open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Konklava Papale

.]]
Një **konklavë papnore** është një mbledhje e Kolegjit të Kardinalëve për të zgjedhur papën. Papa konsiderohet nga katolikët si pasardhësi apostolik i Shën Pjetrit dhe kreu i Kishës Katolike. Konklava është metoda më e vjetër historike e zgjedhjes së një kreu të një shteti që mbetet në përdorim deri në ditët e sotme. 

Shqetësimet rreth ndërhyrjes politike shkaktuan reforma pas interregnum-it të viteve 1268–1271. Papa Gregori X shpalli një dekret gjatë Këshillit të Dytë të Lionit (në vitin 1274), në të cilin shkruhej se kardinalët duhet të mbylleshin në izolim  dhe nuk lejohej largimi derisa të zgjidhej Papa i ri.  Konklavat tani mbahen në Kapelën Sistine të Pallatit Apostolik në Vatikan. 

Që nga Vitet Apostolike, Papa i Romës, ashtu si peshkopët e tjerë, është zgjedhur me konsensusin e klerit dhe laikëve të dioqezës . Në vitin 1059, trupa zgjedhore u përcaktua më saktë, kur Kolegji i Kardinalëve u caktua si trupa e vetme e zgjedhësve.  Që atëherë, detaje të tjera të procesit janë zhvilluar. Në vitin 1970, Papa Pali VI kufizoi rrethin e zgjedhësve në vetëm kardinalë nën 80 vjeç në *Ingravescentem aetatem* .  Procedurat e përcaktuara nga Papa Gjon Pali II në *Universi Dominici gregis*  pësuan ndryshime të vogla në vitin 2007 dhe 2013 nga Papa Benedikti XVI .  

Për të zgjedhur papën e ri kërkohet një shumicë prej dy të tretash.   Konklava papale më e fundit u zhvillua në vitin 2013, dhe Jorge Mario Bergoglio u zgjodh si Papa Françeskupas dorëheqjes së Papa Benediktit XVI . Pas vdekjes së Papa Françeskut më 21 prill 2025, një konklavë papale është planifikuar të fillojë më 7 maj. Mund të nisë dhe përpara datës së caktuar, në qoftë se të gjithë kardinalët kanë mbërritur në qytetin e Romës . Duhet të fillojë patjetër  më 11 maj ose përpara, për shkak të normas nonnulas të Papa Benediktit XVI, i cili thotë se një konklavë duhet të fillojë të paktën 15-20 ditë pasi vendi të mbetet bosh. 

## Në kulturën popullore 
* Filmi i vitit 2009 *Engjëj dhe Djaj* paraqet një konklavë papale. 
* Konklava papale është tema e filmit të vitit 2024, *Conclave* . Ndonëse kardinalët dhe komploti janë fiktivë dhe të dramatizuar, ritualet janë treguar saktë, sipas ekspertëve. Disa nga ritualet e treguara në film janë djegia e fletëvotimeve, përdorimi i sinjaleve të tymit dhe shkatërrimi  i unazës së papës që ka ndërruar jetë. 

## Dokumente relevante papale 
* *In nomine Domini* (1059)
* *Quia propter* (1215)
* *Ubi periculum* (1274)
* *Ne Romani* (1312)
* *In Eligendis* (1562)
* *Aeterni Patris Filius* (1621)
* *Decet Romanum Pontificem* (1622)
* *Commissum Nobis* (1904)
* *Vacante Sede Apostolica* (1904)
* *Cum proxime* (1922)
* *Vacantis Apostolicae Sedis* (1945)
* *Summi Pontificis electio* (1962)
* *Ingravescentem aetatem* (1970)
* *Romano Pontifici eligendo* (1975)
* *Universi Dominici gregis* (1996)
* *Ordo Rituum Conclavis* (2000)
* *De aliquis mutationibus in normis de electione Romani Pontificis* (2007)
* *Normas nonnullas* (2013)

## Referime
Gani Sejdiu

**Gani Sejdiu** (lindi më 21 gusht 1961) është trajner i njohur kosovarë.
## Nderime
;Trepça
***Superliga e Futbollit të Kosovës**: 2009–10

;Feronikeli
***Superliga e Futbollit të Kosovës**: 2014–15

***Kupa e Kosovës**: 2015

;Besa Pejë
***Kupa e Kosovës**: 2016

## Referime
SHF "Mustafë Venhari" Vushtrri

**Shkolla Fillore “Mustafë Venhari”** është një institucion arsimor që ndodhet në qytetin e Vushtrrisë dhe mban emrin e një figure të shquar në fushën e arsimit dhe rezistencës kombëtare shqiptare të kësaj ane. Si institucion arsimor, ajo ka një rol të rëndësishëm në edukimin e brezave të rinj dhe në ruajtjen e trashëgimisë kulturore dhe historike të vendit.

## Vështrim 
Shkolla fillore "Mustafë Venhari është njëra nga shkollat më të vjetra të qytetit të Vushtrrisë. Ajo është aktive në organizimin e aktiviteteve edukative dhe kulturore që synojnë zhvillimin e aftësive dhe shkathtësive të nxënësve dhe ndërgjegjësimin e tyre për çështje të ndryshme shoqërore. 

Mustafë Venhari (1922–1987) ishte një mësues dhe veprimtar i shquar nga Vushtrria, i njohur për përkushtimin e tij ndaj arsimit dhe përpjekjet për përhapjen e gjuhës shqipe në shkolla gjatë periudhave të vështira historike. Ai kontribuoi në hapjen e shkollave shqipe në Kosovë dhe rajone të tjera shqiptare, duke punuar në vende si Sveçël, Gojbulë, Istog, Vrellë, Budisalc, Tërnoc i Madh, Muhoc, Mateç dhe Likovë. Për shkak të aktivitetit të tij arsimor dhe kombëtar, ai u përball me burgosje dhe persekutime nga autoritetet e kohës. 

Emërtimi i shkollës me emrin e tij është një nderim për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në fushën e arsimit dhe përkushtimin ndaj çështjes kombëtare shqiptare.

## Shih edhe 
* Arsimi në Kosovë
* Historia e Vushtrrisë

## Referime
Al-Hilal SFC

**Al-Hilal Saudi Football Club** (Arabisht: ), i njohur thjesht si **Al-Hilal**, është një klub profesional shumësportiv me seli në Rijad, Arabi Saudite. Ekipi i tyre futboll garon në Saudi Pro League. Në arabisht, Al-Hilal do të thotë "Gjysmëhëna". 

I themeluar më 16 tetor 1957, Al-Hilal është një nga tre ekipet që kanë kanë marrë pjesë në të gjitha sezonet të Saudi Pro League që nga themelimi i saj në vitin 1976. Ata janë klubi më i dekoruar në Azi, duke fituar 70 trofe zyrtarë. 

Në garat vendase, Al-Hilal ka fituar një rekord prej 19 titujsh lige, një rekord prej 13 titujsh Kupa e Princit të Kurorës, një rekord prej shtatë titujsh Kupa e Federatës Saudite, njëmbëdhjetë tituj Kupa e Mbretit, një rekord prej pesë titujsh SuperKupa, si dhe Kupën e Themeluesit të Arabisë Saudite. Në nivel kontinental, Al-Hilal ka fituar një rekord prej tetë trofesh Konfederata Aziatike e Futbollit — Liga e Kampionëve AFC në 1991, 2000, 2019 dhe 2021, Kupa e Fituesve të Kupave Aziatike në 1997 dhe 2002, dhe SuperKupa Aziatike në 1997, 2000. 

