillim të viteve 2000. Romani detajon historinë e Kemalit, një stambollit i pasur që bie në dashuri me kushërirën e tij të largët dhe muzeu tregon artefaktet e historisë së tyre të dashurisë. Sipas faqes së internetit të muzeut, koleksioni, i cili përfshin më shumë se një mijë objekte, paraqet ato që personazhet e romanit "i kanë përdorur, veshur, dëgjuar, parë, mbledhur dhe ëndërruar, të gjitha të rregulluara në mënyrë të përpiktë në kuti dhe kabinete ekrani". 

## Historia 
Pamuk fillimisht filloi të mbledhë objekte për muzeun në mesin e viteve 1990. "Doja të mblidhja dhe të ekspozoja objektet "reale" të një historie imagjinare në një muze dhe të shkruaja një roman bazuar në këto objekte," tha ai. Pamuk deklaron se disa nga objektet e shfaqura në muze janë nga familja dhe miqtë, ndërsa të tjerët u gjetën diku tjetër në Stamboll, ose u mblodhën nga e gjithë bota. Sidoqoftë, ai nuk ka specifikuar se cilat nga objektet lidhen drejtpërdrejt me jetën e tij; ai pohon se narracioni i muzeut duhet të pasqyrojë atë të romanit dhe jo të tijin, duke thënë se, "Ky nuk është muzeu i Orhan Pamuk". Pasi romani u botua në turqisht në vitin 2008, koleksioni i muzeut u finalizua, së bashku me një ekip multidisiplinar të artistëve, stilistëve dhe arkitektëve. Muzeu hapi dyert e tij në prill 2012. 

## Vendndodhja 
Muzeu, i cili përfshin më shumë se një mijë objekte, është në lagjen Çukurcuma të rrethit Beyoğlu të Stambollit në Turqi. Koleksioni është vendosur në një shtëpi të shekullit XIX në cep të Çukurcuma Sk dhe Dalgiç Sk. 

## Koncepti 
I vendosur në një zonë të Stambollit të famshme për dyqanet e vjetra antike që rreshtojnë rrugët e ngushta të tij, muzeu pasqyron karakterin unik të objekteve të përditshme të 1970 të klasës së lartë të Stambollit. Përbëhet nga një seri shfaqjesh, secila që korrespondon me një nga 83 kapitujt në roman. Sipas narracionit, këto objekte u mblodhën dhe u rregulluan nga Kemali, protagonisti i romanit, pasi ato lidhen me kujtimet e tij për Fysunin, interesin e tij të dashurisë përgjatë gjithë romanit. Ekranet përfshijnë një kuti të madhe xhami që përmbajnë 4.223 bishta cigaresh, secila e tymosur nga Fysuni, një koleksion mbajtëse kripe dhe piktura dhe harta të rrugëve të Stambollit, ku zhvillohet narracioni. Gjithçka në katër katet e muzeut referon romanin dhe epokën e kaluar në të cilën është vendosur libri. Pavarësisht bashkimit të muzeut dhe romanit, Pamuk pohon se muzeu dhe romani mund të provohen të pavarur nga njëri-tjetri: "ashtu si romani është plotësisht i kuptueshëm pa vizitë në muze, po kështu muzeu është një vend që mund të vizitohet dhe përjetohet më vete." 

Pamuk zhvilloi idenë për muzeun dhe romanin paralelisht që në fillim; muzeu nuk 'bazohet ’në roman, dhe po kështu romani nuk është shkruar për ta zënë muzeun. Kjo zbardhje e linjave midis të dyve është hulumtuar si në romanin *Muzeu i pafajësisë,* ashtu edhe në katalogun e muzeut, *Pafajësia e objekteve.* Në fillim të viteve 1990, Pamuk filloi të mbledhë objekte nga e kaluara që ai i shihte dhe i pëlqente në dyqanet e hedhurinave të tregtarëve dhe shtëpitë e miqve, duke formuar gradualisht narracionin që do të bëhej Muzeu i pafajësisë. Nëse ai shihte një objekt që mendonte se i përshtatet romanit në një dyqan të hedhurinave, ai e blinte atë dhe e përshkruante atë në tekst. Ai mund të pengohej në një objekt që do të frymëzonte një histori të re në roman; ose mund të kërkonte objekte që të përshtaten me një histori ekzistuese. 

### Manifesti për Muzetë 
Në "*Pafajësinë e objekteve*", një katalog që përshkruan krijimin e dyshes roman-muze, Pamuk hedh një manifest për muzetë. Në të, Pamuk bën thirrje për shkëmbimin e "muzeve të mëdhenj kombëtarë si Luvri dhe Hermitacioni" për muze "më të vegjël, më individualë dhe më të lirë", duke treguar "tregime" në vend të "historive". Një muze, shkruan ai, duhet të punojë në cilësinë e tij për të "zbuluar njerëzimin e individëve". 

## Lidhje të jashtme 
*  (në anglisht dhe në turqisht) 
* Muzeu i pafajësisë në Institutin Kulturor të Google 
* Faqja e projektit të Sunder-Plassmann Architekten (gjermanisht)

## Referime