open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pakti i Çeliktë

**Pakti i Çelikut** (, ), i njohur zyrtarisht si **Pakti i Miqësisë dhe Aleancës ndërmjet Gjermanisë dhe Italisë** (, ) ishte një aleancë ushtarake dhe politike midis Italisë dhe Gjermanisë.

Pakti fillimisht u hartua si një aleancë ushtarake trepalëshe midis Japonisë, Italisë dhe Gjermanisë. Ndërsa Japonia donte që fokusi i paktit të synohej në Bashkimin Sovjetik, Italia dhe Gjermania donin që fokusi i tij të synohej te Perandoria Britanike dhe Franca. Për shkak të kësaj mosmarrëveshjeje, pakti u nënshkrua pa Japoninë dhe si rezultat, ai u bë një marrëveshje që ekzistonte vetëm midis Italisë fashiste dhe Gjermanisë naziste, e nënshkruar më 22 maj 1939 nga ministri i jashtëm Galeaco Kiano i Italisë dhe Joakim von Ribentrop i Gjermanisë.

Së bashku me Paktin Antikomintern dhe Paktin Trepalësh, Pakti i Çelikut ishte një nga tre marrëveshjet që përbënin bazën kryesore të aleancës së Boshtit. Pakti përbëhej nga dy pjesë. Seksioni i parë ishte një deklaratë e hapur e besimit dhe bashkëpunimit të vazhdueshëm midis Gjermanisë dhe Italisë. Seksioni i dytë, "Protokolli Suplementar Sekret", inkurajoi një bashkim politikash në lidhje me ushtrinë dhe ekonominë.

## Shiko edhe 
* Pakti Trepalësh

## Referime
Bashkësia e përcaktimit të një funksioni

djathtas|parapamje|250x250px| Një funksion  nga  në . Bashkësia e pikave në ovalen e kuqe  është bashkësia e përcaktimit të  .
[parapamje|250x250px| Grafiku i funksionit [Rrënja katrore|të rrënjës katrore me vlerë reale, *f* ( *x* ) = √ x, BP të të cilit përbëhet nga të gjithë numrat realë jonegativë]]
Në matematikë, **domeni i një funksioni** ose **bashkësia e përcaktimit** është bashkësia e hyrjeve të pranuara nga funksioni . Ndonjëherë shënohet me \operatorname{dom}(f) ose \operatorname{dom }f, ku f është funksioni. Në terma laik, domeni i një funksioni në përgjithësi mund të mendohet si "çfarë mund të jetë x". 

Më saktësisht, jepet një funksion f\colon X\to Y, domeni i  është . Në gjuhën moderne matematikore, domeni është pjesë e përkufizimit të një funksioni dhe jo një veti e tij.

Në rastin e veçantë kur  dhe  janë të dyja bashkësi numrash realë, funksioni f mund të skicohet në sistemin koordinativ kartezian . Në këtë rast, domeni paraqitet në boshtin  të grafikut, si projeksion i grafikut të funksionit në boshtin .

Për një funksion f\colon X\to Y, bashkësia Y quhet *codomain* : grupi të cilit duhet t'i përkasin të gjitha daljet. Seti i daljeve specifike që funksioni u cakton elementeve të X quhet *diapazoni* ose *imazhi* i tij. Imazhi i f është një nëngrup i Y, i paraqitur si ovali i verdhë në diagramin shoqërues.

### Shembuj 
* Funksioni f përcaktuar nga f(x)=\frac{1}{x} nuk mund të vlerësohet në pikën 0. Prandaj, domeni natyror i f është bashkësia e numrave realë me përjashtim të 0, i cili mund të shënohet me \mathbb{R} \setminus \{ 0 \} ose \{x\in\mathbb R:x\ne 0\} .
* Funksioni pjesë-pjesë f përcaktuar nga f(x) = \begin{cases}
1/x&x\not=0\\
0&x=0
\end{cases}, ka si domen natyror bashkësinë \mathbb{R} të numrave realë.
* Funksioni i rrënjës katrore f(x)=\sqrt x ka si domen natyror bashkësinë e numrave realë jonegativë, të cilët mund të shënohen me \mathbb R_{\geq 0}, intervali [0,\infty), ose \{x\in\mathbb R:x\geq 0\} .
* Funksioni tangjent, i shënuar \tan, ka si domen natyror bashkësinë e të gjithë numrave realë që nuk janë të formës \tfrac{\pi}{2} + k \pi për disa numra të plotë k, e cila mund të shkruhet si \mathbb R \setminus \{\tfrac{\pi}{2}+k\pi: k\in\mathbb Z\} .
Castries

parapamje| Kastries, Shën Luçia
**Castries** ( shqip: *Kastriesi* ) është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i Shën Luçisë, një vend ishull në Karaibe . Zona urbane ka një popullsi prej afërsisht 20,000, ndërsa distrikti me të njëjtin emër ka një popullsi prej pak më pak se 70,000, në maj 2013. Qyteti mbulon 80 kilometra katrorë.   

Castries është në një fushë të përmbytur dhe është ndërtuar në tokë të rikuperuar . Ajo strehon selinë e qeverisë dhe zyrat qendrore të shumë bizneseve të huaja dhe vendase. Qyteti është shtruar në një model rrjeti. Porti i tij i strehuar pranon anije mallrash, tragete dhe anije lundrimi. Ajo strehon objekte tregtare pa doganë si Point Seraphine dhe La Place Carenage.

Castries është vendlindja e Arthur Lewis, fitues i Çmimit Nobel Memorial në 1979 në Ekonomi, si dhe i Derek Walcott, fitues i Çmimit Nobel për Letërsinë 1992.

majtas|parapamje| Porti i Kastriesit, një port docking për anijet turistike.
qendër|parapamje|600x600px| Panorama e Portit të Kastriesit nga Morne Fortune
qendër|parapamje|600x600px| Panorama e Portit të Kastriesit
Zgjerimi Jakobi–Anger

Në matematikë, **zgjerimi Jakobi-Anger** (ose **identiteti Jakobi-Anger** ) është një zgjerim i eksponencialeve të funksioneve trigonometrike në bazë të harmonikave të tyre. 

Është i dobishëm në fizikë (për shembull, për të konvertuar midis valëve plane dhe valëve cilindrike ), dhe në përpunimin e sinjalit (për të përshkruar sinjalet FM ). Ky identitet është emëruar pas matematikanëve të shekullit të 19-të Karl Jakobi dhe Karl Theodor Anger .

Identiteti më i përgjithshëm jepet nga:  

: 
 e^{i z \cos \theta} \equiv \sum_{n=-\infty}^{\infty} i^n\, J_n(z)\, e^{i n \theta},

ku J_n(z) është funksioni i n-të Bessel i llojit të parë dhe i është njësia imagjinare, i^2=-1. Zëvendësimi \theta nga \theta-\frac{\pi}{2}, marrim gjithashtu:

: 
\begin{align}
 \cos(z \cos \theta) &\equiv J_0(z)+2 \sum_{n=1}^{\infty}(-1)^n J_{2n}(z) \cos(2n \theta),
 \\
 \sin(z \cos \theta) &\equiv -2 \sum_{n=1}^{\infty}(-1)^n J_{2n-1}(z) \cos\left[\left(2n-1\right) \theta\right],
 \\
 \cos(z \sin \theta) &\equiv J_0(z)+2 \sum_{n=1}^{\infty} J_{2n}(z) \cos(2n \theta),
 \\
 \sin(z \sin \theta) &\equiv 2 \sum_{ n=1 }^{\infty} J_{2n-1}(z) \sin\left[\left(2n-1\right) \theta\right].
\end{align}