Në nivel ndërkombëtar, Al-Hilal bëri disa paraqitje në FIFA Club World Cup, Ata ishin nënkampionë në FIFA Club World Cup 2022, duke u bërë klubi i parë aziatik nga kombi jo-pritës që arriti në finalen e Kupës së Botës për Klube FIFA. Në shtator 2009, Al-Hilal u vlerësua me Klubi më i Mirë Aziatik i Shekullit të 20-të nga IFFHS. Al-Hilal ka një vlerë tregu prej 242.5 milionë eurosh që nga viti 2024, më e larta në Arabinë Saudite.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* 
*
Al-Ahli Saudi FC

**Al-Ahli Saudi Football Club** (Arabisht: ), i njohur zakonisht si **Al-Ahli**, është një klub futbolli saudit me seli në Xheda. Ai garon në Ligën Profesionale Saudite, niveli më i lartë i futbollit saudit. Al-Ahli ka fituar 51 kampionate zyrtare, i treti më i madhi nga çdo klub në Arabinë Saudite.

Që nga themelimi i tij në vitin 1937, klubi është njohur si një nga klubet më të suksesshme në Arabinë Saudite. Brenda vendit, Al-Ahli ka fituar 9 Saudi Pro League, Dhe fitoi 8 Kupa e Mbretërve, gjashtë Kupa e Princit të Kurorës, një Superkupën edhe 5 Kupa Federata.

Në futbollin ndërkombëtar të klubeve, ata kanë fituar një rekord të barabartë prej 3 Liga e Kampionëve të GCC dhe 1 Kampionati Arab i Klubeve. Al-Ahli ishte klubi i parë saudit që fitoi ligën dhe Kupën e Mbretit në të njëjtin sezon, dhe e ka bërë këtë dy herë - në vitin 1978 dhe 2016.

Al-Ahli ishte një nga katër anëtarët themelues të Ligës Profesionale Saudite dhe nuk kishte rënë kurrë nga liga e parë deri në sezonin 2021–22. Tre të tjerët janë Al-Hilal, Al-Ittihad dhe Al-Nassr. Al-Ahli mban rekordin për serinë më të gjatë pa humbje në ligë me një seri prej 51 ndeshjesh pa humbje nga viti 2014 deri në vitin 2016.

Ndeshjet në shtëpi të Al-Ahli luhen në Qyteti Sportiv i Mbretit Abdullah, i njohur edhe si Stadiumi i Xhevahirit të Shndritshëm. Stadiumi, i cili ndahet me rivalët e gjatë të qytetit rivalët Al-Ittihad, është stadiumi i dytë më i madh në Arabinë Saudite, me një kapacitet total prej afërsisht 63,000 vende.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
SHF "Vuk Karaxhiqi" Prilluzhë

**Shkolla fillore "Vuk Karaxhiqi"** gjendet në fshatin Prilluzhë, komuna e Vushtrrisë, dhe është një nga shkollat më të vjetra në këtë pjesë të Kosovës.  

## Histori 
Shkolla funksionon në një ndërtesë të ndërtuar në vitin 1958, e cila u rinovua në vitin 2009 për të përmirësuar kushtet e mësimit. Në oborrin e shkollës ndodhen një sallë sportive e tipit “balon”, si dhe fusha për futboll dhe basketboll, të cilat shfrytëzohen për aktivitetet fizike dhe sportive të nxënësve .

Mësimi në shkollë zhvillohet në dy turne, pasi nuk ka kushte që objekti të akomodojë nxënës në një turn. Turni i parë fillon në orën 8 të mëngjesit dhe përfshin mësimdhënien lëndore, ndërsa turni i dytë fillon në orën 13:00 dhe përbëhet nga mësimdhënie në klasë. Shkolla ka 17 klasa nga klasat 1 deri në 8, si dhe dy klasa parashkollore, dhe ndiqet nga rreth 285 nxënës. student. 

## Shih edhe 
* Arsimi në Kosovë

## Referime
Pohang Steelers

**Pohang Steelers** (Hangul: 포항 스틸러스) janë një klub futbolli me seli në Pohang, Provinca Veriore Gyeongsang që garon në K League 1, liga më e lartë e futbollit të Koresë së Jugut. Steelers u themeluan më 1 prill 1973 si POSCO FC, të emëruar sipas kompanisë së çelikut POSCO, e cila ende zotëron klubin sot. Ata janë një nga ekipet më të suksesshme të Koresë së Jugut, duke fituar pesë herë Ligën K dhe tri herë Ligën e Kampionëve AFC.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*Faqja zyrtare
SHF "Naim Frashëri" Vushtrri

​
**Shkolla Fillore “Naim Frashëri”** në Vushtrri është një institucion arsimor i njohur për përkushtimin ndaj edukimit cilësor dhe për angazhimin e saj në aktivitete kulturore dhe sociale.

## Vështrim 
Shkolla Fillore “Naim Frashëri” në Vushtrri është një nga institucionet më të njohura arsimore në këtë komunë, me një histori të pasur përkushtimi ndaj edukimit dhe formimit të gjeneratave të reja. E vendosur në qytetin e Vushtrrisë, kjo shkollë është identifikuar për dekada si një vatër e dijes, ku janë arsimuar breza të tërë nxënësish në një mjedis që përpiqet të kultivojë vlera humane, kulturore dhe arsimore. Mësimdhënësit e kësaj shkolle kanë qenë tradicionalisht të përkushtuar, duke dhënë shembullin e punës me përkushtim dhe dashuri për profesionin, ndërsa nxënësit shpesh kanë marrë pjesë në gara, aktivitete kulturore e artistike, si dhe projekte që synojnë rritjen e ndërgjegjësimit për çështje të ndryshme shoqërore.

Shkolla “Naim Frashëri” ka qenë gjithashtu aktive në organizimin e ngjarjeve që mbajnë gjallë frymën krijuese dhe angazhimin qytetar tek të rinjtë. Në përvjetorë dhe festa shkollore, si Dita e Mësuesit apo Dita Ndërkombëtare e Sindromës Down, ajo ka zhvilluar aktivitete vetëdijësuese dhe edukative, shpesh në bashkëpunim me klubet brenda shkollës si Klubi i Shkencave dhe Klubi i Arteve. Këto iniciativa dëshmojnë për synimin e shkollës që të mos jetë vetëm një hapësirë e mësimnxënies teorike, por edhe një qendër e zhvillimit të gjithanshëm të fëmijës.

Në vitin 2018, shkolla përfitoi nga një projekt i rëndësishëm rinovimi i mundësuar nga KFOR-i Turk, në kuadër të bashkëpunimit ushtarako-civil. Ky projekt solli përmirësime të konsiderueshme në infrastrukturë, përfshirë izolimin e jashtëm të objektit, ndërrimin e dritareve dhe dyerve, si dhe përmirësimin e kushteve të përgjithshme të mjedisit shkollor. Realizimi i këtij projekti, i financuar nga Qeveria e Turqisë dhe i mbështetur nga Komuna e Vushtrrisë, ndihmoi që shkolla të ofrojë një ambient më të ngrohtë, më të sigurt dhe më bashkëkohor për nxënësit dhe stafin mësimor.

Falë përkushtimit të stafit, përmirësimeve të infrastrukturës dhe rolit të saj të vazhdueshëm në jetën arsimore dhe kulturore të qytetit, Shkolla Fillore “Naim Frashëri” vazhdon të mbetet një ndër institucionet më të çmuara dhe më me reputacion në Vushtrri. Ajo mishëron jo vetëm kujtesën e një figure të rëndësishme kombëtare si Naim Frashëri, por edhe aspiratat e një komuniteti që i jep përparësi dijes, zhvillimit të fëmijëve dhe përgatitjes së brezave për të ardhmen.

