Arsimi femëror

**Arsimi femëror** është një term për një grup kompleks çështjesh dhe debatesh që lidhen me arsimin ( arsimi fillor, arsimi i mesëm, arsimi terciar dhe edukimi shëndetësor në veçanti) për vajzat dhe gratë.   Shpesh quhet edhe **arsimimi i vajzave** ose **arsimimi i grave.** Ai përfshin fusha të barazisë gjinore dhe aksesit në arsim. Arsimi dhe edukimi i vajzave dhe grave është i rëndësishëm sidomos për zbutjen e varfërisë.  Tema tjera më të gjera të ndërlidhura përfshijnë edukimin njëgjinor dhe edukimin fetar për gratë, në të cilat arsimi ndahet sipas linjave gjinore.

## Hyrje 
]]
Pabarazitë në arsim për vajzat dhe gratë janë komplekse:  gratë dhe vajzat përballen me barriera të qarta për hyrjen në shkollë, për shembull, dhuna ndaj grave ose ndalimi i vajzave për të shkuar në shkollë, ndërsa problemet e tjera janë më sistematike dhe më pak të qarta, për Për shembull, pabarazitë arsimore në shkencë, teknologji, inxhinieri dhe matematikë (STEM) janë të rrënjosura thellë, madje edhe në Evropë dhe Amerikën e Veriut.  Në disa vende perëndimore, gratë kanë tejkaluar burrat në shumë nivele arsimore. Për shembull, në Shtetet e Bashkuara në 2005/2006, gratë fituan 62% të diplomave të asociuar, 58% të diplomave bachelor, 60% të diplomave master dhe 50% të doktoraturës. 

Përmirësimi i niveleve arsimore të vajzave është demonstruar se ka ndikime të qarta në shëndetin dhe të ardhmen ekonomike të grave të reja, gjë që përmirëson perspektivat e të gjithë komunitetit të tyre.  Shkalla e vdekshmërisë foshnjore e foshnjave nënat e të cilave kanë marrë arsim fillor është sa gjysma e vdekshmërisë foshnjore të fëmijëve nënat e të cilëve janë analfabete .  Në vendet më të varfra të botës, 50% e vajzave nuk ndjekin shkollën e mesme.      Megjithatë, hulumtimet tregojnë se çdo vit shtesë në shkollë për vajzat rrit të ardhurat e tyre gjatë gjithë jetës me 15%. Përmirësimi i arsimimit të femrave, dhe rrjedhimisht potencialit fitues të femrave, përmirëson standardin e jetesës për fëmijët e tyre, pasi femrat investojnë më shumë nga të ardhurat e tyre në familjet e tyre sesa meshkujt.  Megjithatë, mbeten shumë pengesa për arsimimin e vajzave. Në disa vende afrikane, si në Burkina Faso, vajzat nuk kanë gjasa të ndjekin shkollën për arsye të tilla themelore si mungesa e tualetit privat për vajzat. 

Arsimi rrit nivelin e një gruaje (dhe partnerit të saj dhe familjes) të vetëdijes për shëndetin dhe shëndetin.    Rritja e niveleve të arsimimit dhe trajnimit të avancuar të grave gjithashtu priret të vonojë fillimin e aktivitetit seksual, martesën e parë dhe lindjen e parë të fëmijës.   Për më tepër, më shumë arsim rrit gjasat për të mbetur beqar, për të mos pasur fëmijë ose për të mos pasur martesë formale, ndërkohë që rrit nivelet e partneriteteve afatgjata.   Edukimi i grave është i rëndësishëm edhe për shëndetin e grave, duke rritur përdorimin e kontraceptivëve duke ulur infeksionet seksualisht të transmetueshme dhe duke rritur nivelin e burimeve në dispozicion të grave që divorcohen ose janë në situatë dhune në familje.  Arsimi gjithashtu përmirëson komunikimin e grave me partnerët dhe punëdhënësit dhe shkallën e pjesëmarrjes së tyre qytetare .  

Për shkak të efekteve të gjera të edukimit të femrave në shoqëri, zbutja e pabarazive në arsim për gratë është theksuar në Objektivi 4 i Zhvillimit të Qëndrueshëm "Arsim cilësor për të gjithë" dhe i lidhur thellësisht me Objektivin e Zhvillimit të Qëndrueshëm 5 "Barazia Gjinore". Edukimi i vajzave (dhe fuqizimi i grave në përgjithësi) në vendet në zhvillim çon në zhvillim më të shpejtë dhe një ulje më të shpejtë të rritjes së popullsisë, duke luajtur kështu një rol të rëndësishëm në adresimin e çështjeve mjedisore si zbutja e ndryshimeve klimatike .  Projekti Drawdown vlerëson se edukimi i vajzave është veprimi i gjashtë më efikas kundër ndryshimeve klimatike (përpara fermave diellore dhe energjisë bërthamore ). 

