Tregu i Kosovës

parapamje|Tregu në Gjakovë, Kosovë
**Tregu i Kosovës** është hapësira në të cilën shiten produkte të ndryshme dhe që i shtrohen  sistemit tatimorë të Kosovës. Tregu i brendshëm në Kosovë është unik dhe rregullohet me ligjet e Kosovës. Të gjithë perosnat që ushtrojnë veprimtari komerciale trajtohen pa dallime,
diskriminime ose privilegje dhe në pajtim me dispozitat e këtij ligji. 

Gjatë kohës së paraluftës deri në vitet 2000 tregu industrial dhe ai i pemëve furnizohej me produkte të prodhuara jashtë vendit. Me kalimin e kohës dhe me rimëkëmbjen e ekonomisë së Kosovës në tregun e Kosovës huhen gjithnjë e më tepër edhe produkte të prodhuar në vend. Përshake të shpenzimeve (çmimi i prodhimit të produktit) të larta të prodhimit me çka është i lidhur edhe çmimi e shitjes produkte e prodhuar në Kosovë të plasuar në treg kishin në fillim një përqindje të vogël të hapësirës.

Tregu i Kosovës pas luftës ka qenë shpesh i ndikuar edhe nga zhvillimet politike rreth zgjidhjes së çështjes së Kosovës. Kështu për shembull pas disa deklaratave të politikanëve Slloven në vitin 2002 banorët e Kosovës për disa muaj me radhë kanë bojkotuar produktet Sllovene. Gjë që ka bërë që edhe kërkesat për këto produkte dhe deklaratat e tilla të bien në minimum. Po ashtu edhe ftesat e lëvizjes VETËVENDOSJA kanë bërë që një përqindje e produkteve të prodhuara në Serbi të bojkotohet dhe më këtë edhe përqindja e produkteve vendore në tregun e Kosovës ka pësuar ndryshime.

Për rritjen e konsumimit të produkteve vendore ka ndikuar edhe pasiguria e konsumatorëve. Kështu gjatë viteve 2003-2006 me përparimin e gjendjes ekonomike të përgjithshme dhe me krijimin e institucioneve vendore kjo pasiguri ka filluar të shndërrohet në një siguri të konsumatorëve. Deri në vitin 2006 nuk ishin të rralla futja ilegale e produkteve nga Serbia. Kështu një përfaqësues i agjencisë së mirëbesimit lajmëronte qytetarët në programin e mëngjesit të Radio Kosovës (21 shtator 2006, 9:55) për depërtimin e produkteve të vezëve nga Serbia nëpërmjet Maqedonisë në tregun e Gjilanit. dhe Ferizajt. Reagimet e shpejta të policisë së tregut shihen nga konsumatorët si i vetmi shërbim që jo siguron atyre blerjen e produkteve të nivelit të lartë.

## Ndikimi i VETVENDOSJES në tregun e Kosovës
Lëvizja Vetëvendosa menjëherë pas luftës ka propaganduar bojkotimin e produkteve të prodhuara në Serbi po ashtu edhe ftesat propagandistike të prodhuesve të Kosovës për blerjen e produkteve vendore kanë gjetur blerësit e tyre. Mirëpo edhe përkundër këtyre ftesave pasi që prodhuesit vendorë nuk ishin në gjendje të plotësonin në shumë segmente kërkesat e konsumatorëve tregun e Kosovës e dominojnë produkte e jashtme.

Nga banorët e Kosovë iniciativa e kësaj lëvizjes llogaritet si krijimi i shoqërisë së mbrojtjes së konsumatorëve. Lista me të cilat ka publikuar lëvizja kanë qenë befasuese për konsumatorët pasi që ata krahas bojkotimit kanë paraqitur edhe çmimet.  

