Xhibuti

**Xhibuti** (arabisht: جيبوتي‎ *Jībūtī*, frëngjisht: *Djibouti*), zyrtarisht **Republika e Xhibutit**, ndodhet në pjesën lindore të Afrikës dhe në pjesën lindore të vendit gjendet një dalje në Detin e Kuq. Kufirit tokësor i Xhibutit përshkohet nga kufiri me Eritrenë në veri, me Somalinë në jug-lindje, me Etiopinë në jug dhe perëndim të vendit.
## Historia 
Vendi i Xhibutit ka qene i banuar qe nga koha Neolite (peraferisht ne fillim te vitit 10,200 para eres sone). Sipas disa gjuhëtareve, popullatat te pare Afro-Aziatike kane ardhur ne kete rajon gjate kesaj periudhe qe nga "Urheimati" i cili perkthehet ne gjuhen Shqipe qe ti bien 'vendlindja origjinale', qe sot quhet Lugina e Nilit ose Lindja e Afert. Shkollaret te tjere propozojn qe familja AfroAziatike u zhvillua nga 'Situ' ne bririn e Afrikes (nje gadishull ne Afriken verilindore), dhe qe nga aty folesit e tyre u shperndan me pas.

## Politika 
## Gjeografia 
:***Artikulli kryesorë : Gjeografia e Xhibutit***
Sipërfaqja e përgjithshme e Xhibutit 23,000&nbsp;km2 prej së cilës 20&nbsp;km2 janë ujë. Xhibuti shtrihet rreth koordinatave gjeografike 11 30 ‘‘‘V’’’, 43 00 ‘‘‘L’’’.

Xhibuti ka një vijë bregdetare 314&nbsp;km të gjatë dhe vijë kufitare 516&nbsp;km.

Klima në Xhibut është shkretinore me temperatura të larta dhe thatësi.

Relievi i Xhibutit përshkohet nga malet në pjesën qendrore që e ndajnë vendin në dy rrafshnalta dhe në rrafshin bregdetarë. Pika më e ultë e relievit -155 m është në liqenin Asal-- (ang.: Lac Assal) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 2,028 metrave në vendin e quajtur Musa Aliu (ang.: Moussa Ali ).

## Ekonomia 
Ekonomia e shtetit

## Demografia 
Xhibuti është një shtet shumëetnik. Dy grupet më të mëdha etnike janë somalezët (60%) dhe afarët (35%). Klani somalez përbëhet kryesisht nga Issas dhe Gadabuursi. Të dyja këto janë nënklane të një klani më të madh të quajtur Dir, Issas janë pjesë e Madoobe Dir, ndërsa Gadabuursi janë pjesë e Madaluug Dir. Pesë përqind e popullsisë së mbetur së Xhibutit përbëhet kryesisht nga arabë, etiopianë dhe evropianë (francezë dhe italianë). Shumica e banorëve lokalë janë banorë urbanë, pjesa tjetër janë blegtorë.

Përveç kësaj, Xhibuti është një komb shumëgjuhësh. Shumica e popullsisë flet somalisht (297,000 folës) ose afarisht (99.200 folës), si gjuhë të parë, të cilat janë gjuhët amtare të grupeve etnike somaleze dhe afare, respektivisht. Të dyja gjuhët i përkasin familjes afro-aziatike. Ka dy gjuhë zyrtare në Xhibuti: arabishtja (afro-aziatik) dhe frëngjishtja (indo-evropiane). Arabishtja është e një rëndësie shoqërore, kulturore dhe fetare. Rreth 36.000 banorë lokalë flasin dialektin Ta'izzi-Adeni arabe, i njohur gjithashtu si arabishtja e Xhibutit. Frëngjishtja është trashëguar nga periudha koloniale dhe është gjuha kryesore e mësimit. Rreth 10.200 Djiboutians flasin atë si një gjuhë e parë. Gjuhët emigrant përfshijnë Omani Arabic (38.900 folës), (Amharic 1400 folësit), greke (1,000 folës) dhe 600 Hindi (folës).
Xhibuti i ka : 724.622 (korrik 2009 )
krahasim vend në botë: 163.
* Struktura e moshës:

0-14 vjet: 36,3% (131.878 meshkuj / femra 131449)

15-64 vjet: 60,4% (194.503 meshkuj / femra 243495)

65 vjeç e lart: 3,2% (10.462 meshkuj / femra 12835) (2009 ).

Mosha Mediana:

e pergjithshme: 18,1 vite

mashkuj: 18,5 vjet

femra: 17,8 vjet (2009 )
.
* Shkalla e rritjes së popullsisë:

2,164% (2009 )

krahasim vend në botë: 46

* Shkalla e lindshmerisë:

26,34 lindje / 1000 banor(2009 )

radhitet në vendin e 61 në botë
.

* Shkalla e vdekshmerisë:

8,53 vdekje / 1000 popullsisë (korrik 2009 )

radhitet në vendin e 91 në botë.

* Urbanizimi:

popullsisë urbane: 87% e popullatës së përgjithshme (2008)

Shkalla e urbanizimit: Norma vjetore 2,2% e ndryshimit (2005-10 ).

* Struktura gjinore:

në lindje: 1,03 mashkull (a) / femra

nën 15 vjeç: 1,01 mashkull (a) / femra

15-64 vjet: 1,07 mashkull (a) / femra

65 vjeç e lart: 1,01 mashkull (a) / femra

Popullsia totale: 1,04 mashkull (a) / femra (2009 ).

* Shkalla e vdekshmërisë së foshnjeve:

i përgjithshëm: 58,33 vdekje / 1000 lindje të gjalla

radhitet në vendin e 41 në botë

mashkull: 66,41 vdekje / 1000 lindje të gjalla

femra: 50,01 vdekje / 1000 lindje të gjalla (2009 ).

* Jetëgjatësia :

Popullsia totale: 60,32 vjet

radhitet në vendin e 183 në botë

mashkull: 57,93 vjet

femra: 62,79 vjet (2009 )

* Koeficientët total të fertilitetit:

2,92 fëmijët e lindur / grua (2009 ).

radhitet në vendin e 77 në botë

## Kultura 
Kultura e Shtetit

## Të tjera 
* Telekomunikacioni
* Transporti
* Ushtria
* Pushime

## Burime të informacioneve 
## Lidhje të jashtme 
* Qeveria	:Frengjishte mirre si flete zyrtare
* Kryetari	:
* Parlamenti	:
* Ministria	:
----
			
----