open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sulejman Gjevori

__NOINDEX__

**Sulejman Gjevori** (1904 - 1954) lindi në Elbasan dhe ishte kompozitor, dirigjent dhe pedagog. 

## Jeta dhe veprimtaria 
Ai i mori mësimet e para dhe të mesme në Elbasan. Mbas mbarimit të Normales, me rezultate shumë të mira, emërohet mësues në Peqin. Punon për 3 vjet. Në 1924-ën, ndodhet në ballë të protestave bashkë me shumë mësues të tjerë, që kundërshtojnë transferimin e Normales. Pushohet nga puna. Mban lidhje të vazhdueshme me mësuesit e tij A.Gashin e Th. Floqin. Bën pjesë në orkestrën frymore "Afërdita". Në vitin 1929 Gjevori niset në Firence të Italisë për të vazhduar studimet e larta në konservatorin "L. Cerubini". Studion teori muzike, harmoni dhe trompë me pasion e përkushtim. Pas studimeve, i propozohet të punojë në Itali për aftësinë e talentin që kishte. Nuk qëndron, por rikthehet në atdhe, në qytetin e lindjes. Fillon punë në Durrës. Mbledh rreth vetes djem të rinj, me pasion për muzikën dhe u mëson atyre instrumentet e tunxhit. Në 1934-ën, formon orkestrën e parë frymore të qytetit të Durrësit. Pushtimi fashist e gjen në këtë qytet. Integrohet në Lëvizjen Nacionalçlirimtare, si korrier i Çetës së Pezës. 

Në këtë kohë shkruan disa vepra, që nuk arritën në ditët tona, si:”Serenata arabe" "Sfinksi i artë" vepra me temë nga historia e lindjes. Shkruan marshin e njohur "Peza heroike". Kompozon disa këngë, sidomos marshe, për orkestrat frymore (bandë), të cilat spikasin si realizime Kompozicionale, të shruara nga një specialist. Veçohet në krijimtarinë e tij një "Kuartet", paraqitur në një konkurs ndërkombëtar në Austri, i cili mori vlerësimin më të lartë nga komisioni. Më 1948 rikthehet në qytetin e lindjes. Emërohet pedagog në shkollën Normale. Sulejmani drejton orkestrën frymore "Afërdita" si dirigient për disa vite.  Shpejt orkestra u rrit në numër dhe përbërje me instrumentistë jashtë mureve të shkollës, falë punës e talentit të vet.  

## Shikoni dhe 
* Kompozitori
* Shkolla Normale

## Referime
Çetat Partizane në Elbasan

__NOINDEX__

**Çetat partizane në Elbasan** filluan të ngrihen në pranverë të vititt 1942. Çetat e para partizane me luftëtarë antifashistë, përbëheshin nga 15 deri 50 luftëtarë dhe drejtoheshin nga komandanti i çetës. 

## Historia 
Pas verës së vitit 1942, në drejtimin e çetave partizane Partia Komuniste caktoi edhe komisarët politikë.

### Çeta partizane e Çermenikës 
Ajo ishte çeta e parë në rajonin e Elbasanit. U formua më 15 gusht të vitit 1942 në fshatin Orenjë të Librazhdit. Komandant i kësaj çete u caktua Kadri Hoxha dhe komisar politik Ramadan Çitaku. Mori pjesë për herë të parë në aksionin e datës 11 tetor 1942 kundër një autokolone të ushtrisë italiane në Labinot Fushë. Gjatë nëntorit të këtij viti, mori pjesë në aksionet kundër pushtuesve në Malin me Gropa dhe kundër truprojes italiane tek Ura e Murrashit.

### Çeta partizane e Martaneshit 
U formua më 1 nëntor të vitit 1942 nën komandën e Baba Faja Martaneshit (Mustafa Xhani). Mori pjesë në aksionet kundër truprojes italiane tek Ura e Murrashit në 16 nëntor 1942; më 16 dhjetor sulmoi postën e karabinierisë në Martanesh.

### Çeta partizane e Labinotit 
U formua në fund të muajit shtator të vitit 1942. Komandant i saj u caktua Sali Ballkoçi. Ndër aksionet kryesore përmenden ato në bashkëpunim me forcat e çetës së Çermenikës.

### Çeta partizane e Dumresë 
U themelua më 12 dhjetor të vitit1942 në katundin Shalës. Komandant i çetës u caktua Mehmet Bajraktari dhe komisar politik Sotir Lubonja. Aksioni i parë daton në janar të vitit 1943, sulmit kundër postës së xhandarmërisë së Kuçovës. Në shkurt merr pjesë në sulmin kundër kantierit të shoqërisë italiane “Mediterraneo” në Bishqem.

## Referime
Shërbimi telefonik në Elbasan

__NOINDEX__

**Shërbimi telefonik (Ndërlidhja telefonike)** i referohet komunikimit në largësi nëpërmjet pajisjesh të posaçme dhe  mundëson të transmetohet zëri.

## Historia 
Para Luftës II Botërore  shërbimi telefonik  në Elbasan ishte i kufizuar. Bisedime telefonike urbane nuk kishte, ndërsa bisedimet me disa qytete të vendit kryheshin nëpërmjet linjave ajrore telegrafike, me ndihmën e telefonit manual. Në qendrën e Prefekturës së Elbasanit kishte central telefonik me dorë (manual) me disa numra, si dhe nga një të tillë në qendrat e nënprefekturave Gramsh e Peqin. Linjat telegrafike telefonike ishin ajrore, me shtylla druri dhe me një kopje. 

Në vitin 1951 u vendos në Elbasan centrali i parë automatik telefonik me 100 numra dhe pas dy vjetësh u shtuan dhe 200 numra. 

Në vitin 1966 filloi zëvendësimi i shtyllave të drurit me shtylla betonarmeje në linjat telefonike kombëtare. 

Në vitin  1971 u vendos për herë të parë transmetimi radio rele .Po këtë vit përfundoi kablloja ndërurbane Tiranë -Elbasan -Belsh drejt Vlorës, kabllo e cila mundësoi vendosjen në Zyrat e Postës Tele-graf-Telefonit (P.T.T.) Elbasan të dy aparaturave 12 kanalëshe, që bënë tëtë mundur lidhjen direkt të Elbasanit me shumë rrethe të vendit, si dhe marrjen e disa sinjaleve automatike me Tiranën. U rrit hape centralit shifror, duke zëvendësuar centralin dekadik. 

Në  vitin 1997 u vu në funksionim kablloja me fibra optike në drejtimin Elbasan – Durrës pas hapi kapaciteti i centralit të Elbasani (central dekadik), duke arritur në vitin 1976 në 1800 numra. 

Në vitin 1974 u vendos për herë të parë shërbimi telefonik me monedhë. 

Në vitin 1988 mbaroi rikonstruksioni i linjave telefonike të fshatit me shtylla betonarmeje, si dhe nëpërmjet pajisjeve PCM (pajisje kodo impulsive.

Në vitin 1996 u rrit numri i abonentëve telefonikë në 4000, me vendosje Tiranë, duke përmirësuar cilësinë e transmetimeve dhe sasinë e lidhjeve kombëtare dhe ndërkombëtare, si dhe sistemi radio-rele 120 kanalësh me Tiranën.

