open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dëshira e lirë

**Dëshira e lirë** apo **vullneti i lirë** është liria e të zgjedhurit dhe vetvendosjes në kryerjen e një veprimi nga njeriu. Ne filozofi dhe teologji me dëshirë të lirë nënkuptohet se çdo njeri nëpërmjet aftësisë arsyetuese mund të zgjedhë të bëjë një veprim mes shumë zgjedhjesh të tjera, gjë që i kundërvihet koncepteve të ndryshme deterministe sipas të cilave realiteti është i paracaktuar (parashkruar), që do të thotë se në të vërtetë individet nuk munden të zgjedhin, përderisa veprimet e tyre janë paracaktuar përpara lindjes së tyre.
## Dëshira e lirë në filozofi 
## Në teologji 
## Në budizëm
## Në hinduizëm 
## Përgjegjësitë morale
## Shkenca dhe dëshira e lirë 
## Shiko edhe 
* Vetvendosja
## Lidhje të jashtme
Roboti

**l/Roboti** është nje pajisje elektro-mekanike që zëvendeson njeriun në kryerjen e punëve të ndryshme. Këto punë roboti i kryen vetvetiu ose i udhëzuar drejtperdrejt nga njeriu. Robotët mund të jenë të lëvizshëm ose të mbërthyer në një vend. Sot ata përdoren kryesisht për kryerjen e punëve që janë shumë të rrezikshme (p.sh. në pastrimin e mbetjeve atomike), të rënda ose të vështira për t´u kryer nga njeriu. Robotët kryejnë edhe punë që kërkojne përpikmeri të madhe (p.sh. në prodhimin e çipave, automobilave etj.)

Emri robot (çek. *robota* - punë-tor) u skalit nga çeku Karel Čapek në fillim të qindvjeçarit 20. Fjala me prejardhje sllave *robota* do të thotë "punë".
Figura:Robot intelegjent.jpg

## Përdorimet 
Përdorimet e robotit mund të bëhen si i ka bërë programuesi.
Ata mund që ta përdorin me Telekomand apo program me internet, ose mund të përdoret si është programuar
për mënyra të ndryshme (pastrimin e ambientit etj.). Roboti përdoret edhe në pastrimin e dhomave, pastrimin e enëve.

## Robotika 
Sa i përket kësaj lamrmie më e zhvilluara është Kina, Japonia dhe kryesisht shtetet perëndimore. Kina ka zbuluar robot të ndryshëm me aftësi marramendëse, disa nga aftësitë e robotëve kinez janë: vërejnë praninë e njeriut, shijojnë, vërejnë ngjyrat etj.

## Letërsi
## Shiko edhe 
* Mikrorobotika

## Lidhje të jashtme
Budapesti

**Budapesti** është kryeqyteti i Hungarisë. Si qyteti më i madh i Hungarisë, ai shërben si qendra kryesore politike, kulturore, tregtare, industriale dhe e transportit. Në 2009, Budapesti kishte 1.712.210 banorë, një rënie nga kulmi që u arrit në mesin i viteve 1980 prej 2.1 milion. Si zonë metropolitane Budapesti ka 3.271.110 banorë. Qyteti mbulon një sipërfaqe prej 525 kilometra katrorë brenda kufijve të tij. Budapesti u bë një qytet i vetëm që përfshin të dy brigjet e lumit Danub pas bashkimit më 17 nëntor 1873 të qyteteve Buda dhe Obuda të bregut të djathtë (perëndimor) të lumit Danub, me qytetin Pest që ndodhet në bregun e majtë (lindor) të lumit.

Aquincum, fillimisht një vendbanim Celtic, ishte paraardhësi i drejtpërdrejtë i Budapestit, duke u bërë kryeqytet i provincës romake  të Panonias së Poshtme. Hungarezët arritën në këto territore në shekullin e 9-të. Vendbanimi i tyre i parë u e rrëmbye nga Mongolët në 1241-42. Qyteti i rithemeluar u bë një nga qendrat e kulturës së Rilindjes humaniste në shekullin e 15-të. Pas Betejës së Moháçit (Mohács) dhe gati 150 vjet të sundimit osman, zhvillimi i rajonit hyri në një fazë të re të prosperitetit në shekujt e 18 dhe 19, dhe Budapesti u bë një qytet global pas bashkimit në vitin 1873. Ai gjithashtu u bë kryeqytet i dytë i Austro-Hungarisë, një fuqi e madhe që u shpërbë në 1918. Budapesti ishte pika qendrore e Revolucionit hungarez të 1848, Republikës Sovjetike Hungareze  të 1919-ës,  Operacionit Panzerfaust më 1944, Betejës së Budapestit të vitit 1945, dhe Revolucionit Hungarez të 1956-ës.

Budapesti konsiderohet si një nga qytetet më të bukura në Evropë. Pjesa e përcaktuar nga UNESCO si Trashëgimi Botërore përfshin brigjet e Danubit, Lagjen Kalaja e Budës, Bulevardin Andrássy, Sheshin e Heronjve dhe hekurudhën nëntokësore Millenium, e dyta më e vjetër në botë. Të tjera përfshijnë një total prej 80 burime gjeotermale, sistemi i ujërave termike shpellore më i madh në botë, sinagoga e dytë më e madhe, dhe godina e Parlamentit e treta më e madhe.

Budapesti konsiderohet si një qendër e rëndësishme në Europën Qëndrore. Ai renditet i treti (nga 65 qytete) në Indeksin e Tregjeve të Mastercard (2008), dhe renditet si qyteti më i përshtatshëm për të jetuar i Europës Qendrore / Lindore në indeksin  e cilësisë së jetës së EIU (Economist Intelligence Unit) për vitet 2009 dhe 2010. Budapesti është renditur gjithashtu si "vendin i shtatë më idilik i Europës për të jetuar" nga "Forbes". Ai tërheq rreth 20 milionë vizitorë në vit. Selia e Institutit Europian të Novacionit dhe Teknologjisë (EIIT) dhe zyra e parë e CIPA (China Investment Promotion Agency) ndodhen në Budapest.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Info Budapest
* Information portal about Budapest
* Budapest public transport map
Xhevat Lloshi

**Xhevat Lloshi** gjuhëtar shqiptar, ka  lindur në Fier më 28 janar 1938. Është bashkëpunëtor i vjetër shkencor që ka bërë përpunimin e redaktimin e pjesëve përkatëse të Fjalorit të gjuhës së sotme shqipe të botuar në Tiranë më 1980.

