open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Luftërat e Opiumit

parapamje|Beteja detare në Luftën e Parë të Opiumit.|270x270px
**Luftërat e Opiumit** (kinezishtja e thjeshtuar: 鸦片战争; kinezishtja tradicionale: 鴉片戰爭; pinyin: Yāpiàn zhànzhēng) ishin dy konflikte të zhvilluara midis dinastisë Qing dhe fuqive perëndimore gjatë mesit të shekullit të 19-të.

Lufta e Parë e Opiumit u zhvillua nga viti 1839 deri në vitin 1842 midis Kinës dhe Perandorisë Britanike. Ajo u shkaktua nga fushata e qeverisë Qing për të zbatuar ndalimin e opiumit, e cila përfshinte shkatërrimin e rezervave të opiumit në pronësi të tregtarëve britanikë dhe Kompanisë Britanike të Indisë Lindore. Qeveria britanike u përgjigj duke dërguar një ekspeditë detare për të detyruar qeverinë kineze të paguante dëmshpërblime dhe të lejonte tregtinë e opiumit. Lufta e Dytë e Opiumit u zhvillua nga Britania dhe Franca kundër Kinës nga viti 1856 deri në vitin 1860 dhe si pasojë rezultoi në detyrimin e Kinës për të legalizuar opiumin.

Në secilën luftë, avantazhet ushtarake superiore që gëzonin forcat evropiane çuan në disa fitore të lehta ndaj ushtrisë kineze, me pasojë që Kina u detyrua të nënshkruante traktate të pabarabarta për t'u dhënë fuqive perëndimore tarifa të favorshme, koncesione tregtare, dëmshpërblime dhe territor. Të dy konfliktet, së bashku me traktatet e ndryshme të imponuara gjatë shekullit të poshtërimit, dobësuan autoritetin e qeverisë kineze dhe e detyruan Kinën të hapte porte të caktuara të traktateve (përfshirë Shangain) për tregtarët perëndimorë. Përveç kësaj, Kina ia dorëzoi sovranitetin mbi Hong Kongun Perandorisë Britanike, e cila e mbajti kontrollin mbi rajonin deri në vitin 1997.

## Shiko edhe 
* Opiumi

## Referime
Shkalla arsimore

**Shkalla arsimore** e njohur edhe si faza arsimore ose etapa arsimore është një nënndarje të të nxënit formal, që zakonisht mbulojnë arsimin e hershëm të fëmijërisë, arsimin fillor, arsimin e mesëm dhe arsimin e lartë . Organizata e Kombeve të Bashkuara për Arsim, Shkencë dhe Kulturë ( UNESCO ) njeh nëntë nivele arsimi në sistemin e saj të Klasifikimit Standard Ndërkombëtar të Arsimit (ISCED) (nga Niveli 0 (arsimi parashkollor) deri në Nivelin 8 (doktoraturë)). Byroja Ndërkombëtare e Arsimit e UNESCO-s mirëmban një bazë të dhënash të sistemeve arsimore specifike për vendin dhe fazat e tyre.  Disa vende i ndajnë nivelet e studimit në klasa ose forma për fëmijët e shkollës në të njëjtin vit.

## Organizimi 
Arsimi gjatë fëmijërisë dhe moshës së hershme të rritur zakonisht ofrohet përmes një sistemi shkollor me dy ose tre faza, i ndjekur nga faza shtesë të arsimit të lartë ose arsimit profesional për ata që vazhdojnë arsimin e tyre formal:

* Edukimi i hershëm i fëmijërisë në parashkollor, çerdhe ose kopësht 
* Arsimi fillor në shkollën fillore ose elementare, dhe ndonjëherë në vitet e para të arsimit të mesëm të njohura si shkollë e mesme e ulët
* Arsimi i mesëm në shkollën e mesme ose të lartë, dhe ndonjëherë në vitet e mëvonshme të shkollës së mesme
* Arsim i lartë ose arsim profesional

Tabela e mëposhtme prezanton konceptet kryesore, megjithëse termat dhe moshat mund të ndryshojnë në vende të ndryshme:

Për fazat shtesë të arsimit ISCED, shih ISCED .

Shkollat Sudbury nuk përdorin nivele formale të klasave ose faza arsimore. Në vend të kësaj, nxënësit e moshës 4 deri në 18 vjeç janë të përfshirë në një sistem arsimor demokratik, duke u mbështetur në një sërë certifikimesh për të përdorur pajisje që mund të kërkojnë njohuri të specializuara ose procedura sigurie. Këto certifikime zakonisht nuk kufizohen nga mosha, por nga aftësia e demonstruar. 

## Shih edhe 
* ISCED
* Sistemi arsimor
* :Kategoria:Arsimi sipas vendit
* Indeksi i Zhvillimit Njerëzor i Kombeve të Bashkuara

## Referime
Fluksi i punës

parapamje|Fluksi i punës i mikroskopisë elektronike kriogjenike.
**Fluksi i punës** është një term i përgjithshëm për modelet e orkestruara dhe të përsëritshme të aktivitetit, të mundësuara nga organizimi sistematik i burimeve në procese që transformojnë materialet, ofrojnë shërbime ose përpunojnë informacionin. Mund të përshkruhet si një sekuencë operacionesh, puna e një personi ose grupi, puna e një organizate stafi ose një ose më shumë mekanizma të thjeshtë ose kompleksë.

Nga një perspektivë më abstrakte ose e nivelit më të lartë, rrjedha e punës mund të konsiderohet si një pamje ose përfaqësim i punës reale. Fluksi që përshkruhet mund t'i referohet një dokumenti, shërbimi ose produkti që po transferohet nga një hap në tjetrin.

Fluksi i punës mund të shihet si një bllok themelor ndërtimi që duhet të kombinohet me pjesë të tjera të strukturës së një organizate, siç janë teknologjia e informacionit, ekipet, projektet dhe hierarkitë.

## Shiko edhe 
* Puna
* Menaxhimi

## Referime
Rrjedha e ajrit

**Rrjedha e ajrit** është lëvizja e ajrit. Ajri sillet në një mënyrë fluide, që do të thotë se grimcat rrjedhin natyrshëm nga zonat me presion më të lartë në ato ku presioni është më i ulët. Presioni atmosferik i ajrit lidhet drejtpërdrejt me lartësinë, temperaturën dhe përbërjen.

Në inxhinieri, rrjedha e ajrit është një matje e sasisë së ajrit për njësi të kohës që rrjedh përmes një pajisjeje të caktuar. Mund të përshkruhet si një shkallë rrjedhjeje volumetrike (vëllimi i ajrit për njësi të kohës) ose një shkallë rrjedhjeje masive (masa e ajrit për njësi të kohës). Ajo që lidh të dy format e përshkrimit është dendësia e ajrit, e cila është një funksion i presionit dhe temperaturës përmes ligjit ideal të gazit. Rrjedha e ajrit mund të induktohet përmes mjeteve mekanike (siç është duke përdorur një ventilator elektrik ose manual) ose mund të ndodhë në mënyrë pasive, si një funksion i diferencave të presionit të pranishme në mjedis.