*Detergjente pluhur: :
** Të dëbuar nga tregu : MERIX Lemo, MERIL Ultra , MERIX Gorska, MERIL Color , MERIL Ultra  (Henkel Merima, Krushevc) ,DUEL Ultra Fresh 3 (Delta M, Beograd) 
** Me përqindje të rritur në treg : PERLA (Dajti, Kosovë), PINGUIN (Dajti, Kosovë), ARTA  (Datij, Kosovë), EXTRA GONG (Extra Gong, Kosovë), DEA  (Gjakovë, Kosovë), Bonux  (Procter&Gamble)
*Abrazivet :
** Të dëbuar nga tregu: MER- Abraziv 750 (Henkel Merima, Krushevc)
** Me përqindje të rritur në treg : Bingov (Turqi), Glos0  (Maqedoni), VIM  (Saponia, Kroaci), Arf (Saponia,Kroaci), CIF (Unilever), Eco Fix (Gjermani)
* Preparatet për pastrimin e gypave
** Të dëbuar nga tregu : MER Cevol 750 (Henkel Memria, Krushevcë)
** Me përqindje të rritur në treg : Glos (Maqedoni), nMi r Musedo 1, (Austri)
*Detergjente lëngë:
** Të dëbuara nga tregu : MER Extra 1, MERE xtra Balsam (Henkel Merima, Krushevc), MER ULTRA 500 (Henkel Merima, Krushevc), DUEL Fresh 1(Delta M, Beograd )
** Me përqindje të rritur në treg : PRIM , FRESH, TONI  (Kosovë), DEA (Valoni Impex, Kosovë), BINGOL (Katana, Kosovë), VENELLA (Venena, Kosovë), NETA (Mitrovicë, Kosovë), DIELLI (Shpeta, Kosovë), FRESH  (Kosovë), BINGO (Turqi)
*Detergjente tjera:
** Të dëbuar nga tregu : MER STIRAK (Henkel Merima, Krushevc)
** Me përqindje të rritur në treg : FRHE (Kosovë), Glo 0s (Maqedoni)
*Zbutës i rrobave :
** Të dëbuar nga tregu : MERLAN OMEKSHIVAQ (Henkel Merima, Krushevc)
** Me përqindje të rritur në treg : Glos  (Maqedoni), Solyft (Maqedoni), Ornel (Saponia, Kroaci), Lenor (Procter&Gamble)
* Dezintefektues : 
** Të dëbuar nga tregu : ACID 1/1  (Biser, Kumane)
** Me përqindje të rritur në treg : Glos  (Maqedoni), Likvi Antibakterial (Saponia, Kroaci), Domestos (Unilever)
* Preparate për pastrimin e shtrojave :
** Të dëbuar nga tregu : MER SAN , 750 (HenkeMl erima, Krushevc), ETISAN 1 L, (Biser, Kumane)
** Me përqindje të rritur në treg : Glos (Maqedoni)T,uba (Gjermani)
* Preparate për pastrimin e xhamave :
** Të dëbuar nga tregu : MER GLASS 750 (Henkel Merima, Krushevc), GLAJAX, 750(Biser, Kumane),
** Me përqindje të rritur në treg : TONI  (Kosovë), FRESH (Katana, Kosovë), ART (Katana, Kosovë), PRIM (Katana, Kosovë), DIELLI (Shpeta, Kosovë), ATIX (Abi, Kosovë), MAX CLEAN (Abi, Kosovë), VENELLA  (Kosovë), BINGOSIL (Turqi)
* Xhele (Gel) për pastrim :
** Të dëbuar nga tregu : PASTA 500 (Biser, Kumane) 
** Me përqindje të rritur në treg : TTEST GEL (Turqi), Fax Gel  (Turqi)
* Preparate për pastrimin e WC-së
** Të dëbuar nga tregu : MER Sanit WC  (Henkel Merima, Krushevc),
** Me përqindje të rritur në treg : PERLA Clean WC fix (Dajti, Kosovë), Anitra WC 1.10 (Itali), WC Reiniger (Cigall, Gjermani)
* Preparate për pastrimin e pllakave
** Të dëbuar nga tregu : TE-EL CLASIK ,380dhe TE-EL ACTIVE 750 (Inter Promet, Kikinda)
** Me përqindje të rritur në treg : Prim   (Katana, Kosovë), Bingosil   (Turqi)

## Burimi i të dhënave