Keira Knightley

**Keira Christina Knightley** (lindi më 26 mars 1985) është një aktore angleze. E njohur për punën e saj si në filma të pavarur ashtu edhe në filma të suksesshëm, veçanërisht në drama historike, ajo ka marrë disa vlerësime, duke përfshirë nominimet për dy Academy Awards, tre British Academy Film Awards, dhe një Laurence Olivier Award. Në vitin 2018, ajo u emërua një OBE në Pallatin Buckingham për shërbimet ndaj dramës dhe bamirësisë.

E lindur në Londër nga aktorët Will Knightley and Sharman Macdonald, Knightley mori një agjent në moshën gjashtë vjeçare dhe fillimisht punoi në reklama dhe filma televizivë. Ajo pati një rol të vogël si Sabé në operën hapësinore *Star Wars: Episode I – The Phantom Menace* (1999). Zbulimi i saj erdhi kur ajo luajti një futbolliste të vogël në filmin sportiv *Bend It Like Beckham* (2002), dhe vazhdoi të fitojë yll global për rolin e Elizabeth Swann në serialin fantazi  *Pirates of the Caribbean*, duke filluar më 2003. Ajo u shfaq në komedi romantike *Love Actually* (2003) dhe u etiketua si një yll adoleshent premtues.

Për portretizimin e saj të Elizabeth Bennet në romancën *Pride & Prejudice* (2005), Knightley u nominua për Acdemy Award për Aktoren më të Mirë. Ajo luajti në disa pjesë të tjera të periudhës, duke luajtur një interes të ndërlikuar dashurie në *Atonement* (2007), shijuesen Georgiana Cavendish në *The Duchess* (2008), dhe socialite titullare në *Anna Karenina* (2012). Ajo u fut në dramat bashkëkohore, duke u shfaqur si një muzikante aspiruese në *Begin Again* (2013) dhe një studente e mjekësisë në *Jack Ryan: Shadow Recruit* (2014). Knightley u rikthye në filmat historikë duke luajtur rolin e Joan Clarke në *The Imitation Game* (2014), duke i dhënë asaj një nominim për Acdemy Award për Aktoren më të Mirë Dytësore dhe luajti si shkrimtarja me të njëjtin emër në *Colette* (2018).

Në skenë, Knightley është shfaqur në dy produksione të West End: *The Misanthrope* në vitin 2009, i cili i dha asaj një nominim për Olivier Award, dhe ''The Children's Hour* më 2011. Ajo gjithashtu luajti si heroina me të njëjtin emër në produksionin e Broadway të 2015 të *Thérèse Raquin*. Knightley është e njohur për qëndrimin e saj të hapur për çështjet sociale dhe ka punuar gjerësisht me Amnesty International, Oxfam, dhe Comic Relief. Ajo është e martuar me muzikantin James Righton dhe kanë dy vajza.

## Jeta e hershme dhe edukimi 
Keira Christina Knightley lindi më 26 mars 1985 në periferi të Londrës në Teddington, tek aktorët Will Knightley and Sharman Macdonald. Ajo duhej të quhej "Kiera", forma e përmbledhur e "Kira", sipas patinatores sovjetike Kira Ivanova, të cilën babai i saj e admironte; megjithatë, Macdonald e shkroi gabim emrin kur ajo regjistroi certifikatën e lindjes së vajzës së saj, duke shkruar *e* përpara *i*. Babai i saj është anglez dhe nëna e saj është me prejardhje skoceze dhe uellsiane. Knightley ka një vëlla më të madh, Caleb. Macdonald punoi si dramaturge pasi karriera e saj e aktrimit mori fund. Prindërit e Knightley hasën vështirësi të konsiderueshme financiare pas lindjes së vëllait të saj; babai i saj, një aktor "i mesëm", ra dakord për një fëmijë të dytë vetëm nëse nëna e saj shiste fillimisht një skenar. Megjithatë, shkallët e ndryshme të suksesit të prindërve të saj nuk e penguan kureshtjen e Knightley për profesionin. Macdonald i prezantoi fëmijët e saj në teatër dhe balet shumë herët. Kjo frymëzoi interesin e Knightley për aktrimin.