## Shiko edhe 
* Ajri
* Ajrosja

## Referime
Humori britanik

**Humori britanik** mbart një element të fortë satire që synon absurditetin e jetës së përditshme. Temat e zakonshme përfshijnë sarkazmën, batutat, shakatë, fyerjet, vetëpërçmimin, temat tabu, lojërat e fjalëve, aludimet, zgjuarsinë dhe sistemin klasor britanik. Këto shpesh shoqërohen nga një dhënie e qetë e humorit, e cila është e pranishme në të gjithë sensin britanik të humorit. Mund të përdoret për të varrosur emocionet në një mënyrë që duket e pahijshme në sytë e kulturave të tjera. Shakatë tregohen për gjithçka dhe pothuajse asnjë temë nuk është e ndaluar, megjithëse mungesa e hollësisë kur diskutohen çështje të diskutueshme ndonjëherë konsiderohet e pandjeshme. Shumë seriale komike britanike janë bërë të suksesshme ndërkombëtarisht, duke shërbyer si një përfaqësim i kulturës britanike për audiencat e huaja.

## Shiko edhe 
* Satira

## Referime
Shkolla e mesme e lartë

**Shkolla e mesme e lartë** është një lloj shkolle, një vend ku njerëzit shkojnë për të mësuar aftësi që do t’i përdorin në jetë. Në një sistem me tre pjesë si në Shtetet e Bashkuara, fëmijët shkojnë në shkollën e mesme të lartë pas shkollës së mesme të ulët (“junior high”). Në një sistem me dy pjesë si në Afrikën e Jugut dhe Mbretërinë e Bashkuar, kalimi bëhet nga shkolla fillore në shkollën e mesme rreth moshës 12 vjeç në Afrikën e Jugut dhe 11 vjeç në Mbretërinë e Bashkuar.  Shkolla e mesme e lartë quhet ndonjëherë edhe “senior high school” ose thjesht “senior high”.

## Vështrim 
Shkolla e mesme e lartë ka një rol të rëndësishëm jo vetëm në përgatitjen akademike të nxënësve, por edhe në zhvillimin e aftësive sociale dhe profesionale. Përmes lëndëve të specializuara, aktiviteteve jashtëshkollore dhe orientimit drejt karrierës, ajo u jep të rinjve mundësinë të zgjedhin mes vazhdimit të studimeve universitare ose hyrjes në tregun e punës. Ky nivel arsimor shërben si një urë lidhëse midis arsimit të detyrueshëm dhe zgjedhjeve të pavarura të jetës së të rinjve, duke ndikuar drejtpërdrejt në formimin e identitetit dhe perspektivave të tyre të ardhshme.

Në Shtetet e Bashkuara, shkolla e mesme e lartë është një shkollë ku nxënësit zakonisht ndjekin klasat 9 deri në 12, nga mosha rreth 14–15 deri në 17–18 vjeç. Është gjithashtu shkolla e fundit që ligji kërkon që nxënësi ta ndjekë. Megjithatë, nxënësit me probleme të sjelljes që janë shumë të vështira për shkollën nuk mund të vazhdojnë, kjo quhet përjashtim (expulsion). Disa shtete kanë një moshë ose një klasë të caktuar ku nxënësi nuk është i detyruar të ndjekë shkollën, kjo quhet mosha e detyrueshme (compulsory age). Për shembull, në Nju Jork, nxënësit nën moshën 17 vjeç duhet të ndjekin shkollën përveç rasteve kur janë të përjashtuar. Disa njerëz mund të zgjedhin të japin disa teste të quajtura GED (General Education Development) si një mënyrë tjetër për të përfunduar shkollën e mesme të lartë. Ligji lejon që një nxënës të ndalojë shkollën pas një moshe të caktuar pa qenë i diplomuar. Në shumicën e shteteve kjo është 16 vjeç, megjithatë në disa shtete është 18 ose më shumë, për shembull në Wisconsin.

Në Mbretërinë e Bashkuar, ligji kërkon që nxënësit të ndjekin shkollën deri në moshën 16 vjeç. Termi “high school” përdoret vetëm në Skoci. Në pjesën tjetër të Mbretërisë së Bashkuar përdoret termi “secondary school” në vend të “high school”. “Secondary school” përfshin vitet shkollore nga 7 deri në 11; që janë nxënës të moshës 11–16 vjeç.

Ka shkolla të mesme të larta publike dhe private si në Shtetet e Bashkuara ashtu dhe në shumë vende të tjera.  

## Shih edhe 
* Sistemi arsimor
* Arsimi i mesëm
* Shkalla arsimore
* Shkolla e mesme
* Shkolla e mesme e ulët

## Referime
Shkolla e mesme e ulët

[parapamje|Një klasë e një shkolle të mesme të ulët në [Birmania|Myanmar në vitin 2007]]
**Shkolla e mesme e ulët**, e njohur edhe si **shkollë e ndërmjetme** ose **shkollë publike e ulët** është një fazë arsimore midis shkollës fillore dhe shkollës së mesme të lartë. 

Shkolla e mesme e ulët ka për qëllim të ndihmojë nxënësit në kalimin gradual nga arsimi fillor drejt arsimit të mesëm të lartë, duke u ofruar atyre një bazë më të gjerë akademike dhe sociale. Në këtë fazë, programet mësimore shpesh përfshijnë lëndë të reja si gjuhët e huaja, shkencat natyrore dhe teknologjia, ndërsa nxënësit fillojnë të zhvillojnë aftësi më të avancuara të mendimit kritik dhe bashkëpunimit. Përveç aspektit akademik, shkolla e mesme e ulët luan një rol të rëndësishëm në formimin e identitetit personal dhe shoqëror të nxënësve, duke i përgatitur ata për sfidat e mëtejshme të arsimit dhe jetës.

## Shih edhe 
* ISCED
* Shkolla fillore
* Arsimi i  mesëm
* Sistemi arsimor
* Shkolla e mesme
* Shkolla e mesme e lartë

## Lidhje të jashtme 
* Kanada: Sistemet Provinciale të Arsimit
* Shoqata për Arsimin e Nivelit të Mesëm, më parë Shoqata Kombëtare e Shkollave të Mesme.
* Forumi Kombëtar i Shkollave të Mesme (MB)
* Programi Australian i Shkollës së Mesme
Punonjësi me jakë të bardhë

parapamje|Punonjësit e zyrës.
Një **punonjës me jakë të bardhë** është një person që kryen punë të bazuar në njohuri, aftësi, menaxheriale ose administrative, të cilat zakonisht kryhen në një zyrë ose në një mjedis të ngjashëm. Punonjësit me jakë të bardhë përfshijnë shtigje pune që lidhen me bankat, financat, pajtueshmërinë, ligjin, menaxhimin e riskut, auditimin e brendshëm, privatësinë e të dhënave, sigurinë kibernetike, sigurimet, qeverinë, konsulencën, kërkimin shkencor, shkencën e bibliotekave dhe informacionit, shkencën arkivore, kontabilitetin, menaxhimin e biznesit dhe ekzekutivit, mbështetjen e klientëve, dizajnin, ekonominë, shkencën, teknologjinë, inxhinierinë, kërkimin e tregut, burimet njerëzore, kërkimin e operacioneve, marketingun, marrëdhëniet me publikun, pasuritë e paluajtshme, teknologjinë e informacionit, rrjetëzimin, kujdesin shëndetësor, arkitekturën dhe kërkimin dhe zhvillimin.

