open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rouen

**Rouen** është qyteti në veri të Francës. Qyteti shtrihet në provincën Normandie. Më parë një nga qytetet më të mëdha dhe më të begatë të Evropës mesjetare. Rouen ishte kryeqyteti i dinastisë Anglo-Normanët, që sundoi Anglinë dhe një pjesë të madhe të Francës moderne prej shekullit 11-të deri në shekullin e 15-të.

## Historia 
Rouen u themelua nga fisi Gaul, e cila kontrolloi një zonë të madhe në luginën e poshtëm të Senës, që sot e ruajnë gjurmët të emrit të tyre Vexin. Gaulët e quajtën vendbanimin *Ratumacos* dhe Romakët e quajtën *Rotomagus*. Rotomagusi romak ishte qyteti i dytë i Gallia Lugdunensis, pas Lugdunum (Lioni).

## Arsimi 
Shkollat kryesore të arsimit të lartë janë Universiteti i Rouenit dhe NEOMA Business School, që të dyja ndodhen afër Mont-Saint-Aignan, dhe INSA Rouen, ESIGELEC dhe CESI ndodhen afër Saint-Étienne-du-Rouvray.

## Kultura 
Në Rouen gjendet *musée des beaux-arts* dhe *musée maritime fluvial et portuaire*.

## Referimet 
## Lidhje të jashtme 
* Amëza Zyrtare
* Tourist Office
Çmimi Saharov

**Çmimi Saharov** për lirinë e mendimit, i pagëzuar sipas disidentit dhe shkencëtarit nga Bashkimi Sovjetik Andrej Saharov (Andrei Sakharov) është themeluar në dhjetor 1988 nga Parlamenti Evropian për të nderuar individët apo organizatat që i kanë kushtuar jetën e tyre mbrojtjes së të drejtave dhe lirive të njeriut.  
Çmimi Saharov ndahet çdo vit rreth datës 10 dhjetor, ditë në të cilën Asambleja e Përgjithshme e OKB-së ka miratuar Deklaratën Universale të të Drejtave të Njeriut në vitin 1948, që është e njohur edhe si Dita e të Drejtave të Njeriut.  

## Laureatët e Çmimit Saharov 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Fjalimet e laureatëve dhe të Presidentit të Parlamentit Evropian
Arkivi i Kosovës

**Arkivi i Kosovës** ruan, mbron dhe administron lëndën arkivore të organeve dhe të organizatave publike, të personave fizik e juridik, të familjeve dhe subjekteve të tjerë, veprimtaria e të cilëve shtrihet apo është shtrirë në territorin e Kosovës apo në një pjesë të saj, që i referohet dokumentit të trashëguar nga e kaluara e Kosovës, të institucioneve qendrore dhe subjekteve private të kaluara në pronësi publike. Selia e Arkivit të Kosovës është në Prishtinë.  

Arkivi i Kosovës është unik dhe në përbërje të tij hynë Arkivi ndërkomunal ; Arkivi komunal ; Arkivi privat.  Arkivi komunal kryen veprimtari arkivore për nevojat e komunës përkatëse. Veprimtarinë dhe shërbimin arkivor të sigurimit, mbledhjes, klasifikimit, ruajtjes, mbrojtjes, përzgjedhjes dhe të përdorimit të lëndës arkivore e bën sipas vendimit për themelimin e tij, udhëzimeve profesionale detyrimore të autoritetit arkivor përkatës si dhe të standardeve arkivore në përgjithësi.  

Kushtet themelore të nevojshme për kuadrin profesional, teknik dhe ndihmës të arkivave ; lokalet e nevojshme për ushtrimin e veprimtarisë dhe të shërbimit arkivor ; kushtet e nevojshme për vendosjen, mbrojtjen, ruajtjen e lëndës arkivore ; kushtet e nevojshme për vendosjen, ruajtjen dhe shfrytëzimin e përshtatshëm të lëndës arkivore ; mjetet materiale dhe financiare të nevojshme për punën dhe funksionimin e arkivave si dhe përcakton kërkesa normativa dhe standardet arkivore të detyrueshme për aktivitetin, veprimtarinë dhe punën e arkivave të Kosovës i përcakton Drejtoria e Arkivave të Kosovës, me akt perkates.  

Leja për punën e arkivit d.m.th. bërja publike e arkivit personal merret nga Drejtoria e Arkivave të Kosovës.  

## Arkivi personal 
Arkivi privat është njësi arkivore që themelohet nga personi fizik ose personi juridik privat. Arkivi privat themelohet, organizohet dhe funksionon ashtu që janë të detyruar që ta informojnë me kohë dhe në mënyrë të rregullt Drejtorinë e Arkivave të Kosovës për materialin dhe lëndën arkivore me rëndësi të veçantë dhe me interes të përgjithshëm që e posedojnë si dhe t’i përfillin kërkesat e saj me qëllim të mbrojtjes, ruajtjes dhe përdorimit të ligjshëm. Arkivi privat i nënshtrohet regjimit publik sikundër arkivat publike. Poseduesi i lëndës arkivore private, sipas vullnetit, lëndën e vet arkivore e disponon lirshëm.  

## Profesionet 
Punët arkivore profesionale i kryejnë punëtorët e arkivit me tituj profesionalë : ndihmësarkivist, restaurator, ndihmësarkivist i klase së I-rë, ndihmësarkivist i lartë, arkivist, konservator, arkivist i lartë, këshilltar arkivor.  

## Burimi i të dhënave
Transmetuesi

**Transmetues** do të thotë personi fizik apo juridik i cili ka përgjegjësi redaktuese për përpilimin e shërbimeve të programit televiziv për pranim nga publiku i gjerë, dhe i transmeton ato vet apo i transmetohen përmes një pale të tretë, të kompletuara dhe të pandryshuara.

Transmetuesi si pajisje elektronike do të thotë pajisjet elektronike për emetim, të personave fizik apo juridik, që mundësojnë transmetimin e programit për shfrytëzim publik me radio, televizion, dhe që kanë përgjegjësinë për programet e emetuara të krijuara vet apo të marrura nga një palë tjetër për radio, televizion apo për pajisje të tjera elektronike që i shfrytëzon publiku;

## Burimi i të dhënave
Botuesi

**Botues** janë persona privatë ose institucionet publike me tё drejtë botimi të cilët zgjedhin veprat e krijuara prej autorëve ose porosisin hartimin e tyre, porosisin përkthime veprash, apo kryejnë shërbime të tjera të nevojshme, për t’i shndërruar ato në libër, realizojnë tërë procesin e krijimit, botimit e shpërndarjes së librit.

## Burimi i të dhënave
Shtypshkronja

**Shtypshkrues** janë botuesit privatë dhe institucionet publike me tё drejtë botimi që ushtrojnë veprimtari prodhuese me objekt shtypshkrimi dhe që zotërojnë pajisjet industriale dhe mjetet e nevojshme për prodhimin e librave.

## Burimi i të dhënave
Artgrafisti

**Artgrafistë** janë botuesit privatë dhe institucionet publike me tё drejtë botimi që ideojnë dhe realizojnë përgatitjen dhe paraqitjen tërësore grafike, disenjimin e shtypshkrimeve, formatimin për diagramimin e brendshëm dhe ilustrimin e librave.

