open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ylli i kuq

parapamje|Një yll i kuq me pesë cepa
Një **yll i kuq**, me pesë cepa dhe i mbushur, është një simbol që shpesh historikisht është lidhur me ideologjinë komuniste, veçanërisht në kombinim me drapërin dhe çekiçin, por përdoret gjithashtu si një simbol thjesht socialist në shekullin e 21-të. Është përdorur gjerësisht në flamuj, emblema shtetërore, monumente, zbukurim dhe logo.

Një interpretim i sheh pesë cepat që përfaqësojnë pesë gishtat e dorës së punëtorit, si dhe pesë kontinentet e populluara (duke llogaritur Amerikën si një). Një sugjerim më pak i njohur është se në simbolikën komuniste, pesë cepat në yllin kishin për qëllim të përfaqësonin pesë grupet shoqërore që do ta çonin Rusinë në komunizëm: të rinjtë, ushtria, punëtorët industrialë, punëtorët e bujqësisë ose fshatarësia dhe inteligjencia. Në heraldikën sovjetike, ylli i kuq simbolizonte Ushtrinë e Kuqe dhe shërbimin ushtarak, në krahasim me drapërin dhe çekiçin, që simbolizonin punën paqësore.

Disa vende të mëparshme të Traktatit të Varshavës kanë miratuar ligje që e ndalojnë atë, duke e përshkruar atë si një ideologji totalitare. Ylli i kuq është përdorur edhe në një kontekst jokomunist dhe para shfaqjes së kësaj lëvizjeje, në simbolet e vendeve dhe shteteve që nga shekulli i 19-të. Shfaqet për shembull në flamujt e Zelandës së Re dhe të shtetit amerikan të Kalifornisë. Ylli i kuq është përdorur gjithashtu si logo nga agjencitë dhe korporatat private, si gjigandi i naftës Texaco dhe kompania shumëkombëshe e birrës Heineken.

## Historia
### Përdorimi në BRSS dhe republikat e tij përbërëse
Simboli u bë një nga më të shquarit e Bashkimit Sovjetik, duke zbukuruar pothuajse të gjitha ndërtesat zyrtare, çmimet dhe shenjat. Ndonjëherë drapëri dhe çekiçi shfaqeshin brenda ose poshtë yllit. Në vitin 1930, Bashkimi Sovjetik vendosi Urdhrin e Yllit të Kuq dhe i dha shenjat e tij personelit të Ushtrisë së Kuqe dhe Marinës Sovjetike për "shërbimin e jashtëzakonshëm në kauzën e mbrojtjes së Bashkimit Sovjetik si në luftë ashtu edhe në paqe". Gazeta ushtarake Sovjetike dhe Federatës Ruse mbante dhe mban emrin *Ylli i Kuq* (rusisht: *Krasnaya Zvezda*).

Skeda:Red star Red Army 05.gif|Distinktivi i kapelës së Ushtrisë së Kuqe (1918-1922)
Skeda:Вступайте в красную конницу, 1920.jpg|Posteri i Kalorësisë së Kuqe që përshkruan një yll të kuq në një kapelë budenovka (1920)
Skeda:Kremlin Star.jpg|Ylli i Kremlinit, Moskë (1937)
Skeda:Orden-Pobeda-Marshal Vasilevsky 09.jpg|Urdhri i Fitores Sovjetike, BRSS (1945)
Skeda:Red Star Plate by Adamovich 1921.jpg|Pjata nga Adamovich, RSFS Ruse (1921)
Skeda:Roundel of the Soviet Union (1945–1991).svg|Roundel i Forcave Ajrore Sovjetike

### Si një zbukurim feste
Gjatë viteve 1930, botimet sovjetike inkurajuan praktikën e zbukurimit të një peme të Vitit të Ri, e njohur si *yolka* (rusisht: Ёлка). Këto pemë ishin zbukuruar shpesh me një yll të kuq, një praktikë që ka vazhduar në Rusi që nga shpërbërja e Bashkimit Sovjetik në vitin 1991.

## Referime
Blu Cantrell

**Tiffany Cobb** (lindur më 16 mars 1976), njohur profesionalisht si **Blu Cantrell**, është një këngëtare, kantautore dhe aktore amerikane.

Ajo u bë e njohur në fillim të viteve 2000 për stilin e saj unik të muzikës R&B Ky këngë arriti në krye të listave në disa vende dhe fitoi vlerësime të shumta kritike, duke u nominuar edhe për çmime prestigjioze, përfshirë Grammy.

Albumi i saj i dytë, “Bittersweet” (2003), përmbante këngën “Breathe”, një bashkëpunim me Sean Paul. Ky këngë u bë një sukses i madh ndërkombëtar, veçanërisht në Mbretërinë e Bashkuar, ku arriti në vendin e parë në listat muzikore.

## Stili muzikor 
Muzika e Blu Cantrell është një përzierje e R&B,

## Trashëgimia 
Blu Cantrell mbetet një figurë e njohur në muzikën R&B,

### Teke 
* "Hit 'Em Up Style (Oops!)" (2001)
* "I’ll Find A Way" (2001)
* "Till I'm Gone" (2001)
* "Breathe" (2003)
* "Sleep In The Middle" (2003)
* "Make Me Wanna Scream" (2003)

## Referime
Acidi metilmalonik

**Acidi metilmalonik** është një komponim kimik që bën pjesë në grupin e acideve dikarboksilike. Si strukturë bazike ka acidin malonik që përmban dhe një grup metil. Kripërat e acidit metilmalonik quhen **metilmalonate**.

## Metabolizmi 
parapamje| Rruga metabolike e propionatit me acidin metilmalonik si nënprodukt.
Acidi metilmalonik është një nënprodukt i procesit metabolik të propionat-it.[1] Burimet kryesore për formimin e tij janë të listuara më poshtë, ku secila shënon në kllapa përkatëse kontributin e përafërt që ka në të gjithë organizmin:[2]

## Rëndësia klinike 
### Mungesa e vitaminës B12 
Nivele të larta të acidit metilmalonik mund të tregojë mungesë të vitaminës B12. Testi ka ndjeshmëri të lartë (ata me mungesë vitamine B12 pothuajse gjithmonë kanë nivel të lartë) por jo shumë specifik (edhe ata që nuk kanë mungesë të vitaminës B12 mund të kenë nivel të lartë gjithashtu). Acidi metilmalonik është me nivel të ngritur në 90-98% të pacientëve me mungesë të vitaminës B12. Ka specifitet të ulët përderisa 20-25% e pacientëve me moshë mbi 70 vjeç kanë nivel të lartë të acidit metilmalonik, por 25-33% i tyre nuk kanë mungesë të vitaminës B12. Për këtë arsye, testi i nivelit të acidit metilmalonik nuk rekomandohet zakonisht për të moshuarit.

### Sëmundjet metabolike 
Një tepricë është e lidhur me acidurinë metilmalonike.

Në qoftë se nivele të larta të acidit metilmalonik janë të shoqëruara me nivele të larta të acidit malonik, e cila mund të diktojë sëmundjen metabolike të acidurisë malonike dhe metilmalonike të kombinuar (CMAMMA). Duke llogaritur raportin e acidit malonik ndaj acidit metilmalonik në plazmën e gjakut, CMAMMA mund të dallohet nga aciduria metilmalonike klasike.

