open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Monedha e nuses

**Monedha e nuses** është monedha metalike e cila bartet në dorë nga nusja pas hyrjes në makinën transportuese nga shtëpin e të atit për në shtëpin e dhëndërrit.

Në trojet shqiptare në veri (Gjakovë) nuses i jepet që të mbajë në dorë një monedhë që është e zakonshme në qarkullim. Qëllimi i mbajtjes së monedhës nga ana e nuses është psikologjikë dhe i lidhur ngusht me ceremoninë e dorzimit të nusës nga i ati dasmorëve për në shtëpinë e burrit. Si duket në mesjetë ka qenë traditë që monedha të futet në gojë, ashtu që nusja të ishte e sigurtë që nuk mund të qante me zë dhe të humbte koncentrimin e saj. Mirëpo për shkaqe higjenike edhe pse e kundërshtuar nga gjeneratat e vjetra është bërë një marrëveshje në mes të gjeneratae që monedha e nuses të mbahet vetëm në dorë.

Akti i marrjes, bartjes dhe hudhjes së monedhës ndër krahinat e banuara me shqiptarë ndryshon varësisht nga kultura krahinore edhe pse në përgjithësi elementet e veprimit në traditë janë të ngjashme.

Në këtë rast në disa krahina gjat rrugës nusja e hedh në një lumë rrjedhës, arsyja e hedhjes së monedhës në një lumë rrjedhës është me qëllim që jeta e të rinjëve të posa martuar të rrjedh qetë dhe mirë sikur lumi.

## Burimi i të dhënave
Pastaqia

**Pastaqia** (krahinë: **postuqia**, **postoqia**) është shtrojë dyshemeje zakonisht e shtrirë para oxhakut të votrës në Oda a shtrirë si vendë ulës edhe në dhoma tjera.

Pastaqija është një lëkurë dhenësh mbi të cilen ulën njerzit zakonisht në shtëpit shqiptare në pjesët ruale. Po ashtu në shtëpit qytetare, pastaqia përdoret si shtrojë por më tepër si dekorim.
Sheh Tara

**Sheh Tara** ka qenë një sheh i tarikatit Halveti nga Shkodra, i njohur për shërbimin e tij në Gjakovë e Malësi të Gjakovës.

Sipas gojë dhëanave të regjistruara (ndëgjuara) në vitet 1978-80, ky personë ishte në gjendje të parashihte disa gjëra.

Për këto aftësi banorë të ndryshem, zakonisht besimtarë bektashinjë por jo vetëm këta, e ftonin Sheh Tarën për të zgjedhur vendin e ndërtimit të shtëpive apo për të shikuar nëse shëpit e tyre gjenden në një pozitë të mirë gjeodezike apo si thonin pleqtë të shikonte se i ka apo nuk i ka shtëpia gjarprinjët mbrojtës të shtëpisë apo ka gjarprinjë të huaj dhe se a do ti mbronin zojën (zonjat) e shtëpisë që të jenë frut dhënse. 

Sipas të thënave të një plaku posedues i një shtëpie të inspektuar, Sheh Tara kishte hyrë në gjitha dhomat por më shumti kohë kishte kaluar në bodum dhe në maxhe (dhoma ku gjendet maxhia), dhe pasi kishte dalë jashtë dhe ishte bërë shikimin e tullumit dhe bunarit kishte pohuar se shtëpia ka gjarprinjë të mirë dhe se është e përshtatëshme dhe fryt dhënse.

Po ashtu pleqëria në Muhallë të gecës, në vitet 1978-80 flisnis se si Sheh Tara kishte thënë që Gjakova do të zgjerohej, dhe se lugina e shkukëzës do të mbushet me ndërtime. Po kjo pleqëri fliste se Sheh tara kishte lënë tri parashikime për ndodhi të mëdha, dy nga to ishin realizuar ndër të cilat ishtin lufta e parë dhe e dytë botërore. I pyetur për të treten plaku heshti,  por nga burimet tjera lë të kuptohet se parashikimi i tij ishte vonuar, por cili ka qenë aë heshtë e tërë pleqëria.

Si do që të jetë Taxhia e Sheh Tarës gjendet në shtëpi gjakovare edhe në ditët e sotit por që  më tepër shërben si objekt kulturorë dhe respektoet si i till.

Si duket ky person ka pasur të dhëna që për parin e Odave kanë qenë parashikime.

## Referime
Njësia administrative Leshnjë

**Komuna Leshnjë** është një komunë në Rrethin e Skraparit në Shqipëri.

## Vendbanimet 
## Referime 
## Shiko edhe
Njësia administrative Lis

**Komuna Lis** është një komunë në Shqipëri.

## Vendbanimet 
## Gjeografia 
Është Komune Kodrinore.  Shtrihet në lindje të qytetit të Burrelit (qendra e rrethit), nga Lumi i Matit deri tek Kepi i Skënderbeut.  Kufizohet në lindje me fshatin Qaf-Murre, Komuna Selishte e Dibrës.  Qendra e Komunës, Lisi është 370 m mbi nivelin e detit.  Neper komune kalon rruga dytësore Burrel-Peshkopi e ndërtuar që në kohën e Mbretërisë.

Në fshatin Vinjolle është burimi i ujit të pishem që furnizon jo vetëm fshatrat e Komunës por edhe qytetin e Burrelit.

## Historia 
Lisi, është një nder qendrat administrative të hershme që nga koha e krishterimit, duke mbuluar zonën që shtihej deri në Lurë e fshatrat ngjitur të Kukesit.

Në fshatin Burgajet janë Sarajet e Familjes Mbretërore.  Aty u lind NMT ZOG I, Mbret i Shqiptareve.  Burgajeti ishte qendra e matit, fshat i zhvilluar dhe kishte në atë kohë rreth 1500 banore në krahasim me 1000 banore që kishte Burreli.

Pas shpalljes së pavarësisë, në fshatin Burgajet u ngrit Flamuri i Pavarësisë, i pari në rrethin e Matit.  Në Lis u hap shkolla e parë shqipe në rrethin e Matit.

Pas luftës së dytë botërore, Lisi u caktua si qendra e Rreth/Qarkut Mat (N/Prefekture) nga ku filloi ngritja e strukturave te administratës së rrethit, kjo nga vjeshta e vitit 1944 deri në Mars 1945 kur Burreli u caktua qendër e rrethit.

## Demografia 
Komuna Lis ka rreth 4950 banorë.

## Ekonomia 
Është një komune me një nivel ekonomik mbi mesataren e rrethit.  Gjatë regjimit komunist fshatrat e kësaj komune te organizuar në kooperativën Shoshaj-Lis patën për një periudhë të gjatë një zhvillim të mirë ekonomik duke qene shumë mbi nivelin mesatar të rrethit.

Nga viti 1992 e në vazhdim, janë bere investime të mëdha në infrastrukture.  Aktualisht çdo fshat ka rrugën të rregulluar për tu lidhur me qendrën e komunës apo rrugën nacionale, ka shkolle të rregulluar, ka linjën e ujit të pishem, ka qendër shëndetësore dhe shërbime komunale të garantuara.

Rruga nga Ura e Matit (pika hyrëse në komunë) deri në qendër Lis është asfaltuar kohet e fundit, duke ju ardhur në ndihme shumicës së fshatrave të komunës.

## Politika 
Është komune me elektorat të djathte.  Në vitet 1992-2000, komunën e drejtonte Partia Demokratike dhe nga viti 2000 e në vazhdim drejtohet nga Partia Lëvizja e Legalitetit, mbështetëse aktive e aspiratave të Familjes Mbretërore.

