open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Akademia "Rrënjët tona"

**Akademia "Rrënjët Tona"** është një organizatë jofitimprurëse e cila operon në përputhje me ligjin nr. 8788, datë 07.05.2001 "Për Organizatat Jofitimprurese" në Republikën e Shqipërisë. E themeluar me iniciativën e një grupi anëtarësh nismëtarë, kjo akademi përbën një forum të lirë dhe të pavarur për shqiptarët që janë të interesuar në promovimin dhe mbrojtjen e vlerave kombëtare.

## Misioni dhe Qëllimet
Qëllimi kryesor i Akademisë "Rrënjët Tona" është të ndikojë në politikat strategjike të shtetit shqiptar në mënyrë që të sigurojë mbrojtjen dhe promovimin e vlerave kombëtare. Përmes fushatave periodike sensibilizuese dhe aktiviteteve të tjera të organizuara, Akademia synon të mobilizojë komunitetin shqiptar për të ndërhyrë në proceset vendimmarrëse në nivel kombëtar.

## Struktura dhe Veprimtaria
Akademia "Rrënjët Tona" është një organizë jofitimprurëse dhe një entitet jo-qeveritar. Ajo operon pavarësisht nga ndikimi i partive politike dhe organizatave të tjera politike. Struktura e saj është e organizuar në përputhje me Statutin dhe Rregulloren e vet, të cilat parashikojnë një qeverisje demokratike dhe një proces vendimmarrjeje të hapur dhe transparent.

Drejtimin e Akademisë "Rrënjët Tona" e kryeson një këshill drejtues, i cili përbëhet nga personalitete të respektuara dhe të angazhuar në promovimin e kulturës dhe historisë së Shqipërisë. Këshilli drejtues drejton dhe koordinon veprimtarinë e akademisë në përputhje me misionin dhe qëllimet e saj.

Veprimtaria e Akademisë "Rrënjët Tona" përfshin organizimin e konferencave, seminarëve, debatit publik, publikimeve të studimeve dhe analizave, si dhe pjesëmarrjen aktive në debate dhe diskutime mbi çështje aktuale që kanë të bëjnë me identitetin kombëtar dhe historinë e Shqipërisë.

## Drejtuesit dhe Figurat Kryesore
Akademia "Rrënjët Tona" drejtohet nga një ekip i përkushtuar dhe të kualifikuar, të cilët janë:

Sazan Guri - një intelektual i njohur për kontributin e tij në studimin e historisë dhe kulturës shqiptare.

Fred Balaj - një intelektual dhe publicist i njohur për angazhimin e tij në promovimin e identitetit kombëtar dhe vlerave demokratike.

Stefan Pinguli - një aktivist dhe studiues i interesuar në çështjet e shoqërisë dhe politikës në Shqipëri.

Këta drejtues kryesore përcaktojnë strategjitë dhe rrugën e veprimit të Akademisë "Rrënjët Tona" në përputhje me qëllimet dhe misionin e saj.

## Përfundimi
Akademia "Rrënjët Tona" paraqet një platformë të rëndësishme për diskutimin dhe promovimin e vlerave kombëtare në Shqipëri. Përmes veprimtarisë së saj, ajo synon të mobilizojë dhe të ndërgjegjësojë komunitetin për rëndësinë e mbrojtjes së trashëgimisë kulturore dhe historike të kombit shqiptar.   

## Referime
Qarqet e Estonisë

parapamje|400px|Qarqet e Estonisë
**Qarqet** (Estonisht: *maakond*, shumës *maakonnad*) janë nënndarjet administrative shtetërore të Estonisë. Territori estonez përbëhet nga 15 qarqe, duke përfshirë 13 kontinental dhe 2 në ishuj. Qeveritë e qarqeve (*maavalitsus*) u shfuqizuan në fund të vitit 2017, me detyrat e tyre të ndara midis autoriteteve shtetërore dhe pushteteve vendore, dhe në ditët e sotme qarqet nuk kanë kompetenca të pavarura të rëndësishme. Qarqet përbëhen nga komunat e dy llojeve: komunat urbane (qyteza, *linnad*) dhe komunat rurale (famulli, *vallad*), të cilat me ligj u kërkohet të bashkëpunojnë në zhvillimin e qarkut të tyre.

## Lista
Mimoza Gjokutaj

**Mimoza Gjokutaj** (1955, Tiranë) është gjuhëtare, didakticiene, autore tekstesh, profesore universiteti, doktore shkencash. 

## Biografia 
Mimoza Gjokutaj lindi në Tiranë në vitin 1955. Pas shkollës fillore dhe të mesme pedagogjike në Tiranë, kreu studimet për gjuhë e letërsi në Institutin e Lartë Pedagogjik të Shkodrës (tani Universiteti i Shkodrës "Luigj Gurakuqi"), ku specializoi për gjuhën shqipe. Fillimisht ishte mësuese, arsimtare, pastaj punonjëse shkencore në Institutin e Studimeve Pedagogjike në Tiranë, drejtore e Qendrës Kombëtare të Trajnimit dhe Kualifikimit për Arsim dhe nga vitit 2008 profesore e gjuhës shqipe në Universitetin e Tiranës. Shquhet si autore ose bashkautore studimesh, monografish e tekstesh shkollore dhe atyre ndihmëse (gjuhë shqipe, abetare, didaktikë) të shkollës fillore, të mesme dhe universitet. Prej tyre dallohet sidomos kontributi i saj në hartimin e e abetareve të përbashkëta, mbarëkombëtare (2012 dhe 2022). Është nderuar me mirënjohje dhe medalje dhe është përfshirë në botimin e 2000 figurave të shquara të shek. XXI, botuar nga Qendra e Biografive Ndërkombëtare në Kembrixh.

## Publikime 
* *"Leximi 4"*, 1996, (bashkëautore)
* *"Probleme të mësimit të abetares"*, 1998
* *"Konceptimi i punës në klasat kolektive”*, 2003
* *"Abetare shkronjë pas shkronje",* 2008
* *"Didaktika e gjuhës shqipe",* 2009, 2012
* *“Fjalor termash në edukim"*, 2016
* *Abetare (Abetare e përbashkët Shqipëri-Kosovë)*. Pegi & Dukagjini, 2012, (bashkëautore).
* *Abetare pune*, (Abetare e përbashkët pune Shqipëri-Kosovë). Pegi & Dukagjini, 2012, (bashkëautore).
* *"Mësimi i gjuhës shqipe përmes veprimtarive krijuese e ndërvepruese,"*, (bashkëautore), Shkronjë pas shkronje, Tiranë, 2013
* *"Metoda: “Te mesojme gjuhen shqipe - për të huajtë"*, (bashkëautore), 2017
* *"Didaktika e gjuhes shqipe"* per klasat 1-5, 5-9, 10-12 (tekste universitare)

## Shih edhe 
* Arsimi në Shqipëri
* Universiteti i Tiranës

## Referime
Ilir Topi

* **Emër Mbiemër**: Ilir Topi
* **Datëlindja**:01.10.1970
* **Vendlindja**: Devoll
* **Edukimi**: I lartë/ Financë- Kontabilitet
* **Karriera politike**: Nuk ka të dhëna
* **Karriera profesionale**: ( Janar 2021) Drejtor i Mbledhjes së Detyrimeve të Papaguara, Rajoni Qendror; (2014-2021) Përgjegjës sektori, Drejtoria Rajonale Tatimore, Tiranë
* **E dhënë specifike**: Deputet nga lista shumëmërore e PS-së
Feja në Austri

Feja në Austri është kryesisht krishterimi, nga 68.2% e popullsisë së vendit sipas sondazhit kombëtar të vitit 2021 të kryer nga Enti i Statistikave të Austrisë.  Midis të krishterëve, 80.9% ishin katolikë, 7.2% ishin të krishterë ortodoksë (kryesisht i përkisnin Kishës ortodokse lindore), 5.6% ishin protestantë, ndërsa 6.2% e mbetur ishin të krishterë të tjerë, që i përkisnin besimeve të tjera të fesë ose që nuk i përkisnin ndonjë besimi. Në të njëjtin regjistrim, 8.3% e austriakëve deklaruan se feja e tyre ishte Islami, 1.2% deklaruan se besonin në fetë e tjera jo të krishtera (perfshirë Budizmin, Hinduizmin, Judaizmin dhe të tjerët), dhe 22.4% deklaruan se nuk i përkisnin asnjë feje.

 në Vienë.]]