## Burimi i të dhënave
Metrologjia

**Metrologjia** është shkenca e matjeve.

Pasi që metrologjia është shkencë e zbatueshme në praktikë dallohen disa lëmi të saj si: *Metrologjia teorike* (shkencore)- është pjesë e metrologjisë e cila merret me organizimin dhe zhvillimin e etalonëve të matjeve dhe mirëmbajtën e tyre; *Metrologjia industriale*- është pjesë e metrologjisë me të cilën vendoset gjurmueshmëria e rezultateve të matjes dhe *Metrologjia ligjore* - përfshinë pjesën e metrologjisë e cila rregullohet me ligj dhe aktet tjera nënligjore, më qëllim të vendosjes së saktësisë dhe besueshmërisë në rezultatet e matjes në fushat ku aplikohen mjetet matëse ligjore.

## Burimi i të dhënave
Poezia epike

**Poezia epike** ka marrë emrin nga fjala greke *epos*-fjalë, tregim dhe paraqet formën e gjatë të krijimit në vargje. Në përdorim janë edhe termat epos, epope, këngë epike etj. Fjalë të cilat pjesërisht janë të sakta dhe shpeshherë ngatërrohen në kuptime. Disa me fjalën epos i quajnë ciklet e këngëve epike, të cilët gjatë zhvillimi kanë mbetur në një shkallë më të ulët se sa epi. Fjala epope u vihet zakonisht epëve të mëdha për dallim nga epet e zakonshme. Në këtë rast epope do të emëroheshin Iliada dhe Odiseu por edhe Komedia Hyjnore. Zakonisht në këtë tip të epit zë vend një pamje e gjerë e jetës së kohës, e cila dëftohet përmes ngjarjeve të rëndësishme për jetën e fatin e atij populli në momente të caktuara, zakonisht në luftën prej së cilës do të mvaret zhvillimi i mëtejshëm. Epi synon ta kap jetën e shoqërisë në mënyrë totale, historike dhe shoqërore, andaj në ngjarjet e tij marrin pjese njerëzit nga të gjitha shtresat e një popullit, mirëpo heronjtë e tij janë prijësit, mbretërit, gjysmëhyjënitë etj. Një ep të tillë në letërsinë shqipe e ka shkruar Gjergj Fishta Lahuta e Malcisë, në të cilën ka përfshirë periudhën rreth tridhjetëvjeçare që nga Lidhja e Prizrenit deri në shpalljen e pavarësisë dhe krijimin e shtetit shqiptar.

## Shih edhe 
* Këngë Epike, Ministria e Mbrojtjes së R. së Shqipërisë
Sistemi i shërbimit emergjent mjekësor

**Sistemi i shërbimit emergjent mjekësor** paraqet sistemin i cili siguron menaxhimin e personelit, mundësive dhe pajisjeve, për një shpërndarje efektive dhe të koordinuar në një hapësirë të caktuar gjeografike, të një shërbimi mjekësor në kushtet e emergjencës, që ndodh qoftë si rezultat i gjendjes së pacientit apo si rezultat i fatkeqësive natyrore apo situatave të ngjashme, shërbim ky që administrohet nga një institucion publik ose privat jo profitabil i cili ka autoritet dhe mjete materiale për të siguruar administrim efektiv të këtij sistemi.

Sitemi është i ndërtuar nga *Departamenti i emergjencës mjekësore* - është pjesë e Shërbimit të emergjencës mjekësore, i cili merret gjithanshëm me trajtimin e pacientit emergjent, diagnostifikimin dhe stabilizimin e plotë të tij në kuadër të spitaleve regjionale; *Departamenti universitar i emergjencës mjekësore* - paraqet institucionin referent në shërbimin emergjent mjekësor, i cili përveç trajtimit të pacientëve emergjent, ndihmon edhe në përpilimin e Protokolleve, zhvillimin e trajnimeve, specializimin e Mjekësisë Emergjente, ekzaminimin dhe certifikimin e punëtorëve shëndetësor nga kjo lëmi, ndihmon emergjencën mjekësore në nivelin primar dhe sekondar, në resurse humane dhe edukim të vazhdueshëm; *Sistemi i komunikimit në Shërbimin emergjent mjekësor–SKEM*, është shërbimi i ndërlidhjes vertikale dhe horizontale të shërbimeve të emergjencës, që përdor telefonin publik, kodin e posaçëm të radiovalëve tokë-tokë dhe tokë-ajër, si dhe telemjekësinë dhe teknologjinë tjetër bashkëkohore në këtë aspekt, në shërbim të pacientit, të pajisjeve mjekësore dhe personelit mjekësor emergjent; dhe *Zyra për Shërbimin emergjent mjekësor në Ministrinë e shëndetësisë*, është organi kompetent i cili koordinon dhe zbaton politikat shëndetësore të Ministrisë në Shërbimin emergjent mjekësor.

Elemente kryesore zbatuese të këtij sistemi janë punonjësit me profesione si : *Mjeku i emergjencës* - është mjeku i cili përveç shkollimit adekuat dhe licencës për punë ka të kryer edhe një stazh të emergjencës të paraparë nga programi i Departamentit të emergjencave mjekësore; *Mjeku specialist i emergjencës* - nënkupton specialistin i cili ka kryer specializimin nga Mjekësia emergjente, i testuar nga komisioni të cilin e ka autorizuar Bordi Qendror për specializime; *Infermieri i emergjencës* - është personi i cili përveç shkollimit të mesëm mjekësor ka të kryer edhe kurse trajnimi dhe certifikimin për emergjencë;  *Infermieri kardiak* - nënkupton personin i cili është trajnuar dhe certifikuar në kurset e emergjencës mjekësore dhe ka të kompletuar trajnimin shtesë në MAKJ, të aprovuar nga Departamenti i emergjences mjekësore.

## Burimi i të dhënave
Instituti Gjyqësor i Kosovës

**Instituti Gjyqësor i Kosovës** **IGJK**-ja është organ i pavarur i cili vepron në bashkëpunim me Këshillin Gjyqësor dhe Prokurorial të Kosovës ose Institucionet tё cilat trashëgojnë pёrgjegjёsitё e tij për koordinimin e nevojave për aftësimin profesional të gjyqtarëve dhe të prokurorëve të Kosovës, për aftësimin e kandidatëve për gjyqtarë dhe prokurorë, si dhe për çështje të tjera që kanë të bëjnë me sistemin gjyqësor të Kosovës.

Selia e Institutit Gjyqësor të Kosovës është në Prishtinë dhe IGJK-ja mund të lidhë marrëveshje pune, bashkëpunimi dhe veprimtarie shkencore, profesionale me institucionet tjera vendore dhe ndërkombëtare.

Këshilli drejtues i institutit përbëhet prej 13 (trembëdhjetë) anëtarëve. Nëntë anëtarë emërohen nga Kuvendi i Kosovës me propozim të institucioneve : a) 1 (një) anëtar nga Qeveria e Kosovës; 2 (dy) anëtarë nga Gjykata Supreme e Kosovës; 1 (një) anëtar nga Prokuroria Publike e Kosovës; 1 (një) anëtar nga Fakulteti Juridik i Universitetit të Prishtinës; 1 (një) anëtarë nga Shoqata e Gjyqtarëve të Kosovës; 1 (një) anëtarë nga Shoqata e Prokurorëve të Kosovës; 1 (një) anëtarë nga Oda e Avokatëve të Kosovës; 1 (një) anëtar nga Shoqata e Juristeve të Kosovës. Dy anëtarë me mandat dyvjeçarë emërohen nga institucionet vijuese: 1(një) anëtar nga UNMIK-u; dhe 1(një) anëtar nga OSBE-ja

## Shiko edhe 
* Këshilli Gjyqësor i Kosovës
* Këshilli Prokurorial i Kosovës

## Referime
Balada

**Balada** është një formë e veçante e letërsisë gojore, në të cilën janë të përziera elementet epike e dramatike, por me zotërim të elementeve lirike. Emri i saj del nga folja neolatine *Ballare* (vallezoj).