Duke përdorur relacionin J_{-n}(z) = (-1)^n\, J_{n}(z), e vlefshme për numër të plotë n, zgjerimi bëhet:  

: 
\begin{align}
 \sum_{\nu=-\infty}^\infty J_\nu(x) &= 1,
 \\
 \sum_{\nu=-\infty}^\infty J_{2 \nu}(x) &= 1,
 \\
 \sum_{\nu=-\infty}^\infty J_{3 \nu}(x) &= \frac{1}{3} \left[1+2\cos{\frac{x\sqrt{3}}{2}}\right],
 \\
 \sum_{\nu=-\infty}^\infty J_{4 \nu}(x) &= \cos^2\left(\frac{x}{2}\right).
\end{align}

## Shprehje me vlerë reale 
Ndryshimet e mëposhtme me vlerë reale shpesh janë gjithashtu të dobishme: 

: 
\begin{align}
 \sum_{\nu=-\infty}^\infty J_\nu(x) &= 1,
 \\
 \sum_{\nu=-\infty}^\infty J_{2 \nu}(x) &= 1,
 \\
 \sum_{\nu=-\infty}^\infty J_{3 \nu}(x) &= \frac{1}{3} \left[1+2\cos{\frac{x\sqrt{3}}{2}}\right],
 \\
 \sum_{\nu=-\infty}^\infty J_{4 \nu}(x) &= \cos^2\left(\frac{x}{2}\right).
\end{align}
Periudha moderne

**Epoka moderne** ose **periudha moderne** konsiderohet periudha aktuale historike e historisë njerëzore. Fillimisht u aplikua në historinë e Evropës dhe të historisë perëndimore për ngjarjet që erdhën pas mesjetës, shpesh rreth vitit 1500. Nga vitet 1990, është më e zakonshme midis historianëve t'i referohen periudhës pas mesjetës dhe deri në shekulli i 19-të si periudha e hershme moderne. Periudha moderne sot përdoret më shpesh për ngjarje nga shekulli i 19-të e deri më sot. Koha nga fundi i Luftës së Dytë Botërore (1945) gjithashtu mund të përshkruhet si pjesë e historisë bashkëkohore. Përkufizimi i përbashkët i periudhës moderne sot shoqërohet shpesh me ngjarje si Revolucioni Francez, Revolucioni Industrial dhe kalimi në nacionalizëm drejt rendit ndërkombëtar liberal.

Periudha moderne ka qenë një periudhë e zhvillimit të rëndësishëm në fushën e shkencës, politikës, luftës dhe teknologjisë. Ka qenë gjithashtu një epokë zbulimesh dhe globalizimi. Gjatë kësaj kohe, fuqitë evropiane dhe më vonë kolonitë e tyre, forcuan kolonizimin e saj politik, ekonomik dhe kulturor të pjesës tjetër të botës. Ai gjithashtu krijoi një stil të ri jetese moderne dhe ka ndryshuar përgjithmonë mënyrën se si jetojnë njerëzit në mbarë botën.

Në shekullin e 19-të dhe në fillim të shekullit të 20-të, arti, politika, shkenca dhe kultura moderniste kanë dominuar jo vetëm Evropën Perëndimore dhe Amerikën e Veriut, por pothuajse çdo zonë të globit, duke përfshirë lëvizjet që mendohen të kundërta me botën perëndimore dhe globalizimin. Epoka moderne është e lidhur ngushtë me zhvillimin e individualizmit, kapitalizmit, urbanizimit dhe besimit në mundësitë pozitive të përparimit teknologjik dhe politik.

Luftërat brutale dhe konfliktet e tjera të kësaj epoke, shumë prej të cilave vijnë nga efektet e ndryshimeve të shpejta, dhe humbja e ndërlidhur e forcës së normave tradicionale fetare dhe etike, kanë çuar në shumë reagime kundër zhvillimit modern. Optimizmi dhe besimi në përparimin e vazhdueshëm janë kritikuar së fundmi nga postmodernizmi, ndërsa dominimi i Evropës Perëndimore dhe Amerikës së Veriut mbi pjesën tjetër të botës është kritikuar nga teoria postkoloniale.

## Shiko edhe 
* Periudha e hershme moderne

## Referime
Periudha e hershme moderne

**Periudha e hershme moderne** është një periudhë historike që është pjesë, ose (në varësi të historianit) që i paraprinë menjëherë periudhës moderne, me ndarje të bazuara kryesisht në historinë e Evropës dhe konceptin më të gjerë të modernitetit. Nuk ka një datë të saktë që shënon fillimin ose fundin e periudhës dhe shtrirja e saj mund të ndryshojë në varësi të fushës së historisë që studiohet. Në përgjithësi, periudha e hershme moderne konsiderohet të ketë zgjatur nga fillimi i shekullit të 16-të deri në fillimin e shekullit të 19-të (rreth 1500-1800). Në një kontekst evropian, ajo përkufizohet si periudha pas mesjetës dhe që i paraprin ardhjes së modernitetit; por datat e këtyre kufijve nuk janë aspak të miratuara nga të gjithë. Në kontekstin e historisë globale, periudha e hershme moderne përdoret shpesh edhe në kontekste ku nuk ka periudhë ekuivalente "mesjetare".

Ngjarje të ndryshme dhe tranzicione historike janë propozuar si fillimi i periudhës së hershme moderne, duke përfshirë rënien e Kostandinopojës në 1453, fillimin e Rilindjes, fundin e Kryqëzatave dhe fillimin e Epokës së Zbulimeve. Fundi i tij shpesh shënohet nga Revolucioni Francez, dhe ndonjëherë edhe nga Revolucioni Amerikan ose ngritja në pushtet e Napoleonit.

Historianët në dekadat e fundit kanë argumentuar se, nga pikëpamja mbarëbotërore, tipari më i rëndësishëm i periudhës së hershme moderne ishte karakteri i saj globalizues i përhapur. U shfaqën ekonomi dhe institucione të reja, duke u bërë më të sofistikuara dhe të artikuluara globalisht gjatë rrjedhës së periudhës. Periudha e hershme moderne përfshin gjithashtu ngritjen e dominimit të merkantilizmit si një teori ekonomike. Tendenca të tjera të dukshme të periudhës përfshijnë zhvillimin e shkencës eksperimentale, përparimin gjithnjë e më të shpejtë teknologjik, politikën qytetare të sekularizuar, udhëtimin e përshpejtuar për shkak të përmirësimeve në hartimin dhe dizajnin e anijeve dhe shfaqjen e shteteve kombëtare.

## Shiko edhe 
* Periudha moderne

## Referime
Koha Industriale

ilustron rritjen e qymyrit dhe hekurit që punonte në Revolucionin Industrial dhe projektet e rënda inxhinierike që ata bënë të mundur.]]
**Koha Industriale** apo **Epoka Industriale** është një periudhë e historisë që përfshin ndryshimet në organizimin ekonomik dhe shoqëror që filluan rreth vitit 1760 në Britaninë e Madhe dhe më vonë në vende të tjera, të karakterizuara kryesisht nga zëvendësimi i veglave të dorës me makina të drejtuara nga fuqia, të tilla si tezgjahut dhe motor me avull, dhe nga përqendrimi i industrisë në objektet e mëdha.

Ndërsa zakonisht besohet se Epoka Industriale u zëvendësua nga Epoka e Informacionit në fund të shekullit të 20-të, një pikëpamje që është bërë e zakonshme që nga Revolucionet e 1989, shumica e ekonomisë së Botës së Tretë bazohet ende në prodhim, megjithëse telefonat celularë tani janë e zakonshme edhe për vendet më të varfra, duke mundësuar akses në rrjetet globale të informacionit. Edhe pse shumë vende në zhvillim mbeten kryesisht industriale, Epoka e Informacionit është gjithnjë e më shumë në terren.