## Tematikat 
### Dhuna ndaj grave 
Dhuna ndaj grave mësuese u bë një çështje politike në Suedi gjatë periudhës 1900-1940    Deri në vitin 1900, 66 për qind e mësuesve të Suedisë ishin gra, shumë prej të cilave punonin në zona të izoluara rurale, ku përballeshin me vetminë dhe kërcënimin e dhunës nga meshkujt. Politikanët, mësueset dhe autoret femra debatuan për një sërë zgjidhjesh për të reduktuar këto kërcënime, të tilla si sigurimi i mësuesve me qen roje, armë dhe telefona. 

Në Pakistan, u gjet një marrëdhënie negative midis nivelit formal të arsimimit që një grua arrin dhe gjasave për dhunë ndaj asaj gruaje (After, 2013).   Studiuesi përdori kampionimin e përshtatshëm të topave të borës, një metodë kampionimi ku referohen pjesëmarrësit. Çështjet etike dhe të privatësisë e bënë këtë metodën më të përshtatshme. Një informator luajti një rol të madh në mbledhjen e informacionit që më pas u kontrollua. Mostra e viktimave të dhunës përbëhej nga gra të martuara nga mosha 18-60 vjeç si nga komunitetet rurale ashtu edhe ato urbane. Studimi përshkroi forma të ndryshme të dhunës fizike që tashmë janë të pranishme dhe ofroi një ide se çfarë kalojnë gratë, madje edhe nëpër komunitete (rurale dhe urbane). Edukimi në këtë studim u theksua si zgjidhja dhe domosdoshmëria në eliminimin e dhunës. Nevojitet një diskutim i barrierave politike dhe sociale. 

Marrëdhënia është shumë më e komplikuar nga sa duket, gratë mund të jenë analfabete, por prapë të fuqizohen (Marrs Fuchsel, 2014). Gratë emigrante latine (ILW) ishin pjesë e një studimi cilësor me 8 deri në 10 grupe pjesëmarrëse, në të njëjtën kohë, dhe përfunduan një program 11-javor të përqendruar në vetëvlerësimin, ndërgjegjësimin për dhunën në familje dhe marrëdhëniet e shëndetshme. Gratë Latine emigrante (ILW) është një grup shumë i prekur nga dhuna në familje. Ndonëse ky program u zhvillua jashtë një klase tradicionale, dialogu, të menduarit kritik dhe mirëqenia emocionale u theksuan, fusha që duhet të fitohen gjatë shkollës. Së fundi, edhe pse shumë nga gratë ishin analfabete, ato ishin ende në gjendje të dilnin me një ndjenjë më të fortë kontrolli mbi jetën e tyre, një aftësi e rëndësishme jetësore. 

Vende të ndryshme përjetojnë forma të ndryshme të dhunës ndaj grave dhe vajzave, të cilat në Nigeri, UNICEF vuri në dukje 16 fakte për një rast të tillë.  Disa nga ato fakte përfshijnë: efektet fizike, efektet psikologjike, efektet afatshkurtra dhe afatgjata; efektet mbi viktimat, fëmijët, shoqërinë ndër të tjera Ka faktorë që nxisin dhunën ndaj grave, të cilat duhet të bëhen të hapura për publikun. Nevojitet edukimi i duhur i grave dhe vajzave për t'i shpëtuar nga tragjedia e quajtur dhunë. Zhvillimi mund të jetë i mundur nëse individët janë në gjendje të mësojnë zakone pozitive që do t'i shmangin ata nga dhuna. World Health tregoi se në mbarë globin rreth 30% e grave përjetojnë dhunë qoftë nga bashkëshorti intim ose nga të afërmit. 

### Fuqizimi i grave 
Sistemet arsimore ndryshojnë në administratë, kurrikulë dhe personel, por të gjitha kanë një ndikim tek studentët të cilëve u shërbejnë.   Ndërsa gratë kanë fituar të drejta, arsimi formal është bërë një simbol i përparimit dhe një hap drejt barazisë gjinore. Në mënyrë që të ekzistojë barazia e vërtetë gjinore, duhet të merret një qasje gjithëpërfshirëse. Diskutimi i fuqisë së vajzave dhe edukimit të grave si zgjidhje për eliminimin e dhunës ndaj grave dhe varësisë ekonomike nga burrat ndonjëherë mund të marrë dominim dhe të rezultojë në shtypjen e të kuptuarit se si konteksti, historia dhe faktorë të tjerë ndikojnë tek gratë (Shenila Khoja-Moolji, 2015). Për shembull, kur sekretarja e mëparshme e Shtetit, Hillary Clinton, iu referua tragjedive të Malala Yousafzai në Pakistan dhe rrëmbimit të vajzave në Chibok, Nigeri, si të krahasueshme, duke përdorur edukimin e vajzave si fokus, historia dhe konteksti u injoruan. Ajo që çoi në pushkatimin e Malalës u reduktua vetëm në edukimin e saj si vajzë. Ndërhyrja e Shteteve të Bashkuara, varfëria dhe korrupsioni dhe paqëndrueshmëria e qeverisë nuk u trajtuan. 

