Ndotja plastike

alt=|parapamje|400x400px| Ndotja plastike në breg të detit
**Ndotja plastike** është akumulimi i objekteve dhe mbetjeve plastike (p.sh. shishe plastike, qese, etj.) në tokë për mjedisin që ndikon negativisht në kafshë të egra, vendbanim të kafshëve të egra, dhe njerëzit.   Plastikat që veprojnë si ndotës kategorizohen në mbeturina mikro, meso - ose makro, bazuar në madhësinë.  Plastikat janë të lira dhe të qëndrueshme, dhe si rezultat nivelet e prodhimit të plastikës nga njerëzit janë të larta.  Sidoqoftë, struktura kimike e shumicës së plastikës i bën ato rezistente ndaj shumë proceseve natyrore të degradimit dhe si rezultat ato janë të ngadalta në degradim.  Së bashku, këta dy faktorë kanë çuar në një rritje të lartë të ndotjes plastike në mjedis. 

Ndotja plastike mund të prek tokën, rrugët ujore dhe oqeanet. Vlerësohet se 1.1 deri 8.8 milion ton mbeturina plastike hyjnë në oqean nga komunitetet bregdetare çdo vit.  Organizmat e gjallë, veçanërisht kafshët detare, mund të dëmtohen ose nga efektet mekanike, të tilla si ngatërrimi në objektet plastike, problemet që lidhen me gllabërimin e mbeturinave plastike, ose përmes ekspozimit ndaj kimikateve brenda plastikës që ndërhyjnë në fiziologjinë e tyre. Efektet tek njerëzit përfshijnë prishjen e mekanizmave të ndryshëm hormonalë. 

Që nga viti 2018, rreth 380 milion ton plastikë prodhohen në të gjithë botën çdo vit. Nga vitet 1950 deri në vitin 2018, rreth 6.3 miliardë ton plastikë janë prodhuar në të gjithë botën, nga të cilat rreth 9% është ricikluar dhe 12% të tjera janë djegur.  Kjo sasi e madhe e mbeturinave plastike hyn në mjedis, me studime që sugjerojnë se trupat e 90% të detit përmbajnë mbeturina plastike.   Në disa zona ka pasur përpjekje të konsiderueshme për të zvogëluar nivelin e ndotjes plastike përmes zvogëlimit të konsumit plastik, pastrimit të mbeturinave dhe promovimit të riciklimit të plastikës.   

Disa studiues sugjerojnë që deri në vitin 2050 mund të ketë më shumë plastikë sesa që ka peshqë në oqeane për nga pesha.  

## Shih edhe 
* Ndotja
* Plastika
* Plastisfera
* Ndotja e ujit
* Ndotja e ajrit
* Ndotja e tokës

## Referime 
## Literatura 
* 
* 
* Knight, Geof (2012). Plastic Pollution. Capstone.  
* Clive Cookson, Leslie Hook (2019), Millions of pieces of plastic waste found on remote island chain, Financial Times, retrieved 31 December 2019
* Colette, Wabnitz & Wallace J. Nichols. Editorial: Plastic Pollution: An Ocean Emergency. 3 March 2010. 28 January 2013.
* Biodegradable Plastics and Marine Litter. Misconceptions, concerns and impacts on marine environments, 2015, United Nations Environment Programme (UNEP), Nairobi.
* A million bottles a minute: world's plastic binge 'as dangerous as climate change'. *The Guardian*. 28 June 2017.
* Guess What's Showing Up In Our Shellfish? One Word: Plastics. NPR. 19 September 2017
* Microplastic pollution revealed ‘absolutely everywhere’ by new research. *The Guardian*. 6 March 2019
* After bronze and iron, welcome to the plastic age, say scientists. *The Guardian*. 4 September 2019.
* Planet Plastic: How Big Oil and Big Soda kept a global environmental calamity a secret for decades. *Rolling Stone*. 3 March 2020.