## Demografia
### Statistika 1921–2021
## Islami
Për shkak të imigrimit, veçanërisht nga Ballkani dhe Turqia, numri i myslimanëve në Austri është rritur gjatë dekadave të fundit, me një numër të vlerësuar të myslimanëve prej 686,599, ose 7.9% të popullsisë totale që nga viti 2016, nga 4.2% në  2001.

## Të tjera 
* Feja në Gjermani
* Feja në Spanjë
* Feja në Francë
* Feja në Zvicër
## Referime 
* https://wayback.archive-it.org/all/20101113171616/http://www.statistik.at/web_de/statistiken/bevoelkerung/volkszaehlungen_registerzaehlungen/bevoelkerung_nach_demographischen_merkmalen/022894.html
* https://web.archive.org/web/20220516233026/https://www.statistik.at/web_de/static/bevoelkerung_nach_dem_religionsbekenntnis_und_bundeslaendern_1951_bis_2001_022885.pdf
Rënia e Jerikos

Siç është përshkruar në Librin e Jozueut të Biblës, **Beteja e Jerikos** ishte beteja fillestare i izraelitëve gjatë pushtimit të Kanaanit. Në përputhje me Jozuehu 6:1–27, muret e qytetit u rrëzuan pasi izraelitët marshuan rreth tyre një herë në ditë për gjashtë ditë, dhe shtatë herë në ditën e shtatë, duke bërë bërtitje në fund. Megjithatë, gërmimet në Tell es-Sultan, vendi i vjetër i Jerikonit biblik, nuk kanë zbuluar shenja të qytetit në kohën e pretenduar (fundi i epokës së bronzit). Kjo ka çuar në një pajtim midis studiuesve se historia mund të jetë produkt i propagandës nacionaliste të mbretërve më të vonshëm të Judës, që përpiqeshin të justifikonin pretendimet e tyre mbi territorin e Mbretërisë së Izraelit. Mungesa e dëshmive arkeologjike dhe qëllimet teologjike të Librit të Jozueut kanë bërë që disa arkeologë, si William G. Dever, ta shohin historinë e rënies së Jerikos si një "trillim i plotë".
Sing (film amerikan 2016)

Kendimi  është një film komedi muzikor i animuar amerikan i vitit 2016 , i prodhuar nga Studioja amerikane e animacionit  dhe e shpërndarë nga Pikturat Universale . Është shkruar dhe drejtuar nga Garth Jenings, bashkëdrejtuar nga Kristof Lourdelet dhe prodhuar nga Kris  Meledandri dhe Xhanet  Healy . I vendosur në një botë të banuar nga kafshë antropomorfe, filmi fokusohet në një pronar teatri në vështirësi, i cili organizon një konkurs kënge në një përpjekje për të parandaluar që teatri i tij të hyjë në mbyllje, si dhe se si konkursi ndërhyn në jetën personale të konkurrentëve të tij.

Në film luajnë zërat e ansamblit të Methju  McConaughey, Riz  Witherspoon, Seth MacFarlane, Skarlet  Johansson, Xhon  C. Reilly, Tori Kelly, Taron Egerton, Nik Kroll, Bek Banet , Xhei Pharoah, Lizli  Serraaa Xhones ,, Rea Perlman dhe Xhenifer Saunders . Filmi përmban më shumë se 60 këngë nga artistë të famshëm, kryesisht të realizuara në mënyrë dietike . Ajo gjithashtu ka një këngë origjinale nga Stiv Uonder dhe Ariana Grande të quajtur " Faith ", e cila u nominua për një Globi i Artë . Përveç këtyre këngëve, Xhobi Talbot kompozoi partiturën e filmit.

## Subjekti 
Në Kalatoni, një qytet i kafshëve antropomorfe, koala Buster Moon zotëron një teatër në vështirësi dhe kërcënohet me mbyllje nga përfaqësuesja e bankës, llama Judith. Ai vendos të zhvillojë një konkurs kënge me një çmim prej 1000 dollarësh, por një gabim shtypi i bërë nga asistentja e tij e moshuar, Iguana Miss Crauli, shton dy zero shtesë në paratë e çmimit. Fletushkat e shtypura gabimisht nxirren nga dritarja nga një tifoz përpara se të mund të korrigjohen dhe notojnë nëpër qytet.

Turma kafshësh mblidhen për audicion dhe Buster zgjedh garuesit e tij. Mes tyre është edhe amvisa dhe nëna e 25 derrave Rosita; punk rok pourcupine  Ash; gorilla adoleshente Xhoni , djali i një drejtuesi bande kriminale të quajtur Babi i Madh ; muzikanti i rrugës miu Majk; dhe një derr vallëzues me emrin Gunter. Elefantja adoleshente Mena dështon në audicionin e saj për shkak të frikës së skenës, i dashuri i vetë-zhytur i Ash-it dhe bashkë-audicioni Lance është i mërzitur që do të përjashtohet nga konkursi dhe Rosita çiftohet me Gunter për një rutinë kërcimi. Pasi Buster zbulon se fletushkat reklamojnë një çmim prej 100,000 dollarësh, ai bashkohet me mikun e tij dele Edi  në një vizitë te gjyshja e pasur e Edit , ish-superstarja e teatrit Nana Nudelmen. Nana heziton të sponsorizojë paratë e çmimit, por pranon të marrë pjesë në një pamje paraprake private të shfaqjes përpara se të marrë një vendim.
Itsumade

[parapamje|djathtas|200px|"Itsumade" (以津真天) prej *[Konjaku Gazu Zoku Hyakki* (1779) nga Sekiyama Torien]]
**Itsumade** (Japonisht: 以津真天) është një zog i frikshëm i paraqitur në koleksionin japonez të fotografive yōkai, *Konjaku Gazu Zoku Hyakki* nga Toriyama Sekien botuar në vitin 1779. Fotografia e tij ka tekstin shpjegues, "siç shpjegohet më plotësisht në *Taiheiki*, Hiroari qëlloi zogun e frikshëm që qan, 'itsumade itsumade'" (広有 いつまでいつまでと鳴し怪鳥を射し事 太平記に委し) kështu që përshkruan zogun tek që shfaqet në *Taiheiki* (rreth shekullit të 14-të), vëllimi 12, "Hiroari Qëlloi Zogun e Frikshëm" (広有射怪鳥事, "Hiroari Keteu wo Iru Koto").

## Zogu i frikshëm në *Taiheiki* 
Sipas *Taiheiki*, rreth vjeshtës së vitit 1334 (në vitet Kenmu), një sëmundje epidemike po shkaktonte shumë vdekje dhe pothuajse çdo natë, një zog i frikshëm shfaqej në majë të Shishinden duke qarë "itsumade itumade" (deri kur? deri kur?) duke shkaktuar frikë të madhe. Fisnikëria mendoi përsëri se si mjeshtri i shigjetave Minamoto no Yorimasa e vrau nuen dhe i bëri një kërkesë Oki Jirōzaemon Hiroari i cili e qëlloi shkëlqyeshëm zogun e frikshëm me një kabura-ya. Thuhet se zogu i frikshëm kishte një fytyrë si njeriu, një sqep të lakuar, dhëmbë si sharrë, një trup si gjarpër, kthetra të mprehta si shpata dhe një hapje krahësh rreth 1 jō dhe 6 shaku (rreth 4.8 metra).