## Shiko edhe 
* Revolucioni Industrial
* Periudha moderne
* Periudha e hershme moderne

## Referime
Furra

parapamje| Një furrë e dyfishtë
parapamje| Një furrë qeramike
Një **furrë** është një mjet që përdoret për të ekspozuar materialet në një mjedis të nxehtë. Furrat përmbajnë një dhomë të zbrazët dhe sigurojnë një mjet për ngrohjen e dhomës në mënyrë të kontrolluar.  Në përdorim që nga lashtësia, ato janë përdorur për të kryer një shumëllojshmëri të gjerë detyrash që kërkojnë ngrohje të kontrolluar.  Për shkak se ato përdoren për qëllime të ndryshme, ka shumë lloje të ndryshme furrash . Këto lloje ndryshojnë në varësi të qëllimit të tyre të synuar dhe në bazë të mënyrës se si gjenerojnë nxehtësi.

Furrat përdoren shpesh për gatim, ku mund të përdoren për të ngrohur ushqimin në temperaturën e dëshiruar. Furrat përdoren gjithashtu në prodhimin e qeramikës dhe poçarisë ; këto furra nganjëherë quhen kilne . Furrat metalurgjike janë furra që përdoren në prodhimin e metaleve, ndërsa furrat e qelqit janë furrat që përdoren për prodhimin e qelqit.

Ka shumë metoda me të cilat lloje të ndryshme të furrave prodhojnë nxehtësi. Disa furra ngrohin materialet duke përdorur djegien e një karburanti, të tillë si druri, qymyri ose gazi natyror,  ndërsa shumë përdorin energji elektrike . Furrat me mikrovalë ngrohin materialet duke i ekspozuar ato ndaj rrezatimit të mikrovalës ndërsa furrat elektrike dhe furrat elektrike ngrohin materialet duke përdorur ngrohje rezistente . Disa furra përdorin konveksionin e detyruar, lëvizjen e gazeve brenda dhomës së ngrohjes, për të përmirësuar procesin e ngrohjes, ose, në disa raste, për të ndryshuar vetitë e materialit që ngrohet, si në metodën Bessemer të prodhimit të çelikut .
Bobo-Dioulasso

**Bobo-Dioulasso** është një qytet në Burkina Faso me një popullsi prej 1,129,000 (); është qyteti i dytë më i madh në vend, pas Ouagadougou, kryeqyteti i Burkina Fasos. Emri do të thotë "shtëpia e (njerëzve) Bobo-Dioula".

Popullsia vendore që flet Bobo (e lidhur me Mande ) i referohet qytetit thjesht si *Sia* . Ka dy dialekte të dallueshme që fliten në Jula, bazuar në origjinën e popujve të ndryshëm që flasin këtë gjuhë. Qyteti ndodhet në jugperëndim të vendit, në provincën Houet, rreth 350&nbsp;kmvnga Ouagadougou . Bobo-Dioulasso është i rëndësishëm si ekonomikisht (tregtia bujqësore, industria e tekstilit ) dhe kulturalisht, pasi është një qendër kryesore e kulturës dhe muzikës .
Vetëdija politike

Pas veprës së Georg Wilhelm Friedrich Hegelit, Karl Marksi përvijoi funksionimin e një **ndërgjegjeje politike** .

## Politika e ndërgjegjes 
Vetëdija zakonisht i referohet idesë së një qenieje që është e vetëdijshme. Është një dallim i rezervuar shpesh për qeniet njerëzore . Ky mbetet përdorimi origjinal dhe më i zakonshëm i termit.  Për Marksin, vetëdija përshkruan ndjenjën politike të një personi për veten. Kjo do të thotë, vetëdija përshkruan ndërgjegjësimin e një personi për politikën. Për Marksin, një vetëdije autentike lidhej me të kuptuarit e pozicionit të vërtetë të dikujt në Histori. Ndërsa Hegeli e vendosi Zotin pas funksionimit të vetëdijes tek njerëzit, Marksi e pa ekonominë politike si motorin e mendjes. 

Në shekullin e 20-të, shumë lëvizje shoqërore dhe intelektualë e kanë zhvilluar këtë përdorim të vetëdijes.
Komisioni i Pavarur i Mediave

**Komisioni i Pavarur i Mediave** (**KPM**; serbisht: ; anglisht: ) është organi kompetent për rregullimin, menaxhimin dhe mbikëqyrjen e mediave në Republikën e Kosovës. Ai u themelua në vitin 2005 me zhvilllimin medial, dhe me nenin 141 të Kushtetutës së Republikës së Kosovës, përcaktohet si organ i pavarur. Në bazë të Ligjit Nr. 04/L-44, KPM-ja licencon transmetuesit publik e privat, përcakton dhe zbaton politikën e transmetimit si dhe rregullon të drejtat, detyrimet si dhe përgjegjësitë e personave fizik dhe juridik të cilët ofrojnë shërbimet mediale audio dhe audiovizuele.

Përgjegjësi e KPM-së është të nxisë dhe të mbajë një sistem të drejtë dhe të hapur për licencimin dhe rregullimin e shërbimeve mediale audiovizuele dhe për menaxhimin e spektrit të frekuencave të transmetimit në pajtim me standardet më të mira ndërkombëtare.

Politika e transmetimit e KPM-së është në përputhje me standardet e pranuara ndërkombëtare të transmetimit dhe të të drejtave të njeriut, legjislacionin përkatës të BE-se e në veçanti me Direktivën e Komisionit Evropian (AVMS) duke respektuar plotësisht demokracinë, sundimin e ligjit, mbrojtjen e lirisë së shprehjes, dhe pluralizmin e shërbimeve mediale audiovizuele. Në bazë të ligjit, KPM ka mandatin të përgatisë Strategjinë për kalim në transmetim digjital në Republikën e Kosovës si dhe dokumentet tjera strategjike për shërbimet mediale audiovizuale.

## Shiko edhe 
* Autoriteti Rregullativ i Komunikimeve Elektronike dhe Postare

## Lidhje të jashtme 
* 

## Referime
Traktati Lateran

parapamje|Delegacionet e Vatikanit dhe Italisë përpara nënshkrimit të traktatit.
parapamje|Harta e qytetit të Vatikanit.
**Traktati Lateran** (italisht: *Patti Lateranensi*; latinisht: *Pacta Lateranensia*) ishte një komponent i **Pakteve Laterane të vitit 1929**, marrëveshjet midis Mbretërisë së Italisë nën Mbretin Victor Emmanuel III (me kryeministrin e tij, Ducen fashist italian Benito Musolini) dhe Selinë e Shenjtë. Shihni nën Papa Piu XI për të zgjidhur çështjen e kahershme romake. Traktati dhe paktet shoqëruese morën emrin e Pallatit Lateran ku u nënshkruan më 11 shkurt 1929 dhe parlamenti italian i ratifikoi më 7 qershor 1929. Traktati e njohu qytetin e Vatikanit si një shtet të pavarur nën sovranitetin e Selisë së Shenjtë. Qeveria italiane gjithashtu ra dakord t'i jepte Kishës Katolike Romake kompensim financiar për humbjen e Shteteve Papale. Në vitin 1948, Traktati i Lateranit u njoh në Kushtetutën e Italisë si rregullues i marrëdhënieve midis shtetit dhe kishës katolike. Traktati u rishikua ndjeshëm në 1984, duke i dhënë fund statusit të katolicizmit si feja e vetme shtetërore.