## Shih edhe 
* Arsimi në Kosovë
* Historia e Vushtrrisë

## Referime
Bahri Haxha

**Bahri Rexhep Haxha** (3 shkurt 1972 – 2 maj 1999) ishte një intelektual, mësimdhënës dhe veprimtar i shquar nga Vushtrria, i cili dha jetën për lirinë e Kosovës gjatë luftës së fundit çlirimtare. I lindur në një familje me tradita të thella atdhetare nga Manza e Poshtme (ish-Sfaraçaku i Poshtëm), Bahriu trashëgoi frymën patriotike të paraardhësve të tij, përfshirë Vesel Haxha-Galicën, bashkëluftëtar i Azem dhe Shotë Galicës.

Bahriu u dallua që në fëmijëri për zgjuarsinë dhe përkushtimin ndaj dijes. Pas përfundimit të studimeve në fushën e informatikës, ai punoi si profesor në shkollën e mesme në Vushtrri. Gjatë luftës, ai iu bashkua Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, duke shërbyer në sektorin e logjistikës. Më 2 maj 1999, Bahriu u vra nga forcat serbe në Studime të Ulët, së bashku me mikun e tij Ruzhdiun.

Pas vdekjes, trupi i Bahriut u ri-varros në varrezat e dëshmorëve në Stanovc të Vushtrrisë në vitin 2005, pas kthimit të familjes së tij nga Britania e Madhe . Në nderim të kontributit të tij, shkolla ku ai punoi më parë u emërua Shkolla e Mesme Profesionale "Bahri Haxha".

## Referime
SHFMU "Selman Riza" në Fushë Kosovë

**Shkolla Fillore dhe e Mesme e Ulët “Selman Riza”** në Fushë Kosovë është një institucion arsimor publik i cili ofron edukim bazë në nivelet e arsimit fillor dhe të mesëm të ulët në gjuhën shqipe. E vendosur në një nga zonat me popullsi të dendur dhe dinamike të Kosovës, kjo shkollë luan një rol të rëndësishëm në formimin arsimor dhe kulturor të brezave të rinj të kësaj komune. Ajo i përkushtohet krijimit të një mjedisi mësimor cilësor, gjithëpërfshirës dhe bashkëkohor, që përmbush nevojat e nxënësve si në aspektin akademik, ashtu edhe në atë social dhe kulturor.

## Vështrim 
Shkolla mban emrin e Selman Rizës (1909–1988), një figurë e njohur e albanologjisë, patriot dhe veprimtar i shquar i çështjes kombëtare, i cili përmes veprimtarisë së tij shkencore dhe atdhetare ka dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm në ruajtjen dhe zhvillimin e identitetit shqiptar. Emërtimi i shkollës në nder të tij pasqyron synimin për të mbjellë ndjenja të thella atdhedashurie dhe vetëdije kulturore te nxënësit që rriten në një kontekst shoqëror të ndërlikuar dhe historikisht sfidues si ai i Fushë Kosovës.

Me një staf të kualifikuar pedagogjik dhe një numër të madh nxënësish, shkolla “Selman Riza” zhvillon procesin mësimor sipas kurrikulës së aprovuar nga Ministria e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit e Republikës së Kosovës. Në përputhje me objektivat bashkëkohore të edukimit, ajo promovon zhvillimin e aftësive kritike, kreativitetin, punën në grup dhe ndjeshmërinë qytetare. Në këtë frymë, shkolla organizon edhe aktivitete të shumta jashtëkurrikulare, si gara të diturisë, aktivitete sportive, ditë të kulturës kombëtare, shfaqje teatrale dhe manifestime të përvitshme me rastin e Ditës së Shkollës.

Një element dallues i veprimtarisë së saj është përfshirja aktive e nxënësve në projekte komunitare dhe nisma arsimore me karakter bashkëpunues, si dhe në përdorimin e teknologjisë në mësimdhënie. Kjo u dëshmua qartë gjatë pandemisë COVID-19, kur shkolla kaloi me sukses në formatin e mësimit online, duke përdorur platforma si Google Classroom dhe mjete të tjera digjitale, në përpjekje për të mos e ndërprerë procesin edukativ dhe për të mbajtur një lidhje të vazhdueshme me nxënësit dhe prindërit e tyre.

Shkolla “Selman Riza” ndan të njëjtin objekt me shkollën me mësim në gjuhën serbokroate “Aca Marović”, një realitet që reflekton strukturën multietnike të qytetit dhe që kërkon menaxhim të kujdesshëm të hapësirës dhe bashkëjetesës institucionale. Edhe pse funksionojnë ndaras dhe sipas kurrikulave të ndryshme, ekzistenca e përbashkët nën të njëjtën çati është një shembull i nevojës për bashkërendim dhe respekt të ndërsjellë ndërmjet komuniteteve.

## Shih edhe 
* Arsimi në Kosovë
* Arsimi në Prishtinë

## Referime
Shkolla fillore "Migjeni" në Muhoc

**Shkolla fillore "Migjeni"** në Muhoc është një nga institucionet e arsimit fillor në territorin e komunës së Bujanocit .   Mësimi zhvillohet në gjuhën shqipe .

## Vështrim 
Shkolla Fillore "Migjeni" ndodhet në fshatin Muhoc, i cili është pjesë e komunës së Bujanocit, Lugina e Preshevës, në jug të Serbisë. Kjo shkollë ka një rol të rëndësishëm për komunitetin shqiptar të kësaj zone, duke ofruar mësim në gjuhën shqipe dhe duke kontribuar në ruajtjen e kulturës dhe identitetit kombëtar shqiptar. Ajo është një nga institucionet arsimore më të rëndësishme për fshatrat e kësaj krahine, duke siguruar arsimim për fëmijët shqiptarë që jetojnë në një ambient historikisht të ndërlikuar.

Shkolla është emëruar në nder të mësuesit dhe poetit të njohur shqiptar Migjeni, një figurë e shquar e letërsisë shqiptare, që ka lënë një trashëgimi të vyer për kombet që flasin shqip. Emri i tij është një simbol i kulturës dhe artit shqiptar dhe shkolla e ka ruajtur këtë lidhje me letërsinë dhe kulturën, duke u bërë një vend ku nxënësit kanë mundësi të mësojnë dhe të rriten në një ambient që nderon vlerat e kulturës shqiptare.

Historiku i shkollës shkon pas shumë dekadash dhe ka filluar që nga vitet 1940. Gjatë periudhës së saj, shkolla ka kaluar nëpër shumë sfida dhe ka kontribuar në zhvillimin e arsimit në këtë rajon, përballë kushteve të ndryshme socio-politike dhe historike. Në vitin 2010, për të shënuar 65 vjetorin e themelimit të shkollës, u botua një monografi me titullin "Shkolla Fillore 'Migjeni' e Muhocit (1945–2010)". Ky botim është rezultat i punës së autorëve Shefik Haliti, Adem R. Ademi dhe Begzad Ademi, si një dokumentim i historisë dhe zhvillimit të shkollës, si dhe kontributit të saj të rëndësishëm për arsimimin e brezave të rinj. Monografia gjithashtu thekson përpjekjet e shkollës për të ruajtur identitetin kulturor shqiptar në një periudhë kur ky identitet ka qenë shpesh në rrezik për shkak të kushteve politike dhe sociale.