Në *Taiheiki*, zogu është shkruar thjesht si "zogu i frikshëm" pa emër të veçantë. Emri "Itsumade" në *Konjaku Gazu Zoku Hyakki* konsiderohet të jetë një emërtim Sekien i bërë me ilustrimin e kësaj historie në *Konjaku Gazu Zoku Hyakki* në bazë të britmës së zogut. Në ilustrime të ndryshme të betejës të periudhës Edo, ky zog u përshkrua si një zog përbindësh ose re e zezë për të përcjellë idenë, por midis tyre nuk u gjet asnjë që të përdorte emrin "Itsumade".

## Referime
Ushi-oni

[parapamje|*Ushi-oni*, prej *[Bakemono no e* scroll, Brigham Young University]]
***Ushi-oni*** (牛鬼, kau oni; kau demon), ose ***gyūki***, është një yōkai nga folklori i Japonisë perëndimore. Folklori përshkruan më shumë se një lloj *ushi-oni*, por përshkrimi i një përbindëshi me kokë gjedhi ndodh në shumicën. *Ushi-oni* në përgjithësi shfaqet në plazhe dhe sulmon njerëzit që ecin atje.

## Përshkrimi 
*Ushi-oni* ka personalitete brutale, të egra. Pamja e tyre ndryshon, kryesisht në bazë të vendndodhjes gjeografike. Zakonisht kanë një kokë kau me brirë të mprehtë të përkulur lart, dhëmbë të liga dhe një gjuhë të hollë. Ata pështyjnë helm dhe kënaqen duke vrarë dhe ngrënë njerëz. Trupi i tyre më së shpeshti përshkruhet si merimangë me gjashtë këmbë dhe kthetra të gjata njëjës në fund të çdo shtojce.

Në përshkrime të tjera, ato kanë kokën e një kau dhe bustin e një oni. Disa legjenda pohojnë se ato shfaqen para portave të tempullit në male të veshura me rroba njerëzore ose duke fluturuar me krahët e një insekti. *Ushi-oni* të tjerë kanë pamje të kundërt, me kokë oni dhe trup kau.

Thuhet se ato shfaqen në plazhe, në male, në pyje, në lumenj, në këneta dhe në liqene. Ato shfaqen shpesh në pishinat e përrenjve, dhe në rajonin Kinki dhe Shikoku ndër vende të tjera, ka shumë emra vendesh si "ushi-oni fuchi" (pishina e përroit ushi-oni) ose "ushi-oni taki" (ujvara ushi-oni).

Në yōkai emaki të periudhës Edo, siç është *Hyakkai Zukan*, ato shfaqen më shpesh me kokën e gjedhit dhe një bust merimangë. Në *Hyakki Yagyō Emaki*, një fotografi e ngjashme shkon nën titullin e Tsuchigumo.

## Në kulturën popullore 
* Si në seritë e mangave *Nurarihyon no Mago* ashtu edhe në seritë anime, bisha e njohur si Gyūki ndodh të jetë një ushi-oni me kokën e një kau dhe bustin e një krijese si merimangë me kthetra të mëdha që me fuqitë e saj djallëzore do t'i çonte udhëtarët e humbur dhe do t'i bënte pre e tyre.
* Në *Naruto*, Gyūki është bisha me bisht e Killer B. Është një kryqëzim midis një kau dhe një oktapodi me tentakulat që përbëjnë bishtin. Ai mund të shndërrohet në bishë sipas dëshirës.
**Elementet e *ushi-oni* shfaqet në ''One Piece.
** Gyūki: Yuzume është emri i një sulmi që Zoro përdor për të mposhtur T-Bone.
** Një nga Pesë Pleqtë, Shën Jaygarcia Saturni, posedon një frut të detit mitik të paemërtuar Zoan që e shndërron atë në një krijesë që i ngjan një ushi-oni ku forma e tij e zgjuar i jep brirë kau dhe këmbë si merimangë.

## Referime
Medalja e Nderit

**Medalja e Nderit** është dekorata ushtarake më e lartë e Forcave te Armatosura Amerikane dhe dhurohet për të njohur ushtarë, marinarë, marinsa, pilotë ushtarak, gardiane dhe rojtarë bregdeti amerikanë të cilët janë dalluar për veprime trimërie. Medalja dhurohet nga Presidenti i Shteteve të Bashkuara (komandanti i përgjithshëm i forcave të armatosura) dhe prezantohet "në emër të Kongresit". Shpesh quhet **Medalja Kongresionale e Nderit**, megjithëse emri zyrtar i çmimit është thjesht "Medalja e Nderit".."

Ekzistojnë tre variante të dallueshme të medaljes: një për Departamentin e Ushtrisë, që u jepet ushtarëve; një për degët e Departamentit të Marinës, që u jepet marinarëve, marinsave dhe rojeve bregdetare; dhe një për degët ushtarake të Departamentit të Forcave Ajrore, që u jepet aviatorëve dhe rojeve. Medalja e Nderit u prezantua për Shërbimin Detar në vitin 1861, e ndjekur shpejt nga versioni i Ushtrisë në vitin 1862. Forcat Ajrore përdorën versionin e Ushtrisë derisa morën versionin e tyre dallues në vitin 1965. Medalja e Nderit është dekorimi më i vjetër luftarak i lëshuar vazhdimisht nga Forcat e Armatosura të Shteteve të Bashkuara. Presidenti zakonisht e jep Medaljen e Nderit në një ceremoni zyrtare që synon të përfaqësojë mirënjohjen e popullit amerikan, me dhurata pas vdekjes të bëra për të afërmit më të afërt.

Që nga shkurti i vitit 2025, janë dhënë 3,547 Medalje Nderi, me mbi 40% të dhëna për veprime gjatë Luftës Civile Amerikane. Në vitin 1990, Kongresi e caktoi 25 marsin si Ditën e Medaljes së Nderit.

## Shënime
## Referime
Fengxi (mitologji)

**Fengxi** (封狶), gjithashtu i njohuri si **Hōki** në japonisht, është një përbindësh i ngjashëm me derrin në mitologjinë kineze. Thuhet se ai ka dy koka dhe jeton në pyjet e Morusit. Disa rrëfime i referohen asaj si hyjnia e lashtë e shiut.

## Përshkrimi 
Fengxi është përshkruar si një derr me dy koka me forcë të madhe. Ai është shumë brutal dhe gjithmonë terrorizon fshatin.

Sipas Huainanzi, Fengxi shkatërroi shumë fshatra dhe tokat e tyre bujqësore, ndërsa vrau shumë njerëz, gjë që zemëroi Perandorin Yao i cili dërgoi shigjetarin e madh Hou Yi për ta gjuajtur në një pyll morus.

Sipas Jiaoshi Yilin dhe Lüshi Chunqiu, Fengxi është hyjni e lashtë kineze e shiut. Sipas Records of the Grand Historian, kur të shfaqet Fengxi, do të ketë shi së shpejti.

Sipas I Ching, pasi shiu (云雨) do të thotë çiftëzimi në Kinën e lashtë, Fengxi mund të jetë gjithashtu hyjnia e lashtë e pjellorisë.

## Në kulturën popullore 
Në *One Piece*, Shën Topman Warcury, një nga Pesë Pleqtë, mund të marrë formën *yōkai* të një Fengxi.

