open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jonid Jorgji

**Jonid Jorgji** (lindur më 1986) është një regjisor, skenarist, producent shqiptar. Ai është kryetar i Qendrës Kombëtare të Kinematografisë, detyrë të cilën e mban që prej korrikut të vitit 2025.

## Edukimi dhe karriera 
Jorgji ka lindur në Tiranë, ku ka kryer studimet në fushën e filmit dhe më pas për politikë. Në vitin 2016, Jonid themeloi, një kompani për prodhimin dhe shpërndarjen e materialeve audiovizive, nëpërmjet së cilës ka prodhuar dhe drejtuar filma, dokumentarë, reklama dhe më shumë. Gjithashtu, ai ka punuar për më shumë se një dekadë në media. Aty ai ka drejtuar një sërë projektesh kyçe kulturore dhe kreative, si Qendra e Artit Agimi, Kinemaja Maks Velo, Tirana Film Office, Microfolie Tirana, Kooperativa e Artit në Tiranë dhe nisma të tjera që mbështesin ekonominë kreative dhe ekosistemin e industrive krijuese në qytet. Përvoja e tij e gjerë në industrine e filmit dhe përkushtimi ndaj zhvillimit të talenteve krijuese janë shtytës kyç në udhëheqjen e tij në skenën kulturore shqiptare. Gjatë dekadës së fundit, Jonid ka kontribuar në mënyrë aktive në formësimin e politikave kulturore, sociale dhe arsimore në Shqipëri.

## Filmografia 
Jorgji është regjisor dhe skenarist i njohur për filma artistikë dhe formate eksperimentale. Puna e tij si regjisor përfshin:

***Dy Luanë drejt Venecias*** (2020) – Një komedi-dramë rreth dy kineastëve shqiptarë që udhëtojnë drejt Festivalit të Filmit në Venecia. Filmi u përzgjodh si kandidatura shqiptare për Filmin më të Mirë Ndërkombëtar në edicionin e 94-t të Çmimet Oscar.

***The Sweet Dealer*** (2020) – Serial web.

***A Circus Story*** – Një film me realitet virtual 360°, i njohur si i pari i këtij lloji i prodhuar në Shqipëri.

***Lost Days*** (2010) – Film i shkurtër.

## Referime
Ziaudin Kodra

**Ziaudin Kodra** (1909–1965), mësues dhe studiues shqiptar. 

Ziaudin Kodra ishte një nga figurat më të shquara të arsimit dhe studimeve filologjike shqiptare në shekullin XX. Ai lindi më 7 korrik 1909 në Dibër të Madhe  dhe u formua intelektualisht në Liceun Francez të Korçës, për të vijuar më pas studimet e larta për letërsi dhe filologji në Universitetin e Firences, Itali.

Pasi u kthye në Shqipëri, Kodra iu përkushtua mësimdhënies, duke punuar si mësues dhe pedagog në institucione të rëndësishme arsimore, si Shkolla Normale e Elbasanit, Gjimnazi i Tiranës, Instituti Pedagogjik dhe Universiteti i Tiranës. Gjatë rreth 28 viteve punë, ai dha një kontribut të çmuar në formimin e brezave të rinj të mësuesve dhe intelektualëve shqiptarë.

Një vend të veçantë në veprën e tij zë studimi i letërsisë dhe kulturës arbëreshe . Ziaudin Kodra ishte ndër studiuesit e parë shqiptarë që hulumtoi në mënyrë shkencore trashëgiminë letrare të arbëreshëve  në Itali, duke shkruar për autorë si Jeronim De Rada, Zef Serembja dhe Anton Santori. Ai botoi artikuj studimorë dhe tekste mësimore që shërbyen për arsimin e mesëm dhe të lartë.

Gjatë pushtimit fashist, Kodra u internua në Itali për shkak të bindjeve të tij, por edhe në kushte të vështira vazhdoi punën intelektuale. Pas Luftës së Dytë Botërore, ai u rikthye në jetën akademike dhe vazhdoi aktivitetin shkencor deri në fund të jetës.

Ziaudin Kodra u nda nga jeta  më 10 shtator 1965 në Tiranë. Për kontributin e tij në arsim dhe kulturë, ai u nderua me tituj dhe dekorata shtetërore. Sot ai kujtohet si një mësues i përkushtuar dhe studiues i rëndësishëm i letërsisë shqipe dhe arbëreshe, me një trashëgimi të qëndrueshme në kulturën kombëtare shqiptare.

## Burimet
Mësimi problemor

parapamje|Mësimi problemor në grup në Spitalin Dentar të Sidneit
**Mësimi problemor** është një metodë mësimdhënieje në të cilën nxënësit synojnë të mësojnë rreth një teme përmes përvojës së zgjidhjes së një problemi të hapur që gjendet në materialin shkaktar. Këtu procesi nuk përqendrohet në zgjidhjen e problemeve me një zgjidhje të përcaktuar, por është hartuar për zhvillimin e aftësive dhe atributeve të tjera. Kjo përfshin përvetësimin e njohurive, bashkëpunimin dhe komunikimin e përmirësuar në grup.

Procesi i mësimit problemor u zhvillua për edukimin mjekësor dhe që atëherë është përdorur për programe të tjera mësimore. Procesi synon t'u lejojë nxënësve të zhvillojnë aftësi të përdorura për praktikën e tyre të ardhshme.

Procesi mësimor problemor shpesh përfshin punën në grupe të vogla nxënësish. Çdo student merr një rol brenda grupit që mund të jetë formal ose joformal dhe roli shpesh alternohet. Ai përqendrohet në reflektimin dhe arsyetimin e nxënësit / studentit për të ndërtuar të nxënit e vet.

## Përmbledhje 
Procesi i shtatë hapave të Maastrichtit përfshin sqarimin e termave, përcaktimin e problemit/problemeve, shkëmbimin e ideve, strukturimin dhe hipotezën, objektivat e të nxënit, studimin dhe sintezën e pavarur.  Shkurt, ai është identifikimi i asaj që ata tashmë e dinë, asaj që duhet të dinë dhe si dhe ku të kenë akses në informacion të ri që mund të çojë në zgjidhjen e problemit.

Roli i mësuesit brenda këtij procesi është të lehtësojë të nxënit duke mbështetur, udhëzuar dhe monitoruar procesin e të nxënit.  Mësuesi privat synon të ndërtojë vetëbesimin e një studenti për të adresuar problemet, ndërkohë që zgjeron edhe të kuptuarit e tyre. Ky proces bazohet në konstruktivizëm dhe është përshkruar si një ndryshim paradigme nga filozofia tradicionale e mësimdhënies dhe të nxënit,  e cila më shpesh bazohet në leksione .

Konstruktet për mësimdhënien problemore mund të jenë të ndryshme nga mësimdhënia tradicionale në klasë ose në leksione në një stil leksioni.

Wood (2003) e përcakton të nxënit e bazuar në probleme si një proces që përdor çështjet e identifikuara brenda një skenari për të rritur njohuritë dhe të kuptuarit. 