## Shiko edhe 
* Vatikani
* Selia e Shenjtë

## Referime
Autoriteti Rregullativ i Komunikimeve Elektronike dhe Postare (Kosovë)

**Autoriteti Rregullativ i Komunikimeve Elektronike dhe Postare** (**ARKEP**) është një institucion që rregullon fushën e Komunikimeve Elektronike dhe Postare në Republikën e Kosovës.

## Statuti 
Në mbështetje të nenit 142, paragrafi 1, të Kushtetutës së Republikës së Kosovës, dhe të nenit 78, paragrafi 1, të Ligjit Nr. 04/L-109 për Komunikimet Elektronike, Bordi Drejtues i Autoritetit Rregullativ të Komunikimeve Elektronike dhe Postare, me vendimin nr. 1043 (protokolli 053/B/17) miratoi Statutin e Autoritetit Rregullativ të Komunikimeve Elektronike dhe Postare.

Statuti i Autoritetit Rregullativ të Komunikimeve Elektronike dhe Postare rregullon emrin dhe selinë, organizimin e brendshëm, fushën e veprimit dhe kompetencat, menaxhimin, aktet e përgjithshme, publicitetin e punës, menaxhimin e buxhetit për ushtrimin e mandatit ligjor dhe aktiviteteve rregullatore si dhe çështje të tjera me rëndësi për funksionimin e Autoritetit Rregullativ të Komunikimeve Elektronike dhe Postare.

## Shih edhe 
* Komisioni i Pavarur i Mediave, që rregullon mediat elektronike dhe audiovizuele

## Referime
Referendumi presidencial i Haitit 1961

Një referendum presidencial u mbajt në Haiti më 30 prill 1961 krahas zgjedhjeve parlamentare .  Votuesit u pyetën nëse Presidenti François Duvalier duhet të qëndrojë në detyrë edhe për gjashtë vjet të tjera. Numërimi zyrtar ishte 1,320,748 vota në favor të Duvalier dhe asnjë kundër.

*New York Times* shkroi se "Amerika Latine ka qenë dëshmitare e shumë zgjedhjeve mashtruese gjatë historisë së saj, por asnjë nuk ka qenë më e egër se ajo që sapo u zhvillua në Haiti".
Shoqata Humanitare e Turkmenëve të Botës

**Shoqata Humanitare e Turkmenëve të Botës** ( ) ose **GATM** është organizata që synon të bashkojë popullin turkmen në Turkmenistan dhe pjesë të tjera të botës.

## Sfondi 
Ideja e shoqatës u shpreh nga lëvizja Popullore Agzybirlik, një grup opozitar në fillim të viteve 1990 që punoi për rilindjen e trashëgimisë turkmene. 

Shoqata e Turkmenëve të Botës u themelua nga Presidenti Turkmen Saparmurat Nijazov më 21 maj 1991 në një mbledhje të këshillit. Nijazovi, i vetëshpallur "Babai i të gjithë Turkmenëve", udhëhoqi Turkmenistanin për 15 vjet pas pavarësisë nga Bashkimi Sovjetik në 1991 dhe u perceptua si një lëvizje radikale duke marrë parasysh shtypjen kulturore të epokës sovjetike.  Qëllimi i tij fillestar është ruajtja e kulturës turkmene dhe shtypja e botimit të tij të informacionit në arabisht, latinisht dhe rusisht. 

Nijazovi ndërmori disa nisma për të promovuar kulturën turkmene, duke përfshirë festat e reja me orientim turkmen, si dhe futjen e një alfabeti të ri turkmen me bazë latine për të zëvendësuar alfabetin cirilik në përdorim në atë kohë.

Në vitin 2001, GATM votoi për prapashtesën e emrit të Niyazov me "Beyt" (i madh).  Zyrat GATM të Taxhikistanit u hapën në shkurt 2004. 

## Faqe të ngjashme 
* Turkmenistani
* populli turkmen
* Saparmurat Niyazov
Hapësira e Liouville

Në fizikën matematikore të mekanikës kuantike, **hapësira e Liouville**, e njohur gjithashtu si **hapësira e vij;s**, është hapësira e operatorëve në hapësirën e Hilbertit . Hapësira e Liouville është në vetvete një hapësirë Hilbert nën prodhimin e brendshëm Hilbert-Schmidt .  

Në mënyrë abstrakte, hapësira e Liouville është e njëvlershme ( izometrikisht izomorfike ) me prodhimin tensorial të një hapësire Hilbert me dualin e saj.   Një teknikë e zakonshme llogaritëse për të organizuar llogaritjet në hapësirën e Liouville është vektorizimi . 

Hapësira e Liouville qëndron në themel të formalizmit të operatorit të densitetit dhe është një teknikë e zakonshme llogaritëse në studimin e sistemeve kuantike të hapura .
Amritçandra

**Amritçandra** (f. shekulli i 10-të e.s.) ishte një açarja xhain Digambara që shkroi komente mbi Samayasārën të quajtur *Atmakhyati* dhe *Samaysar Kalasha*, Pravachanasara dhe Pancastikasara .  Ai gjithashtu shkroi libra të pavarur mbi librat Puruşārthasiddhyupāya dhe Tattvartha Sara .  Ai shkroi në gjuhën sanskrite .
Pluhuri

[parapamje|Një [Stuhia e rërës|stuhi rëre mbulon shtëpitë në Teksas, 1935.]]
**Pluhuri** përbëhet nga grimca të imëta të lëndës së ngurtë. Në Tokë, ai përgjithësisht përbëhet nga grimca në atmosferë që vijnë nga burime të ndryshme si toka e ngritur nga era (një proces eol), shpërthime vullkanike dhe ndotja.

Pluhuri në shtëpi përbëhet nga rreth 20-50% qeliza të vdekura të lëkurës. Pjesa tjetër, dhe në zyra dhe mjedise të tjera të ndërtuara, përbëhet nga sasi të vogla të polenit të bimëve, qimeve njerëzore, leshit të kafshëve, fibrave tekstile, fibrave letre, mineraleve nga toka e jashtme, grimcave të djegura të meteoritit dhe shumë materialeve të tjera që mund të gjenden në mjedisin lokal.

## Shiko edhe 
* Grimca

## Referime
Udhëkryqi

Një **udhëkryq** ose **kryqëzim** në shkallë është një kryqëzim ku dy ose më shumë rrugë bashkohen, ndryshojnë, takohen ose kryqëzohen në të njëjtën lartësi, në krahasim me një kryqëzim, i cili përdor ura ose tunele për të ndarë rrugë të ndryshme. Kryqëzimet kryesore shpesh përvijohen nga gryka dhe mund të klasifikohen sipas segmenteve rrugore, kontrolleve të trafikut dhe projektimit të korsive.

Ky artikull pasqyron kryesisht praktikën në juridiksionet ku automjetet drejtohen në të djathtë. Nëse nuk specifikohet ndryshe, "djathtas" dhe "majtas" mund të kthehen mbrapsht për të pasqyruar juridiksionet ku automjetet drejtohen në të majtë.

## Shiko edhe 
* Rruga

## Referime
Lëvizja për braktisjen e fesë islame

**Lëvizja për braktisjen e fesë islame** (ndryshe si; **Lëvizja e Deçanit**, pasi dalja e tyre publike u bë në Deçan më 21 Tetor 2023) është një organizatë dhe lëvizje e krijuar nga një grup vullnetarësh kosovarë. Krerët e kësaj lëvizje i bënë publike qëndrimet e tyre në prani të mediave. (Krishtërim) dhe arabifikimi.

