Musa Demi

**Musa Demi** (1878-1971), ishte një revolucionar shqiptar dhe shkrimtar. Ai ishte një nga ithtarët kryesorë të Zgjimi Kombëtar Shqiptar, në rajonin e Filatit, Ajdonatit dhe Gumenicës (Çamëria).

## Jeta 
Musa Demi u lind në Filat, atëherë një qytezë i Perandorisë Osmane në vitin 1878. Babai i tij Hamit Demi ishte një pronar toke lokal i rajonit nga familja Demi e Filatit. Gjyshi Musa Demi ka qenë Çafa Demi. Ai u diplomua nga shkollë lokale dhe laike i shtetit Osmane (quajtur *rüşdiye* në Turqisht) dhe pastaj vazhdoi studimet e tij në Janinë.

Në fillim të viteve 1900, ai u bë një nga themeluesit e shoqatës Vëllezëria e Filatit dhe ishte komandant prej një çetës më të rëndësishme i rajonit (grupet e armatosura guerile duke luftuar për pavarësinë e shqiptarëve). Më 25 gusht 1908, së bashku me rilindas të tjerë, ai hapi në Filat shkollën e parë në gjuhën Shqip. Musa Demi, Rasih Dino, së bashku me vendasit tjera siguruar fondet për ndërtimin e ndërtesës së shkollës. 

Musa Demi, gjatë Luftës së Dytë Botërore ka qenë një nga drejtuesit kryesorë të Lëvizjes Antifashiste të minoritetit çam në Greqi. Ai ka qenë gjithahstu një nga mbrojtësit kryesorë të të të drejtave të komunitetit çam në arenën ndërkombëtare pas largimit të dhunshëm të minoritetit çam nga Greqia.

Gjatë Luftës së Dytë Botërore, është thënë se ka pasur kontakt me Partinë Komuniste shqiptare si edhe Partinë Komuniste Greke. Megjithatë, është kontestuar se ka pasur një lëvizje "socialist"e përreth Musa Demit, gjatë kësaj periudhe.Vajza e tij, Ballkëze Demi luftoi dhe vdiq, gjatë Rezistencës Shqiptare të Luftës së Dytë Botërore. 

Ai u dekorua në vitin 1945 me medaljen: Patriot i Rilindjes Kombëtare. Musa Demi vdiq në vitin 1971. Në vitin 1978, për të 100 vjetorit e formimit të Lidhjes së Prizrenit, ai u dekorua pas vdekjes me medaljen civile: Për Veprimtari Patriotike, për aktivitetet patriotike.

Musa Demi në Malet të Çamërisë 1911.jpg|Musa Demi në Malet të Çamërisë, më 1911.
Musa Demi në Korfuz, më 1911.jpg|Musa Demi në Korfuz, më 1911
Familja e Musa Demit, Filat - 1937.jpg|Musa Demi me familjen e tij në Filat: e shoqja, Ildizja; dy djemtë: Petriti dhe Resuli; dy vajzat: Ballkëzi dhe Safoja, Filat 1937.
Musa Demi internuar nga Qeveria greke në ishullin Hio (1940-1941).jpg|Musa Demi internuar nga Qeveria greke në ishullin Hio (1940-1941).
Petriti, djali i madh i Musa Demit, njëri prej partizanëve të parë të çetës antifashiste të Filatit (1943).jpg|Petriti, djali i madh i Musa Demit, njëri prej partizanëve të parë të çetës antifashiste të Filatit (1943).
Vajza e Madhe e Musa Demit, Ballkëzi, partizane në radhet e UNÇSH-së, vdekur nga plagët e luftës.jpg|Vajza e Madhe e Musa Demit, Ballkëzi, partizane në radhet e UNÇSH-së, vdekur nga plagët e luftës.
Musa Demi midis një grupi refugjatësh çamë të dëbuar nga vatrat e tyre (1944).jpg|Musa Demi midis një grupi refugjatësh çamë të dëbuar nga vatrat e tyre (1944)
Musa Demi dhe Kasem Demi, përkatësisht kryetar dhe sekretar i Komitetit Antifashist të refugjatëve çamë, 1945..jpg|Musa Demi dhe Kasem Demi, përkatësisht kryetar dhe sekretar i Komitetit Antifashist të refugjatëve çamë, (1945)
Musa Demi në Kongresin i Antifashist Nacionalclirimtar të çamëve, Vlorë 1945.jpg|Musa Demi në Kongresin i Antifashist Nacionalclirimtar të çamëve, Vlorë 1945
Musa Demi në kremtimet e 45 vjetorit të shpalljes se Pavarësisë, Vlorë 1957.jpg|Musa Demi në kremtimet e 45 vjetorit të shpalljes se Pavarësisë, Vlorë 1957.

## Burimet