Dion Kasi

**Dion Kasi** ose **Cassius Dio** (155 - 235) ose **Lucius Cassius Dio** ( Greqisht : Δίων Κάσσιος) ishte një historian dhe burrë shteti romak me origjinë greke. Ai shkroi 80 vëllime të historisë mbi Romën e lashtë, duke filluar me ardhjen e Eneas në Itali. Vëllimet dokumentuan themelimin pasues të Romës (753 para Krishtit), formimin e Republikës (509 p.e.s) dhe krijimin e Perandorisë (31 para Krishtit), deri në 229 pas Krishtit. Shkruar në greqishten e lashtë mbi 22 vjet, vepra e Dion Kasit përfshin rreth 1.000 vjet histori. Shumica nga 80 librat e tij kanë mbijetuar të paprekur, ose si fragmente, duke u dhënë studiuesve modernë një këndvështrim të hollësishëm mbi historinë romake. 

## Veprat 
Fragmentet e 36 librave të parë, siç janë përmbledhur, përbëhen nga katër lloje: 

# *Fragmenta Valesiana* : fragmente që u shpërndanë nëpër shkrimtarë të ndryshëm, studiues, gramatikë dhe leksikografë, dhe u grumbulluan nga Henri Valois . 
# *Fragmenta Peiresciana* : ekstrakte të mëdha, të gjetura në pjesën me titull "Për virtytet dhe veset", të përfshira në koleksion, ose bibliotekë portative, të përpiluar me urdhër të Konstandinit VII Porfirogjenit. Dorëshkrimi i kësaj i përkiste Nicolas-Claude Fabri de Peiresc . 
# Fragmentet e 34 librave të parë, të ruajtura në pjesën e dytë të së njëjtës vepër të Kostandinit, me titull "Për ambasadat". Këto njihen me emrin *Fragmenta Ursiniana*, sipas dorëshkrimit në të cilin ato u gjetën në Siçili nga Fulvio Orsini . 
# *Excerpta Vaticana* nga Angelo Mai : Përmban fragmente të librave 1 deri 35 dhe 61 deri 80. Për më tepër, përfshihen fragmente të një vazhduesi të panjohur të *Dios* ( *Anonymus post Dionem* ), të identifikuar përgjithësisht me historianin e shekullit VI, Peter Patrician ; këto datojnë nga koha e Kostandinit. Fragmente të tjera nga Dio që lidhen kryesisht me 34 librat e parë u gjetën nga Mai në dy MSS të Vatikanit ;; këto përmbajnë një koleksion që u përpilua nga Maximus Planudes . Analet e Joannes Zonaras përmbajnë gjithashtu ekstrakte të shumta nga Dioni. 

Dioni u përpoq të imitojë Thukididin në stilin e tij të të shkruarit. Stili i Dion Kasit, ku duket se nuk ka korruptim të tekstit, është përgjithësisht i qartë edhe pse i plotë me latinizma . Shkrimi i Dionit u mbështet nga një sërë rrethanash personale, me anë të së cilës ai ishte në gjendje të vëzhgonte ngjarje të rëndësishme të Perandorisë në vetën e parë, ose kishte kontakte të drejtpërdrejta me figurat kryesore që ishin të përfshira. 

## Shih edhe 
* Taciti 
* Ilirët - Iliria 
* Kryengritja e madhe ilire 

## Literatura 
* Aalders, G. J. D. 1986. "Cassius Dio and the Greek World." *Mnemosyne* 39: 282–304.
* Baltussen, Han. 2002. "Matricide Revisited: Dramatic and Rhetorical Allusion in Tacitus, Suetonius and Cassius Dio." *Antichthon* 36: 30–40.
* Burden-Strevens, C. and Lindholmer, M. O. 2018 (eds.). ''Cassius Dio's Forgotten History of Early Rome: The Roman History*. Leiden: Brill.
* Eisman, M. M. 1977. "Dio and Josephus: Parallel Analyses." *Latomus* 36: 657–673.
* Fromentin, V., Bertrand, E. Coltelloni-Trannoy, M., Molin, M and Urso, G. (eds.) 2016. *Cassius Dion: nouvelles lectures.'' Bordeaux: Ausonius.
* Gleason, Maud. 2011. "Identity Theft: Doubles and Masquerades in Cassius Dio's Contemporary History." *Classical Antiquity* 30.1: 33–86.
* Gowing, Alain M. 1990. "Dio’s Name." *Classical Philology* 85: 49–54.
* Kordos, Jozef. 2010. "Thucydidean Elements in Cassius Dio." *Acta Antiqua Academiae Scientiarum Hungaricae* 50.2-3:249-256.
* Lange, C. H. and Madsen, J. M. 2016 (eds.). *Cassius Dio: Greek Intellectual and Roman Politician*. Leiden: Brill.
* Mallan, C. T. 2013. "Cassius Dio on Julia Domna: A Study of the Political and Ethical Functions of Biographical Representation in Dio's Roman History." *Mnemosyne* 66.4-5: 734–760.
* McDougall, Iain. 1991. "Dio and His Sources for Caesar’s Campaigns in Gaul." *Latomus* 50: 616–638.
* Millar, F. G. B. 1964. *A Study of Cassius Dio.* Oxford: Oxford Univ. Press.
* Murison, C. L. 1999. *Rebellion and Reconstruction: Galba to Domitian: An Historical Commentary on Cassius Dio’s Roman History. Books 64–67 (A.D. 68–96).* Atlanta: Scholars Press.
* Reinhold, Meyer. 1988. ''From Republic to Principate. An Historical Commentary on Cassius Dio's Roman History Books 49-52 (36-29 B.C.).* Atlanta: Scholars Press.
* Swan, P.M. 2004. *The Augustan Succession. An Historical Commentary on Cassius Dio's Roman History Books 55-56 (9 B.C.-A.D.14).* Oxford: Oxford University Press.

## Lidhje të jashtme 
* Cassius Dio, *Roman History'' (English translation on LacusCurtius)
* Works by Cassius Dio at Perseus Digital Library
* Greek text and French Translation
* Dio Cassius: the Manuscripts of "The Roman History"
* Editio princeps: Dionis Romanarum historiarum libri XXIII, à XXXVI ad LVIII vsque (The Roman History) , Greek text edited by Robert Estienne, Paris, 1548. Held by the Corning Museum of Glass.
* Editio princeps of Xiphilinus's Epitome (Robert Estienne, Paris, 1551) at Google Books