Numri i abonentëve më 1998 arriti në 8000, si dhe u ndërtua rrjeti i ri telefonik urban me 4800 kopje. Po këtë vit u vendosën sisteme radio rele 30 kanalëshe me Librazhdin, Gramshin e Cërrikun. Zgjerim mori dhe shërbimi telefaks . Vlen të përmendet dhe shërbimi telefonik i brendshëm i disa ndërmarrjeve të mëdha: Uzina e Përpunimit të Naftës në Cërrik, Kombinati i Drurit (shih), të cilat kishin cen- trale telefonike për ndërlidhje të brendshme manuale, ndërsa Kombinati Metalurgjik kishte central automatik me 1000 numra, që siguron ndërlidhjen e brendshme të gjithë zonës industriale të Metalurgjisë. (B.Pall) 

## Referimet
Lidhjet kulturo-arsimore mes Elbasanit dhe Gjakovës

Në raportet arsimore dhe kulturore, Elbasani për Gjakovën nuk është vetëm një nocion gjeografik, por edhe një qendër e rëndësishme e dijes, arsimit, kulturës dhe gjuhësisë shqiptare. Qyteti i Elbasanit, i njohur si qendra e mësuesisë shqiptare, ka ushtruar ndikim të madh në formimin arsimor e profesional të brezave të mësuesve nga Kosova, veçanërisht përmes Shkollës Normale të Elbasanit.

## Shiko edhe 
* Elbasani
* Gjakova

## Referime
Rrëfimi

[parapamje|323x323px|*Rrëfimi i dashurisë* nga [Jean-Honoré Fragonard përshkruan një subjekt që rrëfen ndjenjat që ishin fshehur deri në atë moment.]]
Një **rrëfim** është një deklaratë – e bërë nga një njeri ose nga një grup njerëzish– që pranon disa fakte vetjake që njeriu (ose grupi) në dukje do të preferonte t'i mbante të fshehur. Termi supozon se folësi po jep informacion për të cilin ai beson se pala tjetër nuk është tashmë në dijeni, dhe shpesh shoqërohet me një pranim të një gabimi moral ose ligjor:

Megjithatë, jo të gjitha rrëfimet zbulojnë keqbërje. Për shembull, një rrëfim dashurie shpesh konsiderohet pozitiv si nga rrëfimtari ashtu edhe nga marrësi i rrëfimit dhe është një temë e zakonshme në letërsi. Në lidhje me rrëfimet e keqbërjes, ekzistojnë disa lloje të veçanta të rrëfimeve që kanë rëndësi përtej shoqërores. Një rrëfim ligjor përfshin një pranim të ndonjë keqbërjeje që ka një pasojë ligjore, ndërsa koncepti i rrëfimit në fe ndryshon gjerësisht në sisteme të ndryshme besimi dhe zakonisht është më i ngjashëm me një ritual me anë të të cilit njeriu pranon mendimet ose veprimet që konsiderohen mëkatare ose moralisht të gabuara brenda kufijve të fesë së rrëfimtarit. Në disa fe, rrëfimi merr formën e një komunikimi gojor me një njeri tjetër. Sidoqoftë, nga pikëpamja shoqërore, termi mund t'i referohet pranimeve që nuk janë as juridike e as fetare.

## Shiko edhe 
* Rrëfimi (fe)

## Referime
Rrëfimi (fe)

parapamje|220x220px|Në mjediset katolike romake, stili tradicional i rrëfimit lejon priftin, i ulur në qendër, të dëgjojë nga të penduarit në anët e alternuara.
**Rrëfimi**, në shumë fe, është njohja e mendimeve dhe e veprimeve mëkatare. Kjo mund të ndodhë drejtpërdrejt me një hyjni ose me njerëz të tjerë.

Shpesh shihet si një veprim i kërkuar pendimi dhe një pararendës i domosdoshëm i pendimit dhe i shlyerjes. Shpesh çon në pajtim dhe në falje.

## Krishtërimi 
### Katolicizmi 
Në mësimet e krishtera katolike, Sakramenti i Pendimit është metoda me të cilën individët rrëfejnë çdo mëkat që kanë kryer pas pagëzimit të tyre; këto mëkate janë shfajësuar më pas nga Perëndia nëpërmjet administrimit të një prifti, i cili cakton një akt pendimi. Për të marrë në mënyrë të vlefshme faljen, i penduari duhet të bëjë një rrëfim të sinqertë sakramental të të gjitha mëkateve të njohura vdekjeprurëse të parrëfyera ende te një prift dhe të lutë një akt pendimi (një zhanër lutjesh) që shpreh motivet e pikëllimit dhe vendosmërinë për të mos mëkatuar më.

Riti katolik, i detyrueshëm të paktën një herë në vit për një mëkat të rëndë, zakonisht kryhet brenda një kutie rrëfimi, kabine ose dhome pajtimi. Ky sakrament njihet me shumë emra, duke përfshirë pendim, pajtim dhe rrëfim.  Ndërsa botimet zyrtare të Kishës zakonisht i referohen sakramentit si "Pendimi", "Pajtimi" ose "Pendimi dhe Pajtimi", shumë klerikë dhe laikë vazhdojnë të përdorin termin "Rrëfim" në lidhje me sakramentin.

## Islami 
Akti i kërkimit të faljes nga Zoti për mëkatet quhet *Istighfar*. Rrëfimi i mëkateve i bëhet drejtpërdrejt Perëndisë dhe jo nëpërmjet njeriut; përjashtimi i vetëm është kur rrëfimi para një personi është një hap i kërkuar në shpërblimin e dëmit të bërë. Mësohet se mëkatet duhen mbajtur për vete për të kërkuar falje individuale nga Perëndia. Zoti i fal ata që kërkojnë faljen e tij dhe që angazhohen të mos e përsërisin mëkatin. Në mënyrë tipike, një mysliman do t'i lutet Zotit për falje dhe premton se do të jetë i kujdesshëm që të mos bëjnë më të njëjtin gabim/mëkat.

## Shiko edhe 
* Rrëfimi

## Referime
Kodi i nderit

__NOINDEX__

**Kodi i nderit** në përgjithësi është një grup rregullash ose idealesh ose një mënyrë sjelljeje në lidhje me nderin që zbatohet nga ana shoqërore, institucionale, kulturore dhe/ose individualisht ose personalisht, përforcohet, ndiqet dhe/ose respektohet nga disa individë dhe/ose kultura ose shoqëri të caktuara. Kodet e nderit shpesh kanë të bëjnë me konsiderata (shpesh subjektive) etike ose morale ose vlera kulturore ose individuale dhe zakonisht gjenden në kultura të caktuara nderi ose brenda kontekstit të kulturave, të shoqërive ose të situatave që i kushtojnë rëndësi nderit.

Termi mund t'i referohet në mënyrë të veçantë:

* një kodi nderi akademik
* mënyrave të të menduarit ose sjelljeve të pranueshme brenda një kulture nderi dhe/ose në lidhje me nderin
* një kodi të caktuar sjelljeje që përfshin nderin
* kodeve të ndryshme specifike të bazuara në nder, si *omertà*, kalorësia, kodet e ndryshme të heshtjes, kodi duello, kodi Bushido, kultura e nderit e Shteteve të Bashkuara Jugore, kodi i nderit të beduinëve, *Kanuni*, *mos maiorum*, Kodi Barbagian, *Pashtunuali*, *izat*, kodi pirat, *javānmardi*, *Emi Omo Eso*, *Futuva*, dhe të tjerë
* Kodit të Nderit të Kadetit dhe Konceptit të Nderit në ushtrinë e Shteteve të Bashkuara
* një sistemi nderi
* një kodi etik.
Festivali Ndërkombëtar i Akuarelit në Tiranë

Festivali Ndërkombëtar i Akuarelit në Tiranë: Një Udhëtim në Botën e Artit Pamor.

Tirana është vendi ku arti pamor ngjallë shpirtin dhe imagjinatën e vizitorëve të saj, duke pritur piktorë nga e gjithë bota për Festivalin Ndërkombëtar të Akuarelit. Kjo ngjarje e rëndësishme, e mbështetur nga Bashkia e Tiranës dhe Ministria e Kulturës së Shqipërisë, shënon vitin e 11-të të ekzistencës së saj, duke u kthyer në një traditë të kërkuar në botën e artit.