Në zgjedhjet politike, fitorja e partive te djathta, vazhdimisht ka qene mbi 67 %.

## Burimet 
## Shiko edhe
Njësia administrative Komsi

**Komuna Komsi** është një komunë në Shqipëri. Ajo ndodhet 4km larg qytetit te Burrelit. Eshte nje fshat i vogël dhe i bukur madje ka edhe tradita te bukura. Duke bashkuar dhe fshatin German dhe Muzhake ka rreth 500 banore. 
Kulturat e Komsise, e Germanit, Muzhakes dhe qytetit te Burrelit jane pothuajse njelloj. Dhe feja eshte pothuajse njëlloj.

## Vendbanimet 
## Referime 
## Shiko edhe
Komsia

'''''' është një fshat në Shqipëri...

## Gjeografia 
## Demografia 
## Ekonomia 
## Historia 
## Shih dhe këtë 
## Lidhje të jashtme
Dekorimi i nuses

thumb|Fustan dasme Sullivan, 1908, (Muzeu Folklor e Peloponezit, Nafplio/2006.6.91).
**Dekorimi i nuses** është term që përfshihen gjitha mjetet dhe veprimet e ndërmarra për të pregatitur nusen që të dalë para dasmorëve dhe dhuratat që i varen në trupin e saj në shtëpinë e burrit. 

Në dekorimin e nuses nuk hynë çejzi i nuses, por vetëm pjesa që ka të bëjë me veshjen, maskimin dhe dekoracionin e trupit të saj. Si pjesë të këtij dekorimi është edhe dizajnimi i nuses (maskimi), metalikët e nuses (të falurat për nusen).
Vinjolli

'''''' është një fshat në Shqipëri që ndodhet në komunën Lis , Mat

## Gjeografia 
Lartësia mbi nivelin e detit varion nga 500-650 m, me një klimë të ngrohtë ku prodhohen të gjitha kulturat bujqësore. Shquhet për prodhimin e rrushit autokton që në periudhën e Skenderbeut.

## Demografia 
Aktualisht jetojnë rreth 100 banorë, në vitet 1990-2000 numëronte me shume se 1000 banorë , kjo ka ardhur si pasojë emigrimit masiv.

## Ekonomia 
Bazohet kryesisht të blegtoria dhe prodhimet bujqësore lokale.

## Historia 
Është përmendur që në kohë të mesjetës si një vreshtë e vogel (Vigna(SQ vinja)/latinisht=vreshtë) në afërsi të kalasë Stelushit (vetëm 5 km larg). Vinjolli shquhet për prodhimin e çdo kulturë të rrushit.

## Shih dhe këtë 
## Lidhje të jashtme
Klosi

**Klosi** është një qytet në Shqipëri, qendër i Bashkisë Klos. Pranë qytetit të Klosit kalon lumi i Matit. Klosi ndodhet afer Burrelit.Qyteti Klosit numëron një popullsi prej 20,281 banorësh. 

Zona Gjeografike: Klosi kufizohet në veri me bashkinë e Matit, në perëndim me bashkinë e Krujës, në jug-perëndim me bashkinë Tiranë, në jug-lindje me bashkinë Bulqizë. Qendra e kësaj bashkie është qyteti i Klosit.
Një pjesë e mirë e sipërfaqes së kësaj bashkie është zonë fushore që përbëhet nga lugina e Matit me kullota që variojnë nga 240 metra në 600 metra mbi nivelin e detit. Klosi është dhe mbetet një nyje që lidh Dibrën me Tiranën. Lëvizjet demografike të popullsisë drejt zonave urbane, karakteristike për rajonin e Dibrës, vihen re dhe në Klos.

## Demografia 
Popullsia e Klosit është pothuajse homoogjene (99%). Mund të dallojmë një minoritet romesh.

## Ekonomia 
Degët kryesore të ekonomisë janë bujqësia, ku klima e favorshme lejon kultivimin e të gjitha bimëve e drufrutorëve, blegtoria dhe shërbimet. Klosi është i pasur me burime të shumta natyrore, tokësore dhe nëntokësore. Pyjet dhe kullotat komunale zënë një sipërfaqe të konsiderueshme, ku përveç lëndës drusore, ka edhe mjaft bimë mjekësore.

Një tjetër burim kryesor të ardhurash për banorët e këtij rajoni përbën edhe turizmi malor dhe historik, si dhe industria e mineralit të kromit në minierat private të Cërujës. Ndër investimet e dhëna në realizimin e projekte të mëdha në këtë zonë përmendim: Sistemim-asfaltim i bulevardit të qytetit, rrugës rurale që lidh fshatin Fullqet me qendrën e bashkisë, si dhe sistemimasfaltimi i rrugëve që lidhin fshatrat Fullqet, Cërujë, Benjë, Lis, Gurrë dhe Kurdari me rrugën nacionale.

## Kultura 
## Politika 
## Lidhje të jashtme 
## Shiko dhe këtë 
## Burimet
F1 Belgjika - 1954

Çmimi i madh për Belgjikën në Formula 1 për vitin 1954 u mbajt më 20 qershor, 1954 në qarkun Spa-Francorchamps. Fitues i garës doli piloti Juan Manuel Fangio nga ekipi Maserati.

## Gara 
Koment mbi garën ...

## Rezultatet 
## Shtesë 
* **Pol pozita:** Juan Manuel Fangio - 4'22.1
* **Xhiro më e shpjtë:** Juan Manuel Fangio - 4'25.5
* Bashkëpilotim (**BPL**) - Vetura #10: Hawthorn (20 xhiro) pastaj González (15 xhro)
Made in America

***Made in America*** një album live i leshuar nga grupi blues The Blues Brothers në vitin 1980.

## Këngët
# "Soul Finger"/"Funky Broadway" (Alexander, Caldwell, Cauley, Christian, Cunningham, Jones, King) – 2:05
# "Who's Making Love?" (Banks, Crutcher, Davis, Jackson) –  3:33
# "Do You Love Me"/"Mother Popcorn (You Got to Have a Mother for Me" (Brown, Ellis, Gordy) – 2:55
# "Guilty" (Newman) – 3:41
# "Perry Mason Theme" (Steiner) – 2:04
# "Riot in Cell Block No. 9" (Leiber, Stoller) – 3:32
# "Green Onions" (Cropper, Jackson, Jones, Steinberg) – 5:45
# "I Ain't Got You" (Carter) – 2:44
# "From the Bottom" (Williamson) – 3:25
# "Going Back to Miami" (Cochran) – 4:01

## Personeli
* "Joliet Jake" E. Blues – këngëtar
* Elwood J. Blues – harmonika, këngëtar
* Blues Brothers Band:
**Matt "Guitar" Murphy – kitarë
**Steve "The Colonel" Cropper – kitarë
**Donald "Duck" Dunn – bas kitarë
**Paul "The Shiv" Shaffer – tastierë 
**Steve "Getdwa" Jordan – bateri
**Lou "Blue Lou" Marini – saksofonë
**Tom "Triple Scale" Scott – saksofonë
**Tom "Bones" Malone – saksofonë, trombonë, trumpet
**Alan "Mr. Fabulous" Rubin – trumpet
Blues Brothers 2000

**Blues Brothers 2000** është një film muzikor-komik amerikan i vitit 1998, sequel i filmit të famshmëm të vitit 1980 The Blues Brothers Aktoreh protagonistë janë Dan Aykroyd dhe John Goodman, bashkë me disa personazhe cameo.

