Loire-Atlantique

**Loire-Atlantique** (  ; para 1957: *Loire-Inférieure*,  Breton: *Liger-Atlantel* ; Ocitanisht: *Léger Atlantic* ; Shqip: *Luara Atlanike*) është një departament në rajonin Pays de la Loire në bregun perëndimor të Francës, i quajtur pas lumit Luarë dhe Oqeanit Atlantik . Ajo kishte një popullsi prej 1,429,272 banorësh në 2019. 

## Historia 
majtas|parapamje|250x250px| Rajonet historike të Bretanjës para 1790
Luara Atlantike është një nga 83 departamentet origjinale të krijuara gjatë Revolucionit Francez më 4 mars 1790. Fillimisht, ajo u emërtua **Loire-Inférieure**, por emri i saj u ndryshua në 9 mars 1957 në Luarë Atlantike (fr. Loire-Atlantique). 

Zona është pjesë e Dukatit historik të Britanisë dhe përmban atë që shumë njerëz ende e konsiderojnë kryeqytetin e Britanisë, Nantes . Megjithatë, gjatë Luftës së Dytë Botërore, qeveria e Vishisë krijoi një sistem prefekturash rajonale ku më 19 prill 1941 Luara Atlantike u përjashtua nga Rajoni i Britanisë dhe u bashkua me departamentet fqinje franceze, nën drejtimin e Angers .

Pas luftës këto ndryshime administrative u rizbatuan në ndryshimet e kufijve të vitit 1955 që synonin të optimizonin menaxhimin e rajoneve. Që atëherë ka pasur një sërë fushatash që pasqyrojnë një humor të fortë lokal për të riintegruar departamentin brenda Bretanjës.

## Gjeografia 
Luara Atlantike është pjesë e rajonit aktual të Pays de la Loire dhe është i rrethuar nga departamentet Morbihan, Ille-et-Vilaine, Maine-et-Loire dhe Vendée, me Atlantikun në perëndim.

### Qytetet kryesore 
Komuna më e populluar është Nantes, prefektura. Që nga viti 2019, ka 9 komuna me më shumë se 20,000 banorë: 

## Demografia 
Zhvillimi i popullsisë që nga viti 1801:

## Kultura 
Gjuha indigjene e Britanisë së Epërme është Gallo, një gjuhë neolatine e lidhur ngushtë me frëngjishten. Numri i folësve të gjuhës Gallo është në rënie të vazhdueshme që nga fillimi i shekullit të 20-të. Gjuha  as nuk është zyrtare e as nuk mësohet në arsimin fillor apo të mesëm. Në jug të *departamentit* ( Pays de Retz ), gjuha vendore ishte dialekti Poitevin .

Gjuha bretone, një gjuhë kelte, vendase në Britaninë e Poshtme, është folur historikisht në zonën perëndimore të Luarës Atlantike, dhe deri në vitin 1920 në Batz-sur-Mer . Kjo zonë ( Guérande, Le Croisic dhe La Baule ) ka një toponim mjaft breton: për shembull, *Guérande* e ka origjinën nga bretonishtja *Gwenn Rann* (vend i bardhë ose i pastër).

Traditat folklorike dhe muzikore të Bretanjës Lindore ose të Epërme janë përgjithësisht të ngjashme me ato të Bretanjës perëndimore ose të poshtme.

## Transporti 
parapamje| Trenat TGV dhe Interloire në Le Croisic
*Departamenti* vepron me rrjetin Lila ( fr ) të autobusëve ndërurbanë, të cilët lidhin fshatrat, qytetet dhe qytetet e tij. Zonat urbane të Nantës dhe Saint-Nazaire operojnë rrjetet e tyre të transportit urban, të njohur përkatësisht si TAN dhe STRAN ( fr ).

Me hekurudhë, trenat dhe autobusët rajonalë të TER Pays de la Loire lidhin qytetet dhe qytetet kryesore të Pays de la Loire dhe rajonet fqinje, duke përfshirë ato të Luarës Atlantike . Nanta është në rrjetin TGV, me trena me shpejtësi të lartë që shkojnë në Paris me LGV Atlantique në pak më shumë se 2 orë.

Aeroporti Nantes Atlantique, që ndodhet 8&nbsp;km në jugperëndim të qytetit të Nantes, i shërben *departamentit* dhe zonave përreth. Është aeroporti më i madh në Francën veriperëndimore, që lidhet me disa qytete franceze, afrikano-veriore dhe evropiane, si dhe me Montrealin në Kanada.

## Turizmi 

File:Feydeau_Nantes_2.JPG|Nantes
File:Batz-s-M_St_Guénolé.jpg|Dritare me xham të njollosur në kishën e Batz-sur-Mer
File:CroisicClocher.jpg|Le Croisic
File:Eglise_notre_dame_clisson.jpg|Clisson
File:Le_Pouliguen_Grande_Côte_1.jpg|Bregu afër Le Pouliguen