Krampus (film)

***Krampus*** është një film komedi horror i Krishtlindjeve i vitit 2015 i bazuar në personazhin me të njëjtin emër nga folklori austro-bavarian, me regji nga Michael Dougherty dhe shkruar nga Dougherty, Todd Casey dhe Zach Shields. Në film luajnë Adam Scott, Toni Collette, David Koechner, Allison Tolman, Conchata Ferrell, Emjay Anthony, Stefania LaVie Owen, me Krista Stadler dhe prezantojnë Lolo Owen, Queenie Samuel, Maverick Flack dhe Sage Hunefeld. Në film, një grindje jofunksionale familjare bën që një djalë i ri të humbasë shpirtin e tij festiv. Duke vepruar kështu, lëshon zemërimin e Krampus, një bishë demonike e frikshme, me brirë në folklorin e lashtë evropian, që ndëshkon fëmijët e këqij në kohën e Krishtlindjes. Ndërsa Krampusi rrethon lagjen, familja duhet të bashkohet për të shpëtuar njëri-tjetrin nga një fat monstruoz.

Koncepti për *Krampus* filloi në vitin 2011, kur Dougherty po planifikonte të bënte një film horror me temën e Krishtlindjeve, me të dhe Shields që shkruanin skenarin. Prodhimi i filmit filloi në vitin 2014, me Dougherty që drejtoi dhe shkruante një skenar të ri me Shields dhe Casey. Thirrja për casting filloi nga nëntori 2014 deri në mars 2015. Fotografia kryesore e filmit filloi më 12 mars dhe u mbyll në maj 2015. Efektet e krijesave janë bërë nga Weta Workshop.

*Krampus* u publikua në Shtetet e Bashkuara më 4 dhjetor 2015 nga Universal Pictures. Ai mori vlerësime të ndryshme dhe fitoi mbi 61 milionë dollarë kundrejt një buxheti prej 15 milionë dollarësh.  

## Përmbledhja 
Tre ditë para Krishtlindjeve, familja Engëll (prindërit Tom dhe Sara, vajza Bet, djali Maks dhe nëna gjermane e Tomit, të cilën familja e quan Omi) përgatiten për pushimet. Maksi, pavarësisht nga mosfunksionimi i familjes së tij, mbetet një besimtar i patundur në Babagjyshit dhe i shkruan atij një letër. Familja e Sarës vjen për Krishtlindje, duke përfshirë motrën e saj Linda, bashkëshortin e Lindës, Hauard, fëmijët e tyre Haui Jr., Stivi, Xhordan dhe foshnjën Krisi, bulldogun e tyre Rosi dhe hallën e dhimbshme të Sara dhe Lindës, Dorothi.

Maksi dëshiron të ruajë traditat familjare, por tensionet mes të afërmve të tij ia prishin frymën e Krishtlindjes. Kur kushërinjtë e tij lexuan me tallje letrën e tij drejtuar Babagjyshit, Maksi sulmon, duke bërtitur se urren familjen dhe Krishtlindjet. Babai i tij përpiqet ta ngushëllojë duke i thënë se edhe pse pushimet janë kaotike, ai duhet ta dojë gjithmonë familjen e tij dhe ia kthen letrën Babagjyshit. Në një sulm të zemëruar, Maksi gris letrën dhe e hedh nga dritarja, me ç'rast u rrëmbye në qiell.

Më vonë atë natë, një stuhi e fortë përfshin qytetin, duke shkaktuar një ndërprerje të energjisë elektrike. Kur Bet niset për të kontrolluar të dashurin e saj, një krijesë e madhe me brirë e ndjek atë. Ajo fshihet poshtë një kamioni dërgesash, por krijesa e lë një kuti befasie, i cili e sulmon atë.