### Kanceri 
Përveç kësaj, me kalimin e moshës, akumulimi i acidit metilmalonik në gjak është lidhur në vitin 2020 me avancimin e tumorit.[4]

### Rritja e tepërt e baktereve në zorrën e hollë 
Rritja e tepërt e baktereve në zorrën e hollë mund të çojë gjithashtu në nivele të larta të acidit metilmalonik për shkak të konkurrencës së baktereve gjatë procesit të thithjes së vitaminës B12. Kjo është e vërtetë si për vitaminën B12 nga ushqimi, ashtu edhe për suplementet orale dhe mund të shmanget me injeksione të vitaminës B12. Nga studimet e rasteve të pacientëve me sindromën e zorrës së shkurtër, është hipotezuar gjithashtu se rritja e tepërt e baktereve intestinale çon në prodhimin e shtuar të acidit propionik, i cili është pararendës i acidit metilmalonik. Është treguar se në këto raste, nivelet e acidit metilmalonik kthehen në normale pas administrimit të metronidazolit.

## Matja 
Përqendrimet e acidit metilmalonik në gjak maten me spektrometri e masës kromatografike me gaz ose spektrometri e masës me kromatografi e lëngët, dhe vlerat e pritshme të acidit metilmalonik te njerëzit e shëndetshëm janë midis 73 dhe 271 nmol/L.

## Shiko edhe 
* Acidi malonik

## Referime
Shenzhen F.C.

**Shenzhen F.C.** ishte një klub futbolli kinez me bazë në Shenzhen. Klubi u shpërbë në 22 janar 2024.

## Nderimet 
* **Superliga: 1**
** 2004

## Referime
Shandong Taishan F.C.

**Shandong Taishan F.C.** është një klub futbolli kinez me bazë në Jinan. Klubi aktualisht garon në Superligën e Kinës.

## Skuadra aktuale 
*Redaktuar më 15 korrik 2024*

## Nderimet 
* **Superliga e Kinës: 3**
** 2006, 2008, 2010, 2021
* **Chinese Jia-A League: 1**
** 1999
* **Kupa e Kinës: 8**
** 1995, 1999, 2004, 2006, 2014, 2020, 2021, 2022

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare e klubit
Acidi malonik

**Acidi malonik** (emri sistematik sipas IUPAC: acidi propandioik) është një acid dikarboksilik me strukturë CH2(COOH)2. Forma e jonizuar e acidit malonik, ashtu si dhe esteret dhe kripërat, janë të njohura si **malonate**. Për shembull, malonat dietili është esteri dietilik i acidit malonik. Emri e ka origjinën nga fjala Greke μᾶλον (*malon*) që do të thotë ‘mollë’.

## Rëndësia klinike 
Nëse nivelet e larta të acidit malonik shoqërohen me nivele të larta të acidit metilmalonik, kjo mund të tregojë sëmundjen metabolike të acidurisë së kombinuar malonike dhe metilmalonike (CMAMMA). Duke llogaritur raportin e acidit malonik ndaj acidit metilmalonik në plazmën e gjakut, CMAMMA mund të dallohet nga aciduria metilmalonike klasike.

## Biokimia 
Acidi malonik është pararendës në sintezën mitokondriale të acideve yndyrore (mtFASII), ku shndërrohet në malonil-CoA nga anëtari 3 i familjes së acil-CoA sintetazës (acyl-CoA synthetase family member 3, ACSF3).

Acidi malonik është shembulli klasik i një inhibitori konkurrues të enzimës suksinat dehidrogjenazë (kompleksi II), në zinxhirin e transportit të elektroneve në frymëmarrjen qelizore. Ai lidhet me qendrën aktive të enzimës pa reaguar, duke konkurruar me substratin e zakonshëm suksinat, por mungon grupi −CH2CH2− i nevojshëm për dehidrogjenim. Ky vëzhgim u përdor për të deduktuar strukturën e qendrës aktive te suksinat dehidrogjenaza. Inhibimi i kësaj enzime ul frymëmarrjen qelizore. Meqenëse acidi malonik është një përbërës natyror i shumë ushqimeve, ai është i pranishëm tek gjitarët, përfshirë njerëzit.

## Shiko edhe 
* Acidi metilmalonik
* Acidi

## Referime
Instituti i Krimeve të Kryera gjatë Luftës në Kosovë

**Instituti i Krimeve të Kryera gjatë Luftës në Kosovës** (**IKKL**) është një institucion shtetëror në Kosovë që ka për qëllim dokumentimin dhe hulumtimin e krimeve të kryera gjatë luftës së fundit të Kosovës. Hulumtimi dhe dokumentimi kapin vetëm afatin kohor nga 1 janari 1998 deri më 20 qershor 1999, si periudhë e luftës, mirëpo edhe krimet pas kësaj periudhe, por që lidhen me luftën, jo më vonë se data 31 dhjetor 2000.

Ky institut është themeluar më 8 nëntor 2023 me një ligj të veçantë nga Qeveria e Kosovës, për të dokumentuar dhe mbledhur dëshmi për krimet e kryera gjatë luftës së viteve 1998-1999 në Kosovë. Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, e ka emëruar për drejtor Atdhe Hetemin, i cili vazhdon të jetë në krye të institutit. Më 17 shkurt 2024, në përvjetorin e shpalljes së pavarësisë së Kosovës, është bërë pranimi i dokumenteve të para të institutit, të cilat përfshinin dëshmi lidhur me krimet e zhdukjes me dhunë gjatë luftës nga Serbia.

## Historia 
Përpjekja për dokumentimin e krimeve të luftës ka nisur që nga viti 2011, kur është themeluar një institut i ngjashëm, i cili ka funksionuar deri në vitin 2018. Ky institut kishte botuar disa raporte dhe libra që trajtonin pasojat e luftës dhe dëshmitë e të zhdukurve.

Në vitin e parë të veprimit, deri më 8 nëntor 2024, instituti ka arritur të realizojë disa objektiva si zhvillimi dhe implementimi i gjithsej 7 dokumenteve të rëndësishme, sigurimi i hapësirave dhe kushteve optimale për punë për stafin e IKKL-së, rekrutimi i 24 zyrtarëve, mbledhja e një sasie të konsiderueshme të materialeve që dokumentojnë krimet e kryera gjatë luftës në Kosovë, lidhja e 8 memorandumeve bashkëpunimi me institucione lokale dhe rajonale, promovimi i kërkimeve shkencore për krimet e kryera gjatë luftës në Kosovë, si dhe është përfaqësuar në 8 konferenca dhe panele diskutimi, duke promovuar aktivitetet dhe arritjet e tij.

## Departamentet dhe divizionet 
**Departamenti i dokumentimit**
* Divizioni i mbledhjes
* Divizioni i verifikimit
* Divizioni i përpunimit dhe arkivimit
**Departamenti i hulumtimeve**
* Divizioni i shërbimit të përdoruesve
* Divizioni i hulumtimeve akademike
* Divizioni i digjitalizimit të materialeve hulumtuese
* Divizioni i analizave të specializuara
**Departamenti për administatë dhe shërbime të përgjithshme**
* Divizioni për logjistikë, administrimin e dokumenteve dhe arkivim
* Divizioni për teknologji informative
## Drejtorët e institutit 
## Shih edhe 
* Krimet e Luftës në Kosovë
* Lufta e Kosovës

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Natrag Na Voz

***Natrag Na Voz*** () është albumi i tretë në studio i grupit jugosllav pop dhe rock Zana, i publikuar më 28 nëntor 1983. Albumi përmban nëntë këngë, duke përfshirë këngë të njohura si Jabuke i vino (përkthyer Mollë dhe verë) e cila ishte një duet me pop-rokerin Željko Bebek .  Albumi u regjistrua në Suedi dhe u prodhua nga "Tini Varga".