## Personazhe cameo 
* Blues Traveler
* Paul Shaffer
* B. B. King
* Billy Preston
* Erykah Badu
* Koko Taylor
* Junior Wells
* Aretha Franklin
* Steve Lawrence
* Bo Diddley
* Taj Mahal
* Isaac Hayes
* Lonnie Brooks
* Wayne Baker Brooks
* Dr. John
* Grover Washington, Jr.
* James Brown
* Joshua Redman
* Gary U.S. Bonds
* Lou Rawls
* Eric Clapton
* Travis Tritt
* Nia Peeples
* Jimmie Vaughan
* Darrell Hammond
* Wilson Pickett
* Steve Winwood
* John Popper
* Eddie Floyd
* Jonny Lang
* Jeff Baxter

## Shiko edhe 
* John Landis
* Dan Aykroyd
* Blues Brothers 2000 (soundtrack)

## Lidhje të jashtme 
* 
* EG Blues Brothers
* Blues Brothers Central
Vite të vegjëlisë

**Vite të vegjëlisë** është libër me kujtime për Gjirokastrën i  shkruar nga Enver Hoxha. Shtëpia Botuese "8 nëntori" Tiranë, 1983.

Përmbajtja:

**Pjesa e I**: Qytet kështjellë

Thesare të arkitekturës popullore

Nëpër shtëpi e sokakë 
	
**Pjesa e II**: Vite të vegjëlisë

Pjesa e parë: nëntorë të largët

Shkollat e mia

Shëtitjet e gëzuara 
	
**Pjesa e II**: Vite të vegjëlisë

Pjesa e dytë:

Argëtimet tona

Udhëtim me "fluturidhë" 
	
**Pjesa e III**: Njerëz të thjeshtë

Me sytë e kujtesës

Furrxhinjtë e mëhallëve

Mjeshtër të gurit e të hekurit

Të përbuzurit u bënë të lumtur

Këndo zani o sahat
Ligji i duhanit në Shqipëri

**Ligji i duhanit** legjitimisht njohur si **Ligji për mbrojtjen e shëndetit nga produktet e duhani** është një ligj që synon të ashpërsojë luftën ndaj pierjes së duhanit. Ky ligj ka hyrë në fuqi më 26 maj të vitit 2007.

Nenet kryesore të këtij ligji kanë të bëjnë me ndalimin e  pirjes së duhanit në të gjitha mjediset publike te mbyllura dhe ndalimin e reklamës që duhanit.

## Pasojat e shkeljes së ligjit 
Nëse ndokush kapet duke pirë duhan në një mejdis të mbyllur gjoba i vendoset pronarit të mjedisit dhe shkon deri në 50 000 lekë. Ndërsa për reklamet gjoba shkon deri në 3 milion lekë.

Ky ligj mund të konsiderohet si një nga sukseset më të mëdha të shëndetit publik.

## Hartimi dhe miratimi i ligjit 
Ligji është hartuar në bashkëpunim me Organizatën Botërore të Shëndetësisë  dhe një meritë të veçantë për  hartimin dhe miratimin e tij e ka pika fokale e Organizatës Botërore të Shëndetësisë për kontrollin e duhanit Dr. Roland Shuperka i cili punon në Institutin e Shëndetit Publik. Po ashtu meritë të madhe ka edhe ish Ministri i Shëndetësisë Maksim Cikuli i cili tregoi një mbështetje shumë të madhe për miratimin e ligjit.  

## Referime
F1 Argjentina - 1954

Çmimi i madh për Argjentinë në Formula 1 për vitin 1954 u mbajt më 7 janar, 1954. Fitues i garës doli piloti Juan Manuel Fangio nga ekipi Maserati.

## Gara 
Koment mbi garën ...

## Rezultatet 
:**DSQ** - Diskualifikim, **PaF** - nuk filluan garën.

## Shtesë 
* **Pol pozita:** Nino Farina - 1'44.8
* Xhiro më e shpejtë: José Froilán González - 1'48.2
* Ascari dhe Villoresi nuk morën pjesë për shkak se veturat e tyre nuk ishin gati për garim.
* Bayol fitoi pikët e para të karierës së tijë.
* Rekordet e thyera: Farina arrin podiumin tijë të 17 dhe gara e tijë 22 që ka arritur pikë, rekorde këto botërore në kohën e tijë.
Nomadi

**Nomadi** është grup i muzikës së lehtë italiane, krijuar që nga vitet e 60ta. Si udhëheqës i grupit njihej Augusto Daolio i cili më së miri njihet me këngën më të njohur të grupit "Io vagabondo"´.
Nard Ndoka

**Nard Ndoka** lider i  Partisë Demokristiane.

Mori këtë pozicion pas një marrreveshje politike midis ish kryeministrit Sali Berisha dhe Partisë Demokristiane.

Ai është një nga 140 deputetët e Kuvendit të Republikës së Shqipërisë, dalë nga zgjedhjet e 25 qershorit 2017.

Ai i përket Partisë Demokratike te Shqiperise,ne qarkun e Shkodrës

## Referime dhe shënime
F1 Indianapolis 500 - 1954

Çmimi i madh për Shtetet e Bashkuara në Formula 1 për vitin 1954 u mbajt më 31 maj, 1954. Fitues i garës doli piloti Bill Vukovich nga ekipi Kurtis Kraft-Offenhauser.

## Gara 
Koment mbi garën ...

## Rezultatet 
## Shtesë 
* **Pol pozita:** Jack McGrath - 4'15.26 (4 xhiro)
* **Xhiro më e shpejtë:** Jack McGrath - 1'04.04
Rainer Maria Rilke

**Rainer Maria Rilke** lindi më 4 dhjetor të vitit 1875 në Pragë, Austro-Hungari dhe vdiq më 29 dhjetor të vitit 1926 në senatoriumin Valmont afër Montreux, Zvicër. Ishte autor austriak dhe një prej lirikëve më të rrëndësishëm të gjuhës gjermane. Shkroi tregime, nji roman si dhe disa artikuj mbi artin dhe kulturën si dhe kishte të përkthyer një numër të madh të veprave të letërsisë lirike ndër tjerash kryesisht nga gjuha frenge. Një prej veprave të tija më të rrëndësishme njihen dhe letrat e këmbyera.

## Biografia 
## Veprat në tituj origjinal 
**Përmbledhje poezish**

* Leben und Lieder. Bilder und Tagebuchblätter (1894)
* Larenopfer (1895)
* Wegwarten. Lieder dem Volke geschenkt (1896)
* Traumgekrönt. Neue Gedichte (1896)
* Advent (1897)
* Mir zur Feier (1899)
* Das Stunden-Buch (1905)
* Das Buch vom mönchischen Leben (shkruar më 1899)
* Das Buch von der Pilgerschaft (shkrur më 1901)
* Das Buch von der Armut und vom Tode (shkruar më1903)
* Das Buch der Bilder(1902; botimi i dytë 1906)
* Neue Gedichte (1907)
* Der neuen Gedichte anderer Teil (1908)
* Requiem (1909) UB Bielefeld
* Das Marien-Leben (1912)
* Erste Gedichte (1913) UB Bielefeld
* Duineser Elegien (1923, të shkruar gjatë viteve 1912-22) [UB

**Poezi të përkthyera në gjuhën frenge**
* Vergers (1926) 
* Les Quatrains Valaisans (1926) 
* Les Roses (1927) 
* Les Fenêtres (1927)