## Botime 
* Gjuha stili dhe redaktimi në shtyp  -  1977
* Udhëzues për hartimin e fjalorit enciklopedik shqiptar  -  1983
* Njohuri për stilistikën e gjuhës  -  1987
* Njohuri për stilistikën e gjuhës shqipe - 1988
* Gjuha dhe jeta : stilistikë gjuhësore : për vitin e I-rë të shkollës së mesme të përgjithshme të profilizuar : maket  - 1999
* Stilistika dhe pragmatika : tekst mësimor - 1999
* Gjuha dhe jeta : (stilistikë gjuhësore) : për vitin e parë të shkollës së mesme të arsimit të profilizuar (Ribot)  - 2000
* Stilistika e gjuhës shqipe dhe pragmatika : tekst mësimor - 2001
* Gjuha dhe jeta : (stilistikë gjuhësore) : për vitin I të shkollës së mesme të përgjithshme të profilizuar - 2001
* Kristoforidhi përmes dokumentimit - 2005
* Letërsia dhe gjuha shqipe 3 : për shkollën e mesme : profili shoqëror,  (bashkautor) - 2007
* Letërsia dhe gjuha shqipe 3 : për shkollën e mesme, profili shoqëror,  (bashkautor) - 2008
* Shqipja gjuhë e hapur dhe dinamike - 2011
* Përkthimi i V. Meksit dhe redaktimi i G. Gjirokastritit : 1819-1827,  - 2012
* Stilistika e gjuhës shqipe dhe pragmatika  -  2012
* Periudhat historike të shqipes  -  2013
* Fjalor i emrave të bimëve dhe të kafshëve : anglisht-shqip dhe shqip-latinisht-anglisht = Dictionary of plant and animal names : Engilsh-Albanian and Albanian-Latin-English  - 2014
* Stilistika e gjuhës shqipe dhe pragmatika  -  2015
* Paraqitja gjeografike dhe harta e Shqipërisë më 1842 nga konti Fedor Karaczay  -  2015
* Tregime & novela / përktheu Xhevat Lloshi  -  2015
* Shqipja qysh u është dukur? : sa e ëmbël, sa e bukur! : çfarë kanë thënë dhe çfarë kanë kënduar për gjuhën tonë  -  2016
* Shqipëria dhe shqiptarët në raportet vjetore të Bordit Amerikan të Komisionerëve për Misionet në vendet e huaja : 1820-1924,  -  2017
* Skënderbeu në vendet nordike , (bashkautor)  -  2018
* Stilistika e gjuhës shqipe dhe pragmatika  -  2018
* Shoqëri e të Shtypuri Shkronja Shqip dhe veprimtaria e saj : 1879 : përmbledhje studimesh dhe artikujsh me rastin e 140 (njëqind e dyzet) vjetorit të themelimit 1879-2019,  (bashkautor)  -  2019
Vaskë Milkani

**Vaskë Milkani** punonjës i Sektorit të Leksikologjisë e të Leksikografisë pran Institutit të Gjuhësisë dhe Letërsisë të Akademisë së Shkencave të Shqipëris. Gjatë kryerjes së detyrës Vaskë Milkani ka punuar për ndërtimin e kartotekës së Leksikut të Shqipes dhe për një varg detyrash që i kanë paraprirë hartimit të fjalorit "Fjalor i Gjuhës së Sotme Shqipe" të botuar në Tiranë më 1980
Vaske Milkani, mesuesi jone i nderuar i gjuhes dhe letersise ne gjimnazin "R.Qirinxhi" te qytetit te Korces per periudhen 1964-1968; shume i ri ne moshe, por tejet mase i talentuar; zor se do te kish te dyte gjithe Shqiperia. Vertet na beri ne, nxenesve te Tij, te dime te flasim shqip.
Sofokli Gjermeni

**Sofokli Gjermeni** leksikologë shqiptarë nga Shqipëria

Sofokli Petro Gjermeni (10 tetor 1945 - 28 dhjetor 2015), lindi ne fshatin Fieri i Ri, Lushnje. Pas kryerjes së shkollës se mesme pedagogjike në Berat, punoi për disa vite si mësues i gjuhë-letërsisë shqipe. Në vitin 1971 mbaroi studimet me rezultate të larta në degën Gjuhë-Letërsi në Universitetin e Tiranës. Si një ndër studentet më të dalluar të Fakultetit, pas mbarimit të studimeve, u emërua bashkëpunetor shkencor në Sektorin e Leksikologjisë dhe të Leksikografisë pranë Institutit të Gjuhësisë dhe Letërsisë së Akademisë së Shkencave të Shqipërisë. Gjatë kryerjes së detyrës ka bashkëpunuar me profesor Eqerem Çabej dhe profesor Androkli Kostallari si dhe ka punuar për ndërtimin e kartotekës së Leksikut të Shqipes dhe për një varg detyrash që i kanë paraprirë hartimit të fjalorit "Fjalor i Gjuhës së Sotme Shqipe" të botuar në Tiranë më 1980. Në vitet 1975-1982, punoi si Drejtor shkolle në fshatin Ngurres të Lushnjes. Ne vitin 1982, u emërua Inspektor për kulturën dhe më pas për gjuhën dhe letërsinë shqipe në seksionin e Arsimit në Drejtorinë Rajonale Arsimore Lushnje. Gjatë kryerjes së detyrës, u dallua si një nga specialistët më të aftë të fushës dhe në vitin 1988 nderohet me Urdhrin “Naim Frashëri” të Klasit III. Pas rënies së komunizmit, në vitet 1992-1998 punoi si mësues dhe N/Drejtor në shkollën 8-vjeçare “Gafurr Muco” në Lushnje. Më vonë, së bashku me familjen e tij, emigroi në Greqi për disa vite, kohë në të cilën pësoi një aksident në punë. Ndërroi jetë në Tiranë, në 28 dhjetor 2015. Në 7 Mars 2017, Bashkia e qytetit Lushnjë, e nderoi me Çertifikatën “Mirënjohje e Lushnjes”.
Pashko Geci

**Pashko Geci** (1903 - 1982) qe arsimtar, përkthyes dhe punonjës i Sektorit të Leksikologjisë e të Leksikografisë pranë Institutit të Gjuhësisë dhe Letërsisë të Akademisë së Shkencave të Shqipërise.

## Jeta 
Gjatë viteve tridhjetë punonte si mësues i gjuhëve klasike në Gjimnazin e Shkodrës.

Më 1940, së bashku me Henrik Lacajn qe ngarkuar si përfaqësues nga ministria e Arsimit për të kryesuar provimet e maturës së liceut *Illyricum* në Shkodër.

## Referime
Palok Daka

**Palok Daka** (Shkodër, 1925 - 1988) ka qenë bashkëpunëtor i vjetër i shkencave i cili ka kryer detyra të veçanta teknike për krijimin e Fjalorit të gjuhës shqipe (1980) dhe Fjalori i shqipes së sotme (1984).

## Referime
Nikoleta Cikuli

**Nikoleta Cikuli** bashkëpunëtore e vjetër e shkencave e cila ka kryer detyra të veçanta teknike për krijimin e Fjalorit të gjuhës shqipe të botuar në Tiranë me 1980.
Spiro Floqi

**Spiro Floqi** bashkëpunëtor i vjeter i shkencave që ka ndihmuar për termat e gramatikës e të fonetikës në Fjalorin e gjuhës shqipe të botuar në Tiranë më 1980. Ai u mor veçanërisht me sintaksën dhe dialektet e gjuhës shqipe; hartoi tekste e monografi, siç është monografia për të folurën jugore të krahinës së Dangëllisë, që është edhe ndër të folurat-bazë të gjuhës së Rilindjes. Vdiq më 12 prill 1983.
Enver Hysa

**Enver Hysa** është bashkëpunëtor i shkencave që ka ndihmuar për termat e gramatikës e të fonetikës në Fjalorin e gjuhës shqipe të botuar në Tiranë më 1980.

Hysa së bashku me Gjovalin Shkurtajn janë autorë të tekstit mësimor dedikuar studentëve dhe shqiptarëve jashtë atdheut, Gjuha Shqipe për të huajt dhe shqiptarët jashtë atdheut.
Kolë Paparisto

**Kolë Paparisto** (Elbasan, 8 nëntor 1914 - 1980) ishte shkencëtar shqiptar, profesor i botanikës.

## Biografia 
U lind në Elbasan, i ati ka qenë zanatçi. Mbasi mbaroi Liceun e Korçës me rezultate shumë të mira, vazhdoi dhe përfundoi studimet e larta për Biologji në Paris. Në vitet 1941-1943 punoi si mësues i shkencave Natyrore në shkollën Normale. më pas zëvendësministër. Në vitet 1951-1957 ka qenë kryetar i Institutit të Shkencave dhe pas shkrirjes së tij më 1957, me krijimin e Universitetit të Tiranës, emërohet zv/Rektor për anën shkencore, deri në vitin 1967, në të njëjtën kohë kryente detyrën e përgjegjësit të Katedrës së Botanikës në Fakultetin e Shkencave Natyrore. Gjatë kësaj kohe atij i jepet titulli Profesor. Në vitet 1967-78 ka punuar në Fakultetin e Shkencave Natyrore si pedagog e përgjegjës i Katedrës së Botanikës. Në vitin 1978, me krijimin e Qendrës së Kërkimeve Biologjike, pranë Akademisë së Shkencave (sot Instituti i Kërkimeve Biologjike), kalon pranë saj si përgjegjës i Sektorit të Florës, det yrë të cilën e mbajti deri më 27 gusht 1980, kur u nda nga jeta.