Knightley ndoqi Teddington School. Ajo u diagnostikua me disleksi në moshën gjashtë vjeçare, por në moshën njëmbëdhjetëvjeçare, me mbështetjen e prindërve, thotë ajo, "ata menduan se e kisha kaluar mjaftueshëm". Ajo është ende një lexuese e ngadaltë dhe nuk mund të lexojë me zë të lartë.[12] Knightley ka thënë se ajo ishte "e vetme në lidhje me aktrimin". Në moshën tre vjeçare, ajo kërkoi të merrte një agjent si prindërit e saj dhe siguroi një në gjashtë. Kjo bëri që ajo të merrte një numër pjesësh të vogla në drama televizive. Ajo luajti në një numër prodhimesh lokale amatore, të cilat përfshinin *After Juliet*, shkruar nga nëna e saj dhe *United States*, shkruar nga mësuesi i saj i dramës. Knightley filloi studimet e saj A-Levels në Esher College, por u largua pas një viti për të ndjekur një karrierë aktrimi. Miqtë e nënës së saj e inkurajuan atë të shkonte në shkollën e dramës, të cilën ajo e refuzoi për arsye financiare dhe profesionale.

## Karriera 
### 1993–2002: Fillimet dhe përparimi i karrierës 
Pasi mori një agjent në moshën gjashtë vjeçare, Knightley filloi të punonte në reklama dhe role të vogla televizive. Paraqitja e saj e parë në ekran ishte në episodin televiziv *Screen One* të vitit 1993 të titulluar "Royal Celebration". Më pas ajo luajti Natasha Jordan, një vajzë e re, nëna e së cilës është e përfshirë në një lidhje jashtëmartesore, në dramën romantike *A Village Affair* (1995). Pasi u shfaq në një sërë filmash televizivë nga mesi deri në fund të viteve 1990, duke përfshirë *Innocent Lies* (1995), *The Treasure Seekers* (1996), *Coming Home* (1998), dhe *Oliver Twist* (1999), Knightley arriti roli i Sabé, shërbëtorja dhe dredhia e Padmé Amidala, në filmin fantastiko-shkencor të vitit 1999, *Star Wars: Episode I – The Phantom Menace''. Dialogu i saj u dublua nga Natalie Portman, e cila luajti Padmé. Knightley u hodh në rol për shkak të ngjashmërisë së saj të ngushtë me Portman; edhe nënat e dy aktoreve kishin vështirësi t'i dallonin vajzat e tyre kur ato ishin të grimuara.

Në rolin e saj të parë madhor, filmi televiziv i Walt Disney Productions në vitin 2001 *Princess of Thieves*, Knightley luajti vajzën e Robin Hood. Në përgatitje për pjesën, ajo u stërvit për disa javë në gjuajtje me hark, skermë dhe kalërim. Njëkohësisht, ajo u shfaq në *The Hole*, një thriller që u publikua drejtpërdrejt në video në SHBA. Regjisori i filmit Nick Hamm e përshkroi atë si "një version i ri i Julie Christie". Knightley mori gjithashtu rolin e Lara Antipova në adaptimin e miniserisë së vitit 2002 të *Doctor Zhivago*, me komente pozitive dhe vlerësime të larta. Në të njëjtin vit, Knightley luajti si një e droguar shtatzënë në filmin dramatik të Gillies MacKinnon *Pure*. Me Molly Parker dhe Harry Eden, filmi pati premierën e tij botërore në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Toronto 2002. Në një rishikim retrospektiv për AboutFilm.com, Carlo Cavagna vuri në dukje praninë e Knightley-t në ekran dhe shkroi se "[megjithëse Knightley] nuk ka gjysmën e aftësisë së Parker-it [...] ajo ka dridhur dhe zhavor [dhe] shkëlqen fort në Pure".

