Tahogjeneratori

Tahogjenerator quhet makina rrotulluese e clia në rast se mekanikisht rrotullohet me shpejtësi të rrotullimit n, në bornat dalëse të saj jep tensione që janë në përpjesëtim me shpejtësinë e rrotullimit. Tahogjeneratori mundëson matjen e saktë të shpejtësisë së rrotullimit dhe bën që shpejtësia e rrotullimit, në proceset e matjeve dhe të rregullimit, të hyjë si madhësi elektrike.
## Llojet e tahogjeneratorëve 
### Tahogjeneratori i rrymës së vazhduar 
Tahogjenerator i rrymës së vazhduar sipas funskisonit është i njëllojtë me gjeneratorin e rrymës së vazhduar me fluks të eksitimit konstant. Në këtë rast *f.e.m.* e induktuar në gjenerator është në përpjestim me shpejtësinë e rrotullimit. Fluksi konstant realizohet me eksitim të pavarur (Fig.) apo me magnet të përhershëm. Në mënyrë që ndryshimi ndërmjet *f.e.m.* të induktuar dhe tensionit të matur me instrument të jetë sa më i vogël, rrymat e ngarkesës së tahogjeneratorit duhet të jenë sa më të vogla, kështu që reaksioni i armaturës nuk përfillet.
Tensioni përkatësisht *f.e.m.* e induktuar është në përpjestim me shpejtësinë e rrotullimit, pra: 

U\approx E=k_E \phi n=Kn

#### Konstruksioni 
Tahogjeneratori i rrymës së vazhduar përbëhet prej:
* Statorit me magnet permanent,
* Komutatorit, i cili rrotullohet me rotor,
* Rotorit, i cili rrotullohet me bobinën e mbështjellur prej hekurit dhe me komutatorin,
* Bobina, ku fundet e telave janë të lidhura me komutatorin dhe
* Terminalet dalëse.

### Tahogjeneratori i rrymës alternative 
Tahogjeneratorët me rrymë alternative, në stator kanë dy pështjella (Fig.), pështjellën e eksitimit A dhe pështjellën e sinjalit B, të zhvendosura në hapësirë nga njëra tjetra për këndin π/2.

Pështjellat e eskitimit të tahogjeneratorit me rrymë alternatikve lidhet në rrjetin e rrymës alternatikve me tension dhe frekuencë konstante. Në pështjellën e sinjalit lidhet aparati matës i shpejtësisë ose elementi matës i sistemit të rregullimit automatik. Rotori i tahogjeneratorir përgatitet me pështjellë në formë kafazi. Pështjella e eskitimit A krijon fluksin \phi_a, i cili është pulsues. Kur rotori është i palëvizshëm ky fluks në përshtjellën e rototir indukton *f.e.m.* transformuese. Rrymat që kalojnë në rotor për shkak të kësaj *f.e.m.* krijojnë një fluks të kundërt me fluksin \phi_a. Këto flukse, duke qenë në pozitë normale me boshtin e pështjellës së sinjalit, nuk induktojnë *f.e.m.* në të, d.m.th. për n=0 tensioni U_b=0. Gjatë rrotullimit të rotorit në pështjellën e tij induktohen *f.e.m.* rrotulluese, kështu që në rotor do të induktohet një sistem tjetër rrymash, i cili krijon fluksin \phi_b normal me fluksin \phi_a. Fluksi \phi_b pulson me të njëjtën frekuencë me fluksin \phi_a dhe indukton në pështjellën e sinjalit *f.e.m. *E_b. Vlera efektive e *f.e.m.* E_b është në përpjesëtim të drejtë me shpejtësinë e rrotullimit të rotorit.

#### Konstruksioni 
Tahogjeneratori i rrymës alternative përbëhet prej:
* Rotorit me magnet permanent,
* Statorit me pështjellat e tij dhe 
* Terminalet dalëse të tensionit alternativ

## Referimet  
# Gani Latifi, "Shndërrimi i Energjisë", Prishtinë 1997
# Përkufizimi dhe ndërtimi i Tahogjeneratorëve, http://elektronika-dasar.web.id/artikel-elektronika/definisi-dan-konstruksi-tacho-generator/