## Referime
Bisan

Në folklorin malajzian, **Bisan** ose **Bisaan**, që përkthehet si "grua", është një shpirt femëror ose hyjni e nderuar në mënyrë të gjerë nga vendasit Malay dhe Jakun. Besohet se çdo lloj pemë ka një shpirt të veçantë që e kryeson atë, dhe Bisan thuhet se është kujdestari specifik i pemës që mban kamforin. Ajo shpesh shfaqet në formën e një cikade, duke lëshuar tinguj të ngjashëm me cikadën gjatë këngës së saj natën - një shenjë se kamfori ndodhet pranë. Megjithatë, Bisan është një shpirt shumë xheloz dhe do të largojë këdo që tenton të marrë kamforin, nëse nuk pajtohet me të. Mund të japin oferta ushqimore dhe ajo mund të pranojë edhe flijimin e një gjeli të bardhë. Për të shmangur ndërhyrjet e Bisanit, një person duhet t'i flasë asaj vetëm në *bahasa kapor* ose *patang kapor* ("gjuha e kamforit"), një gjuhë artificiale e krijuar posaçërisht për të përçarë plotësisht Bisanin, duke e lehtësuar kërkimin e kamforit pa pengesa.

## Referencat 
# Littell, Eliakim and Robert S. (ed.) ''Littell's Living Age, Vol. 204*. Boston. T. H. Carter & Company, 1895, p. 824: "The Camphor Language".
# Rose, Carol. *Spirits, Fairies, Leprechauns, and Goblins: An Encyclopedia''. New York. W. W. Norton & Co., 1998, p. 41: "Bisan".
Abdylselam Emini

**Abdylselam Emini** (1969 - 1995) është një martir i arsimit shqip në Maqedoninë e Veriut që ka dhënë një kontribut të rëndësishëm në themelimin e arsimit të lartë në gjuhën shqipe. Sakrifica dhe përkushtimi i tij kanë luajtur një rol kyç në themelimin e Universitetit Shtetëror të Tetovës i cili sot është bërë një qendër e vërtetë e arsimit, duke shërbyer studentët nga Maqedonia e Veriut, Kosova, Shqipëria, Lugina e Preshevës dhe diaspora shqiptare. Puna e palodhur e studentëve, profesorëve dhe familjeve ka kontribuar në përparimin dhe suksesin e universitetit gjatë viteve. Përveç Abdylselam Eminit, kanë dhënë kontributin e tyre edhe personalitete të tjera që nuk jetojnë më, dhe trashëgimia e tyre vazhdon të jetojë. Përkushtimi dhe sakrificat e tyre vazhdojnë të frymëzojnë brezat e studentëve dhe edukatorëve.

## Shih edhe 
* Historia e arsimit shqiptar
* Arsimi në Maqedoninë e Veriut

## Referime
Bajram Pollozhani

**Bajram Pollozhani** (1950, Morovishti, Strugë) është një avokat i shquar shqiptar nga Maqedonia e Veriut, anëtar i Gjykatës Kushtetuese të vendit nga viti 2003 deri në vitin 2007. 
## Biografia 
Bajram Pollozhani u lind më 16 korrik 1950 në fshatin Moroishtë të Strugës, atëherë në Republikën Popullore Federative të Jugosllavisë. Shkollën fillore dhe të mesmen e kreu në vitin 1969 në Moroishtë. Në vitin 1974 diplomoi në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës dhe deri në vitin 1990 punoi si studiues, këshilltar dhe asistent i sekretarit (ministri), nënsekretar në departamentet për legjislacion. Në vitin 1984 ai dha provimin e gjyqtarit. Në vitin 1986 ka mbrojtur temën e magjistraturës në Universitetin e Prishtinës, ndërsa në vitin 2002 ka mbrojtur edhe disertacionin e doktoraturës në shkencat kushtetuese dhe juridike. Në vitet 1991-1996 ka ushtruar profesionin e avokatit. Në vitet 1998 - 2001 ishte zëvendësministër i Drejtësisë i Republikës së Maqedonisë, e më pas këshilltar republikan në ministri, nënkryetar i Këshillit qeveritar për kriptombrojtje dhe anëtar i Këshillit juridik të Qeverisë. Është anëtar i shumë komisioneve për përgatitjen e ligjeve në qeveri. 

## Publikime 
* *"Institucionet ndërkombëtare dhe procedurat për mbrojtjen e të drejtave të njeriut"* - Doracak, OSBE - KLC, Prishtinë, 2001
* *"Krijimi i së drejtës dhe roli i teknikës juridike - aspektet krahasuese",* LOGOS-A, Shkup, 2003. 
* *"E drejta administrative: Aspekte krahasuese"*, 2010, 

## Shih edhe 
* Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut

## Referime
Kënga e Dinkut

"**Kënga e Dinkut**" (nganjëherë e njohur si "**Fare Thee Well**" që do të thotë mirupafshim/rrugë e mbarë) është një këngë popullore amerikane e luajtur nga shumë muzikantë të ringjalljes popullore amerikane si Pete Seeger, Fred Neil, Bob Dylan dhe Dave Van Ronk, Kate & Anna McGarrigle dhe Cisco Houston gjithashtu si muzikantë më të fundit si Jeff Buckley. Kënga rrëfen historinë e një gruaje të lënë pas dore nga i dashuri e saj, pikërisht në çastin kur ajo e ka nevojë më shumë.
Bodrumi

.]]
Një **bodrum** është një ose më shumë kate të një ndërtese që janë plotësisht ose pjesërisht nën katin e parë. Sidomos në ndërtesat e banimit, shpesh përdoret si hapësirë e dobishme për një ndërtesë, ku ndodhen objekte të tilla si furra, ngrohës uji, paneli i ndërprerësit ose kutia e siguresave, parkimi i makinave dhe sistemi i ajrit të kondicionuar; po ashtu janë edhe pajisje të tilla si sistemi elektrik dhe pika e shpërndarjes së televizionit kabllor. Në qytetet me çmime të larta të pronave, si Londra, bodrumet shpesh janë të pajisura me një standard të lartë dhe përdoren si hapësirë banimi.

Në anglishten britanike, fjala bodrum përdoret zakonisht për katet nëntokësore të, për shembull, dyqane të mëdha. Fjala përdoret zakonisht me shtëpitë kur hapësira nën katin përdhes është e banueshme, me dritare dhe (zakonisht) aksesin e vet. Fjala bodrum vlen për të gjithë nivelin nëntokësor ose për çdo dhomë të madhe nëntokësore. Një nënbodrum ose nënbodrum është një nivel që shtrihet poshtë bodrumit ose bodrumit.

## Shiko edhe 
* Garazha

## Referime
Dekorata ushtarake

**Dekoratat dhe çmimet ushtarake** jane dekorata dalluese te dhena si shenje nderi per heroizem, sherbim ose arritje te shquara ushtarake. Dekorata zakonisht eshte nje medalje qe perbehet nga rripi dhe medaljoni. Ka lloje te ndryshme medaljesh ne baze te ushtrise qe i dhuron dhe ne baze te arsyes se dhurimit. Edhe Shqipëria ka dekorata ushtarake.
Agent Carter (seri televizive)

'''''Marvel's Agent Carter***, ose thjesht ***Agent Carter'''* është një seri televizive amerikane e krijuar nga Christopher Markus & Stephen McFeely për ABC, bazuar në personazhin e Marvel Comics, Peggy Carter, pas roleve të saj në filmin e vitit 2011 *Captain America: The First Avenger* dhe filmin e shkurtër Marvel One-Shot të *Agent Carter'' të vitit 2013. Ndodhet në Marvel Cinematic Universe (MCU) dhe ndan vazhdimësinë me filmat e ekskluzivitetit dhe seritë e tjera televizive. Seria u prodhua nga ABC Studios, Marvel Television, dhe Fazekas & Butters, me Tara Butters, Michele Fazekas dhe Chris Dingess që shërbenin si prezantues.