Në vitin 1972, me krijimin e Akademisë së Shkencave, për merita të shquara në fushën e Shkencës e Arsimit, K. Papariston e gjejmë si anëtartë Akademisë dhe përgjegjës të seksionit të Shkencave Natyrore. Ka qenë i zgjedhur për disa legjislatura deputet i Elbasanit. Është nderuar me titullin Mësues i Popullit, mban Çmimin e Republikës dhe disa urdhëra e medalje të luftës e të punës.

## Referime
Luan Omari

**Luan Omari** profesor i shkencave i cili ka bërë shpjegimin e disa termave të shkencës e të teknikës për hartuesit e Fjalorit të gjuhës shqipe të botuar në Tiranë më 1980.
Gjatë Kongresit e X të AIESEE në 2009 Luan Omari ishte zgjedhur presidenti i organizatës 

## References
Zija Xholi

**Zija Xholi** (Korçë, 25 prill 1923 - 21 mars 2012) ka qenë pedagog i filozofisë në Universitetin e Tiranës, profesor, akademik si dhe ndër themeluesit e Akademisë së Shkencave.

## Biografia 
Shkollën e mesme e kreu në Liceun Francez, ndërsa më vonë pati mundësinë të studiojë në Bashkimin Sovjetik për Filozofi, në Universitetin Lomonosov, në mënyrë të shkëlqyer. Emri i tij renditet ndër themeluesit e parë të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, ku ka dhënë një kontribut të gjerë. Kontributi i tij është i njohur edhe në fushën e mësimdhënies. Për rreth 15 vjet Xholi ka qenë dekan i Fakultetit të Filozofisë dhe Juridikut. Gjithashtu është bashkëthemelues i Universitetit të Prishtinës. Në fushën e botimeve ka lënë pas disa libra monografikë e studimorë.

## Referime
Arben Puto

**Arben Puto** (Gjirokastër, 1924 - Tiranë, 11 nëntor 2016) ka qenë jurist, politolog dhe profesor.

## Jeta  
Mësimet parauniversitare e kreu në Liceun francez të Korçës (1935-1939), në Liceun francez dhe Liceun klasik në Romë. Mori pjesë në LANÇ, fillimisht në Gjirokastër pastaj në Tiranë. Arsimin e ndërprerë e përfundoi pas çlirimit në gjimnazin e "Tiranës" sot gjimnazi "Qemal Stafa" më 1946. Studimet e larta i kreu në Moskë në Fakultetin e Drejtësisë dhe i perfundoi më 1951 në degën e së Drejtës Ndërkombëtare Publike. Me hapjen e UT-së më 1957 punoi si pedagog deri më 1990. Ka bërë shpjegimin e disa termave të shkencës e të teknikës për hartuesit e Fjalorit të gjuhës shqipe të botuar në Tiranë më 1980. U nda nga jeta në Tiranë më 11 nëntor 2016.

## Botime 
* Çështja Shqiptare në aktet ndërkombëtare pas luftës I botërore (Vëllimi III) - 2001
* Nëpër analet e diplomacisë Angleze - 2001
* E Drejta Ndërkombëtare Publike Libër Universitar
* Konventa Evropiane për të drejtat e njeriut në përqasje me Kushtetutën e Shqipërisë - 2002
* Historia diplomatike e çështjes Shqiptare 1878-1926 - 2003
* Shqipëria Politike 1912-1939 - 2009
* Historia diplomatike e çështjes shqiptare 1878 - 1912 -  2010
* Demokracia e rrethuar - 2010
* Lufta italo - greke, diktatorë e kuislingë - 2011
* Shkurorëzimi i mbretit Zog në mërgim -  2012
* Pavarësia shqiptare dhe diplomacia e fuqive të mëdha : (1912-1914) - 2012
* Jetë me kujtime - 2015
* Shkrime të zgjedhura - 2016
Hekuran Mara

**Hekuran Mara** (1925–2007). Ekonomist, profesor, akademik. Lindi në Mborje (Korçë). Me mbylljen e Liceut Kombëtar (francez) më 1942, ndërpreu studimet dhe u përfshi në Lëvizjen ANÇ. Pas çlirimit e përfundoi Liceun (1946) dhe në vitin 1952 kreu studimet e larta për ekonomi politike në Universitetin “Lomonosov” të Moskës. Punoi si pedagog në Institutin Ekonomik (1952–1957), dekan i Fakultetit të Ekonomisë të UT (1957–1962), zëvendësdrejtor i Institutit të Studimeve Ekonomike (1963–1974), përgjegjës i katedrës së ekonomisë politike në UT (1977–1983), zëvendëskryetar i ASHSH (1984–1993). Hekuran Mara ka qenë anëtar i kryesisë së Komisionit të Planit të Shtetit (1976–1983), anëtar i Arbitrazhit të Lartë (1970–1974) etj. Ka botuar, si autor dhe bashkautor, monografitë: “Periudha e kalimit në RPSH” (1963); “Privatizimi në Shqipëri dhe efektiviteti i ndërmarrjeve të privatizuara” (1996); “State Enterprize Restructuring in Bulgaria, Romania and Albania” (1997); “Emigrimi i elitës intelektuale nga Shqipëria gjatë tranzicionit” (1999) etj. Është bashkautor i teksteve “Ekonomia politike e kapitalizmit” (1972) dhe “Ekonomia politike e socializmit” (1972). Mbante titullin “Doctor honoris causa” i Universitetit Kombëtar të Limës (Peru).
Gegët

[parapamje|Ceremonia e Marrjes se Nuses - [Valbonë]]
parapamje|Lumi Shkumbin
**Gegët** janë grup nënentik që përfshin shqiptarët e pjesës veriore të trojeve shqiptare (në veri të Shqipërisë, Kosovë, Preshevë, Maqedoni, Mal të Zi). Gegët flasin dialektin gegë ose gegërishten dhe kufizohen me toskët në Lumin Shkumbin në Shqipëri, që përshkon Shqipërinë e Mesme nga lindja në perëndim.

## Etimologjia 
Rilindasi Vaso pashë Shkodrani në veprën e tij "E vërteta për Shqipërinë dhe shqiptarët" të shkruar më 1879 shkruan:Gegërisë dhe gegëve ua gjejmë domethënien në veprën e Homerit. «Përtej maleve Akrokeraune banojnë gigat (γῖγας)», thotë Babai i Poezisë. Fjala *γῖγας,* gigas, do të thotë gjigant. Meqenëse banorët e malësive të Shqipërisë së Epërme janë poathuajse të gjithë me shtat përtej mesatares, të vjetrit i merrnin për gjigantë dhe ashtu i quanin. *Gigas* dhe *Gega* është i njëjti emër dhe, në të dyja gjuhët, ka të njëjtën domethënie.Vërtetohet se krerët e fiseve të Shqipërisë së Epërme merrnin së lashti titullin *Gegë* mbasi na kujtohet që kemi parë me sytë tanë një dokument zyrtar lëshuar nga Kadiu i parë, gjykatësi që ishte emëruar prej qeverisë osmane në rajonin e Dukagjinit në shekullin e pesëmbëdhjetë, menjëherë pas vdekjes së Skënderbeut, e cila u pasua nga pushtimi i plotë i Shqipërisë. Në këtë dokument thuhet se *Gegë* Lleshi, *Gegë* Doda, *Gegë* Tanushi dhe një tjetër *Gegë*, emrin e të cilit e kemi harruar, largohen nga malet e Poshterikut, në Gjakovë, pa ia shitur a falur ato ndonjë tjetri, për t'u vendosur së shpejti në Mirditë. Ky dokument, që kishte të bënte me të parët e Kapidanit të Mirditës, zotërohej nga i ndjeri Bib Dodë pasha; para se të vdiste, ai na e kishte treguar; e kishim lexuar dhe jemi të sigurt se i biri, Prengë pasha, duhet ta zotërojë akoma.

