Lustrum

Një **lūstrum** (, shumës **lūstra**) ishte një term për një periudhë pesë-vjeçare në Romën e Lashtë. Në një lustrum ndërkohë mund të jenë midis 1825 dhe 1827 ditë, sipas numrit të viteve bisekstile të paranishëm në pesëvjeçarin në fjalë.

Është e ndryshme nga *lustrum* homografe (kuptim tjetër i kësaj fjale në latinisht): një strehë e bishave të egra (dhe figurativisht, një strofull e veseve), shumës *lustra*.

## Etimologjia
Etimologjia e termit e ka prejardhjen nga latinishtja e vjetër *loustrom* me shumë teori të propozuara për etimologjinë e saj: e bashkë-prejardhur me fjalën lūceō (i ndritshëm, i qartë, i shkëlqyeshëm), me fjalën lavō (laj, lahem, njom), me fjalën luō (laj, pastroj, purifikojë) (me të njëjtën rrënjë me fjalën greke ) e cila është e lidhur me foljen *luere* (të dlirësosh, të pastrosh), emërtim tjetër i ritit të purifikimit *lustratio*. Ky rit kremtohej në veçanti çdo pesë vjetë nga censorët, në fund të censusit për të cilin ishin ngarkuar. Termi do të merte pastaj kuptimin e intervalit kohor midis një *lustrum-i* dhe tjetrit dhe kështu çdo intervali prej pesë vjetësh.

Fjala në latinisht ka edhe kuptimin tjetër të një strofulle bishash të egra, pyll, korije, dhe në kuptim figurativ të një vendi degjenerimi, dhe poshtërsie. Ka të njëjtën rrënjë me fjalën lutum (baltë, pisllëk, ndyrësi)

## Historia
Lustratio ishte fillimisht një flijim për dlirësimin dhe purifikimin ritual ofruar nga një nga censorët në emër të popullit romak në fund të zhvillimit të censusi. Flijimi shpesh ishte një formën e flimijit të një kafshe, të njohur si një .

Këto censuse zhvilloheshin në intervale pesë-vjeçare, kështu një *lūstrum* do të merte kuptimin e një periudhe pesë-vjeçare ndërmjet censuseve.  është një lustracion ose purifikim i të gjithë popullit romak të kryer nga një nga censorët në Campus Martius, pasi ishte përfunduar censusi. Pasi ky purifikim zhvillohej një herë në pesë vjetë, fjala *lūstrum* u përdor edhe për të përcaktuar kohën midis dy lustra-ve.

*Lūstrum-i* i parë i njohur u krye në vitin 566 p.e.s. nga mbreti romak Servius Tullius, pasi kishte përfunduar censusin e tij dhe në vjimit thuhet se u zhvillua rregullisht çdo pesë vjetë pasi përfundonte censusi. Në periudhën më të hershme të Republikës, çështja e censusit dhe solemnitetet e *lūstrum-it* kryeheshin nga konsujt. Censorët e parë u caktuan në vitin 443 p.e.s. dhe nga ky vit deri në vitin 294 p.e.s., sipas Livit (X.47), kishte patur vetëm 26 çifte censorërsh dhe vetëm 21 lustra, ose purifikime të përgjithshme, megjithëse nëse të gjitha do të kishin qenë të rregullta, do të kishte patur 30 çifte censorërsh dhe 30 lustra. Ndonjëherë censusi nuk zhvillohej fare, ose të paktën jo nga censorët. Censusi mund të zhvillohej pa *lūstrum* dhe në fakt në dy raste kjo është rregjistruar, në vitin 459 p.e.s. dhe 214 p.e.s.. Në këto raste, *lūstrum-i* nuk ishte zhvilluar për shkak të disa fatkeqësive të mëdha që kishin goditur Republikën.

Koha kur *lūstrum-i* zhvillohej ishte llogaritur. Gjashtë vite romuliane, prej 304 ditësh secili, ishin, me diferencë prej dy ditësh, të barabartë me katër vite diellore prej 365 ditësh plus një vit i brisht prej 366 ditësh; gjashtë vitet e lashta përbëheshin nga 1824 ditë, ndërsa pesë vite diellore përmbanin 1826 ditë. *Lūstrum*, ose viti i madh i romakëve, ishte kështu një cikël, në fund të të cilit, fillimi i vitit romak pothuajse përkonte me atë të vitit diellor. Si koinçidencë, megjithatë, nuk ishte i përsosur, një muaj prej 24 ditësh futej në çdo njëmbëdhjetë *lūstrum*. Ka shumë të ngjarë që përkimi i një cikli të tillë ose vitesh të mëdhenj, solemnizohej me flijime dhe purifikime dhe se mbreti Servius Tullius nuk i futi ata, por thjeshtë i lidhi me censusin e tij, dhe kështu vendosi preçedentin për periudhën pasuese, e cila megjithatë, siç e pamë, nuk u ndoq rregullisht.

## Shiko gjithashtu 
* Lustratio
* Lustracioni
* Tit Livi
* Kalendari Romak
* Censori
* Fasti Ostienses
* Punët dhe ditët
* Di Manes
* Flijimi
* Abdesi
* Regjistrimi i popullsisë
* Historia e kalendarëve
* Enea Ankiziadi
* Remi dhe Romuli
* Themelimi i Romës
* Veshjet ushtarake të Romës së lashtë
* Legjioni romak
* Teknologjia në Romën e lashtë
* Diktatori romak
* Jus trium liberorum
* Tirones
* Castellum
* Castra
* Burgus
* Ushtria Romake
* Kultura e Romës së lashtë
* Ludi
* Spektaklet Romake
* Kolonia Romake
* Romanizimi (kulturor)
* Iliro-romakët
* Agentes in rebus
* Frumentarii
* Lista e toponimeve latine në Ballkan
* Skllavëria në Romën e lashtë
* Filozofia e lashtë romake
* Arsimi në Romën e lashtë
* Veshjet në Romën e lashtë
* Feja romake
* Martesa në Romën e lashtë
* Arti romak
* Kopshtet romake
* Ekonomia Romake
* Bujqësia në Romën e lashtë
* Rrugët romake
* Kuzhina antike romake
* Panem et circenses
* Institucionet politike të Romës së lashtë
* E drejta romake
* Magjistratët romakë
* Magister militum Ilirikum
* Notitia Dignitatum
* Novus homo
* Limes
* Letërsia e vjetër greke e romake
* Mitologjia romake
* Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake
* Moda e flokëve në Romën e lashtë
* Pax Romana
* Të Drejtat Latine
* Roma e lashtë
* Historia e Kushtetutës romake
* Kuvendet Romake
* Kuvendi Tribal
* Kuvendi i Centurionëve
* Kuvendi i Kuriatit
* Këshilli i Plebejve
* Magjistratët ekzekutivë të Republikës Romake
* Perandoria Romake
* Principati (Roma)
* Dominati (Roma)
* Pretori
* Aedilen
* Auguri
* Lista e kolonive romake

## Shënime
## Referime 
## Bibliografia
* 
* 
* 
* Oxford Latin Desk Dictionary (2005). Oksford: Oxford University Press. fq. vii, 109
* 
* 

## Lidhje të jashtme
* Livius.org Lustrum