Festivali Ndërkombëtar i Akuarelit ka filluar rrugëtimin e tij të shkëlqyer në vitin 2015, me bienalen e parë në kryeqytetin shqiptar.  Qëllimi i tij për të prezantuar talentet më të mira botërore të akuarelit dhe për të promovuar pasurinë kulturore, historike dhe turistike të Shqipërisë është mbështetur fuqishëm nga angazhimi i Bashkisë Tiranë dhe Ministrisë së Kulturës.

Në këtë ngjarje të madhe artistike, Tirana  bëhet arenë për ngjarje interaktive, demonstrime live dhe itinerare artistike, duke i afruar piktorët me peizazhet dhe traditat e këtij vendi të bukur. Ekspozita në Galerinë Fakultetit të Arteve të Bukura në Universitetin e Arteve në Tiranë do të jetë një moment i veçantë, duke prezantuar veprat e mjeshtrave të njohur të akuarelit për një audiencë të gjerë, duke përfshirë profesorë, studentë, dashamirës të artit dhe përfaqësues të mediave.

Përtej bukurisë së veprave të ekspozuara, festivali synon të promovojë Tiranën në skenën ndërkombëtare dhe të edukojë e frymëzojë brezat e ardhshëm nëpërmjet artit dhe kulturës. Kjo ngjarje jo vetëm që sjell një shkëmbim të pasur kulturor, por gjithashtu nxit krijimin e lidhjeve të reja ndërkombëtare dhe zhvillimin e artit pamor në një skenë globale. Festivali Ndërkombëtar i Akuarelit është një pikë kulmore në kalendarin e kulturës së Tiranës dhe një shans për të eksploruar thellësinë dhe pasurinë e artit pamor në një ambient frymëzues.  

## Referime
Riemërtimi gjeografik

**Riemërtimi gjeografik** është ndryshimi i emrit të një njësie ose zone gjeografike, e cila ndryshon nga ndryshimi i emrit të një rruge në ndryshimin e emrit të një vendi. Vendeve gjithashtu ndonjëherë u caktohen emra të dyfishtë për arsye të ndryshme.

## Sfondi 
Një ndryshim mund të jetë miratimi i një emri krejtësisht i ndryshëm ose mund të jetë vetëm një ndryshim i vogël në drejtshkrim. Disa emra janë ndryshuar lokalisht, por emrat e rinj nuk njihen nga vendet e tjera, veçanërisht kur ka një ndryshim në gjuhë. Emrat e tjerë mund të mos njihen zyrtarisht, por mbeten në përdorim të zakonshëm. Shumë vende kanë emra të ndryshëm në gjuhë të ndryshme, dhe një ndryshim i gjuhës në përdorim zyrtar ose të përgjithshëm shpesh ka rezultuar në atë që është ndoshta një ndryshim emri. Ka shumë arsye për të ndërmarrë një riemërtim, me motivimin politik që është shkaku kryesor; për shembull, shumë vende në ish-Bashkimin Sovjetik dhe në satelitët e tij u riemërtuan për të nderuar Stalinin. Ndonjëherë një vend kthehet në emrin e tij të mëparshëm (për shembull, destalinizimi).

Një nga arsyet më të zakonshme për ndryshimin e emrit të një vendi është pavarësia e sapofituar. Kur ndryshojnë kufijtë, ndonjëherë për shkak të ndarjes së një vendi ose të bashkimit të dy vendeve, emrat e zonave përkatëse mund të ndryshojnë. Megjithatë, ky është më shumë krijimi i një qenieje të ndryshme sesa një riemërtim gjeografik.

## Shiko edhe 
* Riemërtimi

## Referime
5000 Lekë (2017)

Kartëmonedha 5000 Lekë: Përfaqësimi Krenar i Historisë dhe Kulturës Shqiptare 

Në vitin 2017, Banka e Shqipërisë prezantoi një kartëmonedhë të re, e cila tashmë ka bërë pjesë të qarkullimit të përditshëm. Me përmasat 160 mm x 72 mm dhe ngjyrën e karakteristikë, të verdhën, ky instrument monetar përfaqëson një aspekt të rëndësishëm të historisë dhe kulturës së Shqipërisë. Hedhur në qarkullim më 30.09.2019. 

Përfaqësia e para dhe e më e dukshme në këtë kartëmonedhë është portreti i një prej figurave më të njohura dhe të nderuara të historisë shqiptare: Gjergj Kastrioti, i njohur ndryshe si Skënderbeu. Me një figurë të qëndrueshme dhe vendosmërisë në sy, portreti i Skënderbeut është një simbol i krenarisë dhe guximit përballë sfidave. Ai përfaqëson luftën për liri dhe pavarësi, si dhe mbrojtjen e kulturës dhe traditave të vendit.

Në anën tjetër të kartëmonedhës, shihet një pamje e bukur e Kështjellës së Krujës. Kjo kështjellë, e cila qëndron e lartë mbi qytetin e Krujës, është një simbol i fortë i krenarisë kombëtare dhe vendosmërisë së popullit shqiptar për të ruajtur lirinë dhe identitetin e tyre nëpër shekuj. Monumenti i Skënderbeut mbi kalë në Tiranë përfaqëson një tjetër pamje historike të rëndësishme, duke treguar rrënjët e thella dhe rëndësinë e figurës së Skënderbeut për kulturën dhe historinë shqiptare.

Përveç përfaqësimit të historisë dhe kulturës së vendit, kartëmonedha e 5000 Lekëve është gjithashtu një shenjë e rëndësishme e mbrojtjes së identitetit monetar të Shqipërisë. Përmes kësaj kartëmonedhe, Banka e Shqipërisë thekson rëndësinë e historisë dhe trashëgimisë kulturore në formimin e identitetit kombëtar dhe vlerëson kontributin e Skënderbeut dhe monumenteve të tjera historike në forcimin e kësaj identiteti.

Në përfundim, kartëmonedha e 5000 Lekëve të vitit 2017 është më shumë se një instrument monetar; ajo është një shenjë e krenarisë kombëtare dhe një përkujtim i rëndësishëm për historinë dhe kulturën e lavdishme të Shqipërisë. Me portretin e Skënderbeut dhe pamjen e Kështjellës së Krujës, kjo kartëmonedhë përjetëson trashëgiminë dhe krenarinë e një populli të madh.

## Burimet
Steve Rogers (Marvel Cinematic Universe)

**Steven Grant Rogers** është një personazh imagjinar i portretizuar kryesisht nga Chris Evans në ekskluzivitetin mediatik të Marvel Cinematic Universe (MCU) - i bazuar në personazhin Marvel Comics me të njëjtin emër - i njohur zakonisht me pseudonimin e tij, **Kapiten Amerika**. Rogers përshkruhet si një super ushtar i epokës së Luftës së Dytë Botërore, të cilit iu dha një serum që i dha atij aftësi mbinjerëzore, duke përfshirë qëndrueshmëri të shtuar, forcë dhe atletikë. Gjatë luftës së tij kundër organizatës sekrete naziste Hydra, ai u ngri në Arktik për gati shtatëdhjetë vjet derisa u ringjall në shekullin e 21-të.