## Referime
1950 Çmimi i madh i Indianapolis 500

Formula 1 gara e Indianapolis 500 1950 u mbajt ditën E Martë më 30 maj, 1950 në qarkun Indianapolis Motor Speedway. Kjo ishte gara e tretë e sezonit të vitit 1950, garë kjo e cila ishte e shkretë pa pilotët Evropian. Gara 200 xhiroshe u ndërpre në xhiron e 138 për shkak të shiut.

## Gara 
:Shenime mbi garën ...

## Rezultatet kualifikuese 
## Rezultatet e garës 
## Shtesë 
* **Pol pozita:** Walt Faulkner - 4'27.97
* **Xhiro më e shpejtë:** Johnnie Parsons - 1'09.77
* **Bashkëpilotim:**
** Joie Chitwood (82 xhiro) dhe Tony Bettenhausen (54 xhiro), pasi që Bettenhausen u largua. Pikët për vendin e pestë u ndanë mes pilotëve.
** Henry Banks (71 xhiro) dhe Fred Agabashian (41 xhiro)
** Bayliss Levrett (105 xhiro) dhe Bill Cantrell (3 xhiro)

## Shih edhe 
## Lidhje të jashtme
Aleko Minga

**Aleko Minga** profesor i shkencave matematikore në seksionin e Algjebrës kryesish historisë së matematikës.

## Jetëshkrimi 
Aleko Minga lindi më 4 korrik 1935 në Korçë. Shkollën e mesme e kreu pranë Liceut të Korçës, ndërsa studimet e larta i kreu në Institutin e Lartë Pedagogjik të Tiranës në vitin 1956, në degën e Matematikës dhe Fizikës. Duke përfunduar studimet me medalje ari, ai u emërua pedagog pranë Institutit ku kreu studimet dhe u afrimua si kuadër me perspektivë të qartë për t'u përfshirë në elitën e pedagogëve të këtij instituti. Aleko Minga u emërua profesor i shkencave matematikore në seksionin e Algjebrës. 
Si docient i shkencave Aleko Minga ka bërë shpjegimin e disa termave të shkencës e të teknikës për hartuesit e Fjalorit të gjuhës shqipe të botuar në Tiranë më 1980.
Aleko Minga ka përkthyer disa vepra shkencore si: *The poverty of historicism* të Karl Poper-it në *Mjerimi i historicizmit* botuar më 1996 nga Fondacioni SOROS & Onufri pastaj *Civilisation* të autorit Keneth Clark-u në *Qytetërimi* botuar më 2000 nga SOROS, nga frëngjishtja *Les formes elementaires de la vie religieuse* të Emile Durkheim në *Format elementare të jetës fetare* botuar më 2000 nga CEU-Universiteti i Evropës Qendrore & Korbi dhe së bashku me Petrit Skende kanë përkthyer *The structure of scientific revolutions* të autorit Thomas S.Kuhn në *Struktura e revolucioneve shkencore* të botuar më 1996 nga Fondacioni SOROS & Dukagjini.Nga autori Jerome Binde, Aleko Minga së bashku me Erion Kristo ka përkthyer shënimet dhe analizat e mendimtarve të kohës për të ardhmën e njerzimit në 375 faqet e *Sfidat e shekullit XXI* të botuar më 2005 nga Instituti i Dialogut dhe Komunikimit ( ISBN 99943-832-0-5 ).
*Befasitë e Metematikes* ( The Surprises of Mathematics) është punimi për fëmijë me rreth 432 faqe i Aleko Mingës botuar më 2006 nga shtëpin botuese MESONJTORJA - 432 99927-46-10-6

Në nëntor të 2009 Ministri i Shtetit, Genc Pollo, i dorëzoi medaljen "Akademik Nderi" i Akademisë së Shkencave për kontributet e tij të veçanta në lëvrimin e Shkencës së Matematikës.

## Burim i të dhënave 
## Lidhje të jashtme 
* Një jetë përkushtuar dijes - artikull i pregatitur nga Aleko Minga kushtuar lindjes së Karl Poper-it.
http://lajme.shqiperia.com/media/artikull/iden/380540/titulli/Shpallen-10-personalitetet-e-vitit - Shpallen personalitetet e vitit 2009 nga Bashkia Tiranë
Mina Naqo

**Mina Naqo** është një nga matematikanët e pare dhe shume te njohur e te nderuar ne Shqipëri.  Ai qene për një kohe te gjate profesor i Statistikës ne Universitetin e Tiranes.  Prof. Mina Naqo është gjithashtu një nga njohësit me te mire te shkencës se Astronomisë ne Shqipëri, dhe një nga te vetmit qe ka dhëne këtë lende për një kohe te gjate ne Universitetin e Tiranes.  Prof. Mina Naqo ka dhëne kontributin e tij edhe ne shpjegimin e disa termave të shkencës e të teknikës për hartuesit e Fjalorit të gjuhës shqipe të botuar në Tiranë më 1980.
Skënder Koja

**Prof. Dr. Skënder Koja** (Tiranë, 9 tetor 1929 - Tiranë, 25 tetor 2018) ka qenë fizikant shqiptar, drejtori themelues dhe më jetëgjatë i Institutin e Fizikës Bërthamore (sot, Instituti i Fizikës Bërthamore të Aplikuar).

Me prejardhje prej një familjeje vllehësh tregtarë të Tiranës, Koja ishte veprimtar antifashist në Luftën e Dytë Botërore. Pas Luftës së Dytë, ai përfundoi studimet universitare në Universitetin Politeknik të Varshavës, ku pati qenë nxënës i Leopold Infeldit, fizikantit të shquar polak libri i të cilit me Ajnshtajnin "Evolucioni i fizikës" u pat përkthyer në shqip.

Koja ka qenë drejtori i parë i Laboratorit, e më pas Institutit të Fizikës Bërthamore në Tiranë, duke e drejtuar atë prej vitit 1971 deri në vitin 1987, dhe *ex ufficio*, përfaqësues i Shqipërisë në Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike në Vjenë. Gjatë periudhës së komunizmit, ka qenë deputet prej vitit 1978 deri në vitin 1987. Me vendosjen e pluralizmit në vend, iu bashkua lëvizjes reformatore dhe me zgjedhjen e Sali Berishës president, shërbeu për një periudhe këshilltar i tij.

Ai ka qenë autor apo bashkëautor i disa teksteve universitare: *Optika dhe ndërtimi i lëndës* (1961), *Disa metoda matematike në fizikë* (1970), *Kurs i fizikës së përgjithshm*e (1983); dhe shkollore: *Fizika për klasën e tetë* (1978). Koja ka bërë dhe shpjegimin e disa termave të shkencës e të teknikës për Fjalorin të gjuhës shqipe të Akademisë së Shkencave të vitit 1980.
Koço Bihiku

**Koço Bihiku (**Durrës, 17 maj 1927 - 9 qershor 2013] ka qenë kritik dhe historian i letërsisë shqipe. Ka qenë bashkëhartues dhe ka bërë shpjegimin e disa termave të shkencës e të teknikës për hartuesit e Fjalorit të gjuhës shqipe të botuar në Tiranë më 1980.

