Rain Man

***Rain Man*** është një film komedi dramë rrugor amerikan i vitit 1988 me regji të Barry Levinson dhe shkruar nga Barry Morrow dhe Ronald Bass. Tregon historinë e tregtarit gërryes Charlie Babbitt (Tom Cruise), i cili zbulon se babai i tij i larguar ka vdekur dhe i la trashëgim pasurinë e tij shumë milionëshe djalit të tij tjetër, Raymond (Dustin Hoffman), një savant autik, ekzistenca e të cilit Charlie nuk ishte në dijeni. Morrow krijoi personazhin e Raymond pas takimit me savantin e jetës reale Kim Peek; karakterizimi i tij u bazua në Peek dhe Bill Sackter, një mik i mirë i Morrow, i cili ishte subjekt i *Bill*, një film i mëparshëm që shkroi Morrow.

*Rain Man* konkurroi në Festivalin e 39-të Ndërkombëtar të Filmit në Berlin, ku fitoi çmimin më të lartë: Ariu i Artë. Filmi u publikua në teatër nga MGM/UA Communications Co. nën etiketën United Artists në Shtetet e Bashkuara më 16 dhjetor 1988, me sukses kritik dhe tregtar. Lavdërime iu dhanë regjisë së Levinson, shfaqjeve (veçanërisht Cruise dhe Hoffman), skenarit, partiturës muzikore, kinematografisë dhe portretizimit të autizmit në film. Filmi fitoi 354 milionë dollarë me një buxhet prej 25 milionë dollarësh, duke u bërë filmi me fitimet më të larta të vitit 1988 dhe mori tetë nominime kryesore në Academy Award të 61-të, duke fituar katër (më shumë se çdo film tjetër i nominuar): Filmi më i Mirë, Regjisori më i Mirë, Aktori më i Mirë (për Hoffman), dhe Skenari më i Mirë Origjinal.

Që nga viti 2024, *Rain Man* është filmi i vetëm që fitoi çmimin më të lartë të Festivalit Ndërkombëtar të Filmit në Berlin dhe Academy Award për Filmin më të Mirë në të njëjtin vit. Ishte gjithashtu filmi i fundit i publikuar nga Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) që u nominua për Filmin më të Mirë deri në *Licorice Pizza* më 2021; 33 vjet më vonë.

## Përmbajtja
Tregtari mendjemadh i artikujve të koleksionit Charlie Babbitt është në mes të importimit të katër Lamborghini të tregut gri në Los Anxhelos për rishitje. Ai duhet t'ua dorëzojë makinat blerësve të padurueshëm, të cilët kanë bërë tashmë parapagimet për të shlyer kredinë që ka marrë për t'i blerë ato, por EPA po i mban makinat në port sepse kanë dështuar në testet e emetimit. Charlie drejton një punonjës që të gënjejë blerësit ndërsa ai bllokon kreditorin e tij.

Kur Charlie mëson se babai i tij i larguar Sanford Babbitt ka vdekur, ai dhe e dashura e tij Susanna udhëtojnë në Cincinnati për të zgjidhur pasurinë. Ai trashëgon vetëm një grup trëndafilash dhe një Buick Roadmaster klasik të vitit 1949 për të cilin ai dhe Sanford ishin përplasur, ndërsa pjesa e mbetur e pasurisë prej 3 milionë dollarësh i shkon një administratori të paidentifikuar. Ai mëson se paratë po i drejtohen në një institucion mendor lokal, ku takohet me vëllain e tij të madh Raymond, për të cilin nuk kishte dijeni.

Raymond është një savant autik dhe i përmbahet rutinave strikte. Ai ka kujtesë të shkëlqyer, por tregon pak shprehje emocionale, përveç rasteve kur është në ankth. Charlie largon Raymond nga institucioni mendor dhe shkon në një hotel për të kaluar natën. E dëshpëruar me mënyrën se si Charlie e trajton Raymond, Suzana e lë atë. Charlie i kërkon mjekut të Raymond, Dr. Gerald Bruner, gjysmën e pasurisë në këmbim të kthimit të Raymond, por Bruner refuzon. Charlie vendos të përpiqet të fitojë kujdestarinë e vëllait të tij për të marrë kontrollin e parave.

Pasi Raymond refuzon të fluturojë për në Los Anxhelos, ai dhe Charlie përdorin makinën atje. Ata bëjnë përparim të ngadalshëm sepse Raymond këmbëngul t'i përmbahet rutinave të tij, të cilat përfshijnë shikimin e ''The People's Court'' në televizion çdo ditë, gjumin deri në orën 23:00 dhe refuzimin e udhëtimit kur bie shi. Ai gjithashtu kundërshton të udhëtojë në Interstate pasi ata hasin një aksident me makinë.

Gjatë udhëtimit, Charlie mëson më shumë për Raymond, duke përfshirë aftësinë e tij për të kryer menjëherë llogaritjet komplekse dhe për të numëruar qindra objekte në të njëjtën kohë, shumë përtej kufirit normal të aftësive njerëzore. Ai gjithashtu kupton se Raymond kishte jetuar me familjen si fëmijë dhe ishte "Njeriu i shiut" (shqiptimi infantil i Charlie i "Raymond"), një figurë ngushëlluese që Charlie e kishte mbajtur mend si një mik imagjinar. Raymond kishte shpëtuar një foshnjë Charlie nga përvëlimi nga uji i nxehtë i banjës një ditë, por Sanford fajësoi Raymond për plagosjen gati të Charlie dhe e dërgoi atë në institucion, pasi ai nuk ishte në gjendje të fliste për veten e tij dhe të korrigjonte keqkuptimin.