Hayley Atwell ripërsërit rolin e saj të Peggy Carter nga seria filmike dhe One-Shot, me James D'Arcy, Chad Michael Murray, dhe Enver Gjokaj gjithashtu duke luajtur; Ata janë bashkuar nga Shea Whigham për sezonin e parë. Në serial, Carter duhet të balancojë jetën si agjent sekret me atë të një gruaje beqare në Amerikën e viteve 1940. Zhvillimi i një serie të frymëzuar nga filmi i shkurtër kishte filluar në shtator 2013, me përfshirjen e Atwell të konfirmuar në janar 2014. Atë maj, ABC urdhëroi shfaqjen direkt në seri. *Agent Carter* prezanton origjinën e disa personazheve dhe linjave të tregimeve nga filmat e MCU, ndërkohë që shfaqen edhe personazhe të tjerë nga filmat.

Sezoni i parë, i përbërë nga tetë episode, fillimisht u transmetua nga 6 janari deri më 24 shkurt 2015, ndërsa sezoni i dytë, i përbërë nga 10 epizoda, fillimisht u transmetua nga 19 janari deri më 1 mars 2016. Të dy sezonet u transmetuan gjatë pushimeve të messezonit të *Agents of S.H.I.E.L.D.* Pavarësisht një përgjigje pozitive kritike, shikueshmëria ra dhe më 12 maj 2016, ABC anuloi *Agent Carter*.

## Përmbledhja 
Sezoni i parë zhvillohet në vitin 1946, ku Peggy Carter duhet të ekuilibroj punën rutinë të zyrës që ajo bën për Strategic Scientific Reserve (SSR) në New York City me ndihmën e fshehtë të Howard Stark, i cili e gjen veten të përshtatur për furnizimin me armë vdekjeprurëse për armiqtë e Shtetet e Bashkuara. Carter ndihmohet nga shërbëtori i Stark, Edwin Jarvis, për të gjetur përgjegjësit dhe për të asgjësuar armët. Në sezonin e dytë, Carter lëviz nga New York City në Los Angeles për t'u përballur me kërcënimet e Epokës së re Atomike nga Council of Nine pas Luftës së Dytë Botërore, duke fituar miq të rinj, një shtëpi të re dhe një dashuri të re të mundshme.

## Luajnë 
* Hayley Atwell si Peggy Carter
* James D'Arcy si Edwin Jarvis
* Chad Michael Murray si Jack Thompson
* Enver Gjokaj si Daniel Sousa
* Shea Whigham as Roger Dooley

## Epizodat 
## Referime
Peggy Carter

**Margaret Elizabeth** "**Peggy**" **Carter** (lindi më 9 prill 1921) është një personazh imagjinar që shfaqet në librat komikë amerikanë të botuar nga Marvel Comics. Ajo zakonisht përshkruhet si një personazhe mbështetëse në librat që shfaqin Kapiten Amerikën. Krijuar nga shkrimtari Stan Lee dhe artisti Jack Kirby, ajo debutoi, pa emër, në *Tales of Suspense* #75 si e dashura e Steve Rogers në sekuencat flashback. Më vonë ajo do të njihej më mirë si një e afërme e Sharon Carter.

Hayley Atwell portretizoi personazhin në disa projekte të Marvel Cinematic Universe nga 2011 deri në 2019, duke përfshirë filma, një film të shkurtër dhe seri televizive, përpara se të luante versione alternative të personazhit të njohur si Kapitene Carter në serialin e animuar *What If...?* (2021–tani) dhe filmi *Doctor Strange in the Multiverse of Madness* (2022), me versionin e librit komik të personazhit që u ridizajnua më pas pas Atwell.
Myling

Në folklorin skandinav, **mylingarët** ishin mishërimet fantazmale të shpirtrave të fëmijëve që ishin detyruar të bredhin në tokë derisa të bindin dikë (ose përndryshe të shkaktojnë mjaft zhurmë për të bërë të njohur dëshirat e tyre) t'i varrosin siç duhet.

## Dije 
Një myling vjen në ekzistencë kur një fëmijë është i padëshiruar dhe për këtë arsye vritet nga nëna e tij. Mylingu mund të dëgjohet duke kënduar natën, duke nxjerr në shesh kështu krimin e nënës. Mënyrat për të ndihmuar mylingun është t'i vini një emër ose të gjeni kufomën dhe ta varrosni në tokë të shenjtë.

Myling (i njohur gjithashtu si *utburd* në norvegjisht, *útburður* në islandisht dhe *ihtiriekko*, *liekkiö* ose *sikiö* në finlandisht ) thuhet se ndjek endacakët e vetmuar gjatë natës dhe kërcejnë mbi kurrizin e tyre, duke kërkuar që të çohen në varreza që të mund të pushojnë në tokë të shenjtë. Mylingët mendohet të jenë të mëdha dhe me sa duket rëndohen ndërsa ndodhen pranë varrezave, deri në pikën ku çdo person që mban një (ose më shumë) mund të zhytet në tokë. Nëse dikush nuk mund të hyjë në varreza, mylingu e vret me tërbim.

## Historia 
Fjala *“utburd”* ka kuptim të dyfishtë; parashtesa *"ut-*" mund të nënkuptojë si "jashtë" dhe "shtesë", folja norvegjeze "burd" mund të nënkuptojë "i lindur/lindje" dhe/ose "barrë" pra kjo do të thotë "jashtë-lindur/lindje" dhe "ekstra-barrë". Kuptimi "jashtë-lindur/lindje" i referohet praktikës së braktisjes së fëmijëve të padëshiruar (p.sh., fëmijëve të lindur jashtë martese ose prindërve që nuk kishin mjetet për t'u kujdesur për ta) në pyll ose në vende të tjera të largëta ku vdekja ka të ngjarë të i ndodh fëmijës. Besohet se fantazma e fëmijës do të ndjekë më pas vendin ku ata kishin vdekur ose, siç tregohet në histori të panumërta, banesat e vrasësve të tyre. Kuptimi "ekstra-barrë" mund të shpjegojë gjithashtu motivin ose tropin e myling ose utburd që rëndohet ndërsa ato barten në tokën e shenjtë për t'u varrosur.

"Myling" nënkupton "një fëmijë i vogël i vrarë" ose "fëmijë i vogël që vret", duke u bazuar në norvegjishten e vjetër *"myrþa"*, që do të thotë "të vrasësh", dhe prapashtesën "-ling", që në këtë rast do të thotë "fëmijë i vogël". Kjo ofron një shpjegim për historitë e mylingut duke u vrarë dhe vrarë.

Kjo vrasje foshnjore në përgjithësi kryhej fshehurazi dhe viktimat e saj shpesh braktiseshin menjëherë pas lindjes. Nga këndvështrimi i disa besimeve të krishtera, foshnjave iu mohua pagëzimi, pranimi në Kishë dhe varrimi i duhur. Si të tillë, ata nuk mund të pushonin të qetë pas vdekjes.

Besimi se mylingët janë të tërbuar dhe kërkojnë hakmarrje është ajo që u dha atyre reputacionin si një nga llojet më kërcënuese të fantazmave në folklorin skandinav.

## Shiko gjithashtu 
* Bukavac
* Drekavac
* Konaki-jiji ("Myling" japonez)
* Poroniec
* Wiedergänger

## Referime 
* 
* 
* 
* 
*
Chatboti

**Chatbot** (i njohur fillimisht me emrin **chatterbot**) është një aplikacion softuerësh ose ndërfaqe ueb që është krijuar për të imituar bisedën njerëzore përmes ndërveprimeve me tekst ose zë.    Chatbot-et moderne janë zakonisht online dhe përdorin sisteme gjeneruese të inteligjencës artificiale që janë të afta të mbajnë një bisedë me një përdorues në gjuhën natyrore dhe të simulojnë mënyrën se si një njeri do të sillet si partner bisedues. Të tilla chatbot shpesh përdorin mësim të thellë dhe përpunim të gjuhës natyrore, por chatbot më të thjeshtë kanë ekzistuar për dekada.