## Biografia 
## Bibliografia 
* Parathёnie e librit - Publicistika e Nolit, 2009.
* Nderim Dhimiter S. Shuteriqit, 2004.
* Migjeni cantore della miseria - Nell'ottantesimo della nascita.
* Faqe të panjohura te Fan S. Nolit, 2004.
* Vepra 4, Fan S. Noli - Zgjedhur dhe përgatitur nga Prof. Koço Bihiku, 2007.
* Hulumtime të reja për Fan S. Nolin, 2001.
* An outline of Albanian literature, 1964.
* A History Of Albanian Literature, 1980.
* Breve Histoire De La Litterature Albanaise, Editions D'Etat, 1964.
* Letërsia dhe koha: Studime, 1982.
* Probleme letrare, 1979.
* A history of Albanian literature, 1980.
* Histoire de la littérature albanaise, 1980.

## Referimet
Jorgo Bulo

**Jorgo Bulo** (Zagori, 27 prill 1939 – Përmet, 26 nëntor 2015) ka qenë filolog, historian dhe kritik letrar. Që nga 2003 e deri kur ndërroi jetë qe anëtar Akademisë së Shkencave të Shqipërisë.  

## Biografia 
U lind më 27 prill të vitit 1939 në Zagori të Gjirokastrës. Ka bërë shpjegimin e disa termave të shkencës e të teknikës për hartuesit e Fjalorit të gjuhës shqipe të botuar në Tiranë më 1980.  U nda nga jeta më 26 nëntor 2015.  

Mban titullin Profesor Doktor.

## Botime 
* *Magjia dhe magjistarët e fjalës*, 1998;
* *Tipologjia e lirikës së Naim Frashërit*, 1999;
* *Shpirti i fjalës*
Zihni Sako

, 1954]]
**Zihni Sako** (Gjirokastër, 27 mars 1912 - 16 shkurt 1981) ka qenë folklorist, poet, tregimtar dhe novelist, hartues tekstesh të folklorit, propagandist i ateizmit shkencor, profesor i shkencave i cili ka bërë shpjegimin e disa termave të shkencës e të teknikës për hartuesit e Fjalorit të gjuhës shqipe të botuar në Tiranë më 1980.

## Biografia 
U lind në Gjirokastër më 1912. Pasi kreu shkollën fillore dhe të mesme në vendlindje, ndoqi në Athinë studimet e larta për filologji gjatë viteve 1931-1936.

Më 1938 punoi si mësues në gjimnazin e Gjirokastrës dhe më pas në Korçë e Berat. Mori pjesë aktive në Luftën Nacional-Çlirimtare si agjitator dhe propagandist dhe më 1943 u hodh në radhët e Ushtrisë Nacionalçlirimtare, ku pati funksione drejtuese. Po këtë vit u pranua anëtar i PKSH.

Pas Kongresit IV të Partisë në Shqipëri më 1961 qe ndër shkruesit e artikujve të propagandës komuniste që orvateshin të shpjegonin lidhjen midis besimeve fetare dhe të ashtuquajturave modele të sundimit dhe shfrytëzimit. U zgjodh gjithashtu deputet në disa legjislatura të Kuvendit Popullor dhe ka qenë anëtar i Këshillit të Përgjithshëm të Frontit Demokratik të Shqipërisë.

Ndërroi jetë më 16 shkurt 1981.

## Nderime 
Për merita pune dhe krijimtarie i janë dhënë titujt «profesor» dhe «Mësues i Popullit», Çmimi i Republikës i Klasit të Parë, Urdhri i Lirisë i Klasit të Dytë, Urdhri i Punës i Klasit të Dytë e të Tretë, Medalja e Kujtimit, Medalja e Trimërisë, etj.

Teatrit të qytetit të lindjes së tij iu vendos më 27 nëntor 1968 emri “Zihni Sako”, në nderim të tij.

## Referime
Alfred Uçi

**Alfred Uçi** (Korçë, 12 dhjetor 1930 - Tiranë, 26 tetor 2016) ka qenë estet, kritik letrar si dhe anëtar i Akademisë së Shkencave. 

## Biografia 
U lind në Korçë më 12 dhjetor 1930, i biri i Mina Uçit me prejardhje nga Hoçishti dhe Shegës së Petro Nini Luarasit. Shkollimin e ndoqi në vendlindje, ku vijoi edhe Liceun Frëng, por pa mbushur 14 vjeç i takoi të merrte pjesë në çlirimin e Korçës nga FNÇ.

Shkollimin e lartë e mori për Estetikë dhe Filozofi në Universitetin Lomonosov në kryeqytetin sovjetik, Moskë. Me themelimin e Universitetit të Tiranës u emërua pedagog i estetikës e filozofisë, dhe kontribuoi si hartues i teksteve të para universitare të kësaj lënde.

Ka bërë shpjegimin e disa termave të shkencës e të teknikës për hartuesit e *Fjalorit të gjuhës shqipe* të botuar në Tiranë më 1980.

## Tituj 
**Estetika, jeta, arti*
**Estetika e folklorit*, 2007

## Referime
Mevlan Kabo

**Mevlan Kabo** Prof. Dr. i cili ka bërë shpjegimin e disa termave të shkencës e të teknikës për hartuesit e Fjalorit të gjuhës shqipe të botuar në Tiranë më 1980.

Prof. Dr. Mevlan Kabo, themeluesi i Gjeografisë shqiptar.

Prof. Mevlan Kabo ishte një ndër përfaqësuesit e denjë të plejadës së gjeografëve, që hodhën bazat e arsimit dhe të shkencës gjeografike shqiptare, për të cilat ish-studentët, kolegët e tij dhe breza të tërë mësuesish dhe gjeografësh do i jenë mirënjohës gjithë jetën. 

Kontributi i tij i madh u shtri në shumë fusha: pedagogjike, shkencore, drejtuese dhe publicistike: drejtues i suksesshëm i sektori në Insitutin e Studimeve e Botimeve Shkollore dhe enciklopedike; drejtues i insitucioneve universitare (pedagog i gjeografisë dhe përgjegjës i katedrës së Gjeografisë, zv.dekan i Fakultetit të Historisë e Filologjisë në Universitetit të Tiranës); drejtues i insitucioneve shkencore (drejtor i Qendrës së Studimeve Gjeografike të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë; drejtues kryeredaktor dhe autor i veprës monumentale kombëtare Gjeografia fizike e Shqipërisë, botim i Akademisë së Shkencave (1991); drejtues e redaktor shkencor i gjeografisë në Redaksinë e Fjalorit Enciklopedik Shqiptar (1985 dhe 2008). Kontributi pedagogjik dhe shkencor i prof. Kabos u shtri edhe në Kosovë, ku vendosi themelet e bashkëpunimit shkencor me Universitetin e Prishtinës. Kudo ku ka punuar prof. Kabo u dallua për korrektesë, drejtësi, aftësi drejtuese, mendim novator dhe kulturë të gjerë shkencore gjeografike. 

Profesor Kabo është autor dhe bashkëautor, në vepra të mëdha kombëtare, monografi, studime, artikuj studimorë, referime në konferenca shkencore kombëtare dhe ndërkombëtare, harta, libra shkollorë për arsimin parauniversitar dhe universitar etj. Me formimin solid gjeografik dhe informacionin e gjerë dhe shumë të pasura gjeografik ai ishte një enciklopedi për gjeografinë e Shqipërisë.

U nda nga jeta më 2 gusht 2024.
Jorgji Gjinari

**Jorgji Gjinari** lindi në Berat në vitin 1931. Gjuhëtar shqiptar, recensentë dhe bashkëpuntorë i vjetër i shkencave i cili ka ndihëmuar me vejtjet dhe sugjerimet për hartuesit e Fjalorit të gjuhës shqipe të botuar në Tiranë më 1980. Ai është një nga delegatët edhe nënshkruesit e Rezolutës së Kongresit të Drejtëshkrimit të Gjuhës Shqipe në vitin 1972. U nda nga jeta më 8 gusht 2020.    

