Pragmatika

**Pragmatika** është një nënfushë e gjuhësisë dhe e semiotikës që studion mënyrat në të cilat konteksti kontribuon në kuptim. Pragmatika përfshin teorinë e aktit të të folurit, ngulitjen bisedore, bisedën në bashkëveprim dhe qasjet e tjera për sjelljen e gjuhës në filozofi, sociologji, gjuhësi dhe antropologji.  Për dallim nga semantika, e cila shqyrton kuptimin që është konvencionale ose "e koduar" në një gjuhë të caktuar, pragmatika studion se si transmetimi i kuptimit varet jo vetëm nga njohuritë strukturore dhe gjuhësore ( gramatika, leksiku, etj.) e folësit dhe dëgjuesit, por edhe nga konteksti i shqiptimit,  çdo njohuri para-ekzistuese në lidhje me ata që janë të përfshirë, qëllimi i dhënë i folësit dhe faktorë të tjerë.  Në këtë drejtim, pragmatika shpjegon se si përdoruesit e gjuhëve janë në gjendje të kapërcejnë paqartësinë e dukshme pasi kuptimi mbështetet në mënyrën, vendin, kohën, etj. të një shqiptimi.  

Aftësia për të kuptuar kuptimin e synuar të një folësi tjetër quhet *kompetencë pragmatike* .    

## Etimologjia 
Fjala *pragmatikë* vjen nëpërmjet fjalës latine *pragmaticus* nga fjala greke πραγματικός (*pragmatikos*), do të thotë në mes të tjerave "i aftë për veprim", i cili vjen nga πρᾶγμα (*pragma*), "vepra, të veprojmë",(πράγμα/pragma moderne greke: një objekt, një gjë që mund të perceptohet nga shqisat) dhe që nga πράσσω (*prassō*/πραττω/pratto moderne greke),"për të bërë, për të vepruar, për të kaluar mbi të, për ta praktikuar, për të arritur".

## Origjina e fushës 
Pragmatika ishte një reagim ndaj gjuhësisë strukturore siç përshkruhet nga Ferdinand de Saussure. Në shumë raste, ajo u zgjerua me idenë e tij se gjuha ka një strukturë të analizueshme, e përbërë nga pjesë që mund të përcaktohen në lidhje me të tjerët. Pragmatika fillimisht u angazhua vetëm në studimin sinkronik, në krahasim me ekzaminimin e zhvillimit historik të gjuhës. Sidoqoftë, ajo hodhi poshtë nocionin se e gjithë kuptimi vjen nga shenjat që ekzistojnë thjesht në hapësirën abstrakte të *gjuhës*. Ndërkohë që është paraqitur edhe pragmatika historike. Kjo fusha nuk tërhoqi vëmendjen e gjuhëtarëve deri në vitet 1970, kur u shfaqën dy shkolla të ndryshme: mendimi pragmatik anglo-amerikan dhe mendimi pragmatik evro-kontinental (i quajtur edhe këndvështrimi perspektiv).  
## Shih edhe 
* Anafora
* Semiotika
* Semantika
* Gjuhësia
* Pragmatizmi
* John Dewey
* William James
* Charles Sanders Peirce 

## Referime 
## Literatura 
* Austin, J. L. (1962) *How to Do Things With Words*. Oxford University Press.
* Ariel, Mira (2008), *Pragmatics and Grammar*, Cambridge: Cambridge University Press.
* 
* Brown, Penelope, and Stephen C. Levinson. (1978) *Politeness: Some Universals in Language Usage*. Cambridge University Press.
* Carston, Robyn (2002) *Thoughts and Utterances: The Pragmatics of Explicit Communication*. Oxford: Blackwell.
* Clark, Herbert H. (1996) "Using Language". Cambridge University Press.
* Cole, Peter, ed.. (1978) *Pragmatics*. (Syntax and Semantics, 9). New York: Academic Press.
* Dijk, Teun A. van. (1977) *Text and Context.* *Explorations in the Semantics and Pragmatics of Discourse*. London: Longman.
* Grice, H. Paul. (1989) *Studies in the Way of Words*. Cambridge (MA): Harvard University Press.
* Laurence R. Horn and Gregory Ward. (2005) *The Handbook of Pragmatics*. Blackwell.
* Leech, Geoffrey N. (1983) *Principles of Pragmatics*. London: Longman.
* Levinson, Stephen C. (1983) *Pragmatics*. Cambridge University Press.
* Levinson, Stephen C. (2000). Presumptive meanings: The theory of generalized conversational implicature. MIT Press.
* Lin, G. H. C., & Perkins, L. (2005). Cross-cultural discourse of giving and accepting gifts. International Journal of Communication, 16,1-2, 103-12 (ERIC Collections in ED 503685 http://www.eric.ed.gov/PDFS/ED503685.pdf)
* Moumni, Hassan (2005). Politeness in Parliamentary Discourse : A Comparative Pragmatic Study of British and Moroccan MPs’ Speech Acts at Question Time. Unpub. Ph.D. Thesis. Mohammed V University, Rabat, Morocco.
* Mey, Jacob L. (1993) *Pragmatics: An Introduction*. Oxford: Blackwell (2nd ed. 2001).
* Kepa Korta and John Perry. (2006) *Pragmatics*. The Stanford Encyclopedia of Philosophy
* Potts, Christopher. (2005) *The Logic of Conventional Implicatures*. Oxford Studies in Theoretical Linguistics. Oxford: Oxford University Press.
* Robinson, Douglas. (2003). *Performative Linguistics: Speaking and Translating as Doing Things With Words*. London and New York: Routledge.
* Robinson, Douglas. (2006). *Introducing Performative Pragmatics*. London and New York: Routledge.
* Sperber, Dan and Wilson, Deirdre. (2005) Pragmatics . In F. Jackson and M. Smith (eds.) Oxford Handbook of Contemporary Philosophy. OUP, Oxford, 468-501. (Also available here.)
* Thomas, Jenny (1995) *Meaning in Interaction: An Introduction to Pragmatics*. Longman.
* Verschueren, Jef. (1999) *Understanding Pragmatics* . London, New York: Arnold Publishers.
* Verschueren, Jef, Jan-Ola Östman, Jan Blommaert, eds. (1995) *Handbook of Pragmatics*. Amsterdam: Benjamins.
* Watzlawick, Paul, Janet Helmick Beavin and Don D. Jackson (1967) *Pragmatics of Human Communication: A Study of Interactional Patterns, Pathologies, and Paradoxes*. New York: Norton.
* Wierzbicka, Anna (1991) *Cross-cultural Pragmatics.* *The Semantics of Human Interaction*. Berlin, New York: Mouton de Gruyter.
* Yule, George (1996) *Pragmatics* (Oxford Introductions to Language Study). Oxford University Press.
* Silverstein, Michael. 1976. "Shifters, Linguistic Categories, and Cultural Description," in Meaning and Anthropology, Basso and Selby, eds. New York: Harper & Row
* Wardhaugh, Ronald. (2006). "An Introduction to Sociolinguistics". Blackwell.
* Duranti, Alessandro. (1997). "Linguistic Anthropology". Cambridge University Press.
* Carbaugh, Donal. (1990). "Cultural Communication and Intercultural Contact." LEA.