**Prozat**
* Am Leben hin. Novellen und Skizzen (1899) 
* Zwei Prager Geschichten (1899) 
* Die Letzten (1902) UB Bielefeld 
* Vom lieben Gott und Anderes (1900), botimi i dytö (1904): Geschichten vom lieben Gott 
* Die Weise von Liebe und Tod des Cornets Christoph Rilke (1906; Botim i ri villim 1 në librarinë Insel-Bücherei 1912) 
* Die Aufzeichnungen des Malte Laurids Brigge (1910)

**Artikuj mbi Artin dhe Kulturën**
* Schriften zur Kunst und Literatur Worpswede (1902) 
* Auguste Rodin (1903) 
* Briefe über Cézanne (postum 1952)

**Letrat (Botimet më të rrëndësishme)**
* Gesammelte Briefe në gjashtë vëllime, të përgaditur nga Ruth Sieber-Rilke dhe Carl Sieber. Leipzig 1936-1939. 
* Briefe, përgaditur nga Arkivi-Rilke në Weimar. 2 Vëllime, Wiesbaden 1950 (Botimi i ri 1987). 
* Briefe në dy vëllime, përgaditur nga Horst Nalewski. Frankfurt dhe në Leipzig 1991.

## Vepra të përkthyera në gjuhën shqipe 
* Rrefimet e zotit te mire/ Narrations of Good Sir (stories), Rainer Maria Rilke, IDEART 
*Elegji Duine / Rainer Maria Rilke , ALEPH

## Lidhjet e jashtme 
* https://web.archive.org/web/20081226034633/http://dispatch.opac.d-nb.de/DB=4.1/REL?PPN=118601024  Reiner Maria Rilke
* Shoqata internacionale Rilke
Tregimi i shkurtër

**Tregimi** është vepër e vogël letrare në prozë, në të cilën përshkruhet zakonisht në një vijë  me rëndësi nga jeta e një heroi a personazhi, pa dhënë në mënyrë të hollësishme se ç'ka ndodhur më përpara a më pas. Tregimi sipas gjatësis së tijë mund të jet i gjatë ose i shkurtër. Ai eshte realist dhe tregon dicka te cilen i ka ndodhur dikujt por qe edhe mund ti ndodhe dikujt tjeter. Nuk ka tregime me kafshe qe flasin si ne fabula . 
P.sh. Joni do te shkonte me pushime ne bregdet. Por mami nuk e lejoj ta merrte qenin etj. Tregimi gjithashtu duhet të jetë gjithëmon në vetën e tretë. 

## Shiko edhe
* Miti
Dërrasa e zezë

thumb|250px|Dërrasa e zezë në një klasë
**Dërrasa e zezë** është vegël që përdorin nxënsit në vend të fletave për të shkruar gajtë orës së mësimit. Dërrasa e zezë është emër i cili ka mbetur si identifikues i tabetës së shkrimit për shkak të ngjyrës së saj të zezë në vitet e paraqitjes së saj në trojet tona.

Sot tabelat e shkrimit kan ndërruar nga përbërja e ndërtimit, ngjyra ashtu edhe nga kualiteti duke mundësuar që mbi to të shkruhet jo vetëm me shkumës, por edhe me mjete tjera të shkruarjes më kualitative dhe ngjyra të ndryshme.
## Historia 
Dërrasa e zezë, një copë druri e rrafshët në formë katërkëndëshi kënddrejt e mbështjellur me një shtresë të zezë, deri në vitet 1950 në Kosovë për shumë nxënës ka shërbyer si mjeti i vetëm në të cilën me ndihmen e një shkumsi ushtronin shkrimin. Secili nxënës që shkonte në shkollë duhej që të merrte me veti një dërrasë të tillë, ashtu që detyrat e shtëpisë që kishte bërë, të ja tregonte mësuesit. Në skajet e dërrasës, nëpër dy bira ishte i futur një konop që ju mundësonte nxënsve ta varnin në qafë apo ta mbanin mbi krahë.

Në fillimet e pasluftës së dytë botërore, shkalla e analfabetizmit në Kosovë ka qenë e lartë, shumë pak njerëz kanë ditur të shkruanin në alfabetin e gjuhës shqipe sa që edhe mësuesit kanë përdorur alfabetin cirilik për të shkruar shqipen. Në mungesë të kushteve materiale, me ndihmen e këtyre dërrasave ka filluar arsimi i popullit të Kosovës në gjuhën shqipe.

## Shih edhe 
* Shkolla
* Klasë mësimi
* Ora mësimore
* Orari mësimor

## Literatura 
* 
* 
* 
## Burimi i të dhënave
Dhimitër Simoni

**Dhimitër Simoni** linid në Vlorë më 12 janar të vitit 1911.

Shpejt nëna do ta lërë jetim sepse vritet nga italianët, të cilët i dogjën dhe dyqanin. Viti 1939 do ta gjejë Mitin të rritur dhe me ndjenja patriotike. Kur Shqipëria do të kanosej nga barbarizmi gjerman, Miti tashmë ishte në radhët e guerilëve. Dyqani i tij i këpucarisë u bë çerdhe e njësive guerile dhe e drejtuesve të partizanëve, që u jepnin të rinjve e punëtorisë drejtimin drejt luftës partizane për çlirimin e atdheut. Ky dyqan, në mes të qytetit të Vlorës dhe veprimtaria e tij, po ndiqej nga spiunazhi dhe grupi i tradhtarëve. Këtu do t’i kenë fillimet gjithë vuajtjet e Mitit, atdhetarit nga Vlora.

Për fat të keq u kap në befasi dhe më pas u internua në kampin nazist të shfarosjes, në Mat’hauzen, Austri. Por nuk ishte i vetmi. Nga ky shesh, pushtuesit nazifashistë nisën nëpër kampet e përqendrimit 600 vlonjatë, ku pothuajse të gjithë u pushkatuan, u hodhën në krematorë dhe gjetën vdekjen. 

Dita e shënuar e kapitullimit të Gjermanisë naziste e gjeti atë gjallë, edhe pse kockë e lëkurë dhe të torturuar në mënyrën më barbare. Kështu, në 9 maj të 1945, kur forcat aleate çlirimtare u kërkuan të mbijetuarve të përfaqësoheshin me simbolin e atdheut të tyre, Dhimitri Simoni, patrioti antifashist nga Vlora e Ismail Qemalit, mori një beze dhe si Marigo Pozoja skicoi konturet e shqiponjës dykrenore të simbolit të atdheut.

Trupat Aleate që çliruan kampin e vdekjes të Mat’hauzenit, pasi varrosën viktimat e panumërta që gjetën në fushën e betejës, në 20 qershor 1945 organizuan një ceremoni funebre, përpara mijëra varreve të heshtura. Aty, çdo shtet i botës u përfaqësua nga një rob, ndaj Shqipërinë e përfaqësoi Dhimitër Simoni. “Albania” u thirr e para dhe në tasin ku ai kishte ngrënë supën e flamosur, aleatët, mbushën dhe` nga këto varreza. Aty patën dhënë jetën me qindra dhe mijëra njerëz nga kombe të ndryshme të botës. Në mes të tasit të mbushur me dhe` u ngul simboli i flamurit kombëtar shqiptar, i rrethuar me tela me gjemba. Kjo u shoqërua me dokumentin origjinal përkatës dhe iu dorëzua Dhimitër Simonit. Këto simbole, sot e kësaj dite ndodhen në Ministrinë e Jashtme dhe në Muzeun Kombëtar të Luftës në Tiranë. 

