Mbretëria e Hungarisë

parapamje| Hungaria (përfshirë Kroacinë ) në vitin 1190, gjatë sundimit të Bela III
**Mbretëria e Hungarisë** ishte një monarki në Evropën Qendrore që ekzistonte nga Mesjeta deri në shekullin e 20-të (1000-1946 me përjashtim të viteve 1918-1920) dhe ekzistonte për gati një mijëvjeçar. Principata e Hungarisë doli si një mbretëri e krishterë me kurorëzimin e mbretit të parë Stefen I në Esztergom rreth vitit 1000;  familja e tij (Dinastia Árpád) udhëhoqi monarkinë për 300&nbsp;vjet. Nga shekulli i 12-të, mbretëria u bë një fuqi e mesme evropiane. nga fillimi i saj  deri në Traktatin e Trianonit dhe mbulonte atë që sot është Hungaria, Sllovakia, Transilvania dhe pjesë të tjera të Rumanisë, Ruthenia Karpatiane (tani pjesë e Ukrainës ), Vojvodina (tani pjesë e Serbisë), territorin e Burgenland (tani pjesë e Austrisë), Megjimurje (tani pjesë e Kroacisë), Prekomurje (tani pjesë e Sllovenisë) dhe disa fshatra që tani janë pjesë e Polonisë. Nga viti 1102 ajo gjithashtu përfshinte Mbretërinë e Kroacisë, duke qenë në bashkim personal me të, të bashkuar nën Mbretin e Hungarisë.

Sipas demografëve, rreth 80 përqind e popullsisë përbëhej nga hungarezët para Betejës së Mohács, megjithatë në mesin e shekullit të 19-të nga një popullsi prej 14 milionë banorësh, prej tyre, diçka më pak se 6 milionë ishin hungarezë për shkak të politikave të zhvendosjes dhe imigrimit të vazhdueshëm nga vendet fqinje. Ndryshimet e mëdha territoriale e bënë Hungarinë etnikisht homogjene vetëm pas Luftës së Parë Botërore. Në ditët e sotme, më shumë se nëntë e dhjeta e popullsisë është etnikisht hungareze dhe flet hungarisht si gjuhë amtare.

Sot, dita e festës së mbretit të parë Stefen I (20 gusht) është një festë kombëtare në Hungari, duke përkujtuar themelimin e shtetit (Dita e Themelimit).

## Emrat 
Format latine *Regnum Hungariae* ose *Ungarie* (*Regnum* që do të thotë mbretëri); *Regnum Marianum* (Mbretëria e Mërisë); ose thjesht Hungaria, ishin emrat e përdorur në dokumentet zyrtare në latinisht nga fillimi i mbretërisë deri në vitet 1840.

Emri gjerman *Königreich Ungarn* u përdor zyrtarisht nga viti 1784 deri më 1790 dhe përsëri midis viteve 1849 dhe 1860.

Emri hungarez (*Magyar Királyság*) u përdor në vitet 1840, dhe më pas përsëri nga vitet 1860 deri në 1946. Emri jozyrtar hungarez i mbretërisë ishte *Magyarország*, që është ende gjuha e folur, dhe gjithashtu emri zyrtar i Hungarisë.

Emrat në gjuhët e tjera amtare të mbretërisë ishin: polonisht: *Królestwo Węgier*, rumanisht: *Regatul Ungariei*, serbisht: *Kraljevina Ugarska*, kroacisht: *Kraljevina Ugarska*, sllovenisht: *Kraljevina Ogrska*, sllovakisht: *Uhorské kráľovstvo*, dhe italisht (për qytetin e Fiume), ''Regno d'Ungheria*.

Në Austro-Hungari (1867–1918), emri jozyrtar Transleithania përdorej ndonjëherë për të treguar rajonet e Mbretërisë së Hungarisë. Zyrtarisht, termi Tokat e Kurorës së Shën Stefanit u përfshi për pjesën hungareze të Austro-Hungarisë, megjithëse ky term ishte gjithashtu në përdorim para asaj kohe.

## Shih edhe 
* Hungaria
* Perandoria Austro-Hungareze

## Referime 
## Lexim më tutje 
* Engel, Pál. *The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526*. (2001).
* Frucht, Richard. *Encyclopedia of Eastern Europe: From the Congress of Vienna to the Fall of Communism * (2000)
* Hoensch, Jörg K., and Kim Traynor. *History of Modern Hungary, 1867–1994* (1996)
* Hanak, Peter et al. *A History of Hungary* (1994)
* Kontler, Laszlo. *A History of Hungary* (2006) excerpt and text search
* Molnár, Miklós, and Anna Magyar. *A Concise History of Hungary* (2001) excerpt and text search
* Palffy, Geza. *The Kingdom of Hungary and the Habsburg Monarchy in the Sixteenth Century'' (East European Monographs, distributed by Columbia University Press, 2010) 406 pages; Covers the period after the battle of Mohacs in 1526 when the Kingdom of Hungary was partitioned in three, with one segment going to the Habsburgs.