## Konteksti shoqëror dhe ideologjik 
Lëvizja për braktisjen e fesë islame është shfaqur në një periudhë kur identiteti kombëtar shqiptar në Kosovë po debatohet gjithnjë e më shumë në raport me përkatësinë fetare. Kjo ndodh në sfondin e tensioneve të herëpashershme ndërmjet laicizmit dhe rrymave konservatore islame në shoqëri, si dhe perceptimeve për rolin e fesë në çështjet shtetërore, arsimore dhe kulturore. Sipas disa analistëve, lëvizja është reflektim i një shqetësimi për ndikimet e huaja në identitetin kombëtar shqiptar, veçanërisht përmes islamit politik dhe financimeve nga vendet arabe.

## Hetimet nga prokuroritë 
Më 26 tetor, 2023, zëdhënësi i prokurorisë së Pejës tha se kjo lëvizje është nën hetime tashmë dhe nëse ka elemente të veprave penale do të merren masa. Më 21 qershor 2024, rasti 'Lëvizja Braktisja vullnetare e fesë islame' ka kaluar në Prokurorinë Speciale. Myftiu i Kosovës, Naim Tërnava, ka cilësuar veprimet e Lëvizjes si "veprime në shërbim të armikut të Kosovës", duke i konsideruar ato si mbetje të sistemit komunist dhe si kërcënim për unitetin kombëtar. Këshilli i Bashkësisë Islame në Deçan ishte shprehur "se s’ka qëllime të mira, po sulmohet Islami".

### Opinioni kosovarë 
Lidhja e Historianëve të Kosovës "Ali Hadri", dega në Deçan, kishte cilësuar nismën si të dëmshme dhe si nxitëse urrejtje, duke theksuar se feja është një e drejtë personale dhe nuk duhet të përdoret për të ndarë shqiptarët.

### Figura publike 
## Polemika 
## Lidhje të jashtme 
## Shiko edhe 
* Sekularizmi në Kosovë
* Feja në Kosovë
* Islami politik
* Arabifikimi
* Krishtërimi
* Konvertimi fetar

## Referime
Arjika

[parapamje| Aryikas (sadhvi) duke medituar pranë [Vrindavani|Vrindavanit, Indi.]]
***Aryika***, e njohur gjithashtu si *Sadhvi*, është një murgeshë ( murgeshë ) në xhainizëm . 
[parapamje| Në *Samavasaranën* e *[Tirthankara|Tirthankarë*, *arjikat* ulen në sallën e tretë.]]

## Historia 
Në traditën Digambara, një qenie njerëzore mashkull konsiderohet më e afërta me kulmin me potencialin për të arritur çlirimin, veçanërisht përmes asketizmit. Gratë duhet të fitojnë merita karmike, të rilindin si burrë, dhe vetëm atëherë mund të arrijnë çlirimin shpirtëror në sektin Digambara të Xhainizmit.   Kjo pikëpamje është e ndryshme nga sekti Svetambara që beson se edhe gratë mund të arrijnë çlirimin nga *Saṃsāra* duke qenë medituese dhe nëpërmjet praktikave asketike. 

Sipas teksteve të Svetambara Jain, që nga *Kalpa Sūtra* e tutje, xhainizmi ka pasur më shumë *sadhvi* sesa *sadhu* (femra se sa meshkuj). Në Tapa Gacch të epokës moderne, raporti i sadhvive me sadhut (murgeshave me murgjit) është rreth 3.5 me 1. Kjo është shumë më e lartë, dhe në kontrast me raportin gjinor të vërejtur historikisht në Budizëm dhe Hinduizëm. 

Tradicionalisht, ndryshe nga Svetambara, sekti Digambara ka pasur shumë më pak *sadhvi* .  Në kohët bashkëkohore, disa organizata Digambara përfshijnë *sandhvi*, por raporti i sadhvive me sadhut (murgeshave ndaj murgjve) ka qenë rreth 1 me 3. 

## Sjellja 
Një Sadhvi, si një Sadhu, hyn në rendin e lëmoshës duke bërë Pesë zotimet: Ahimsa (Jo dhunë ose jo lëndim), Satya (Vërtetësi), Asteya (Mos vjedhje), Brahmacharya (Abstenim nga seksi dhe kënaqësitë sensuale). dhe Aparigraha (Jo-lidhje).  

Xhainët që mbështesin çlirimin shpirtëror të gjinisë femërore vërejnë se sjellja e tyre është gjithëpërfshirëse në një rrugë të tillë: "Me anë të Tre Bizhuterive arrihet moksa. Askund në Agama nuk thuhet se gratë nuk janë në gjendje t'i realizojnë këto tre xhevahire " ( besimi i drejtë, dituria e drejtë dhe sjellja e drejtë).
Kampet naziste të përqendrimit

Nga viti 1933 deri në vitin 1945, Gjermania naziste operoi më shumë se një mijë **kampe përqendrimi** (), duke përfshirë nënkampet në territorin e vet dhe në pjesë të Evropës së pushtuar nga gjermanët.

Kampet e para u krijuan në mars 1933 menjëherë pasi Adolf Hitleri u bë kancelar i Gjermanisë. Pas spastrimit të SA në vitin 1934, kampet e përqendrimit drejtoheshin ekskluzivisht nga SS nëpërmjet Inspektoratit të Kampeve të Përqendrimit dhe më vonë Zyrës Kryesore Ekonomike dhe Administrative të SS. Fillimisht, shumica e të burgosurve ishin anëtarë të Partisë Komuniste të Gjermanisë, por me kalimin e kohës u arrestuan grupe të ndryshme, duke përfshirë "kriminelët e zakonshëm", "asocialët" dhe hebrenjtë. Pas fillimit të Luftës së Dytë Botërore, njerëzit nga Evropa e pushtuar nga gjermanët u burgosën në kampet e përqendrimit. Rreth 1.65 milionë njerëz ishin të regjistruar të burgosur në kampe, nga të cilët rreth një milion vdiqën gjatë burgimit. Shumica e vdekjeve ndodhën gjatë gjysmës së dytë të Luftës së Dytë Botërore, duke përfshirë të paktën një të tretën e 700 000 të burgosurve që ishin regjistruar që nga janari 1945. Pas fitoreve ushtarake aleate, kampet u çliruan gradualisht në 1944 dhe 1945, megjithëse qindra mijëra të burgosur vdiqën në marshimet e vdekjes.

Muzetë që përkujtojnë viktimat e regjimit nazist janë krijuar në shumë nga ish-kampet dhe sistemi nazist i kampeve të përqendrimit është bërë një simbol universal i dhunës dhe terrorit.
parapamje| Të burgosurit të ruajtur nga trupat e SA-së rreshtohen në oborrin e Oraninburg, 6 prill 1933
Kampi i shfarosjes

parapamje| Fëmijë hebrenj gjatë dëbimit në kampin e shfarosjes Çelmno.Gjermania naziste përdori gjashtë **kampe shfarosjeje** (), të quajtur edhe **kampe vdekjeje** (), ose **qendra vrasjeje** (), në Evropën Qendrore, kryesisht në Poloninë e pushtuar, gjatë Luftës së Dytë Botërore për të vrarë sistematikisht mbi 2.7 milionë njerëzkryesisht hebrenjnë Holokaust. Viktimat e kampeve të vdekjes u vranë kryesisht me gaz, qoftë në instalimet e përhershme të ndërtuara për këtë qëllim specifik, ose me furgona me gaz. Miliona u vranë gjithashtu në kampet e përqendrimit, në Aktion T4, ose direkt në vend.