Rogers bëhet një anëtar themelues dhe udhëheqës i Avengers. Pas konfliktit të brendshëm brenda Avengers si rezultat i Marrëveshjeve të Sokovias dhe Thanos që nisi The Blip, Rogers drejton ekipin në një mision përfundimtar dhe ata rivendosin me sukses triliona jetë në të gjithë universin dhe mposhtin Thanos. Pas kthimit të Infinity Stones në afatet e tyre origjinale, ai mbetet në vitet 1940 me dashurinë e tij të humbur Peggy Carter; ata martohen dhe Rogers jeton një jetë të plotë. Rogers zgjedh Sam Wilson të jetë pasardhësi i tij, duke i kaluar atij mburojën dhe titullin e Kapiten Amerika.

Rogers është një figurë qendrore në MCU, duke u shfaqur në tetë filma që nga viti 2019. Kur u prezantua për herë të parë në *Captain America: The First Avenger* (2011), personazhi u prit me një pritje të përzier, por gradualisht u bë i preferuari i fansave. Portretizimi i Steve Rogers nga Chris Evans ka marrë vlerësime dhe personazhi citohet shpesh, së bashku me Tony Stark të Robert Downey Jr., si çimentues i suksesit të MCU. Harku i tij i tregimit konsiderohet të jetë një nga më të mirët në MCU, dhe filmat e *Captain America* brenda "Infinity Saga" zakonisht referohen si trilogjia më e mirë e ekskluzivitetit.

## Biografia
Steve Rogers lindi më 4 korrik 1918, në Brooklyn, Nju Jork, nga Joseph dhe Sarah Rogers. Babai i tij, pjesëtar i Regjimentit të 107-të të Këmbësorisë, u vra nga gazi mustardë gjatë Luftës së Parë Botërore. Ai u rrit nga nëna e tij, një infermiere, e cila vdiq nga tuberkulozi, duke e lënë Rogers të vetëm në moshën tetëmbëdhjetë vjeç. I gjatë 1.63 m dhe peshon vetëm 41 kg, Rogers u prek gjithashtu nga një sërë problemesh mjekësore, duke përfshirë astmën, skoliozën, aritminë e zemrës, shurdhim të pjesshëm, ulçera në stomak dhe anemi pernicioze.

## Shënime
## Referime
Mustafa Curri

__NOINDEX__

**Mustafa Curri** lindi në Elbasan dhe mësimet i merr në vendlindje. Mbaron Normalen e më pas gjimnazin në “Manastir”. Më 1912 jep mësim në shkollën “Naim Frashëri” të qytetit, vite më vonë në Normale. Mori pjesë në grupin e parë teatror, duke përkthyer e luajtur si aktor e duke vënë në skenë dramën “I mjeri djalë”, komedinë “Fundi i pijes”. Pjesëmarrës aktiv në aktivitetet sportive Kulturore të qytetit. Në qeverinë e krijuar Mbas Kongresit të Lushnjës (1920) emërohet sekretar i Këshillit të Ministrave e më pas kryesekretar. Më 1928 kalon në oborrin mbretëror si sekretar i përgjithshëm. M.C. gjatë gjithë aktivitetit si mësues, drejtor shkolle, nëpunës i lartë, punoi me përkushtim ndaj vendit e popullit të tij. Vdiq në Tiranë. Mustafa Curri ishte një personalitet i rëndësishëm në historinë e Shqipërisë së shekullit të 20-të. Ai ishte një figurë e shquar e lëvizjes nacionalçlirimtare shqiptare dhe një luftëtar i shquar për pavarësinë e vendit nga Perandoria Osmane. Kur ishte i ri, ai u bashkua me lëvizjen e Ismail Qemalit për pavarësinë dhe më vonë u bë një udhëheqës i lëvizjes së pavarësisë në veri të Shqipërisë.
## Shikoni dhe 
Mustafa Curri njihet për guximin dhe përkushtimin e tij për lirinë dhe pavarësinë e Shqipërisë, dhe ai mbetet një figurë e rëndësishme në historinë e vend emri i tij është shënuar në shumë mënyra, përfshirë emrin e një prej krahinave të Shqipërisë, që njihet si “Krahina e Mustafa Currës”.Megjithatë, për shkak të veprimtarisë së tij politike kundër qeverisë së Zogut, ai u arrestua dhe u ekzekAndon Beça ka qenë një personalitet i njohur në Tiranë dhe Elbasan. I lindur në 1881, ai do të kryente detyrën e inspektorit të arsimit në zonat e Elbasanit për të vijuar më pas në detyrën e deputetit e senatorIt në vitin 1920. Në 1924 ai do të bënte pjesë në grupin e atyre që do të arratiseshin si rrjedhojë e mënyrës së ardhjes në pushtet të qeverisë që u drejtua nga Fan Noli. Pas kthimit ai do të rizgjidhej si deputet e senator i Elbasanit. Gjatë periudhës së pushtimit italian e gjerman të vendit ai do të mbante detyra ministrore, si ministër i bujqësisë e ekonomisë dhe si ministër i Financave. 

## Referimet 
Enciklopedia e Elbasanit
Cërmedelli

__NOINDEX__

**CËRMËDELLI (Cotinus coccygria).**

Shkurre që rritet deri 3 me lartë në rajonin e Elbasanit gjendet në zonën e dushkut dhe të shkurreve mesdhetare Labinot e Dumre. Kërkon klimë të ngrohtë dhe pëlqen toka gjysëm pjellore. Produkti më i vlefshëm i cërmedellit janë gjethet. **Cotinus Coggygria** ‘Royal Purple’ i njohur zakonisht si Smoke Tree është një shkurre, gjetherënëse e cila ka gjethe vjollce të errëta, në formë të rrumbullakët, të cilat marrin një ngjyrë të kuqe më të ndezur në kohën e vjeshtës. Në korrik dhe gusht, Cotinus Coggygria ‘Royal Purple’ do të rritë këto lule rozë të lehta, me pupla, të cilat i shtojnë interes shtesë gjetheve tashmë interesante. Një kaçubë e mirë me mirëmbajtje të ulët, e cila mund t’i përshtatet shumë vendeve të mbjelljes, veçanërisht një kufi të përzier me diell dhe më shumë lloje kopshtesh dhe skema mbjelljeje, duke e bërë më të mirë.Mbillni Cotinus Coggygria ‘Royal Purple’ në një zonë me diell, pjesërisht me hije të kopshtit me tokë të lagësht dhe të drenazhuar mirë, ku do të lulëzojë. Në përgjithësi, krasitja pa dëmtues dhe shumë minimale e bën këtë Cotinus një bimë të mirë me mirëmbajtje të ulët për kopshtarët fillestarë dhe ekspertë. Në fillim të pranverës, thjesht hiqni çdo degë të ngordhur ose të dëmtuar dhe çdo degë që rritet jashtë kornizës natyrore të bimës për të inkurajuar një rritje më të shëndetshme. Pas krasitjes, nëse është e nevojshme, aplikoni një sasi bujare mulch me cilësi të mirë në bazën e bimës që i pëlqen.Druri është përdorur më parë për të bërë bojën e verdhë të quajtur fustic i ri (fisetin), tani i zëvendësuar nga ngjyra sintetike. 

## Shikoni dhe 
Lloji, së bashku me anëtarët e tjerë të familjes së sumakut është përdorur për të bërë ngjyra të kuqe për tekstile, duke përfshirë qilima dhe çanta soumak të mbështjellë me pëlhurë në Lindjen e Mesme. Emrat sumac dhe soumak me gjasë rrjedhin nga fjala arabe dhe siriane ‘summāq’, që do të thotë “e kuqe”.Është një shkurre gjetherënëse me shumë degëzime që rritet deri në 5-7 metra (16-23 këmbë) e lartë me një zakon të hapur, të përhapur dhe të parregullt, vetëm rrallë duke formuar një pemë të vogël. Gjethet janë 3–8 centimetra ovale të rrumbullakosura të gjata, të gjelbra me një shkëlqim glaukoz dylli. Ngjyra e vjeshtës mund të jetë shumë e larmishme, nga pjeshke dhe e verdha në të kuqe flakë. Lulet janë të shumta, të prodhuara në tufë lulesh të mëdha 15–30 cm të gjata; çdo lule 5–10 milimetra në diametër, me pesë petale të verdha të zbehtë. Shumica e luleve në çdo tufë lulesh abortojnë, duke u zgjatur në shtëllunga me pupla të verdhë-rozë deri në rozë-vjollcë (kur shihen në masë këto kanë një pamje të mprehtë ‘si tymi’, prandaj emri i zakonshëm “pema e tymit”) që rrethojnë të vogla 2–3 mm që zhvillohen.