Pas kthimit nga Gjermania, Dhimitër Simoni ka qenë me raport mjeko-ligjor (kemp) pra nuk ka punuar. Në vitet e fundit të vazhdimit të jetës, për të mos qëndruar jashtë jetës shoqërore, pushteti vendor i asaj kohe i dha një dyqan librarie, ku shitej dhe shtypi i përditshëm. Mit Simoni ka qenë aktiv si veteran, duke u thirrur në shkolla dhe institucione, me rastin e 9 majit 1945 të kapitullimit të Gjermanisë naziste. Në këto raste ai gjithmonë fliste për “bëmat” e nazizmit gjerman. Për ato që ai dhe shokët e tij hoqën në kampin e vdekjes në Mat’hauzen, Austri.
Kulla e Riza Begut

**Kulla e Riza Begut** gjendej në Gjakove dhe është shkaterruar nga osmanët në vitin 1898.

## Buimi i te dhenave
Nahija e Gjakovës

**Nahije e Gjakovës** është quajtur qyteti dhe rrethi i tij gjatë kohës së fundit të sundimi osmanë.

Sipas Sami Frashërit Gjakova ishte qytet, qendër kazaje në sanxhakun e Pejës të vilajetit të Kosovës. Gjendet 35 km në juglindje të Pejës dhe 30 km në veriperëndim të Prizrenit, në fund të një fushe të rrethuar me male, pranë lumit të Rekës, që derdhet në Drinin e Bardhë. Ka popullsi me 17 000 frymë plotore dhe disa shkolla fillore, 1 bibliotekë rreth 1.000 dyqane dhe godina, si hane, hamame. Banorët janë të dëgjuar për natyrën e ashpër të tyre dhe për fanatizmin në ruajtjen e zakoneve të vjetra e, krahas kësaj, kanë prirje për tregti dhe zeje. Punojnë rroba kombëtare, gajtanë, ibërshim, saftjan, këpucë etj Kazaja e Gjakovës përfshin 149 fshatra, shumicë e cilave në Malësi; populli është trim dhe i armatosur. Megjithëse numri i popullsisë ende nuk dihet saktë, mendohet të jenë 25 000 frymë. Po të mbahet parasysh se brenda në një kulm nuk është rrallë që të gjenden edhe 40 -50 veta të afërt për të mbrojtur pushkë, sasia e popullsisë së kazasë duhet të jetë më e madhe. Vetëm 1/5 ose1/6 e popullsisë janë të krishterë, katolik ose ortodoks, kurset tjerët janë myslyman. Nga ky qytet kanë dalë në çdo periudhë dijetar dhe myderrizë të shquar. Shumë nga ata vijnë në Stamboll për plotësimin e mësimeve. Këtu ka fusha dhe lugina pjellore, ku prodhohet grurë, elb, tërshërë, thekër, misër, fasule, si dhe lloje ndryshme pemësh, perimesh. Në malet e saj ka shumë kullota, ku mbahen mjaft dhen, dhi dhe bagëti të tjera.

Në vitin 1898 udhëtarë të huaj, e përshkruajnë Gjakovën si një vend të kalajave të mëdha guri, në të cilat temë e ditës ishte lufta qytetare në mes të dy taboreve të beglerëve të armiqësuar Riza Begut dhe Bajram Agë Dzurit. Në po këtë vitë shkatërrohet Kulla e Riza Begut 

## Burimi i të dhënave
Riza Kryeziu

**Riza Begu** i njohur edhe si **Riza bej Gjakova-Kryeziu** (Gjakovë, 1847 - Shkodër, 1917) i njohur nga bashkëkohësit si *Riza begi*, ishte pinjoll i bejlerëve të Gjakovës, prijës popullor tradicional, pjesëmarrës në lëvizjet e parapavarësisë si në fundshekullin e XIX ashtu edhe ne fillimshekulllin XX dhe adjutant nderi i Sulltan Abdyl-Hamidit.

## Jeta 
Leu në oxhakun e Kryezinjve të Gjakovës, u shqua me ndodhitë e Lidhjes së Prizrenit në cilat përkrahte krijimin e një vilajeti shqiptar. Për këtë u internua në Urfe dhe më pas në Dijarbekir.

Riza bej Kryeziu u përfshi në kryengritjet e viteve 1910, 1912. Në kryengritjen e Kosovës të vitit 1912 ai u shqua si organizator, luftëtar dhe prijës popullor. Në korrik zhvilloi luftime të ashpra në Llap e Boletin. Zëri i tij u dëgjua bashkë me Hasan Prishtinën në betejën e Klinës, ku u thyen keqas forcat osmane. Në gusht të vitit 1912 ishte i pranishëm në kuvendin e Ferizajt si përfaqësues i parisë së Gjakovës. Nga Ferizaj, drejt Shkupit, sipas kronikave të shtypit, kryengritësit shqiptarë udhëhiqeshin prej Riza beg Gjakovës dhe Bajram Currit. Në nëntor 1912 Riza Bej Gjakova u zgjodh delegat në Kongresin e Vlorës për Shpalljen e Pavarësisë Kombëtare. Riza bej Gjakova mori pjesë në protestat që u organizuan në Vlorë kundër barbarizmave serbe e greke në trojet shqiptare”. Riza bej Gjakova ka pasur rol vendimtar në shpalljen e pavarësisë në Vlorë i cili mbrojti qeverinë e Vlorës dhe si bashkëkomandant i policisë popullore me Isa Boletinin, i plagosur nga luftërat me serbo-malazezet u përlesh me falangat e vorioepirotëve të Spiro Milos në Himarë e zona tjera shqiptare. Qeveria e Vlorës-struktura udhëheqëse e saj dhe ministritë renditen emrat e ministrave me në krye kryeministrin Ismail Qemali dhe nën numrin *11. Komandantë të Policisë Popullore u zgjodhën Isa Boletini dhe Riza Bej Gjakova*

## Shih edhe 
* Lidhja e Prizrenit
* Aksioni i Gjakovës

## Referime
Carl Johan Thyselius

**Carl Johan Thyselius** (8 qershor 1811 - 11 janar 1891) ishte politikan dhe zyrtar shtetëror suedez. Ai ishte këshilltar i drejtësisë në Gjykatën Supreme të Suedisë 1856–1860, Ministër i Çështjeve Kishtare (1860–1863), Ministër i Punëve Civile 1875–1880 dhe kryeministër 1883–1884.

Në moshën 72 vjeç dhe 5 ditë, Thyselius është personi më i vjetër që u bë kryeministër në historinë suedeze. Në vitin 1848, ai u martua me Charlotta Melart me të cilën pati një vajzë.
Gillis Bildt

**Didrik Anders Gillis Bildt** (16 tetor 1820 – 22 tetor 1894) ishte një baron, gjeneral-lejtnant, marshall, anëtar i parlamentit 1847–1874 (nga viti 1867 ishte në dhomën e parë) dhe 1887–1894 (dhoma e parë) dhe kryeministër i Suedisë 1888–1889. Ai ishte stërgjyshi i kryeministrit, më vonë Ministrit të Jashtëm Carl Bildt.

## Biografia
Gillis Bildt lindi në Göteborg më 16 tetor 1820, djali i nënkolonelit Daniel Fredrik Bildt dhe Christina Elisabeth Fröding.

Gillis Bildt bëri një karrierë në ushtri si një oficer artilerie, duke u ngritur përfundimisht në gjeneral lejtnant.