## References
Xhemajl Rexha

**Xhemajl Rexha** është një gazetar dhe shkrimtar kosovar. Ai është kryetari i Asociacionit të Gazetarëve të Kosovës prej vitit 2021 dhe kontribues në mediume të shumta duke përfshirë *Service95*. Nga viti 2005 nisi karrierën e tij si reporter për Kohavisionin, eventualisht kryeredaktor, dhe nga 2009 ai ishte autor dhe drejtues i programit të aktualitetit *Interaktiv*. Ai e la Kohavisionin në 2020 për të punuar në Kanal10 si drejtor informacioni dhe drejtues i emisionit *Prime Time* deri në 2023. Në 2025, ai lansoi një emision në internet të quajtur *Interaktiv Talks*.   

Rexha ishte refugjat i Luftës së Kosovës në moshën 13-vjeçare me famlijen e vet në Kanada, ku kaluan atë kohë në Edmonton para se të ktheheshin në Kosovë.

Në vitin 1999, Rexha dhe familja e tij erdhën në Kanada si refugjatë, pjesë e programit të emergjencës së Kanadasë për zhvendosjen e refugjatëve të Kosovës nga Maqedonia, “Operacioni Parasol”. Rexha fillimisht do të zbarkonte në Kampin Aldershot në Nova Scotia për t'u zhvendosur më pas në Edmonton.

## Referime
Zana (band)

**Zana** është një grup rok dhe pop serb i formuar në Beograd në vitin 1979.

E formuar nga kitaristi Radovan Joviçeviq, tastieristi Zoran Zhivanoviq dhe vokalistja Zana Nimani, Zana fillimisht ishte pjesë e skenës së valëve të reja jugosllave. Me albumin e tyre të dytë ata u kthyen drejt synth-pop më komercial dhe arritën një popullaritet të madh kryesor. Deri në mesin e viteve 1980, grupi kishte lëvizur nga tingulli fillestar i ri i valës dhe synth-pop drejt pop-rokut dhe pop-it.

## Histori 
Kitaristi Radovan Jovićević dhe tastieristi Jovan Zhivanović “Kikamac” filluan të punojnë së bashku në vitin 1976, duke luajtur në disa grupe të shkollave të mesme. Në fund të viteve 1970, të dy ishin anëtarë të grupit Suton (Dusk). Në një vallëzim shkollor në shkollën fillore Shën Sava në Beograd, ku performonte Suton, Jovićević solli të dashurën e tij të atëhershme, Zana Nimani. Ajo këndoi, duke bërë performancën e saj të parë me Jovićević dhe Zhivanović.

Në vitin 1979, Jovićević, Zhivanović dhe Nimani vendosën të fillonin të performonin me emrin Zana. Në formacionin e parë të Zanës, përveç Jovićević, Zhivanović dhe Nimani, ishin edhe kitaristi Igor Jovanović, basisti Bogdan Dragović dhe bateristi Aleksandar Ivanov.

Shpejt grupi arriti të sigurojë një termin për të regjistruar disa nga këngët e tyre në Studion VI të Radio Beogradit, ku ata u vunë re nga tekstshkruesja Marina Tucaković, e cila më parë kishte punuar me Srđan Marjanović, DAG, YU Grupa, Bisera Veletanlić, Ambasadori, Dado Topić, Slađana Milošević dhe grupe të tjera. Ajo u interesua për grupin dhe shumë shpejt u bë tekstshkruese e tyre dhe një anëtare zyrtare e grupit.
Kabineti i Danimarkës

**Kabineti i Danimarkës** (danisht: *regering*), zyrtarisht **Qeveria e Mbretërisë së Danimarkës** (*Kongeriget Danmarks regering*), është kabineti kombëtar i Mbretërisë së Danimarkës. Ai ka qenë organi kryesor ekzekutiv dhe qeveria e Mbretërisë Daneze - Danimarka e vërtetë së bashku me Ishujt Faroe dhe Grenlandën - që nga ratifikimi i Kushtetutës së Danimarkës në 1848.

Kabineti udhëhiqet nga Kryeministri. Ka rreth 25 anëtarë të kabinetit, të njohur si "ministra", të cilët të gjithë janë gjithashtu drejtues të ministrive të veçanta të qeverisë. Kabineti ka qenë zakonisht i përbërë nga ministra të dy ose më shumë partive që formojnë një qeveri koalicioni. Megjithatë, shumica e këtyre qeverive kanë qenë qeveri të pakicave, duke u mbështetur në mbështetjen e partive të tjera.

Kabinetet emërohen zyrtarisht nga Monarku. Në praktikë, pasi një qeveri të ketë dhënë dorëheqjen, ekziston një grup rregullash fikse për emërimin e një hetuesi (më shpesh kryeministri i ardhshëm), me detyrën e përpjekjes për të formuar një qeveri të re. Kryeministri do të udhëheqë kabinetin me konventë. Kabinetet janë emëruar sipas Kryeministrit, megjithëse mund të marrin emra stenografi (p.sh. "Kabineti VK", për kabinetin e fundit Venstre-Konservator).

Që nga 15 dhjetori 2022, kryeministre është Mette Frederiksen, e cila drejton një qeveri koalicioni të udhëhequr nga Partia Social Demokrate me Venstre dhe të Moderuarit. Ai mbështetet në mbështetjen parlamentare nga partitë me bazë në Ishujt Faroe dhe partitë greke.

## Shiko edhe 
* Danimarka
* Qeveria e Holandës

## Referime
KAYO

**KAYO** është kompania e parë shtetërore e prodhimit dhe tregtisë së armëve në Shqipëri, e lançuar në vitin 2024.

## Historia 
Shqipëria ka trashëguar nga e kaluara një industri ushtarake e cila sot nuk ushtron apo nuk plotëson shumë standarde për prodhimin modern. Në maj të vitit 2024, Kuvendi i Shqipërisë paraqiti një projektligj për krijimin e një kompanie shtetërore për prodhimin e armëve, me qëllim riaktivizimin e industrisë së armëve në Shqipëri. Më herët në vitin 2024, ministri i Mbrojtjes i parapriu rizgjimit të industrisë ushtarake në Shqipëri.

Ideja e rihapjes së objekteve të prodhimit të armëve u artikulua fillimisht gjatë një samiti në Tiranë të fokusuar në Ukrainë. Presidenti Volodymyr Zelensky theksoi nevojën për prodhimin e armatimit për Kievin.

## Shiko edhe 
* TIMAK
* SHOTA
* Industria e mbrojtjes e Shqipërisë

## Referime
Shpatulla

**Shpatulla** e njeriut përbëhet nga tre kocka: klavikula (klavikula), skapula (tehu i shpatullës) dhe humerus (kocka e sipërme e krahut) si dhe muskujt, ligamentet dhe tendinat e lidhur.

Artikulacionet midis kockave të shpatullës përbëjnë nyjet e shpatullave. Nyja e shpatullave, e njohur edhe si nyja glenohumeral, është nyja kryesore e shpatullës, por mund të përfshijë më gjerësisht nyjen akromioklavikulare.

Në anatominë e njeriut, nyja e shpatullave përfshin pjesën e trupit ku humerus ngjitet në skapulë dhe koka ulet në zgavrën glenoid. Shpatulla është grupi i strukturave në rajonin e kyçit.

