Kultura në Prishtinë

**Prishtina**, si kryeqytet i Kosovës, është qendra kulturore dhe artistike e zhvillimit të të gjithë shqiptarëve që jetojnë në Kosovë. Departamenti i çështjeve kulturore është vetëm një nga segmentet që i organizon ngjarjet kulturore, të cilat e bëjnë të Prishtinën, një nga qytetet me tradita më të theksuar kulturore e artistike. Biblioteka "**Hivzi Sylejmani**" është themeluar 70 vjet më parë dhe kjo është një nga bibliotekat më të mëdha në lidhje me numrin e librave në inventarin e saj, gati **100.000**. Të gjitha këto libra janë në shërbim për lexuesit e regjistruar në bibliotekë.
"**Mbretëresha e Dardanisë**" ose **Hyjnesha në Fron** është një artefakt që u gjet gjatë disa gërmime në vitin 1955 në fushën e Ulpianës, një periferi e Prishtinës. Ajo daton që nga viti 3500 para erës sonë në Epokën Neolitike dhe është bërë nga balta. Në Prishtinë është edhe "Hamami i Qytetit" dhe shtëpia e Emin Gjikës e cila është transformuar në Muzeun Etnografik. gjithashtu ka arkivin e vet komunal cila është themeluar në vitin 1950 dhe mban të gjitha të dhënat e qytet, komunës dhe rajonit.

### Biblioteka Kombëtare dhe Universitare e Kosovës 
parapamje|Biblioteka Kombëtare e Kosovës
Biblioteka Kombëtare dhe Universitare e Kosovës është themeluar në korrik të vitit 1944. Ajo është institucioni më i lartë i këtij lloji në Kosovë. Me një fond prej mijëra libra, ajo është një nga bibliotekat më të mëdha në rajon. Çdo vit më shumë se **40000** ekzemplarët shtohen në arkivin e bibliotekës.
Të përfshirë në këtë bibliotekë janë disa nën-biblioteka si : Biblioteka Evropiane, Biblioteka e NATO-s, **Biblioteka e Arti bashkëkohor**, **Biblioteka e Artit Muzikor**. Çdo vit, java e bibliotekës organizohet nga biblioteka ku prezantohen vepra të autorëve të ndryshëm, shumë libra botohen dhe mbahen debate rreth letërsisë në Kosovë.
Më shumë se **5000** studentë të ciklit studimor bachelor dhe master janë regjistruar në bibliotekë, ku ata gjejnë të gjithë literaturën që ata kanë nevojë për studimet e tyre. Biblioteka Kombëtare dhe Universitare të Kosovës është e vendosur në kampusin e Universitetit të Prishtinës, përballë Galerisë Kombëtare të Kosovës.

### Biblioteka Hivzi Sylejmani 
parapamje|Biblioteka Hivzi Sylejmani
Biblioteka lokale e Prishtinës "**Hivzi Sylejmani**" u themelua në vitin 1940 me një numër prej afro **1300 ibra**. Nga komuna e Prishtinës, ajo zyrtarisht u themelua më 12 qershor 1963 me emrin "Biblioteka Publike – Miladin Popovic", e cila u ndryshua në "Biblioteka Popullore – Miladin Popovic". Nga viti 1993 deri në vitin 1999 emrin **Miladin Popovic** u hoq pasi ajo u fut me forcë në fillim dhe u emërua "Bibliotekën e Qytetit". Në fund të luftës, emri u ndryshua në "**Biblioteka Komunale – Hivzi Sylejmani**".
Biblioteka ka një fond të madh të librave. Në të gjitha degët e saj ka:

## Teatër 
### Teatri Kombëtar i Kosovës 
parapamje|Teatri Kombëtar – Prishtinë
Teatrit Kombëtar i Kosovës është themeluar në tetor 1946, në Prizren. Ai së pari, ishte me emrin "Teatri Popullore Rajonal" pastaj "Teatri Popullore Provincial" deri në vitin 1999, kur ajo në fund u ndryshua në "Teatri Kombëtar i Kosovës".
Ky ishte institucioni i parë profesionale teatror në Kosovë pas Luftës së Dytë Botërore. Disa muaj pas themelimit, teatri u zhvendos në Prishtinë. Shfaqjet e para të teatrit ishin kryesisht të krijuara nga artistë amator, të talentuar dhe entuziast idealistë të cilët ndihmoheshin nga artistë profesionistë nga teatro të tjera të ish-Jugosllavisë.
Në vitet 1960, ansambli i teatrit ngadalë ishte pasuruar me staf profesional.

## Muzikë 
### Orkestra Filarmonike e Kosovës 
parapamje|Orkestra Filarmonike e Kosovës
Orkestra Filarmonike e Kosovës u themelua në vitin 2000. Në përbërjen e saj, ka 120 anëtarë, duke përfshirë solistë dhe instrumentistë profesionistë të muzikës klasike. Orkestra organizon rreth 25 koncerte në vit. Anëtarët e saj janë shumë aktiv në festivale kombëtare dhe më gjerë, qoftë individualisht, ose në formacione të tjera artistike muzikore.
Kohët e fundit, ata kanë performuar në Japoni. Orkestra ushtron aktivitetin e saj në një objekt të improvizuar (Sallën e Kuqe në Pallatin e Rinisë dhe Sporteve) në mungesë të objektit përkatës.