Knightley mori një rol të rëndësishëm kur ajo luajti në filmin komedi sportiv të Gurinder Chadha, *Bend It Like Beckham*, i cili ishte një hit në arkë në Mbretërinë e Bashkuar dhe SHBA Knightley portretizoi Jules, një lojtare futbolli tomboy që lufton kundër normave shoqërore që e bind shoqen e saj të ndjekë këtë sport. Filmi i befasoi kritikët të cilët ishin lavdërues për natyrën e tij "simpatike" dhe "frymëzuese", kontekstin social dhe performancat e kastit. Knightley dhe bashkë-ylli i saj Parminder Nagra tërhoqën vëmendjen ndërkombëtare për performancat e tyre; kritiku James Berardinelli, i cili ishte kryesisht lavdërues i filmit dhe kastit "energjik dhe të pëlqyeshëm", vuri në dukje se Knightley dhe Nagra sollën "shumë shpirt në personazhet e tyre të pëlqyeshëm në çast”. Për t'u përgatitur për rolet e tyre, ata iu nënshtruan tre muajve trajnim të gjerë futbolli nën trajnerin anglez të futbollit Simon Clifford. Knightley fillimisht ishte skeptike për projektin: në një intervistë me Tracy Smith ajo tha: "Mbaj mend që u thashë miqve se po bëja këtë film futbolli për vajza [...] Dhe askush nuk mendoi se do të ishte mirë."

### 2003–2007: *Pirates of the Caribbean* dhe njohja në mbarë botën 
Knightley portretizoi rolin e Elizabeth Swann, në filmin fantazi amerikan të vitit 2003 *Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl*. Filmi, i bazuar në atraksionin e parkut tematik të Disney, sillet rreth bukanerit famëkeq Jack Sparrow dhe farkëtarit Will Turner që shpëtojnë Swann, në zotërim të një medaljoni të artë të mallkuar, nga piratët e shekullit të 18-të. Producentët Jerry Bruckheimer dhe Gore Verbinski i dhanë Knightley-t për "cilësinë e saj të papërshkrueshme [...] që të kujton yjet e filmave nga kulmi i Hollivudit". Knightley nënvlerësoi punën e marifeteve të kërkuara dhe besonte se ajo do të ishte kryesisht ulur në karroca; në një moment gjatë xhirimeve, ajo qëndroi për dy ditë në një dërrasë dhe refuzoi ofertën e një marifeti për të kërcyer nga platforma për në skenë. Pavarësisht mburrjes me emrat e yjeve si Johnny Depp dhe Orlando Bloom dhe një buxhet prej 135 milionë dollarësh, *Pirates* pritej të dështonte në arkë. Vetë Knightley nuk ishte optimiste për perspektivat e saj. Filmi u hap në vendin e parë në arkë dhe u bë një nga publikimet me fitime më të larta të vitit, me të ardhura në mbarë botën prej 654 milionë dollarësh. Elvis Mitchell i *The New York Times* e krahasoi sigurinë fizike "të ashpër dhe të sigurt" të Knightley me atë të Nicole Kidman, ndërsa Keith Phipps i *The A.V. Club* e quajti atë dhe Bloom si drejtues tërheqës.

Gjithashtu në vitin 2003, Knightley u shfaq në komedinë romantike të Richard Curtis me *Love Actually*, duke shfaqur një kast ansambël, i cili përfshinte idhullin e saj të fëmijërisë Emma Thompson. Knightley luajti Juliet, një grua, burri i të fejuarës së së cilës është fshehurazi i dashuruar me të. Peter Travers i *Rolling Stone* kritikoi humbjen e talentit të Knightley në një rol "asgjë", ndërsa Megan Conner nga *The Guardian* vuri në dukje se filmi e ktheu Knightley në një emër të njohur. Knightley beson se trajektorja e filmit është "e jashtëzakonshme", duke pasur parasysh se popullariteti i tij u rishfaq disa vjet pas publikimit të filmit. Publikimi i vetëm i Knightley në vitin 2004 ishte filmi historik *King Arthur*, ku ajo luajti Guinevere, një mbretëreshë luftëtare dhe gruaja e personazhit titullar. Pjesa kërkonte që ajo të mësonte boks, gjuajtje me hark dhe kalërim. Kritiku A. O. Scott lavdëroi Knightley-n për "e hedhur[n] veten trupërisht në çdo skenë". Megjithëse filmi mori vlerësime të pafavorshme, shtati i Knightley-t si interpretues u rrit; ajo u votua nga lexuesit e revistës Hello si ylli adoleshent më premtues i industrisë, dhe u shfaq në artikullin e revistës *Time*, i cili thoshte se ajo dukej e përkushtuar për të zhvilluar veten si një aktore serioze dhe jo si një yll filmi.