Në të kundërt, punonjësit me jakë blu kryejnë punë manuale ose punojnë në profesione të kualifikuara; punonjësit me jakë rozë punojnë në kujdes, kujdes shëndetësor, punë sociale ose mësimdhënie; punonjësit me jakë të gjelbër punojnë posaçërisht në sektorin mjedisor; dhe punët me jakë gri kombinojnë punën manuale dhe profesionet e kualifikuara me detyra jo-manuale ose menaxheriale.

Me shfaqjen e bumit të inteligjencës artificiale, janë publikuar studime që argumentojnë se punonjësit me jakë të bardhë, që nga viti 2024, janë më të ndjeshëm ndaj papunësisë teknologjike të shkaktuar nga inteligjenca artificiale (e cila sipas këtyre studimeve ka filluar tashmë) në krahasim me punonjësit me jakë blu, gri ose rozë.

## Shiko edhe 
* Punonjësi
* Zyra
* Profesioni

## Burime
Kolegji universitar

**Kolegji universitar** është një institucion arsimor i tipit kolegji që ofron arsim të lartë, dhe që vepron në një numër vendesh në botë por nuk ka status të plotë ose të pavarur të universitetit . Një kolegj universitar shpesh është pjesë e një universiteti më të madh. Përdorimi i saktë ndryshon nga një vend në tjetrin. Disa institucione të njohura pothuajse në mbarë botën quhen me këtë emër ose janë të njohura si të tilla.  

Kolegjet universitare shpesh shërbejnë si ura lidhëse midis arsimit të mesëm dhe universiteteve, duke ofruar programe të fokusuara në fusha të caktuara akademike ose profesionale. Ato mund të kenë një rol të rëndësishëm në zgjerimin e qasjes në arsim të lartë, sidomos në vende ku universitetet janë të përqendruara në qytete të mëdha. Përmes strukturës së tyre më të thjeshtë dhe shpesh më fleksibile, kolegjet universitare u japin studentëve mundësinë të marrin njohuri të avancuara pa kaluar në kompleksitetin e plotë të një universiteti, duke kontribuar kështu në diversitetin e sistemit arsimor global. 

## Shih edhe 
* Kolegji
* Universiteti
* Institucioni arsimor

## Referime
Estrada e Shkodrës

**Estrada e Shkodrës**  është një nga format më të njohura të artit skenik në Shqipëri, ku ndërthuren skeçe humoristike e satirike, muzikë dhe pantomimë. Ajo u themelua më 6 qershor 1958 në Teatrin e Shkodrës  dhe u bë shpejt një institucion i rëndësishëm kulturor.

Fillimet  e saj datojnë që në vitin 1954 me numrin “Estrada në penxhere” të regjisorit Skanjeti dhe më pas me pjesën “U çua njeri e tha”. Në zhvillimin e estradës kontribuan autorë si Tonin Miloti, Jonuz Dini, Ton Shoshi, Frano Gjelaj dhe Ludovik Pepa, ndërsa në skenë interpretuan fillimisht aktorë diletantë si Hasan Smaja, Tano Banushi dhe Paulin Preka, të cilëve më vonë iu bashkuan aktorë të njohur si Adem Kastrati dhe Tinka Kurti.

Premiera e parë e trupës profesioniste u dha më 14 nëntor 1958 me shfaqjen “Në pavionin e operacionit të zemrës”. Gjatë viteve, estrda realizoi mbi 230 premiera për të rritur dhe fëmijë, me pjesë të njohura si “Familja Bush”, “Beqoja në spital”, “Testamenti” dhe “Tri karriket”.

Në vitin 1969 fitoi vendin e parë në Festivalin e Parë të Estradave në Shqipëri. Pas viteve ’90 vazhdoi aktivitetin me komedi të suksesshme si “Kunati i shokut Xhemal”. Në këtë skenë kanë kontribuar shumë figura të njohura të humorit shqiptar 
, ndër to Tano Banushi, Zylha Miloti, Zef Deda dhe Gëzim Kruja.

Përmes dekadave, Estrada e Shkodrës  ka mbetur një nga shtyllat e humorit shqiptar , duke pasqyruar jetën dhe karakterin e qytetit përmes satirës dhe interpretimit skenik.

## Burimet
Aleksandër Pogaçe

**Aleksandër Pogaçe** (1943–2016)  ishte aktor shqiptar. Lindi në Fier më 16 tetor. Ishte biri i aktorit të humorit të Estradës së Fierit, Nestor Pogaçe. Mbaroi Shkollën e Lartë për aktorë “Aleksandër Moisiu” në vitin 1964. Filloi punë si aktor  në Teatrin e Vlorës, më pas në teatrin e Fierit dhe të Gjirokastrës.

Gjatë veprimtarisë së tij  të gjatë skenike në këto teatro krijoi figura artistike të spikatura, duke kontribuar në ngritjen e nivelit të shfaqjeve. Ai u dallua për përkushtimin dhe si shembull i një pune këmbëngulëse, serioze dhe plot pasion.

Stili i tij i interpretimit prirej më fort drejt një loje emocionale, me shpërthime të befta, si edhe me theksime të rrafsheve ironike e cinike, të gjendjeve të dyfishta dhe të shpotisë, si në shfaqjet “Lavirja e denjë për respekt”, “Pas dyerve”, “Filomena Marturano” etj.

Mori pjesë me role të rëndësishme në 9 filma, ndër të cilët: doktori te “Mëngjese të reja” (1980), togeri Franc te “Dëshmorët e monumenteve” (1980), Peteri te “Kërcënimi” (1981), Shtajneri te “Thesari” (1981), Reshiti te “Një emër midis njerëzve” (1983), Faruçio te “Guri i besës” (1986) dhe Theofani te “Botë e padukshme” (1987). Ka interpretuar gjithashtu në mjaft regjistrime televizive.

U nda nga jeta më 16 mars 2016.

## Burimet
Yamaha Motor Company

**Yamaha Motor Co., Ltd.** (Japonisht: ヤマハ発動機株式会社, Yamaha Hatsudōki Kabushiki-gaisha), është një prodhues shumëkombësh japonez me seli në Iwata City, Prefektura Shizuoka. Kompania operon në afërsisht 180 vende dhe rajone, me fusha biznesi që përfshijnë motoçikleta, skuterë, anije, motorë reaktivë dhe robotikë. Është prodhuesi i dytë më i madh i motoçikletave në botë dhe prodhuesi më i madh i anijeve në botë.

Kjo kompani është një entitet i veçantë nga prodhuesi i instrumenteve muzikorë Yamaha.

## Markë 
djathtas|parapamje|250x250px|Yamaha YZF-R1
djathtas|parapamje|250x250px|Yamaha PRESTIGE
E njohur si "Yamaha e Dizajnit", Yamaha është shumë e vlerësuar për format e saj elegante dhe vëmendjen ndaj detajeve. Kompania ka fituar çmime të shumta dizajni si në Japoni ashtu edhe jashtë saj, duke përfshirë Çmimin e Dizajnit të Mirë në Japoni dhe Çmimin e Dizajnit Red Dot në Gjermani.

## Sporte motorike 
Që nga themelimi i saj, Yamaha Motor ka arritur sukses në shumë gara dhe sportet motorike janë pjesë e identitetit të saj.
parapamje|250x250px|Kampioni i MotoGP, Valentino Rossi (2014)

## Referencat
Joel Spring

**Joel H. Spring** (i lindur më 24 shtator 1940  ) është një akademik amerikan në Universitetin e Qytetit të Nju Jorkut  i specializuar në politikat arsimore amerikane dhe globale. Interesat e tij kryesore kërkimore janë historia e arsimit, globalizimi dhe arsimi, arsimi multikulturor, kultura e amerikanëve vendas, politika e arsimit dhe edukimi për të drejtat e njeriut. Ai mori diplomën e Doktorit të Filozofisë në studimet e politikave arsimore nga Universiteti i Wisconsin-Madison . 