Shkolla “Migjeni” është një shembull i përkushtimit të komunitetit shqiptar për arsimin dhe është një qendër e rëndësishme kulturore dhe edukative për fshatin Muhoc dhe më gjerë. Ajo ofron mundësi për zhvillim të nxënësve në një mjedis që i bën ata të ndihen të lidhur me historinë dhe kulturën e kombit të tyre, duke u bërë kështu një element kyç për ruajtjen dhe përhapjen e vlerave shqiptare.

## Shih edhe 
* Komuna e Bujanocit
* Arsimi në Luginën e Preshevës

## Referime
SHM "Sezai Surroi" në Bujanoc

]]
**Shkolla e Mesme “Sezai Surroi”** në Bujanoc është një nga institucionet më të rëndësishme arsimore për komunitetin shqiptar në Komunën e Bujanocit, në Luginën e Preshevës, Serbi. Ky institucion është emërtuar me emrin e revolucionarit Sezai Surroi.  

## Vështrim 
Shkolla e mesme në Bujanoc është themeluar në vitin 1968 në fshatin Tërnoc si një paralele e ndarë fizike e Gjimnazit të Preshevës dhe ka kaluar nëpër një rrugëtim të gjatë për t’u shndërruar në një qendër të fuqishme të dijes dhe edukimit në gjuhën shqipe. Me kalimin e viteve, ajo u vendos në Bujanoc dhe u konsolidua si shkolla e vetme e mesme në gjuhën shqipe në këtë komunë, duke luajtur një rol jetik në ruajtjen dhe zhvillimin e identitetit kulturor dhe arsimor të shqiptarëve të rajonit.

Sot, “Sezai Surroi” ofron një gamë të gjerë drejtimesh mësimore, duke përfshirë gjimnazin e përgjithshëm dhe programe profesionale si elektroteknikë, makineri dhe përpunim metalesh, ekonomi, drejtësi dhe administratë, tregti, si dhe shëndetësi e mbrojtje sociale. Këto drejtime i japin nxënësve mundësi të ndryshme për t’u përgatitur për studime të mëtejme apo për tregun e punës, sipas interesave dhe prirjeve të tyre.

Infrastruktura e shkollës është e mirëorganizuar dhe moderne. Ajo disponon një bibliotekë të pasur me literaturë mësimore, kabinete kompjuterike të pajisura me teknologji bashkëkohore, një sallë dhe një fushë sporti, si dhe punëtori praktike që ndihmojnë në realizimin cilësor të mësimit profesional. Shkolla është gjithashtu e hapur për zhvillimin e aktiviteteve kulturore dhe shkencore, përmes organizimit të promovimeve, garave dhe bashkëpunimeve me institucione të ndryshme arsimore, si Universiteti i Prishtinës dhe Universiteti i Novi Sadit, përmes degës së Fakultetit Ekonomik të Universitetit të Novi Sadit, në Bujanoc.

Në krye të institucionit qëndron drejtori, i cili së bashku me një staf arsimor të përkushtuar dhe të kualifikuar, synon përmirësimin e vazhdueshëm të cilësisë së mësimdhënies. Shkolla funksionon me ndarje të mirë të këshillave mësimore sipas fushave, gjë që mundëson organizimin efikas dhe përmirësimin e vazhdueshëm të përmbajtjeve mësimore.

“Sezai Surroi” është jo vetëm një institucion arsimor, por edhe një vatër kulturore dhe edukative që përçon vlera, identitet dhe qëndrueshmëri. Ajo vazhdon të jetë një pikë mbështetjeje për të rinjtë shqiptarë të Bujanocit dhe më gjerë, duke u dhënë atyre arsim dhe perspektivë për të ardhmen.

## Shih edhe 
* Komuna e Bujanocit
* Arsimi në Luginën e Preshevës

## Lidhje të jashtme 
* Shkolla e Mesme "Sezai Surroi" në Bujanoc, (Faqe zyrtare)
## Referime
Shkolla fillore "Muharrem Kadriu" në Tërnocin e Madh

**Shkolla fillore "Muharrem Kadriu"** në Tërnoc të Madh është një nga institucionet e arsimit fillor në territorin e komunës së Bujanocit, Lugina e Preshevës, Serbi. 

Ndërtesa e sapo ndërtuar e shkollës u hap zyrtarisht në vitin 2013 . Ajo u ndërtua dhe u pajis me fonde nga Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Koordinim Ndërkombëtar (TIKA). Procesi mësimor zhvillohet në gjuhën shqipe.

## Vështrim 
Shkolla Fillore "Muharrem Kadriu" ndodhet në fshatin Tërnoc i Madh, komuna e Bujanocit, dhe është një nga institucionet më të rëndësishme arsimore për komunitetin shqiptar në këtë zonë. Shkolla është themeluar mbi 50 vjet më parë, ajo mban me krenari emrin e arsimtarit dhe veprimtarit të njohur Muharrem Kadriu, duke luajtur një rol të rëndësishëm në edukimin dhe formimin e brezave të rinj.

Në nëntor të vitit 2018, shkolla përjetoi një transformim të rëndësishëm falë një renovimi të plotë të financuar nga Komuna e Bujanocit me një investim prej rreth 11 milionë dinarësh (afërsisht 110 mijë euro). Punimet përfshinë ndërrimin e dyerve dhe dritareve, ndërtimin e një kulmi të ri, fasadimin e brendshëm dhe të jashtëm të objektit, si dhe instalimin e ndriçimit të ri. Gjithashtu, u blenë banka dhe karrige të reja për të gjitha klasat, duke përmirësuar ndjeshëm kushtet për nxënësit dhe mësimdhënësit .

Shkolla është e njohur për organizimin e aktiviteteve të ndryshme kulturore dhe edukative. Në nëntor 2017, u shënua 50-vjetori i themelimit të saj, një ngjarje që mblodhi përfaqësues komunalë, arsimtarë dhe dashamirë të arsimit. Në këtë rast, djali i Muharrem Kadriut, Hedvig Kadriu, shprehu krenarinë për veprën e babait të tij dhe për respektin që komuniteti i Tërnocit vazhdon të tregojë ndaj emrit të tij.

Po ashtu, shkolla shënon rregullisht ditën e saj me programe kulturore-artistike, ku nxënësit, nën udhëheqjen e mësimdhënësve, prezantojnë talente dhe aftësi të ndryshme, duke përfshirë këngë, recitime dhe shfaqje teatrale .

Në vitin 2019, u raportua një rënie e ndjeshme e numrit të nxënësve në shkollë, nga 1,227 në vitin 2012 në vetëm 498, për shkak të emigrimit të familjeve nga zona. Kjo ka sjellë sfida të reja për institucionin, duke e bërë të nevojshme përshtatjen me realitetin e ri demografik.

Në vitin 2024, Selami Jakupi u zgjodh drejtor i shkollës pas një procesi votimi nga stafi arsimor, duke marrë 58 vota kundrejt 16 të kandidatit tjetër. Kjo tregon për një përkushtim të vazhdueshëm për të udhëhequr shkollën drejt përmirësimeve të mëtejshme dhe adaptimit ndaj sfidave të kohës.

Shkolla Fillore "Muharrem Kadriu" mbetet një simbol i rëndësishëm i përkushtimit ndaj arsimit dhe kulturës në Tërnoc i Madh, duke vazhduar të ofrojë një mjedis të sigurt dhe të pasur për zhvillimin e nxënësve të saj. 