# Diskutoni rastin dhe sigurohuni që të gjithë e kuptojnë problemin
# identifikoni pyetjet që duhen përgjigjur për të hedhur dritë mbi rastin
# të diskutojnë atë që grupi tashmë e di dhe të identifikojnë zgjidhje të mundshme
# analizoni dhe strukturoni rezultatet e seancës së stuhisë së ideve
# formuloni objektiva të të nxënit për njohuritë që ende mungojnë
# Bëni studim të pavarur, individualisht ose në grupe më të vogla: lexoni artikuj ose libra, ndiqni ushtrime praktike ose merrni pjesë në leksione për të fituar njohuritë e kërkuara.
# diskutoni gjetjet

## Shih edhe 
* Mësimi zbulues
* Aftësitë e shekullit 21
* Psikologjia pedagogjike
* Të nxënët përmes mësimit (LdL)
* Të nxënit e mbështetur në dukuri
* Mësim i bazuar në projekte

## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* 

## Referime
Shame and Money

***Shame and Money*** është një film i zhanrit dramë i vitit 2026 me regji nga Visar Morina dhe me skenar të përbashkët nga Doruntina Basha. Në të luajnë Astrit Kabashi, Flonja Kodheli, Kumrije Hoxha, Fiona Gllavica dhe Alban Ukaj.

## Premisa 
Një burrë krenar për familjen përpiqet të sigurojë jetesën derisa shtohen presionet financiare. Edhe pse nëna dhe kunati i tij ofrojnë ndihmë, pranimi i mbështetjes ia lëndon dinjitetin. Përderisa humb stabiliteti, ai përballet me zgjedhje të vështira midis krenarisë dhe mbijetesës.

## Kasta e aktorëve 
* Astrit Kabashi në rolin e Shabanit
* Flonja Kodheli në rolin e Hatixhes
* Kumrije Hoxha si Nana
* Fiona Gllavica në rolin e Adelinës
* Alban Ukaj në rolin e Albanit

## Prodhimi 
Xhirimet kryesore u kryen në vitin 2024, për një film dramë me regji nga Visar Morina dhe bashkë-shkrim nga Doruntina Basha. Është një bashkëprodhim ndërkombëtar midis Gjermanisë, Kosovës, Sllovenisë, Shqipërisë, Maqedonisë së Veriut dhe Belgjikës. Astrit Kabashi, Flonja Kodheli, Kumrije Hoxha, Fiona Gllavica dhe Alban Ukaj plotësojnë kastin kryesor.

## Publikimi 
Premiera e *filmit Shame and Money* u zhvillua në Festivalin e Filmit Sundance në Park City dhe Salt Lake City, Utah, më 25 janar 2026. Premiera u prit shumë mirë nga publiku dhe kritika, me reagime të ngrohta dhe ovacione gjatë shfaqjeve. Sipas ekipit krijues, publiku amerikan ka reaguar emocionalisht ndaj rrëfimit dhe interpretimit të aktorëve, ndërsa atmosfera e premierës është përshkruar si jashtëzakonisht pozitive. Filmi është një bashkëprodhim mes disa vendeve evropiane dhe vazhdon rrugëtimin festivalor me vlerësime të larta.
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
The Pavilion

***The Pavilion (boshnjakisht: Paviljon)*** është një film boshnjak i zhanrit komedi e zezë, i vitit 2025, me regji nga Dino Mustafić dhe me skenar të kroatit Viktor Ivančić dhe boshnjakut Emir Imamović Pirke. Filmi me protagonistë Rade Šerbedžija, Ksenija Pajić dhe Mirjana Karanović tregon historinë e banorëve të moshuar të një azili pleqsh, të cilët të frustruar nga vitet e abuzimit, armatosen dhe ngrihen kundër stafit, duke rezultuar në një përballje të tensionuar me forcat e rendit.

Filmi u shfaq premierë në Festivalin e 31-të të Filmit në Sarajevë, duke e hapur festivalin më 15 gusht 2025.

## Kasta e aktorëve 
* Rade Sherbedzhija
* Ksenija Pajić
* Mirjana Karanović
* Jasna Diklić
* Ermin Bravo
* Alban Ukaj
* Meto Jovanovski
* Zijah Sokolović
* Branka Petrić
* Vladimir Jurc Lali
* Kaća Dorić
* Muhamed Bahonjić
* Ivo Barišić
* Niksha Butijer
* Vedrana Božinović

## Prodhimi 
*Pavijoni*, me regji nga Dino Mustafić, u prodhua me mbështetjen e Ministrisë së Kulturës dhe Sporteve të Kantonit të Sarajevës, Fondit të Filmit të Sarajevës, Qendrës Audiovizuale Kroate, Agjencisë së Filmit të Maqedonisë së Veriut, Qendrës së Filmit të Serbisë dhe Qendrës së Filmit të Malit të Zi, dhe në bashkëprodhim me BH Telecom.

Xhirimet kryesore filluan më 13 shtator 2023 në Hotel Internacional në Zenicë të Bosnjës dhe Hercegovinës. Faza e dytë e xhirimeve qenë planifikuar për mesin e marsit 2024, me të gjithë prodhimin që janë zhvilluar ekskluzivisht në Bosnjë dhe Hercegovinë.

## Publikimi 
*The Pavilion* pati premierën botërore në Festivalin e 31-të të Filmit në Sarajevë, duke hapur festivalin më 15 gusht 2025. Filmi pati premierën e tij edhe në Kosovë në kuadër të Festivali të Filmit *PriFest* në Kino Armata, ku u prit pozitivisht nga publiku dhe kritikët vendës.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
Kalaja e Cfirit

parapamje|312x312px| Pamje e kodrës së Cfirit ku ndodhet Kalaja e Cfirit
I ngritur mbi një kreshtë kodre në drejtimin JV, ai qëndron në kryqëzimin e një vargu kodrash që formojnë një kreshtë midis luginës së Gjanicës dhe përrenjve që derdhen në fushën e Roskovecit. Në të dy anët e kodrës ku ndodhet kalaja, ka qafa si ato të Sinjës dhe Ngraçanit, nëpër të cilat kalojnë rrugët tradicionale që të çojnë në zemër të rajonit të Mallakastër. Gjithashtu, një sërë kodrash mundësojnë kalim të lehtë në qytetin ilir të Dimalit dhe në Kalanë e Mbjeshovës. Maja e kodrës, që përfshin kështjellën, paraqitet si një pllajë në formë eliptike me një sipërfaqe prej 0,5 hektarësh. Pjerrësia e shpateve të kodrës është e konsiderueshme dhe vetëm nga ana jugore kreshta është e butë, ndonëse e ngushtë dhe e papërshtatshme për sulm.

### Ndërtimi 
Muri i kalasë ndjek të gjithë gjatësinë e tij, duke ndjekur perimetrin e kodrës përgjatë planimetrisë së saj eliptike. Sipërfaqja e murit është ruajtur dobët. Është ndërtuar me gurë të mesëm dhe të vegjël, por janë përdorur edhe blloqe të mëdha katrore të marra nga struktura të lashta. Në fasadë gurët janë shtrirë në radhë, disi paralel, veçori që nuk vihet re në tre fortifikimet e mëparshme. Në trashësinë e murit 1.8 metra bien në sy dy faqe dhe mbushja. Llaç i dobët është përdorur si lidhës, me mbushje rrënojash pavarësisht se është i trashë. Përdorimi i llaçit në ngjitje është më i vogël se në qendrat e tjera. Brenda mureve rrethuese, në sipërfaqe janë gjetur fragmente amforash me prerje të valëzuara.