Sistemet arsimore dhe shkollat luajnë një rol qendror në përcaktimin e interesit të vajzave për lëndë të ndryshme, duke përfshirë lëndët STEM, të cilat mund të kontribuojnë në fuqizimin e grave duke ofruar mundësi të barabarta për të hyrë dhe për të përfituar nga arsimi cilësor STEM. 

### Ndikim mjedisor 
Arsimi i vajzave (dhe fuqizimi i grave në përgjithësi) në vendet në zhvillim çon në zhvillim më të shpejtë dhe një ulje më të shpejtë të rritjes së popullsisë . Prandaj ka një ndikim të rëndësishëm në çështjet mjedisore si ndryshimi i klimës . Rrjeti kërkimor Drawdown vlerëson se edukimi i vajzave është veprimi i gjashtë më efikas kundër ndryshimeve klimatike (përpara fermave diellore, energjisë bërthamore, pyllëzimit dhe shumë veprimeve të tjera). 

Pajisja e grave dhe vajzave me aftësi dixhitale i ndihmon ato të vendosen në pozita të barabarta me burrat me njohuri digjitale dhe hap mundësi të panumërta për rritjen e agjencisë dhe zgjedhjes. Uebsajtet dhe aplikacionet celulare për shëndetin dhe të drejtat ligjore, për shembull, mund t'i ndihmojnë gratë të marrin vendime të informuara për të mbrojtur dhe kujdesur për veten dhe familjet e tyre, ndërsa rrjetet sociale në internet dhe komunikimet dixhitale i lejojnë gratë të shpërndajnë informacion dhe të ndajnë njohuri përtej komunitetit të tyre të afërt. 

### Aftësia e kufizuar 
Arsimi për gratë me aftësi të kufizuara është përmirësuar gjithashtu. Në vitin 2011, Giusi Spagnolo u bë gruaja e parë me Sindromën Down që u diplomua në kolegj në Evropë (ajo u diplomua në Universitetin e Palermos në Itali).  

## Shih edhe 
* Arsimi
* Koedukimi
* Monoedukimi
* Barazia gjinore
* Të drejtat e grave
* Gratë në shkencë
* Dallimet gjinore në arsimim
* Dita Ndërkombëtare e Grave dhe Vajzave në Shkencë

## Literatura 
* Acker, Sandra et al. eds. *World Yearbook of Education 1984: Women and Education* (1984)
* Conway, Jill Kerr and Susan C. Bourque, eds. ''The Politics of Women's Education: Perspectives from Asia, Africa, and Latin America* (1993)
* 
* Eisenmann, Linda. *Historical Dictionary of Women's Education in the United States* (1998) online 
* 
* Kelly, Gail P., ed. *International Handbook of Women's Education* (Greenwood Press, 1989).
* 
* Mak, Grace C.L. *Women, Education and Development in Asia: Cross-National Perspectives* (2017).
* Miller, Pavla. "Gender and education before and after mass schooling." in Teresa A. Meade and Merry E. Wiesner-Hanks, eds. *A companion to gender history* (2004): 129–145.
* Purvis, June. *A history of women's education in England* (Open University, 1991).
* 
* Rogers, Rebecca. "Learning to be good girls and women: education, training and schools." in Deborah Simonton, ed., *The Routledge History of Women in Europe since 1700* (2006). 111–151.
* Rury, John L. *Education and Women's Work: Female Schooling and the Division of Labor in Urban America, 1870-1930* (1991).
* 
* 
* Sheldon, Kathleen. *Historical dictionary of women in Sub-Saharan Africa.* (Rowman & Littlefield, 2016)
* Sperling, Gene B., and Rebecca Winthrop, eds. *What works in girls' education: Evidence for the world's best investment* (Brookings Institution Press, 2015).
* Tolley, Kim. *The science education of American girls: A historical perspective* (Routledge, 2014).
* Tyack, David, and Elizabeth Hansot. *Learning together: A history of coeducation in American public schools* (1992).
* Woody, Thomas. *A History of Women's Education in the United States'' (2 vols. 1929)

## Referime