Ideja e shfarosjes masive me përdorimin e godinave të palëvizshme, në të cilat viktimat dërgoheshin me tren, ishte rezultat i eksperimenteve të mëparshme naziste me gaz helmues të prodhuar kimikisht gjatë programit të fshehtë të eutanazisë Aktion T4 kundër pacientëve në spital me aftësi të kufizuara mendore dhe fizike. Teknologjia u përshtat, u zgjerua dhe u zbatua në kohë lufte te viktimat nga shumë grupe etnike dhe kombëtare, që nuk dyshonin; hebrenjtë ishin objektivi kryesor, që përbënin mbi 90 për qind të viktimave të kampeve të shfarosjes. Gjenocidi i hebrenjve të Evropës ishte "Zgjidhja përfundimtare e çështjes hebreje" e Gjermanisë naziste.

## Shiko edhe 
* Gjermania naziste

## Referime
Çështja hebreje

**Çështja hebreje** ishte një debat i gjerë në Evropën e shekujve 19 dhe 20 që kishte të bënte me statusin dhe trajtimin e duhur të hebrenjve. Debati, i cili ishte i ngjashëm me "çështjet e tjera kombëtare", trajtoi statusin civil, ligjor, kombëtar dhe politik të hebrenjve si pakicë brenda shoqërisë, veçanërisht në Evropë gjatë shekujve 18, 19 dhe 20.

Debati filloi me emancipimin hebre në shoqëritë e Evropës Perëndimore dhe Qendrore gjatë Epokës së Iluminizmit dhe pas Revolucionit Francez. Çështjet e debatit përfshinin paaftësitë ligjore dhe ekonomike të hebrenjve (të tilla si kuotat dhe ndarja e hebrenjve), asimilimin hebre dhe iluminizmin hebre.

Shprehja është përdorur nga lëvizjet antisemite që nga vitet 1880 e tutje, duke arritur kulmin me frazën naziste të "zgjidhjes përfundimtare të çështjes hebreje". Në mënyrë të ngjashme, shprehja u përdor nga ithtarët dhe kundërshtarët e krijimit të një atdheu autonom hebre ose një shteti sovran hebre.
[parapamje| *Kronika Hebreje* që promovon -in e [Theodor Herzl|Hercelit si "një  zgjidhje të çështjes hebreje".]]
Kompozitori Bojan Adamiç në Shqipëri

__NOINDEX__

Titulli: **Kompozitori Bojan Adamiç në Shqipëri**

Autori: Vasil S. Tole

Shtëpia botuese: SHB Mediaprint

Viti i botimit: 2024

Nr. faqeve: 207

ISBN: 978-9928-086-89-1

## Shikoni dhe 
Artikuj të shkruar mbi librin “Kompozitori Bojan Adamiç në Shqipëri”:

“Kompozitori Bojan Adamiç në Shqipëri” nga Arian Leka

Parafjalë nga Elva Margariti (Ministre e Kulturës)

Parafjalë nga Peter Japelj (Ambasador i Republikës së Sllovenisë në Republikën e Shqipërisë)

## Referimet
Getot hebreje të krijuara nga Gjermania naziste

Duke filluar me pushtimin e Polonisë gjatë Luftës së Dytë Botërore, regjimi nazist krijoi geto në të gjithë Evropën Lindore të pushtuar nga gjermanët, me qëllim që të ndante dhe të kufizonte hebrenjtë, dhe nganjëherë romët, në pjesë të vogla të qyteteve dhe qytezave duke çuar më tej shfrytëzimin e tyre. Në dokumentet gjermane dhe në shenjat në hyrjet e getove, nazistët zakonisht i drejtoheshin atyre si *Jüdischer Wohnbezirk* ose *Wohngebiet der Juden*, të cilat të dyja përkthehen si Lagjja hebreje. Kishte disa lloje të dallueshme, duke përfshirë *getot e hapura*, *getot e mbyllura*, *getot* *e punës*, *të* *tranzitit* dhe *të* *shkatërrimit*, siç përcaktohen nga historianët e Holokaustit. Në një numër rastesh, ato ishin vendi i rezistencës së nëndheshme hebreje kundër pushtimit gjerman, e njohur bashkarisht si kryengritja e getove.
majtas|parapamje| Hebrenj që futen me forcë në geton e re të Grodnos në *Bezirk Bialistok*, nëntor 1941
Louis Déjoie

**Pierre Joseph Louis Déjoie** (23 shkurt 1896 – 11 korrik 1969, Port-au-Prince, Haiti   ) ishte një zotërus i pasur i plantacioneve të sheqerit, industrialist, inxhinier bujqësor, pronar tokash dhe politikan nga Haiti .  

## vitet e hershme 
Déjoie ishte një pasardhës i një skllavopronari francez dhe ish-presidenti Haitian Fabre Geffrard, i cili përmbysi perandorinë Faustine . 

Ai kandidoi për Presidencën kundër Francois Duvalier në zgjedhjet e përgjithshme të Haitit të vitit 1957 . Partia e tij fitoi vetëm 2 nga 37 vendet në Dhomën e Deputetëve të vendit dhe ai mori vetëm 26.6% të votave ndaj 72.4% të Duvalier.
Der Judenstaat

'''''' ( gjermanisht, shqip. 'Shteti i Hebrenjve', i përkthyer zakonisht si *Shteti Çifut*) është një broshurë e shkruar nga Teodor Herceli dhe botuar në shkurt 1896 në Lajpcig dhe Vjenë nga Verlags-Buchhandlung e M. Brajtenshtajnit. Është nëntitulluar *"Versuch einer modernen Lösung der Judenfrage"* ("Propozimi i një zgjidhjeje moderne për çështjen hebreje") dhe fillimisht u quajt *"Drejtuar Rotshildëve"*, duke iu referuar dinastisë bankare të familjes Rotshild  sepse Herceli planifikoi për ta mbajtur atë si një fjalim për familjen Rotshild. Baroni Edmond de Rotshild e hodhi poshtë planin e Hercelit, duke menduar se ai kërcënonte hebrenjtë në diasporë. Ai gjithashtu mendoi se kjo do të vinte në rrezik vendbanimet e tij në Palestinë.

Konsiderohet si një nga tekstet më të rëndësishme të Sionizmit modern. Siç shprehet në këtë libër, Herceli parashikoi themelimin e një shteti të ardhshëm të pavarur hebre gjatë shekullit të 20-të. Ai argumentoi se mënyra më e mirë për të shmangur antisemitizmin në Evropë ishte krijimi i këtij shteti të pavarur hebre. Libri inkurajoi hebrenjtë të blinin toka në Palestinë, atdheu historik i hebrenjve, edhe pse mundësia e një shteti hebre në Argjentinë konsiderohet gjithashtu pasi në Kushtetutën e atij vendi Neni 25 thoshte se: *imigrimi i evropianëve do të mirëpritet.*

Herceli popullarizoi termin "sionizëm", i cili u krijua nga Natan Birnbaum. Lëvizja nacionaliste arriti kulmin me lindjen e shtetit të Izraelit në vitin 1948, por sionizmi vazhdon të jetë i lidhur me mbështetjen politike të Izraelit.
Satarash

**Satarashi** është një çomlek i lehtë perimesh e bërë nga speca zile, domate, qepë dhe erëza. Është shumë e ngjashme me një pjatë hungareze të quajtur lecsó, e cila është e njohur në të gjithë Evropën Juglindore.