Në qendër të baladës nuk janë temat kolektive e heroike. Në qendër të saj është tragjikja individuale, kurse koncepti themelor i saj është nderi apo besa e dhëne.

Strukturën përmbajtësore të baladës nuk e karakterizon as përshkallëzimi epik, as një paraqitje kronologjike. Por kapërcimet e mëdha dhe përqendrimi në situata themelore të zhvillimeve psikologjike.

Dallimet e baladës si formë në letërsi nacionale lidhen me tepër me atë së cili është elementi që mbizotëron në strukturë : elementi dramatik, lirik, dhe epik.
Nxënësi i rregullt

**Nxënësi i rregullt** është personi që ndjek procesin e plotë të arsimit në institucionin e arsimit profesional, që realizon programin.

## Burimi i të dhënave
Nxënësi me korrespondencë

**Nxënësi me korrespondencë** është personi i cili nuk e ndjek procesin e rregullt të arsimit në institucion e arsimit profesional, por që e arrin arsimin profesional përmes dhënies së provimeve për [programi arsimor|programin arsimor].

## Burimi i të dhënave
Instruktori

**Instruktori** është personi i angazhuar në zbatimin e mësimit praktik në institucionin e akredituar të arsimit dhe aftësimit profesional ose teknik.

## Burimi i të dhënave
Dokumenti shkollor pedagogjik

**Dokumenti shkollor pedagogjik** nënkupton dokumentimin publik (dëftesa, çertifikata e përfundimit, diploma, ditarët, librat amë etj.) që u jepet nxënësve për përfundimin e programeve të arsimit dhe aftësimit, të akredituara nga MASHT.

## Shih edhe 
* Shkolla
* Dokumenti
* Pedagogjia

## Burimi i të dhënave
Dëftesa

Në Republikën e Shqipërisë, një **Dëftesë** është një dokument zyrtar në formën e një certifikate që i lëshohet një studenti nga shkolla pas përfundimit të vitit shkollor.  Ministria e Arsimit është institucioni i akredituar për dhënien e këtij dokumenti. 

## Etimologjia 
Fjala dëftesë në gjuhën shqipe është forma emërore e foljes pasive , që do të thotë të tregosh. Origjina e saj mund të gjurmohet në fjalën turke osmane defter, e cila ishte një lloj regjistri tatimor.

## Përdorimi 
Një dëftesë është një dokument zyrtar që i lëshohet një nxënësi nga shkolla, i cili përmbledh në procesverbal orët e mësimit të kryer, notat përfundimtare etj. Lloji më i zakonshëm i dëftesës që lëshohet sot njihet si Dëftesë Pjekurie.

## Llojet 
* Dëftesë Shkollore – lëshuar për herë të parë në Shkollën Normale të Elbasanit.
* Dëftesë Semimature – Certifikatë gjysmë diplomimi, e lëshuar në fund të viteve 1920 në periudhën e Republikës së Shqipërisë.
* Dëftesë Maturiteti – Certifikatë diplomimi, e njëjtë si më sipër.
* Dëftesë Lirimi – Certifikatë lirimi (nga klasa e stërvitjes), e lëshuar gjatë periudhës së Mbretërisë Shqiptare dhe në vazhdimësi gjatë pushtimit fashist.
* Dëftesë Komunikate – Certifikatë komunikimi, një lloj aktgjykimi i lëshuar nga gjykatat gjatë periudhës së Mbretërisë Shqiptare.
* Dëftesë Pjekurie – Certifikatë maturimi, e lëshuar që në vitet 1930 për nxënësit që kanë përfunduar arsimin e mesëm.
* Dëftesë Vjetore – Certifikatë vjetore, lëshuar në vitet 1930 nga Institucioni Femnuer "Nana Mbretneshë".

## Referime
Çertifikata

**Certifikatë** nënkupton çdo dokument që jepet pas përfundimit të suksesshëm të kursit,
programit të arsimit ose aftësimit ose pas dhënies së provimeve në institucionin e arsimit dhe aftësimit, i certifikuar dhe i licencuar në mënyrë të rregullt. Certifikata gjuthashtu është dokument zyrtar që jep të dhëna mbi një person.

Në varësi të përmbajtjes së të dhënave ka disa lloje certifikatash, për shembull, janë të njohura çertifikata e lindjes, vdekjes, martesës dhe certifikatat që dëshmojnë kryerjen e një veprimtarie.

Një shembull i certifikatave për veprimtari është certifikata e kurseve arsimore e cila nënkupton çdo dokument, që jepet pas përfundimit të suksesshëm të një kursi, programi të arsimit ose aftësimit ose pas dhënies së provimeve në institucionin e arsimit dhe aftësimit, i regjistruar dhe i licencuar në mënyrë të rregullt.

## Burimi i të dhënave
Diploma

parapamje|Diplomë për pjesmarrje në Garat Krahinore të Kosovës
**Diploma** është një dokument i dhënë nga një institucion arsimor (shkollë, kolegj ose universitet) që dëshmon se marrësi është diplomuar duke përfunduar me sukses kurset e studimeve.  Historikisht, ajo i është referuar edhe një karte apo dokumenti zyrtar të diplomacisë .  

Diploma (si dokument që vërteton një kualifikim) mund të quhet edhe *testamur*, latinisht për "ne dëshmojmë" ose "vërtetoj" (testari), e quajtur kështu nga fjala me të cilën fillon certifikata;  kjo përdoret zakonisht në Australi për t'iu referuar dokumentit që vërteton dhënien e një diplome.    Përndryshe, ky dokument mund të quhet thjesht një certifikatë diplome ose certifikatë diplomimi, ose si një *pergamenë* .  Certifikata që merr një nobelist quhet edhe diplomë.

Termi diplomë përdoret gjithashtu në disa kontekste historike, për t'iu referuar dokumenteve të nënshkruara nga një monark që konfirmon një dhënie ose pronësi të tokës së caktuar dhe kushteve të saj (shih statutet dhe diplomatikët anglo-saksone ).

## Shih edhe 
* Arsimi
* Dokumenti
* Diploma shtesë
* Procesi i Bolonjës

## Referime
Kualifikimi

**Kualifikimi** është miratim zyrtar i të arriturave që pranon përfundimin e arsimit ose aftësimit ose realizimin e pranueshëm në test ose provim. Në kontekstin e arsimit profesional, kualifikimi është pasqyrim formal i aftësive profesionale të punëtorit që pranohet në nivelin e sektorit, kombëtar dhe ndërkombëtar dhe bazohet në kërkesat e individit që të hyjë ose përparojë në kuadër të një profesioni, si dhe pasqyron përvojën në arsim dhe aftësim profesional dhe të arriturat e individit.

## Shih edhe 
* Arsimi
* Arsimi profesional

## Burimi i të dhënave
Standardet profesionale

**Standardet profesionale** janë njësi për të matur shkallën deri në të cilën një individ mund të përmbushë kërkesat për realizim në një profesion të veçantë ose grup profesionesh me qëllim që të hyjë ose përparojë në kuadër të një profesioni ose fushës përkatëse profesionale. Ato caktohen në nivelin kombëtar për individët e punësuar, që punojnë brenda një profesioni ose fushe profesionale të veçantë, si dhe ofrojnë bazën për zhvillimin e kurrikulit profesional dhe vlerësimit. Çdo pako e standardeve është e lidhur me një profil profesional në të cilin bazohet kurrikuli.