Lidhja e shpatullave është nyja kryesore e shpatullës. Është një nyje top dhe fole që lejon krahun të rrotullohet në mënyrë rrethore ose të varet jashtë dhe lart larg trupit. Kapsula e kyçit është një mbështjellës i indeve të buta që rrethon nyjen glenohumeral dhe ngjitet në skapulën, humerusin dhe kokën e bicepsit. Ajo është e veshur nga një membranë sinoviale e hollë dhe e lëmuar. Mansheta rrotulluese është një grup prej katër muskujsh që rrethojnë nyjen e shpatullave dhe kontribuojnë në stabilitetin e shpatullës. Muskujt e manshetës rrotulluese janë supraspinatus, subscapularis, infraspinatus dhe teres minor. Mansheta ngjitet në kapsulën glenohumerale dhe ngjitet në kokën humerale.

Shpatulla duhet të jetë mjaft e lëvizshme për veprimet me rreze të gjerë të krahëve dhe duarve, por mjaft e qëndrueshme për të lejuar veprime të tilla si ngritja, shtytja dhe tërheqja.

## Shiko edhe 
* Anatomia e njeriut

## Referime
Grushti

parapamje|Grusht i mbyllur.
Një **grusht** është forma e një dore kur gishtat janë të përkulur nga brenda kundër pëllëmbës dhe mbahen fort atje. Të bësh ose të shtrëngosh një grusht është të palosësh gishtat fort në qendër të pëllëmbës dhe më pas të shtrëngosh gishtin e madh mbi falangat e mesme; në ndryshim nga ky grusht i "mbyllur", njeriu e mban grushtin "të hapur" duke e mbajtur gishtin e madh në anën e gishtit tregues. Dikush përdor grushtin e mbyllur për të goditur falangat e poshtme në një sipërfaqe, ose për të goditur me gishtin e vogël të thembrës së dorës; njeriu përdor grushtin e hapur për të trokitur me kyçin e mesit të gishtit të mesëm.

Folësit e disa dialekteve angleze mund të përdorin fjalën "nieve" ose "neef" për t'iu referuar një grushti.

## Shiko edhe 
* Dora
* Shputa

## Referime
Kollitja

Një **kollitje** është një nxjerrje e papritur e ajrit përmes rrugëve të mëdha të frymëmarrjes që mund të ndihmojë në pastrimin e tyre nga lëngjet, irrituesit, grimcat e huaja dhe mikrobet. Si një refleks mbrojtës, kolla mund të përsëritet me refleksin e kollës pas tre fazave: një thithje, një nxjerrje e detyruar kundër një glottis të mbyllur dhe një lëshim i dhunshëm i ajrit nga mushkëritë pas hapjes së glottisit, zakonisht i shoqëruar nga një tingull dallues.

Kollitja e shpeshtë zakonisht tregon praninë e një sëmundjeje. Shumë viruse dhe baktere përfitojnë, nga një perspektivë evolucionare, duke shkaktuar kollën e strehuesit, gjë që ndihmon në përhapjen e sëmundjes tek bujtësit e rinj. Kollitja e parregullt zakonisht shkaktohet nga një infeksion i traktit respirator, por gjithashtu mund të shkaktohet nga mbytja, pirja e duhanit, ndotja e ajrit, astma, sëmundja e refluksit gastroezofageal, pika pas hundës, bronkiti kronik, tumoret e mushkërive, dështimi i zemrës dhe medikamente të tilla si angiotensin-konvertuese- frenuesit enzimë (frenuesit ACE) dhe beta bllokuesit.

Trajtimi duhet të synojë shkakun; për shembull, ndërprerja e duhanit ose ndërprerja e frenuesve ACE. Supresantët e kollës si kodeina ose dekstrometorfani shpesh përshkruhen, por nuk rekomandohen për fëmijët. Opsione të tjera trajtimi mund të synojnë inflamacionin e rrugëve të frymëmarrjes ose mund të nxisin ekspektorimin e mukusit. Duke qenë se është një refleks natyror mbrojtës, shtypja e refleksit të kollës mund të ketë efekte të dëmshme, veçanërisht nëse kolla është produktive (duke prodhuar gëlbazë).

## Shiko edhe 
* Gripi
* Bakteri

## Referime
Shputa

[parapamje|Një palë këmbë të zbathura, të dukshme dhjetë [Gishti|gishta.]]
**Shputa**  (shumës.: **shputat**) është një strukturë anatomike që gjendet në shumë kurrizorë. Është pjesa përfundimtare e një gjymtyre që mban peshë dhe lejon lëvizjen. Në shumë kafshë me këmbë, këmba është një organ i veçantë në pjesën fundore të këmbës, e përbërë nga një ose më shumë segmente ose kocka, në përgjithësi duke përfshirë kthetrat dhe/ose thonjtë.

## Etimologjia 
Fjala "këmbë", në kuptimin e kuptimit "pjesa fundore e këmbës së një kafshe vertebrore" vjen nga anglishtja e vjetër fot, nga proto-gjermanishtja *fot (burim edhe i frizishtes së vjetër fot, saksones së vjetër fot, nordikishtes së vjetër fotr, danezishtes fod, suedishtes fot, holandishtes voet, gjermanishtes së vjetër të lartë fuoz, gjermanishtes Fuß, gotikes fotus, të gjitha që do të thotë "këmbë"), nga rrënja PIE *ped- "këmbë". Forma shumëse feet është një shembull i i-mutacionit.

## Shiko edhe 
* Këmba

## Referime
Bërryli

**Bërryli** është rajoni midis krahut të sipërm dhe parakrahut që rrethon **nyjen e bërrylit**. Bërryli përfshin pika referimi të spikatura si olecranoni, fossa kubitale (e quajtur edhe chelidon ose gropa e bërrylit) dhe epikondilet anësore dhe ato mediale të humerusit. Lidhja e bërrylit është një nyje e varur midis krahut dhe parakrahut; më konkretisht ndërmjet humerusit në pjesën e sipërme të krahut dhe rrezes dhe ulnës në parakrah, gjë që lejon që parakrahu dhe dora të lëvizin drejt dhe larg trupit. Termi bërryl përdoret posaçërisht për njerëzit dhe primatët e tjerë, dhe në vertebrorët e tjerë nuk përdoret. Në ato raste përdoret nyja e gjymtyrëve të përparme plus.

Emri i bërrylit në latinisht është cubitus, dhe kështu fjala **cubital** përdoret në disa terma të lidhura me bërrylin, si për shembull në nyjet kubitale.

## Shiko edhe 
* Dora

## Referime
Bebëza

parapamje|Bebëza është hapja qendrore e irisit në pjesën e brendshme të syrit, e cila normalisht duket e zezë. Zona gri/blu ose kafe që rrethon bebëzën është irisi. Zona e bardhë e jashtme e syrit është sklera. Pjesa qendrore e jashtme transparente e pangjyrë e syrit (përmes së cilës mund të shohim irisin dhe bebëzën) është kornea.
**Bebëza** është një vrimë e vendosur në qendër të irisit të syrit që lejon që drita të godasë retinën. Duket e zezë, sepse rrezet e dritës që hyjnë në bebëzën ose thithen drejtpërdrejt nga indet brenda syrit, ose absorbohen pas reflektimeve të përhapura brenda syrit që kryesisht humbasin daljen nga bebëza e ngushtë. Madhësia e bebëzës kontrollohet nga irisi dhe ndryshon në varësi të shumë faktorëve, ku më i rëndësishmi është sasia e dritës në mjedis. Termi "nxënës" u krijua nga Gerard i Kremonës.

