Zoja e Guadalupës

parapamje|250px|Figura e Zojës së Guadalupes
**Zoja e Guadalupes**, e quajtur edhe **Virgjëresha e Guadalupes** (spanj.: *Nuestra Señora de Guadalupe* apo *Virgen de Guadalupe*) është një ikonë katolike meksikane e shekullit 16 që paraqet një shfaqje të Virgjëreshës Mari. Është piktura më e dashur fetare dhe kulturore e Meksikës. Zoja e Guadalupes njihet në Meksikë si *"La Virgen Morena"*, që do të thotë *Virgjeresha Zeshkane*. Dita e festës kremtohet me 12 dhjetor, ku përkujtohet rrëfimi tradicional i shfaqjes së saj Huan Diego Kuauhlatoacinit, një aztek i kthyer në krishterim, në kodrën e Tepejakut pranë Meksiko Sitit nga 9 dhjetor, gjer më 12 dhjetor, 1531. Emri Guadalupe besohet se është thënë nga vetë Mëria, Huan Diegos: disa hamendësojnë se është shkrimi në spanjisht e shprehjes azteke *Coatlaxopeuh,* " ajo që shtyp gjarpërin. (krah. Zanafilla 3, 14-15).

Virgjëresha e Guadalupes është një simbol kulturor shumë i rëndësishëm i identitetit meksikan. Meksikanët katolikë besojnë që Guadalupe ishte një shfaqje e Virgjëreshës Mari të dyjave Amerikave, asaj Veriore dhe Jugore.

Disa historianë hamendësojnë se ikona është një shkrirje pajtuese e Shën Marisë dhe perëndeshës vendase meksikane Tonancin, që u mundësoi kolonizatorëve spanjollë, në shekullin e 16, kthimin e popullsisë së hershme vendase në krishterim. Mund të ketë qenë një mënyrë e fshehtë ushtrimi i fesë vendase për meksikanët e asaj kohe, megjithëse kjo u kundërshtua haptazi në procesin e kanonizimit të Huan Diegos.

Në përkujtim të shfaqjes, menjëherë në kodër u ngrit një kapele, që u zëvendësua në vitin 1557 nga një kapelë më e madhe, dhe më vonë nga një faltore që u shenjtërua në vitin 1622. Më në fund, në vitin 1976 u përurua bazilika e sotme.

Në faltore ruhet pelerina e Huan Diegos, mbi të cilin është pikturuar figura e Maries, vizatuar si një vashë indiane lëkurë-zeshkët. Në vitin 1921 ndodhi nje orvatje shpërthimi me dinamit për të shkatërruar pelerinën, por ajo mbeti e paprekur.

Shfaqja e Guadalupes është pranuar nga Kisha katolike dhe Huan Diego është shpallur shenjtor nga papa Gjon Pali II më 31 korrik 2002.

Zoja e Guadalupes nderohet nga katolikët si mbrojtëse dhe mbretëreshë e kontinentit amerikan.

Virgjëresha e Guadalupes ka simbolizuar kombin meksikan që nga lufta meksikane për pavarësi. Ushtritë e Miguel Hidalgos dhe Emiliano Zapatas udhëtonin nën flamurin e Guadalupes, dhe *Nuestra Señora de Guadalupe* njihet në përgjithësi si simbol i gjithë meksikanëve. Romancieri meksikan Karlos Fuentes një herë ka thënë se"...dikush mund të mos e quajë më veten të krishterë, por ju në të vërtetë nuk mund të quheni meksikan nëse nuk besoni në Virgjëreshën e Guadalupes.".

## Librat 

* Brading, D.A. *Mexican Phoenix. Our Lady of Guadalupe: Image and Tradition Across Five Centuries.* Cambridge: Cambridge University Press, 2001.
* Elizondo, Virgil. *Guadalupe. Mother of a New Creation.* Maryknoll, New York: Orbis Books, 1997.
* Krauze, Enrique. *Mexico, Biography of Power. A History of Modern Mexico 1810-1996.* New York:HarperCollins, 1997.
* Lafaye, Jacques. *Quetzalcoatl and Guadalupe. The Formation of Mexican National Consciousness 1531-1813.* Chicago: University of Chicago Press, 1976.
* Poole, Stafford. *Our Lady of Guadalupe. The Origins and Sources of a Mexican National Symbol, 1531-1797.* Tucson: University of Arizona Press, 1997.
* Sousa, Lisa, et al, eds. ''The Story of Guadalupe. Luis Laso de la Vega's **Huei tlamahuicoltica** of 1649.* Stanford: Stanford University Press, 1998.
* Taylor, William B. *Drinking, Homicide, and Rebellion in Colonial Mexican Villages.'' Stanford University Press: Stanford, 1979.
* Ernesto de la Torre Villar, y Ramiro Navarro de Anda. "Testimonios Históricos Guadalupanos." Fondo de Cultura Económica, 1982
* Xavier Escalada. "Enciclopedia Guadalupana", México D.F.
* Mariano Cuevas, S.J. "Album Histórico Guadalupano del IV Centenario", 1930. México D.F.
* Guerrero Rosado, José L.: "El Nican Mopohua"; "Los dos mundos de un indio santo"; "El Manto de Juan Diego".
* León-Portilla, Miguel. "Tonanzin Guadalupe", Fondo de Cultura Económica 2000, México D.F.