## Referimet 
Enciklopedia e Elbasanit

## Lidhjet e jashtme
Centrali i parë elektrik në Elbasan

__NOINDEX__

Fabrika e Vajit dhe Sapunit në Elbasan u ndërtua më 1929 nga një shoqëri franceze dhe shumë shpejt u bë pronë e Andon Beçës dhe Shefqet Vërlacit. Ajo kishte në përbërje dhe një central elektrik. Ky central shërbente për të vënë në lëvizje fabrikën me energji elektrike dhe për të furnizuar disa orë në mbrëmje disa rrugë e lagje të qytetit me ndriçim. Në fund të vitit 1945 centrali elektrik i Fabrikës së Vajit e Sapunit del si njësi më vete e përforcohet me fuqi motorike për të plotësuar nevojat e qytetit për ndriçim me 4-5 orë në mbrëmje. Më 22 mars 1947, me dekret nr. 307 të Kuvendit Popullor, Ndërmarrja e Centralit Elektrik Elbasan-Peqin, me qendër në Elbasan shpallet si nděrmarrje e karakterit kombëtar.Pak vite pas Luftës së parë Botërore pothuajse të gjitha qytetet e Shqipërisë filluan të ngrenë centrale elektrike që furnizonin me energji qendrat e qyteteve dhe disa familje të rëndësishme të qyteteve përkatëse.

## Shikoni dhe 
Po ashtu, centralet me fuqi motorike prodhonin energji edhe për ndërmarrje të ndryshme të kohës. Që gjatë Luftës, ushtritë e huaja që ishin prezentë në Shqipëri (p.sh ushtria italiane në Vlorë) kishin sjellë motorë për prodhimin e energjisë elektrike.

Në vitet ’20-’30 në Shqipëri do të ishin disa shoqëri e individë që kishin në pronësi këto centrale elektrike: 

Shoqëria S.E.S.A  me kapital 2 milion franga ari kishte instaluar centrale elektrike në këto qytete:

-Shkodër, më fuqi motorike 675 kuaj fuqi

-Vlorë, me fuqi motorike 360 kuaj

-Gjirokastër, me fuqi motorike 175 kuaj

-Berat, me fuqi motorike 85 kuaj 

-Fier, me fuqi motorike 75 kuaj

-Tiranë, fuqi motorike prej 440 kuajsh

Po ashtu, në Korçë ishte Shoqëria Generale e elektrikut me fuqi motorike prej 4900 kuaj dhe centrali hidraulik prej 500 kuaj fuqi. Kjo shoqëri, e financuar nga emigrantët,  për herë të parë përdori fuqinë e ujit për të prodhuar energji elektrike. Në Tiranë central elektrik do të kishte Shoqëria SITA ndërsa në Durrës shoqëria “STAMLES”Ndërkohë, në Shqipërinë e viteve ’30 ishin dy individë që kishin në pronësi centrale elektrike. Në Elbasan ishte Andon Beça ndërsa në Pogradec Novruz Pasho.

## Referimet 
Enciklopedia e Elbasanit 

## Lidhjet e jashtme
Ferrokromi

__NOINDEX__

**Ferrokrom**

Prodhim i Uzinës së Ferrokromit Elbasan. Eshtë lidhje e hekurit me kromin. Përdoret në industrinë metalurgjike, për rritjen e përmbajtjes së kromit në çeliqet e lidhur.

Ferrokromi që prodhohet në Elbasan është më përmbajtje kromi 60%-65 %, dhe karboni 7%-9 %, prandaj quhet dhe Ferrokromi me karbon. Prodhohet sipas standardit shtetëror STASH.

Është prodhuar për herë të parë, kur u vu në shfrytëzim furra e parë e Uzinës së Ferrokromit. Pjesa më e madhe e prodhimit eksportohet.

## Shikoni dhe 
Prodhimi i ferrokromit në Shqipëri ka filluar në vitin 1979 në Uzinën e Ferrokromit në Burrel. Më 1982 ky prodhim ishte rritur afro 2 herë, duke plotësuar nevojat e vendit me ferrokrom për prodhimin e çelikut dhe gizës dhe një pjesë e madhe e ferrokromit eksportohej. Për sqarim lexuesve ferrokromi është lidhje metalike e hekurit me krom, që përdoret kryesisht si ndërmjetës për të shtuar krom në përbërjen e çeliqeve dhe gizave të leguara, me qëllim që të përmirësohen vetitë e tyre mekanike. Përmban 60-70% krom, si dhe sasi të pakëta elementesh të tjera si karbon (0.03-10%), fosfor (0.06-0.1%), silicium (1-5%), squfur (deri 0.04%), pjesa mbetëse është hekur. Prodhohet nga reduktimi i drejtpërdrejtë i xeherorëve të kromit (kromit, magnokromit) me kok, në prani të silicës, në furra elektrike me hark, që ngarkohen nga sipër.Uzina e Ferrokromit Burrel është uzinë metalurgjike që prodhon lidhje të hekurit me krom, vënë në shfrytëzim më 1979 pranë Burrelit. Përpunon xeherorë të kromit, duke i shkrirë në furra elektrike e duke nxjerrë ferrokrom me shumë karbon. Pjesa më e madhe e prodhimit eksportohet.Drejtuesit e punimeve në Uzinën e Ferrokromit në Elbasan, reparti i shkrirjes, tregojnë se sapo janë instaluar 3 furra të reja, dy nga të cilat do të prodhojnë ferrokrom me karbon të lartë dhe e treta do të prodhojë ferrokrom me karbon të ulët.

Ferrokromi me karbon të ulët prodhohet për herë të parë jo vetëm në Shqipëri, por ndoshta edhe në rajon, ndërsa numërohen me gishtat e dorës vendet dhe uzinat që e prodhojnë këtë lloj produkti, shprehet njëri nga drejtuesit e uzinës. Në repartin e shkrirjes puna u ndërpre pak muaj më parë, për shkak të krizës ekonomike botërore dhe për shkak të rënies së çmimit të këtyre metaleve në tregjet ndërkombëtare.

Për pak ditë uzina do të ndezë furrën e tretë për të prodhuar 1 mijë e 500 tonë ferrokrom me karbon të lartë në çdo muaj. Nga ana tjetër, edhe sindikalistët thonë se janë shumë të interesuar për rifillimin e punës dhe të prodhimit në uzinë, duke theksuar faktin se gjatë kohës që furrat u ndaluan, asnjë punëtor nuk u hoq nga puna.

Elbasani është një nga zonat industriale më të njohura të Shqipërisë. Krahas metalurgjisë së çelikut, këtu janë vendosur edhe një seri uzinash dhe reparte të shkrirjes së metaleve të veçanta si kromi. Në këto uzina dhe reparte shkarkojnë lëndët e para të gjitha minierat e Shqipërisë, prandaj edhe ndezja e këtyre furrave do të jetë edhe një nxitje tjetër për të rritur prodhimin në minierat e vendit.