## Vepra të zgjedhura 
* *Pedagogies of Globalization: The Rise of the Educational Security State*, (2006) 
* *How Educational Ideologies Are Shaping Global Society* (2004) 
* *Education and the Rise of the Global Economy* (1998) 
* *A Primer of Libertarian Education* (1975)

**Tekste shkollore**
* *American Education* (now in its 19th edition, 2020) 
* *The American School: From the Puritans to the Trump Era* (now in its 10th edition, 2018) 
* *Conflict of Interests: The Politics of American Education* (now in its 5th edition)

## Referime
Presidenti

parapamje|Pesë presidentë amerikanë në Shtëpinë e Bardhë në vitin 2009, (Nga e majta në të djathtë: George H. W. Bush, Barack Obama, George W. Bush, Bill Clinton dhe Jimmy Carter).
**Presidenti** është një titull i zakonshëm për kreun e shtetit në shumicën e republikave. Roli i një presidenti mund të ndryshojë në varësi të vendit, me disa që shërbejnë si kreu i qeverisë, një figurë ceremoniale ose ndonjë dallim tjetër.

Funksionet e ushtruara nga një president ndryshojnë sipas formës së qeverisjes. Në republikat parlamentare, ato zakonisht, por jo gjithmonë, janë të kufizuara në ato të kreut të shtetit dhe janë një rol kryesisht ceremonial. Një përjashtim nga kjo do të ishin republikat presidenciale-parlamentare (p.sh. Botsvana dhe Afrika e Jugut), ku roli i presidentit është më i spikatur dhe përfshin më shumë funksione të një kreu qeverie. Presidenti i një republike gjysmë-presidenciale ka disa kompetenca diskrecionare, të tilla si përfshirja në punët e jashtme ose emërimi i kreut të agjencive qeveritare, por ata nuk janë vetë kreu i qeverisë. Një udhëheqës i një shteti me një parti mund të mbajë gjithashtu pozicionin e presidentit për qëllime ceremoniale ose për të mbajtur një pozicion zyrtar shtetëror.

Stile të tilla si "Z. President" ose "Zonja Presidente" mund të zbatohen për një person që mban titullin e presidentit ose kryeson disa organe të tjera qeveritare. "Z. President" është përdorur më pas nga qeveritë për t'iu referuar krerëve të shteteve të tyre. Është përkthimi konvencional i stileve jo-angleze, siç është Monsieur le Président për presidentin e Republikës Franceze. Gjithashtu ka një histori të gjatë përdorimi si titulli i zyrtarëve kryesues të organeve legjislative dhe gjyqësore. Kryetari i Dhomës së Komunave të Kanadasë thirret si président(e) de la Chambre des communes në frëngjisht dhe si Mr. Speaker ose Madam Speaker në anglisht.

## Shiko edhe 
* Presidenca
* Kryeministri

## Burime
Universiteti privat

**Universiteti** dhe **kolegji private** është një institucion i arsimit të lartë që nuk operohet dhe nuk është në pronësi ose nuk financohet institucionalisht nga qeveria . Megjithatë, ato shpesh marrin lehtësime tatimore, kredi publike studentore dhe grante qeveritare. Në varësi të vendit, universitetet private mund t'i nënshtrohen rregulloreve qeveritare. Universitetet private mund të krahasohen me universitetet publike dhe universitetet kombëtare të cilat ose operohen, janë në pronësi ose financohen institucionalisht nga qeveritë. Përveç kësaj, shumë universitete private veprojnë si organizata jofitimprurëse .

Në të gjithë botën, vende të ndryshme kanë rregullore të ndryshme në lidhje me akreditimin për universitetet private dhe si të tilla, universitetet private janë më të zakonshme në disa vende sesa në disa të tjera. Disa vende nuk kanë fare universitete private.

## Shih edhe 
* Kolegji
* Universiteti
* Arsimi i lartë
* Universiteti kombëtar
* Universitetet mesjetare
Morena (parti politike)

Lëvizja e Rigjenerimit Nacional e njohur ndryshe si Morena prej akronimit të saj në spanjisht (Movimiento de Regeneración Nacional) është një parti politike në Meksikë e krijuar në vitin 2011 si një organizim civil prej ish-Presidentit meksikan Andres Manuel Lopez Obrador. Prej vitit 2014 është e regjistruar si parti politike dhe prej vitit 2018 funksionon si partia udhëheqëse në Meksikë.

Presidentja aktuale e Meksikës Claudia Sheinbaum vjen nga rradhët e Morenas.

Në vitin 2024, Morena me aleatët e saj, kontrollonte me një përparësi të lehtë dhomat e Parlamentit si edhe 23 nga 32 postet e guvernatorëve të vendit. Pas zgjedhjeve të vitit 2024 u konsolidua pushteti i saj politik në Meksikë me kontrollin e plotë të të dy dhomave të Parlamentit, Presidencës si dhe shumicën e guvernatorëve.

## Shih edhe 
## Referime
Taksa e pasurisë

Një **taksë mbi pasurinë**, e quajtur edhe **taksë mbi kapitalin** ose **taksë mbi pasurinë neto**, është një taksë mbi zotërimet e aseteve të një njësie ose pasurinë neto të një njësie. Kjo përfshin vlerën totale të aseteve personale, duke përfshirë paratë e gatshme, depozitat bankare, pasuritë e paluajtshme, asetet në planet e sigurimeve dhe pensioneve, pronësinë e bizneseve të painkorporuara, letrat me vlerë financiare dhe trustet personale (një taksë e njëhershme mbi pasurinë është një taksë mbi kapitalin).

Në mënyrë tipike, taksimi i pasurisë shpesh përfshin përjashtimin e detyrimeve të një individi, siç janë hipotekat dhe borxhet e tjera, nga totali i aseteve të tyre. Prandaj, ky lloj taksimi shpesh përcaktohet si një taksë mbi pasurinë neto. Që nga viti 2017, pesë nga 36 vendet e OECD-së kishin një taksë mbi pasurinë personale (nga 12 në vitin 1990). Mbështetësit shpesh argumentojnë se taksat mbi pasurinë mund të zvogëlojnë pabarazinë e të ardhurave duke e bërë më të vështirë për individët të grumbullojnë sasi të mëdha pasurie. Shumë kritikë të taksave mbi pasurinë pretendojnë se taksat mbi pasurinë mund të kenë një efekt negativ ekonomik, siç janë rënia në rritjen e PBB-së ose humbja e vendeve të punës.

## Shiko edhe 
* Taksa

## Referime
Lejeqëndrimi

Një **lejeqëndrim** ose **leje e qëndrimit** është një dokument ose kartë e kërkuar në disa rajone, që i lejon një shtetasi të huaj të qëndrojë në një vend për një periudhë të caktuar ose të pacaktuar kohore. Këto mund të jenë leje për qëndrim të përkohshëm ose qëndrim të përhershëm. Rregullat e sakta ndryshojnë midis rajoneve. Në disa raste (p.sh., Mbretëria e Bashkuar) kërkohet një leje qëndrimi e përkohshme për të zgjatur një qëndrim përtej një pragu të caktuar dhe mund të jetë një hap i ndërmjetëm për të aplikuar për qëndrim të përhershëm.