## Lidhje të jashtme 
* Ashburne, Elyse. "Catholic relic's authenticity questioned by researcher." *Daily Texan.* 4 qershor, 2002. http://www.dailytexanonline.com/media/storage/paper410/news/2002/06/04/News/Catholic.Relics.Authenticity.Questioned.By.Researcher-501245.shtml?norewrite200612051554&sourcedomain=www.dailytexanonline.com, hyrë më 5 dhjetor 2006
* Goeringer, Conrad. "Virgin of Guadalupe a Fraud, Says Abbot." https://web.archive.org/web/20070930024155/http://www.positiveatheism.org/writ/guadalupe.htm, hyrë më 9 korrik 2007
* Beckwith, Barbara. "A View From the North." St. Anthony Messenger Magazine Online. dhjetor 1999. https://web.archive.org/web/20071026060338/http://www.americancatholic.org/Messenger/Dec1999/feature2.asp, hyrë më 3 dhjetor 2006
* Conchiglia. "Movimento d'Amore San Juan Diego dedicated to Our Lady of Guadalupe", 24 tetor, 2001. https://web.archive.org/web/20071103073329/http://www.conchiglia.ch/ hyrë më 6 Mars 2007
* Daily Catholic. 7 dhjetor, 1999. https://web.archive.org/web/20071016064856/http://dailycatholic.org/issue/archives/1999Dec/232dec7,vol.10,no.232txt/dec7nv4.htm
* Elizondo, Virgil. "Our Lady of Guadalupe. A Guide for the New Millennium." St. Anthony Messenger Magazine Online. December 1999. https://web.archive.org/web/20071026060338/http://www.americancatholic.org/Messenger/Dec1999/feature2.asp, hyrë më 3 dhjetor 2006
* Fray Bernaerdino de Sagahun y el culto de Guadalupe." Proyecto Guadalupano [www.proyectoguadalupe.com/documentos/sahagun.html], hyrë më 1 dhjetor 2006
* Garduño, Thalia Ehrlich. "Virgen de Tlaltenango." mariologia.org https://web.archive.org/web/20070928100209/http://www.mariologia.org/advocacionesmexico01.htm, hyrë më 29 nëntor 200
* Guerra, Giulio Dante. "La Madonna di Guadalupe. 'Inculturazione' Miracolosa." Cristianità. n. 205-206, 1992. https://web.archive.org/web/20080512002134/http://www.alleanzacattolica.org/indici/articoli/guerragd205_206.htm, hyrë më 1 dhjetor 2006
* King, Judy. "La Virgen de Guadalupe—Mother of All Mexico." http://www.mexconnect.com/mex_/travel/jking/jkguadalupe.html , accessed 29 nëntor 2006
* La Virgen de Guadalupe," panam.edu https://web.archive.org/web/20070416085027/http://www.panam.edu/dept/lrgvarchive/virgen.html, hyrë më 30 nëntor 2006
* "Los Ojos de Guadalupe: Un misterio para la ciencia." fluvium.org http://www.fluvium.org/textos/lectura/lectura67.htm, hyrë më 30 nëntor 2006
* Mendoza, Rubi. "Coatlaxopeuh or Guadalupe?" xispas.com http://www.xispas.com/archives/virgin/virgin.htm , hyrë më 3 dhjetor 2006
* Nickell, Joe. "'Miraculous' Image of Guadalupe." Skeptical Briefs, June 2002. https://web.archive.org/web/20071009234451/http://www.csicop.org/sb/2002-06/guadalupe.html hyrë më 29 nëntor 2006.
* Our Lady of Guadalupe." catholic.org http://www.catholic.org/about/guadalupe.php, hyrë më 30 nëntor 2006
* "Our Lady of Guadalupe." livingmiracles.net https://web.archive.org/web/20070821202523/http://www.livingmiracles.net/Guadalupe.html, hyrë më 30 nëntor 2006
* "Our Lady of Guadalupe. Historical sources." L'Osservatore Romano. 23 janar 2002, page 8.http://www.ewtn.com/library/MARY/LADYGUAD.HTM 
* Scheifler, Michael. "The Aztec Goddess Tonantzin and the Feast of Guadalupe." Bible Light Homepage. http://www.aloha.net/~mikesch/aztec.htm , hyrë më 3 dhjetor 2006
* Subcomandante Marcos, "Zapatistas Guadalupanos and the Virgin of Guadalupe." 24 Mars 1995 https://web.archive.org/web/20000523012900/http://flag.blackened.net/revolt/mexico/ezln/marcos_virgin_mar95.html, hyrë më 11 dhjetor 2006
* "The Eyes." Interlupe. https://web.archive.org/web/20071209175102/http://www.interlupe.com.mx/8-e.html, hyrë më 3 dhjetor
* The Image." Interlupe. https://web.archive.org/web/20070929100554/http://www.interlupe.com.mx/6-e.html, hyrë më 3 dhjetor 2006
* "The Lady of Guadalupe. An Invented Myth or a Strange Reality?" laermita.org https://web.archive.org/web/20071016060752/http://laermita.org/ladyguad.htm, hyrë më 30 nëntor 2006
* "Why the name 'of Guadalupe'?" sancta.org https://web.archive.org/web/20071029110356/http://www.sancta.org/nameguad.html, hyrë më 30 nëntor 2006
* Sennott, Br. Thomas Mary. "The Tilma of Guadalupe: A Scientific Analysis." https://web.archive.org/web/20101111150239/http://www.motherofallpeoples.com/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=163, hyrë më 3 dhjetor 2006 (.pdf)
* Vera, Rodrigo. "La Guadalupana, tres imagenes en uno." Proceso, 25 maj, 2002. http://www.sectas.org/Secciones_Especiales/canonizacion/guadalupana.htm , hyrë më 29 nëntor 2006
* Zwick, Mark and Louise. "Why San Juan Diego, a Saint for Nobodies, Means So Much to the Houston Catholic Worker." Houston Catholic Worker newspaper, shtator-tetor 2002 https://web.archive.org/web/20071015224950/http://cjd.org/paper/jdiego.html

## Shënime