Punësimi i refugjatëve

**Punësimi i refugjatëve** i referohet punësimit të refugjatëve . Marrja e aksesit në punën e paguar legale mund të jetë një kërkesë për statusin e azilit ose shtetësinë në një vend pritës dhe mund të bëhet me ose pa ndihmën e organizatave joqeveritare. Në disa raste specifike, refugjatëve mund t'u jepet punë edhe nga OJQ-të gjatë rrugës për në destinacionin e tyre të synuar (pra duke punuar në një vend midis vendit të destinacionit të synuar dhe vendit të origjinës). Kjo e fundit mund të ndodhë, nëse vendi i destinacionit i ka mbyllur kufijtë për migrantët dhe nëse qëndrimi në vendin e origjinës nuk është një opsion (dmth. për shkak të mungesës së mundësive ekonomike, ndikimit të ndryshimeve klimatike ose pasigurisë në vendin e origjinës). 

## Integrimi i fuqisë punëtore të refugjatëve 
Refugjatët shpesh ballafaqohen me mospunësim, papunësi dhe punësim në ekonominë informale. Në këtë kuptim, shumë studiues dhe praktikues kërkojnë jo vetëm punësim të thjeshtë të refugjatëve, por një integrim të suksesshëm të fuqisë punëtore të refugjatëve.  Integrimi i fuqisë punëtore të refugjatëve kuptohet si një proces në të cilin refugjatët përfshihen në aktivitete ekonomike (punësim ose vetëpunësim), të cilat janë në përpjesëtim me qëllimet profesionale të individëve dhe kualifikimet dhe përvojën e mëparshme, dhe ofrojnë siguri të përshtatshme ekonomike dhe perspektiva për avancim në karrierë. 

## Marrëveshjet e punësimit të refugjatëve 
145 vende kanë nënshkruar Konventën në lidhje me Statusin e Refugjatëve .  Në vendet që kanë nënshkruar Konventën në lidhje me Statusin e Refugjatëve, refugjatët kanë të drejtën e punësimit fitimprurës sipas Kapitullit 3.  Tre nene në Kapitullin 3 kanë të bëjnë me punësimin e refugjatëve.

* Neni 17 kërkon që vendet duhet t'u japin refugjatëve të njëjtat të drejta punësimi si shtetasit dhe t'i përjashtojnë refugjatët nga kufizimet e aplikuara ndaj të huajve nëse ata përmbushin një nga kushtet e mëposhtme:
** Ai ka përfunduar tre vjet qëndrim në vend;
** Ai ka një bashkëshort me shtetësinë e vendit të banimit. Një refugjat nuk mund të përdorë përfitimet e kësaj dispozite nëse ai ka braktisur bashkëshorten;
** Ai ka një ose më shumë fëmijë që kanë shtetësinë e vendit të banimit.
* Neni 18 thotë se refugjatëve u lejohen të njëjtat të drejta për vetëpunësim si të huajt në vend.
* Neni 19 lejon që refugjatët me diploma të njohura nga autoritetet shtetërore të kenë të njëjtin trajtim si të huajt në vend.

Vende të ndryshme mund të kenë gjithashtu kërkesa ose ligje shtesë për të fituar punësim. Mund të jetë ende e vështirë për refugjatët të fitojnë punësim të ligjshëm edhe në vendet që kanë nënshkruar konventën.

Individët zakonisht duhet të kenë statusin e refugjatit përpara se të lejohen të punësohen. Vendet zakonisht kanë proceset e tyre të azilit për të akorduar statusin e refugjatit. Në SHBA, kjo nënkupton marrjen e miratimit nga Programi i Shteteve të Bashkuara për pranimin e refugjatëve .  Në disa vende, statusi i refugjatit përcaktohet nga UNHCR . 

Disa vende si Britania e Madhe, Australia, Kanadaja, Kili, Greqia, Meksika, Norvegjia dhe Suedia gjithashtu lejojnë azilkërkuesit të kenë akses në punësim përpara se të marrin statusin e refugjatit nëse plotësojnë disa kushte.  Vende të tjera si Gjermania gjithashtu lejojnë individët, aplikimet për refugjatë të të cilëve janë refuzuar, por nuk janë në gjendje të kthehen në shtëpi për të hyrë në punësim të ligjshëm.  Megjithatë, në shumicën e vendeve që nuk janë nënshkruese të Konventës në lidhje me Statusin e Refugjatëve dhe veçanërisht në vendet në zhvillim, refugjatët nuk lejohen të punojnë ligjërisht. Shumë refugjatë në këto vende ende punojnë, por e bëjnë këtë në ekonominë informale . 

### Përfitimet e punësimit të refugjatëve 
Punësimi i refugjatëve konsiderohet si një nga mënyrat për të ndihmuar refugjatët të integrohen në vendin pritës. Punësimi ndihmon në rritjen e vetëbesimit dhe varësisë së refugjatëve nga shërbimet sociale.  Punësimi do të ndihmonte gjithashtu në rritjen e aksesit në shërbime të tjera thelbësore si kujdesi shëndetësor dhe arsimi. Në përgjithësi, kjo do të çonte në përmirësimin e standardeve të jetesës. 

Vendi pritës zakonisht përfiton gjithashtu pasi refugjatët fitojnë punësim të ligjshëm, ai ndihmon në rritjen e ekonomisë dhe rritjen e bazës së taksave. Studimet kanë vlerësuar se ndikimi i legalizimit të punësimit të emigrantëve në rritjen ekonomike të SHBA është 0.8% ose rreth 15.2 miliardë dollarë në vit.  Një studim i ngjashëm në Malajzi vlerëson se ndikimi i legalizimit të punësimit për refugjatët do të jetë 3 miliardë RM në rritjen e PBB-së deri në vitin 2024 dhe një rritje prej 50 milionë RM në të ardhurat tatimore.  Kjo ndodh përmes mekanizmave të ndryshëm, duke përfshirë rritjen e shpenzimeve konsumatore nga refugjatët që kanë të ardhura të përmirësuara.

Rrjedhimisht, rritja e ekonomisë pritet të krijojë edhe vende të reja pune. Kjo është veçanërisht pasi refugjatët priren të plotësojnë punë me vlerë më të ulët, të cilat zakonisht janë gjithashtu punë që vendasit i shmangen në vendet e zhvilluara. Kjo i bën bizneset më produktive dhe krijon rritje të industrisë.  Ai gjithashtu inkurajon vendasit të specializohen dhe të përmirësohen në punë me vlerë më të lartë.  Aty ku refugjatët lejohen të fillojnë biznese, ata gjithashtu krijojnë vende pune që punësojnë vendasit. Një studim vlerëson në Turqi, se sipërmarrësit sirianë punësojnë 9.4 punonjës, shumica e të cilëve janë vendas turq. 

## Shih edhe 
* Refugjatët
* Kamp refugjatësh
* Shëndeti i refugjatëve

## Referime