Kreditori i Charlie riposedon Lamborghini, duke e detyruar atë të kthejë parapagimet e blerësve të tij dhe duke e lënë atë në borxhe të thella. Pasi kaluan Las Vegasin, ai dhe Raymond kthehen në Caesars Palace dhe hartojnë një plan për të fituar paratë e nevojshme duke luajtur blackjack dhe duke numëruar letra. Edhe pse shefat e kazinosë marrin prova të skemës dhe u kërkojnë atyre të largohen, Charlie fiton me sukses 86,000 dollarë për të mbuluar borxhet e tij. Ai gjithashtu pajtohet me Suzanën, e cila është ribashkuar me vëllezërit në Las Vegas.

Pas kthimit në Los Anxhelos, Charlie takohet me Brunerin, i cili i ofron atij 250,000 dollarë për t'u larguar nga Raymond. Charlie refuzon, duke thënë se ai nuk është më i mërzitur për shkak të shkëputjes nga testamenti i babait të tij, por ai dëshiron të ketë një marrëdhënie me vëllain e tij. Në një takim me një psikiatër të caktuar nga gjykata, Raymond dëshmon se nuk është në gjendje të vendosë vetë se çfarë dëshiron. Charlie ndalon marrjen në pyetje dhe i thotë Raymond se është i lumtur që e ka atë si vëllanë e tij. Ndërsa Raymond dhe Bruner hipin në një tren për t'u kthyer në institucion, Charlie premton ta vizitojë pas dy javësh.

## Luajnë
* Dustin Hoffman si Raymond Babbitt
* Tom Cruise si Charlie Babbitt
* Valeria Golino si Susanna
* Jerry Molen si Dr. Gerald Bruner
* Ralph Seymour si Lenny
* Michael D. Roberts si Vern
* Bonnie Hunt si Sally Dibbs (kamarierja)
* Beth Grant si Mother at Farm House
* Lucinda Jenney si Iris
* Barry Levinson si Doctor
* Bob Heckel si Sheriff Deputy

## Prodhimi
### Zhvillimi
Gjatë hartimit të historisë për *Rain Man*, Barry Morrow vendosi ta bazonte Raymond Babbitt në përvojat e tij me Kim Peek dhe Bill Sackter, dy burra që kishin fituar famë dhe famë për aftësitë e tyre të kufizuara intelektuale dhe, në rastin e Peek, për aftësitë e tij si dijetar që ishin të dukshme në leximin me shpejtësi të lartë dhe kujtesën jashtëzakonisht të detajuar. Përpara konceptimit të *Rain Man*, Morrow kishte krijuar një miqësi me Sackterin me aftësi të kufizuara intelektuale dhe, duke vepruar kështu, përfundoi duke marrë disa aspekte situacionale nga miqësia e tij dhe duke i përdorur ato për të ndihmuar në krijimin e marrëdhënies midis Charlie dhe Raymond. Pas suksesit të *Bill*,, filmit të bërë për TV që ai kishte shkruar për Sackter, Morrow takoi Kim Peek dhe u intrigua jashtë mase nga sindroma e tij dijetare. Duke hyrë në krijimin e filmit, Morrow ishte ende në thelb i pavetëdijshëm për ndërlikimet e gjendjes, si dhe për vetë autizmin; në vend të kësaj vendosi që filmi të ishte më pak për aftësinë e kufizuar intelektuale të Raymond, dhe më shumë për marrëdhënien e formuar midis Raymond dhe Charlie.

Vëllezërit e jetës reale, Dennis dhe Randy Quaid, u morën në konsideratë për rolet e Raymond Babbitt dhe Charles Babbitt. Agjentët në Creative Artists Agency ia dërguan skenarin Dustin Hoffman dhe Bill Murray, duke parashikuar Murray në rolin kryesor dhe Hoffmanin në rolin e portretizuar përfundimisht nga Tom Cruise. Martin Brest, Steven Spielberg dhe Sydney Pollack ishin regjisorë gjithashtu të përfshirë në film. Spielberg ishte i lidhur me filmin për pesë muaj, derisa u largua për të drejtuar *Indiana Jones and the Last Crusade*, dhe më vonë do të pendohej për vendimin.

### Xhirimet
Fotografia kryesore përfshinte nëntë javë xhirime në vendndodhje në Cincinnati dhe në të gjithë Kentucky verior. Pjesë të tjera janë xhiruar në shkretëtirë pranë Palm Springs, Kaliforni. Fillimisht kishte një fund tjetër për filmin e hartuar nga Morrow që ndryshonte nga kthimi i Raymond në institucion. Morrow përfundimisht vendosi të heqë dorë nga ky fund në favor të kthimit të Raymond në institucion, pasi ai mendoi se përfundimi origjinal nuk do të kishte mbërthyer me shikuesit aq efektivisht sa përfundimi i rishikuar. Ai arriti në vendin e parë fundjavën e 30 dhjetorit - 2 janarit, duke përfunduar 1988 me 42 milionë dollarë. Filmi do të bëhej filmi amerikan me fitimet më të larta të vitit 1988 duke fituar më shumë se 172 milionë dollarë. Megjithatë, shifrat në mbarë botën ndryshojnë. Box Office Mojo pretendon se filmi fitoi mbi 354 milionë dollarë në mbarë botën, ndërsa The Numbers raportoi se filmi fitoi 412.8 milionë dollarë në mbarë botën. Metacritic i caktoi filmit një notë mesatare të ponderuar prej 65 nga 100, bazuar në 18 kritikë, duke treguar "vlerësime përgjithësisht të favorshme". Publiku i anketuar nga CinemaScore i dha filmit një notë mesatare "A", në një shkallë nga A+ në F.

## Referime