## Referimet 
Enciklopedia e Elbasanit 

## Lidhjet e jashtme
Fabrika e Duhanit në Elbasan

__NOINDEX__

**Fabrika e duhanit** ngrit mbi bazën e Uzinës së Fermentimit të Duhanit në Elbasan. Punimet për ndërtimin e kësaj të fundit filluan në vitin 1954 dhe përfunduan në fund të vitit 1956. Është vënë në shfrytëzim në 3-mujorin e parë të vitit 1957. Objekti i punës së saj është grumbullimi, përpunimi, fermentimi dhe tregtimi i duhanit oriental, të njërit prej varianteve më të parapëlqyera nga tregu jashtëm. Kapaciteti grumbullues dhe fermentues i F. Duhanit është nga më të mëdhat të vendit, me rreth 5 mijë ton në vit. Në një sezon aty punonin, përveç punonjësve të përhershëm, rreth 800- 1000 punëtor sezonalë, nga të cilët afër 90%gra. Që nga fillimi i punës së uzinës fermentimi i duhanit është bërë në mënyrë artificiale, por janë përgatitur edhe mjedise për fermentimin natyral. Mbi 90% e prodhimeve të përpunuara shkojnë në eksport. Në fshat, një numër i madh teknikësh bëjnë asistencë, për 9-10 muaj në vit. 
## Shikoni dhe 
Pas vitit 1993 kjo fabrikë me kapital tërësisht shtetëror është kthyer në ndërmarrje të përbashkët me emërtimin Ndërmarrja e "Përbashkët Shqiptaro-Greke e Duhanit Kavex-Elbasan". Ortaku grek është kompania e Selanikut "Kavex SA", e cila zotëron 51% të kapitalit të ndërmarrjes. Nga fillimi i vitit 2000 ndërmarrja është privatizuar plotësisht nga kompania e mësipërme e Selanikut. Vitet e fundit të shek. XX ka vazhduar puna për mekanizimin dhe automatizimin e punës në fabrikë. Së bashku me duhanet e Elbasanit në këtë fabrikë përpunohen edhe duhane grumbulluara nga zonat e tjera të Shqipërisë, Korçës, Shkodrës, Fierit, Beratit.

## Referimet 
## Lidhjet e jashtme
Fazani

__NOINDEX__

**Fazani (Phasianus Calchicus)**Shpend që rritet në gjendje të lirë dhe të izoluar. Në rajonin e Elbasanit gjendet shumë rrallë në shelgjishtet e Devollit dhe Cërrikut. Përbën objekt për gjuetarët sportivë. Ka pamje të bukur dhe mish të shijshëm.Fazani është vrapuesi më i shpejtë midis të gjithë përfaqësuesve të zogjve të ngjashëm me pulën. Gjatë vrapimit, fazani merr një pozë të veçantë, ngre bishtin dhe në të njëjtën kohë shtrin kokën dhe qafën përpara. Kjo arrin një aerodinamikë më të mirë. Ata mund të fluturojnë në distanca të shkurtra, por preferojnë vrapimin. Nëse janë të frikësuar, papritmas fluturojnë lart me shpejtësi të madhe, me një tingull të valëvitur nga krahët dhe tingëllojnë “kok kok kok” si paralajmërim për zogjtë e tjerë. Ata fluturojnë me një shpejtësi prej 43 deri në 61 km në orë, por kur të gjuajtur ata fluturojnë me shpejtësi deri në 90 km në orë.
## Shikoni dhe 
**Fazanët** janë zogj shumë të turpshëm dhe përpiqen të qëndrojnë në një strehë të sigurt.Mund t’i shihni në mëngjes dhe në mbrëmje kur dalin në kërkim të ushqimit. Pjesën tjetër të kohës fshihen në degët e trasha, në barin e gjatë ose midis kallamishteve në këneta dhe liqene.Mosha rekord e shpendëve të egër është 7 vjeç e 7 muaj. Kur zbuten dhe jetojnë në robëri, këta zogj të bukur jetojnë të qetë për 12 deri në 15 vjet. Fazanët edukoheshin kryesisht si zogj zbukurues.Në fillim ata zbukuronin oborret mbretërore Sot janë një dekorim shumë i zakonshëm në tempujt fetarë, në ferma dhe në disa ferma bujqësore.

## Referimet 
## Lidhjet e jashtme
Fibroskopia

__NOINDEX__

Fibroskopia është metodë ekzaminimi me anë të ndriçimit të hapësirave apo organeve të brendshme nëpërmjet aparatit të quajtur fibroskop. Fibroskopia është pranë një ekzaminimi endoskopik, por specifika e saj është se manipulimi realizohet me material plastik të pajisur me nistam optik dhe jo si në disa metoda të tjera endoskopike ku sistemi optik vendoset në aparaturë të fortë. Në repartin e kirurgjisë së spitalit të Elbasanit në tetor 1997 u hap shërbimi i fibroskopisë me aparatura të reja të ardhura nga Franca, ku ekzaminohen dhe diagnostikohen sëmundje të aparatit tretës, si: ezofagut, stomakut, duodenit të zorrës së trashë.Bëhet fjalë për dy probleme serioze siç janë ato të sistemit nervor dhe artikular, që në shumë raste mund të janë të lindura dhe në shumë të tjera, të fituara.
## Shikoni dhe 
Në rastin e parë kemi të bëjmë me një problem të fituar, nga një lindje me vështirësi, ku fëmija nuk oksigjenohet mirë e për pasojë mund mund të kemi dëmtim të sistemit nervor me krijimin e zonave hipoksemike.

Ndërsa në rastin e dytë, fëmijët që çalojnë, kemi të bëjmë me një problem të lindur, ku rolin kryesor e luan faktori trashëgues, megjithëse në shumë raste shkaqet nuk dihen. teknologjia është një element shumë i rëndësishëm dhe kjo jo vetëm për t’iu përshtatur zhvillimit modern, por edhe për të dhënë një ekzaminim të qartë, të plotë dhe me kontrast të mjaftueshëm. Mirëpo nuk mjafton vetëm teknologjia, shumë i rëndësishëm është dhe interpretuesi. Gëtja ka një shprehje shumë të bukur “Ne shohim atë që dimë. Nëse nuk dimë, nuk shohim”. Nëse nuk dimë, nuk kemi lexuar dhe nuk kemi përvojë kot që shikon. Madje, do të thosha që njerëzit kur shkojnë diku për ekzaminime speciale, duhet të jenë të kujdesshëm, të kërkojnë atë që ka eksperiencë. Kjo jo për të bërë “diskriminim” të mjekëve, por jo të gjithë mund të dimë gjithçka. Mjeku duhet të jetë aq koshient dhe aq modest sa të dijë dhe të thotë JO, nuk e bëj këtë ekzaminim.

Kështu që teknologjia nga një anë ka vlerën e vet, por dhe interpretuesi nga ana tjetër, të dyja bashkë, rrisin mundësinë për një diagnozë të saktë dhe të drejtë.është një test që përfshin futjen, përmes rrugëve të sipërme të frymëmarrjes (hundës ose gojës), një tub fleksibël i quajtur fibroskopi ou endoscope.Është një instrument mjekësor i përbërë nga fibra optike (ose përbërës optoelektronikë), një burim drite dhe një aparat fotografik. Fibroskopi përfshin gjithashtu një kanal operativ, përmes të cilit mjeku mund të marrë mostra dhe gjeste të vogla terapeutike. Në fund të tij, fibërkopi mund të përshkruajë 360 gradë.

Gjatë një fibroskopie bronkiale, fibërkopi ju lejon të zbresni në bronke, duke kaluar nëpër trake, për t’i vizualizuar ato, për të marrë një mostër ose për të kryer një trajtim.