Kur Bet nuk kthehet në shtëpi, Tom dhe Hauard largohen për ta kërkuar. Ata e gjejnë shtëpinë e të dashurit të saj në gërmadha me oxhakun e hapur dhe me gjurmë të mëdha thundrash si dhi. Jashtë, Tomi e shpëton ngushtë Hauardin nga një përbindësh i paparë në dëborë. Ata kthehen në shtëpi, hipin në dritare dhe Hauardi qëndron roje ndërsa të gjithë flenë. Ndërsa Hauardi përfundimisht bie në gjumë, një grep i madh me një burrë me xhenxhefil të gjallë e josh Hauie Jr. në oxhak. Kur ai kafshon, ai tërhiqet zvarrë nga oxhaku pavarësisht përpjekjeve të familjes për ta shpëtuar.

Omi shpjegon se krijesa që i gjuan është Krampusi, një demon i lashtë që ndëshkon ata që kanë humbur frymën e Krishtlindjes. Omi tregon se kur ishte fëmijë, prindërit dhe komuniteti i saj humbën shpirtin për shkak të vështirësive të luftës në Evropë. Omi gjithashtu humbi shpresën dhe uroi që prindërit e saj t'i merrnin, duke thirrur Krampusin. Ai dhe ndihmësit e tij i tërhoqën të gjithë zvarrë në Ferr, përveç saj, duke lënë pas një tufë në formë zile me emrin e tij mbi të. Familja mbetet skeptike derisa lodrat kërcënuese, të fshehura në dhuratat e dorëzuara më parë, pushtuan shtëpinë. Xhordani është gllabëruar nga kuti befasie Der Klown (). Familja mbron lodrat dhe burrat me kek me xhenxhefil, derisa kukudhët e Krampusit kërcejnë nga dritarja, duke marrë Hauard, Dorothin dhe Krisin.

Tomi vendos që familja duhet të ikë në një borëpastruese të braktisur në rrugët jashtë. Omi qëndron prapa për të shpërqendruar Krampusin, i cili del nga oxhaku dhe e sulmon me çantën e tij me lodra. Jashtë, Tomi, Sara dhe Linda tërhiqen zvarrë nën dëborë nga përbindëshi i borës, ndërsa Stevi kapet nga kukudhët.

Krampusi përballet me Maksin dhe i jep një bukë të mbështjellë me një copë të letrës së tij të hedhur. Duke kuptuar se ai ishte përgjegjës për ardhjen e Krampusit, Maksi ndjek demonin dhe përballet me të në buzë të një grope të zjarrtë. Maksi lutet që Stevi të kursehet dhe e ofron veten si një sakrificë. Krampusi refuzon dhe e hedh Stevin në gropë. Maks sinqerisht kërkon falje për humbjen e shpirtit të tij; megjithëse Krampusi duket se e pranon faljen e tij, ai ende e hedh Maksin brenda gjithashtu.

Maks zgjohet në shtratin e tij në mëngjesin e Krishtlindjes dhe zbulon familjen e tij të gjallë dhe mirë në katin e poshtëm, duke arritur në përfundimin se ajo që ndodhi ishte thjesht një makth. Teksa ai shpalos një dhuratë për të zbuluar lavdinë e Krampusit, familja shkëmben pamje të trazuar ndërsa kujtimet e tyre për ngjarjet e tmerrshme kthehen ngadalë tek ata.

Shtëpia shfaqet përmes një globi magjik bore, së bashku me qindra të tjerë në një koleksion të madh në punëtorinë e Krampus, që ai të monitorojë dhe spiunojë se i ka kursyer. 

## Kasti 
 
* Emjay Anthony si Maks Engëll, një djalë që humbet frymën e Krishtlindjes për shkak të grindjeve të familjes së tij jofunksionale.
* Adam Scott si Linda, motra e Sarës dhe halla e Maksit.
* Conchata Ferrell si halla Dorothi, halla e Sarës dhe Lindës dhe stërhalla e Maksit.
* Stefania LaVie Owen si Bet Engëll, motra adoleshente e Maks.
* Krista Stadler (de) si 'Omi' ('Gjyshja') Engëll, nëna e Tomit dhe gjyshja e Maksit dhe Betit.
* Lolo Owen si Stivi, vajza e Hauard dhe Lindas dhe kushërira e Maksit dhe Betit.
* Queenie Samuel si Xhordan, vajza e Hauard dhe Linda dhe kushërira e Maksit dhe Betit.
* Maverick Flack si Haui Jr., djali i Hauard dhe Linda dhe kushëriri i Maksit dhe Betit.
* Mark Atkin si Ketkrókur
* Sage Hunefeld si Bebja Krisi, vajza e vogël e Hauard dhe Linda dhe kushërira e Maksit dhe Betit.
* Leith Towers si Derek, i dashuri i Betit
* Curtis Vowell si Burri i DHL 
* Luke Hawker si Krampusi (performues me kostum), një figurë e errët e lashtë demonike nga folklori evropian që shpërndan hakmarrje dhe zemërim ndaj keqbërësve. Ai i ngjan një përfaqësimi shumë më të errët të Babagjyshit, që shfaqet si një bishë me brirë dhie, me fytyrën e fshehur pas një maske me mjekër.
* Thor and Victoria si Rosi, tqeni.