## Referime
Rrethimi i Sfetigradit (1448)

Në qershor të vitit 1448, një ushtri e madhe osmane e komanduar nga Sulltan Murati II së bashku me të birin e tij 21-vjeçar, Mehmetin II, i cili më pas do të bëhej edhe ai sulltan. Ajo u përqendrua mbi kështjellën e Sfetigradit, si baza kryesore në sistemin mbrojtës të brezit lindor. Garnizoni i përbërë kryesisht nga dibranë dhe i drejtuar nga mirditasi Pjetër Perlati, jo vetëm hodhi poshtë kërkesën për dorëzim pa luftë, por e mbajti me heroizëm kështjellën, duke thyer të gjitha sulmet e njëpasnjëshme të trupave osmane. Skënderbeu godiste pa ndërprerje ushtrinë me sulme të befasishme dhe arriti të hynte deri në kampin e ushtrisë osmane. Kjo e lehtësoi detyrën mbrojtëse të kështjellës. Garnizoni rezistoi deri sa osmanët arritën të zbulonin e të prishnin kanalin e furnizimit të kështjellës me ujë të pijshëm. Pas bisedimeve me sulltanin, Pjetër Perlati dorëzoi kështjellën, me kusht që të largohej i lirë bashkë me armët. Në korrik të vitit 1448, Sfetigradi kaloi në duart e osmanëve. Për lidhjen e Lezhës kjo ishte një humbje. Kështjella e Sfetigradit ishte baza ushtarake kryesore e pjesës jugore të brezit kufitar lindor të trojeve shqiptare.

## Të dhëna për betejën 
# Beteja e Sfetigradit u zhvillua ne mars 1448. 
# Kjo shënonte humbjen e parë të Lidhjes së Lezhës nga turqit.
# Sipas kronikanëve të kohës janë vrarë 1200 ushtarë.
# Mori emrin e Sfetigradit (qyteti i shenjtë), sepse aty ndodhen shumë vende kulti.
# Ajo zgjati një muaj, nga qershori deri në korrik. 
# Pas luftës, popullsia vendase u konvertua në Islam, dhe sot në Koxhaxhiku jeton popullsia Mysliman maqedonas, të cilët e quajnë veten turq. 
# Skënderbeu nuk ishte në kështjellë, por sulmonte nga malet.
# Vetë fshati Koxhaxhik e ka marrë këtë emër nga turqishtja, që do të thotë “betejë e madhe”.
# Varrezat ishin ndarë në dy pjesë, në myslimane, rreth 900, dhe katolike, rreth 300.
# Pasi iu ndërpre uji nga osmanët, kështjella u dorëzua..

## Note
Keçekolla

**Keçekollë** është një vendbanim në komunën e Prishtinës, Kosovë. 
 
 
 
 
 
## Shih dhe këtë 
* Lista e ardhacakëve - Prishtinë

 

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Rasa kallëzore

Rasa **kallëzore** (shkurt ) e një emri është rasa gramatikore e përdorur për të shënuar kundrinorin e drejtë të një foljeje kalimtare. E njëjta rasë përdoret në shumë gjuhë për kundrinorët e (disa ose të gjitha) parafjalëve. Zakonisht është e kombinuar me rasën emërore (për shembull në latinisht).

Rasa kallëzore është tipike për gjuhët e hershme indo-evropiane dhe ende ekziston në disa prej tyre (përfshirë armenishten, latinishten, sanskritishten, greqishten, gjermanishten, polonishten, rusishten dhe serbishten), në gjuhët fino-ugrishte (të tilla si finlandishtja dhe hungarishtja) ), në të gjitha gjuhët turkike dhe në gjuhët semite (të tilla si arabishtja). Disa gjuhë balto-finike, të tilla si finlandishtja, kanë dy rasa për të shënuar kundrinorët, kallëzuesin dhe atë pjesor. Në termat e shtrirjes morfosintaksore, të dy kryejnë funksionin kallëzor, por kundrinori kallëzor është telic, ndërsa pjesëzori jo.

## Shembull 
Në fjalinë *Unë shoh **makinën***, sintagma emërore *makinën* është kundrinor i drejtë i foljes "shoh". Në anglishte, e cila më së shumti ka humbur sistemin rasor, nyjën e shquar dhe emrin&nbsp;- "Makinën"&nbsp;- mbeten në të njëjtën formë pavarësisht nga roli gramatikor i luajtur nga fjalët. 

## Referime
Kallëzuesi

Kallëzuesi është gjymtyrë kryesore e fjalisë, e cila tregon se ç'bën një emër. Ai qëndron shpeshherë pas kryefjales, por ka raste që qendron edhe para saj. Kemi kallëzuesor foljor të përbërë dhe te thjeshtë dhe emëror.

• Kallëzuesi foljor shprehet me një folje në kohën  e thjeshtë si: luaj  dhe kohën e përbër kam luajtur ose kisha luajtur

• Kallëzuesi emëror shprehet me jam+emër, jam + mbiemër, jam +përemër, jam + numëror, jam + ndajfolje jam + rrethanor, por asnjëherë me foljen “kam”. 

• Kallëzuesi i thjeshtë është i përbërë nga një folje luaj, bëj 

• Kallëzuesi i përbërë është i përbërë nga një folje gjysmëndihmëse (nis, filloj, vazhdoj) ose folje modale (mund, duhet, do) dhe një folje e thjeshtë zakonisht ne mënyrën lidhore. P.sh nisa të lexoj, duhet ta provosh vazhdova të shikoja, mund të këndoj etj.
Kalliri

**Kalliri** është pjesa e bimës së një drithi, që ka kokrrat të mbledhura në një vend (në maje të kërcellit ose rreth kërcellit) .

## Burime
Kalliri (kthjellim)

**Kalliri** mund të jetë :

* **Kalliri** - pjesa e bimës
* **Kalliri i dorës** - parakrahu
* **Kalliri i elbit**
* **Kalliri i grurit**
* **Kalliri i këmbës** - Fyelli i këmbës
* **Kalliri i orizit**
* **Kalliri i thekrës**
* **Lulëza kalliri** - një lulesë që nxjerr bimë barishtore
Kallmi (kthjellim)

Fjala **Kallmi** qëndron për :

* Kallmi - bimë barishtore shumëvjeçare dhe për shprehjet që rrjedhin nga kjo :
** **Kallami** - fjalë e përdorur në krahina për Kallmi
** Kallmi i çorpës - pjesa nga kyçi i çoraës deri në gju
** Kërcelli i hollë te bimët
Kalloja

parapamje|Kalloja
**Kalloja** (lat. Hyperkeratoza) ose hiperkeratoza është trashje e shtresës së korneumit (shtresa më e jashtme e epidermës ose e lëkurës), shpesh e shoqëruar me praninë e një sasie jonormale të keratinës  dhe zakonisht shoqërohet me një rritje të shtresës granulare. Duke qenë se shtresa e korneumit normalisht ndryshon shumë në trashësi në zona të ndryshme, nevojitet një përvojë për të vlerësuar shkallët e vogla të hiperkeratozës. Mund të shkaktohet nga mungesa e vitaminës A ose ekspozimi kronik ndaj arsenikut.  

Hiperkeratoza mund të shkaktohet edhe nga barnat frenuese B-Raf si vemurafenib dhe dabrafenib.

Mund të trajtohet me kremra që përmbajnë ure, të cilat shpërbëjnë matricën ndërqelizore të qelizave të shtresës së korneumit, duke nxitur deskuamimin e lëkurës me luspa, duke rezultuar përfundimisht në zbutjen e zonave hiperkeratotike.