## Shih edhe 
* Komuna e Bujanocit
* Arsimi në Luginën e Preshevës

## Referime
SHMT "Presheva" në Preshevë

**Shkolla e Mesme Teknike “Presheva”** (serbisht: Srednja tehnička škola "Preševo") është një institucion arsimor i mesëm profesional që vepron në qytetin e Preshevës, Lugina e Preshevës, në jug të Serbisë. 

## Vështrim 
Shkolla e parë e mesme në Preshevë është themeluar në gjysmën e dytë të shekullit XX, dhe përfaqëson një nga qendrat kryesore të arsimit profesional në Luginën e Preshevës, duke ofruar formim teknik dhe ekonomik për nxënësit e nivelit të mesëm. Mësimi zhvillohet në gjuhën shqipe dhe serbe, varësisht nga drejtimi dhe përbërja etnike e nxënësve, ndërsa shkolla është e njohur për rolin e saj në ruajtjen dhe promovimin e gjuhës dhe kulturës shqiptare në një mjedis multietnik.

Shkolla ofron disa drejtime arsimore në përputhje me kornizën e arsimit profesional në Serbi. Ndër drejtimet kryesore përfshihen: teknologjia informatike dhe programimi, elektroteknika, ndërtimtaria, ekonomia dhe administrimi. Këto profile organizohen në sistemin 3-vjeçar profesional dhe 4-vjeçar të maturës teknike. Përmes këtyre drejtimeve, nxënësit pajisen me njohuri teorike dhe aftësi praktike që i përgatisin ata për punësim të menjëhershëm ose për vazhdimin e studimeve në institucione të arsimit të lartë. Procesi mësimor mbështetet nga laboratorë dhe punëtori të pajisura, si dhe nga një trupë pedagogjike me përgatitje të lartë profesionale.

Në aspektin historik, shkolla është zhvilluar paralelisht me nevojat socio-ekonomike të rajonit dhe me sfidat politike të kohës. Ajo ka luajtur një rol të rëndësishëm në edukimin teknik të brezave të rinj, si dhe në përballimin e sfidave institucionale lidhur me të drejtat arsimore të shqiptarëve në Serbi. Me kalimin e viteve, shkolla është shndërruar në një institucion me ndikim të gjerë në jetën arsimore, kulturore dhe profesionale të Komunës së Preshevës dhe rrethinës së saj.

## Shih edhe 
* Komuna e Preshevës
* Arsimi në Luginën e Preshevës

## Lidhje të jashtme 
* 

## Referime
Shkolla fillore "Naim Frashëri" në Bujanoc

**Shkolla fillore "Naim Frasheri"** në Bujanoc është një nga institucionet e arsimit fillor në territorin e komunës së Bujanocit, Lugina e Preshevës. Procesi mësimor zhvillohet në gjuhën shqipe.

## Vështrim 
Shkolla fillore "Naim Frashëri" në Bujanoc është një institucion arsimor që u shërben nxënësve shqiptarë në këtë komunë me shumicë shqiptare në jug të Serbisë. Emri i shkollës është një homazh për rilindasin e madh shqiptar, Naim Frashëri, figurë kyçe e letërsisë dhe kulturës kombëtare.

Kjo shkollë luan një rol të rëndësishëm në ruajtjen dhe zhvillimin e identitetit kulturor dhe gjuhësor të shqiptarëve të Luginës së Preshevës. Mësimi zhvillohet në gjuhën shqipe, ndërsa programet mësimore përpiqen të ruajnë balancën ndërmjet kurrikulës së përcaktuar nga Ministria e Arsimit e Serbisë dhe nevojave të komunitetit shqiptar.

Shkolla "Naim Frashëri" është e përfshirë në aktivitete edukative, kulturore dhe sportive, si dhe në bashkëpunime ndërshkollore me institucione të tjera brenda dhe jashtë vendit. Ajo është një qendër e rëndësishme për komunitetin lokal, jo vetëm për arsimin, por edhe për ruajtjen e gjuhës, traditave dhe vlerave shqiptare në një kontekst shoqëror shpesh të ndërlikuar.  

## Shih edhe 
* Komuna e Bujanocit
* Arsimi në Luginën e Preshevës

## Referime
Shkolla fillore "Sami Frashëri" në Lluçan

**Shkolla fillore "Sami Frasheri"** në Lluçan është një nga institucionet e arsimit fillor në territorin e komunës së Bujanocit, Lugina e Preshevës. Procesi mësimor zhvillohet në gjuhën shqipe.

## Vështrim 
Shkolla Fillore "Sami Frashëri" në Lluçan është një institucion arsimor publik që ndodhet në fshatin Lluçan, i cili është pjesë e Komunës së Bujanocit në jug të Serbisë. Shkolla është e dedikuar për ofrimin e arsimit fillor për fëmijët e komunitetit shqiptar të këtij rajoni dhe zhvillon mësim në gjuhën shqipe, duke kontribuar në ruajtjen dhe promovimin e gjuhës dhe kulturës shqiptare.

Shkolla mban emrin e një prej figurave më të njohura të Rilindjes Kombëtare Shqiptare, Sami Frashërit, si nderim për kontributin e tij në fushën e letërsisë dhe arsimit, si dhe për angazhimin në çështjen kombëtare shqiptare. Ky emër, i zgjedhur për shkollën, është një simbol i rëndësishëm i identitetit kombëtar dhe i angazhimit për zhvillimin e arsimimit të brezave të rinj.

Përveç ofrimit të arsimit të zakonshëm fillor, shkolla angazhohet gjithashtu në aktivitete kulturore dhe edukative, të cilat synojnë ruajtjen e trashëgimisë kulturore shqiptare dhe nxitjen e ndërgjegjësimit për rëndësinë e identitetit kombëtar. Dita e Shkollës dhe organizimi i aktiviteteve të ndryshme artistike janë disa nga mënyrat e përfshirjes së nxënësve dhe të komunitetit në ruajtjen e vlerave kulturore dhe historike.

Shkolla "Sami Frashëri" është përballur me sfida të ndryshme gjatë viteve, përfshirë mungesën e investimeve të mjaftueshme dhe kushte të pamjaftueshme infrastrukturore. Megjithatë, ajo ka vazhduar të funksionojë përmes përkushtimit të stafit mësimdhënës dhe mbështetjes së komunitetit lokal.

Në vitin 2024, Qeveria e Serbisë miratoi një fond prej 90 milionë dinarësh për renovimin e shkollës, duke kontribuar në përmirësimin e kushteve të mësimdhënies dhe infrastrukturës shkollore. Ky investim pritet të sjellë një përmirësim të dukshëm në kushte dhe mundësi për nxënësit dhe mësuesit.

Shkolla "Sami Frashëri" vazhdon të mbetet një institucion kyç për arsimin shqiptar në Luginën e Preshevës dhe një vend ku ruhet dhe zhvillohet identiteti kulturor dhe kombëtar i shqiptarëve të kësaj zone. 

## Shih edhe 
* Komuna e Bujanocit
* Arsimi në Luginën e Preshevës

## Referime
Shkolla fillore "Ismail Kadare" në Bilaç

**Shkolla fillore "Ismail Kadare"** (serbisht: Osnova škola "Desanka Maksimović) në Bilaç është një nga institucionet e arsimit fillor në territorin e komunës së Bujanocit.  

Në vitin 2018, u dha miratimi për ndryshimin e emrit të shkollës fillore në Bilaçë, e cila, sipas propozimit të miratuar, duhet të mbajë emrin e shkrimtarit shqiptar Ismail Kadare. Shumica shqiptare në Kuvendin e Bujanocit votoi në fund të nëntorit 2023 për ndryshimin e emrit. Këtë vendim e ka përkrahur edhe aktivistja serbe për të drejtat e njeriut Natasha Kandiq. Megjithatë, vendimin përfundimtar për ndryshimin e emrit të shkollës e merr Ministria e Arsimit e Serbisë.   

