Plani i Jenës

[parapamje|*Shkolla e Planit të Jenës (Jenaplan-Schule)* në Jena - [Gjermani]]
**Plani i Jenës (Jena Plan)** është një koncept dhe sistem i organizimit të mësimdhënies i themeluar nga pedagogu gjerman Peter Petersen mes viteve 1923 - 1927.   Termi JenaPlan u krijua nga komiteti i Londrës për përgatitjen e takimit të 4-të të  Bursës së Edukimit të Ri  në Locarno në vitin 1927 mirëpo mbi bazën e pikëpamjeve pedagogjike të Peter Petersenit. Petersen zhvilloi konceptin e tij në Universitetin e Jenës (prej nga edhe emri), ku ai ishte drejtues i Departamentit të Pedagogjisë që nga viti 1923. 
## Karakteristikat themelore 
Idetë themelore të këtij plani janë: të nxënit përmes veprimit, bashkëpunimi dhe jeta komunale, përgjegjësia e përbashkët e fëmijëve dhe prindërve.  Format themelore të arsimit sipas qasjes së Planit të Jenës janë: 

* Mësimdhënia: mësimdhënie ndërdisiplinore, punë e lirë, zgjedhje e lirë e disiplinës, trajnime dhe mësime në disiplina speciale 
* Festat dhe festimet: rrethi i mëngjesit, festimet e mbylljes së javës, festat e ditëlindjeve, regjistrime, etj. 
* Diskutimet: tryeza të rrumbullakëta, raporte, bisedime, debate sqaruese etj. 
* Lojrat: lojëra të lira, lojëra mësimore, lojëra pauzë, lojëra gjimnastike, lojë teatrale: kjo mbështet zhvillimin e fëmijëve më të vegjël, mëson rregulla për sjelljen sociale, promovon vëmendjen 

Shkollat e Planit të Jenës funksionojnë sipas 20 parimeve themelore, p.sh. 

* Çdo qenie njerëzore është unike. Prandaj, çdo fëmijë dhe çdo i rritur ka një vlerë të pazëvendësueshme dhe një dinjitet të veçantë. 
* Çdo qenie njerëzore ka të drejtë të zhvillojë identitetin e vet / saj, pavarësisht origjinës etnike, kombësisë, mjedisit shoqëror, fesë, filozofisë ose aftësive / aftësive të kufizuara. 
* Çdo person gjithmonë njihet në tërësinë e tij / saj. Ai / ajo trajtohet në këtë mënyrë, kurdo që është e mundur. 
* Njerëzit duhet të punojnë për një shoqëri që respekton vlerën e pazëvendësueshme dhe dinjitetin e çdo qenieje njerëzore individuale. 
* Njerëzit duhet të punojnë për një shoqëri që ofron mundësi dhe stimuj për zhvillimin e identitetit të secilit person. 

Shkollat e Planit të Jenës në Gjermani, ndër të tjera janë: 

* *Evangelische Schule St. Marien* në Neubrandenburg 
* *Freie Comenius Schule* në Darmstadt 
* *Freie Schule LernZeitRäume* në Dossenheim (afër Heidelberg ) 
* *Jenaplanschule* në Rostock 
* *Jenaplanschule* në Hungen 
* *Jenaplan-Schule* në Nürnberg 
* *Jenaplan-Gymnasium* në Nürnberg 
* *Jenaplan-Schule* në Jena  
* *Jenaplan-Schule* në Weimar 
* *Kaleidoskop Jena - Jenaplanschule* në Jena (rrethi Lobeda)  
* *Punëtoria shkollore* në Dresden 
* *Lauterschule* në Suhl 

Shkollat e Planit të Jenës në Holandë ndër të tjera janë: 

* Peter-Petersenschool në Haren 
* JenaXL në Zwolle, Overijssel, Holandë 
* OBS De Woldstroom në Meppel, Drenthe, Holandë 
* OJS Het Palet në Hardenberg, Holandë 

Shkollat tjera Jenaplan ndodhen në Austri, Belgjikë, Japoni dhe në Tirolin e Jugut, Itali . 