## Referimet 
## Lidhjet e jashtme
Fjalori i Kristoforidhit

__NOINDEX__

***Fjalori i Kristoforidhit*** siç edhe njihet kryesisht Fjalori i Gjuhës Shqipe është punimi më i rëndësishëm leksikografik i Kostandin Kristoforidhit, punim i cili u botua vetëm pas vdekjes në Athinë më 1904 (: Leksikon tis alvanikis glosis). Fjalori në origjinal është dygjuhësh, shqip e greqisht, i shkruar me alfabet grek. Pasi u ripunua dhe u transkriptua në alfabetin e shqipes së sotme nga Aleksandër Xhuvani, u ribotua më 1961 me titullin *Fjalor shqip-greqisht.*

## Historia 
Nga parathënia e Xhuvanit në ribotimin e Fjalorit:
Me këto data, 1860 - - Fillimi sistematik i punës, 1870 redaktimi i veprës dhe më 1880 mbarimi i saj, del e vërtetë ajo që i shkroi Naços më 1888 se iu desht 20 vjet që të punojë për Fjalorin.
Kristoforidhi bëri përpjekje të mëdha për ta botuar Fjalorin, por nuk mundi. Pas vdekjes së tij rrezikoi bjerjen dorëpasdorshme derisa përfundoi në arkivat e Ministrisë së Jashtme të Greqisë. Më 1904 qeveria greke dha lejen përbotimin e tij. Nevoja për përkthimin e Shkrimeve të Shenjta, aq më tepër në të dyja dialektet, kërkonte një kompetencë leksikore të madhe Dhe një njohje shumë të mirë të pasurisë leksikore të të dy dialekteve dhe të nëndialekteve të shqipes.

## Shikoni dhe 
Për më tepër, përkthimi i Kristoforidhit duket se kishte si qëllim jo vetëm ta respektonte traditën e përkthimit biblik, por dhe ta rishikonte atë, duke kërkuar një qëndrim të ri ndaj tekstit të origjinalit në greqishtene vjetër. Kjo e bëri atë që gjatë kohës që punonte për përkthimin të kërkonte e të punonte me fjalën, duke mbledhur një pasuri të konsiderueshme leksikore. Janë

Proverbiale akoma në Elbasan mënyrat e tij të kërkimit të fjalëve nëpër popull.

Lënda e fjalësit të F. Përbēhet kryesisht prej fjalëve të mbledhura nga gjuha e gjallë në përdorim, prej kërkimeve në terren të bëra nga vetë Kristoforidhi, siç thotë vetë ‘”anë e

Mb’anë e kant mbë kant”, nga pasuria l

Shqiptare” (Albanesische Studin, 1854), me rreth 5500 fjalë (4500 fjalë të Fjalorit të Kristoforidhit gjenden dhe te Fjalorthi i Hanit). Fjalori është i pari dhe i vetmi fjalor që zbaton gjeografinë gjuhësore të materialit të mbledhur. Kristoforidhi fjalët që i mblodhi në terren i shoqëroi me shënimin për vendin ku i mblodhi. Xhuvani shprehet, po në

Parathënie: ”e kam vëzhgue kuptimin e Tyne nëpër njerëz të atyne vendeve që shënohen në Fjalort dhe kan formue bindjen e plotë se Kristoforidhi ka punue me ndërgjegjë, me pasion, asht autentik e për t’iu zanë besë sa a askujt tjetër.””Fjalori merr vlera dhe për shkak se për mjaft fjalë Kristoforidhi është përpjekur të japë dhe burimin etimologjik të tyre. Me gjithë përcaktimet në  natyrën e Fjalorit, ai nuk i përmbahet një kriteri të vetëm (dygjuhësh, shpjegues, etimologik, por sipas interesit dhe rezultatit të punës Kristoforidhi diku bën shpjegimin e fjalëve, diku jep burimin etimologjik të tyre, diku bën përqasje me gjuhët e tjera, duke e bërë Fjalorin të një natyrë të përzier dhe të veçantë në llojin e vet

## Referimet 
## Lidhjet e jashtme
Fidanishtja frutore në Elbasan

__NOINDEX__

**Fidanishte frutore e Elbasanit.**

**Vendi** ku punohet për të prodhuar fidanë të pemëve frutore, ullirit, hardhisë e agrumeve. Fidanishtja Frutore e Elbasanit u formua në vitin 1946 në Fushë Mbret. Me kalimin e viteve ajo u fuqizua dhe u bë qendër shumë e rëndësishme për furnizimin e rretheve të Shqipërisë së Mesme fidanë të ndryshëm drufrutorësh, si dhe për përhapjen e arritjeve në fushën e pemëtarisë. Çdo vit nga kjo fidanishte shpërndaheshin: - 100.000 fidanë të ndryshëm të pemëve frutore; -200.000 fidanë ulliri; - 300.000 fidanë hardhi të shartuar mbi antifilokserik dhe disa mijëra fidanë agrumesh. Një kontribut të veçantë në fuqizimin e fidanishtes kanë dhënë agronomët Konstandin Rama, Hysen Abdihoxha dhe Kadri Borshi.

## Shikoni dhe 
Çdo vit nga kjo fidanishte shpërndaheshin: - 100.000 fidanë të ndryshëm të pemëve frutore; -200.000 fidanë ulliri; - 300.000 fidanë hardhi të shartuar mbi antifilokserik dhe disa mijëra fidanë agrumesh. Një kontribut të veçantë në fuqizimin e fidanishtes kanë dhënë agronomët Konstandin Rama, Hysen Abdihoxha dhe Kadri Borshi.

Në Fidanishten Frutore të Elbasanit janë eksperimentuar e janë zbatuar disa praktika pune, siç janë: shkurtimi i viteve të prodhimit të fidanëve të ullirit nga 6-7 vjet në 3-4 vjet, mbjelljet në largësi intensive me 1200 deri 3000 bimë të kurorave të duke përdorur format detyruara.

## Referimet 
Enciklopedia e Elbasanit

## Lidhjet e jashtme
Jorgji Theohari

__NOINDEX__

**Papa Jorgji** **Theohari** (1858-1929) lindi në Elbasan dhe ishte intelektual e klerik atdhetar. Arsimin e mesëm e përfundoi në gjimnazin Zosimea të Janinës, kurse studimet e larta për filozofi e teologji në Stamboll. Në 1880-ën, kthehet në vendlindje si prift dhe më pas u ngjit në hierarkinë kishtare të qytetit, prandaj dhe është quajtur Hermano (germanos). Qe intelektual me kulturë të gjerë,  atdhetar, ithtar i uniatizimit të krishterë shqiptar, në fund të shek. XIX e në fillimin e shek. XX. 

Ai njihet për mesazhin: "Një kishë, një komb dhe feja në shërbim të përbashkësisë kombëtare". Atë Germanosi qe protagonisti i betejës fetare midis shpatarakëve që përfaqësonin uniatizmin  shqiptar dhe ortodoksëve greko-rusë që e luftonin uniatizmin. Pati përkrahës jo vetëm  Dervish Biçakçiun, Aqif Pashë Biçakçiun (Elbasanin) por edhe ndihmën e abatit të Mirditës  Preng Doçit e dom Ndoc Nikajt, të cilët i siguruan takimin solemn në Orosh, ku Shpati pati  përfaqësuesit e vet. Papa Jorgji hodhi kumtin për masivizimin e Kishës Uniate. I vendosur në idenë e rrugën e tij ai nuk pranoi të gjitha ofertat joshëse të rusëve e grekëve për ta kthyer  nga rruga e tij. Vizita e konsullit rus Rostovski në Elbasan, për ta bindur atë që të braktiste uniatizmin,  ndërhyrja për përjashtimin nga ortodoksia prej Mitropolitit të Durrësit dhe moszyrtarizimi i tij  kryemeshtar nuk e larguan Papa Jorgjin nga qëndrimin për Kishën Uniate.Mendohet se përpjekjen e parë për kishën katolike lindore apo edhe kishën Unite në  Elbasan, e kishte nisur papa Jorgji Theohari nga lagja Kala, me synim, që kjo lëvizje e re  kishtare të përhapej më pas te besimtarët orthodoksë në zonën e Shpatit, tek të cilët  laramanizimi fetar, si pasojë e tolerancës fetare të Islamit, kishte marrë dimensione  trefishe: ata hiqeshin si myslimanë; praktikonin ritet orthodokse byzantine, si dhe  kërkonin që të njihnin për të parë të fesë, Papën e Romës. 