## Shih edhe 
* Komuna e Bujanocit
* Arsimi në Luginën e Preshevës

## Referime
Shkolla e muzikës në Bujanoc

**Shkolla e Muzikës** ose **Shkolla për Arsim dhe Edukim Fillor Muzikor** në Bujanoc është një nga institucionet e arsimit fillor në territorin e komunës së Bujanocit .   

## Vështrim 
Shkolla e Muzikës në Bujanoc filloi punën në vitin shkollor 1986/87. në kuadër të Qendrës së Kulturës në Bujanoc. Mësimdhënia zhvillohej vetëm në tre departamente: piano, violinë dhe fizarmonikë . Shkolla u themelua në vitin 1988 . si një institucion arsimor i pavarur me seli në rrugën Karagjorgje Petroviç nr. 294 në Bujanoc, ku ndodhet edhe sot.

Sot, Shkolla ofron mësime në pesë departamente: piano, fizarmonikë, violinë, klarinetë dhe kitarë . Puna edukative zhvillohet gjatë gjashtë ditëve pune në dy turne, ndërsa përdorimi i instrumenteve shkollore për praktikë është në dispozicion të nxënësve të shkollës gjatë orarit jashtë klasës dhe në ditët jo pune.

Për shkak të hapësirës së pamjaftueshme në vetë shkollën, shfaqjet publike nga nxënësit e shkollës, si dhe koncertet gala dhe shfaqjet nga interpretues të famshëm nga bota e muzikës klasike, zhvillohen në sallat e mëdha dhe të vogla të Shtëpisë së Kulturës në Bujanoc. 

Që nga themelimi i saj, shkolla ka punuar me përkushtim dhe ambiciozitet për afirmimin e saj, duke zënë një vend të rëndësishëm në jetën kulturore dhe publike të komunës sonë. Që nga themelimi i saj e deri më sot, shkolla ka arritur rezultate shumë të dukshme në gara të shumta kombëtare dhe ndërkombëtare në të gjithë vendin tonë dhe përtej kufijve të tij.

Shkolla e Muzikës në Bujanoc është një nga shkollat e rralla në të cilën procesi mësimor zhvillohet së bashku me nxënës të kombësisë serbe, shqiptare dhe rome. Në një atmosferë respekti të ndërsjellë për dallimet që rrjedhin nga jetesa në një mjedis shumëkulturor dhe shumëkonfesional, shkolla punon me durim, sinqeritet dhe entuziazëm të madh për të zhvilluar ato vlera që janë me rëndësi të paçmuar për rritjen dhe zhvillimin e mëtejshëm të nxënësve. 

## Shih edhe 
* Komuna e Bujanocit

## Lidhje të jashtme 
* 

## Referime
Vanessa Kirby

**Vanessa Nuala Kirby** (lindi më 18 prill 1987 ose 1988) është një aktore angleze. Ajo bëri debutimin e saj profesional në aktrim në skenë, me performanca të vlerësuara në shfaqjet *All My Sons* (2010), ''A Midsummer Night's Dream* (2010), *Women Beware Women* (2011), *Three Sisters* (2012), dhe si Stella Kowalski në *A Streetcar Named Desire* (2014).

Kirby u bë e famshme ndërkombëtarisht me portretizimin e saj të Princeshës Margaret në serialin dramatik të Netflix *The Crown* (2016–2017), për të cilin fitoi British Academy Television Award për Aktoren më të Mirë Mbështetëse. Ajo gjithashtu mori role në filmat aksion *Hobbs & Shaw* (2019) dhe serinë e filmave *Mission: Impossible* që nga viti 2018. Për performancën e saj si një grua e pikëlluar në *Pieces of a Woman* (2020), ajo fitoi Kupën Volpi për Aktoren më të Mirë dhe mori një nominim për Academy Award për Aktoren më të Mirë. Kirby që atëherë ka portretizuar Perandoreshën Josephine në dramën historike *Napoleon'' (2023).

## Filmografia
### Film
### Television
## Referime
## Shënime
## Lidhje të jashtme
*
Era Rusi

**Era Rusi** (lindur më 22 nëntor 1985) është një këngëtare shqiptare, e njohur për pjesëmarrjen në festivale muzikore si Festivali i Këngës dhe Kënga Magjike. Ajo pothuajse përfaqësoi Shqipërinë në Eurovision Song Contest 2006 me këngën "Nuk je ëndërr", duke u renditur e dyta në Festivali i Këngës 44.

## Jeta e hershme 
Era Rusi lindi në Tiranë, Shqipëri, më 22 nëntor 1985. Ajo tregoi talent muzikor që në fëmijëri dhe në vitin 1996 fitoi çmimin e parë në Festivali i Zerava të Rinj në Tiranë.

## Karriera 
Era Rusi debutoi në Kënga Magjike në vitin 1999 me këngën "Lotët e ëngjëllit". Në 2003, ajo mori pjesë në programin grek të talenteve Na i eukairia, ku u rendit e dyta. Në 2005, ajo konkurroi në Festivali i Këngës 44 me këngën "Nuk je ëndërr", duke përfunduar e dyta pas Luiz Ejlli. Në 2008, ajo performoi "Shpirt i humbur" në Festivali i Këngës 47 (e 15-ta, 50 pikë) dhe "Askush nuk është perfekt" në Kënga Magjike 10. Në 2013, ajo dhe GB MC, Kënga Magjike 2013’te "Gjuju" ile e 12-ta oldular (444 pikë) ve çmimin për bashkëpunimin më të mirë fitoi. Në 2014, ajo "Hajde më në" këngën në Top Fest 11’de prezantoi.

## Diskografia 
* "Lotët e ëngjëllit" (1999)
* "Nuk je ëndërr" (2005)
* "Shpirt i humbur" (2008)
* "Askush nuk është perfekt" (2008)
* "Gjuju" (me GB MC, 2013)
* "Hajde më në" (2014)

## Çmimet 
* Çmimi i Parë, Festivali i Zerava të Rinj, Tiranë (1996)
* Çmimi për Bashkëpunimin më të Mirë, Kënga Magjike 2013

## Referime 
* 
* 
* 

## Lidhje të jashtme 
* Era Rusi në Instagram
Dalina Buzi

**Dalina Buzi** (lindur më 1978) është gazetare, skenariste, producente televizive dhe sipërmarrëse shqiptare. Njihet si themeluese e revistës dhe portalit *Anabel*, si dhe autore e disa programeve televizive të njohura në Shqipëri.

## Jeta dhe arsimi 
Dalina Buzi ka lindur në Tiranë në vitin 1978. Ka ndjekur studimet universitare në Shtetet e Bashkuara, ku është diplomuar në vitin 2001 në Regis College në Massachusetts, në degën e Shkencave Politike.  
Më pas, nga viti 2001-2002, ka punuar për seksionin shqip të Zërit të Amerikës në Uashington D.C..

Në vitin 2011, ajo u rikthye në Top Channel si autore e festivalit *Top Fest* (edicionet 8 dhe 9), dhe më pas si drejtore e emisionit *Pasdite në Top Channel*. Ka qenë skenariste për *E Diela Shqiptare, Kenga Magjike* dhe bashkë-prezantuese në rubrikën *E Diela Trend*.
* Serialin online *Hostel by Anabel* (3 sezone, filluar në 2018)  
Në të morën pjesë 20 të rinj në forma të ndryshme përmbajtjeje: podkaste, aventura, emisione sportive, humor dhe dokumentarë të shkurtër.  
Projekti u vlerësua për formatin modern dhe përfshirjen e audiencës digjitale.