Tek njerëzit, bebëza është rrethore, por forma e saj ndryshon midis specieve; disa mace, zvarranikë dhe dhelpra kanë bebëza të çara vertikale, dhitë dhe delet kanë bebëza të orientuara horizontalisht dhe disa mustakë kanë lloje unazore. Në aspektin optik, bebëza anatomike është hapja e syrit dhe irisi është ndalesa e hapjes. Imazhi i bebëzës siç shihet nga jashtë syrit është bebëza e hyrjes, e cila nuk korrespondon saktësisht me vendndodhjen dhe madhësinë e bebëzës fizike sepse zmadhohet nga kornea. Në skajin e brendshëm shtrihet një strukturë e spikatur, kollaret, që shënon bashkimin e membranës së pupilës embrionale që mbulon bebëzën embrionale.

## Shiko edhe 
* Syri

## Referime
Komuniteti shkencor

**Komuniteti shkencor** është një rrjet i larmishëm shkencëtarësh që ndërveprojnë. Ai përfshin shumë "nën-komunitete" që punojnë në fusha të veçanta shkencore dhe brenda institucioneve të veçanta; aktivitetet ndërdisiplinore dhe ndërinstitucionale janë gjithashtu të rëndësishme. Objektiviteti pritet të arrihet me metodën shkencore. Rishikimi nga kolegët, përmes diskutimit dhe debatit brenda revistave dhe konferencave, ndihmon në këtë objektivitet duke ruajtur cilësinë e metodologjisë së kërkimit dhe interpretimit të rezultateve.

## Historia e komuniteteve shkencore 
Shekulli i tetëmbëdhjetë kishte disa shoqëri të përbëra nga njerëz që studionin natyrën, të njohur gjithashtu si filozofë natyrorë dhe historianë të natyrës, ku përfshiheshin edhe amatorë. Si të tilla, këto shoqëri u ngjanin më shumë klubeve dhe grupeve lokale me interesa të ndryshme sesa komunitete aktuale shkencore, të cilat zakonisht kishin interesa në disiplina të specializuara. Megjithëse kishte disa shoqëri më të vjetra njerëzish që studionin natyrën si Shoqëria Mbretërore e Londrës, koncepti i komuniteteve shkencore u shfaq në gjysmën e dytë të shekullit të 19-të, jo më parë, sepse ishte në këtë shekull që gjuha e shkencës moderne. u shfaq, u bë profesionalizimi i shkencës, u krijuan institucione të specializuara dhe ndodhi specializimi i disiplinave dhe fushave shkencore.

Për shembull, termi shkencëtar u krijua për herë të parë nga natyralisti-teolog William Whewell në 1834 dhe pranimi më i gjerë i termit së bashku me rritjen e shoqërive të specializuara lejoi që studiuesit ta shihnin veten si pjesë e një komuniteti më të gjerë të imagjinuar, të ngjashëm me koncepti i kombësisë.

## Shiko edhe 
* Shkenca

## Referime
Shprehja e fytyrës

parapamje|Një aktor që luan Drama Masks (Thalia dhe Melpomene) në 1972.
**Shprehja e fytyrës** është lëvizja dhe pozicionimi i muskujve nën lëkurën e fytyrës. Këto lëvizje përcjellin gjendjen emocionale të një individi tek vëzhguesit dhe janë një formë e komunikimit joverbal. Ato janë një mjet kryesor për përcjelljen e informacionit social midis njerëzve, por ato ndodhin gjithashtu në shumicën e gjitarëve të tjerë dhe disa lloje të tjera të kafshëve.

Njerëzit mund të adoptojnë një shprehje të fytyrës vullnetarisht ose në mënyrë të pavullnetshme, dhe mekanizmat nervorë përgjegjës për kontrollin e shprehjes ndryshojnë në secilin rast. Shprehjet vullnetare të fytyrës shpesh janë të kushtëzuara nga shoqëria dhe ndjekin një rrugë kortikale në tru. Anasjelltas, shprehjet e pavullnetshme të fytyrës besohet se janë të lindura dhe ndjekin një rrugë nënkortikale në tru. Njohja e fytyrës mund të jetë një përvojë emocionale për trurin dhe amigdala është shumë e përfshirë në procesin e njohjes.

Përtej natyrës aksesore të shprehjeve të fytyrës në komunikimin e folur mes njerëzve, ato luajnë një rol të rëndësishëm në komunikimin me gjuhën e shenjave. Shumë fraza në gjuhën e shenjave përfshijnë shprehje të fytyrës.

Ka polemika rreth pyetjes nëse shprehjet e fytyrës janë një shfaqje mbarëbotërore dhe universale mes njerëzve.

## Shiko edhe 
* Fytyra

## Referime
Fytyra

parapamje|Fytyra të rritura mashkullore dhe femërore.
**Fytyra** është pjesa e përparme e kokës së një kafshe që përmban sytë, hundën dhe gojën dhe përmes së cilës kafshët shprehin shumë nga emocionet e tyre. Fytyra është vendimtare për identitetin njerëzor dhe dëmtimet si dhëmbëzat ose deformimet e zhvillimit mund të ndikojnë negativisht në psikikën.

## Struktura 
Pjesa e përparme e kokës së njeriut quhet fytyrë. Ai përfshin disa fusha të dallueshme, nga të cilat karakteristikat kryesore janë:

* Balli, që përfshin lëkurën poshtë vijës së flokëve, kufizohet anash nga tempujt dhe poshtë nga vetullat dhe veshët
* Sytë, të ulur në orbitë dhe të mbrojtur nga qepallat dhe qerpikët
* Forma dalluese e hundës së njeriut, vrimat e hundës dhe septumi i hundës
* Faqet, që mbulojnë maksillën dhe mandibulën (ose nofullën), skaji i së cilës është mjekra
* Goja, me buzën e sipërme të ndarë nga filtrum, ndonjëherë duke zbuluar dhëmbët

Pamja e fytyrës është jetike për njohjen dhe komunikimin njerëzor. Muskujt e fytyrës tek njerëzit lejojnë shprehjen e emocioneve.

Fytyra është në vetvete një zonë shumë e ndjeshme e trupit të njeriut dhe shprehja e saj mund të ndryshojë kur truri stimulohet nga ndonjë nga shqisat e shumta njerëzore, si prekja, temperatura, nuhatja, shija, dëgjimi, lëvizja, uria ose stimujt vizualë.

## Shih edhe 
* Shprehja e fytyrës

## Referime
Guangzhou F.C.

**Guangzhou F.C.** ishte një klub futbolli kinez me bazë në Guangzhou. Klubi u shpërbë në 7 janar 2025, pas dështimit për të shlyer mjaftueshëm borxhin e tyre.

