Tweety

**Tweety** është një personazh vizatimor, një zog i verdhë kanarinë në serinë e filmave të animuara të Warner Bros. *Looney Tunes* dhe *Merrie Melodies*. Karakteristikat e tij bazohen në filmin e famshëm "Junior the Mean Widdle Kid" të Red Skelton. Ai u shfaq në 46 filma vizatimorë gjatë epokës së artë, të realizuara midis viteve 1942 dhe 1964.

## Personaliteti
Në paraqitjet e tij të hershme në filmat vizatimorë të Bob Clampett, Tweety është një personazh shumë agresiv që provon çdo gjë për të penguar kundërshtarin e tij fetal, madje duke e shkelmuar macen kur është përtokë. Një shembull i një momenti keqdashës është në filmin vizatimor *Birdy and the Beast*, ku një mace e ndjek Tweety duke fluturuar derisa ai kujton se macet nuk mund të fluturojnë, duke bërë që ai të rrëzohet. Tweety thotë me dhembshuri, "Awww, the poor kitty cat! Ai përkulet dhe thotë (me një zë të lartë, të ashpër dhe mashkullor) BOOM!!" dhe pastaj buzëqesh djallëzisht. Një përdorim i ngjashëm i atij zëri është në *A Tale Of Two Kitties* kur Tweety, i veshur me një helmetë roje sulmesh ajrore, papritmas bërtet "*Turn out those lights!*"

Natyra agresive e Tweety u karakterizua fillimisht edhe nga Friz Freleng kur ai filloi të drejtonte serialin, por më vonë do të zbutej për ta portretizuar atë si një zog të lezetshëm që zakonisht bën punën e tij dhe bën pak për të penguar komplotet e keqkonceptuara të Sylvester, duke i lejuar ato thjesht të shemben vetë; Ai u bë edhe më pak agresiv kur u prezantua Gjyshja, por herë pas here Tweety tregonte një anë dashakeqe kur nxitej.

## Krijimi nga Bob Clampett
[parapamje|200px|Debutimi i Tweety në *[A Tale of Two Kitties*, 1942]]
Bob Clampett krijoi personazhin që do të bëhej Tweety në filmin e shkurtër të vitit 1942 *A Tale of Two Kitties*, duke e vënë atë përballë dy maceve të uritura të quajtura Babbit dhe Catstello (bazuar në komedianët e famshëm Abbott dhe Costello). Në fletën origjinale të modelit, Tweety quhej Orson, i cili ishte gjithashtu emri i një personazhi zogu nga një film i mëparshëm vizatimor i Clampett, *Wacky Blackout*.

Tweety fillimisht nuk u krijua si një kanarinë shtëpiake, por si një zog i vogël i përgjithshëm (dhe i egër) në një fole në natyrë: i zhveshur (rozë), me nofulla të larta dhe gjithashtu shumë më agresiv dhe i guximshëm, në krahasim me versionin e mëvonshëm, më të njohur të tij si një kanarinë e verdhë më pak të nxehtë (por ende disi e çuditshme). Në dokumentarin *Bugs Bunny: Superstar*, animatori Clampett deklaroi se Tweety ishte bazuar "në foton time të foshnjës së zhveshur". Ndryshimi e bëri Tweety të dukej si një kanarinë e verdhë shtëpiake e rregullt.

Shumë nga personazhet e Mel Blanc njihen për pengesat në të folur. Një nga më të dukshmet e Tweety është se /s/, /k/ dhe /g/ ndryshohen në /t/, /d/ ose (s përfundimtare) /θ/; për shembull, "pussy cat" del si "putty tat", më vonë u përkthye si "puddy tat", "Granny" del si "Dwanny" dhe "sweetie pie" del si "tweetie pie" (një model fonologjik i referuar si 'fronting'), pra emri i tij. Ai gjithashtu ka probleme me bashkëtingëlloret e lëngshme: si me Elmer Fudd, /l/ dhe /r/ dalin si /w/. Disa nga karikaturat e tij e paraqesin duke kënduar një këngë për veten, "I'm a tweet wittow biwd in a diwded tage; Tweety'th my name but I don't know my age, I don't have to wuwy and dat is dat; I'm tafe in hewe fwom dat ol' putty tat". (Përkthimi: "I'm a sweet little bird in a gilded cage; Tweety’s my name but I don’t know my age, I don’t have to worry and that is that; I’m safe in here from that old pussy cat"). Përveç kësaj pengese në të folur, zëri i Tweety është ai i Bugs Bunny, një shpejtësi më e lartë (në *The Old Grey Hare*, i cili e përshkruan Bugs si foshnjë, është ndonjë tregues i kësaj); e vetmja ndryshim është se Bugs nuk ka vështirësi në shqiptimin e /s/, /k/ dhe /g/ siç u përmend më sipër.