Kjo pjatë është gjithashtu e ngjashme me menemen turke nga e cila mund të ketë ardhur kjo gjellë gjatë periudhës perandorake osmane .
Ndjenja antisllave

**Ndjenja antisllave**, e quajtur edhe **sllavofobia**, i referohet paragjykimit, urrejtjes kolektive dhe diskriminimit të drejtuar ndaj popujve të ndryshëm sllavë. E shoqëruar me racizmin dhe ksenofobinë, manifestimi më i zakonshëm i ndjenjave antisllave gjatë historisë ka qenë pohimi se sllavët janë inferiorë ndaj popujve të tjerë. Kjo ndjenjë arriti kulmin gjatë Luftës së Dytë Botërore, kur Gjermania naziste i klasifikoi sllavët - veçanërisht polakët, rusët, bjellorusët dhe ukrainasit - si "nënnjerëz" (Untermenschen) dhe planifikoi të shfaroste një numër të madh prej tyre përmes Planit të Përgjithshëm të Lindjes dhe Planit të Urisë. Sllavofobia gjithashtu u shfaq dy herë në Shtetet e Bashkuara: hera e parë ishte gjatë Epokës Progresive, kur emigrantët nga Evropa Lindore u ndeshën me kundërshtimin nga klasa dominuese e qytetarëve amerikanë me origjinë nga Evropa Perëndimore; dhe përsëri gjatë Luftës së Ftohtë, kur Shtetet e Bashkuara u bllokuan në një rivalitet intensiv botëror me Bashkimin Sovjetik.
[parapamje| Një i burgosur mashkull i dobësuar që vuan nga kequshqyerja e rëndë në kampin italian të përqendrimit Rab në ishullin Rab në atë që tani është [Kroacia. Shumica e njerëzve që u mbajtën në këtë kamp ishin sllavë (kryesisht kroatë dhe sllovenë).]]
Estetizimi i politikës

**Estetizimi i politikës** ishte një ide e krijuar fillimisht nga teoricieni kritik Valter Benxhamin si një përbërës kyç i regjimeve fashiste. Benxhamini tha se fashizmi priret drejt një estetizimi të politikës, në kuptimin e një spektakli në të cilin i lejon masat të shprehen pa i njohur të drejtat e tyre dhe pa prekur marrëdhëniet e pronësisë që masat proletare synojnë të eliminojnë. Benxhamini tha:Fashizmi përpiqet të organizojë masat e sapoproletarizuara pa prekur strukturën pronësore të cilën masat përpiqen ta eliminojnë. Fashizmi e sheh shpëtimin e tij në dhënien e këtyre masave jo të drejtën e tyre, por në vend të kësaj një mundësi për t'u shprehur. Masat kanë të drejtë të ndryshojnë marrëdhëniet pronësore; fashizmi kërkon t'u japë atyre një shprehje duke ruajtur pronën. Rezultati i arsyeshëm i fashizmit është futja e estetikës në jetën politike. [...] Njerëzimi, i cili në kohën e Homerit ishte një spektakël për perënditë olimpike, është bërë spektakël për veten. [...] Komunizmi përgjigjet duke politizuar artin.Kjo është vënë re gjithashtu si e lidhur me lëvizjen futuriste italiane dhe është postuluar si motivi kryesor i saj për t'u përfshirë në regjimin fashist të Italisë.

Nga ana tjetër, "politizimi i estetikës" (ose "politizimi i artit") është përdorur si një term për një sintezë ideologjikisht të kundërt, ku arti është në fund të fundit në varësi të jetës politike dhe rrjedhimisht rezultat i saj, i ndarë nga ajo, por e cila tentohet të trupëzohet për përdorim politik si teori që lidhet me natyrën politike konsekuente të artit. Historiani Emilio Xhentile ka theksuar se këto dy ide nuk përjashtojnë njëra-tjetrën dhe kanë një shkallë të madhe të tjetrës.

Në formulimin origjinal të Benxhaminit, politizimi i estetikës konsiderohej e kundërta e estetizimit të politikës, kjo e fundit ndoshta duke u treguar si një instrument i "mitologjizimit" të regjimeve totalitare fashiste. Në të kundërt, "politizimi i artit" kërkon që njeriu të "[afirmojë] vlerën dhe forcën politike të artit [duke] çmitizuar koncepte si gjenialiteti dhe vlera e përjetshme [dhe duke] çmitizuar idenë [...] që arti shpreh natyrën thelbësore të një kombi ose race”. Me fjalë të tjera, të politizosh artin do të thotë të pranosh se ai është në thelb një produkt që ekziston brenda një konteksti specifik shoqëror-kulturor; kështu komunizmi "e merr seriozisht artin jo vetëm si një produkt kulturor, por si një forcë kulturore".

Koncepti i Benxhaminit është lidhur me librin e Gaj Debordit të vitit 1967, *Shoqëria e spektaklit*.

## Referime
Fashizmi dhe ideologjia

[parapamje| Një poster propagandistik fashist që shfaq [Benito Musolini|Benito Musolinin, Duçen e Italisë]]
Historia e **ideologjisë fashiste** është e gjatë dhe bazohet në shumë burime. Fashistët morën frymëzim nga burime të lashta si spartanët për fokusin e tyre në pastërtinë racore dhe theksin e tyre në sundimin nga një pakicë elitare. Fashizmi ka qenë gjithashtu i lidhur me idealet e Platonit, megjithëse ka dallime kryesore midis të dyve. Fashizmi u vetëquajt si pasardhësi ideologjik i Romës, veçanërisht i Perandorisë Romake. Nga e njëjta epokë, këndvështrimi i Georg Vilhelm Fridrih Hegelit mbi autoritetin absolut të shtetit ndikoi gjithashtu fuqishëm në të menduarit fashist. Revolucioni Francez ishte një ndikim i madh deri aq sa nazistët e panë veten se ishin duke luftuar kundër shumë prej ideve që solli në pah, veçanërisht liberalizmin, demokracinë liberale dhe barazinë racore, ndërsa nga ana tjetër, fashizmi tërhoqi shumë mbi idealin revolucionar të nacionalizmit. Paragjykimi i një kulture "të lartë dhe fisnike" ariane në krahasim me një kulturë semite "parazitare" ishte thelbi i pikëpamjeve racore naziste, ndërsa format e tjera të hershme të fashizmit u morën me konceptet joraciale të kombit.

Temat e zakonshme midis lëvizjeve fashiste përfshijnë: autoritarizmin, nacionalizmin (duke përfshirë nacionalizmin racor dhe nacionalizmin fetar), hierarkinë dhe elitizmin dhe militarizmin. Aspekte të tjera të fashizmit si perceptimi i dekadencës, antibarazitarizmi dhe totalitarizmi mund të shihet se burojnë nga këto ide. Roxher Grifini ka propozuar se fashizmi është një sintezë e totalitarizmit dhe ultranacionalizmit të shenjtëruar përmes një miti të rilindjes dhe rigjenerimit kombëtar, të cilin ai e quan "ultranacionalizëm palingjenetik".

