Marko Snoj

**Marko Snoj** lindi më 19 prill të vitit 1959 në Lubjanë, Slloveni *(atëherë Jugosllavi)*, është indo-evropianist, sllavist, albanolog dhe etimolog slloven i punësuar në Institutin për gjuhë sllovene Fran Ramovš të Qendrës për kërkime shkencore të Akademisë sllovene të shkencave dhe arteve në Lubjanë, Slloveni. Ai ishte drejtor i këtij instituti nga viti 2008 deri në vitin 2018. Ka realizuar shumë kontribute të plota në shkencat indo-evropiane, kontribute të pjesërishme në sferën e gjuhës sllovene dhe shqipe si dhe është i njohur për punën e tij në avancimin e etimologjisë së gjuhëve sllave si në sferën shkencore ashtu edhe në atë popullor.

## Biografia 
Marko Snoj ndoqi shkollën e mesme Šentvid në Lubjanë dhe studioi linguistikat krahasuese tek Departamenti i Linguistikave Krahasuese dhe Studimeve Orientale në Fakultetin Filozofik të universitetit të Lubjanës, duke diplomuar në vitin 1982 me specializim në linguistikat krahasuese dhe hititologji. Teza e magjistraturës e vitit 1984 trajtoi problemin ngjyrimit të zanoreve *i*- dhe *u* në pasqyrimet e rrokjeve indo-evropiane në balto-sllavik. Pas mbarimit të shërbimit ushtarak 1985&ndash;86 (shërbim të cilin e shfrytëzoi për të mësuar gjuhën shqipe nga shokët e tij shqiptarë) punoi temën e doktoraturës titulluar Z-*ja proto-sllavike nga* s-*ja indo-europiane në dritën e zbulimeve më të reja theksuese*, që e mbrojti në vitin 1989. U këshillua nga akademiku indo-evropian Bojan Čop, në komisionin e doktoraturës gjithashtu morën pjesë akademiku France Bezlaj dhe indo-arianisti Varja Cvetko Orešnik.

### Puna në etimologjinë sllovene
Në vitin 1981 u ftua nga France Bezlaj për të punuar në projektin *Etimološki slovar slovenskega jezika* (sq.: *Fjalori Etimologjik i Gjuhës Sllovene*). Kontribuoi me një numër të konsiderueshëm fjalësh, posaçërisht në vëllimin e tretë (të vitit 1995) dhe atë të katërt (2005), gjithashtu edhe bëri punën më të madhe në vëllimin e pestë (të fundit) *Kazala* (*Indeksi*) (2007). Puna e tij për vëllimin e tretë u shpërblye me Medalje të Artë të Qendrës të Kërkimeve Shkencore të Akademisë së Shkencave.  Në vitin 1997 botoi *Slovenski etimološki slovar* (sq.:  Shkencor-popullor Fjalori Etimologjik i Gjuhës Sllovene) që në vitin 2003 ripunua dhe zgjerua.

### Studimet albanologjike
Në vitet e fundit të të 80-ve vazhdoi përforcimin e gjuhës shqipe duke ndjekur kurse verore në Universitetin e Prishtinës. Më vonë botoi veprën *Kratka albanska slovnica* (sq.:*Gramatika e shkurtë Shqipe*) (Lubjanë 1991), *Rückläufiges Wörterbuch der albanischen Sprache* (sq.: *Fjalor i Anasjellë i Shqipes*) (Hamburgu 1994) dhe një artikull mbi historinë e kërkimeve albanologjike në Slloveni në vëllimin *Studime II* (Prishtinë 1996). Së bashku me akademikun shqiptar Rexhep Ismajli përgatiti një përkthim në gjuhën shqipe të pajisur me shënime të punës albanologjike të sllavistit të famshëm slloven Franc Miklošič titulluar *Gjurmime shqiptare / Albanische Forschungen* (Prishtinë 2007).

