Qarku i studentëvet shqiptarë dhe maqedono-rumunë

*Qarku i studentëvet shqiptarë dhe maqedono-rumunë* (e pasuar më 1902 nga shoqëria *Shpresa*) ishte një shoqëri kulturore e themeluar në janar të 1889-ës gjegjësisht e shndërrua në mars 1902 në Bukuresht, Rumani.

Gjatë viteve '80 të shekullit XVII, kryeqyteti i Rumanisë, gjithnjë e më shumë nga shumë shqiptarë shikohej si qendër zëvendësuese e kryeqytetit të Perandorisë Osmane e cila po ngushtonte rrethin e veprimtarisë pro shqiptare. Me themelimin e disa shoqërive kulturore shqiptare të regjistruara pranë administratës rumune fillon edhe zhvillimi i natyrshëm i konkurrencës ndërmjet këtyre shoqërive. Disa student me vendbanim në Rumani, pikëpamjet e të cilët ishin tjera nga dy blloqet - njëri i financuar nga Anastas Avran Lakçe dhe tjetri nga Nikoll Naço Korça - ata vendosën të mblidheshin dhe të formonin një shoqëri studentore të quajtur *Qarku i studentëve shqiptarë dhe maqedono-rumunë*. Prej këtyre studentëve në lokalin e vjetër e të vogël, veçohet ASDRENI që u zgjodh nënkryetarë dhe Kristo Dako që u zgjodh sekretarë. Si kryetarë i shoqërisë u zgjodh Pandeli Durmishi ndërsa në komitetn e saj ndër të tjerë merrnin pjesë Vasil Zografi, Filip Papajani, Akile Eftimiu, e të tjerë. Sipas burimeve të më vonshme në krijimin e kësaj shoqërie kishite ndikuar edhe diplomati spanjoll, markez Gjin Alardo Kastrioti i cili supozohet se kishte dhënë 1000 franga.

Kjo ishte një shoqëri e të rinjve mërgimtar dhe të rinjve të lindur në Bukuresht si gjeneratë e dytë e mërgatës. Të rinj me moshë dhe me veprimtarin e tyre e cila sjell risi në lëvizjen pro shqiptare ndër mërgatën në Rumani. Të rinjtë mblidheshin rregullisht nën drejtimin e kryesisë dhe fituan simpatinë e mërgatës të cilët e ndihmuan që të gjenin një vendtubim më të përshtatshëm. Ishin këto ndihma të prindërve të gjeneratës së dytë e, që brengoseshin për humbjen e gjuhës amtare dhe traditave ndër fëmijët e tyre.

Themeluesit e shoqërisë kujdeseshin që nëpërmjet ligjëratave të njihnin anëtarët dhe pjesëmarrësit e saj me të kaluarën shqiptare dhe me përpjektë e shqiptarëve për liri. Ndërsa për ruajtjen e traditës kulturore organizoheshin ballo në kopshte të stolisura me elemente kulturore shqiptare. Është për tu thënë se në këto organizime krah fotografisë së Skënderbeut vendosej edhe fotoja e një spanjolli që e financonte dhe pretendonte të jetë pasardhës i Skënderbeut. Në mbledhjet e kryesisë, ku zakonisht merrnin pjesë edhe anëtarët e komitetit, kuvendohej për çështje të ndryshme të kulturës, letërsisë, folklorit, zakoneve e adeteve dhe historisë shqiptare. Pas kuvendimeve për rekreacion lexoheshin vjersha të poetëve tanë të kohës apo të ndonjërit nga shoqëria.

Një vit më pas fillojnë të nxjerrin gazetën *La Renaissance albanaise * (*Përlindja shqiptare*). Në mars të vitit 1902 kjo shoqëri, shndërrohet në një shoqëri të re të quajtur *Shpresa*. Kjo gazetë ishte edhe sinjalizues i kryesisë për shtrirjen e shoqatës jo vetëm në Bukuresht por në tërë Rumaninë, ku banonin shqiptarët. Kështu në dhjetorë të vitit 1930-të fillojnë aksionet për jashtë Bukureshtit, si organizimi i ligjëratave në qytetin tjetër të Rumanisë, të mbushur me shqiptar, në Brailë, (një javë më vonë) në Konstancë.

Rrethanat e jetës së mërgimtarëve dhe padrejtësitë që i bëheshin atyre si dhe padrejtësitë ndaj vendlindjes bënin që kjo shoqëri të angazhohej edhe në vijën politike e cila veçohet në drejtim të padrejtësive që bënin pro-grekët nën këmishën e kishës ortodoks ndaj gjuhës shqipe.
 
Pas shtatë viteve të veprimtarisë, për shkaqe financiare mbyllet shoqëria *SHPRESA* e cila ishte regjistruar pranë administratës rumune pak kohë pas themelimit të saj. 
## Burim i të dhënave