## Nderimet 
* **Superliga: 8**
** 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2019

## Referime
Gjendja mendore

Një **gjendje mendore** është një gjendje mendore e një personi. Gjendjet mendore përfshijnë një klasë të ndryshme, duke përfshirë perceptimin, përvojën e dhimbjes/kënaqësisë, besimin, dëshirën, qëllimin, emocionin dhe kujtesën. Ka polemika në lidhje me përkufizimin e saktë të termit. Sipas qasjeve epistemike, shenja thelbësore e gjendjeve mendore është se subjekti i tyre ka akses të privilegjuar epistemik, ndërsa të tjerët mund të konkludojnë ekzistencën e tyre vetëm nga shenjat e jashtme. Qasjet e bazuara në ndërgjegje thonë se të gjitha gjendjet mendore janë ose të vetëdijshme ose qëndrojnë në raportin e duhur me gjendjet e ndërgjegjshme. Qasjet e bazuara në qëllimshmëri, nga ana tjetër, e shohin fuqinë e mendjeve për t'iu referuar objekteve dhe për të përfaqësuar botën si shenjë e mendores. Sipas qasjeve funksionaliste, gjendjet mendore përcaktohen në kuptimin e rolit të tyre në rrjetin shkakësor, pavarësisht nga vetitë e tyre të brendshme. Disa filozofë mohojnë të gjitha qasjet e lartpërmendura duke thënë se termi "mendor" i referohet një grupi idesh të lidhura lirshëm pa një veçori unifikuese themelore të përbashkët nga të gjithë. Janë propozuar klasifikime të ndryshme të mbivendosura të gjendjeve mendore. Dallimet e rëndësishme i grupojnë fenomenet mendore së bashku sipas faktit nëse ato janë shqisore, propozicionale, të qëllimshme, të vetëdijshme apo të ndodhura. Gjendjet shqisore përfshijnë mbresa shqisore si perceptimet vizuale ose dhimbjet trupore. Qëndrimet propozicionale, si besimet dhe dëshirat, janë marrëdhënie që një subjekt ka me një propozim. Karakteristika e gjendjeve të qëllimshme është se ato i referohen ose kanë të bëjnë me objekte ose gjendje të çështjeve. Gjendjet e ndërgjegjshme janë pjesë e përvojës fenomenale, ndërsa gjendjet e ndodhura janë të efektshme në mënyrë kauzale brenda mendjes së pronarit, me ose pa vetëdije. Një klasifikim me ndikim i gjendjeve mendore është për shkak të Franz Brentano, i cili argumenton se ekzistojnë vetëm tre lloje themelore: prezantimet, gjykimet dhe fenomenet e dashurisë dhe urrejtjes.

Gjendjet mendore zakonisht janë në kontrast me aspektet fizike ose materiale. Për fizikistët (jo eliminues), ato janë një lloj vetie e nivelit të lartë që mund të kuptohet në termat e aktivitetit nervor të imët. Dualistët e pronës, nga ana tjetër, pretendojnë se një shpjegim i tillë reduktues nuk është i mundur. Eliminativistët mund të refuzojnë ekzistencën e vetive mendore, ose të paktën të atyre që korrespondojnë me kategoritë psikologjike popullore si mendimi dhe kujtesa. Gjendjet mendore luajnë një rol të rëndësishëm në fusha të ndryshme, duke përfshirë filozofinë e mendjes, epistemologjinë dhe shkencën konjitive. Në psikologji, termi përdoret jo vetëm për t'iu referuar gjendjeve individuale mendore të listuara më sipër, por edhe për një vlerësim më global të shëndetit mendor të një personi.

## Shiko edhe 
* Mendja

## Referime
Kompania publike

Një **kompani publike** është një kompani, pronësia e së cilës është e organizuar nëpërmjet aksioneve të aksioneve të cilat synohen të tregtohen lirisht në bursë ose në tregje pa bursë. Një kompani publike (e tregtuar publike) mund të listohet në bursë (kompani e listuar), e cila lehtëson tregtimin e aksioneve, ose jo (kompani publike e palistuar). Në disa juridiksione, kompanitë publike mbi një madhësi të caktuar duhet të listohen në një bursë. Në shumicën e rasteve, kompanitë publike janë ndërmarrje private në sektorin privat, dhe “publike” thekson raportimin dhe tregtimin e tyre në tregjet publike.

Kompanitë publike formohen brenda sistemeve juridike të shteteve të veçanta dhe po ashtu edhe shoqatat dhe emërtimet formale, të cilat janë të dallueshme dhe të ndara në shtetin ku ata banojnë. Në Shtetet e Bashkuara, për shembull, një kompani publike është zakonisht një lloj korporate, megjithëse një korporatë nuk duhet të jetë një kompani publike. Në Mbretërinë e Bashkuar, zakonisht është një kompani publike e kufizuar (PLC). Në Francë, është një kompani anonime (SA). Në Gjermani, është një Aktiengesellschaft (AG). Ndërsa ideja e përgjithshme e një kompanie publike mund të jetë e ngjashme, dallimet janë domethënëse dhe janë në thelb të mosmarrëveshjeve të së drejtës ndërkombëtare në lidhje me industrinë dhe tregtinë.

## Shiko edhe 
* Kompania private

## Referime
Kompania private

Një **kompani private** është një kompani aksionet e së cilës dhe të drejtat ose detyrimet e lidhura me to nuk ofrohen për abonim publik ose nuk negociohen publikisht në tregjet e tyre përkatëse të listuara. Në vend të kësaj, aksionet e kompanisë ofrohen, zotërohen, tregtohen ose shkëmbehen privatisht, të njohura edhe si "over-the-counter". Kushtet e ndërlidhura janë organizata e palistuar, kompani e pakuotuar dhe kapitali privat.

Kompanitë private janë shpesh më pak të njohura se sa homologët e tyre të tregtuar publikisht, por ende kanë një rëndësi të madhe në ekonominë botërore. Për shembull, në vitin 2008, 441 kompanitë më të mëdha private në Shtetet e Bashkuara përbënin 1.8 trilion dollarë të ardhura dhe punësonin 6.2 milionë njerëz, sipas Forbes.

Në përgjithësi, të gjitha kompanitë që nuk janë në pronësi të qeverisë klasifikohen si ndërmarrje private. Ky përkufizim përfshin si kompanitë publike ashtu edhe ato private, pasi investitorët e tyre janë individë.

## Shiko edhe 
* Kompania publike

## Referime
Grand Theft Auto: Liberty City Stories

parapamje|Logoja e GTA Liberty City Stories.
***Grand Theft Auto: Liberty City Stories** *është loja e njëmbëdhjetë në serinë Grand Theft Auto, e krijuar nga Rockstar North në bashkëpunim me Rockstar Leeds dhe u shpërnda nga Rockstar Games në 2005. Loja u krijua kryesisht për sistemin PlayStation Portable (PSP), PlayStation 2 (PS2) i lançuar në 2006. Për shkak të shitjeve të tij të shkëlqyera, ai u lançua edhe për pajisjet iOS, Android dhe Fire OS më 17 dhjetor 2015, 11 shkurt 2016 dhe 11 mars 2016, respektivisht. Në shtator 2017, ESRB regjistroi "Liberty City Stories" për publikim të ardhshëm në PlayStation 4, por pa datë lëshimi që nga sot. Deri më sot, mbetet e pakonfirmuar nëse loja do të vijë në PlayStation 4.

Në tetor 2023, u njoftua një ripublikim i titullit së bashku me *Grand Theft Auto: Chinatown Wars* si pjesë e përfitimeve të anëtarësimit në *GTA+*, versioni është i celularit pajisjet e lançuara në 2015 dhe 2016.

Loja është titulli i katërt 3D në seri që lëshohet për pajisjet e dorës dhe vepron si një spin-off në Grand Theft Auto III të vitit 2001, duke përdorur të njëjtën vendosja si Liberty City (një parodi imagjinare e qytetit të Nju Jorkut). Historia me një lojtar, e vendosur në vitin 1998, ndjek mafiozin Toni Cipriani, një personazh i prezantuar për herë të parë në Grand Theft Auto III dhe përpjekjet e tij për t'u ngjitur në radhët e familjes së krimit Leone, ndërsa ngadalë përfshihet në një pushtet. lufta mes banorëve të qytetit dhe organizatave të ndryshme mafioze. Versioni PSP i lojës përfshin gjithashtu një modalitet multiplayer mbi një rrjet pa tel ad hoc, duke lejuar deri në gjashtë lojtarë të marrin pjesë në disa mënyra të ndryshme të lojës.