### Imazhe 
parapamje|606x606px| Pamje e kodrës së Cfirit ku ndodhet Kalaja e Cfirit
parapamje|605x605px| Harta e Castel
qendër|parapamje|662x662px| Muret e Castel

## Burime 
https://www.persee.fr/doc/iliri_1727-2548_1979_num_9_1_1743#iliri_1727-2548_1979_num_9_1_T1_0291_0000
Abdyl Paralloi

Abdyl Paralloi (1922–1999) ishte një personalitet i shquar në Shqipërinë e pasluftës, me kontribut të spikatur si arsimtar, ushtarak karriere, partizan i Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare dhe drejtues i lartë i sportit shqiptar. Ai njihet gjerësisht si një nga drejtuesit më jetëgjatë dhe më të suksesshëm të Klubit Sportiv "Partizani".

## Jeta e hershme dhe Arsimimi 
​Abdyl Paralloi lindi në Elbasan, në një familje me tradita qytetare. Ai u arsimua në qytetin e tij të lindjes, i cili në atë kohë ishte qendra e arsimit shqiptar falë Shkollës Normale.

​Përpara se të përfshihej në lëvizjet çlirimtare, Paralloi shërbeu si mësues. Ky angazhim i hershëm në arsim la gjurmë në formimin e tij si intelektual dhe ndikoi në aftësitë e tij drejtuese dhe edukative që do të shfaqeshin më vonë në karrierën ushtarake dhe sportive.

Abdyl Paralloi u nda nga jeta në vitin 1999, duke u nderuar nga komuniteti sportiv dhe ai ushtarak si një model i përkushtimit ndaj detyrës.

## ​Lufta Antifashiste 
​Me nisjen e rezistencës kundër pushtuesve, ai la profesionin e mësuesit për t'u rreshtuar në radhët e Ushtrisë Nacionalçlirimtare. Shërbeu si kuadër në Brigadën e I-rë Sulmuese, ku u dallua për aftësi organizative në betejat për çlirimin e Shqipërisë së Mesme dhe asaj të Veriut.

### Karriera Ushtarake dhe Drejtimi Sportiv 
​Pas vitit 1944, ai vijoi karrierën në strukturat e Ministrisë së Punëve të Brendshme dhe Ministrisë së Mbrojtjes, duke kryer edhe studime specializimi jashtë shtetit.

​Pikën më të lartë të karrierës publike e arriti si Kryetar i Klubit Sportiv "Partizani". Gjatë kohës që ai drejtonte klubin "Partizani", klubi u kthye në një institucion sportiv me disiplinë të lartë dhe rezultate elitare.

U konsoliduan degët e futbollit, volejbollit dhe basketbollit, duke fituar dhjetëra tituj kampionë.

Ai u bë i njohur për afërsinë me sportistët, por edhe për kërkesën e lartë të llogarisë, duke gërshetuar natyrën e mësuesit me atë të ushtarakut.

## Vlerësime 
​Për punën e tij të palodhur, ai është dekoruar me:

​Titullin "Mjeshtër i Merituar i Sportit".

​Urdhra dhe Medalje të Trimërisë për periudhën e luftës.

​Medalje për shërbime të larta ushtarake.

## Shih edhe 
​Historia e Arsimit 

KF Partizani
Shkolla 9-vjeçare "Abdyl Paralloi"

Shkolla "Abdyl Paralloi" është një institucion i arsimit parauniversitar (9-vjeçar) që ndodhet në qytetin e Elbasanit, Shqipëri. Ajo mban emrin e ushtarakut dhe arsimtarit të njohur elbasanas, Abdyl Paralloi, në shenjë vlerësimi për figurën e tij dhe lidhjen e hershme që ai kishte me arsimin.

## Historiku i shkollës 
Shkolla u krijua për t'i shërbyer komunitetit të një prej lagjeve të rëndësishme të qytetit, Lagjes Beqir Dardha.

Historikisht, ky institucion ka mbajtur emrin e Xhaferr Kongolit (1881–1961), një patriot i shquar, nënshkrues i aktit të Pavarësisë së Elbasanit dhe delegat në Kongresin e Lushnjës. Gjatë kësaj periudhe, shkolla u konsolidua si një vatër e rëndësishme dijeje për qytetin.

Pas viteve '90, shkolla mori emrin e Abdyl Paralloit, në nderim të ushtarakut dhe ish-mësuesit elbasanas. Ky ndryshim erdhi si pjesë e procesit të riorganizimit të emërtimeve të institucioneve publike në Shqipëri.

## Procesi Mësimor 
Shkolla "Abdyl Paralloi" ndjek kurrikulën kombëtare të miratuar nga Ministria e Arsimit dhe Sportit. Ajo ofron arsimim për dy cikle:

​Cikli Fillor: Klasat 1–5.

​Cikli i Mesëm i Ulët: Klasat 6–9.

Shkolla njihet për një disiplinë të fortë dhe një staf pedagogjik me eksperiencë, duke qenë aktive në pjesëmarrjen në olimpiada rajonale dhe aktivitete sportive ndërmjet shkollave të qytetit.

Gjithashtu së fundmi, shkolla "Abdyl Paralloi"  është ndër të paktat në Elbasan dhe në Shqipëri që zhvillon lëndën e gjuhës rome për nxënësit që janë pjesë e komunitetit rom.Procesi shpesh mbështetet nga mësues ndihmës dhe programe pas-shkollore që synojnë barazinë në arsim dhe bashkëjetesën ndërkulturore.

## Aktivitete Jashtëkurrikulare 
Përveç mësimit, shkolla organizon rregullisht:

Konkurse letrare dhe artistike në kuadër të festave kombëtare.

Aktivitete sportive, ku shpeshherë nxënësit e saj janë fitues në kampionatet e shkollave të Elbasanit.

Projekte mjedisore për gjelbërimin e hapësirave të shkollës.

## Shih edhe 
​Arsimi në Shqipëri

​Lista e shkollave në Elbasan
Odise Çaçi

**Odise Çaçi** – docent dhe studiues shqiptar.

Odise Çaçi është docent shqiptar, pedagog dhe studiues i njohur në fushën e edukimit, historisë dhe kulturës shqiptare. Ai mban titullin shkencor Docent që nga viti 2009 dhe ka një karrierë të gjatë në arsimin shqiptar, si në mësimdhënie ashtu edhe në botime akademike.

Veprimtaria e tij përfshin tekste universitare dhe pedagogjike, studime historike, si dhe botime me karakter kulturor e letrar. Ndër fushat ku ka dhënë kontribut janë edukata qytetare, teoria e edukimit, metodika e historisë dhe historia lokale. Paralelisht, ai është autor i librave me poezi dhe monografi që lidhen me Palasën, Himarën dhe trashëgiminë historike të Bregdetit.

Odise Çaçi ka qenë gjithashtu aktiv në shtypin shqiptar , ku ka botuar  qindra artikuj dhe ese mbi çështje të identitetit kombëtar shqiptar, arsimit, historisë dhe problematikave shoqërore. Shkrimet e tij dallohen për tonin reflektues dhe angazhimin në mbrojtje të vlerave kulturore shqiptare  .

Në tërësi, ai përfaqëson figurën e një intelektuali aktiv, i cili ndërthur punën akademike me publicistikën dhe krijimtarinë letrare, duke kontribuar në ruajtjen dhe interpretimin e kujtesës historike shqiptare.

## Botime 
* Kënga ime je Palasë : vjershërime - 2009
* Teoria dhe filozofia e edukimit : për studentët e Mësuesisë - [2009]
* Edukata Qytetare - 2012
* Edukim kulturor - 2012
* Historia e Ballkanit - 2013
* Palasa ime, kjo Trojë e vogël, buzë detit Jon : poezi - 2021
* Trajtesa letrare e historike Vol.1 - 2023
* Trajtesa letrare e historike Vol.2 - 2023

## Burimet
Luminița Dumitrescu

**Luminița Dumitrescu** është një balerinë profesioniste, koreografe dhe mësuese e baletit klasik rumune e specializuar në balet klasik.

