Dhelpra korsake

**Dhelpra korsake** ( *Vulpes corsac* ), i njohur edhe thjesht si një **korsaku** , është një dhelpër e mesme që gjendet në stepat , gjysmë-shkretëtirat dhe shkretëtirat në Azinë Qendrore , duke filluar në Mongoli dhe Kinën verilindore . Që nga viti 2004, ajo është klasifikuar si më *pak shqetësuese* nga IUCN , por popullatat luhaten në mënyrë të konsiderueshme dhe numrat mund të bien dhjetëfish brenda një viti të vetëm.

## Pëshkrimi 
Dhelpra korsake është një dhelpër me madhësi të mesme, me një kokë dhe trup me gjatësi 45 deri 65 cm (18 deri 26 in), dhe një bisht 19 deri 35 cm (7,5 - 13,8 in) i gjatë. Të rriturit peshojnë nga 1.6 deri në 3.2 kilogram (3.5 deri në 7.1 lb). Ka lesh gri deri në të verdhë mbi pjesën më të madhe të trupit, me nënshartesa më të lehta dhe shenja të zbehta në gojë, mjekër dhe fyt. Gjatë dimrit, palltoja bëhet shumë më e trashë dhe më e butë në cilësi, dhe ka ngjyrë të kaltërosh, me një vijë më të errët që lëshon shpinën.

Për një dhelpër, ajo ka dhëmbë të vegjël dhe një kafkë të gjerë. Një burim pretendon se kjo specie mund të ngjitet në pemë . Raportohet të ketë shikim të fortë dhe dëgjim dhe një ndjenjë akute të erës. Ajo ka një numër gjëndash aromatike , disa prej të cilave prodhojnë erë të athët, edhe pse jo aq ekstreme sa ato që gjenden në disa specie të tjera *Vulpes* . Gjëndrat gjenden në rajonin anal, mbi bazën e bishtit, dhe në putrat dhe faqet. Dhelprat korsake në përgjithësi qëndrojnë larg larg trazirave njerëzore.

## Ekologjia dhe sjellja 
majtas|parapamje|Dhelpra korsake në gëzofin e saj veror
Si një përshtatje ndaj klimës së thatë në të cilën ata jetojnë, dhelprat korsake kanë nevojë për pak ujë për të mbijetuar, duke marrë pjesën më të madhe të lagështisë që u nevojiten nga ushqimi i tyre. Dietat e tyre përbëhen kryesisht nga insektet dhe brejtësit e vegjël, të tilla si volet , gerbilët , xherboat , hamsterat , dhe ketrat e tokës . Ata gjithashtu mund të hanë pre të mëdha herë pas here, duke përfshirë lepurin dhe pikat , dhe mund të ushqehen edhe me kërma dhe mbeturinat njerëzore. Edhe pse janë kryesisht mishngrënës, ata hanë herë pas here fruta dhe bimë të tjera, veçanërisht kur preja e kafshëve është e pakët. Grabitqarët natyrorë të dhelprave korsake përfshijnë ujqërit , shqiponjat, dhe bufat-shqiponjë . Sidoqoftë, speciet më të afërta të lidhura me dhelprën korsake është ndoshta dhelpra e rërës Tibetiane . Paraardhësi i menjëhershëm i dhelpër korsake besohet të jetë specia e zhdukur *Vulpes praecorsac* , e cila jetonte në Evropën qendrore gjatë Pleistocenit të hershëm .

## Kërcënimet 
Kërcënimi më i madh që paraqet dhelpra korsake është gjuetia. Ata janë vrapues të ngadaltë dhe kapen lehtësisht nga gjuetarët, dhe popullsia e tyre është zvogëluar në zonat ku ata janë gjuajtur shumë për leshin e tyre. Në fund të shekullit të 19-të, deri në 10,000 dhelpra u vranë çdo vit për tregtinë e gëzofit. Popullata e përgjithshme mbetet e shëndetshme, megjithatë, pasi dhelpra korsake ka provuar të jetë në gjendje t'i rezistojë presioneve të mëdha të gjuetisë, dhe habitatet e tyre mbeten të paprekura për shkak të dendësisë së ulët të popullsisë njerëzore në rangun e saj. Kërcënimi tjetër i tyre kryesor është katastrofat natyrore, të cilat mund të bëjnë që numri i dhelprave të bjerë 90% në disa zona, por popullsia shpesh rikuperohet shpejt. Që nga viti 2008 , dhelpra korsake është renditur si shqetësimi më i vogël në Listën e Kuqe të IUCN .

## Referime