Liberty City Stories mori vlerësime përgjithësisht pozitive nga kritikët dhe ishte një sukses komercial, duke shitur mbi 8 milionë kopje deri në mars 2008. Ajo u pasua në tetor 2006 nga Grand Theft Auto: Vice City Stories, një spin off nga Grand Theft Auto: Vice City nga 2002.

## Referime
Madhështia

[parapamje|300x300px|Përmendorja e [Skënderbeu|Skënderbeut në Prishtinë.]]
**Madhështia** është një koncept i një gjendje epërsie të jashtëzakonshme që prek një person ose objekt në një vend ose zonë të caktuar. Madhështia gjithashtu mund t'i atribuohet individëve që zotërojnë një aftësi natyrore për të qenë më të mirë se të gjithë të tjerët. Një shembull i një shprehjeje të konceptit në një kuptim të kualifikuar do të ishte "Hektori është përkufizimi i madhështisë" ose "Napoleoni ishte një nga udhëheqësit më të mëdhenj të kohës së luftës". Në kuptimin e pakualifikuar mund të thuhet "George Washington arriti madhështinë brenda jetës së tij", duke nënkuptuar kështu se "madhështia" është një cilësi e caktuar dhe e identifikueshme. Zbatimi i termave "i madh" dhe "madhështi" varet nga perspektiva dhe gjykimet subjektive të atyre që i zbatojnë ato. Ndërsa në disa raste madhështia e perceptuar e një personi, vendi ose objekti mund të bihet dakord nga shumë njerëz, kjo nuk është domosdoshmërisht rasti, dhe perceptimi i madhështisë mund të kontestohet ashpër dhe shumë idiosinkratik.

Historikisht, në Evropë, sundimtarëve u jepej ndonjëherë atributi "i Madh", si tek Aleksandri i Madh, Frederiku i Madh, Alfredi i Madh dhe Katerina e Madhe. Duke filluar nga konsulli romak dhe gjeneral Pompei, u përdor gjithashtu ekuivalenti latin Magnus, si në Pompeius Magnus, Albertus Magnus dhe Carolus Magnus. Gjuha angleze përdor termin latin magnum opus, (fjalë për fjalë "vepër e madhe") për të përshkruar vepra të caktuara të artit dhe letërsisë.

Që nga publikimi i Gjeniut të Trashëgimtarit të Francis Galtonit në 1869, dhe veçanërisht me zhvillimin e përshpejtuar të testeve të inteligjencës në fillim të viteve 1900, ka pasur një sasi të madhe kërkimesh shkencore shoqërore të botuara në lidhje me çështjen e madhështisë. Pjesa më e madhe e këtij hulumtimi në fakt nuk e përdor termin i madh në përshkrimin e vetvetes, duke preferuar terma të tillë si eminenca, gjenialiteti, arritje e jashtëzakonshme, etj. Historikisht betejat kryesore intelektuale mbi këtë temë janë fokusuar rreth pyetjeve të natyrës kundrejt edukimit ose personit kundrejt kontekstit. Sot rëndësia e të dy dimensioneve pranohet nga të gjithë, por mosmarrëveshjet mbi rëndësinë relative të secilit reflektohen ende në variacionet në theksimet e kërkimit.

## Shiko edhe 
* Lavdia

## Referime
Vetëvlerësimi

**Vetëvlerësimi** është besimi në vlerën, aftësitë ose moralin e dikujt. Vetëvlerësimi përfshin besimet për veten (për shembull, "Unë jam i dashur", "Unë jam i denjë") si dhe gjendjet emocionale, të tilla si triumfi, dëshpërimi, krenaria dhe turpi. Smith dhe Mackie e përkufizojnë atë duke thënë "Vetë-koncepti është ajo që ne mendojmë për veten; vetëvlerësimi, është vlerësimi pozitiv ose negativ i vetvetes, si në mënyrën se si ndihemi për të (shih veten).

Konstrukti i vetëvlerësimit është treguar të jetë i dëshirueshëm në psikologji, pasi shoqërohet me një sërë rezultatesh pozitive, si arritjet akademike, kënaqësinë e marrëdhënieve, lumturinë dhe normat më të ulëta të sjelljes kriminale. Përfitimet e vetëvlerësimit të lartë mendohet të përfshijnë përmirësimin e shëndetit mendor dhe fizik, dhe më pak sjellje antisociale, ndërsa disavantazhet e vetëvlerësimit të ulët janë gjetur të jenë ankthi, vetmia dhe rritja e ndjeshmërisë ndaj abuzimit me substancat.

Vetëvlerësimi mund të zbatohet për një atribut specifik ose globalisht. Psikologët zakonisht e konsiderojnë vetëvlerësimin si një karakteristikë të qëndrueshme të personalitetit (vetëvlerësimi i tipareve), megjithëse ekzistojnë gjithashtu variacione normale, afatshkurtra (vetëvlerësimi shtetëror). Sinonimet ose pothuajse sinonimet e vetëvlerësimit përfshijnë: vetëvlerësimin, vetëvlerësimin, respektin për veten dhe integritetin për veten.

## Shiko edhe 
* Vlerësimi

## Referime
Grand Theft Auto: Vice City Stories

parapamje|Logoja e GTA Vice City Stories.
***Grand Theft Auto: Vice City Stories*** është një video-lojë aksion-aventure në botë e hapur e zhvilluar nga studiot Rockstar Leeds dhe Rockstar North dhe e shpërndarë nga Rockstar Games. Është loja e dhjetë në serinë Grand Theft Auto. Loja u shpall zyrtarisht më 10 maj 2006 gjatë E3 nga të dy Rockstar dhe Sony.

E vendosur brenda Vice City-t imagjinar (bazuar në Miami) në 1984, loja është një paraprirje e *Grand Theft Auto: Vice City* të vitit 2002 (bazuar në 1986) dhe ndjek shfrytëzimet e ish ushtari Victor "Vic" Vance, një personazh i vogël që fillimisht u shfaq në lojën në fjalë. Rockstar konfirmoi në mënyrë retroaktive se vëllai i Lance Vance i vrarë në sekuencën e hapjes së "Vice City" është Vic Perandoria kriminale së bashku me vëllain e tij Lance. Fillimisht duke synuar të mbledhë para për mjekimin e vëllait të tij të sëmurë, Pete, Vic hyn në konflikt me bandat rivale, bosët e drogës dhe armiq të tjerë.

## Referime
Mallkimi (hyjnor)

[parapamje|Gjykimi i Fundit (detaje), rreth 1431, nga [Fra Angelico që përshkruan mëkatarët duke u torturuar në ferr.]]
**Mallkimi** (nga latinishtja; *damnatio*) është koncepti i ndëshkimit dhe mundimit hyjnor në një jetë të përtejme për mëkatet që janë kryer, ose në disa raste, veprime të mira që nuk janë bërë në Tokë.

Në traditën fetare egjiptiane të lashtë, besohej se qytetarët do të recitonin 42 rrëfimet negative të Maatit, ndërsa zemra e tyre peshohej me pendën e së vërtetës. Po të ishte zemra e qytetarit më e rëndë se pendë, thuhej se do ta gllabëronte Amiti.