Që nga fundi i vitit 2022, kjo fushë ka fituar vëmendje të gjerë për shkak të popullaritetit të ChatGPT të OpenAI,   e ndjekur nga alternativa të tilla si Copilot i Microsoft dhe Gemini i Google .  Shembuj të tillë pasqyrojnë praktikën e kohëve të fundit të bazimit të produkteve të tilla në modele të gjera të gjuhëve të mëdha , të tilla si GPT-4 ose modeli i gjuhës Gemini, që rregullohen mirë në mënyrë që të synojnë detyra ose aplikacione specifike (p.sh., simulimi i bisedës njerëzore, në rasti i chatbots). Chatbot-et gjithashtu mund të dizajnohen ose personalizohen për të synuar më tej situata edhe më specifike dhe/ose fusha të veçanta të lëndëve. 

Një fushë kryesore ku chatbot-et janë përdorur prej kohësh është shërbimi dhe mbështetja ndaj klientit, me lloje të ndryshme asistentësh virtualë .  Kompanitë që përfshijnë një gamë të gjerë industrish kanë filluar të përdorin teknologjitë më të fundit gjeneruese të inteligjencës artificiale për të fuqizuar zhvillime më të avancuara në fusha të tilla.  deri në një kohë pas 1983,  

Një fushë përkatëse e kërkimit të AI është përpunimi i gjuhës natyrore . Zakonisht, fushat e dobëta të AI përdorin softuer të specializuar ose gjuhë programimi të krijuara posaçërisht për funksionin e ngushtë të kërkuar. Për shembull, ALICE përdor një gjuhë shënjimi të quajtur AIML, 

Chatbotet mund të përdorin rrjete nervore artificiale si model gjuhësor . Për shembull, transformatorët gjenerues të trajnuar paraprakisht (GPT), të cilët përdorin arkitekturën e transformatorit, janë bërë të zakonshme për të ndërtuar chatbot të sofistikuara. "Trajnimi paraprak" në emër të tij i referohet procesit fillestar të trajnimit në një korpus të madh teksti, i cili ofron një bazë solide që modeli të performojë mirë në detyrat e rrjedhës së poshtme me sasi të kufizuar të të dhënave specifike për detyrën. Një shembull i një chatbot GPT është ChatGPT .  Pavarësisht kritikave për saktësinë dhe tendencën e tij për të "halucinuar" - domethënë, për të nxjerrë me siguri informacion të rremë dhe madje për të cituar burime joekzistente - ChatGPT ka fituar vëmendjen për përgjigjet e tij të hollësishme dhe njohuritë historike. Një shembull tjetër është BioGPT, i zhvilluar nga Microsoft, i cili fokusohet në përgjigjen e pyetjeve biomjekësore .   Në nëntor 2023, Amazon njoftoi një chatbot të ri, të quajtur Q, që njerëzit ta përdorin në punë. 

DBpedia krijoi një chatbot gjatë GSoC të 2017.    Mund të komunikojë përmes Facebook Messenger .

## Shih edhe 
* Chat GPT
* ChatGPT në arsim
* Inteligjenca artificiale

## Referime
Kultura popullore (revistë)

**Revista "Kultura Popullore"** është një revistë shkencore shqiptare e specializuar në studimin e kulturës popullore dhe etnologjisë. E themeluar në vitin 1980, ajo është një ndër burimet kryesore të informacionit dhe analizave në fushën e antropologjisë kulturore në Shqipëri. Revista u themelua si një iniciativë e Institutit të Kulturës Popullore, që ishte pjesë e Akademisë së Shkencave të Shqipërisë.

Numri i parë i revistës u publikua në vitin 1980 dhe u karakterizua nga artikujt e shkencëtarëve të shquar shqiptarë, të cilët u angazhuan në studimin e zakoneve, traditave dhe kulturës popullore të popullit shqiptar. "Kultura Popullore" u bë një platformë e rëndësishme për të promovuar kërkimet dhe studimet në fushën e etnologjisë dhe për të përcjellë njohuritë e reja dhe të rëndësishme për kulturën dhe trashëgiminë kulturore të Shqipërisë.

Pas më shumë se tre dekadash të botimit të rregullt, revista kaloi nën administrimin e Institutit të Antropologjisë Kulturore dhe Studimit të Artit – Qendra e Studimeve Albanologjike në vitin 2008. Në këtë periudhë, "Kultura Popullore" vazhdoi të ofronte një gamë të gjerë temash, duke përmbushur interesat e lexuesve të saj të përfshirë, të cilët ishin studentë, akademikë, kërkues dhe njerëz të interesuar në kulturën dhe traditat popullore.

Megjithatë, pas shumë vitesh të ndikimit dhe kontributit të revistës në fushën e antropologjisë kulturore, cikli i saj u mbyll me numrin e fundit të botuar në vitin 2016. Pas kësaj periudhe, për të reflektuar ndryshimet në fushën e studimeve shoqërore dhe akademike, Instituti i Antropologjisë dhe Studimit të Artit e riorganizoi publikimin e saj shkencor, duke krijuar një titull të ri: "Antropologji".

"Antropologji" vazhdon të zbulojë dhe të promovojë njohuritë dhe analizat mbi kulturën dhe shoqërinë shqiptare, duke e mbajtur vazhdimësinë e trashëgimisë së revistës "Kultura Popullore", ndërsa po i kthehet një fokusi më të gjerë në disiplinën e antropologjisë dhe studimeve kulturore. Revista vazhdon të jetë një burim i rëndësishëm për kërkuesit dhe akademikët që studiojnë kulturën popullore dhe shoqërinë shqiptare.  

## Burimet
Muhamedin Kullashi

**Muhamedin Kullashi** (29 nëntor 1949, Pejë) është një filozof dhe profesor shqiptar në Universitetin e Parisit-VIII (Université de Paris-VIII). Nga  deri më  ishte ambasadori i parë i Republikës së Kosovës në Francë . 

## Biografia 
Muhamedin Kullashi lindi në Pejë, me 29 nëntor 1949. Aty kreu shkollën fillore dhe gjimnazin. Në Fakultetin filozofik të Zagrebit studioi filozofinë dhe letërsinë franceze. Nga viti 1974 deri më 1991 ligjëroi në Degën e Filozofisë dhe të Sociologjisë të Univerzitetit të Prishtinës. Me 1983, në Fakultetin filozofik të Zagrebit, mbrojti disertacionin  e doktoranturës kushtuar koncepcionit të metafilozofisë të Henri Lefebvre-it. Në  vitin 1991 u dëbua nga Universiteti i Prishtinës, bashkë me kolegët tjerë shqiptarë, nga regjimi i atëhershëm serb. Nga viti 1992 ligjëron në Departamentin e Filozofisë në Universitetin Parisi 8. Në vitin 1994, pranë këtij universiteti, mbrojti Habilitimin për udhëheqjen e hulumtimeve shkencore (HDR) para jurisë të përbërë nga : Claude Lefort, Jacques Rancière, Gérard Raulet, Jacques Poulain dhe Michel Roux.

Në vitin 1992, mori pjesë në themelimin e Komitetit të Kosovës në Paris, pranë revistës Esprit, bashkë me intelektualët e shquar francezë Olivier Mongin, Antoine Garapon, Pierre Hasner, Pascal Bruckner, André Glucksmann, Véronique Nahoum-Grapp etj. Anëtarë nderi të këtij Komiteti ishin edhe filozofët Paul Ricoeur, Edgar Morin, Claude Lefort. Ky Komitet zhvilloi aktivitete në mbështetje të Kosovës deri në vitin 2015.

Nga viti 2008 deri në vitin 2016, ishte Ambasador i Kosovës në Francë. Në vitin 2012 u zgjodh anëtar aktiv i Akademisë evropiane të Shkencave dhe Arteve, me seli në Salzburg të Austrisë. Në vitin 2016, u zgjodh anëtar korrespondent i Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës.