Marrëdhënia e fashizmit me ideologjitë e tjera të kohës së tij ka qenë komplekse. Ai shpesh i konsideronte ato ideologji kundërshtare të tij, por në të njëjtën kohë ishte gjithashtu i fokusuar në kooptimin e aspekteve të tyre më popullore. Fashizmi mbështeti të drejtat e pronës private – me përjashtim të grupeve që ai përndiqte – dhe motivin e fitimit të kapitalizmit, por ai u përpoq të eliminonte autonominë e kapitalizmit në shkallë të gjerë nga shteti. Fashistët ndanin shumë nga synimet e konservatorëve të kohës së tyre dhe ata shpesh u bashkuan me ta duke tërhequr rekrutë nga radhët e pakënaqur konservatore, por ata e paraqitën veten si mbajtës të një ideologjie më moderne, me më pak fokus në gjëra të tilla si feja tradicionale, dhe u përpoqën të të riformësojnë rrënjësisht shoqërinë përmes veprimeve revolucionare në vend që të ruajnin status quo-në. Fashizmi kundërshtoi luftën e klasave dhe karakterin barazitar dhe ndërkombëtar të socializmit. Ai kundërshtoi fuqishëm liberalizmin, komunizmin, anarkizmin dhe socializmin demokratik.
Plani i Përgjithshëm i Lindjes

'*** (në shqip: Plani i Përgjithshëm i Lindjes), i shkurtuar **GPO*', ishte plani i Gjermanisë naziste për gjenocidin, shfarosjen dhe spastrimin etnik në shkallë të gjerë të sllavëve, hebrenjve të Evropës Lindore dhe popujve të tjerë indigjenë të Evropës Lindore të kategorizuar si "*Untermenschen*" në ideologjinë naziste. Fushata ishte një pararendëse e kolonizimit të planifikuar të Gjermanisë naziste të Evropës Qendrore dhe Lindore nga kolonët gjermanë, dhe ajo u krye përmes masakrave sistematike, urisë masive, punës në shtëpi, përdhunimeve masive, rrëmbimeve të fëmijëve dhe skllavërisë seksuale.

*Generalplan Ost* u zbatua vetëm pjesërisht gjatë luftës në territoret e pushtuara nga Gjermania në Frontin Lindor gjatë Luftës së Dytë Botërore, duke rezultuar jodrejtpërdrejt dhe drejtpërdrejt në vdekjen e miliona njerëzve nga pushkatimet, uria, sëmundjet, shfarosja përmes punës dhe gjenocidi. Megjithatë, zbatimi i plotë i tij nuk u konsiderua i praktikueshëm gjatë operacioneve të mëdha ushtarake dhe nuk u materializua kurrë për shkak të disfatës së Gjermanisë. Nën urdhrat e drejtpërdrejtë të udhëheqjes naziste, rreth 11 milionë sllavë u vranë në dhunën sistematike dhe terrorizmin shtetëror të kryer si pjesë e GPO-së. Përveç gjenocidit, miliona të tjerë u detyruan të punonin si skllevër për t'i shërbyer ekonomisë gjermane të luftës.

Udhëzimet operacionale të programit bazoheshin në politikën e *Lebensraum*-it të propozuar nga Adolf Hitleri dhe Partia Naziste në përmbushje të ideologjisë *Drang nach Osten* (përpjekje drejt Lindjes) të ekspansionizmit gjerman. Si i tillë, synohej të ishte pjesë e Rendit të Ri në Evropë. Përafërsisht 3.3 milionë robër sovjetikë të kapur nga Wehrmacht u vranë si pjesë e GPO-së. Plani kishte për qëllim gjenocidin e shumicës së banorëve sllavë me mjete të ndryshme - vrasje masive, uri të detyruara, puna si skllevë dhe politika të tjera pushtuese. Popullsitë e mbetura do të dëboheshin me forcë përtej Uraleve, duke i hapur rrugën kolonëve gjermanë.

Plani ishte një punë në progres. Janë katër versione të njohura të tij, të zhvilluara me kalimin e kohës. Pas pushtimit të Polonisë, plani origjinal për  u diskutua nga RKFDV-ja në mesin e vitit 1940 gjatë transferimeve naziste-sovjetike të popullsisë. Versioni i dytë i njohur i GPO-së u prokurua nga RSHA-ja nga  në prill 1942. Versioni i tretë ishte zyrtarisht i datës qershor 1942. Versioni përfundimtar i Planit të Përgjithshëm të Lindjes erdhi nga RKFDV-ja më 29 tetor 1942. Megjithatë, pas disfatës gjermane në Stalingrad, burimet e alokuara për politikat e kolonizimit u devijuan në përpjekjet e luftës së Boshtit dhe programi u braktis gradualisht.
parapamje| Kufijtë e Rajhut të Madh Gjerman të planifikuar, në skenarin e fitores naziste dhe përfundimit përfundimtar të *Planit të Përgjithshëm të Lindjes*
Nyajavatara

***Nyāyāvatāra*** (lex. *Njajavatara*) (i quajtur edhe ***Dvatrimsika*** ) u krijua në shekullin e pestë të erës sonë.

Është shkruar nga Siddhasena në shekullin e pestë të erës sonë.
Rajhu i Madh Gjerman

[parapamje|300x300px| Kufijtë e "Rajhut të Madh Gjerman" të planifikuar – duke përfshirë shtetet dhe protektoratet e mundshme kukulla – bazuar në parashikime të ndryshme, vetëm pjesërisht të sistematizuara (p.sh. [Plani i Përgjithshëm i Lindjes) nga administrata shtetërore dhe burimet e udhëheqjes SS]]
**Rajhu i Madh Gjerman** (), i stilizuar plotësisht si **Rajhu i Madh Gjermanik i Kombit Gjerman** (), ishte emri zyrtar shtetëror i entitetit politik që Gjermania naziste u përpoq të krijonte në Evropë gjatë Luftës së Dytë Botërore. Pretendimet territoriale për Rajhun e Madh Gjerman u luhatën me kalimin e kohës. Qysh në vjeshtën e vitit 1933, Adolf Hitleri parashikoi aneksimin e territoreve të tilla si Bohemia, Polonia perëndimore dhe Austria në Gjermani dhe formimin e shteteve satelitore ose kukulla pa ekonomi apo politika të pavarura.

Kjo perandori pangjermanike pritej të asimilonte praktikisht të gjithë Evropën gjermanike në një Rajh jashtëzakonisht të zgjeruar. Nga pikëpamja territoriale, kjo përfshinte vetë Rajhun gjerman tashmë të zgjeruar (i përbërë nga Gjermania e para 1938, Austria, Bohemia, Moravia, Silesia çeke, Alsakë-Lorena, Open-Malmëdi, Memeli, Stiria e Poshtme, Karniola e Epërme, Karintia e Jugut, Dancigu dhe Polonia), Holanda, pjesa flamande e Belgjikës, Luksemburgu, Danimarka, Norvegjia, Suedia, Islanda, Lihtenshtajni dhe të paktën pjesët gjermanishtfolëse të Zvicrës.

Përjashtimi më i dukshëm gjermanishtfolës do të kishte qenë Mbretëria e Bashkuar: Rendi i Ri i nazistëve parashikoi rolin e Britanisë jo si një provincë gjermane, por në vend të kësaj si një partner detar aleat gjerman. Një tjetër përjashtim ishte territori i populluar nga gjermanët në Tirolin e Jugut, një zonë të cilën Gjermania ia caktoi fuqisë së saj të Boshtit, Italisë Fashiste, në vitin 1939. Përveç Evropës gjermanike, kufijtë perëndimorë të Rajhut me Francën do të ktheheshin në ato të Perandorisë së Shenjtë Romake të mëparshme, që do të nënkuptonte aneksimin e plotë gjerman të të gjithë Valonisë, Zvicrës franceze dhe zonave të mëdha të Francës veriore dhe lindore. Për më tepër, politika e *Lebensraum* kërkonte zgjerim masiv të Gjermanisë dhe vendosjen e gjermanëve në lindje deri në malet Urale (në proces marrjen e territorit nga shtetet baltike dhe Bashkimi Sovjetik). Hitleri fillimisht kishte planifikuar deportimin e çdo popullate "tepricë" ruse që jetonte në perëndim të Uraleve për t'u zhvendosur në lindje të Uraleve në Siberi.