Statusi i qëndrimit mund të jepet për një numër arsyesh dhe kriteret për pranim si banor mund të ndryshojnë me kalimin e kohës. Në Zelandën e Re, gama aktuale e kushteve përfshin të qenit një migrant i kualifikuar, një prind në pension i një shtetasi të Zelandës së Re, një investitor dhe një numër të tjerësh.

## Shiko edhe 
* Pasaporta
* Letërnjoftimi

## Burime
Vizatimi inxhinierik

parapamje|Vizatim inxhinierik i një pjese të makinës metalike.
Një **vizatim inxhinierik** është një lloj vizatimi teknik që përdoret për të përcjellë informacion në lidhje me një objekt. Një përdorim i zakonshëm është të specifikohet gjeometria e nevojshme për ndërtimin e një komponenti dhe quhet vizatim detajesh. Zakonisht, një numër vizatimesh janë të nevojshëm për të specifikuar plotësisht edhe një komponent të thjeshtë. Këto vizatime janë të lidhura së bashku nga një "vizatim kryesor". Ky "vizatim kryesor" njihet më shpesh si vizatim montimi. Vizatimi i montimit jep numrat e vizatimeve të komponentëve të detajuar pasues, sasitë e kërkuara, materialet e ndërtimit dhe ndoshta imazhet 3D që mund të përdoren për të gjetur artikuj individualë. Megjithëse kryesisht përbëhet nga përfaqësime piktografike, shkurtesat dhe simbolet përdoren për shkurtësi dhe mund të ofrohen edhe shpjegime shtesë tekstuale për të përcjellë informacionin e nevojshëm.

Procesi i prodhimit të vizatimeve inxhinierike shpesh quhet vizatim teknik ose skicë (skicë). Vizatimet zakonisht përmbajnë pamje të shumëfishta të një komponenti, megjithëse pamje shtesë fillestare mund të shtohen të detajeve për shpjegime të mëtejshme. Vetëm informacioni që është një kërkesë specifikohet zakonisht. Informacioni kyç siç janë dimensionet zakonisht specifikohet vetëm në një vend në një vizatim, duke shmangur tepricën dhe mundësinë e mospërputhjes. Tolerancat e përshtatshme jepen për dimensionet kritike për të lejuar që komponenti të prodhohet dhe të funksionojë. Vizatime më të detajuara prodhimi mund të prodhohen bazuar në informacionin e dhënë në një vizatim inxhinierik. Vizatimet kanë një kuti informacioni ose bllok titulli që përmban kush e ka vizatuar vizatimin, kush e ka miratuar atë, njësitë e dimensioneve, kuptimin e pamjeve, titullin e vizatimit dhe numrin e vizatimit.

## Shiko edhe 
* Skica
* Inxhinieria

## Burime
Skema

parapamje|Diagrami skematik i të njëjtit.
Një **skemë**, ose **diagram skematik**, është një përfaqësim i projektuar i elementëve të një sistemi duke përdorur simbole abstrakte, grafike në vend të imazheve realiste. Një skemë zakonisht lë jashtë të gjitha detajet që nuk janë relevante për informacionin kryesor që skema synon të përcjellë, dhe mund të përfshijë elementë të thjeshtuar tepër në mënyrë që ta bëjë këtë kuptim thelbësor më të lehtë për t'u kuptuar, si dhe organizim shtesë të informacionit.

Për shembull, një hartë metroje e destinuar për pasagjerët mund të përfaqësojë një stacion metroje me një pikë. Pika nuk ka për qëllim të ngjajë fare me stacionin aktual, por synon t'i japë shikuesit informacion pa rrëmujë vizuale të panevojshme. Një diagram skematik i një procesi kimik përdor simbole në vend të përfaqësimeve të detajuara të enëve, tubacioneve, valvulave, pompave dhe pajisjeve të tjera që përbëjnë sistemin, duke theksuar kështu funksionet e elementëve individualë dhe ndërlidhjet midis tyre dhe duke shtypur detajet e tyre fizike. Në një diagram qarku elektronik, paraqitja e simboleve mund të mos duket aspak si qarku siç duket në botën fizike: në vend që të përfaqësojë mënyrën se si duket qarku, skema synon të kapë, në një nivel më të përgjithshëm, mënyrën se si funksionon. Kjo mund të krahasohet me një diagramë instalimesh elektrike, e cila ruan marrëdhëniet hapësinore midis secilit prej përbërësve të saj.

## Shiko edhe 
* Skema
* Skica
* Diagrami

## Burime
Modeli

parapamje|Piktori Nikoxenos ARV 221 14 atletë me trajner dhe flautist - satirë si atletë.
Një **model** është një rregullsi në botë, në dizajnin e krijuar nga njeriu ose në idetë abstrakte. Si i tillë, elementët e një modeli përsëriten në një mënyrë të parashikueshme dhe logjike. Ekzistojnë lloje të panumërta modelesh të paklasifikuara, të pranishme në natyrën e përditshme, modë, shumë fusha artistike, si dhe një lidhje me matematikën. Një model gjeometrik është një lloj modeli i formuar nga forma gjeometrike të përsëritura dhe zakonisht përsëritet si një dizajn letër-muri.

Çdo shqisat mund të vëzhgojnë drejtpërdrejt modelet. Anasjelltas, modelet abstrakte në shkencë, matematikë ose gjuhë mund të jenë të vëzhgueshme vetëm me anë të analizës. Vëzhgimi i drejtpërdrejtë në praktikë do të thotë të shohësh modele vizuale, të cilat janë të përhapura në natyrë dhe në art. Modelet vizuale në natyrë janë shpesh kaotike, rrallë përsëriten saktësisht dhe shpesh përfshijnë fraktalet. Modelet natyrore përfshijnë spirale, meandre, valë, shkumë, pllaka, çarje dhe ato të krijuara nga simetritë e rrotullimit dhe reflektimit. Modelet kanë një strukturë matematikore themelore; në të vërtetë, matematika mund të shihet si kërkimi i rregullsive, dhe rezultati i çdo funksioni është një model matematik. Ngjashëm në shkenca, teoritë shpjegojnë dhe parashikojnë rregullsi në botë.

Në shumë fusha të arteve dekorative, nga qeramika dhe tekstilet te letër-muri, "model" përdoret për një dizajn zbukurues që prodhohet, ndoshta për shumë forma të ndryshme objekti. Në art dhe arkitekturë, dekorimet ose motivet vizuale mund të kombinohen dhe përsëriten për të formuar modele të dizajnuara për të pasur një efekt të zgjedhur te shikuesi.

## Shiko edhe 
* Skica

## Burime
Prototipi

parapamje|Një prototip i një projekti elektronik.
Një **prototip** është një mostër, model ose publikim i hershëm i një produkti të ndërtuar për të testuar një koncept ose proces. Është një term i përdorur në një sërë kontekstesh, duke përfshirë semantikën, dizajnin, elektronikën dhe programimin e softuerëve. Një prototip përdoret përgjithësisht për të vlerësuar një dizajn të ri për të rritur saktësinë nga analistët dhe përdoruesit e sistemit. Prototipizimi shërben për të ofruar specifikime për një sistem real, funksional dhe jo për një sistem teorik. Prototipizimi fizik ka një histori të gjatë dhe prototipizimi në letër dhe prototipizimi virtual tani e plotësojnë gjerësisht atë. Në disa modele të rrjedhës së punës së dizajnit, krijimi i një prototipi (një proces që ndonjëherë quhet materializim) është hapi midis formalizimit dhe vlerësimit të një ideje.