Botoi në revista shkencore të Prishtinës, Tiranës, Zagrebit, Beogradit, Romës, Parisit, Vienës, Madridit, Montrealit etj. Mori pjesë në një numër të madh konferencash shkencore në Francë, Belgjikë, Zvicër, Itali, Bullgari, Hungari, Kanada, Turqi, Tunizi, Argjentinë, Urugvaj etj. Mori pjesë në projekte hulumtuese kushtuar temave të ndryshme nga historia e filozofisë, etika dhe filozofia politike.

## Vepra 
* Filozofema, Rilindja, Prishtinë, 1979.
* Kah metafilozofia, Rilindja, Prishtinë, 1986.
* Vetpërkufizimi i njeriut, Rilindja, Prishtinë, 1987.
* Ese filozofiko-politike, Rilindja, Prishtinë, 1994.
* Përplasja e identiteteve, Dukagjini, Prishtina, 2003.
* Mendimi politik modern, ASHAK, Prishtina, 2005.
* Gjurmë dhe pyetje, Asdreni, Shkup, 2007.
* Pushteti dhe dija te Michel Foucault, ASHAK,  Prishtinë, 2008.
* Politika, lufta dhe diplomacia, ASHAK, Prishtinë, 2012.
* Dy gjenealogji të modernitetit, ASHAK, Prishtinë, 2016.
* Biseda per filozofinë bashkëkohore, UET, Tiranë, 2016.

## Referime
Roja bregdetare e Shteteve të Bashkuara

**Roja bregdetare e ShBA-së** eshte dega e forcave te armatosura amerikane qe merret me sigurine detare, zbatimin e ligjit detar dhe kerkim-shpetimin dhe eshte nje nga tete sherbimet amerikane me uniforme. Eshte roja bregdetare me e madhe ne bote, duke rivalizuar aftesite e shumices se marinave.
Leonora Canja Allajbeu

**Leonora Canja Allajbeu** është një mësuese dhe poete shqiptare e lindur më 7 tetor 1954 në qytetin e Kuçovës, Shqipëri. Ajo kaloi fëmijërinë dhe adoleshencën në qytetin e saj të lindjes dhe mbaroi shkollën e mesme të përgjithshme aty. Në vitin 1973, Leonora filloi studimet e larta në Universitetin e Tiranës, duke u specializuar në fakultetin e Histori-Filologjisë në degën e Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe.

Pas përfundimit të studimeve universitare, Leonora punoi si mësuese në shkollën e mesme të përgjithshme në Kamëz deri në vitin 1991. Në atë kohë, ajo mori vendimin për të emigruar dhe tani jeton jashtë Shqipërisë.

Gjatë karrierës së saj si mësuese dhe shkrimtare, Leonora Canja Allajbeu ka kontribuar në fushën e arsimit dhe letërsisë shqiptare. Ajo është një figurë në letërsisë shqiptare, me vepra të shumta të shkruara në poezi. Punët e saj shpesh trajtojnë tema sociale, historike dhe filozofike, dhe shpesh përfshijnë një portret të thellë të shoqërisë dhe kulturës shqiptare.

Edhe pse jeton jashtë vendit prej vitit 1991, Leonora Canja Allajbeu vazhdon të mbetet aktive në botën e letërsisë shqiptare dhe të kontribuojë në promovimin e kulturës shqiptare. Veprat e saj kanë përhapur ndikimin e tyre në lexuesit e saj, duke e bërë atë një figurë në letërsinë shqiptare bashkëkohore. 

## Botime  
* *Psherëtimë ujëvare* - 2021
* *Këmbanat e shpirtit* - 2022
* *Metamorfozë* - 2022 
* *Magji hëne* - 2022
* *Kaos*  2023
* *Gjethe mollëzverdhura* - 2024
* *Varka e mallit*  - 2025
* *Ëndrra e detit* - 2025 

## Kopertinat e librave

File:Ëndrra e detit nga Leonora Canja Allajbeu.jpg
File:Varka e mallit nga Leonora Canja Allajbeu.jpg

## Referime
Izet Ibrahimi

**Izet Ibrahimi** (1 janar 1962) është një politikan shqiptar i pensionuar nga Kosova dhe ish-kryetar i komunës së Drenasit. Aktualisht është ligjërues.

## Biografia 
Izet Ibrahimi ka lindur në Zabeli të Poshtëm të Drenasit, Kosovë nga prindër shqiptarë . Shkollën e mesme e kreu në Prishtinë në vitin 1981,  më vonë vijoi Fakultetin e Gjeoshkencës dhe Teknologjisë të Universitetit të Prishtinës, nga i cili u diplomua në vitin 1986.

Ibrahimi u diplomua në Universitetin e Prishtinës në vitin 1986, ai u diplomua në inxhinieri. Në vitin 1995 regjistrohet në studimet pasuniversitare në Fakzltetin Xehetaro-Metalurgjik (tani Universiteti i Mitrovicës. Ka fituar titullin Master i Shkencave Teknike . Ibrahimi ka dorëzuar tezën e doktoraturës në vitin 2008 me titull “Mundësitë e shfrytëzimit të ferronikelit për prodhimin e materialeve ndërtimore”, duke e mbrojtur atë në Fakultetin e Gjeoshkencës dhe Teknologjisë të Universitetit të Prishtinës dhe ka marrë titullin akademik *Doktor i Shkencave Teknike.*

Ibrahimi ka shërbyer si kryetar i Sindikatës së Pavarur të “Ferronikelit”, kryetar i Këshillit Komunal për Financa, si dhe kryetar politik i UÇK-së në “Zonën Operative” të Drenasit .

Pas miratimit të Rezolutës 1244, ai bashkëthemeloi Partinë Demokratike të Kosovës (PDK) në Glogovac . Ai ishte anëtar i Bordit të Përgjithshëm për tre mandate. Në zgjedhjet e para demokratike pas luftës së Kosovës, ai kandidoi për kryetar të Komunës së Drenasit, duke fituar me një përqindje të miratimit prej mbi 90%.

Pas largimit nga PDK-ja, Ibrahimi themeloi “Nismën Qytetare për Drenas”, një lëvizje politike që kundërshtoi keqqeverisjen në Drenas. Pas tërheqjes së tij nga politika, ai tani është ligjërues në Fakultetin e Gjeoshkencës dhe Metalurgjisë të Universitetit të Mitrovicës. 

Ibrahimi është i martuar me Hanumshahe Zogajn, inxhiniere e gjeoshkencave, me të cilën ka tre fëmijë: Qëndrimin, Hekuranin dhe Erëzën.
## Referime
Bedri Shala

**Bedri Shala** (1969 - 1998) ishte ushtar dhe komandant shqiptar i Kosovës i cili ka luftuar në Luftën e Kosovës. 

## Biografia 
Bedri Shala u lind më 2 qershor 1969 në fshatin Gjurgjicë të Drenasit, Kosovë. Shala shquhej për trimërinë dhe aftësitë e tij drejtuese.

Bedri Shala u lind më 2 qershor 1969 në fshatin Gjurgjicë të Drenasit, Kosovë. Shala shquhej për trimërinë dhe aftësitë e tij drejtuese.

Shala ishte një nga komandantët e Brigadës 113 të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), e cila vepronte në rajonin e Drenicës të Kosovës. Ai luajti një rol kyç në operacionet e UÇK-së kundër forcave serbe gjatë Luftës së Kosovës. Shala u vra në aksion më 10 gusht 1998, gjatë një beteje me forcat serbe në fshatin Gllogjan. 