## Freleng merr përsipër
Clampett filloi punën në një film të shkurtër që do ta vinte Tweety kundër një maceje bardh e zi, atëherë pa emër, të krijuar nga Friz Freleng në vitin 1946. Megjithatë, Clampett u largua nga studioja para se të fillonte prodhimin e plotë të filmit të shkurtër (i cili kishte një skenar të prodhuar, ku titullohej "Fat Rat and the Stupid Cat"), megjithatë Freleng do ta përdorte Tweety në projektin e tij të veçantë. Freleng e zbuti Tweety dhe i dha një pamje më të lezetshme, duke rezultuar në sytë e tij të gjatë me qerpikë blu dhe puplat e verdha. Clampett përmend në *Bugs Bunny: Superstar* se puplat u shtuan për të kënaqur censuruesit që kundërshtonin zogun e zhveshur. Filmi i parë i shkurtër që bashkoi Tweety dhe macen, më vonë të quajtur Sylvester, ishte *Tweetie Pie* (1947).

Sylvester dhe Tweety rezultuan të ishin një nga çiftet më të shquara në historinë e animacionit. Shumica e karikaturave të tyre ndiqnin një formulë standarde:

* Sylvester dëshiron ta kapë dhe ta hajë Tweety, por ndonjë pengesë e madhe i del përpara - zakonisht Gjyshja ose buldogu i saj Hector (ose herë pas here, shumë buldogë, ose një mace tjetër që gjithashtu dëshiron ta kapë dhe ta hajë Tweety).
* Tweety thotë vargjet e tij karakteristike "I tawt I taw a puddy tat!" dhe "I did! I did taw a puddy tat!" (Fillimisht, si në  *A Tale of Two Kitties*, ishte "I did! I taw a putty tat!", por "I did" shtesë u shtua, duke filluar me vizatimin e parë të Freleng, disi). Në vizatimet e mëvonshme, të tilla si *Home, Tweet Home*, Tweety thotë "I did! I did! I did taw a puddy tat!"
* Sylvester e kalon të gjithë filmin duke përdorur skema ose pajisje gjithnjë e më të përpunuara për të kapur Tweety, ngjashëm me Wile E. Coyote në përpjekjet e tij të vazhdueshme për të kapur Zogun Vrapues dhe përpjekjet e Tom për të kapur Xherrin. Sigurisht, secili prej trukeve të tij dështon, ose për shkak të të metave të tyre, ose, më shpesh sesa jo, për shkak të ndërhyrjes së Hector the bulldog ose Gjyshja e indinjuar, ose pasi Tweety e drejton armikun drejt tyre ose një pajisjeje tjetër (siç është nga pragu i një ndërtese të lartë ose përpara një treni që vjen përballë).

Në disa nga filmat vizatimorë, Sylvester arrin ta hajë shkurt Tweety me një gëlltitje. Megjithatë, ose Gjyshja ose një personazh tjetër e bën atë ta pështyjë menjëherë. Në filmin e shkurtër me temë Krishtlindjesh të vitit 1952, *Gift Wrapped*, Sylvester u hëngri shkurt edhe nga Hector the Bulldog, dhe u detyrua nga Gjyshja ta pështynte; si ndëshkim, si Sylvester ashtu edhe Hector u lidhën me gojë të mbyllur.

Në vitin 1951, Mel Blanc (me orkestrën e Billy May) pati një hit me "I Tawt I Taw a Puddy Tat", një këngë e interpretuar nga Tweety me personazh dhe me Sylvester. Në tekst, Sylvester këndon "I'd like to eat that Thweetie Pie when he leaves his cage", duke nënkuptuar se emri i Tweety është në të vërtetë Sweetie Pie. Më vonë, emri "Sweetie Pie" iu vu kanarinës së re femër rozë në serialin televiziv të animuar *Tiny Toon Adventures* të fillimit të viteve 1990.

Nga viti 1945 deri në mbylljen e studios origjinale të Warner Bros. Cartoons, Freleng kishte përdorimin pothuajse ekskluziv të Tweety në studion e vizatimeve Warner (ashtu si Yosemite Sam), me përjashtim të një roli të shkurtër në *No Barking* në vitin 1954, të drejtuar nga Chuck Jones (atë vit, Freleng përdori Pepé Le Pew, një personazh të Jones, për herën e vetme në karrierën e tij dhe të vetmen herë në një film të shkurtër të Tweety, *Dog Pounded*).

## Paraqitjet e mëvonshme
Tweety pati një rol të shkurtër në filmin e vitit 1988 *Who Framed Roger Rabbit*, duke e bërë Eddie Valiant (Bob Hoskins) të bjerë nga një shtizë flamuri duke luajtur "This Little Piggy" me gishtat e Valiant dhe duke ia lëshuar kapjen. Skena është në thelb një rikrijim i një shakaje nga *A Tale of Two Kitties*, me Valiant që zëvendëson Catstellon si viktimë e Tweety. Ai shfaqet gjithashtu afër fundit të filmit së bashku me personazhe të tjerë të animuar. Kjo ishte hera e fundit që Mel Blanc ia dha zërin Tweety.