Një prototip gjithashtu mund të nënkuptojë një shembull tipik të diçkaje, si p.sh. në përdorimin e derivimit 'prototip'. Ky është një term i dobishëm në identifikimin e objekteve, sjelljeve dhe koncepteve që konsiderohen norma e pranuar dhe është analog me terma të tillë si stereotipet dhe arketipet.

Fjala prototip rrjedh nga greqishtja πρωτότυπον prototypon, "formë primitive", neutrale e πρωτοτυπος prototypos, "origjinal, primitiv", nga πρῶτος protos, "i pari" dhe τύπος typos, "përshtypje" (fillimisht në kuptimin e një shenje të lënë nga një goditje, pastaj nga një pullë e goditur nga një matricë (shënim "makinë shkrimi"); në kuptimin e tërthortë një mbresë ose shenjë; në analogji një formë, d.m.th. një statujë, (figurativisht) stil ose ngjashmëri; një model për imitim ose shembull ilustrues - shënim "tipik").

## Shiko edhe 
* Modeli
* Skica
* Inovacioni

## Referime
Kronizmi

**Kronizmi** është dhënia e pozitave, vendeve të punës, kontratave, kredive, privilegjeve ose përparësive miqve ose kolegëve. Ky term përdoret veçanërisht në politikë, kur i referohet favorizimit midis politikanëve dhe bizneseve. Një person që e mbështet ose merr pjesë në kronizëm quhet kroni, kronie ose kronist.

Kronizmi ndodh kur “kronitë” emërohen në pozita autoriteti pavarësisht nga kualifikimet e tyre. Kjo është në kundërshtim me meritokracinë, në të cilën emërimet bëhen në bazë të meritës. Në politikë, “kronizmi” përdoret në mënyrë përçmuese për të nënkuptuar blerjen dhe shitjen e favoreve, si për shembull sigurimin e votave në organet legjislative, bërjen e favoreve për organizata të caktuara, ose dhënien e posteve të dëshirueshme diplomatike (si ambasador në vende ekzotike).

## Shiko edhe 
* Nepotizmi
* Korrupsioni

## Burime
Sabrina P. Ramet

**Sabrina Petra Ramet** (e lindur më 26 qershor 1949) është një akademike, edukatore, redaktore dhe gazetare amerikane. Ajo specializohet në historinë dhe politikën e Evropës Lindore dhe është Profesoreshë e Shkencave Politike në Universitetin Norvegjez të Shkencës dhe Teknologjisë (NTNU) në Trondheim . 

Në vitin 2008, historiani Dejan Djokić e quajti atë "padyshim studiuesja më e frytshme e ish-Jugosllavisë që shkruan në anglisht". 

## Publikime të zgjedhura 
* *Nationalism and Federalism in Yugoslavia, 1963-1983* (Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 1984)
* *Cross and Commissar: The Politics of Religion in Eastern Europe and the Soviet Union* (Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 1987)
* *The Soviet-Syrian Relationship since 1955: A Troubled Alliance* (Boulder, Colorado: Westview Press, 1990)
* *Balkan Babel: Politics, Culture, and Religion in Yugoslavia* (Boulder, Coloroado: Westview Press, 1992)
* *Nationalism and Federalism in Yugoslavia, 1962-1991*, 2nd edition (Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 1992)
* 
* *Social Currents in Eastern Europe: The Sources and Meaning of the Great Transformation* (Durham, North Carolina: Duke University Press, 1991); 2nd ed. 1995
* *Balkan Babel: The Disintegration of Yugoslavia from the Death of Tito to Ethnic War*, 2nd edition (Boulder, Colorado: Westview Press, 1996)
* *Whose Democracy? Nationalism, Religion, and the Doctrine of Collective Rights in Post-1989 Eastern Europe* (Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield, 1997) — named an Outstanding Academic Book for 1997 by *Choice* magazine
* *Nihil Obstat: Religion, Politics, and Social Change in East-Central Europe and Russia* (Durham, North Carolina: Duke University Press, 1998)
* *Balkan Babel: The Disintegration of Yugoslavia from the Death of Tito to the War for Kosovo*, 3rd edition (Boulder, Colorado: Westview Press, 1999)
* *Balkan Babel: The Disintegration of Yugoslavia from the Death of Tito to the Fall of Milosevic,* 4th edition (Boulder, Colorado: Westview Press, 2002):  also published in Croatian and Macedonian translations
* 
* *The Three Yugoslavias: State-Building and Legitimation, 1918—2005* (Bloomington, Indiana & Washington D.C.: Indiana University Press & The Wilson Center Press, 2006):  also published in Croatian and German translations
* *Rellgija i politika u vremenu promene:  Katolicka i pravoslavne crkve u centralnoj i jugoistocnoj Evropi* (Belgrade:  Centar za zenske studije i istrazivanja roda, 2006)
* *The Liberal Project & the Transformation of Democracy: The Case of East Central Europe* (College Station, Texas: Texas A&M University Press, 2007)
* *Serbia, Croatia, and Slovenia at Peace and at War: Selected Writings, 1983—2007* (Berlin & Münster: Lit Verlag, 2008)
* *The Catholic Church in Polish History:  From 966 to the present* (Palgrave Macmillan, 2017)
* *Interwar East Central Europe, 1918-1941: The Failure of Democracy-building, the Fate of Minorities* (Routledge, 2020)

## Referime
Përvetësimi i paligjshëm

Në ligj, **përvetësimi i paligjshëm** (anglisht: *misappropriation*) është përdorimi i paautorizuar i emrit, pamjes, identitetit, pronës, zbulimeve, shpikjeve etj. të një personi tjetër, pa lejen e atij personi, duke i shkaktuar dëm atij.

Një përdorim tjetër i kësaj fjale i referohet përdorimit të qëllimshëm dhe të paligjshëm të pronës ose fondeve; ajo mund t’i referohet veçanërisht veprimeve të kryera nga një zyrtar publik.

Neni 17 i Konventës së Kombeve të Bashkuara kundër Korrupsionit përcakton se çdo shtet palë duhet ta kriminalizojë përvetësimin e paligjshëm, përvetësimin (embezzlement) ose çdo devijim tjetër të pasurisë nga zyrtarët publikë.

## E drejta penale 
Në të drejtën penale, përvetësimi i paligjshëm është përdorimi i qëllimshëm dhe i paligjshëm i pronës ose fondeve të një personi tjetër për përdorim personal ose për qëllime të tjera të paautorizuara, veçanërisht nga një zyrtar publik, një administrator i një trust-i, një ekzekutor ose administrator i pasurisë së një personi të ndjerë ose nga çdo person me përgjegjësi për t'u kujdesur dhe për të mbrojtur pasuritë e një tjetri (një detyrë fiduciare). Në varësi të juridiksionit dhe vlerës së pronës, përvetësimi i paligjshëm mund të jetë një krim i rëndë, një krim i dënueshëm me burgim.