Ajo ishte balerinë kryesore në Operën Kombëtare Rumune në Bukuresht. Që nga viti 1990, ajo ka drejtuar Qendrën e Baletit Höchst në Frankfurti mbi Majn.

Ajo është një nga balerinat e para rumune që u trajnuan në Akademinë Vaganova të Baletit Rus në Leningrad.

## Karriera 
E lindur në vitin 1941 në Bukuresht, ajo u pranua më vonë në Shkollën e Baletit të Bukureshtit. Një artikull në gjuhën frënge në gazetën Roumanie Nouvelle të vitit 1955 e përmend atë midis disa studentëve të njohur rumunë të baletit.

Në vitin 1954, Dumitrescu u zgjodh për të studiuar në Akademinë e Baletit Vaganova në Leningrad, së bashku me studentë të tjerë rumunë. Ajo përfundoi trajnimin e saj në vitin 1960 dhe më pas u kthye në Rumani. Pas kthimit të saj, ajo u bë anëtare e kompanisë së baletit të Operas Kombëtare Rumune në Bukuresht. Ajo qëndroi atje për disa vite.

Në vitet 1980 dhe 1981, ajo punoi si koreografe e ftuar dhe mësuese baleti në Qendrën Kulturore të Filipineve (CCP) në Manila. Në vitin 1990, ajo u kthye në Manila për të vënë në skenë Don Kishotin.

## Publikimet 
* Björn Bordon and Nicole Duplois: *Luminiţa, Ballerina: Autobiografische Skizzen einer Ballerina und Choreografin*, Deutschland, 2018, .
* Höchster Ballettzentrum: *Luminița, Ballerina – Das künstlerische und private Leben einer rumänischen Primaballerina*, Frankfurt Höchst, 2025, .

## Referime
Selajdin Berisha

**Selajdin Berisha**, i njohur gjerësisht me nofkën **"Sala"** ose **"Sala-pelivani i Lezit"**, ishte një komandant dhe strateg i shquar i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) gjatë Luftës në Kosovë. Ai ra dëshmor më 1 shtator 1998 në mbrojtje të rajonit të Vërrinit.

## Jeta e hershme 
Selajdin Berisha u lind në fshatin Lez të Prizrenit. Para fillimit të luftës, ai ishte i njohur si një sportist i dalluar, veçanërisht në mundje, gjë që i dha edhe pseudonimin "Pelivani". Shkathtësia dhe forca e tij fizike u bënë baza e përgatitjes së tij të mëvonshme si udhëheqës ushtarak.

## Angazhimi në UÇK 
Me shpërthimin e luftës çlirimtare, Berisha ishte ndër organizatorët e parë të rezistencës në rajonin e Prizrenit. Ai luajti një rol kyç në:

* **Mobilizimin e popullatës:** Duke rekrutuar të rinjtë e zonës së Vërrinit në radhët e UÇK-së.
* **Logjistikë:** Sigurimin e armatimit dhe furnizimeve përmes rrugëve malore që lidhnin Kosovën me Shqipërinë.
* **Strategji ushtarake:** Organizimin e njësive guerile që operonin në Zonën Operative të Vërrinit.

## Beteja e Lezit dhe Rënia 
Më 31 gusht dhe 1 shtator 1998, forcat policore dhe ushtarake serbe, të mbështetura nga mjete të rënda dhe mercenarë rusë, ndërmorën një ofensivë të ashpër kundër fshatit Lez.

Në mëngjesin e 1 shtatorit, rreth orës 07:00, granatimet u intensifikuan. Selajdin Berisha, ndonëse u plagos në krah gjatë luftimeve të para, refuzoi të tërhiqej për t'u mjekuar. Ai qëndroi në ballë të vijës së frontit për të mundësuar tërheqjen e popullatës civile dhe për të mbrojtur pozicionet e UÇK-së. Ai ra heroikisht në "Altarin e Lirisë" së bashku me 12 bashkëluftëtarë të tjerë nga ky fshat.

## Trashëgimia 
Për veprën e tij heroike, Selajdin Berisha gëzon titullin "Hero i Kombit".

* Në shtator të vitit 2021, në 23-vjetorin e rënies, u përurua shtatorja e tij në qytetin e Prizrenit, në vendin që sot mban emrin "Sheshi i UÇK-së".
* Shumë rrugë dhe aktivitete sportive në komunën e Prizrenit mbajnë emrin e tij në shenjë nderimi.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Video nga përurimi i shtatores së Selajdin Berishës
Ramë Dardania

**Ramë Dardania** është artist pamor shqiptar që jeton dhe vepron në Gjenevë, Zvicër. Praktika e tij fokusohet në fytyrën njerëzore si hapësirë simbolike ku ndërthuren identitete dhe emocione të ndryshme, përmes një figuralizmi naiv dhe një gjuhe intuitive. Përpara artit pamor, ai ka punuar në teatër dhe film, përvojë që ndikon drejtpërdrejt në karakterin emocional, trupor dhe narrativ të veprave të tij. Ekspozitat e tij janë paraqitur në Zvicër, Francë, Itali, Spanjë, Gjermani, Mal të Zi dhe vende të tjera.

## Jeta dhe karriera 
Ramë Dardania ka lindur në Ferizaj dhe ka zhvilluar formimin e tij të parë artistik në teatër, ku ka punuar në Teatrin Komunal të Ferizajt dhe bashkëthemeloi trupën eksperimentale “Teatri Modern Po-Po”, ku veproi si aktor, autor dhe performues. Ka marrë pjesë në shfaqje të ndryshme brenda dhe jashtë vendit dhe është vlerësuar me disa çmime kombëtare e ndërkombëtare për interpretimet e tij. Më pas u zhvendos në Gjenevë, ku vazhdoi të zhvillonte karrierën, duke u përfshirë në projekte në Francë, Belgjikë, Poloni dhe Shtetet e Bashkuara.

## Praktika artistike 
Si artist pamor, Dardania përdor fytyrën njerëzore si pikënisje për të krijuar hapësira të përbashkëta ku bashkëjetojnë dallimet kulturore dhe emocionale. Ai ndërthur ngjyra, figura dhe karaktere që shpesh paraqiten në formë loje, duke reflektuar tema si bashkëjetesa, përkatësia, gëzimi, dhimbja dhe humbja e shpresës. Krijimtaria e tij është e ndikuar nga përvoja skenike, ku trupi dhe emocioni luajnë rol qendror, ndërsa performancat dhe videot që realizon mbështesin narrativitetin e veprës pamore dhe ndërtojnë një mesazh të unifikuar artistik.

## Ekspozitat 
## Referime 
## Lidhje të jashtme
Pikë uji

***Pikë uji*** është film shqiptar i vitit 2024, i zhanrit dramë, me regji të Robert Budinës dhe me skenar nga Budina, Doruntina Basha dhe Ajola Daja. Filmi paraqet Aidën, një inxhiniere e qytetit në një qytezë të vogël pranë Liqenit të Ohrit, jeta e së cilës ndryshon kur i biri adoleshent akuzohet për përdhunim. 

## Premisa 
Aida, një planifikuese qyteti nga një qytet shqiptar pranë Liqenit të Ohrit, gëzon një karrierë të suksesshme dhe një jetë të qëndrueshme. Pasi djali i saj akuzohet për përdhunim, ajo përpiqet të bëjë hetimin e saj për të vërtetuar pafajësinë e tij. Derisa hetimi përparon, Aida detyrohet të përballet me bashkëfajësinë e saj në edukimin dhe qëndrimet e tij.