; Zërat

* Gideon Emery në rolin e Krampus
* Seth Green si Gingerbread Man Lumpy 
* Breehn Burns si Gingerbread Man Dumpy  Më 21 nëntor 2014, Allison Tolman dhe Emjay Anthony iu bashkuan kastit.  Më 3 mars 2015, Adam Scott, David Koechner dhe Toni Collette iu bashkuan kastit. Fotografia kryesore filloi më 12 mars 2015 dhe u mbyll zyrtarisht në maj 2015.  Efektet e krijesave janë bërë nga Weta Workshop.  Partitura u kompozua nga Douglas Pipes dhe u lëshua në një LP të dyfishtë nga Waxwork Records në 2018. 

## Lirimi 
[djathtas|parapamje| (LR) Moderatori [Chris Hardwick, regjisori Michael Dougherty dhe anëtarët e kastit Toni Collette dhe Adam Scott në San Diego Comic-Con 2015 për të promovuar filmin.]]
Filmi fillimisht ishte planifikuar të dilte më 25 nëntor 2015,  por u zhvendos në 4 dhjetor 2015 për të qenë më afër datës 5 dhjetor, që është Krampusnacht.

Filmi u publikua në DVD dhe Blu-ray më 26 prill 2016 dhe u publikua ndërkombëtarisht në të njëjtat formate në Mbretërinë e Bashkuar më 26 dhjetor 2016. Një version i pavlerësuar dhe i zgjeruar i filmit i referuar si *Krampus: Prerja e keqe* u publikua më 7 dhjetor 2021 nga Shout Factory në një paketë kombinuese 4K dhe Blu-ray. Ky publikim përmban përmbajtje të reja bonus, si intervista, komente dhe funksione, dhe zgjat afërsisht katër minuta më shumë se edicioni origjinal teatror. 

## Malli 
Një roman origjinal grafik i titulluar *Krampus: Hija e Shën Nikollës* u publikua më 25 nëntor 2015 nga Legendary Entertainment.  Komiku është shkruar nga Brandon Seifert dhe përmban tregime nga shkrimtari/regjisori Michael Dougherty dhe bashkë-shkrimtarët e filmit Zach Shields dhe Todd Casey. Arti ofrohet nga Fiona Staples, Michael Montenat, Stuart Sayger, Maan House dhe Christian DiBari.

Weta Workshop lëshoi një numër koleksionesh përmes dyqanit të tyre në internet, duke përfshirë statuja (Krampus, The Cherub, The Dark Elf), një riprodhim mbështetës i Krampus Bell në madhësi reale dhe një kunj të koleksionueshme. 

Trick or Treat Studios lëshoi tre maska të Halloween direkt nga ekrani i përdorur master. Maskat përfshijnë Krampus dhe dy kukudhë, Window Peeper dhe Sheep Cote Clod. 

Dyqani i njohur i Halloween-it Spirit Halloween lëshoi një animatronike të Halloween bazuar në personazhin kryesor Krampus. 

## Pritja 
### Vlerësime 
*Krampus* fitoi një palë nominime për filmin më të mirë horror nga Empire Awards dhe Saturn Awards.   

## Shiko gjithashtu 
* Tmerr festa
* Krampus në kulturën popullore
* Lista e filmave horror komedi

## Shënime 
## Referime 
## Linqe te jashtme 
* 
* 
* 
*