Ai kaloi nga Akademia Mbretërore e Luftës në Stokholm më 1837 dhe u bashkua me regjimentin e artilerisë Göta. Ai përfundoi arsimin e tij të lartë më 1842 në Marieberg, ku kishte ardhur në vëmendjen e Princit të Kurorës Oscar (më vonë Mbreti Oscar I) për zellin dhe aftësinë e tij. Pas diplomimit ai punoi si një tutor i matematikës për disa vjet, si dhe vazhdoi karrierën e tij ushtarake dhe hyri në Riksdag në vitin 1847.

Kur ai u zgjodh në dhomën e parë nga proteksionistët në Këshillin e Qytetit të Stokholmit në 1887, ishte kundër vullnetit të Oscar II. Mbreti nuk donte që Bildt, si një mik i ngushtë i familjes mbretërore, të përfshihej në një parti që po luftonte politikën e qeverisë dhe ai u premtua nga Bildt se nuk do të bashkohej me asnjë parti. Sidoqoftë, Bildt mori pjesë në takime me grupin miqësor të doganave të dhomës së parë.

Si anëtar i parlamentit, ai ishte përgjithësisht konservator - një proteksionist i moderuar për çështjen e doganave. Në atë cilësi, mbreti e thirri atë kryeministër më 6 shkurt 1888, pasi kryepeshkopi Sundberg nuk pranoi. Mbreti donte të shmangte një precedent parlamentar, i cili, duke pasur parasysh përbërjen e Riksdag, nënkuptonte një kalim të drejtpërdrejtë nga tregtia e lirë në proteksionizëm. Prandaj, mbreti preferoi një tranzicion të qetë nga politikat liberale dhe miqësore të tregtisë së lirë të Louis De Geer në kërkesat e epokës së re për proteksionizëm, zakone dhe nacionalizëm. Qeveria e Bildt përbëhej nga gjysma e miqve të doganave dhe gjysma e tregtarëve të lirë nga ministria e Themptander.

Bildt ishte mbushur moshën dhe qëndrimi i tij i gjatë jashtë do të thoshte që ai nuk ishte njohur si duhet me kushtet aktuale. Pasi kuptoi vështirësitë e realizimit të ambicies së deklaratës qeveritare të "pajtimit dhe paqes shoqërore", ai dha dorëheqjen më 12 tetor 1889

Në vitin 1848 Gillis u martua me Lucile Rosalie Dufva. Ata kishin tre fëmijë: Adéle Elisabeth Bildt (1849–1914), Carl Nils Daniel Bildt (1850–1931), Knut Gillis Bildt (1854–1927).

Stërnipi i tij Carl Bildt (lindur më 1949) rrjedh nga Gillis Bildt përmes djalit të vogël Knut Gillis Bildt (1854–1927).

## Referime
Fredrik von Otter

**Fredrik Wilhelm von Otter** (11 prill 1833 - 9 mars 1910) ishte një *friherre* (baron) dhe oficer detar suedez. Ai ishte anëtar i parlamentit (1892–1905) dhe kryeministër (1900–1902).

Otter lindi në famullin Fägre, Västergötland dhe i përkiste një familje të pasur dhe aristokratike. Ai hyri në Marinën Mbretërore Suedeze si toger i dytë në moshën 17 vjeç, por qëndroi pa ngritje në detyrë për një kohë të gjatë. Ndërkohë, ai shërbeu në Marinën Mbretërore Britanike nga viti 1857 deri më 1861, duke marrë pjesë në fushatat kundër piratëve në Detin e Kinës Jugore dhe mori pjesë në një nga ekspeditat e Polit të Veriut të Adolf Erik Nordenskiöld në vitin 1868, si komandant i anijes së ekspeditës *Sofia*. Ai u gradua komandant dhe u bë aide-de-camp i Princit të Kurorës Oscar, Duka i Östergötland, më 1872 dhe mbeti i tillë pas ardhjes së princit në fron si Oscar II në vitin 1873.

Në vitin 1874 ai u gradua kapiten dhe u emërua Ministër i Marinës Suedeze. Ai qëndroi në këtë pozicion deri në dorëheqjen e kabinetit De Geer në vitin 1880, pas së cilës ai u emërua drejtor i kantierit detar në Karlskrona. Ai u bë komodor në 1884, një zv. admiral më 1892 dhe admiral më 1900. Ai gjithashtu përfaqësoi qarkun Blekinge në dhomën e parë parlamentare (1891–1899) dhe Karlskronën në dhomën e dytë 1900–1902.

Pas dorëheqjes së Erik Gustaf Boström në vitin 1900, Otter iu ofrua kryeministria nga mbreti dhe formoi një kabinet i cili do të qëndronte në detyrë për dy vjet. Si kryeministër ai ishte përgjegjës për kryerjen e rimodelimit të sistemit ushtarak dhe heqjen përfundimtare të sistemit të ndarjeve të futur nga Karl XI më shumë se 200 vjet më parë. Në lidhje me organizatën e re ushtarake, u prezantua një sistem progresiv i taksimit. Pas përfundimit të asaj seance parlamentare në korrik 1902, Otter dha dorëheqjen dhe u pasua nga paraardhësi i tij Boström. Arsyeja kryesore e dorëheqjes së tij ishte dështimi në Riksdag i një projektligji të propozuar mbi të drejtat e votës. Vitet e mbetura i kaloi duke administruar pasurinë e tij në Trantorp jashtë Karlskrona.
Ola Ullsten

**Stig Kjell Olof (Ola) Ullsten** (23 qershor 1931 - 28 maj 2018) ishte një politikan dhe diplomat suedez i cili ishte kryeministër i Suedisë nga viti 1978 deri më 1979 dhe kryetar i Partisë së Popullit nga viti 1978 deri më 1983. Ai gjithashtu shërbeu si zëvendës kryeministër për pak kohë në vitin 1978 dhe pastaj përsëri nga viti 1980 deri më 1982 dhe shërbeu si Ministër i Punëve të Jashtme nga viti 1979 deri më 1982.

Ai më vonë ka shërbyer si ambasador suedez në Kanada, i akredituar gjithashtu në Bahamet nga viti 1984 deri më 1989 dhe Itali, gjithashtu i akredituar në Shqipëri nga viti 1989 deri më 1995.

## Referime
Johan Ramstedt

**Johan Olof Ramstedt** (7 nëntor 1852 &ndash; 15 mars 1935) ishte një politikan suedez dhe kryeministër i Suedisë nga prill deri në gusht 1905 dhe guvernator i Stokholmit.

## Biografia
Johan Ramstedt lindi në Stokholm, djali i prodhuesit të veshjeve Reinhold Ramstedt dhe Maria Sofia Haeggström. Ai ndoqi Universitetin e Uppsalës ku morri një diplomë në studimet e qeverisë më 1873, pas së cilës internoi në Gjykatën e Apelit Svea në Stokholm. Ai u bë zyrtar i përkohshëm i Gjykatës së Apelit më 1880, anëtar i asociuar në vitin 1882 dhe anëtar i plotë zyrtar i Gjykatës së Apelit në vitin 1884.

Ramstedt u emërua si noter qeveritar në dhomën e dytë të parlamentit suedez në vitin 1876 dhe më pas në [Första kammaren|dhomën e parë]] nga vitin 1877 deri më 1882. Ai kaloi në Ministrinë e Drejtësisë në vitin 1892, pas së cilës ai u gradua në shef i departamentit të drejtësisë në vitin 1896 deri më 1898 kur ai u emërua këshilltar i drejtësisë i Gjykatës Supreme të Suedisë.