## Tipet e kallove 
### Folikulare 
Hiperkeratoza folikulare, e njohur gjithashtu si keratosis pilaris (KP), është një gjendje e lëkurës e karakterizuar nga zhvillimi i tepërt i keratinës në gjëndrat e flokëve, duke rezultuar në papula të ashpra, në formë koni, të ngritura. Hapjet shpesh mbyllen me një prizë të bardhë të sebumit të mbështjellë. Kur quhet phrynoderma, gjendja shoqërohet me mungesë ushqyese ose kequshqyerje.Kjo gjendje është treguar në disa studime në shkallë të vogël se i përgjigjet mirë plotësimit me vitamina dhe yndyrna të pasura me acide yndyrore esenciale. Mungesa e vitaminës E, vitaminës A dhe vitaminave të kompleksit B janë implikuar në shkaktimin e gjendjes. Hiperkeratoza folikulare është gjithashtu një simptomë në sëmundjet e trashëguara të lidhura me kolagjenin e sindromave Ehlers-Danlos dhe miopatisë Bethlem.

## Burim i të dhënave
Kallogjeri

**Kallogjeri** është Murg ortodoks ndërsa Kallogreja është Murgesha ortodokse.

Gjatë kohës pas luftës së dytë botërore deri në fund të viteve 90-ta në popull fjala *Kallogjer* përdorej gjatë bisedave për personat e vetmuara a personat për të cilët nuk shiheshin për kohë të gjatë në vendet publike.

Kështu në fjalorin e gjuhës shqipe nën pikën e dytë shpjegohet me këtë kuptim si fjalë me keqkuptim : Njeri që bënë jetë të mbyllur, ai që është shkëputur nga jeta e gjallë.

## Burim i të dhënave
Kamata

**Kamata** është pjesë e fitimit, e shprehur në përqindje, të cilën  merr dikush për hua ose për borxhin që i ka dhënë një tjetri. 'Po ashtu Kamata është shtesa mbi pagesën e një detyrimi, kur ky nuk shlyhet në afatin e caktuar, kamatëvonesë

Në fund të viteve të 90-ta për personat privat që jepnin hua me kamata përdorej fjala Fajde. Shuma që merreshin hua me qëllim të tregtimit ishin të ndryshme dhe përqindja që ju jepej Fajdexhinjve ishin në proporcionet 10 000 marka gjermane hua, 500 marka për një muaj. Këtë përqindje e paguanin tregtarët pasi që inflacioni që kishte kapluar pjesët e Jugosllavisë së mbetur ishte shumë i lartë dhe tregtimi me këto vise sillte shuma të majshme.

Në fjalorin e gjuhës shqipe fjala fajde është në kuptimin e kamatës në vendet kapitaliste si pjesë e fitimit që merr shteti ose banka për llogari të një kredie atë një ndihme të dhënë dikujt.

Pas viteve 2000 me një kuptim të ngjashëm në popull përhapet fjala Interesi.  Si do që të jetë si duket Interesi bankar është si pasardhësi i Kamatës e cila ishte pasardhëse e Fajdesë.

## Shih edhe 
* Interesi

## Burim i të dhënave
Këmbana

parapamje|Këmbana
**Këmbana** është mjetë i rëndë tingëllues: një lloj koni i zbrazët e i hapur prej bronzi, me përmasa të mëdha, që ka brenda një batoq, nga goditjet e të cilit nxjerr tinguj të fuqishëm me oshtimë (zakonisht në kisha) po ashtu edhe tingëllima e thirret me të njëjtën fjalë.

Në disa fusha speciale kambana është një vegël në trajtë të ziles, që përdoret për punë të ndryshme teknike, është një enë cilindrike prej qeli apo prej kristali etj.

* Kambana e peshkimit
* Kambana e zhytjes

## Burim i të dhënave
Kambana (kthjellim)

Fjala **Kambana** qëndron për :

* Kambana -  me të cilën shërehet Kisha për të njoftuar banorët.
* Kambana zile - vegël në trajtë të ziles në disa lëmi speciale
Kamboxhianët

**Kamboxhianët** janë banorët vendës të Kamboxhias ose ata që kanë prejardhje nga Kamboxhia.  

## Burim i të dhënave
Kamerdarja

**Kamerdarja** është pjesa e brendshme prej llastiku e rrotës së automjeteve, të biçikletave etj, si dhe pjesa e brendshme prej llastiku e topit të futbollit.  

## Burim i të dhënave
Kambriku

**Kambriku** është pëlhurë e bardhë dhe e hollë prej pambuku ose prej liri, që përdoret për çarçafë, për veshje të brendshme etj..  

## Burim i të dhënave
Kamera

Një **aparat fotografik** është një instrument optik që përdoret për të kapur dhe ruajtur imazhe ose 

video, qoftë në mënyrë dixhitale nëpërmjet një sensori elektronik të imazhit, ose kimikisht nëpërmjet një materiali të ndjeshëm ndaj dritës si filmi fotografik. Si një teknologji kryesore në fushën e fotografisë dhe videografisë, kamerat kanë luajtur një rol të rëndësishëm në përparimin e arteve pamore, mediave, argëtimit, mbikëqyrjes dhe kërkimit shkencor. Shpikja e kamerës daton në shekullin e 19-të dhe që atëherë ka evoluar me përparimet në teknologji, duke çuar në një gamë të gjerë llojesh dhe modelesh në shekullin e 21-të.Kamerat funksionojnë nëpërmjet një kombinimi të komponentëve dhe parimeve të ndryshme mekanike. Këto përfshijnë kontrollin e ekspozimit, i cili rregullon sasinë e dritës që arrin te sensori ose filmi; thjerrëza, e cila fokuson dritën; shikuesi, i cili lejon përdoruesin të shikojë paraprakisht skenën; dhe filmi ose sensori, i cili kap imazhin.

Ekzistojnë disa lloje kamerash, secila e përshtatshme për përdorime specifike dhe duke ofruar aftësi unike. Kamerat me refleks me një lente (SLR) ofrojnë imazhe të sakta në kohë reale përmes lentes. Kamerat me format të madh dhe të mesëm ofrojnë rezolucion më të lartë të imazhit dhe përdoren shpesh në fotografitë profesionale dhe artistike. Kamerat kompakte, të njohura për transportueshmërinë dhe thjeshtësinë e tyre, janë të njohura në fotografinë e konsumatorëve. Kamerat Rangefinder, me sisteme të veçanta shikimi dhe imazhi, u përdorën historikisht gjerësisht në fotoreporteri. Kamerat e filmit janë të specializuara për filmimin e përmbajtjeve kinematografike, ndërsa kamerat dixhitale, të cilat u përhapën në fund të shekullit të 20-të dhe fillim të shekullit të 21-të, përdorin sensorë elektronikë për të kapur dhe ruajtur imazhe.

Zhvillimi i shpejtë i teknologjisë së kamerave të smartfonëve në shekullin e 21-të ka mjegulluar linjat midis kamerave të dedikuara dhe pajisjeve shumëfunksionale, duke ndikuar thellësisht se si shoqëria krijon, ndan dhe konsumon përmbajtje vizuale.

## Shiko edhe 
* Kamera dixhitale

## Referime
Kamerieri

thumb|250px|Gjermania
**Kamerieri** apo Kamerierja është profesion në Hoteleri.

Në fjalorin e gjuhës shqipe *Kamerieri* është: Punëtor i shërbimit në estorante etj. që merre porositë e u shpie njerëzve të ulur nëpër tryeza gjellët, pijet etj.