## Vlerësime dhe ndikim 
Buzi është përfituese e bursës Chevening dhe ka marrë pjesë si folëse në konferenca ndërkombëtare, përfshirë TEDx. Me punën e saj në media, ka ndikuar në përfaqësimin e grave dhe të rinjve në hapësirat publike dhe kulturore shqiptare.

## Jetë personale 
Dalina Buzi është nënë e dy vajzave.

## Referenca
Rrethimi i Prekazit (1991)

**Rrethimi i Prekazit** me 30 dhjetor 1991 ka qenë një rrethim i shtëpisë së familjes Jashari, nga paraushtarakë serbë të armatosur rëndë. Qëllimi i tyne ishte ta kapnin ose ta eleminonin Adem Jasharin, i cili kishte kryer akte sabotimi kundër sistemit administrativ jugosllav në Kosovë.

## Sfondi 
Në fund të vitit 1990, Lëvizja Popullore e Kosovës (LPK) dhe Presidenti i Shqipërisë Ramiz Alia bënë marrëveshje të stërvisnin vullnetarë nga Kosova, me shpresën e një kryengritjeje të armatosur. Vullnetarët morën udhëzime të rrepta të mos zbuoheshin nga policia sekrete jugosllave. Ata fillimisht fluturuan për në Zyrih, mandej në Trieste, dhe më pas hipën në anije për në Durrës. Më 1 tetor 1991, një grup prej 53 vullnetarësh filloi stërvitjen ushtarake 30 ditore në fshatin Surrel, afër Tiranës. Një grup i dytë, më i kombinuar, me pjesëmarrës nga Kosova dhe Maqedonia, si Adem Jashari, Sahit Jashari, Murad Jashari, Fadil Kodra dhe Ilaz Kodra, arriti më 1 nëntor. Planet për një grup të tretë u prishën nga autoritetet jugosllave. Më 2 dhjetor, Adem Jashari me 33 burra të armatosur kaloi kufirin dhe u kthye në Kosovë.

## Rrethimi 
Një ditë para rrethimit të parë, Adem Jashari mori një telefonatë prej një shoku të besueshëm që e paralajmëroi për ardhjen e konvojit të MUP-it me automjete të blinduara dhe helikopterë. Si reagim, Ademi dhe vëllau i tij Hamëza mblodhën katër shokë e të afërm dhe kërkuan strehim në fshatin fqinj, Kodra. Duke menduar se situata ishte qetësuar, Ademi e Hamëza u kthyen në orët e para të 30 dhjetorit, por u pritën me zjarr nga policia serbe. Gjatë shkëmbimit të zjarrit, një turmë shqiptarësh, disa të armatosur e disa të paarmatosur u mblodhën rreth shpisë së Jasharëve, duke thyer rrethimin e kështu duke detyruar MUP-in të tërhiqej, të cilët më pas shpallën Prekazin “zonë të ndaluar”.

## Pasojat 
Më 22 janar 1998, policia serbe e rrethoi për herë të dytë shpinë e Jasharëve. Luftimet zgjatën rreth gjysmë ore, derisa forcat e UÇK-së i zmbrapsën policët. Dy mbesat e Adem Jasharit, Iliriana dhe Selvetja, u plagosën.

## Shiko edhe 
* Jasharët
* Sulmi në Prekaz
* Kryengritja në Kosovë (1995–1998)
* Lufta e Kosovës

## Referime
Shkolla fillore "Selami Hallaçi" në Rahovicë

**Shkolla fillore “Selami Hallaçi”** në Raovicë është një nga institucionet e arsimit fillor në territorin e komunës së Preshevës në të cilën mësimi zhvillohet në gjuhën shqipe.  

## Vështrim 
Shkolla Fillore "Selami Hallaçi" është një institucion arsimor publik që ndodhet në fshatin Rahovicë, Komuna e Preshevës, në jug të Serbisë. Ajo ofron arsim fillor në gjuhën shqipe për komunitetin shqiptar të zonës.

Shkolla mban emrin e veprimtarit dhe dëshmorit Selami Hallaçi, duke nderuar kontributin e tij në fushën e arsimit dhe përpjekjet për ruajtjen e identitetit kombëtar shqiptar. Ajo luan një rol të rëndësishëm në edukimin e fëmijëve shqiptarë në këtë rajon, duke ofruar një mjedis ku ruhet dhe promovohet gjuha dhe kultura shqiptare.

Si shumë shkolla në rajonin e Luginës së Preshevës, edhe kjo shkollë përballet me sfida të ndryshme, përfshirë mungesën e investimeve dhe përkrahjes së mjaftueshme institucionale. Megjithatë, përkushtimi i stafit mësimdhënës dhe mbështetja e komunitetit lokal kanë bërë të mundur vazhdimin e funksionimit të saj.

Përveç mësimit të rregullt, shkolla organizon aktivitete kulturore dhe edukative që synojnë të forcojnë identitetin kombëtar dhe të promovojnë vlerat kulturore shqiptare. Këto aktivitete përfshijnë shënimin e Ditës së Shkollës dhe pjesëmarrjen në ngjarje të ndryshme komunitare.  

## Shih edhe 
* Komuna e Preshevës
* Arsimi në Luginën e Preshevës

## Referime
Selami Hallaçi

**Selami Jashar Hallaçi** (1919–1944) ishte një mësues dhe veprimtar antifashist shqiptar nga Rahovica e Preshevës, i njohur për angazhimin e tij në lëvizjen revolucionare gjatë Luftës së Dytë Botërore.

## Biografia 
Selami Hallaçi lindi më 3 prill 1919 në Rahovicë, Preshevë, në një familje të varfër të Jashar Hallaçit. Ai kreu shkollën fillore në vendlindje dhe më pas vazhdoi studimet në medresenë e Shkupit, e cila në atë kohë ishte një qendër për shumë revolucionarë. Për shkak të aktivitetit të tij revolucionar, u përjashtua nga shkolla dhe vazhdoi studimet në Manastir. Pas diplomimit, u kthye në vendlindje, por për shkak të pushtimit bullgar të Maqedonisë dhe jugut të Serbisë, u detyrua të punojë në punë të ndryshme për të siguruar jetesën.

Selami organizoi demonstrata dhe greva, duke tërhequr vëmendjen e autoriteteve. Ai u vendos në Gjilan, ku punoi si mësues dhe vazhdoi aktivitetin e tij revolucionar. Në vitet 1943–44, u emërua Sekretar i Inspektoratit të Arsimit në Prishtinë. Megjithatë, ai vazhdoi aktivitetet e tij revolucionare deri sa u arrestua dhe u burgos në Prishtinë. Pavarësisht torturave, nuk pranoi të tradhtojë shokët apo organizatën. Në gusht 1944, u ekzekutua në Prizren së bashku me nëntë revolucionarë të tjerë, duke thirrur: "Vdekje fashizmit – Liri popullit".

## Trashëgimia 
Në nder të tij, shkolla fillore në Rahovicë mban emrin Shkolla fillore "Selami Hallaçi". Kjo shkollë është një institucion arsimor publik që ofron arsim fillor për nxënësit nga niveli parashkollor deri në klasën e nëntë, me mësim që zhvillohet në gjuhën shqipe. Ajo luan një rol të rëndësishëm në ruajtjen dhe promovimin e identitetit kulturor shqiptar në këtë rajon shumetnik.