## Shih edhe 
* Arsimi
* Shkolla
* Pedagogjia
* Universiteti i Jenës

## Referime 
## Literatura 
* Dietrich Benner, Herwart Kemper: *Theorie und Geschichte der Reformpädagogik. Teil 2: Die Pädagogische Bewegung von der Jahrhundertwende bis zum Ende der Weimarer Republik.* Beltz, Weinheim und Basel 2003, .
* Kees Both, Oskar Seitz (Hrsg.): *Jenaplan 21. Schulentwicklung als pädagogisch orientierte Konzeptentwicklung.* Schneider Hohengehren, 2010, .
* Robert Döpp: *„… doch irgendwie mittendrin …“: „Jena-Plan“ im Nationalsozialismus. Ein Beitrag zur „Alltagsgeschichte“ der NS-Zeit*. In: Uwe Hoßfeld, Jürgen John, Oliver Lemuth, Rüdiger Stutz (Hrsg.): *„Kämpferische Wissenschaft“. Studien zur Universität Jena im Nationalsozialismus*, Köln, Weimar 2003, S. 794–821.
* Hartmut Draeger: *Der niederländische Jenaplan. Beitrag zur Schulerneuerung in Europa*. In: *Kinderleben. Zeitschrift für Jenaplan-Pädagogik*, Heft 16, Dez. 2002, S. 34–46 & 61–71.
* Harald Eichelberger, Marianne Wilhelm (Hrsg.): *Der Jenaplan heute. Eine Pädagogik für die Schule von morgen.*, Studien Verlag, 2000, .
* Peter Fauser (Hrsg.), Jürgen John (Hrsg.), Rüdiger Stutz (Hrsg.), Christian Faludi (Mitarb.): *Peter Petersen und die Jenaplan-Pädagogik. Historische und aktuelle Perspektiven.* Franz Steiner Verlag, Stuttgart 2012, .
* Herwart Kemper: *Wie alternativ sind alternative Schulen?*, , S. 102–120.
* Timo Jacobs & Susanne Herker (Hrsg.), Jenaplan-Pädagogik in Konzeption und Praxis. Perspektiven für eine moderne Schule. Ein Werkbuch (mit über 50 Beiträgen, 550 Seiten) Baltmannsweiler 2018. .
* Ralf Koerrenz & Will Lütgert (Hrsg.): *Jena-Plan. Über die Schulpädagogik hinaus.* Weinheim 2001, .
* Ralf Koerrenz (Hrsg.): *Jena-Plan im Netzwerk internationaler Schulreform*, Jena 2007, .
* Ralf Koerrenz: *Schulmodell: Jena-Plan. Grundlagen eines reformpädagogischen Programms*. Paderborn 2011, .
* Hans Mieskes: *Jenaplan und Schulreform. Erläuterungen, Erwägungen, Erfahrungen*. Finken-Verlag, Oberursel 1966
* Jürgen Oelkers: *Reformpädagogik. Eine kritische Dogmengeschichte.* Beltz Juventa, Weinheim und München 2005, .
* Benjamin Ortmeyer: Mythos und Pathos statt Logos und Ethos. Zu den Publikationen führender Erziehungswissenschaftler in der NS-Zeit: Eduard Spranger, Herman Nohl, Erich Weniger und Peter Petersen. Habilitationsschrift Fachbereich Erziehungswissenschaft der Johann Wolfgang Goethe-Universität Frankfurt am Main. Frankfurt am Main 2008, .
* Hein Retter (Hrsg.): *Jenaplan-Pädagogik als Chance*, .
* Hein Retter: *Reformpädagogik und Protestantismus im Übergang zur Demokratie. Studien zur Pädagogik Peter Petersens.* Peter Lang-Verlag, Frankfurt/M. 2007, .
* Hein Retter: *Die Universitätsschule Jena. Zufluchtsort für bedrohte Kinder im Nationalsozialismus.* Städtische Museen Jena, Jena 2010, .
* Wolfgang Weidemann: *Jenaplan-Schulen in Hessen zwischen 1945 und 1965. Eine pädagogische Aufbereitung als Beitrag zur Schuldiskussion*, Zeitdruck, Fulda 1988, .

## Lidhje të jashtme 
* Gesellschaft für Jenaplanpädagogik in Deutschland e.V.
* Inventory case study by the OECD
* Jenaplan in South Tyrol