## Shiko edhe 
* Korrupsioni politik
* Hajdutokracia

## Burime
Shkelja e pronës

**Shkelja e pronës** apo **hyrja pa leje** është një fushë e ligjit të delikteve, e ndarë gjerësisht në tre grupe: hyrja pa leje ndaj personit, hyrja pa leje ndaj sendeve të luajtshme dhe hyrja pa leje ndaj tokës.

Hyrja pa leje ndaj personit historikisht përfshinte gjashtë shkelje të veçanta: kërcënime, sulm, rrahje, plagosje, kaos (ose gjymtim) dhe burgim të paligjshëm. Përmes evolucionit të së drejtës zakonore në juridiksione të ndryshme dhe kodifikimit të delikteve të së drejtës zakonore, shumica e juridiksioneve tani njohin gjerësisht tre shkelje të personit: sulmi, i cili është "çdo akt i një natyre të tillë që shkakton një kapje për rrahje"; rrahja, "çdo kontakt i qëllimshëm dhe i palejuar me personin e paditësit ose çdo gjë të lidhur me të dhe praktikisht të identifikuar me të"; dhe burgimi i paligjshëm, "pengimi ose privimi i paligjshëm i lirisë nga kufizimi i lëvizjes".

Hyrja pa leje ndaj sendeve të luajtshme nuk kërkon një paraqitje të dëmeve. Thjesht "ndërhyrja ose përdorimi i ... pronës personale" të një tjetri jep shkak për padi për hyrje pa leje. Që nga çështja CompuServe Inc. kundër Cyber ​​Promotions, Inc., gjykata të ndryshme kanë zbatuar parimet e shkeljes së pronës së luajtshme për të zgjidhur rastet që përfshijnë email-e të pakërkuara në masë dhe përdorim të paautorizuar të serverit.

Shkelja e pronës në tokë është sot delikti që shoqërohet më shpesh me termin shkelje; ajo merr formën e "ndërhyrjes së gabuar në të drejtat poseduese të dikujt në pronën e paluajtshme". Në përgjithësi, nuk është e nevojshme të provohet dëmtimi i interesit të mbrojtur ligjërisht të një poseduesi; përgjegjësia për shkelje të paqëllimshme ndryshon sipas juridiksionit. "Në të drejtën zakonore, çdo hyrje e paautorizuar në tokën e një tjetri ishte një shkelës"; megjithatë, sipas skemës së deliktit të krijuar nga Rivendosja e Delikteve, përgjegjësia për ndërhyrje të paqëllimshme lind vetëm në rrethana që dëshmojnë neglizhencë ose kur ndërhyrja përfshinte një aktivitet shumë të rrezikshëm. Në të drejtën penale, shkelja e pronës është shpesh një element i veprave penale të tilla si vjedhja me thyerje.

Shkelja e pronës është trajtuar gjithashtu si një vepër penale e së drejtës zakonore në disa vende.

## Shiko edhe 
* Krimi

## Burime
Betoni i përforcuar

parapamje|Një kolonë e rëndë betoni të armuar, e parë para dhe pasi betoni është derdhur në vend rreth kornizës së saj prej armaturash.
**Betoni i përforcuar** është një material kompozit në të cilin rezistenca dhe duktiliteti relativisht i ulët i betonit kompensohen nga përfshirja e përforcimit që ka rezistencë ose duktilitet më të lartë në tërheqje. Përforcimi zakonisht është, megjithëse jo domosdoshmërisht, shufra përforcuese çeliku (i njohur si armaturë) dhe zakonisht futet në mënyrë pasive në beton para se betoni të ngurtësohet. Megjithatë, tensionimi pas përdorimit përdoret gjithashtu si një teknikë për të përforcuar betonin. Për sa i përket vëllimit të përdorur çdo vit, është një nga materialet më të zakonshme inxhinierike. Në terma të inxhinierisë së korrozionit, kur projektohet siç duhet, alkaliniteti i betonit mbron armaturën e çelikut nga korrozioni.

## Shiko edhe 
* Betoni
* Asfalti

## Burime
Peceta e lagur

parapamje|Peceta të lagura në një raft.
Një **pecetë e lagur**, e njohur edhe si **faculetë e lagur**, **pecetë dezinfektuese** ose **pecetë për foshnje** (në rrethana specifike) është një copë plastike ose lecke e lagur me madhësi të vogël deri në mesatare që vjen e palosur dhe e mbështjellë individualisht për lehtësi ose, në rastin e dispenserëve, si një rrotull i madh me peceta individuale që mund të grisen. Pecetat e lagura përdoren për qëllime pastrimi si higjiena personale dhe pastrimi shtëpiak; secila është një produkt i veçantë në varësi të kimikateve të shtuara, dhe peceta mjekësore ose të pastrimit të zyrës nuk janë të destinuara për higjienën e lëkurës.

Në vitin 2013, për shkak të rritjes së shitjeve të produktit në vendet e pasura, Consumer Reports raportoi se përpjekjet për t'i bërë peceta "të derdhshme" në tualet nuk kishin pasur sukses të plotë, sipas testit të tyre.

## Shiko edhe 
* Faculeta

## Referime
ATMOS 2000

parapamje|Një sistem ATMOS i Ushtrisë Filipinase.
**ATMOS** (Sistemi Autonom i Howitzer-ave të Montuar në Kamion) është një sistem artilerie vetëlëvizëse me kalibër 155 mm/52 i prodhuar nga prodhuesi ushtarak izraelit Soltam Systems.

Sistemi është me rreze të gjatë veprimi, lëviz shpejt, i montuar në kamion me fuqi zjarri dhe lëvizshmëri të lartë, vendosje e shpejtë, kohë e shkurtër reagimi, i operueshëm në të gjitha zonat e terrenit. Sistemi është i integruar me një sistem plotësisht të kompjuterizuar, duke siguruar kontroll automatik, navigim të saktë dhe kapje të objektivit, sistemi ofrohet me gjatësi të ndryshme të tytës së topit, duke filluar nga kalibri 39 deri në 52, për të përmbushur kërkesat e ndryshme të klientëve.

## Shiko edhe 
* Artileria vetëlëvizëse

## Burime
Kantieri detar i Durrësit

parapamje|Kantieri detar i Durrësit, viti 1996
**Kantieri detar i Durrësit** ishte një kantier detar për riparimin dhe prodhimin e mjeteve detare në Durrës, Shqipëri. Ndërrmarrja u themelua në vitin 1946, pas shtetëzimit të një punishteje të vogël zejtare për prodhimin dhe riparimin e barkave prej druri. Fillimisht prodhoi sandale dhe barka druri, ndërsa më pas kaloi në ndërtimin dhe riparimin e mjeteve metalike.

Gjatë viteve 1960–1980, kantieri u bë një nga qendrat kryesore të industrisë detare në Shqipëri. Aty u ndërtuan mjete të ndryshme lundruese, përfshirë anije peshkimi, anije të vogla transporti, anije për kërkime shkencore dhe mjete për transport udhëtarësh. Në vitin 1983 u lëshua në det anija "Gjirokastra", një nga anijet më të mëdha të ndërtuara në vend.

Në vitin 1993, Kantieri Detar i Durrësit u riorganizua si shoqëri aksionare me emrin “Kantieri Detar Durrës-Gdansk”. Në vitin 2003, kontrolli shumicë kaloi te shoqëria turke Kurum Steel Co., pas së cilës ndërmarrja mori emrin “Durres Kurum Shipping” sh.a. Më pas veprimtaria e kantierit u tkurr dhe objekti pushoi së funksionuari si qendër e ndërtimit dhe riparimit të anijeve.