## Burimi i të dhënave
Arsimi i detyrueshëm

**Arsimi i detyrueshëm**, referon në arsimin e obligueshëm të rregulluar nga Ligji mbi Arsimin Fillor dhe të Mesëm, për ata të cilët e kanë përfunduar klasën e nëntë të arsimit fillor (5 + 4) ose për personat që kanë përfunduar arsimin në sistemin e vjetër të arsimit tetëvjeçar (4 + 4) para vitit 2002/2003.  Sipas definicioneve të SNKA, shkollimi fillor zakonisht përfundon pas pesë vitesh, ndërsa shkollimi i ulët i mesëm pas nëntë vitesh. Në këtë bazë “arsimi i detyrueshëm” në sistemin e ri të arsimit të Kosovës, paraqet përfundimin e arsimit të mesëm të ulët, sipas normave ndërkombëtare.

## Shih edhe 
* Arsimi
* ISCED
* Arsimi fillor
* Shkolla fillore

## Literatura 
*Coleman, J. S., et al. (1966). *Equality of Educational Opportunity.* Washington: U.S. Government Printing Office.
* 
*Paglayan, A. (2020). "The Non-Democratic Roots of Mass Education: Evidence from 200 Years." *American Political Science Review.*
*Van Horn Melton, J. (1988). *Absolutism and the Eighteenth-Century Origins of Compulsory Schooling in Prussia and Austria* Cambridge: Cambridge University Press.
*White, John (1876). "The Laws on Compulsory Education," *The Fortnightly Review*, Vol. XXV, pp.&nbsp;897–918

## Burimi i të dhënave
Inspektori

**Inspektor** është personin zyrtar apo zyrtari publik, nëpunës civil i cili merret me mbikëqyrjen e zbatimit të legjislacionit dhe është kompetent për zhvillimin e inspektimeve sipas këtij ligji dhe ligjeve të veçanta përkatëse.

## Institucionet Relevante 
# Zyra e Inspektorit të Përgjithshëm të Republikës së Kosovës

## Burimi i të dhënave
Orkestra simfonike

**Orkestra simfonike** është orkestër e përbërë prej 80-100 instrumentistëve, të ndarë në katër seksione kryesore: harkorët, frymorët  , frymorët e tunxhit dhe perkusionet. Repertori i këtij formacioni orkestral është  i larmishëm dhe përpos ekzekutimit të veprave të formacionit më të vogël se ai standard ekzekutohen edhe vepra për formacion edhe më të madh si për solistë e orkestër (koncerte) dhe vepra vokalo instrumentale, me ç’rast këtij formacioni i bashkëngjiten edhe kori dhe solistët vokal (kantata, oratoriumi etj.).                     
                                                                                                      
Me instrumentet muzikore solo dhe në grup.Nga bashkimi i disa instrumenteve të njëjta ose të ndryshme krijohen formacione të larmishme muzikore.Formacioni instrumental i përbërë nga të gjitha instrumentet ,me të cilat jemi njohur deri tani,quhet orkestër.
Orkestra e parë është formuar rreth viteve 1600,kur në oborret mbretërore muzikantët dhe kompozitorët krijonin muzikë kryesish për instrumentet e harqeve.Në vitet që pasuan,këto formacione muzikore dhe pjesët e  kompozuara u pasuruan edhe me instrumente të tjera,si:instrumentet me goditje,me frymë dhe ato të perkusionit,duke formuar kështu orkestrën simfonike bashkëkohore.
Orkestra simfonike bashkëkohore përbëhet nga të gjitha instrumentet ,ku numrin më të madh e ka familja e harqeve(rreth 60instrumente,32 prej të cilave janë violina).
Recensioni

**Recensioni** (lat. *recensio* - vështrim), në kritikën e tekstit ka domethënien e vështrimit dhe të vlerësimit të dorëshkrimeve dhe materialeve tekstore, në bazë të të cilëve përcaktohet autenticiteti i tekstit.

Recensioni ka domethënien edhe të vetë botimit kritik të teksteve të vjetra, e në veçanti të komentit hyrës të botuesit – shpjegimin, paraqitjen e materialit të tërësishëm, burimet dhe arsyet e përcaktimit të versionit të caktuar.

Në kohën e zhvillimit të hovshëm të shtypit periodik (fundi i shek. XVIII), recensioni ka kuptimin e vështrimit letrar, të kritikës në gazeta ose revista.

Recensioni, në rastet më të shpeshta është rubrikë e rregullt e publikimeve periodike, kurse gazetat dhe revistat i kanë recensentët e vet, të cilëve u dërgohen falas kopjet e librave, ose shkrimeve të tjera që duhet të prezantohen.

Në praktikën shkencore dhe universitare, recensioni nënkupton paraqitjen e veprës para se të jetë shtypur, përkatësisht vështrimin, i cili rekomandon një vepër për botim.

Recensenti është personi që merret me shkrimin e recensioneve, ekspert i fushave të caktuara, të cilit i besohet shkrimi i një recensioni, autor recensionesh.
ISBN

parapamje|240x240px|Një kod 13 shifror ISBN-je
**ISBN**-ja ёshtё shenja dalluese e teksteve dhe librave me qëllim tё mos lejimit tё kopjimit dhe keqpërdorimit tё tyre. Publikuesit e blejnë ose e marrin ISBN nga një filial i Agjencisë Ndërkombëtare të ISBN.

Një ISBN i vihet në korrespondencë çdo edicioni ose varianti të një publikimi. Për shembull, një libër elektronik ose fizik i të njëjtit libër do të kenë ISBN të ndryshme. ISBN-ja është e gjatë 10 shifra nëse është vendosur para vitit 2007 ose 13 shifra nëse është vendosur pas 1 Janar 2007. Metoda e vënies së ISBN-ve varet nga shteti dhe dallon nga njëri tek tjetri në varësi të madhësisë së industrisë së tij të shtypit.

## Burimi i të dhënave
Okinava

thumb|right|300px
**Okinava** është ishulli më i madh i arkipelagut Ryu-Kyu, i cili dikur ishte mbretëri, që ndodhet në jug të Japonisë dhe ka një sipërfaqe prej 1.200 kilometrash katrorë. Ishulli ka klimë subtropike dhe është zonë tipike bujqësore.	

Historia e Okinavës ka qenë jashtëzakonisht e bujshme, sepse vazhdimisht ka qenë nën dominimin kinez, apo nën atë japonez, në mënyrë që pas Luftës së Dytë Botërore, plot 27 vjet të jetë nën dominimin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, deri sa më 15 maj të vitit 1972, në kohën e kryetarit amerikan Richard Nixon (Riçard Nikson) nuk iu kthye përfundimisht Japonisë.

Okinava ka vend të rëndësishëm edhe në historinë e karatesë, sepse njihet si vendlindje e kësaj shkathtësie luftarake, por edhe të shkathtësive tjera, që janë zhvilluar në kohën e feudalizmit të hershme.
Trashëgimia arkitekturale

**Trashëgimia arkitekturale** përbëhet nga: *Monumentet* - Konstruktimet dhe strukturat e dalluara për nga vlerat historike, arkeologjike, artistike shkencore me interes shoqëror ose teknike duke përfshirë
elementet e luajtshme si pjesë tё saj; *Ansamblet ose tërësia e ndërtesave* - Grupet e ndërtesave urbane ose rurale të dalluara për nga vlerat historike, arkeologjike, artistike, shkencore, me interes shoqëror ose teknik, në ndërveprim me njësitë e caktuara topografike; dhe *Fushat e konservimit arkitektural* - Fushat që përmbajnë punë të kombinuara të dorës së njeriut dhe natyrës, të dalluara nga vlerat historike, arkeologjike, artistike, shkencore, tё interesit shoqëror dhe teknik.

