Energjia diellore e përqendruar

alt=An areal view of a large circle of thousands of bluish mirrors in a tan desert|parapamje| Një kullë e energjisë diellore në Projektin e Energjisë Diellore të Crescent Dunes që përqendron dritën nëpërmjet 10,000 heliostatëve të pasqyruar që përfshin .
parapamje| Motori me avull diellor për pompimin e ujit, afër Los Anxhelosit rreth vitit 1901
djathtas|parapamje| Lugët parabolike në një termocentral diellor pranë Harper Lake, Kaliforni
[parapamje| Termocentrali diellor PS10 në [Andaluzia|Andaluzi, Spanjë përqendron rrezet e diellit nga një fushë heliostatësh në një kullë qendrore të energjisë diellore.]]
parapamje| Një pjatë Stirling
**Energjia diellore e përqëndruar** e njohur gjithashtu edhe si **energjia** **diellore termike** është sistem i gjenerimit të energjisë diellore duke përdorur pasqyra ose lente të përqëndruara në një fushë të madhe të diellit mbi një marrës.  Energjia elektrike gjenerohet kur drita e përqendruar konvertohet në nxehtësi (energjia termike diellore), e cila drejton një motor ngrohjeje (zakonisht një turbinë me avull) të lidhur me një gjenerator të energjisë elektrike    ose që fuqizon një reaksion termokimik.   

## Përmbledhje 
Energjia e përqëndruar kishte një kapacitet total të instaluar global prej 5,500&nbsp;MW në vitin 2018, nga 354&nbsp;MW në vitin 2005. Spanja përbënte pothuajse gjysmën e kapacitetit të botës, në 2300&nbsp;MW, pavarësisht se asnjë kapacitet i ri nuk ka hyrë në funksionim tregtar në vend që nga viti 2013.  Pasojnë Shtetet e Bashkuara me 1740&nbsp;MW. Interesi është gjithashtu i dukshëm në Afrikën e Veriut dhe Lindjen e Mesme, si dhe në Indi dhe Kinë. Tregu global fillimisht u dominua nga impiantet parabolike, të cilat përbënin 90% të impianteve të energjisë diellore termike.  Që nga viti 2010, sistemi me kulla qendrore të energjisë diellore termike është favorizuar në impiantet e reja për shkak të funksionimit të saj me temperaturë më të lartë - deri në  kundrejt maksimumit prej  – që premton efikasitet më të madh.

Ndër projektet më të mëdha të energjisë diellore termike janë Impianti i Energjisë Diellore Ivanpah (392&nbsp;MW) në Shtetet e Bashkuara, e cila përdor teknologjinë e kullave të energjisë diellore pa ruajtje të energjisë termike, dhe Stacioni Diellor i Energjisë Diellore Ouarzazate në Marok,  i cili kombinon teknologjitë e lugëve dhe kullave për një total prej 510 MW me disa orë ruajtje të energjisë.

Si një termocentral gjenerues i energjisë termike, energjia diellore e përqëndruar ka më shumë të përbashkëta me termocentralet të tilla si qymyri, gazi ose edhe impiantet gjeotermale. Një impiant i përqëndruar mund të inkorporojë ruajtjen e energjisë termike, e cila ruan energjinë ose në formën e nxehtësisë së ndjeshme ose si nxehtësi latente (për shembull, duke përdorur kripë të shkrirë), e cila u mundëson këtyre impianteve të vazhdojnë të prodhojnë energji elektrike sa herë që nevojitet, ditën ose natën. Kjo e bën sistemin e pëqëndruar termik një formë të energjisë së dispeçueshme diellore. Energjia e rinovueshme e dispeçueshme është veçanërisht e vlefshme në vendet ku tashmë ka një depërtim të lartë të fotovoltaikëve (PFV), si për shembull Kalifornia  sepse kërkesa për energji elektrike arrin kulmin afër perëndimit të diellit, ashtu si kapaciteti PFV zvogëlohet (një fenomen i referuar si kurba e rosës). 

Energjia e përqëndruar termike shpesh krahasohet me diellin fotovoltaik (PFV) pasi që të dy përdorin energji diellore. Ndërsa PFV diellore përjetua rritje të madhe në vitet e fundit për shkak të çmimeve në rënie,   Rritja e impianteve të energjisë së përqëndruar termike diellore ka qenë e ngadaltë për shkak të vështirësive teknike dhe çmimeve të larta. Në vitin 2017, elektranat termike përfaqësonin më pak se 2% të kapacitetit të instaluar në mbarë botën të impianteve të energjisë diellore.  Megjithatë, ky sistem mund të ruajë më lehtë energji gjatë natës, duke e bërë atë më konkurrues me gjeneratorët e dispeçueshëm dhe impiantet e ngarkesës bazë.    

Projekti DEWA në Dubai, në ndërtim e sipër, në vitin 2019, mbante rekordin botëror për çmimin më të ulët të energjisë së përqëndruar termikje në vitin 2017 me 73 USD për MWh  për projektin e tij të kombinuar 700 MW lugje dhe kulla: 600 MW lugë, 100 MW kullë me 15 orë të ruajtjes së energjisë termike çdo ditë. Tarifa e energjisë diellore të përqëndruar e ngarkesës bazë në rajonin jashtëzakonisht të thatë Atacama të Kilit arriti nën 50 dollarë/MWh në ankandet e vitit 2017.  

## Shih edhe 
* Energjia solare
* Panelet diellore
* Energjetika solare
* Panelet fotovoltaike
* Elektrana fotovoltaike
* Energjia e ripërtëritshme

## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Concentrating Solar Power Utility 
* NREL Concentrating Solar Power Program
* Plataforma Solar de Almeria, CSP research center
* ISFOC (Institute of Concentrating Photovoltaic Systems)