### Veprimtaria ndërkombëtare
thumb|right|Botimi i parë e gazetës *Slovenski jezik/Slovene Linguistic Studies*, 1997

Snoj ka marrë pjesë dhe ka ligjëruar në konferenca jasht Sllovenisë si në Austri, Bjellorusi, Kanada, Kroaci, Mal të Zi, Serbi, Kosovë dhe ShBA. Në vitin 1994 themeloi gazetën *Slovenski jezik / Slovene Linguistic Studies* *(sq.: Gjuha sllovene / Studimet Lingustike Sllovene)* me linguistin sllavik amerikan Marc L. Greenberg.

## Bibliografia e zgjedhur
* 1976—2007. Bezlaj, France; Snoj, Marko; Furlan, Metka; Klemenčič, Simona. *Etimološki slovar slovenskega jezika*. Lubjana: Mladinska knjiga. 5 vëll. ISBN 86-11-14125-3. ISBN 961-6568-19-1. ISBN 978-961-254-016-6. 
* 1991. *Kratka albanska slovnica*. Lubjana: Filozofska fakulteta. 128 fq.  
* 1994. *Rückläufiges Wörterbuch der albanischen Sprache* (*Lexicographia Orientalis*, Bd. 3). Hamburgu: Buske. XI,482 fq. ISBN 3-87548-081-3.  
* 2002a. Etimologija imen. Në: Rzetelska-Feleszko, Ewa (red.), Cieślikowa, Aleksandra (red.). *Słowiańska onomastika, Encyklopedia*. Varshava; Krakov: Towarzystwo Naukowe Warszawskie, vëll. 1, fq. 152—154.  
* 2002b. Tuji vplivi: substrati, adstrati, superstrati. Në: Rzetelska-Feleszko, Ewa (red.), Cieślikowa, Aleksandra (red.). *Słowiańska onomastika, Encyklopedia*. Varshava, Krakov: Towarzystwo Naukowe Warszawskie, vëll. 1, fq. 210—213.  
* 2003. *Slovenski etimološki slovar*. 2., pregledana in dopolnjena izd. Lubjana: Modrijan. XXVII, 1022 fq. ISBN 961-6465-37-6. 
* 2004. Zur Akzentuierung der urslawischen ter-Stämme. Në: Hyllested, Adam (ed.). *Per aspera ad asteriscos: studia indogermanica in honorem Jens Elmegård Rasmussen sexagenarii idibus Martiis anno MMIV* (*Innsbrucker Beiträge zur Sprachwissenschaft*, Bd. 112). Innsbruck: Institut für Sprachen und Literaturen der Universität, pp.&nbsp;537–543.  
* 2005a. Etymology. Në: Strazny, Philipp (red.). *Encyclopedia of Linguistics*. Nju Jorku: Fitzroy Dearborn, vëll. 1: A—L, fq. 304—306.  
* 2005b. Zur Bewahrung und weiteren Entwicklung einiger Fälle der urindogermanischen Akzentmobilität im Urslawischen. Në: Schweiger, Günter (red.). *Indogermanica: Festschrift Gert Klingenschmitt: indische, iranische und indogermanische Studien dem verehrten Jubilar dargebracht zu seinem fünfundsechzigsten Geburtstag* (*Studien zur Iranistik und Indogermanistik*, Bd. 3). Taimering: Schweiger VWT, fq. 605—609.  
* 2006. *Slovar jezika Janeza Svetokriškega* (*Dela*, 49/7; 49/8). Lubjana: Založba ZRC. 2 vols. ISBN 961-6568-45-0. 
* 2008. Origjina e emrit të vendit Prishtinë. Në: Bokshi, Besim, Eqrem Basha, Mehmet Kraja (red.).*Studime filologjike shqiptare*.  Prishtinë: Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, fq. 277-281. ISBN 978-9951-413-68-8

## Referime 
## Shih edhe 
*Prishtina
*Albanologjia

## Lidhje të jashtme 
* Faqe interneti i Institutin për gjuhë sllovene Fran Ramovš
* Faqe interneti e gazetës *Slovenski jezik / Slovene Linguistic Studies*