## Burimi i të dhënave
Ciprian Porumbescu

parapamje|right|Ciprian Porumbescu
**Ciprian Porumbescu** (1853-1883) është kompozitor më eminent rumun i të gjitha kohërave. Edhe pse jetoi vetëm 29 vjet, ai la pas tij rreth 250 vepra të inspiruara nga folklori rumun.
Romantik i pashoq, komponoi vepra për piano, rapsodi, opereta etj.
Himni shqiptar është gjithashtu komponim i këtij virtuozi rumun.
Lista e dekoratave në Kosovë

**Dekorata** është medalje, urdhër etj., që i jepet dikujt nga shteti si shenjë nderimi për shërbime të larta ose për merita të veçanta.

Në listën e mëposhtme janë të rradhitura dekoratat të cilat ndahen në Kosovë të cilat kanë të bëjnë me lloje të ndryshme të veprimtarive dhe cilësive të individëve dhe grupeve.

* Urdhri “Hero i  Kosovës”  
* Medalja e Artë e Lirisë 
* Medalja e Artë e Pavarësisë 
* Medalja e Artë e Lidhjes së Prizrenit 
* Dekorata “Qytetar Nderi i Kosovës”  
* Dekorata “Crystalla Dardanica” 
* Medalja humanitare “Nëna Tereze” 
* Medalja “Luftëtar i Lirisë Adem Jashari” 
* Medalja e “Paqes dhe Pajtimit Anton Çetta” 
* Medalja “Artist i Merituar” 
* Medalja “Mësues i Merituar” 
* Dekorata “Qytetar i Merituar i Kosovës” 
* Medalja Presidenciale e Meritave 
* Medalja Civile 
* Medalja Ushtarake 
* Medalja e Artë për Paqe, Demokraci dhe Humanizëm - Dr.Ibrahim Rugova
* Çmimi Presidencial “E” për Shërbim të Eksportit 
* Çmimi Presidencial për Cilësi dhe Aftësi të Menaxhimit 
* Çmimi Presidencial për Inovime, Kërkime dhe Zhvillim 
* Çmimi i Presidentit për Siguri 
* Çmimi Presidencial për Studiues 
* Çmimi i Presidentit për Meritat e Ambientit 
* Trofeu i Presidentit 
* Çmimi Presidencial për suksese në prodhim dhe në biznes 
* Titulli Ambasador Nderi 
* Titulli Ambasador i  Kombit 

## Shih edhe 
* Dekorata

## Burimi i të dhënave
Taulanti

**Taulanti** (greqishtja e lashtë : Ταύλας - Taulas) në mitologjinë ilire si dhe në mitologjinë greke ishte një nga gjashtë djemtë e Ilirit dhe paraardhësi me të njëjtin emër i fisit ilirë të taulantëve. 

## Shih edhe 
* Iliri
* Iliria
* Ilirologjia
* Taulantët
* Mitologjia ilire
* Mbretëria e Ilirisë
* Lista e personaliteteve ilire

## Referime 
* 
* Gaius Valerius Flaccus, *Argonautica* përkthyer nga Mozley, J H. Loeb Classical Library Volume 286. Cambridge, MA, Harvard University Press; Londër, William Heinemann Ltd. 1928. Versioni online në theio.com.
* Gaius Valerius Flaccus, *Argonauticon.* Otto Kramer. Leipzig. Teubner. 1913. Teksti latin i disponueshëm në Bibliotekën Dixhitale Perseus.
* Henri JW Wijsman, *Valerius Flaccus Argonautica*, Libri VI: Një koment, Libri 6, BRILL, 2000, f. 102.
Perandorët ilirikë

**Perandorët ilirikë** (*latinisht:* Illyriciani) ishin një grup perandorësh romakë gjatë krizës së shekullit të tretë, të cilët vinin nga rajoni i provincës romake të Ilirikut (Illyricum), e cila shtrihej kryesisht në Ilirinë e lashtë, dhe të cilët u ngritën kryesisht nga radhët e ushtrisë romake (ku renditen ndër të ashtuquajturat "perandorë kazermash"). Në shekujt II dhe III, Iliriku dhe provincat e tjera danubiane (Delmacia, Panonia, Moesia) kishin përqendrimin më të madh të forcave romake (nga 12 legjione, deri në një të tretën e ushtrisë totale) dhe ishin një terren kryesor rekrutimi. Përparimi i këtyre provincialëve të lindur nga shtresa e ulët u lehtësua nga një ndryshim i madh në politikën perandorake që nga koha e Gallienit (253–268) e tutje, kur emërimet më të larta ushtarake pushuan që të plotësoheshin ekskluzivisht nga senatorët. Në vend të kësaj, ushtarë profesionistë me origjinë modeste, të cilët ishin ngjitur nëpër të gjitha gradat ushtarake u vendosën si drejtues të legjioneve dhe plotësuan strukturën komanduese të ushtrisë. 

Dinastia e perandorëve ilirikë përbëhet nga dy periudha: 
* Dinastia e perandorëve të Perandorisë së Cezarit Mark Aurelianit dhe 
* Dinastia e perandorëve pasardhës sipas përfaqësimit.
Perandorët e përfshirë në mënyrë klasike në listë, por që hipoteza e prejardhjes së tyre ilire më pas u hodh poshtë janë:
* Carusi, (282 - 283), me origjinë nga Narbo Martius (Narbonne)
* Numeriani, (283 - 284),
* Carinusi, (284 - 285)

## Lista e perandorëve 
## Shih edhe 
* Iliria
* Iliriku
* Dardania
* Iliro-romakët
* Mbretëria e Ilirisë
* Lista e fiseve antike ilire
* Lista e personaliteteve ilire

## Referime
Peshkatari

**Peshkatari** është personi i cili gjuan peshk me mjete dhe pajisje të lejuara në bazë të lejes për peshkim sportiv-rekreativ;

## Burimi i të dhënave
Shoqata e peshkatarëve

**Shoqata e peshkatarëve**, në Kosovë shpesh **shoqata e peshkatarëve sportiv-rekreativ** (shkurtuar Sh.p.s.r), bashkim i peshkatarëve të regjistruar që merren me peshkim sportiv-rekreativ;

## Burimi i të dhënave
Federata e Peshkatarëve të Kosovës

**Federata e Peshkatarëve të Kosovës** është bashkim i shoqatave të peshkatarëve në nivel të Kosovës.

## Burimi i të dhënave
Moti

**Moti** paraqet gjendjen momentale të temperaturës, të presionit të ajrit, erërave të reve dhe reshjeve. Moti shpreh, mbi të tjerat, se sa është ftohtë ose nxehtë, lagësht apo thatë, apo sa është qielli i hapur apo i vrantë.

Elementet e motit janë: temperatura e ajrit, shtypja atmosferike, era shpejtësia dhe drejtimi i saj, vranësirat, reshjet atmosferike etj.

Gjithashtu varet nga faktorët astronomike dhe gjeografike.

## Shih edhe 
* Klima
* Erërat

## Referime
Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës

**Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës** apo shkurt **IHMK** është instituti që bënë matjet hidrometeorologjike në territorin e kosovës.