Zoroastrianizmi zhvilloi një koncept eskatologjik të një Gjykimi të Fundit të quajtur Frashokereti, ku të vdekurit do të ringjallen dhe të drejtët do të kalojnë nëpër një lumë qumështi ndërsa të ligjtë do të digjen në një lumë metali të shkrirë.

Fetë abrahamike si krishterimi kanë koncepte të ngjashme për njerëzit që përballen me gjykimin pas vdekjes për të përcaktuar nëse ata do të kalojnë përjetësinë në Gehena për mëkatin e tyre apo përjetësinë në parajsë. Një njeri i mallkuar "në mallkim" thuhet se është ose në ferr, ose jeton në një gjendje ku ata janë të divorcuar nga Parajsa dhe/ose në një gjendje turpi nga favori i Zotit.

Pas kuptimit fetar, fjalët mallkim dhe dreq janë një formë e zakonshme e profanitetit fetar, në kohët moderne shpesh të dobësuara semantikisht në statusin e pasthirrjeve.

## Shiko edhe 
* Mallkimi

## Referime
Grand Theft Auto IV: The Lost and Damned

***Grand Theft Auto IV: The Lost and the Damned** *është një episod i shkarkueshëm për videolojën *Grand Theft Auto IV*, për Xbox 360, PlayStation 3 dhe Microsoft Windows. Episodi u zhvillua nga Rockstar North dhe është i disponueshëm për shkarkim që nga 17 shkurt 2009. Më 13 prill 2010 u lëshua për PC dhe PlayStation 3 në Shtetet e Bashkuara dhe 16 prill 2010 në Evropë. Kategorizuar si një lloj loje e pavarur Stand Alone pasi nuk kërkon një kopje të *Grand Theft Auto IV* për t'u luajtur.

Episodi luan Johnny Klebitz, i cili u vra në 2013 pasi ai u godit në kokë nga Trevor. Ai është nënkryetar i bandës së motorëve në Liberty City The Lost. "*Johnny është një personazh shumë i ndryshëm nga Niko, me një kontekst të ndryshëm gjithashtu*," komentoi Dan Houser. Ky episod përfshin armë të reja, automjete, etj. Si dhe opsionet e lojës për modalitetin me shumë lojtarë. "Bërja e këtyre episodeve na ka lejuar të zgjerojmë përvojën narrative me botën e lojës në një mënyrë inovative," thotë Houser. Lajmet e tjera përfshijnë muzikë të re në stacionet radiofonike. Për më tepër, filli i komplotit të lojës lidhet me historinë e Niko Bellic dhe lidhet me historinë kryesore të aventurës në një moment.

## Referime
Vetëinteresi

**Vetëinteresi** është të jesh i shqetësuar në mënyrë të tepruar ose ekskluzivisht për veten ose përfitimin, kënaqësinë ose mirëqenien e dikujt, pavarësisht nga të tjerët.

Vetëinteresi është e kundërta e altruizmit ose vetëmohimit; dhe gjithashtu është kontrastuar (si nga C. S. Lewis) me egocentrizmin.

## Pikëpamje të ndryshme 
Implikimet e vetëinteresit kanë frymëzuar pikëpamje të ndryshme brenda konteksteve fetare, filozofike, psikologjike, ekonomike dhe evolucionare. Disa shembuj të hershëm të të menduarit "me vetëinteres" janë filozofitë egoiste të Yangizmit në Kinën e lashtë dhe të hedonizmit Kirenaik në Greqinë e lashtë. Yangistët ndoqën mësimet e Yang Zhu dhe mund të ishin ndikuar nga Taoizmi. Kirenaikët, të themeluar nga Aristippus i Kirenës, ishin skeptikë dhe materialistë (por ndoshta nominalisht paganë grekë). Thomas Hobbes, i cili gjithashtu mund të shihej si egoist, ishte një materialist, por gjithashtu mbështeti besnikërinë ndaj një qeverie të fortë dhe kishës shtetërore. Pikëpamjet e Friedrich Nietzsche dhe Max Stirner ofrojnë një lidhje më të afërt me egoistët modernë.

## Shiko edhe 
* Egoizmi
* Interesi
* Vetja

## Referime
Grand Theft Auto: The Ballad of Gay Tony

parapamje|Logoja e GTA: The Ballad of Gay Tony.
***Grand Theft Auto: The Ballad of Gay Tony*** është përmbajtja e dytë dhe e fundit e shkarkueshme për videolojën *Grand Theft Auto IV*, e lëshuar për Xbox 360, PS3 dhe Microsoft Windows. Ka qenë i disponueshëm për shkarkim që nga 29 tetori 2009. U lëshua më 13 prill 2010 për PC dhe PS3 në Amerika e Veriut dhe më 16 prill 2010. 2010 në Evrope. Kategorizuar si një lloj loje e pavarur Stand Alone pasi nuk kërkon një kopje të *Grand Theft Auto IV* për t'u luajtur.

Personazhi i zgjedhur për *Baladën e Gay Tony* është Luis Fernando López, një bandit domenikane dhe punonjës i impresarios legjendar të klubeve të natës Anthony Prince, i njohur gjithashtu si Gay Tony. Personazhi do të duhet të përcaktojë besnikërinë e tij, ndërsa në të njëjtën kohë të kërkojë kush është i sinqertë dhe kush është i rremë në një botë ku të gjithë kanë një çmim.

Përmbajtja e re e shkarkueshme e mbështet të gjithë historinë e saj në botën e jetës së natës, diçka shumë kontrastuese kur krahasohet me përmbajtjen e mëparshme të shkarkueshme që tregonte historinë e bandave të motoristëve. Ky fakt gjeneron shumë mundësi dhe misione të reja të lojës që nuk janë parë më parë.

Episodi u publikua në Xbox Live për çmimin prej 1600 Microsoft Points (20 €) më 29 tetor 2009.

## Referime
Egotizmi

**Egotizmi** përkufizohet si nxitja për të ruajtur dhe përmirësuar pikëpamjet e favorshme për veten dhe në përgjithësi paraqet një opinion të fryrë për veçoritë dhe rëndësinë e dikujt që dallohet nga vizioni i përforcuar i një personi për veten dhe rëndësinë e tij. Shpesh përfshin mbivlerësime intelektuale, fizike, sociale dhe të tjera. Egotisti ka një ndjenjë dërrmuese të rëndësisë së "unë" në lidhje me cilësitë e tyre personale.

## Karakteristikat 
Egotizmi është i lidhur ngushtë me një dashuri egocentrike për veten ose narcisizmin e imagjinuar. Egotistët kanë një tendencë të fortë për të folur për veten e tyre në një mënyrë vetëpromovuese dhe mund të jenë arrogantë dhe mburravecë me një ndjenjë madhështore të rëndësisë së tyre. Paaftësia e tyre për të njohur arritjet e të tjerëve i lë ata thellësisht vetë-promovues; ndërsa ndjeshmëria ndaj kritikës mund të çojë, nga ana e egotistëve, në tërbim narcisist ndaj një ndjenje fyerjeje.

Egotizmi ndryshon si nga altruizmi - ose nga sjellja e motivuar nga shqetësimi për të tjerët dhe jo për veten - dhe nga Egotizmi, ndjekja e vazhdueshme e interesit vetjak. Forma të ndryshme të "Egotizmit empirik" janë konsideruar në përputhje me Egotizmin, por nuk - gjë që është edhe rasti me Egotizmin në përgjithësi - kërkojnë një ndjenjë të fryrë të vetvetes.

## Shiko edhe 
* Egoizmi

## Referime