Ka mjaft kompozitorë shqiptarë të muzikës të cilët kaluan pjesën më të madhe karrierës së tyre në Prishtinë, disa prej të cilëve janë: **Rauf Dhomi **(Kosovë, 1945), **Zeqirja Ballata** (Kosovë, 1943), **Rafet Rudi** (Kosovë, 1949), **Lorenci Antoni **(Kosovë, 1909-1991), **Vinçenc Gjini** (Kosovë, 1935), **Rexho Mulliqi **(Mali i Zi, 1923-1982), **Esat Rizvanolli **(Kosovë), **Fahri Beqiri **(Kosovë, 1936), **Akil Mark Koci **(Kosovë, 1936), **Mendi Mengjiqi **(Kosovë, 1958), **Bahri Mulliqi** (Kosovë), **Baki Jashari** (Kosovë), **Valton Beqiri** (Kosovë, 1967) etj.

## Art 
parapamje|Prishtinë – Galeria e Artit e Kosovës

### Galeria e Arteve e Kosovës 
Galerisë Kombëtare e Artit e Kosovës u themelua në vitin 1979 si një institucion kulturor për paraqitjen e artit pamor t dhe mbledhjen dhe ruajtjen e veprave të vlefshme. Më shumë se 500 ekspozita janë organizuar nga ky institut. Galeria gjithashtu inkurajon artistët e rinj, duke organizuar ekspozita, duke treguar punë nga këta artistë të rinj. Galerisë Kombëtare të Kosovës është e vendosur në kampusin e Universitetit të Prishtinës menjëherë pas Bibliotekës Kombëtare dhe Universitare të Kosovës. Ndërtesa më parë ishte përdorur nga Muzeu Kombëtar i Kosovës.

## Muzetë 
parapamje|Muzeu i Kosovës
Kosova është një pasardhës i popullsisë së lashtë në Gadishullin Ballkanik. Nga era e Pellazgëve dhe Ilirëve, shumë prova janë gjetur në rajonin e Kosovës, ku dikur ishte e principata e Dardanisë. Vetëm 9&nbsp;km në jug-lindje të Prishtinës, ju ende mund të gjeni rrënojat e qytetit të Ulpianës, një qytet i Perandorisë Romake.

### Muzeu Kombëtar 
[majtas|parapamje|Një kopje e një statuje të gjetur në Kllokot, [Kosova|Kosovë, e cila është dërguar në Beograd]]
Muzeu Kombëtar i Kosovës ka një koleksion prej më shumë se 50 mijë eksponate të ndryshme, profile, nga arkeologjia, teknologjia, historia, natyra, etnokultura, folklori, trashëgimia. Çdo gjë që tregon historinë e Kosovës në kohë të ndryshme, nga epoka Neolitike, 6 mijë vjet p.e.s, deri në ditët e sotme, pavarësinë e Kosovës.

Muzeu ka funksionuar që nga viti 1949. Megjithatë, ndërtimi i muzeut është bërë në vitin 1889 dhe është projektuar në bazë të stilit të ndërtimit Austro-hungarez dhe qëllimi i vërtetë ishte vendosja komandës së lartë ushtarake të asaj kohe.

Muzeu është duke punuar në kthimin e 1200 objekteve/artefakteve që janë të rëndësishme për trashëgimia kulturore e Kosovës, të marra nga Serbia në vitin 1998. Muzeu është vendosur në sheshin "Adem Jashari".

parapamje|Muzeu etnografik në Prishtinë

## Galeria

File:Pristina painted bollard - 01.JPG|*Arti rrugor në Prishtinë*
File:Pristina painted bollard - 31.JPG|*Një me shenja rrugore pikturuar në Prishtinë*
File:Philharmonic Orchestra of Kosovo.JPG|*Orkestra Filarmonike e Kosovës*
File:Veshje Tradicionale (5).JPG|*Veshjet tradicionale shqiptare*
File:Veshje Tradicionale (2).JPG|*Veshjet tradicionale shqiptare*
File:Graffiti - Prishtinë.jpg|*Art Graffiti në Prishtinë*
File:The Great Mosque in Prishtina.JPG|*Xhamia e Madhe në Prishtinë*
File:34 Prishtënë - Katedralja.jpg|*Katedralja e së Lumes Nënë Tereza në Prishtinë*
File:Music everywhere.jpg|*Një djalë me një bas kitarë të dyfishtë në tarracën e Pallatit të rinisë dhe sporteve në Prishtinë*
File:NEWBORN Monument.jpg|Monumenti Newborn në 2008
File:NewBorn 2013.JPG|Monumenti Newborn në 2013
File:Newborn monument in 2014.jpg|Monumenti Newborn në 2014

## Shih edhe 
* Prishtinë
* Muzika klasike në Kosovë

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Departamenti i Kulturës në Komunën e Prishtinës
* Biblioteka Kombëtare dhe Universitare e Kosovës
* Panairi i librit në Prishtinë 
* Teatri Kombëtar i Kosovës
* Galeria Kombëtare e Kosovës
* Muzeu Kombëtar
* Qendra Kinematografike e Kosovës
* PriFilmFest