Jefferson Davis

**Jefferson F. Davis** (3 qershor 18086 dhjetor 1889) ishte një politikan amerikan që shërbeu si presidenti i parë dhe i vetëm i Shteteve të Konfederuara nga 1861 deri në 1865. Ai përfaqësoi Misisipin në Senatin e Shteteve të Bashkuara dhe Dhomën e Përfaqësuesve si anëtar i Partisë Demokratike përpara Luftës Civile Amerikane . Ai ishte Sekretar i Luftës i Shteteve të Bashkuara nga 1853 deri në 1857.

Davis, më i riu nga dhjetë fëmijë, lindi në Fairview, Kentucky, por pjesën më të madhe të fëmijërisë e kaloi në Wilkinson County, Mississippi . Vëllai i tij më i madh Joseph Emory Davis siguroi emërimin e të riut Davis në Akademinë Ushtarake të Shteteve të Bashkuara. Pas diplomimit, ai shërbeu gjashtë vjet si toger në Ushtrinë e Shteteve të Bashkuara . Pas largimit nga ushtria në 1835, Davis u martua me Sarah Knox Taylor, vajzën e gjeneralit dhe Presidentit të ardhshëm Zachary Taylor. Sara vdiq nga malaria tre muaj pas dasmës. Davis u bë një mbjellës pambuku, duke ndërtuar Plantacionin Brierfield në Misisipi në tokën e vëllait të tij Jozefit dhe përfundimisht zotëroi deri në 113 skllevër.

Në 1845, Davis u martua me Varina Howell . Në të njëjtin vit, ai u zgjodh në Dhomën e Përfaqësuesve të Shteteve të Bashkuara, duke shërbyer për një vit. Nga 1846 deri në 1847, ai luftoi në Luftën Meksikano-Amerikane si kolonel i një regjimenti vullnetar. Ai u emërua në Senatin e Shteteve të Bashkuara në 1847, duke dhënë dorëheqjen për të kandiduar pa sukses si guvernator i Misisipit. Në 1853, Presidenti Franklin Pierce e emëroi atë Sekretar të Luftës. Pasi administrata e Pierce përfundoi në 1857, Davis u kthye në Senat. Ai dha dorëheqjen në 1861 kur Misisipi u shkëput nga Shtetet e Bashkuara.

Gjatë Luftës Civile, Davis udhëhoqi politikat e Konfederatës dhe shërbeu si komandanti i saj kryesor. Kur Konfederata u mund në 1865, Davis u kap, u akuzua për tradhti dhe u burgos në Fort Monroe . Ai u lirua pa gjyq pas dy vitesh. Menjëherë pas luftës, Davis u fajësua shpesh për humbjen e Konfederatës, por pas lirimit të tij nga burgu, ai u bë një hero i Kauzës së Humbur të Konfederatës . Në fund të shekullit të 19-të dhe të 20-të, trashëgimia e tij si udhëheqës i Konfederatës u festua në Jug. Në shekullin e njëzet e një, ai kritikohet shpesh si mbështetës i skllavërisë dhe racizmit dhe shumë nga memorialet kushtuar atij në të gjithë Shtetet e Bashkuara janë hequr .

[alt=man on left with right hand on his hip; woman on right with both hands in her lap|parapamje| Fotografi e dasmës [Daguerrotipi|dagerotip e Jefferson Davis dhe Varina Howell (1845)]]

## Trashëgimia 
[parapamje| [Monumenti i Jefferson Davis (New Orleans, Luiziana)|Monumenti i Jefferson Davis në New Orleans me mbishkrimet "SLAVE OWNER", maj 2004. Ai u çmontua në vitin 2017.]]
Edhe pse Davis i shërbeu Shteteve të Bashkuara si një ushtar dhe një hero lufte, një politikan që u ul në të dy dhomat e Kongresit dhe një oficer kabineti,  trashëgimia e tij përcaktohet kryesisht nga roli i tij si president i Konfederatës.  Pas Luftës Civile, gazetari Edward A. Pollard, i cili i pari popullarizoi mitologjinë e Kauzës së Humbur,  ia vuri shumë fajin Davisit për humbjen e luftës.  Në shekullin e XX, shumë biografë dhe historianë kanë theksuar gjithashtu përgjegjësinë e Davisit për dështimin e Konfederatës për të arritur pavarësinë.  Që nga gjysma e dytë e shekullit të njëzetë, ky supozim është vënë në pikëpyetje. Disa studiues argumentuan se ai ishte një udhëheqës i aftë, ndërsa pranuan se aftësitë e tij ishin të pamjaftueshme për të kapërcyer sfidat me të cilat përballej Konfederata  dhe duke eksploruar se si kufizimet e tij mund të kishin kontribuar në rezultatin e luftës. 

Popullariteti i Dejvisit midis jugorëve të bardhë ishte në një pikë të ulët në fund të Luftës Civile,  por ai u ringrit pas lirimit të tij nga burgu.  Pas Rindërtimit, ai u bë një figurë e nderuar e Jugut të bardhë,  dhe shpesh përshkruhej si një martir që vuajti për kombin e tij.  Ditëlindja e tij u bë një festë ligjore në gjashtë shtete jugore.  Popullariteti i tij midis jugorëve të bardhë mbeti i fortë në fillim të shekullit të njëzetë. Rreth 200,000 njerëz morën pjesë në zbulimin e Memorialit të Jefferson Davis në Richmond, Virxhinia, në 1907.  Në vitin 1961, një kremtim i njëqindvjetorit rishfaqi inaugurimin e Davis në Montgomery, Alabama, me fishekzjarre dhe një kast prej mijëra kostumesh të periudhës.  Në fillim të shekullit të njëzetë e një, kishte të paktën 144 memorialë konfederatë që e përkujtonin atë në të gjithë Shtetet e Bashkuara. 

Më 17 tetor 1978, shtetësia amerikane e Davis u rivendos pas vdekjes pasi Senati miratoi Rezolutën e Përbashkët 16. Presidenti Jimmy Carter e përshkroi atë si një akt pajtimi që ribashkon popullin e Shteteve të Bashkuara dhe shpreh nevojën për të vendosur parimet themeluese të kombit për të gjithë.  Megjithatë, trashëgimia e Davis vazhdoi të ngjallte polemika në shekullin e XXI. Përkujtimore të tilla si autostrada Jefferson Davis janë argumentuar se legjitimojnë supremacistin e bardhë, ideologjinë skllavopronare të Konfederatës,  dhe një numër i memorialeve të tij janë hequr, duke përfshirë statujat e tij në Universitetin e Teksasit në Austin,  E Re Orleans,  Memphis, Tenesi,  dhe Kapitoli i Shtetit të Kentakit në Frankfort.  Pas vrasjes së George Floyd në maj 2020, statuja e Davis në monumentin e tij në Richmond - së bashku me statujat e figurave të tjera që konsideroheshin raciste - u rrëzua nga protestuesit.  Si pjesë e iniciativës së tij për çmontimin e monumenteve të Konfederatës, Këshilli i Qytetit Richmond financoi heqjen e piedestalit të statujës,  e cila u përfundua në shkurt 2022 dhe pronësia e objekteve të saj iu dha Muzeut të Historisë së Zezë dhe Qendrës Kulturore të Virxhinias . 

alt=bearded man looking forward; book in right hand, left hand extended with palm up|parapamje| Fotografia e Davis nga W. W. Washburn (  )