## Kasta e aktorëve 
* Gresa Pallaska në rolin e Aidës
* Arben Bajraktaraj në rolin e Ilir
* Adem Karaga në rolin e Elvisit
* Iancu Paulo në rolin e Markut
* Gerhard Koloneci në rolin e Benit
* Klodjana Keco në rolin e Mondës
* Henri Topi në rolin e Denisit
* Astrit Kabashi në rolin e Luanit
* Edoardo di Fratta Rossi në rolin e Stefano
* Erjola Meta si Gjyqtare
* Ilda Pepi në rolin e Besës

## Prodhimi 
Filmi kishte një skenar të bashkëshkruar nga Doruntina Basha, regjisori Robert Budina dhe Ajola Daja. Ekipi i produksionit përfshin producentët Daniele de Cicco, Sabina Kodra, Carmen Rizac, Luan Kryeziu, Sasho Pavlovski dhe Daniele Segre. Marius Leftãrache kompozoi muzikën, Marius Panduru ishte kinematograf dhe redaktor ishte Enrico Giovannone.

## Publikimi 
Premiera e filmit "Waterdrop" u zhvillua në Kinemanë Millenium në Tiranë më 12 shtator 2024. Premiera ndërkombëtare e filmit u zhvillua në Festivalin e Filmit në Varshavë në Poloni më 13 tetor 2024. Filmi ishte kandidatura e Shqipërisë për Filmin më të Mirë Ndërkombëtar në Çmimet e 97-ta të Akademisë. Dorëzimi vjen njëmbëdhjetë vjet pasi filmi i parë i Robert Budinës, "Agon", u dorëzua në Çmimet e Akademisë. Më 19 qershor 2025, filmi u dha premierë edhe në Prishtinë, i cili u prit mirë, sidomos për interpretimin e Gresa Pallaskës.

## Pritja 
Filmi u prit mirë nga kritikët. Manuel Betancourt i Variety e përshkroi atë si "një film tërheqës që funksionon si një fabul moderne rreth korrupsionit, mashkullorësisë, pandëshkueshmërisë dhe mënyrës se si qytetet, vendet dhe familjet njësoj e kanë të vështirë të dallojnë mënyrën se si këto tri forca plotësojnë dhe përforcojnë njëra-tjetrën". Olivia Popp e Cineuropa shkroi se "Shkrimtarët krijojnë një hark bindës, megjithëse ne nxitojmë nëpër shumë kthesa në rrëfimin e Aidës, gjë që pengon pjesërisht potencialin e fortë të historisë, edhe pse rrëfimi i përgjithshëm ndjek me sukses evolucionin e saj".

## Çmime dhe nominime 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
Dita Botërore e Konsumatorit

**Dita Botërore e Konsumatorit** është një ditë e cila shënohet çdo vit më 15 mars, dhe paraqet njërën nga datat më të rëndësishme ndërkombëtare që lidhet me mbrojtjen e të drejtave të konsumatorëve dhe me ndërgjegjësimin e shoqërisë për rolin e tyre në ekonomi. Ajo ka origjinën në vitin 1962, kur presidenti amerikan John F. Kennedy shpalli katër të drejtat themelore të konsumatorit: të drejtën për siguri, të drejtën për informim, të drejtën për zgjedhje dhe të drejtën për t’u dëgjuar. Ky akt u bë themel për një lëvizje globale që më vonë, në vitin 1985, u njoh edhe nga Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara, e cila miratoi direktivat për mbrojtjen e konsumatorëve dhe e bëri 15 marsin një ditë ndërkombëtare të dedikuar posaçërisht për këtë kauzë.  

## Përmbledhje 
Kjo ditë nuk është thjesht një kujtesë simbolike, por një moment i rëndësishëm për të reflektuar mbi marrëdhëniet mes konsumatorëve dhe prodhuesve, mes qytetarëve dhe institucioneve, si dhe mbi mënyrën se si funksionon tregu global. Ajo shërben si një platformë ku organizatat e konsumatorëve, shoqëria civile, qeveritë dhe bizneset mund të bashkohen për të diskutuar sfidat aktuale, siç janë praktikat e padrejta tregtare, mungesa e transparencës, rritja e çmimeve, cilësia e produkteve dhe ndikimi i tyre në shëndet dhe mjedis. Përmes fushatave sensibilizuese, konferencave, publikimeve dhe aktiviteteve edukative, Dita Botërore e Konsumatorit synon të forcojë besimin e konsumatorëve në marrëdhëniet tregtare dhe të sigurojë që zëri i tyre të dëgjohet në proceset vendimmarrëse.   

Rëndësia e saj qëndron në faktin se konsumatorët përbëjnë bazën e ekonomisë globale: çdo blerje, çdo zgjedhje e tyre ndikon drejtpërdrejt në prodhim, në tregti dhe në zhvillimin ekonomik. Mbrojtja e konsumatorit është një element kyç për zhvillimin e një shoqërie moderne, të drejtë dhe të qëndrueshme, ku individët nuk janë thjesht konsumues pasivë, por aktorë të vetëdijshëm që marrin vendime të informuara. Kjo ditë gjithashtu nxit reflektimin mbi konsumimin e përgjegjshëm, duke e lidhur mbrojtjen e konsumatorit me çështje më të gjera si ruajtja e mjedisit, kursimi i energjisë, promovimi i produkteve të qëndrueshme dhe respektimi i standardeve etike në prodhim.  

Në një botë ku globalizimi ka rritur ndërlidhjen e tregjeve dhe ku teknologjia ka sjellë forma të reja të konsumimit, si blerjet online dhe shërbimet digjitale, Dita Botërore e Konsumatorit merr një dimension edhe më të gjerë. Ajo kujton se të drejtat e konsumatorëve duhet të mbrohen jo vetëm në tregjet tradicionale, por edhe në hapësirat digjitale, ku sfidat e privatësisë, sigurisë së të dhënave dhe transparencës janë po aq të rëndësishme. Për këtë arsye, 15 marsi është një ditë që i fton të gjithë aktorët të reflektojnë dhe të veprojnë për një ekonomi më të drejtë, më të përgjegjshme dhe më të qëndrueshme, ku konsumatori është gjithmonë në qendër.

## Referime
Ardian Nuhiu

**Ardian Nuhiu** është ish-futbollistë maqedonas me prejardhje shqiptare. Ai tani është trajner i skuadrës KF Tirana.

## Referime
Dita Evropiane e Parqeve

**Dita Evropiane e Parqeve** e njohur zyrtarisht si Federata e Parqeve të Evropës ose shkurt Federata Europark, është një ditë që festohet çdo vit më 24 maj. Ajo është një organizatë e pavarur joqeveritare e cila synon të punojë me parqet kombëtare në të gjithë Evropën për të rritur mbrojtjen. Ajo është themeluar në vitin 1973 në Bazel, ndërsa zhvendosi selinë e saj në Grafenau, Bavari në vitin 1986 dhe përsëri në Regensburg në vitin 2010. Që nga viti 2013, ajo përfaqëson rreth 365 parqe në 36 vende.