## Burim i të dhënave
Kameleoni

**Kameleoni** është zvarranik i vendeve të ngrohta, i ngjashëm me hardhucat, që ndërron ngjyrën e lëkurës në përshtatje me ngjyrën e mjedisit ku ndodhet. Po ashtu si kameleonë përshkruhen edhe njerëzit e lëkundshëm e me shumë faqe, që ndërrojnë shpesh qëndrimet a sjelljet për të mbrojtur interesat e veta.Lëkura e kameleonit nuk rritet asnjëherë,por ai e ndërron atë sipas madhësisë se trupit të tij,ka raste që kur nuk gjen ushqim ai e përdor lëkuren e tij si ushqim.Kameleoni nuk fle asnjëherë ditën.Në qoftë se shikoni një kameleon me një ose të dy sytë mbyllur gjate ditës, ai nuk po fle, por mund të jetë i semurë.Kjo kafshë mund t'i lëvizë sytë në dy drejtime te ndryshme që e ndihmon ti shmanget armikut dhe të kërkoje ushqimin.
## Etimologjia 
## Evoluimi 
## Përshkrimi 
Kameleoni mund të ndryshojë ngjyrën e trupit të tij. Kameleoni mund të rritet deri në 25cm. Ata janë shumë të ndjeshëm.

## Shtimi 
## Ndërrimi i ngjyrave 
Nderrimi i ngjyrave te kameleonit kryhet pasi kameleoni ka disa qeliza te veçanta qe e mundesojne kete.

## Shiko edhe 
* Krokodili

## Referime
Kamillafi

**Kamillafi** është kapela e priftit dhe e murgut ortodoks, e cila ka trajtën e një cilindër.

## Burim i të dhënave
Kamioni

right|300x300px
Një **Kamion** është një mjet motorik i projektuar për të transportuar mallra, ngarkesa të specializuara ose për të kryer punë të tjera utilitare. Kamionët ndryshojnë shumë për nga madhësia, fuqia dhe konfigurimi, por shumica dërrmuese kanë një strukturë trupi në kornizë, me një kabinë që është e pavarur nga pjesa e ngarkesës së automjetit. Varietetet më të vogla mund të jenë mekanikisht të ngjashme me disa automobila. Kamionët komercialë mund të jenë shumë të mëdhenj dhe të fuqishëm dhe mund të konfigurohen për t'u montuar me pajisje të specializuara, si p.sh. në rastin e kamionëve të mbeturinave, kamionëve zjarrfikës, betonierëve dhe ekskavatorëve thithës.  

Shumica e kamionëve në përdorim aktualisht janë me motorë me naftë, megjithëse kamionë të përmasave të vogla dhe të mesme me motorë benzine ekzistojnë në SHBA, Kanada dhe Meksikë. Pjesa e tregut të kamionëve me energji elektrike po rritet me shpejtësi, pritet të arrijë në 7% në nivel global deri në vitin 2027, dhe forca motorike elektrike tashmë mbizotëron si midis kamionëve më të mëdhenj ashtu edhe në mesin e kamionëve më të vegjël. Në Bashkimin Evropian, automjetet me një masë të kombinuar bruto deri në 3.5 t (3.4 ton të gjatë; 3.9 ton të shkurtër) njihen si automjete të lehta komerciale dhe ato mbi si automjete të mëdha mallrash.  

## Referime
Kamina

**Kamina** është vatra me oxhak në një dhomë, e cila ndërtohet nga materiale të ndryshme dhe shërben për të ngrohur dhomën.

Në fjalorin e gjuhës shqipe *Kamina* është Furrë ku piqen tjegulla, tulla etj. : furrë ku digjen gurë gëlqerorë për të nxjerrë gëlqere ; furrë për të përgatitur qymyr druri ; kumi.  Po aty për kaminën thuhet që është Vatra e farkës dhe grumbull sendesh, stivë, pirg .  

## Burim i të dhënave
Kamishi

**Kamishi** paisje për të thithur duhanin.  Në fjalorin e gjuhës shqipe *Kamishi* është Çibuk i gjatë.

## Burim i të dhënave
Kamomili

parapamje|Kamomili
**Kamomili** (*lat. Matricaria chamomilla*) është bimë barishtore njëvjeçae që rritet në  livadhe dhe fusha  që bënë lule si të luledeles me erë të këndëshme; lulja e kësaj bime, e cila përdoret në mjekësi si qetësues i sistemit nervor, kundër sëmundjeve të lëkurës, gjithashtu Kamomili ndihmon në aktivizimin dhe fuqizimin e sistemit të imunitetit.Ai ritet deri ne 25 cm .Petalet e tij jane te vogla. Kercelli i tyre eshte i pak sa i lemuar. Petalet e saj jane te bardha. Po ashtu nga kjo bimë bëhet pije  e  njohur me të njëjtin emër duke zier me ujë lulet e thara të kamomilit.
Në Shqipëri kjo lloj bime është shumë e perhapur në fushat e Drenovës (Korçë).
Kamoshi

**Kamoshi** është lëkurë e butë me push nga njëra anë, që përdoret për të bërë faqet e këpucave, pallto, çanta etj .  

## Burim i të dhënave
Kampi

**Kampi** një hapësirë e rrethuar me qëllim të krijimit të një vend qëndrimi të pa penguar nga mjedisi për rreth asaj hapësire.

Në fjalorin e gjuhës shqipe *Kampi* është Vend qëndrim i a banimi të përkohshëm, zakonisht në çadra ; vend pushimi, larg qendrave të banuara, ku punonjësit qëndrojnë për pak kohë etj. si dhe vend i rrethuar dhe i ruajtur nga rojet ku mbahen të burgosurit ose robërit e luftës ndërsa kjo fjalë përdoret në trajtën figurative si grup politik e shoqëror i disa vendeve, organizatave etj. që mbrojnë interesa të njëjta.  

## Burim i të dhënave
Ramazani sipas kalendarit gregorian

Më poshtë do të paraqesim një listë në të cilën janë radhitur datat në të cilat ka filluar dhe ka mbaruar **Ramazani** në të kaluarën dhe do të fillojë dhe do të mbarojë në të ardhmen:

* 5 tetor 2005 - 4 nëntor 2005
* 24 shtator 2006 - 23 tetor 2006
* 13 shtator 2007 - 12 tetor 2007
* 1 shtator 2008 - 29 shtator 2008
* 21 gusht 2009 - 19 shtator 2009
* 11 gusht 2010 - 8 shtator 2010
* 31 korrik 2011 - 29 gusht 2011

Me formulat e mëposhtme mund të kalohet nga sistemi Gregorian i llogaritjes së kohës në sistemin Islamik të llogaritjes së kohës.

C \approx H \cdot \frac{32}{33} + 622

H \approx \frac{33}{32} \cdot (C - 622)

C *(Viti sipas lindjes së Krishtit)*, H *(viti sipas Hixhrit)*

Muajt e vitit 2006 i përgjigjen disa muajve të vitit 1426 dhe disa muajve të vitit 1427 në kalendarin Islam të llogaritjes së kohës

Si do që të jetë, shqiptarët e besimit Islam e fillojnë Agjërimin duke u orientuar nga Bashkësia Islame Shqiptare.

## Shih edhe 
* Ramazani
* Agjërimi

## Lidhje të jashtme
Kampionati

**Kampionati** është garë a lojë sportive, në mbarim të së cilës sportisti ose ekip pjesëmarrës, që zë vendin e parë, nderohet me titullin e kampionit, merr një kupë, një flamur etj.  

* Kampionati Botëror është një garë e nivelit botërorë d.m.th. ndërkombëtarë nga të gjitha anët e botës në degë të ndryshme sportive si p.sh. : Kampionati Botëror i Basketbollit, Kampionati Botëror i Futbollit, Kampionati Botëror Formula 1.  
* Kampionati Kontinental është kampionat i nivelit ndërkombëtar në të cilin marrin pjesë përfaqësuesit nga anë të ndryshme të kontinentit në sporte të ndryshme si p.sh. : Kampionati Evropian i Futbollit.  
* Kampionati kombëtarë është garë e nivelit lokal.  

## Burim i të dhënave