Civeti malaian

**Civeti malaian** ( *Viverra tangalunga* ), i njohur gjithashtu si **civeti malai** ose **civeti orientale** , është një viverrid vendas në gadishuin Malajzian dhe ishujt e Sumatras , Albanska , Borneo , arkipelagu Riau , dhe Filipinet . Ёshtë renditur si " shqetësimi më i vogël " nga IUCN pasi është një shpërndarje relativisht e përhapur, duket se është tolerante ndaj habitateve të degraduara dhe ndodhet në një numër zonash të mbrojtura.

## Takaonomia 
parapamje|Civeti malaian në Muzeun Kombëtar të Filipineve
*Viverra tangalunga* ishte emri shkencor i propozuar nga John Edward Grey në 1832 për një ekzemplar zoologjik të kapur .

## Anatomia 
Bishti i civetit të Malajzisë është i zi sipër dhe i mbështjellë në anën e poshtme.

## Gama dhe habitati 
Gama historike e civetit malaian përfshin Indonezinë , Malajzinë , Brunei , Filipinet dhe Singaporin . Në Malajzi, ai ndodhet në Borneo , ishulli Bangi , ishullin Langkavi , ishullin Penang dhe në gadishullin e Malajzis . Dihet gjithashtu nga Sumatra . U prezantua në Sulavesi dhe Ishujt Maluku .  dhënat e muzeut tregojnë se civeti malaian ndodhet edhe në ishujt indoneziane të Javas, Bavalit dhe Telok Pai dhe në ishullin Filipine Leyte . Në vitin 2012, një individ u fotografua në Singapor. Popullata e civetit malaian në Filipine mund të ketë origjinën në Borneo dhe ishullin e kolonizuar Palavan natyrshëm. Ndoshta më vonë u shpërnda në pjesën tjetër të Filipineve përmes futjes njerëzore, sepse lidhja tokësore midis ishujve të Filipineve nuk ekzistonte gjatë periudhës së fundit të akullnajave.

Civeti malaian banojnë një larmi të gjerë habitatesh përfshirë pyjet, habitatet dytësore, tokën e kultivuar dhe periferi të fshatrave. Ata shkojnë në lartësi deri në 900 m (3.000 ft) në Gunung Madalan në Sabah dhe 1,100 m (3.600 ft) në Usun Apau dhe Upland Kelabit në Sarawak .

## Ekologjia dhe sjellja 
Civetët malaian janë të vetmuar, gjithckangrënës dhe kryesisht tokësorë. Civetët e Malajzisë janë kafshë nate . Ata ushqehen me jovertebrorë dhe vertebrorë të vegjël.

Dendësitë e civetit malaian janë më të larta në pyje të palejuara sesa në pyjet e regjistruara. Frutat përmbajnë një pjesë më të madhe të dietave në pyje të pambaruara në krahasim me pyjet e loguara. Me frutat që kontribuojnë në një përqindje më të madhe të dietës në pyje të paprishura, prerjet mund të çojnë në rritje të konkurrencës nga frugivores të tjerë, si civetët e palmave, të cilat mund të shfrytëzojnë frutat drejtpërdrejt në pemë. Rreth Liqenit  Bera Malive të Malajzisë u gjetën në pyje të loguar.

## Kërcënimet 
Si një specie që jeton në tokë, ai është i ekspozuar ndaj gjarprijnve dhe formave të tjera të bllokimit të nivelit tokësor, dhe gjuetisë me qen. Vëzhgimi i kufizuar në zonat e përdorura shumë nga njerëzit sugjeron se është mjaft mirë në gjendje të vazhdojë në nivele të përgjithshme të kërcënimit. Llojet herë pas here gjuhen për ushqim dhe trajtohen si dëmtues pasi sulmon shpendët.

Në Borneo, civeti malaian ndikohen negativisht nga efektet e korrjes së drurit.

## Konservimi 
*Viverra tangalunga* është e mbrojtur në Malajzi në bazë të Ligjit për Mbrojtjen e Natyrës së egër (WPA) të vitit 1972. Megjithatë, në shumë zona rurale civeti malaian konsiderohen një dëmtues, sepse ata gjuajn bagëti të vogla dhe pemishte e fruta. Seksioni 55 i WPA i 1972 lejon fermerët të qëllojnë çdo kafshë të egër që shkakton dëme në pronën e tyre, për sa kohë që janë bërë përpjekje të arsyeshme për të frikësuar kafshën larg.

## Referime