Film biografik

**Film biografik** është një film që dramatizon jetën e një personi ose populli jo-fiktiv ose historik. Filma të tillë tregojnë jetën e një personi historik dhe përdoret emri i vërtetë i personazhit qendror.

## Konteksti
[parapamje|*[Chapaev (film)|Chapaev*, një biografi e vitit 1934 e heroit rus të luftës Vasily Chapayev.]]
Custen, në *Bio/Pics: How Hollywood Constructed Public History* (1992), e konsideron zhanrin si të vdekur me epokën e studios së Hollivudit, dhe në veçanti, Darryl F. Zanuck. Nga ana tjetër, studimi i Bingham i vitit 2010 *Whose Lives Are They Anyway? The Biopic as Contemporary Film Genre* tregon se si përjetësohet si një zhanër i kodifikuar duke përdorur shumë nga të njëjtat trope të përdorura në epokën e studios që ka ndjekur një trajektore të ngjashme si ajo e treguar nga Rick Altman në studimin e tij, *Film/Genre*. Bingham gjithashtu trajton biografinë mashkullore dhe atë femërore si zhanre të dallueshme nga njëra-tjetra, e para përgjithësisht merret me arritje të mëdha, e dyta përgjithësisht merret me viktimizimin femëror. *Bio-Pics: a life in pictures* e Ellen Cheshire (2014) shqyrton filmat në Mbretërinë e Bashkuar/SHBA nga vitet 1990 dhe 2000. Çdo kapitull shqyrton filmat kryesorë të lidhur sipas profesionit dhe përfundon me listën e mëtejshme të shikimit. Christopher Robé ka shkruar gjithashtu mbi normat gjinore që qëndrojnë në themel të filmit biografik në artikullin e tij, "Taking Hollywood Back" në numrin e vitit 2009 të *Cinema Journal*.

Roger Ebert mbrojti *The Hurricane* dhe shtrembërimet në filmat biografikë në përgjithësi, duke thënë se "ata që kërkojnë të vërtetën për një njeri nga filmi i jetës së tij, mund ta kërkojnë edhe nga gjyshja e tij e dashur. ... *The Hurricane* nuk është një dokumentar, por një shëmbëlltyrë."

## Kasti
Kasti mund të jetë i diskutueshëm për filmat biografikë dhe është shpesh një ekuilibër midis ngjashmërisë në pamje dhe aftësisë për të portretizuar karakteristikat e personit. Anthony Hopkins mendonte se ai nuk duhet të kishte luajtur Richard Nixon në *Nixon* për shkak të mungesës së ngjashmërisë midis të dyve. Përzgjedhja e John Wayne si Genghis Khan në *The Conqueror* u kundërshtua për shkak se amerikani Wayne u luajt si kryekomandant mongol. Kritikët egjiptianë kritikuan përzgjedhjen e Louis Gossett Jr., një aktor afrikano-amerikan, si presidenti egjiptian Anwar Sadat në miniserinë televiziv *Sadat* të vitit 1983. Gjithashtu, disa kundërshtuan hedhjen e Jennifer Lopez në *Selena*, sepse ajo është një vendase e Nju Jorkut me prejardhje porto-rikane, ndërsa Selena ishte meksikane amerikane.

## Përfaqësime filmike
Për shkak se figurat e portretizuara janë njerëz aktualë, veprimet dhe karakteristikat e të cilëve janë të njohura për publikun (ose të paktën të dokumentuara historikisht), rolet biografike konsiderohen si disa nga aktorët dhe aktoret më kërkuese. Warren Beatty, Faye Dunaway, Ben Kingsley, Johnny Depp, Jim Carrey, Jamie Foxx, Robert Downey Jr., Brad Pitt, Emma Thompson, Tom Hanks, dhe Eddie Redmayne të gjithë fituan respekt të ri si aktorë dramatikë pasi luajtën në filmat biografikë: Beatty and Dunaway si Clyde Barrow and Bonnie Parker në *Bonnie and Clyde* (1967), Kingsley si Mahatma Gandhi në *Gandhi* (1982), Depp si Ed Wood në *Ed Wood* (1994), Carrey si Andy Kaufman në *Man on the Moon* (1999), Downey si Charlie Chaplin në *Chaplin* (1992), Foxx si Ray Charles në *Ray* (2004), Thompson dhe Hanks si P. L. Travers dhe Walt Disney në *Saving Mr. Banks* (2013), dhe Redmayne si Stephen Hawking në *The Theory of Everything* (2014).

Disa biografi shtrijnë qëllimisht të vërtetën. *Confessions of a Dangerous Mind* u bazua në kujtimet e prezantuesit të shfaqjes së lojës Chuck Barris me të njëjtin emër, të zhvlerësuar gjerësisht, por të njohur, në të cilin ai pretendonte se ishte një agjent i CIA-s. *Kafka* përfshiu jetën e autorit Franz Kafka dhe aspektet surrealiste të trillimeve të tij. Filmi i Errol Flynn *They Died with Their Boots On* tregon historinë e Custer, por është shumë i romantizuar. Filmi i Oliver Stone *The Doors*, kryesisht për Jim Morrison, u vlerësua shumë për ngjashmëritë midis Jim Morrison dhe aktorit Val Kilmer, nga pamja dhe këndimi, por fansat dhe anëtarët e grupit nuk e pëlqyen mënyrën se si Val Kilmer portretizoi Jim Morrison.

Në raste të rralla, të quajtura ndonjëherë **film autobiografik**, subjekti i filmit luan vetveten. Shembujt përfshijnë Jackie Robinson në *The Jackie Robinson Story* (1950), Muhammad Ali në *The Greatest* (1977), Audie Murphy në *To Hell and Back* (1955), Patty Duke në *Call Me Anna* (1990), Bob Mathias në *The Bob Mathias Story* (1954), Arlo Guthrie në ''Alice's Restaurant* (1969), Fantasia në *Life Is Not a Fairytale* (2006), dhe Howard Stern në *Private Parts* (1997).

Në vitin 2018, filmi muzikor biografik *Bohemian Rhapsody'', i bazuar në jetën e këngëtarit të Queen, Freddie Mercury, u bë filmi biografik me fitimet më të larta në histori.

## Shiko gjithashtu
*[[Lista e filmave biografik}}

## Referime