## Shih edhe 
* Lufta e Kosovës

## Referime
Feja në Çeki

Në Republikën Çeke, 47.8% e popullsisë është jofetare (ateiste, agnostike ose qëndrime të tjera jofetare), ndërsa 21.3 përqind e popullsisë janë besimtarë.  Identiteti fetar i vendit ka ndryshuar në mënyrë drastike që nga gjysma e parë e shekullit të 20-të, kur më shumë se 90% e çekëve ishin të krishterë. Që nga viti 2021, 11.7% e popullsisë identifikohej me krishterimin (pothuajse tërësisht katolicizmin) ndërsa 10.8% identifikohej me identitete ose besime të tjera fetare. 

]]
Krishterizimi i çekëve ndodhi në shekujt 9 dhe 10, kur ata u përfshinë në Kishën Katolike dhe braktisën paganizmin autokton sllav.  Pas Reformës Bohemiane, e cila filloi në fund të shekullit të 14-të, shumica e çekëve u bënë Husitë, domethënë pasues të [Jan H, [Petr Chelçický dhe reformatorëve të tjerë fetarë Proto-Protestantë.  Taboritët dhe Utrakuistët ishin dy fraksionet kryesore Husite.  Gjatë Luftërave Husite në fillim të shekullit të 15-të, Utrakuistët morën anën e Kishës Katolike dhe pas fitores së përbashkët Utrakuiste-Katolike, Utrakuizmi u pranua nga Kisha Katolike si një doktrinë legjitime që do të praktikohej në Mbretërinë e Bohemisë, ndërsa të gjithë  Lëvizjet e tjera Husite ishin të ndaluara.  Pakicat hebreje ishin gjithashtu të pranishme në vend.
## Të tjera 
* Feja në Gjermani
* Feja në Spanjë
* Feja në Francë
* Feja në Slloveni
## Referenca
* https://web.archive.org/web/20110221195344/https://www.czso.cz/csu/2008edicniplan.nsf/engt/24003E05ED/%24File/4032080119.pdf
* https://web.archive.org/web/20131104224923/http://www.czso.cz/sldb2011/eng/redakce.nsf/i/tab_7_2_population_by_religious_belief_and_by_regions/%24File/PVCR072_ENG.pdf
* https://web.archive.org/web/20220122135853/https://www.czso.cz/csu/scitani2021/nabozenska-vira
Feja në Hungari

Krishterimi është feja më e madhe në Hungari, me katolicizmin dhe kalvinizmin që janë grupet kryesore të krishtera në Hungari.

Në regjistrimin kombëtar të vitit 2022, 42,5% e popullsisë e identifikuan veten si të krishterë, nga të cilët 29,2% ishin ndjekës të katolicizmit (27,5% të ritit romak dhe 1,7% të ritit bizantin), 9,8% të kalvinizmit, 1.8% të luteranizmit  , 0.2% ortodoks lindor dhe 1.5%, krishterë të tjerë. 1.3% e popullsisë e identifikuan veten si ndjekës të feve të tjera.

## Të tjera 
* Feja në Republikën Çeke
* Feja në Spanjë
* Feja në Francë
* Feja në Slloveni
## Referenca
* https://web.archive.org/web/20140428003024/https://www.ksh.hu/docs/hun/xftp/idoszaki/nepsz2011/nepsz_10_2011.pdf
* https://web.archive.org/web/20200613024549/http://www.ksh.hu/statszemle_archive/all/2020/2020_06/2020_06_573.pdf
* https://nepszamlalas2022.ksh.hu/adatbazis/#/table/WBS008/N4IgFgpghgJiBcBtEAVAkgWQKIH0AKWASmgPIAiIAugDQgDOAljBAsgGoCCAMlxwMo42AJiq06EAMYAXBgHsAdq1QdCfAFJYeARlEgAZgwA2UiACc6CUAGsG8uPBAYoABxC0I8qaYYQLSdty8AsJu1rb2IHwQUm4gAG5QhgCuvkqEuADCsek4hFm0OQDi-SA5JIXZuCSEAKqVOCR89dUkzQBCzXUFVa3dOBkc9Vxdpbg1AHL1bYN92PUcFH0E85N9agDq9QBiJTkZvaM4avUYU_UAEs0ZZCJ94yQo9eODlAC-NMjo2PhEpIthdgQkWisQSyVSSBAQgADEJblDoVodLQYYiqO9qJ8VOpNFxkQCIlEYrQwSk_MhxlhvnwsAANWKnWhbdGUN6vIA===
Feja në Poloni

[parapamje|djathtas|220x220px|[Katedralja e Shën Florianit|Katedralja Katolike Romake e Shën Florianit në Varshavë.]]
**Feja në Poloni** po bie me shpejtësi, megjithëse historikisht ka qenë një nga vendet më katolike në botë.

Sipas një raporti të vitit 2018 nga *Pew Research Center*, kombi ishte sekularizimi më i shpejtë i mbi njëqind vendeve të matura, "siç matet nga pabarazia midis fesë së të rinjve dhe të moshuarve të tyre." Shkalla e rënies është përshkruar si "shkatërruese" e prestigjit të dikurshëm shoqëror dhe ndikimit politik që dikur gëzonte Kisha Katolike në Poloni. Shumica e polakëve i përmbahen katolicizmit romak. 71.3% e popullsisë e identifikoi veten si të tillë në regjistrimin e vitit 2021, nga 87.6% në vitin 2011. Reputacioni i kishës ka rënë ndjeshëm si përgjigje ndaj skandaleve të abuzimit seksual, mbështetjes së saj për një ndalim pothuajse të plotë të abortit në Poloni dhe lidhjeve të ngushta me partinë Ligji dhe Drejtësia, që shpesh konsiderohet përfaqësuesi i saj *de facto* politik në vend. Fetë e tjera të praktikuara në Poloni, nga më pak se 0.1% e popullsisë, përfshijnë Islamin, Judaizmin, Hinduizmin dhe Budizmin.

Në vitin 2015, 61.1% e popullsisë i dha fesë një rëndësi të madhe deri në shumë të lartë, ndërsa 13.8% e konsideronin fenë si të një rëndësie të vogël ose aspak. Përqindja e besimtarëve është shumë më e lartë në pjesët lindore të Polonisë.

## Referime
Imareti

[parapamje|Imareti i kompleksit të [Ajasofja|Ajasofisë në Stamboll, ndërtuar në vitin 1743]]
**Imareti** ose ***darüzziyafe*** (turqishtja osmane: عمارت *ʿİmāret*, ose  *imarethane*) eshte emri i kuzhinave te supes publike te ndertuara neper Perandorine Osmane ne shekujt XIV-XIX.

Keto kuzhina supe shpesh ishin pjese e nje kompleksi me te madh te njohur si *külliye*, qe mund te permbanin qendra shendetesore, xhami, karvansarai dhe medrese. Imaretët i dhuronin ushqim pa pagese llojeve te vecanta njerezish dhe individe te pafat. Imaretët nuk u shpiken nga osmanët por u zhvilluan nga to si grupe ndertesash shume te strukturuara.

## Burime
Qendër vakti

Nje **kuzhinë supe**, **kuzhinë ushqimi** ose **qendër vakti** eshte nje vend ku te uriturve i sherbehet ushqim zakonisht falas ose ndonjehere nen çmimin mesatar te tregut. Zakonisht te gjendura ne lagjet e varfra, kuzhinat e supes kane staf nga organizata vullnetaresh, si grupe kishash ose komunitetesh. Kuzhinat e supes e marrin ushqimin nga bankat ushqimore falas ose me cmim te ulet, sepse konsiderohen si organizata bamiresie, gje qe e ben me te lehte per to qe te ushqejne njerezit e shumte qe kerkojne sherbimet e tyre.
Bankat ushqimore

**Bankat ushqimore** jane organizata bamiresie jofitimprurese qe shperndajne ushqim tek ata qe e kane te veshtire te blejne aq ushqim sa per te shmangur urinë, zakonisht permes ndermjetesve si kuzhinat e supës. Disa banka ushqimore e shperndajne drejtperdrejt ushqimin, pa ndermjetes.