Dita Evropiane e Parqeve është një datë simbolike që përkon me shpalljen e nëntë parqeve të para kombëtare në Suedi në vitin 1909, të cilat ishin të parat e llojit të tyre në Evropë. Kjo ditë u themelua nga Federata EUROPARC në vitin 1999 me qëllim promovimin e zonave të mbrojtura në mbarë kontinentin dhe rritjen e ndërgjegjësimit publik për rëndësinë e ruajtjes së trashëgimisë natyrore. Në gjuhën serbokroate kjo ditë njihet si Europski ose Evropski dan parkova, duke reflektuar rëndësinë e saj rajonale në Ballkan dhe më gjerë. Përtej funksionit estetik dhe rekreativ, parqet kombëtare luajnë një rol kyç në mbrojtjen e biodiversitetit dhe në zbutjen e efekteve të ndryshimeve klimatike, duke shërbyer si barriera natyrore kundër degradimit të mjedisit. Në vitin 2026, theksi i kësaj dite vihet mbi qëndrueshmërinë dhe integrimin e këtyre hapësirave në jetën e përditshme të shoqërisë, duke nxitur një përulësi të nevojshme të qenies njerëzore përballë ekuilibrave delikatë të natyrës. Festimet zakonisht përfshijnë aktivitete edukative, vizita të udhëhequra në natyrë dhe nisma për mbrojtjen e specieve të rrezikuara, duke e kthyer këtë ditë në një platformë për bashkëpunim ndërkufitar për mbrojtjen e mjedisit evropian.  

## Referime
Biblioteka Publike në Tepelenë

Biblioteka Publike e Tepelenës – një vatër e dijes, kulturës dhe historisë shqiptare

Biblioteka Publike  e Tepelenës është një nga institucionet më të rëndësishme kulturore të qytetit, duke luajtur një rol të veçantë në promovimin e leximit, dijes, kulturës dhe historisë shqiptare në komunitetin lokal. E vendosur në qendër të qytetit, pranë Sheshit “Lord Bajron”, biblioteka është e hapur për qytetarët e të gjitha moshave.

Ky institucion u shërben nxënësve, të rinjve dhe të rriturve, duke ofruar një fond librash që përfshin letërsi artistike, libra shkollorë, botime historike, studime kulturore dhe materiale të tjera me vlerë edukative. Një vend të rëndësishëm zënë librat dhe botimet që lidhen me trashëgiminë kulturore dhe historinë e Shqipërisë, duke ndihmuar në njohjen dhe ruajtjen e identitetit kombëtar.

Biblioteka ka një fokus të veçantë tek fëmijët  dhe të rinjtë, duke nxitur tek ata dashurinë për librin, leximin dhe njohjen e rrënjëve historike e kulturore të vendit që në moshë të hershme. Përmes librave dhe veprimtarive të ndryshme, ajo kontribuon në formimin kulturor dhe qytetar të brezave të rinj.

Përveç huazimit të librave, Biblioteka Publike e Tepelenës  shërben edhe si hapësirë për aktivitete kulturore dhe edukative, si promovime librash, aktivitete letrare, takime tematike dhe veprimtari që lidhen me historinë dhe kulturën shqiptare, duke forcuar lidhjen mes komunitetit dhe trashëgimisë sonë kombëtare.

Në një kohë kur teknologjia po ndryshon mënyrën e informimit, biblioteka mbetet një pikë referimi e rëndësishme për ruajtjen e kulturës së leximit dhe për ofrimin e një ambienti të qetë studimi. Biblioteka Publike e Tepelenës  vazhdon të mbetet një vatër e dijes, një ruajtëse e vlerave kulturore dhe historike shqiptare, si dhe një pasuri e çmuar për qytetin dhe banorët e tij.

## Referime
Dita e Popullsisë

**Dita Botërore e Popullsisë** është një ngjarje vjetore, e cila shënohet më 11 korrik të çdo viti dhe synon të rrisë ndërgjegjësimin për çështjet globale të popullsisë. Kjo ngjarje u themelua nga Këshilli Drejtues i Programit të Zhvillimit të Kombeve të Bashkuara në vitin 1989. Ajo u frymëzua nga interesimi i publikut për “Ditën e Pesë Miliardëve” më 11 korrik 1987, data e përafërt kur popullsia e botës arriti në pesë miliardë njerëz. Dita Botërore e Popullsisë synon të rrisë ndërgjegjësimin e njerëzve për çështje të ndryshme të popullsisë, si rëndësia e planifikimit familjar, barazia gjinore, varfëria, shëndeti i nënës dhe të drejtat e njeriut. 

## Përmbledhje 
Kjo ditë u propozua nga Dr. K.C. Zachariah, kur popullsia arriti pesë miliardë, në kohën kur ai punonte si demograf i lartë në Bankën Botërore. Ndërsa interesi i mediave dhe ndërgjegjësimi i përgjithshëm për popullsinë globale rritet në çdo miliard të plotë, popullsia e botës rritet me rreth 100 milionë çdo 14 muaj. Popullsia e botës u vlerësua në 7,400,000,000 më 6 shkurt 2016 dhe arriti në 7,500,000,000 më 24 prill 2017. Popullsia botërore arriti në 7,700,000,000 në vitin 2019.

Në nëntor 2020, UNFPA, së bashku me qeveritë e Kenias dhe Danimarkës, organizuan një konferencë të nivelit të lartë në Nairobi për të përshpejtuar përpjekjet për arritjen e këtyre objektivave të paplotësuara. Në Ditën Botërore të Popullsisë, avokatë nga e gjithë bota u bëjnë thirrje liderëve, politikbërësve, organizatorëve lokalë, institucioneve dhe të tjerëve që të ndihmojnë në realizimin e shëndetit riprodhues dhe të drejtave për të gjithë. Së fundmi, popullsia globale kaloi shifrën e 8 miliardëve më 15 nëntor 2022.

Dita Botërore e Popullsisë shërben gjithashtu si një kujtesë për sfidat që shoqërojnë ndryshimet e shpejta demografike, përfshirë urbanizimin, migracionin, ndryshimet klimatike dhe presionin mbi burimet natyrore. Duke i nxjerrë në pah këto çështje, kjo ditë nxit qeveritë dhe shoqërinë civile të miratojnë politika që promovojnë zhvillimin e qëndrueshëm dhe sigurojnë që popullsitë në rritje të jetojnë me dinjitet, me qasje në arsim, kujdes shëndetësor dhe mundësi për punë të denjë.

Përveç rritjes së ndërgjegjësimit, kjo ditë ofron një platformë për dialog mbi mënyrën se si prirjet demografike formësojnë prioritetet globale, nga rritja ekonomike deri te mbrojtja e mjedisit. Ajo nënvizon rëndësinë e investimit tek të rinjtë, fuqizimit të grave dhe vajzave, si dhe nxit bashkëpunimin ndërkombëtar për të trajtuar dinamikat e popullsisë në një mënyrë që mbështet të drejtat e njeriut dhe stabilitetin afatgjatë. 

## Referime
Fisnik Asllani

**Fisnik Asllani** (lindur më 8 gusht 2002) është futbollist profesionist kosovar i cili luan si sulmues për klubin gjerman TSG Hoffenheim dhe përfaqësuesen kosovare.

