Puthja e Judës

[parapamje| *Puthja e Judës* (1304–1306), afresk nga [Gjoto|Giotto, Scrovegni Chapel, Padova, Itali]]
**Puthja e Judës**, e njohur edhe si **Tradhtia e Krishtit**, është akti me të cilin Juda e identifikoi Jezusin para turmës me shpata dhe shkopinj që kishin ardhur nga krerët e priftërinjve dhe pleqtë e popullit për ta arrestuar, sipas Ungjijve Sinoptikë. Puthja jepet nga Juda në Kopshtin e Gjetsemanit pas Darkës së Fundit dhe çon drejtpërdrejt në arrestimin e Jezusit nga forcat policore të Sinedrit.

Satani kishte hyrë në Judë. Kjo është kur Juda vendos se do të flasë me një nga të dymbëdhjetët, Iskariotin. Atëherë Juda vendosi të fliste me kryepriftin si dhe me të gjithë zyrtarët e rojës së tempullit për t'u treguar se si do ta tradhtonte Jezusin. Të gjithë ishin shumë të lumtur me lajmin që sapo u kishte thënë Juda, kështu që të gjithë vendosën t'i paguanin para për ta tradhtuar Jezusin.

Brenda jetës së Jezusit në Dhiatën e Re, ngjarjet e identifikimit të tij me forcat armiqësore dhe ekzekutimi i mëpasshëm parashikohen drejtpërdrejt si kur Jezusi parashikon tradhtinë e tij dhe Jezusi parashikon vdekjen e tij. 

Më gjerësisht, një *puthje e Judës* mund t'i referohet "një akti që duket të jetë një akt miqësie, i cili në fakt është i dëmshëm për marrësin". 

Në krishterim, tradhtia e Jezusit vajtohet të mërkurën spiune (të Mërkurën e Shenjtë) të Javës së Shenjtë.  

## Në Dhiatën e Re 
Juda ishte edhe një dishepull i Jezusit dhe një nga dymbëdhjetë Apostujt fillestarë. Shumica e Apostujve e kishin origjinën nga Galilea, por Juda erdhi nga Judea.  Ungjijtë e Mateut (26:47–50) dhe Markut (14:43–45) përdorin të dy foljen greke καταφιλέω, që do të thotë "të puthësh, të përkëdhelësh; i dallueshëm nga φιλεῖν; veçanërisht të një puthjeje dashurore."  Është e njëjta folje që përdor Plutarku për të përshkruar një puthje të famshme që Aleksandri i Madh i dha Bagoas.  Folja e përbërë () "ka forcën e një përshëndetjeje të theksuar, të dukshme."  Teologu luteran Johann Bengel sugjeron që Juda e puthi atë "në mënyrë të përsëritur": "ai e puthi Atë më shumë se një herë në kundërshtim me atë që ai kishte thënë në vargun e mëparshëm: φιλήσω (Mateu 26:48) dhe e bëri këtë si nga ndjenja dashamirëse." 

Sipas Mateut 26:50, Jezusi u përgjigj duke thënë: "Mik, bëj atë që je këtu për të bërë". Luka 22:48 citon Jezusin duke thënë: "Judë, a po e tradhton Birin e Njeriut me një puthje?" 

Arrestimi i Jezusit pason menjëherë. 

## Komentimi 
Justus Knecht komenton puthjen e Judës, duke shkruar:

Cornelius a Lapide në *komentin e tij të Madh* shkruan:

## Në art 
Skena përfshihet pothuajse gjithmonë, qoftë si vetë Puthja, qoftë si momenti më pas, Arrestimi i Jezusit, apo të dyja të kombinuara (si më sipër), në ciklet e Jetës së Krishtit në art apo Pasionit të Jezusit në media të ndryshme. Në disa cikle bizantine është e vetmja skenë para Kryqëzimit.  Disa shembuj përfshijnë:

* Ndoshta më i njohur është nga cikli i Giotto-s në kapelën Scrovegni në Padova
* *Marrja e Krishtit* nga Caravaggio 
* Një mozaik bizantin i shekullit të gjashtë në Ravenna
* Një afresk nga Barna da Siena
* Një skulpturë që përfaqëson Puthjen e Judës shfaqet në fasadën Passion të bazilikës Sagrada Família në Barcelonë

## Shiko gjithashtu 
* Pazari i Judës
* Kronologjia e Jezusit
* Ungjilli i Judës
* Puthja e vdekjes (mafia)

## Referime