[parapamje|upright|Knightley duke marrë pjesë në premierën e *[Pride and Prejudice (film 2005)|Pride & Prejudice* në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Toronto 2005; roli i dha Knightley nominimin e saj të parë Academy Award]]

Knightley u shfaq në tre filma në vitin 2005, i pari prej të cilëve ishte thriller psikologjik *The Jacket*, me bashkë-star Adrien Brody. Në një përmbledhje të përzier për *Empire*, Kim Newman shkroi se roli ishte ndryshe nga ato që ajo kishte marrë më parë: "duke dalë nga pajisjet e periudhës dhe duke folur amerikane, përpiqet të zgjerojë gamën e saj dhe është padyshim e mirë-përfituar". Knightley më pas luajti personazhin titullar në filmin aksion francez-amerikan të Tony Scott Domino *Domino*, bazuar në jetën e Domino Harvey. Publikimi i filmit u vonua në disa raste dhe, në daljen e tij eventuale në nëntor, ai mori komente negative dhe performoi dobët në arkë.

Publikimi më i suksesshëm i Knightley i vitit ishte *Pride & Prejudice*, një dramë periodike e bazuar në romanin e Jane Austen *Pride and Prejudice*. Regjisori Joe Wright i caktoi Knightley për natyrën e saj të çuditshme të kombinuar me një "mendje të gjallë" dhe sens humori. Knightley, e cila e kishte admiruar librin që në moshë të re, tha për karakterin e saj, "Bukuria e Elizabeth është se çdo grua që e lexon ndonjëherë librin duket se e njeh veten, me të gjitha gabimet dhe papërsosmëritë e saj." Duke shkruar për *The Guardian*, Peter Bradshaw etiketoi performancën e saj të "bukurisë, delikatesës, shpirtit dhe zgjuarsisë; në shkëlqimin dhe besimin e saj në rritje" dhe Derek Elley i *Variety* gjeti "forcën e saj të ndritshme" që të kujtonte një Audrey Hepburn të re. Knightley fitoi nominimet "Aktorja më e mirë në rolin kryesor" në [Golden Globe Award për Aktoren më të Mirë – Film Komedi ose Muzikal|Golden Globes]] dhe  Academy Awards për performancën e saj në moshën 20-vjeçare, duke u bërë kandidatja e tretë më e re për këtë të fundit. Sukseset e njëpasnjëshme të Knightley erdhën me një kontroll të shtuar të medias, dhe më vonë ajo pranoi se kishte pasur probleme me shëndetin e saj mendor gjatë kësaj periudhe.

Knightley u ftua të bashkohej me Akademinë e Arteve dhe Shkencave të Filmit, mes artistëve të tjerë në vitin 2006. Më vonë atë vit, ajo përsëriti rolin e saj si Elizabeth Swann në prodhimet e dytë dhe të tretë të serialit *Pirates of the Caribbean*. Dy vazhdimet u konceptuan në vitin 2004, me skenaristët Ted Elliott dhe Terry Rossio duke zhvilluar një hark tregimi që do të përfshinte të dy filmat. Komploti i filmave e sheh konventën e Swann Buck për të kërkuar aventura dhe për t'u bërë pirat dhe luftëtar i ashpër që të përputhet me aftësitë e Sparrow dhe interesit të saj të dashurisë, Turner. Këstet e vazhdimit i lejuan Knightley të studionte luftimin e shpatës, gjë që ajo kishte kërkuar ta bënte që nga filmi i parë. Pjesa e tretë e serisë, ''Pirates of the Caribbean: At World's End*, u publikua në maj të vitit të ardhshëm. A. O Scott e quajti performancën e saj "një vizion të guximit perandorak britanik, me një njollë intriguese të pamaturisë romantike që shfaqet drejt fundit".