Veprimtaria Hidreometeorologjike ne Kosovë ka filluar ne vitin 1922 kur në kufirin shqiptaro-shqiptar ne Vermicë është vendos një latë (hidrometer) dhe limnigraf në lumin drini i bardhë.Po në ate pikë monitotuese datojnë edhe matjet e para klimatologjike.
Rrjetat monitoruese janë shtri sipas ujërrjedhave përkatësisht pelgjeve te Kosovës dhe stacionet meteorologjike kanë qenë të shpërndara sipas gjerësisë gjeografike me qellim të evidentimit dhe saktësimit të elementeve dhe dukurive meteorologjike.

Veprimtaria e IHMK-së  fushevrimtarinë e vet e kryen ne monitorimin e resurseve natyrore,ujit dhe dheut dhe cilesise se ajrit.Në matjete hidrometrike,klimatologjike,meteorologjike dhe agrometeoroligjike. 

*Sektori i meteorolgjisë 
Në këte sektore kryen matjet meteorologjike në këto stacione kryseore:Prishtinë,Pejë,Ferizaj,Brezovicë,Podujevë,Mitrovicë.
Matjet agrometeorologjike Prishtinë,Ferizaj,Pejë

*Sektori i Hidrologjisë-bënë monitorimin e ujerave siperfaqesor ne 22 pika monistoruese te cilat pika do te paisen me aparete shtese sipas metodave elektrofizikeper percjelljen e nivelit e uit ne lume sasise se pruarjes dhe te gjithe parametrat fizik si tempreatura,aciditeti,percepsjmeria elektrike etj,

*Sekori i Laboratorit te analizave fiziko-kimike te ujrave,dheut dhe cilësisë së ajrit.Analizat fiziko-kimike per ujrat siperfaqesor merren me 22 profile me te gjitha pellgjet e Kosoves,Analizat e cilesise se ajrit monitorohen ne 18 pika ne Mitrovicë ne bashkpunim OBSH dhe nje pike monitoruese ne Prishtinë për percaktimin e enoksit edhe esoiksit dhe aciditetit te reshjeve. 
Monitorimi bëhet ditorë,mujor dhe vjetor sipas programit te punes se IHMK-së

## Burimi i të dhënave
Elementet Meteorologjike

**Elementet Meteorologjike** janë : Temperatura, Era, Lagështia relative dhe absolute, Diellzimi, Shtypja Atmosferike, etj.

## Burimi i të dhënave
Restaurimi

**Restaurimi** nënkupton një veprimtari me qëllim të ruajtjes dhe ekspozimit të vlerave të trashëgimisë kulturore.

## Burimi i të dhënave
Muzeu

**Muzetë** janë institucione joprofitabile dhe të hapura pёr publikun që tё hulumtojnë, konservojnë, mbledhin, komunikojnë dhe ekspozojnë trashёgiminё e luajtshme për qëllime
tё studimit, tё edukimit dhe tё shijimit nё shërbim tё shoqёrisё dhe tё zhvillimit të saj.

## Llojet 
# Muzetë arkitekturore;
# Muzetë arkeologjike;
# Muzetë e artit;
# Muzetë biografike;
# Muzetë e automobilave;
# Muzetë e fëmijëve;
# Muzetë e dizajnit;
# Muzetë enciklopedike;
# Muzetë etnologjike / etnografike;
# Muzetë e shtëpive historike;
# Muzetë e historisë;
# Muzetë detare;
# Muzetë mjekësore;
# Muzetë përkujtimore / memoriale;
# Muzetë ushtarake dhe të luftës;
# Muzetë mobile (lëvizëse);
# Muzetë e historisë natyrore;
# Muzetë në ambient të hapur;
# Muzetë pop-up (afatshkurta);
# Muzetë e shkencës;
# Muzetë e specializuara;
# Muzetë virtuale;
# Parqet zoologjike; dhe
# Kopshtet botanike 

## Shih edhe 
* Historia
* Muzeologjia
* Historiografia
* Pedagogjia e muzeumeve
* Shkencat ndihmëse të historisë
* Lista e muzeumeve në Kosovë
* Lista e muzeumeve në Shqipëri

## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Rentzhog, Sten (2007). *Open air museums: The history and future of a visionary idea*. Stockholm and Östersund: Carlssons Förlag / Jamtli. 
* Simon, Nina K. (2010). *The Participatory Museum.* Santa Cruz: Museums 2.0
*  – also available in English: 
* 
* 

## Burimi i të dhënave
Organet qeveritare

**Organet qeveritare**, nënkuptojnë ministritë dhe autoritetet e tjera kompetente qeveritare, të themeluara sipas Kushtetutës dhe akteve të tjera juridike.

## Burimi i të dhënave
Paisjet nën presion

Enët si pajisje nën presion nënkuptojnë kthinat e mbyllura të projektuara dhe të prodhuara për të mbajtur fluide nën presion. Ato përfshijnë elementet bashkues të drejtpërdrejtë deri tek vendi i parashikuar për lidhjen me pajisjet e tjera. Një enë mund të përbëhet nga një ose më shumë ndarje. P.sh. si enët e thjeshta nën presion merret çdo enë të ngjitur e lidhur me një tërësi, masë nën presion më të madhe se 0,5 bar e cila përmban ajër ose nitrogjen dhe i cili nuk mendohet të ndizet .

## Burimi i të dhënave
Trysnia

**Trysnia**  është afati me të cilën përkufizohet një lloj shtypje fizike në disa lëmi shkencorë e industrial.

Shtypja e përkufizuar si Presioni manometrik nëkuptohet si shtypja relativ kundrejt shtypjes atmosferik, pra presioni manometrik. Si pasojë vakumi shënohet me vlerë negative; Tekë pajisjet në presion është i përkufizuar *Presioni provues* si presioni të cilit i nënshtrohet pajisja për qëllime provues dhe *Presioni maksimal i lejuar* si presionin manometrik maksimal që mund të ushtrohet në kushte normale të përdorimit, për të cilën pajisja është konstruktuar, e dhënë nga prodhuesi;

## Shih edhe 
* Fizika

## Burime
Produkti bimor

**Produkt bimor** nënkupton të gjitha produktet me origjinë bimore, të papërpunuara ose që i nënshtrohen procesit të thjesht të përpunimit, që nuk bëjnë pjesë në bimë sipas këtij Ligji. Në produkte bimore bëjnë pjesë druri, nëse ai e ruan tërë sipërfaqen e tij në gjendje natyrore ose pjesët e tij, me apo pa lëvore, i përpunuar në formë të pllakave të prera, pjesëzat, tallashi, mbetjet e drurit ose copëzat e drurit, druri i gdhendur, ambalazhi nga druri, dhe materiali për paketim i punuar nga druri e që përdoret për transportim të dërgesave të ndryshme.

## Burimi i të dhënave
Artisti i teatrit

**Artistë teatri** janë : aktorët, regjisorët, dramaturgët, skenografët, kostumografët, koreografët, piktorët, disajnerёt, valltarët, këngëtarët, muzikantët, disenjatorët e ndriçimit, kreatorët e efekteve dhe zërave, grimerët, parukerët, krijuesit dhe animatorët e kukullave, kompozitorët dhe të gjithë ata që kreativisht kontribuojnë në krijimin e veprës teatrore, moderatoret.

## Burimi i të dhënave
Plani i frekuencave të transmetimit

**Plani i frekuencave të transmetimit** do të thotë plani i frekuencave të radio transmetimit ose të transmetimit televiziv të caktuara nga autoriteti kompetent qeveritar për postë dhe telekomunikim në Zyrën e Komisionerit të përkohshëm të mediave dhe që drejtohet nga Komisioneri i përkohshëm i mediave .