## Shih edhe 
* Porti i Durrësit

## Referime
Lemba (revistë)

**"Lemba"** është revistë për shkencë, art e kulturë e Shoqatës së Artistëve dhe Intelektualëve “Art Club” të Ulqinit në Malin e Zi. Numri i parë doli në gusht të vitit 1998. Kryeredaktor i revistës është Nail Draga.

## Referime
Intriga

**Intriga** është një veprim ose strategji e fshehtë që përdoret për të manipuluar situata, njerëz ose ngjarje me qëllim arritjen e një përfitimi personal ose politik. Zakonisht ajo përfshin plane të fshehta, mashtrime, ose manovra të ndërlikuara që zhvillohen prapa skenës, pa dijeninë e plotë të personave të përfshirë. Fjala përdoret shpesh për të përshkruar veprime që kanë karakter manipulues ose komplotues.

Në kuptimin shoqëror dhe politik, intriga lidhet me përpjekjet për të ndikuar në vendimmarrje, për të dobësuar kundërshtarët ose për të fituar pushtet dhe ndikim. Këto veprime mund të ndodhin në institucione politike, organizata, oborre mbretërore historike ose edhe në marrëdhënie shoqërore. Shpesh intriga shoqërohet me fshehtësi, thashetheme, dhe aleanca të përkohshme mes individëve ose grupeve.

Në letërsi dhe dramaturgji, intriga është gjithashtu një element i rëndësishëm i strukturës së tregimit. Ajo përbën rrjetin e ngjarjeve dhe konflikteve që zhvillohen gjatë rrëfimit dhe që mbajnë tensionin dramatik të veprës. Në këtë kuptim, intriga mund të përfshijë komplotin kryesor dhe nënngjarjet që shtyjnë përpara zhvillimin e historisë dhe karaktereve.

## Shiko edhe 
* Manipulimi
* Mashtrimi
* Cinizmi (filozofi)
* Dinakëria
* Armiqësia

## Referime
Khorramshahr (raketë)

**Khorramshahr** ( ), e emëruar sipas qytetit Khorramshahr në Iran, është një raketë balistike me rreze të mesme veprimi që u testua nga Irani në janar të vitit 2017. 

Ka një rreze veprimi midis 1,000 dhe 2,000&nbsp;km, mund të mbajë një kokë rakete prej 1,800 kg        dhe është 13 m e gjatë. 

Irani e përdori raketën Khorramshahr-4 drejt Tel Avivit gjatë luftës SHBA-Izrael-Iran të vitit 2026.

Për shkak të ngarkesës së rëndë, kjo raketë ka potencialin të mbajë koka bërthamore.  Nuk është e qartë nëse mund të mbajë koka të shumta bërthamore për shkak të madhësisë së saj.  

Gjenerali i Brigadës Amir Ali Hajizadeh, komandanti i Forcave Ajrore të IRGC-së, tha se raketa Khorramshahr është një raketë me aftësi për të përdorur shumë koka raketore. 
parapamje|Një raketë balistike Khorramshahr-4
Raketa Khorramshahr mendohet se u testua për herë të parë më 29 janar 2017, duke fluturuar rreth 950 km para se të shpërthente. U testua përsëri në gusht 2020, me një mjet të vogël ri-hyrës (RV) që zgjeron rrezen e veprimit dhe ndoshta saktësinë e saj.  

## Shih edhe 
* Ushtria e Iranit
* Industria ushtarake iraniane
* Lista e pajisjeve ushtarake të prodhuara në Iran
* Forcat raketore të Iranit
* Shahab-3
* Sexhxhil
* Pajisjet e Ushtrisë Iraniane
* Shkenca dhe teknologjia në Iran

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Raketa Khorramshahr
Shkolla 9-vjeçare "Vilson Blloshmi"

**Shkolla 9-vjeçare "Vilson Blloshmi"** është një institucion i arsimit parauniversitar në qytetin e Librazhdit, Shqipëri. E themeluar në vitin 1994 shkolla ofron proces mësimor për ciklin fillor dhe atë të mesëm të ulët. Institucioni mban emrin e poetit shqiptar dhe Mësuesit të Popullit Vilson Blloshmi.

## Historiku 
Shkolla nisi veprimtarinë në vitin 1994 në rrugën “Hekurudha”, në afërsi të stacionit të trenit. Në fillimet e saj, institucioni numëronte 23 klasa, 44 mësues dhe 720 nxënës. Drejtuesi i parë i shkollës ishte Muhamet Cenko. Pas tij, shkolla është drejtuar nga Hasan Ballgjini, Ismet Bahiti, Pëllumbesha Popa, Burbuqe Hysa, Ermelinda Gjeta, Artenca Balla, Mimoza Ibrahimi dhe Edlira Bashllari. Aktualisht, drejtimi i shkollës i takon Artenca Ballës.

Ndër vite, institucioni ka zgjeruar mjediset e tij me salla sportive, bibliotekë dhe laboratorë informatike, përfshirë projektin "Smart Lab". Ndër mësuesit që kanë shërbyer në këtë shkollë përfshihen Eleni Lamçe, Violeta Thomai dhe Afërdita Myzyri. Ish-nxënës të këtij institucioni janë punësuar në sektorë si mjekësia, inxhinieria dhe arsimi.

## Arritjet dhe projektet 
Nxënësit e shkollës “Vilson Blloshmi” marrin pjesë rregullisht në olimpiada kombëtare, veçanërisht në lëndët e gjuhës shqipe dhe matematikës.

Përveç programit mësimor, shkolla organizon aktivitete jashtëshkollore në fushën e artit dhe sportit, duke u përfaqësuar në gara sportive midis qyteteve. Gjithashtu, pjesë e kalendarit vjetor janë panairet dhe aktivitetet tematike.

## Biblioteka 
Biblioteka e shkollës funksionon që prej hapjes së institucionit. Fondi i saj i librave është rritur periodikisht me tituj që u shërbejnë niveleve të ndryshme mësimore. Librat janë të organizuar sipas sistemit të klasifikimit për të lehtësuar procesin e kërkimit dhe leximit nga nxënësit.

## Infrastruktura 
parapamje|Pamje grafike të shkollës së rikonstrukturuar
Në aspektin teknologjik, shkolla disponon sallën "Smart Lab", e cila është e pajisur me laptopë, tabela inteligjente (*smartboard*) dhe qasje në internet për nevojat e lëndës së TIK-ut dhe prezantimin e projekteve. Siguria në mjediset e shkollës monitorohet përmes një sistemi kamerash.

Gjatë vitit shkollor 2025–2026, me mbështetjen e Bashkisë Librazhd, institucioni iu nënshtrua një rikonstruksioni rrënjësor. Ndërhyrja 

përfshiu shtimin e laboratorëve të shkencave natyrore (Kimi, Fizikë, Biologji), zyrave për shërbimin psiko-social dhe koordinatorët e karrierës, si dhe modernizimin e palestrës.

## Organizimi (Viti 2025–2026) 
Struktura aktuale e shkollës përbëhet nga:

* Nxënës: 489
* Mësues: 36
* Klasa: 18
* Stafi mbështetës: 1 psikolog, 1 punonjës social, 1 oficer sigurie dhe 2 sanitarë.

## Shiko edhe 
*Vilson Blloshmi

## Referime