## Jeta personale
Asllani lindi në Berlin por është me prejardhje nga fshati Sharban.

## Referime
Lista e dorëzimeve të Shqipërisë në Academy Awards për Filmin më të Mirë Ndërkombëtar

Shqipëria ka dorëzuar filma për Çmimin e Akademisë për Filmin më të Mirë Ndërkombëtar që nga viti 1996, por vetëm rregullisht që nga viti 2008. Çmimi jepet çdo vit nga Akademia e Arteve dhe Shkencave të Filmit të Shteteve të Bashkuara për një film me metrazh të gjatë të prodhuar jashtë Shteteve të Bashkuara që përmban kryesisht dialogë që nuk janë anglisht. Nuk u krijua deri në Çmimet e Akademisë në vitin 1956, në të cilat një Çmim i Meritës i Akademisë, i njohur si Çmimi i Filmit më të Mirë në Gjuhë të Huaj, u krijua për filma jo-anglishtfolës dhe është dhënë çdo vit që atëherë. Dorëzimi i filmave nga Shqipëria vendoset nga një komitet i emëruar nga Ministria e Kulturës e Shqipërisë.

Deri më 2025, Shqipëria ka dorëzuar tetëmbëdhjetë filma, por asnjëri prej tyre nuk është nominuar.

## Dorëzimet 
## Shiko edhe 
* Kinemaja e Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Baza e të Dhënave Zyrtare të Çmimeve të Akademisë
* Baza e të Dhënave të Krediteve të Filmit
* Faqja e Çmimeve të Akademisë IMDb
* Faqja Zyrtare e Librit *"Trishtimi i Znj. Schneider"*
* Recension variete i "Alive"!
Pajtim Kasami

**Pajtim Kasami** (lindur më 2 qershor 1992) është një futbollist profesionist zviceran me prejardhje shqiptare, i cili luan si mesfushor për klubin zvicran Winterthur. Ai luajti edhe për kombëtaren zvicrane. Kasami është me prejardhje nga Struga.

## Referime
Një filxhan kafe dhe këpucë të reja veshur

***Një filxhan kafe dhe këpucë të reja veshur*** është një film dramë i vitit 2022, me regji dhe skenar të Gentian Koçit. Është frymëzuar nga një rast i vërtetë ku 2 vëllezër të shurdhër vuajnë nga një sëmundje degjenerative që përfundimisht do t'i lërë të verbër. Në të luajnë Edgar Morais dhe Rafael Morais. Filmi u zgjodh për ta përfaqësuar Shqipërinë në kategorinë e Filmit më të Mirë Ndërkombëtar në Çmimet e 95-ta të Akademisë. Filmi u nominua në Festivalin e Filmit Tallinn Black Nights në seksionin Critics' Picks Strand.

## Përmbledhje 
Në Tiranën, Agimi (Rafael Morais) dhe Gëzimi (Edgar Morais), dy vëllezër binjakë identikë shurdhmemecë të pandashëm në të dyzetat, jetojnë nën të njëjtën çati. Një mbrëmje, Agimi po kthehej me makinë në shtëpi kur shikimi i tij turbullohet dhe një aksident fatal pothuajse ndodh. Tek oftalmologu, disa ditë më vonë, dy vëllezërit zbulojnë se për shkak të një sëmundjeje gjenetike dhe të rrallë, ata do të verbohen veçmas, por në mënyrë progresive dhe të pakthyeshme. Duke u zhytur ngadalë në një errësirë të heshtur të padurueshme, duke mos qenë në gjendje të shohin më botën dhe njëri-tjetrin, dy vëllezërit duhet të marrin një vendim të fortë rreth një filxhani kafeje dhe me këpucë të reja veshur.

## Kasta e aktorëve 
Aktorët që marrin pjesë në këtë film janë:

* Edgar Morais në rolin e Gëzimit
* Rafael Morais në rolin e Agimit
* Drita Kabashi në rolin e Anës

## Prodhimi 
Koçi tha se e gjeti një ide interesante të bënte një film që trajton marrëdhënie njerëzore komplekse dhe në zhvillim e sipër dhe pyetjen themelore se çfarë i ndodh një personi kur ai është plotësisht i zhytur në errësirë dhe komunikimi me botën bëhet i vështirë. Tre aktorët kryesorë dhe producentja Blerina Hankollari kaluan gjashtë muaj duke mësuar gjuhën shqiptare të shenjave në Shoqatën Kombëtare Shqiptare të të Shurdhërve (ANAD).

## Publikimi 
Filmi u shfaq premierë më 21 nëntor 2022, në Festivalin e Filmit "Nights Black" në Tallinn. Filmi u publikua në kinematë shqiptare më 24 nëntor 2022. Në vitin 2023 duhet arriti në kinematë portugeze.

## Pritja 
Duke shkruar për *Variety,* Jessica KIang e përshkroi filmin si një "dramë vëllazërie thellësisht prekëse" dhe vlerësoi aftësinë e filmit për të përcjellë emocione të fuqishme pa u bërë tepër sentimental. Ajo vlerësoi performancat e aktorëve dhe theksoi kiminë e jashtëzakonshme midis vëllezërve Morais dhe portretizimin e tyre të lidhjes unike të binjakëve.

Në recensionin e saj për *Screen International*, kritikja e filmit, Wendy Ide, e vlerësoi filmin dhe e përshkroi atë si një "dramë ekzistenciale tepër të trishtueshme që drejtohet nga performanca fenomenale nga vëllezërit aktorë portugezë Rafael Morais dhe Edgar Morais".

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
Beteja e Nikushtakut

**Beteja e Nikushtakut** ishte një përplasje ushtarake në vitin 2001 midis UÇK-së dhe Ushtrisë Maqedonase në fshatin Nikushtak. 

## Prapaskena 
Pak para betejës, luftëtarët e UÇK-së u evakuuan në Nikushtak, pas Betejës së Haraçinës.

## Beteja 
Më 27 korrik, UÇK-ja nisi një sulm ndaj pozicioneve të ushtrisë maqedonase në Umin Doll, i cili ndodhet pak në lindje të Nikushtakut. UÇK-ja thuhet se përdori mortaja, snajperë dhe zjarr automatik kundër forcave maqedonase. Disa orë më vonë, Ushtria Maqedonase nisi një ofensivë dhe përdori armë të ndryshme, përfshirë artileri dhe tanke T-55, për të luftuar UÇK-në në Nikushtak.

Më 28 qershor, ushtarët e KFOR-it ndërmorën një sulm ndaj një njësie të UÇK-së të vendosur pak jashtë Nikushtakut. Ata arrestuan 90 luftëtarë të UÇK-së që kishin për qëllim t’i bashkoheshin betejës në Nikushtak. Ky veprim u ndërmor pas vendimit të NATO-s për të dislokuar 3000 ushtarë të KFOR-it në mbështetje të Ushtrisë Maqedonase, me synimin për zgjidhjen e konfliktit dhe rivendosjen e paqes.

Luftimet vazhduan dhe më 2 korrik, si pjesë e ofensivës, forcat maqedonase lëshuan 80 raketa ndaj pozicioneve të UÇK-së brenda fshatit. Megjithatë, pavarësisht këtij bombardimi të rëndë, UÇK-ja e mbajti kontrollin e plotë mbi Nikushtakun.

Më 5 korrik, qeveria maqedonase shpalli një armëpushim mbarëkombëtar me UÇK-në, kryengritja katërmujore e së cilës kishte kërcënuar stabilitetin politik në vend. Si rezultat, UÇK-ja përfundimisht e ruajti kontrollin mbi Nikushtakun.

## Pasojat 
Si pasojë e granatimeve maqedonase dhe luftimeve të ashpra, pjesa më e madhe e fshatit, përfshirë xhaminë e Nikushtakut, u shkatërrua.

## Referime
Alexander (film)

***Alexander*** është një film dokumentar shqiptar i vitit 2023, me regji dhe skenar nga Ardit Sadiku. Filmi trajton historinë e Aleksandër Grudës dhe familjes së tij, derisa përpiqen të ikin nga Shqipëria për në Jugosllavi, pasi kanë rrëmbyer një anije.