Lidhja e vazhdueshme e Knightley me dramat e periudhës dha rezultate të ndryshme, siç shihet me dy nga publikimet e saj të vitit 2007, *Silk* të François Girard, dhe *Atonement* të John Wright, përshtatjet filmike artistike të romaneve nga Alessandro Baricco dhe Ian McEwan respektivisht. Projekti i parë dështoi në arkë, ndërsa ky i fundit u bë një sukses kritik dhe komercial. Knightley luajti Cecilia Tallis, më e madhja e dy motrave Tallis, e cila lufton me një romancë të kohës së luftës me interesin e saj të dashurisë, të luajtur nga James McAvoy. Ajo pranoi se ritmi në filmin më të vogël dhe më intim ishte një përshtatje në krahasim me ekskluzivitetin e *Pirates*. Ajo e admironte natyrën shumështresore dhe "magjepsëse" të sjelljes së personazhit të saj. Performanca e Knightley fitoi çmimin Empire për Aktoren më të Mirë, dhe fitoi nominimet e saj për çmimet BAFTA dhe Golden Globes, gjithashtu në kategoritë e aktores kryesore. Kritiku Richard Roeper, i cili mendonte se dyshja kryesore ishin "të shkëlqyera" në rolet e tyre përkatëse, ishte në mëdyshje nga dështimi i tyre për të marrë nominimet për Academy Award. Fustani jeshil i veshur nga Knightley gjatë skenës kulmore të filmit tërhoqi vëmendjen e madhe të shtypit dhe më pas u konsiderua si një nga kostumet më të mëdha në historinë e filmit.

## Imazhi publik 
[parapamje|upright|majtas|Knightley në [Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Toronto 2011|Festivaln Ndërkombëtar të Filmit në Toronto 2011]]

Jashtë ekranit, Geoffrey Macnab i *The Independent* e përshkruan Knightley si "të arsyeshme dhe vetë-përçmuese" Duke shkruar për *The New York Times*, Jesse McKinley deklaroi se Knightley është "e njohur për aftësinë e saj për të shkëlqyer dhe sharm në disa thekse", ndërsa bashkë-ylli i saj i *Thérèse Raquin*, Judith Light, vlerësoi "sjelljen e saj me këmbë në tokë, inteligjencën dhe sens humori”. edhe pse ajo ka pohuar të kundërtën. Gjatë viteve 2000, Knightley u përball me një "sasi të jashtëzakonshme vitrioli" nga shtypi. Ajo identifikohet me "shkëputjen e imazhit të feminitetit" dhe vlerëson "kafazin e hapur" të filmave të periudhës për të demonstruar një të tillë. Ajo ka kritikuar filmat e vendosur bashkëkohor, duke e konsideruar të tepruar përshkrimin e tyre të dhunës seksuale ndaj grave. Knightley njihet për rolet e saj kryesore "të forta femërore" Knightley shpesh është atribuar arketipit "Trëndafili anglez". Knightley është përfshirë disa herë në listën e "100 femrave më seksi në botë" të *FHM*, duke bërë paraqitjen e saj të parë në 2004 dhe kryesuese në listë në 2006; ajo u përfshi në çdo numër të mëvonshëm deri në vitin 2009. Ajo ishte pjesë e edicioneve amerikane të listës nga viti 2004 deri në 2006, dhe gjithashtu u vendos në vendin e nëntë në listën e *Maxim'' Hot 100 në vitin 2006.

## Filmografia 
### Television 
### Teatër 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*