## Referime
SHMT “Nikola Tesla” në Medvegjë

**Shkolla e Mesme Teknike "Nikola Tesla"** është një shkollë e mesme në Medvegjë e cila më 20 gusht 1964 u quajt me emrin "Shkolla e nxënësve në ekonomi e tipit të përzier". 

## Historia 
Ky institucion fillimisht u regjistrua si shkolla "Nikola Tesla" për punëtorë të kualifikuar në Medvegjë më 22. Janar 1974 . në gjykatën tregtare në Leskovac . Ky emër është veshur deri në moshën 30 maj 1983 . kur u regjistrua si qendra arsimore "Nikola Tesla" në Medvegjë. Për shkak të pajtueshmërisë me rregulloret pozitive ligjore të 7 prill 1989 . Në vitin 2011, shkolla u regjistrua në Gjykatën Tregtare të Qarkut në Leskovc si Shkolla e Mesme Profesionale "Nikola Tesla" në Medvegjë.

Bazuar në ligjin për ndryshimet në shërbimin publik, shkolla është 11. Nëntor 1993 . Në vitin 1991, ajo u regjistrua me emrin Shkolla Teknike "Nikola Tesla" në Medvegjë, të cilin e mban edhe sot.

## Profilet arsimore 
### Profilet arsimore katërvjeçare 
* teknik ekonomik, mësimet mbahen në gjuhët mësimore serbe dhe shqipe;
* teknik mekanik për dizajn kompjuterik, me mësim në gjuhën serbe;
* teknik turizmi, me mësim në serbisht.

### Profilet arsimore trevjeçare 
* teknik ngrohjeje dhe ftohjeje, me mësim në serbisht,
* kamerier-kuzhinier, me mësim në gjuhën serbe

Të gjitha këto profesione janë verifikuar nga Ministria e Arsimit e Republikës së Serbisë . Në vitin shkollor 2010/11 shkolla kishte 378 nxënës, të ndarë në 19 klasa.  Struktura pedagogjike e stafit mësimor ka rreth 60 punonjës.

## Shih edhe 
* Komuna e Medvegjës

## Lidhje të jashtme 
* Uebfaqja zyrtare e shkollës

## Referime
Kisha Ortodokse Shqiptare në Kosovë

**Kisha Ortodokse Autoqefale e Kosovës** në Kosovë është një kishë e re ortodokse e cila është themeluar në Kosovë. Ajo synon të ofrojë shërbime fetare për besimtarët ortodoksë që nuk identifikohen me Kishën Ortodokse Serbe. Kjo kishë është themeluar nga Sinodi i Shenjtë i KOAK dhe nga besimtarët vendas me mbështetje nga qarqe të ndryshme brenda dhe jashtë vendit. Themelimi i saj është përshëndetur nga disa komunitete për përpjekjet për pavarësi fetare dhe përfaqësim vendor. Selia e përkohshme e Kishës ndodhet në Prishtinë, ndërsa pritet ndërtimi i një katedraleje që do të shërbejë si qendër kryesore. Kisha Ortodokse Autoqefale e Kosovës promovon bashkëjetesën paqësore ndërfetare dhe identitetin ortodoks të komuniteteve jo-serbe. Ajo ndjek traditën lindore ortodokse dhe respekton kalendarin fetar të kishave të tjera ortodokse. Themeluesit kanë theksuar se nuk synojnë përçarje, por përfaqësim të drejtë dhe lokal të besimtarëve. Kisha ka filluar të organizojë meshët dhe shërbesa në disa zona të Kosovës. Aktivitetet e saj janë ende në zhvillim dhe po tërheqin interes në debatet publike dhe fetare në vend.

Udhëheqës i kishës është Krypeshkopi i Prishtinës, Pejës dhe Gjithë Kosovës,Hirësi Nikolla Xhufka.

## Aktivitetet 
Kisha gjatë muajit prill të vitit 2025, mbajti një Meshë Sinodale, drejtuar nga Hirësi Nikolla, Hirësi Pavli (Mitropolit i Gjakovës) dhe Hirësi Teostir (Mitropolit i Prizrenit). Mesha u mbajt rreth 4 orë, drejtuar nga Sinodi i Shenjtë, ku gjithashtu, në Manastir u ngrit dhe si Mitropolit, Igumeni i Manastirit dhe themeluesi i njohur si Hirësi Teostir, Mitropolit i Prizrenit, nga Hirësi Nikolla dhe Hirësi Pavli.

Po ashtu, Kisha e Kosovës (KOAK) ka 2 kandidat për Priftërinj, gjithashtu ka një Prift, i cili i'u bashkua Kryepeshkopatës së Prishtinës, Pejës dhe Gjithë Kosovës. Ai njihet me emrin Kishtar si At Paisi, me prejardhje nga Elbasani.

## Shiko edhe 
* Nikolla Xhufka
* Kisha Ortodokse e Shqipërisë
* Kisha Ortodokse Serbe në Kosovë
* Krishtërimi në Kosovë
* Feja në Kosovë
* Sekularizmi në Kosovë

## Referime
Shkolla fillore "Skënderbeu" në Zarbincë

**Shkolla fillore "Skënderbeu"** në Zarbincë është një institucion arsimor me rëndësi të veçantë për komunitetin shqiptar në Komunën e Bujanocit, Lugina e Preshevës, në jug të Serbisë. Duke qenë në një fshat me shumicë shqiptare, kjo shkollë ka luajtur një rol të rëndësishëm në ruajtjen dhe kultivimin e gjuhës, kulturës dhe identitetit kombëtar ndër breza të tërë nxënësish.

## Vështrim 
Që nga dekadat e mëhershme, shkolla është bërë vatër e edukimit në gjuhën amtare, pavarësisht sfidave politike dhe shoqërore me të cilat përballeshin shqiptarët e Luginës së Preshevës. Në vitin shkollor 1961/62, ndër mësuesit që kontribuuan në këtë institucion ishin Bejtush Aliu dhe Hysen Kadriu, të cilët kujdeseshin për mbarëvajtjen e procesit mësimor në shkollë. Përmendja e emrave të mësuesve të asaj kohe është një dëshmi e përkushtimit të mësuesve vendas për t’i dhënë fëmijëve të Zarbincës një arsim cilësor, përkundër kushteve shpesh të vështira.

Shkolla "Skënderbeu" nuk është thjesht një ndërtesë arsimore por ajo përfaqëson një vatër të gjallë të qëndresës kulturore dhe një lidhje të gjallë ndërmjet brezave. Për shumë familje të fshatit, ajo ka qenë vendi ku janë formuar themelet e dijes, edukatës dhe ndërgjegjes kombëtare. Prania e kësaj shkolle në një zonë ku shqiptarët përballen me mungesë investimesh dhe përkrahje institucionale, e bën atë edhe më të çmuar për komunitetin.

Sot, përmes kujtimeve të ruajtura nga banorët dhe ish-nxënësit, shkolla vazhdon të mbetet një simbol krenarie lokale. Kjo dëshmohet edhe nga aktiviteti në grupet online ku ndahen foto të vjetra, kujtime nga jeta shkollore dhe përjetime personale që e bëjnë historinë e kësaj shkolle pjesë të trashëgimisë së përbashkët kulturore të shqiptarëve të Luginës së Preshevës. 

## Shih edhe 
* Komuna e Bujanocit
* Arsimi në Luginën e Preshevës

## Referime