Në vitin 1902, kryeministri i sapozgjedhur Erik Gustaf Boström i bëri thirrje Ramstedt të bashkohej me kabinetin e tij. Nën Boström, Ramstedt shërbeu si Ministër i Jashtëm i përkohshëm. Boström dha dorëheqjen si kryeministër për shkak të krizës së bashkimit mes Suedisë dhe Norvegjisë të vitit 1905 në të cilën kohë kur Ramstedt u emërua si kryeministër. Detyra e tij e menjëhershme ishte të zgjidhte krizën e unionit. Së bashku me Princin e Kurorës Gustav u hartua një plan që lejonte norvegjezët të dilnin nga bashkimi me vërejtjen se norvegjezët do të dilnin nga bashkimi pa përfshirjen e parlamentit norvegjez. Sidoqoftë, plani nuk u realizua kurrë pasi parlamenti norvegjez shpërbeu bashkimin më 7 qershor. Qeveria e Ramstedt bëri një propozim në parlamentin suedez, ku në parlament duhej t'i jepte qeverisë pushtet për të negociuar kushtet për shpërbërjen e bashkimit me norvegjezët. Një komitet sekret i udhëhequr nga udhëheqësi proteksionist i dhomës së parë Christian Lundeberg hodhi poshtë propozimin e qeverisë që çoi në dorëheqjen e Ramstedt dhe kabinetit të tij të tërë, diçka që nuk kishte ndodhur që nga viti 1809.

Ramstedt u emërua përsëri Këshilltar i Drejtësisë nga pasuesi i tij kryeministri Lundeberg dhe më 1909 u bë këshilltari i parë qeveritar i Gjykatës Supreme Administrative të sapo krijuar. Në vitin 1912, Ramstedt u emërua Guvernator i Përgjithshëm i Stokholmit nga kryeministri Staaff. Në vitin 1920, Ramstedt doli në pension dhe jetoi i qetë deri në vdekjen e tij në vitin 1935.

Ai u martua me Henrika Charlotta Torén më 29 nëntor 1878, dhe u bë babai i kimistes Eva Ramstedt.
Christian Lundeberg

**Christian Lundeberg** (14 korrik 1842 - 10 nëntor 1911) ishte një politikan suedez i cili shërbeu si kryeministër i Suedisë nga 2 gusht deri më 7 nëntor 1905.

Lundeberg lindi në Valbo, Qarku Gävleborg. Ai ishte djali i Johan Ulrik August Lundeberg, një pronar mulliri dhe Maria Eckman. Ai studioi në Ultuna dhe në një shkollë ushtarake dhe ishte një toger nga viti 1861 deri më 1874, pas së cilës ai la shërbimin ushtarak. Ai punoi në punimet e hekurit në Forsbacka bruk, ku ishte drejtor ekzekutiv nga viti 1885 deri më 1906.

Ai ishte anëtar i parlamentit (dhoma e parë) për partinë konservatore dhe proteksioniste dhe u bë udhëheqësi i saj në vitin 1899.

Lundeberg ishte një figurë udhëheqëse gjatë diskutimeve parlamentare në lidhje me bashkimin midis Suedisë dhe Norvegjisë. Ai ishte kryetari i një komiteti që ishte kritik ndaj, dhe përfundimisht çoi në shkatërrimin e qeverisë së Johan Ramstedt. Në qershor 1905, Mbreti caktoi Lundeberg për të krijuar një qeveri. Ai krijoi një qeveri koalicioni që në shtator 1905 arriti një marrëveshje e cila lejoi Norvegjinë të zhvillonte një referendum për, ose kundër, pavarësisë nga Suedia.

Pas zgjidhjes së krizës së bashkimit, Lundeberg u përpoq të gjente një mandat për të vazhduar me qeverinë e koalicionit në mënyrë që të zgjidhte çështjen e votimit. Kur përpjekja e tij dështoi, ai u kthye përsëri të ishte anëtar i parlamentit dhe ishte në Dhomën e Parë të parlamentit nga viti 1909 deri në vdekjen e tij në vitin 1911.
Lista e kryeministrave të Suedisë

[parapamje|Kryeministri [Ulf Kristersson u emërua më 18 tetor 2022.]]
**Kryeministri** (Suedisht: *statsminister*, fjalë për fjalë "Ministri i Shtetit") është shefi i qeverisë në Suedi. Para krijimit të zyrës së kryeministrit në vitin 1876, Suedia nuk kishte një shef qeverie të dalluar nga kreu i saj monark, i cili tradicionalisht mbante të gjithë autoritetin ekzekutiv. Që nga viti 2022, kryeministër i Suedisë është Ulf Kristersson, kreu i Partisë së Moderuar. Lista më poshtë përmban statistika në lidhje me mandatet e secilit prej Kryeministrave të Suedisë që nga viti 1876.

## Lista e kryeministrave
Karl Staaff

**Karl Albert Staaff** (21 janar 1860 - 4 tetor 1915) ishte një politikan liberal suedez, avokat, anëtar i parlamentit 1897–1915 (dhoma e dytë), kryetar i Partisë së Koalicionit Liberal 1907–1915 (në praktikë nga 1905) dhe dy herë kryeministër 1905–1906 dhe 1911–1914.

Staaff lindi në Klara, Stokholm si djali i lektorit dhe pastorit Albert Wilhelm Staaff dhe Fredrica Wilhelmina "Mina" Schöne. Ai studioi në Universitetin e Uppsalës.

Staaff ishte aktiv në lëvizjen Suedeze për të drejtën e votës universale, dhe si kryeministër i partisë Liberale kryesoi më 1905 mbi një përpjekje për të futur votimin universal dhe të barabartë për burrat. Pasardhësi i tij si kryetar i partisë, Nils Edén, përfundimisht arriti ta çonte këtë më tej në votim universal në vitet 1918–19, përfshirë edhe për gratë. Për shkak të ndërhyrjes konservatore, propozimi i Staaff për herë të parë në post ishte në fund të fundit për një sistem proporcional. Në vitin 1912, periudha e pushimit që gratë lejoheshin pas lindjes së një fëmije u zgjat në 6 javë dhe më 1913 u prezantua një skemë pensioni e financuar nga taksat.

Staaff u ndesh në konflikt të mprehtë me vendosjen konservatore suedeze dhe u bë një figurë e urryer në krijimin konservator, pro-monarkik dhe anti-demokratik. Një fushatë e ashpër shpifjesh u nis kundër tij, duke e paraqitur atë si shkatërruesin e traditës dhe shoqërisë suedeze: Stokholmët e pasur madje mund të blinin tavëll duhani të formuara si koka e tij. Politika e tij e palëkundur anti-ushtarake krijoi mbledhjen më të madhe të fondeve në historinë suedeze deri në atë kohë, anije luftarake bregdetare 12 M krona HSwMS Sverige, ku fondet u grumbulluan për disa muaj në vitin 1912.

Në vitin 1914 Staaff u tërhoq nga qeveria në protestë, pasi Konservatorët kishin thirrur një demonstratë të fermerëve në gjykatën e Pallatin Mbretërore në Stokholm, ku Mbreti Gustaf V - i cili sipas ligjit supozohej të qëndronte jashtë politikës - denoncoi politikat e mbrojtjes së Staaff.