## Burimi i të dhënave
Spektri i frekuencave të transmetimit

**Spektri i frekuencave të transmetimit** do të thotë frekuencat që janë në dispozicion për caktimin e radio transmetuesve dhe transmetuesve televizivë për përdorim të tyre në pajtueshmëri me standardet e Unionit Ndërkombëtar të Telekomunikacionit. Ai nuk përfshin frekuencat që i përdorin :

* a. bartësit e rëndomtë të telekomunikimit, për shembull, për të dhënat, për audio dhe video materiale, siç janë telefoni dhe pejxheri ; si dhe
* b. transmetimet që nuk i përkasin opinionit të gjerë siç janë : policia, ushtria dhe kanalet e emergjencës.

## Burimi i të dhënave
Teleshoping

**Teleshoping** do të thotë transmetimi i drejtpërdrejtë i ofertave publikut me qëllim të
ofrimit të mallrave apo shërbimeve, duke përfshirë patundshmërinë, të drejtat apo
detyrimet, si shpërblim për pagesë. *Shih Tregu vizual dhe TV Tregu*

## Burimi i të dhënave
Vënia në përdorim e produktit

**Vënia në përdorim e produktit** - është momenti kur produkti hyn në fazën e parë të
përdorimit prej shfrytëzuesit të fundit.

## Burimi i të dhënave
Mbikëqyrja e tregut

**Mbikëqyrja e tregut** - nënkupton metodat, procedurat dhe veprimet e organeve
kompetente, për tu siguruar që produktet në treg plotësojnë kërkesat përkatëse, dhe të
jenë të shënuar me shenjen e konformitetit dhe të pajisura me dokumentacionin teknik të
nevojshëm.

## Burimi i të dhënave
Kiristaq Turtulli

Fragmente nga veprat e shkrimtarit  Kristaq Turtullit 

Vetmia e zërave 
	roman 

... Mistrecët gjithmonë argëtohen me rekrutët e rinj. Mbijetesa e tyre, servilizmi. Eh, është një nga elementet bazë të rekrutërisë. Servilizmi s'të lë kurrë në baltë. Servilizmi. Oh po servilizmi, mbulon me mjeshtëri tymtajën ogurzezë të mendimeve dhe qëllimeve. Servilizmi është i lashtë sa vetë jeta. Servilizmi është fillesa e fillesave. Servilizmi  u përket të gjithëve dhe gjithçkaje. Bota pa servilizmin do të ishte e mjerë. Servilizmi është petku i artë, i purpurt i përbaltë, i kameleonët. 
Më dëgjove? Më mirë mos dëgjo. Fola për servilizmin. 
Mos beso. S'ka servilizëm, s'ka asgjë. Eh, kush e njeh servilizmin, kush e di. 
Të gjitha janë pallavra. Disa flasin për hipokrizinë. Të gjitha njeriu i ka krijuar dhe për njeriun janë. Mendjet e ditura?! S'dihet, mbase mendjet tmerrësisht të djallëzuara, të çartura ose të rrokullisura.
Ndoshta është fasadë. Mbase diçka e parathënë, e parabërë, e paraparë...

Ç’është jeta a një njeriu
	roman

Në jetë luajnë të qetë ata që nuk kanë asnjë rol.  Ndërsa tek ne gjithçka qëndron ndryshe.  Mundohemi të jemi aktorë dhe regjisorë njëorësh, veçse në miniaturë.  Dëshirojmë të luajmë, por ngatërrojmë batutat, lëvizim, skenat risillen përmbys.  Atëherë fajësojmë, gërhasim, kërleshemi.  Kjo kërleshje ke vite dhe vide.  Dekada dhe dekada, që zhvillohet brenda vetes.  Kërleshjen fillimisht e pranuam si lodër fëmijësh, se një dhuratë e vogël simbolike, por tunduese. E përtypëm me ngut, gjithë dëshirë, e cila zbriti rrëmbyeshëm, ashtu e patretur mirë në stomak.   
Lënda a qulltë, u përzje me aciduat e stomakut, u përhap në mënyrë të rrufeshme të gjithë qenien.  Trupi e prani dhe s’e nxori jashtë....

Hani me dy Porta 
roman

“… Në pështjellimin e zërave dhe të klithmave të qytetit, kërkohet zëri i lemerisur.  Ngrihej rrufeshëm nga fundi i dheut.  Ai zë fillimisht niste zë ulet, i ngadalë, si një qarje a lehtë, me pas merrte hov dhe oshtinte me lebeti.  Me kujë to fortë, aq sa trondiste muret si tërmet...

Hija e Ariut  
roman 

…Të kërkosh nga vetja, me të gjitha mënyrat s’është mëkat. Dikur, babai i kishte folur për Hijen a Ariut. Ka hije të rëndë Ariu, të madhe, lemeritëse, shtypëse.  Gjithsesi, kur ndodhesh përpara Ariut, duhet të jesh i përgatitur mirë qysh më parë.  Dy qenie për jetë a vdekje janë përballë njëra-tjetrës.  Ulërima a Ariut është e frikshme. Përpiqet të të shqyejë , të të bëjë copa-copa.  Ndërsa ti, kur të hapësh pikën maksimale të klithmës, duhet të fillosh të ulurish më shumë se Ariu.  Atëherë ndodh habia:  Ariu tkurret, mblidhet, shtrihet para këmbëve të tua dhe i pushon zemra.  Kjo e fundit ndodh një në njëmijë, por ndodh..

**Për më shumë informacione vizitoni https://web.archive.org/web/20071008202746/http://kristaqturtulli.com/**
I rrituri

**I rritur** nënkupton çdo person që nuk njihet më si minoren dhe mund të ketë ligjërisht kontroll mbi vetveten, veprimet dhe vendimet e tyre, duke shuar prej asaj pike kontrollin dhe përgjegjësinë ligjore të prindërve mbi ta. Shumica e popujve e kanë vendosur moshën e shumicës (*age of majority*) në moshën 18, duke e përfshirë Kosovën dhe Shqipërinë, sipas Ligjit Themelor të Punës.

## Burimi i të dhënave
Parku industrial

**Parku industrial** - nënkupton hapësirën e veçuar gjeografikisht nga ana e
qeverisë, që do të shërbente si lokacion ku një numër i ndërmarrjeve do të themelonin
objekte industriale.

## Burimi i të dhënave
Vera Kosovare

**Vera Kosovare** është vera e prodhuar në Kosovë që ekskluzivisht rrjedhë nga varietetet e
hardhive të klasifikuara për prodhim të verës. Fortësia minimale natyrore alkoolike është
7,5 % vol. ndërsa fortësia aktuale alkoolike nuk është më e vogël se 8,5 % vol.

Përmbajtja e përgjithshme e aciditetit e shprehur si acid tartarik nuk është më e vogël se
3,5 gram/litër ose 46,6 mill ekuivalenta/litër.

## Burimi i të dhënave
Mushti i rrushit

**Mushti i rrushit** është prodhim i lëngët i fituar në mënyrë natyrore apo me procese fizike nga rrushi i freskët. Fortësia aktuale alkoolike në njësi vëllimore nuk duhet të jetë më shumë se 1%.

## Burimi i të dhënave

(Thuhet se fshati Mushtisht e ka marr emrin nga MUSHTI)
Rrushi i freskët

**Rrushi i freskët** është fruti i hardhisë që përdoret për të prodhuar verën, teknologjikisht i pjekur dhe pak i terur, që mund të bluhet apo shtypet me pajisje normale në bodrume të verës dhe të cilat në mënyrë spontane mund të prodhojnë fermentim alkoolik.