## Përmbledhje 
Gjatë rënies së komunizmit në Shqipëri në vitin 1990, mekaniku i anijeve Aleksandër Gruda ndërmori një nga bëmat më të guximshme të historisë së njerëzimit të kohëve të fundit. Menjëherë pasi u pushua nga puna nga Marina Shqiptare, ai dhe miqtë e tij hartuan një plan pirat për të vjedhur një anije luftarake me qëllim që të largoheshin nga vendi. Kundër të gjitha gjasave, ata arritën në Jugosllavi, duke duruar zjarr mortajash, helikopterësh dhe mitralozë. Refugjatët më vonë emigruan në Perëndim, por udhëtimi u kushtoi shtrenjtë pasi vajza e Aleksandrit humbi jetën. Në Amerikë, Aleksandri filloi nga e para si portier në Trump Tower në Nju Jork. Tani, i tërhequr nga e kaluara, ai kthehet në Shqipëri për të marrë pjesë në një shërbim përkujtimor për vajzën që humbi.

## Prodhimi 
I prodhuar nga Ardit Sadiku Film dhe Bayou Road Films, Ardit Sadiku bëri regjinë, skenarin dhe ishte operatori i filmit. Luke Yalva e redaktoi filmin dhe Mardit Lleshi kompozoi muzikën. Xhirimet u kryen në New York City, Shqipëri, Mal të Zi dhe Australi. Mbështetja financiare u sigurua nga Qendra Kombëtare e Kinematografisë.

## Publikimi 
*Filmi "Alexander"* u shfaq premierë në Dokufest më 6 gusht 2023, dhe në Tiranë e Shkodër më 5 tetor. Qendra Kombëtare e Kinematografisë e zgjodhi *"Alexander"* si kandidatin e Shqipërisë për Çmimin e Akademisë për Filmin më të Mirë Ndërkombëtar në edicionin e 96-të të Çmimeve të Akademisë, por nuk ishte një nga finalistët. Ishte dokumentari i parë i dorëzuar si kandidat i Shqipërisë për çmimet Oscar.

## Pritja 
Në faqen e internetit të grumbulluesit të recensioneve Rotten Tomatoes, filmi ka një vlerësim miratimi prej 100% bazuar në 6 recensione, me një vlerësim mesatar prej 7/10.

Eddie Harrison, duke dhënë një recension për Film Authority, theksoi se filmi është një histori e jashtëzakonshme që kërkon të tregohet me kujdes dhe pa sensacionalizuar përmbajtjen; nuk ka animacione, kontribues të famshëm, skica artistike; është një film prekës dhe kthjellues që shqyrton ekuilibrin delikat midis suksesit dhe dështimit, dhe kostos personale që mund të shoqërojë lirinë.

Bobby LePire, duke shkruar për *Film Threat*, vlerësoi 20 minutat e fundit për mënyrën se si "preku në mënyrë efektive zemrat e çdo anëtari të audiencës".

## Shiko edhe 
* Lista e dorëzimeve të Shqipërisë në Academy Awards për Filmin më të Mirë Ndërkombëtar

## Referime 
## Veprat e cituara 
 
### Lajme
* 
* 
* 
* 
* 

### Ueb
* 
* 

## Lidhje të jashtme 
* 
* 
* Alexander në Dokufest
Lista e dorëzimeve të Kosovës në Academy Awards për Filmin më të Mirë Ndërkombëtar

Kosova ka dorëzuar një film për Çmimin e Akademisë për Filmin më të Mirë Ndërkombëtar për herë të parë në vitin 2014, gjashtë vjet pas pavarësisë së saj. Çmimi jepet çdo vit nga Akademia e Arteve dhe Shkencave të Filmit në Shtetet e Bashkuara (AMPAS) për një film me metrazh të gjatë të prodhuar jashtë Shteteve të Bashkuara që përmban kryesisht dialog që nuk është në anglisht. Nuk u krijua deri në Çmimet e Akademisë në vitin 1956, në të cilat një Çmim i Meritës i Akademisë, i njohur si Çmimi i Filmit më të Mirë në Gjuhë të Huaj, u krijua për filmat që s'janë anglisht dhe është dhënë çdo vit që atëherë.

Edhe pse Kosova nuk njihet plotësisht ndërkombëtarisht si shtet i pavarur nga shumë vende, megjithëse njihet nga Shtetet e Bashkuara, AMPAS i dha territorit autonomi për të dorëzuar filma për këtë kategori, duke ndjekur të njëjtat rregulla që u janë dhënë Hong Kongut, Grenlandës dhe Palestinës.

Deri më 2025, Kosova ka paraqitur nëntë filma, por asnjëri prej tyre nuk është nominuar.

## Dorëzimet 
Të gjithë filmat e dorëzuar janë në shqip. Filmi *Zgjoi* i vitit 2021 u përzgjodh midis 15 filmave finalistë, por nuk u nominua.

## Shiko edhe 
* Lista e dorëzimeve të Shqipërisë në Academy Awards për Filmin më të Mirë Ndërkombëtar

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Baza e të Dhënave Zyrtare të Çmimeve të Akademisë
* Baza e të Dhënave të Krediteve të Filmit
* Faqja e Çmimeve të Akademisë IMDb
Tri dritare dhe një varje

**Tri dritare dhe një varje** është një film kosovar i zhanrit dramë, i vitit 2014, me regji nga Isa Qosja. U zgjodh si filmi kandidat i Kosovës për çmimin Filmi më i Mirë në Gjuhë të Huaj në ceremoninë e 87-të të Çmimeve të Akademisë, por nuk u nominua. Ishte hera e parë që Kosova dorëzoi një film në këtë kategori.

## Kasta e aktorëve 
* Irena Cahani në rolin e Lushes
* Luan Jaha në rolin e Ukës
* Donat Qosja në rolin e Sokolit
* Xhevat Qorraj në rolin e Alushit
* Leonora Mehmetaj në rolin e Nifës
* Lyra Xhoci si përkthyese

## Çmimet 
*Tri Dritare dhe një Varje* fitoi Çmimin e Kritikëve në Festivalin e Filmit të Qytetit të Luksemburgut në vitin 2015.

## Shiko edhe 
* Lista e dorëzimeve të Kosovës në Academy Awards për Filmin më të Mirë në Gjuhë të Huaj

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
Babai (film)

***Babai*** është një film kosovar i zhanrit dramë, i vitit 2015, i bashkëprodhuar ndërkombëtarisht, me regji nga Visar Morina. Morina fitoi çmimin për regjisorin më të mirë në Festivalin e 50-të Ndërkombëtar të Filmit në Karlovy Vary. Filmi u zgjodh si filmi që doli nga Kosova për çmimin Filmi më i Mirë në Gjuhë të Huaj në edicionin e 88-të të Çmimeve të Akademisë, por nuk u nominua. Është filmi më i shtrenjtë i prodhuar nga Kosova, me një buxhet prej 1.7 milion eurosh.

## Kasta e aktorëve 
* Val Maloku si Nori
* Astrit Kabashi në rolin e Gëzimit
* Adriana Matoshi në rolin e Valentinës
* Enver Petrovci në rolin e Ademit
* Xhevdet Jashari në rolin e Bedriut

## Shiko edhe 
* Lista e dorëzimeve të Kosovës në Academy Awards për Filmin më të Mirë në Gjuhë të Huaj

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*