## Shikoni dhe 
Shpat i Sipërm

## Referime
Nishani

parapamje|Nishan|220x220px
**Nishan** (si term mjekësor: *nevus*) është një term që përdoret për t'iu referuar një abnormaliteti kronik dhe të dukshëm në lekurë ose mukozë.

Termi mjekësor nevus vjen nga latinishtja *naevus*, që dotëthotë "shenjë lindjeje"; por nishanet mund të jenë prezente që në lindje ose mund të formohen me kalimin e kohës. Terma të tjera për **nishanet** janë *shenjë lindjeje* ose *shenjë bukurie*, por këto terma nuk bëjnë dallimin midis llojeve të ndryshme të nishaneve. Nishanet janë pergjithësisht beninje, por nishanet me reliev, me formë të çrregullt dhe/ose me çngjyrim ose ngjyra të ndryshme mund të krijojnë melanoma ose lloje të tjera kanceri lëkure.

## Shiko edhe 
* Shenja e lindjes
* Beli

## Referime
Fabrika e çimentos në Shqipëri

__NOINDEX__

**Fabrika e Çimentos**.

Institucioni i rëndësishëm e industrisë së rëndë. U ngrit në Elbasan dhe filloi punë ne vitin 1968. Kapaciteti prodhues ishte 140000 ton cimento në vit. Përbëhej nga dy furra rrotulluese horizontale për pjekjen e klinkerit, si dhe dy mullinj të vegjël çimentoje. Fabrika e çimentos prodhonte çimento të markave 300-400. Teknologjia e saj është me metodën e njomë. Në vitet 1975 bëhet rikonstruksioni i saj. U ngrit një furrë e re për prodhimin e klinkerit dhe dy mullinj të tjerë çimentoje. Kapaciteti prodhues u rrit dhe shkoi deri në 400000 ton në vit. Filluan të prodhohen marka të reja 500-600, si dhe çimento speciale antisulfit. Edhe kjo teknologji ishte me metodën e njomë. Lënda qymyri djegëse e përdorur ishte: mazuti-koks-gazi. Si lëndë e parë përdoret guri gëlqeror i prodhuar në karrierën e Letanit, argjila e karrierës së Bradasheshit si dhe gjipsi i karrierës së Belshit.

## Shikoni dhe 
Gjatë v. 1968-1990 fuqia punëtore arriti nga 300-900 veta, me një personel inxhiniero-teknik e administrativ prej rreth 100 punonjës. Mbas vitit 1990 në kushtet e ekonomisë së tregut të lirë, të konkurrencës nga jashtë me teknologji më të përparuar e çmim më të lirë, prodhimi i F.Çimentos filloi të bjerë deri në 150000 ton në vit. Kjo sasi mbulonte vetëm 25% të nevojave të tregut. Ne vitin 1997 F.Çimentos. u privatizua me ankand nga firma libaneze SEAMENT, e cila përfaqësonte 70% të paketës së aksioneve, ndërsa 30% mbetën kapitale shqiptare. Në fillim shekullit XXI prodhohet rreth 200000 t çimento në vit.

Rifillon puna në Fabrikën e Çimentos në Elbasan. Më në fund finalizohet me sukses firmosja përfundimtare e kontratës kolektive të punës si dhe rritja e rrogës në masën 35%. Sindikata e minatorëve të Shqipërisë me president Gëzim Kalanë e kanë arshivuar këtë arritje si një sukses të pa diskutueshëm të kësaj sindikate.

Ndërkohë sipas zv/drejtorit të fabrikës Josef Habi Kabil rritja e pagës ishte parashikuar nga pala Libaneze në një kohë të mëvonshme. Sipas zv/drejtorit Kabil kërkesa e punonjësve për rritjen e pagës në masën 250% ishte një absurditet financiar. Tani 243 punonjës të fabrikës kanë rifilluar normalisht punën duke përfituar rritjen e pagës në masën 35% dhe kontratën kolektive të punës.

Zv/drejtori Kabili paraqet të shkëlqyer të ardhmen e fabrikës. Ne tani ndodhemi në fazën e tenderit ndërkombëtar me një efekt financiar prej 50 milion dollarësh për ndërtimin e furrave të reja pas një teknologjie të avancuar bashkohore për prodhimine çimentos.

Këto furra në fazën e parë do të prodhojnë 500 mijë ton çimento dhe në fazën e dytë një million ton çimento në vit. Firma libaneze SIEMN është një firmë ndërkombëtare me më shumë se pesë mijë punonjës në 22 vënde të botës. Filiali i saj në Durrës tani importon çimento nga jashtë, pasi kërkesat në tregun shqiptar për çimento janë të mëdha.

## Reiteve rimet 
## Lidhjet e jashtme
Stjepan Matičević

**Stjepan Matičević** (19 dhjetor 1880-16 qershor 1940) ka qenë pedagog, filozof, profesor universitar dhe akademik kroat. 

## Biografia 
Stjepan Matičević lindi në Gradishte, Kutjeva, Kroaci. Pas arsimit fillor dhe të mesëm, studioi për filozofi në Zagreb dhe në Vjenë, ku edhe doktoroi. Për qëllime studimore qëndroi edhe në Lajpcig dhe në Jenë. Ndër të tjera ishte profesor në shkollën e lartë pedagogjike, pastaj edhe në Fakultetin Filozofik të Zagrebit, ku mbajti mësim nga pedagogjia teorike dhe filozofia. Ishte themelues i Institutit Pedagogjik në Zagreb (1936). Ai angazhohet për autonominë e pedagogjisë, por të lidhur me aksiologjinë dhe me psikologjinë. Ishte përfaqësues i pedagogjisë funksionaliste e personaliste dhe kundër shkollës së punës. Sipas tij, të gjitha funksionet njerëzore zhvillohen në mënyrë harmonike, me qëllim të zhvillimit të plotë të njeriut të kulturuar, përkatësisht të arritjes së idealit të humanitetit. Shkroi dhe botoi një varg veprash. 

## Publikime 
* *"Zur Grundlegung der Logik" ("Baza e logjikës"),* 1909; 
* *"Nauk o didaktičkoj artikulaciji i novija psihologija mišljenja" ("Shkenca mbi artikulimin didaktik dhe mendimet më të reja psikologjike"),* 1921; 
* *"Osnovi nove škole" ("Bazat e shkollës së re"),* 1934; 
* *"Priroda, kultura i odgoj" (*Natyra, kultura dhe edukata"),* 1935; 
* *"Uvod u pedagogiju" ("Hyrje në pedagogji"),* 1936; 
* *"Uzgoj, škola i učitelj u novoj pedagogiji" ("Edukata, shkolla dhe mësuesi në pedagogjinë e re'"),* 1938; 
* *"Personalistička pedagogija" ("Pedagogjia personaliste'"),'' 1991, në gjashtë libra.

## Referime