## Burimi i të dhënave
Mushti i koncentruar i rrushit

**Mushti i koncentruar i rrushit** është mushti i rrushit i pakaramelizuar që fitohet nga dehidrimi i pjesërishëm i mushtit te rrushit me një metodë të autorizuar e ndryshme nga ngrohja e drejtpërdrejtë në atë mënyrë që vlera e paraqitur në refraktometër në temperaturë prej 20° C të mos jetë më e vogël se 50,9 %. Mushti i koncentruar i rrushit duhet ekskluzivisht të rrjedhë nga rrushi i klasifikuar për prodhim të verës në Kosovë. Fortësia alkoolike në njësi vëllimore e mushtit të koncentruar të rrushit duhet të jetë jo më shumë se 1% vol.

## Burimi i të dhënave
Vendosja në treg

**Vendosja në treg** - është veprim fillestar kur produkti mund të blihet lirisht nga kushdo, pas të cilit ai kalon nga faza e prodhimit ose e importit në fazën e distribucionit në treg dhe/ose përdorim.  Ky definicion nuk ka të bëjë për produkte që prodhohen ose importohen me qëllim të shitjes në tregun e huaj.

## Burimi i të dhënave
Mushti i rrushit të rafinuar dhe koncentruar

**Mushti i rrushit të rafinuar dhe koncentruar** është prodhimi i lëngshëm i pakaramelizuar
i cili fitohet nga dehidrimi i pjesërishëm i mushtit të rrushit i realizuar përmes një metode
të autorizuar e ndryshme nga ngrohja e drejtpërdrejtë në mënyrë që vlera e paraqitur në
refraktometër në temperaturë prej 20° C të mos jetë më pak se 61,7 %. Kjo i është
nënshtruar përpunimit të autorizuar për deacidim dhe eliminim të përbërësve tjerë të
ndryshëm nga sheqeri. Fortësia alkoolike në njësi vëllimore të mushtit të koncentruar të
rrushit duhet të jetë jo më shumë se 1%.

## Burimi i të dhënave
Mushti i rrushit në fermentim

**Mushti i rrushit në fermentim** është prodhimi i fituar nga fermentimi i mushtit të rrushit
dhe me fortësi aktuale alkoolike në njësi vëllimore jo më shumë se 1% mirëpo jo më pak
se tri të pestat e fortësisë së përgjithshme alkoolike.

## Burimi i të dhënave
Lëngu i rrushit

**Lëngu i rrushit** është prodhimi i lëngët i pafermentuar por i fermentueshëm i fituar nga përpunimi përkatës që si i tillë është i gatshëm për konsumim.  Mund të fitohet nga rrushi i freskët, mushti i rrushit apo nga rikonstituimi i mushtit të koncentruar të rrushit apo lëngut të koncentruar të rrushit.  Fortësia alkoolike në njësi vëllimore e lëngut të rrushit lejohet të jetë jo më shumë se 1 % .

## Burimi i të dhënave
Vera e re në fermentim e sipër

**Vera e re në fermentim e sipër** është vera në të cilën fermentimi alkoolik nuk ka përfundua dhe që nuk është ndarë akoma nga fundërrina.

## Burimi i të dhënave
Vera shkumbore

**Vera shkumbore** është prodhimi i cili përfitohet nga fermentimi i parë apo i dytë alkoolik
i rrushit të freskët, mushtit të rrushit apo verës, e cila, posa të hapet paketimi, liron
dioksid karboni që ekskluzivisht rrjedh nga fermentimi dhe që ka një shtypje të madhe
për shkak të dioksidit të karbonit në tretësirë, prej jo më pak se 3 bar në temperaturë 20°
C në paketim të mbyllur.

## Burimi i të dhënave
Vera shkumbore e gazuar

**Vera shkumbore e gazuar** është prodhimi i cili fitohet nga vera dhe kur të hapet paketimi liron dioksid karboni që rrjedhë tërësisht apo pjesërisht nga një shtesë e atij gazi dhe që ka një shtypje të madhe për shkak të dioksidit të karbonit në tretësirë, prej jo më pak se 3 bar në temperature 20° C në kontenjera të mbyllur.

## Burimi i të dhënave
Vera gjysmë shkumbore

**Vera gjysmë shkumbore** është prodhimi i cili fitohet nga vera me fortësi aktuale alkoolike së paku 9% vol; me fortësi të përgjithshme alkoolike në vëllim prej së paku 7% vol. dhe shtypje të madhe për shkak të dioksidit të karbonit endogjen në tretësirë prej jo më pak se 1 bar dhe jo më shumë se 2,5 bar në temperaturë prej 20° C në kontenjera të mbyllur. Vendoset në paketim prej më së shumti 60 litrave.

## Burimi i të dhënave
Vera e gazuar gjysmë shkumbore

**Vera e gazuar gjysmë shkumbore** është prodhimi i cili fitohet nga vera me fortësi aktuale alkoolike prej së paku 7%, me fortësi përgjithshme alkoolike prej së paku 9% vol; dhe shtypje të madhe prej së paku 1 bar dhe jo më shumë se 2,5 bar në temperaturë prej 20° C në paketim të mbyllur për shkak dioksidit të karbonit në tretësirë që është shtuar tërësisht apo pjesërisht. Vendoset në paketim prej më së shumti 60 litrave.

## Burimi i të dhënave
Vera liker

**Vera liker** është prodhimi që ka një fortësi aktuale alkoolike në njësi vëllimore prej së paku 15% dhe jo më shumë se 22% dhe një fortësi të përgjithshme alkoolike në njësi vëllimore prej së paku 17,5%. Fitohet nga mushti i rrushit në fermentim ose vera apo kombinimi i tyre me shtesa individuale apo në kombinim me alkoolin neutral me prejardhje nga vera dhe verës apo destilati i rrushit të tharë me fortësi aktuale alkoolike prej së paku 52% vol. dhe jo më shumë se 86%. Mund të shtohet mushti i koncentruar i rrushit.

## Burimi i të dhënave
Uthulla e verës

**Uthulla e verës** është uthulla, e cila fitohet ekskluzivisht nga fermentimi acetik i verës dhe
ka aciditetin e përgjithshëm prej së paku 60 gram/litër e shprehur si acid acetik.

## Burimi i të dhënave
Lëngu i koncentruar i rrushit

**Lëngu i koncentruar i rrushit** është lëngu i pakaramelizuar i rrushit i fituar nga dehidrimi i pjesërishëm i lëngut të rrushit i realizuar përmes një metode të autorizuar e ndryshme nga ngrohja e drejtpërdrejtë në mënyrë që vlera e paraqitur në refraktometër në një temperaturë prej 20&nbsp;°C të mos jetë më e vogël se 50,9 %.

Fortësia alkoolike në njësi vëllimore e lëngut të të koncentruar të rrushit lejohet të jetë jo
më shumë se 1%.

## Burimi i të dhënave
Bërsia e rrushit

**Bërsia e rrushit** është masa nga bluarja e rrushit të freskët, e fermentuar apo e pa fermentuar.

## Burimi i të dhënave
Vera e dedikuar për destilim

**Vera e dedikuar për destilim** është prodhimi i cili ka një fortësi aktuale alkoolike në
njësi vëllimore prej së paku 18% dhe jo më shumë se 24%, fitohet ekskluzivisht si shtesë
në verë dhe që nuk përmban sheqer të tepërt të një prodhimi të parafinuar që rrjedh nga
destilimi i verës dhe që ka fuqi aktuale alkoolike maksimale prej 86% në njësi vëllimore
dhe acididet maksimal avullues prej 1,5 gram/litër, e shprehur si acid acetik.

## Burimi i të dhënave