Gjatë viteve 1990, Tweety luajti gjithashtu në serialin televiziv të animuar *The Sylvester and Tweety Mysteries*, në të cilin Gjyshja drejtonte një agjenci detektivësh me ndihmën e Tweety, Sylvester dhe Hector. Në serial, Tweety ka rolin kryesor dhe zëri i tij vjen nga Joe Alaskey. Historia vazhdon në filmin e animuar të vitit 2000 ''Tweety's High-Flying Adventure*, ku Joe Alaskey e ripërsërit rolin e tij. Prototipi i Tweety, Orson, u shfaq gjithashtu në serial.

Tweety shfaqet gjithashtu në *Tiny Toon Adventures* si mentori i Sweetie Pie dhe një nga fakulteti në Acme Looniversity. Ai u dublua nga Jeff Bergman për shumicën e paraqitjeve të tij dhe Bob Bergen në "Animaniacs".

Në filmin e shkurtër vizatimor të vitit 1995 *Carrotblanca*, një parodi/homazh për *Casablanca*, Tweety u shfaq si "Usmarte", një parodi e personazhit Ugarte të luajtur nga Peter Lorre në filmin origjinal. Në disa sekuenca, Tweety fliste dhe qeshte në personazh si Peter Lorre. Ai gjithashtu bën fundin e Looney Tunes në vend të Porky Pig ose Bugs Bunny. Kjo është gjithashtu e dukshme për faktin se është një rast i rrallë ku Tweety luan një personazh të keq. Bob Bergen e dublon përsëri rolin.

Në vitin 1996, Tweety (i dubluar përsëri nga Bob Bergen) u shfaq në filmin artistik, *Space Jam*, me lojtarin legjendar të basketbollit Michael Jordan.

Në vitin 2001, një version më i ri i Tweety u shfaq në *Baby Looney Tunes*, duke u kthyer kështu në një rreth të plotë nga paraqitjet e tij të para. Këtu ai u dublua nga Sam Vincent.

Në vitin 2003, Tweety (me zërin e Eric Goldberg) bëri dy paraqitje në *Looney Tunes: Back in Action*, megjithëse në njërën prej këtyre paraqitjeve ky "Tweety" ishte në fakt Tasmanian Devil i maskuar.

Në vitin 2011, Tweety u shfaq, me bashkë-yjet e tij të Looney Tunes, në serialin e Cartoon Network, *The Looney Tunes Show''. Ai u dublua nga Jeff Bergman. Ai u shfaq në episodin "Ridiculous Journey", ku ai dhe Sylvester punojnë së bashku me Taz për t'u kthyer në shtëpi te gjyshja dhe Bugs Bunny. Ai ishte zbuluar se kishte luftuar në Luftën e Dytë Botërore së bashku me një gjyshe të re. Sylvester gjithashtu e pyeti se sa vjeç ishte, të cilit Tweety iu përgjigj: "Nuk do ta tregoj kurrë". Sylvester më pas pyeti nëse Tweety do t'i tregonte të paktën nëse ai (Tweety) ishte djalë apo vajzë. Tweety i pëshpëriti në vesh dhe Sylvester pati një shprehje të habitur dhe tha "Hë, gabohesha".

Tweety u shfaq si një personazh kryesor në *New Looney Tunes* dhe *Looney Tunes Cartoons*, ku dizajnet e tij bazoheshin në vizatimet e tij të Bob Clampett, duke ruajtur ende pendët e tij të verdha. Personaliteti i tij e kthen atë në një natyrë më të dhunshme dhe abuzive, ndërsa zbutet për të ruajtur fasadën e tij të lezetshme. Bob Bergen i dha zërin personazhit në *New Looney Tunes*, ndërsa Eric Bauza i dha zërin për herë të parë në Looney Tunes Cartoons.

Më 17 shkurt 2021, u njoftua se Tweety do të luante në *Tweety Mysteries*, i cili do të kishte qenë i ngjashëm me *The Sylvester & Tweety Mysteries*. Seriali do të kishte qenë një hibrid me aksion/animacion i drejtuar vajzave dhe do të transmetohej në Cartoon Network. Megjithatë, seriali nuk u realizua kurrë, pasi Cartoon Network njoftoi se të gjitha prodhimet live-action u anuluan në dhjetor 2022.

Tweety u shfaq më pas në *Space Jam: A New Legacy*, i cili u publikua më 16 korrik 2021. Ai u dublua nga Bob Bergen.

Tweety luajti në një film direct-to-video *King Tweety*, i cili u publikua më 14 qershor 2022. Ai u dublua nga Eric Bauza.

Tweety shfaqet në serialin parashkollor *Bugs Bunny Builders*, i cili u transmetua si pjesë e Cartoonito në Cartoon Network dhe HBO Max më 25 korrik 2022. Në serial, i ngjashëm me *Baby Looney Tunes* dhe finalen e '*The Sylvester and Tweety Mysteries*, ai është mik me Sylvester. Eric Bauza e ripërsëriti rolin e tij nga *Looney Tunes Cartoons*.

## Referime