Partia bashkëkohore liberale suedeze Liberalët e llogaritin atë si të parën midis udhëheqësve më të shquar të liberalizmit suedez të shekullit të 20-të, pasuar nga parlamentarë të tillë si Nils Edén, Carl Ekman, laureati i Çmimit Nobel Bertil Ohlin, Gunnar Helén, Per Ahlmark dhe Bengt Westerberg.
Louis De Geer

Me këtë emër njihen këto persona :

*Louis De Geer - politikan suedez i lindur në vitin 1818.
*Louis De Geer - politikan suedez i lindur në vitin 1854.
Louis De Geer (1854)

**Gerhard Louis De Geer** (27 nëntor 1854 - 25 shkurt 1935) ishte një politikan suedez, i cili shërbeu në dhomën e parë të Riksdag (1901–1914), ishte guvernator i qarkut Kristianstad (1905–1923), dhe kryeministër i Suedisë nga viti 1920 deri më 1921.

Louis De Geer u rrëzua nga qeveria e tij. Anëtarët e qeverisë ishin fort kritik ndaj kreut të qeverisë për pasivitetin dhe paaftësinë e tij për të udhëhequr punën e qeverisë. Pasi ministrat bashkërisht shkruajtën kërkesat e tyre të dorëheqjes dhe i kërkuan Mbretit Gustaf V të zgjidhte midis tyre dhe kryeministrit, De Geer dha dorëheqjen. Karriera kryeministrore e Louis De Geer përfundoi në vetëm 111 ditë.

Louis De Geer ishte djali i kryeministrit dhe Baronit Louis De Geer dhe Konteshës Caroline Wachtmeister dhe babai i anëtarit të parlamentit Arvid De Geer. De Geer u martua me Magdalena Sörensen (1861–1925) në vitin 1883, vajza e tregtarit me shumicë Niels Sörensen dhe Magdalena, lindur Dahl. Ata kishin pesë fëmijë.

## Biografia
Louis de Geer lindi në Kristianstad. Pas studimeve juridike në Universitetin e Uppsalës, ai hyri në politikë. Ai ishte anëtar i dhomës së parë si përfaqësues i qarkut Kristianstad dhe shërbeu si guvernator i këtij qarkut nga viti 1905 deri më 1923. De Geer ishte në fillim një liberal i moderuar, por u bë anëtar i partisë së pakicës në dhomën e parë. Ai u bashkua me Partinë e Koalicionit Liberal në vitin 1912. Ai kundërshtoi me forcë çdo plan për të mbajtur bashkimin midis Suedisë dhe Norvegjisë kundër vullnetit të popullit norvegjez. Në çështjen e të drejtave të votimit, ai u bashkua me vijën e partisë liberale dhe kërkesat për zgjedhjet e shumicës. Ai ishte një ithtar i qartë i një ushtrie të fortë, ndryshe nga lideri i partisë liberale Karl Staaff. Deri në vitin 1914, ai u largua nga ajo parti dhe në vitet në vijim ai ishte kryetar i komitetit që doli me sugjerimin e një dite pune tetë orëshe më 1919, e cila forcoi lidhjet e tij me socialdemokratët.

Kryeministri Hjalmar Branting duhej të jepte dorëheqjen pas humbjes së zgjedhjeve të vitit 1920, por bllokoi procesin vetëm për të bllokuar një qeveri të krahut të djathtë. Kreu i Shtetit, Mbreti Gustav V, pyeti udhëheqësit e partisë rreth kushteve të parlamentit me bazë partinë. Drejtuesit e krahut të djathtë protestuan, por socialdemokratët pranuan qeverinë e përkohshme të caktuar nga mbreti.

Mbreti thirri De Geer në zyrën e kryeministrit, në një qeveri koalicioni me liberalë dhe konservatorë të moderuar. Qeveria do të ulej deri në zgjedhjet parlamentare në tetor 1921, zgjedhjet e para me të drejtë vote të përgjithshme.

As partitë e majta dhe as të djathta nuk e mbështetën De Geer dhe qeverinë e tij. Kur një propozim për detyrë më të lartë në kafe, nga ministri i financave Henric Tamm, u refuzua, Tamm u paraqit për një votë besimi dhe u detyrua të jepte dorëheqjen nga posti. Tri ditë më vonë, De Geer ndoqi dorëheqjen e tij. Dorëheqja e De Geer erdhi pasi ministrat e tjerë të qeverisë kishin hartuar një letër të përbashkët të dorëheqjes, duke kërkuar që mbreti të zgjidhte midis tyre dhe kryeministrit. Karriera kryeministrore e De Geer kishte përfunduar pas vetëm 111 ditësh.
Oscar von Sydow

**Oscar Fredrik von Sydow** (12 korrik 1873 - 19 gusht 1936) ishte një politikan suedez i cili shërbeu për pak kohë si kryeministër i Suedisë nga 23 shkurt deri më 13 tetor 1921.

## Biografia
Oscar von Sydow ishte djali i Henrik August von Sydow, një nëpunës magjistrati dhe Euphrosyne Maria Modin. Ai lindi në Kalmar dhe u rrit në Norrland. Në vitin 1890, ai kaloi provimin e tij të arsimit të lartë dhe vazhdoi të studionte juridikun në Universitetin e Uppsalës. Në vitin 1894, ai u diplomua me një diplomë në shërbimin civil.

Në vitin 1906, Sydow u emërua nënsekretar i shtetit në Ministrinë e Çështjeve Civile, dhe më 1911 ai u bë guvernatori i Qarkut Norrbotten. Në qeveritë e Hjalmar Hammarskjöld dhe Carl Swartz (1914–1917) ai ishte Ministër të Shërbimit Civil, gjatë së cilës kohë ai themeloi Komisionin e Papunësisë (*arbetslöshetskommissionen*). Midis vi´teve 1917 dhe 1934, ai ishte guvernator i Qarkut Göteborg dhe Bohus.

Pas dorëheqjes së papritur të kryeministrit Louis De Geer më 1921, Mbreti kishte vështirësi në gjetjen e një kandidati të gatshëm për të formuar një qeveri të re, ndërsa zgjedhjet po afroheshin. Hjalmar Branting nuk pranoi, pasi iu kërkua dy herë të bëhej kryeministër dhe emërimi iu ofrua Oscar von Sydow, i cili pranoi dhe mori detyrën më 23 shkurt.

Sydow dha një ultimatum se ai nuk do të drejtonte një qeveri të pafuqishme dhe kërkoi që Partia Social Demokrate të premtojë ta mbështesë atë në çështje të rëndësishme të financave dhe mbrojtjes. Pavarësisht marrëveshjeve të tilla, të gjitha propozimet e bëra nga qeveria e re u votuan nga opozita, dhe si rezultat Sydow dha dorëheqjen më 13 tetor 1921. Trashëgimia e tij e përhershme si kryeministër është për paraqitjen e projektligjit që shfuqizoi dënimin me vdekje në Suedi.

Sydow ishte Marshall i Mbretërisë (*riksmarskalk*) nga 1934 deri në vdekjen e tij në 1936.
Thorbjörn Fälldin

**Nils Olof Thorbjörn Fälldin** (24 prill 1926 - 23 korrik 2016) ishte një politikan suedez. Ai ishte kryeministër i Suedisë nga viti 1976 deri më 1982, dhe kryetar i Centerpartiet nga viti 1971 deri më 1985.

Në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 1973, Thorbjörn Fälldin dhe Centerpartiet morën 25.1 përqind të votave, një rritje prej pak më shumë se pesë pikë përqindje nga zgjedhjet e mëparshme. Në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 1976, partia mori 24.1 përqind të votave, gjë që i dha mundësi Fälldin të formonte një koalicion qeverisës borgjez. Thorbjörn Fälldin u bë kryeministri i parë borgjez i Suedisë që nga Axel Pehrsson-Bramstorp më 1936, duke thyer kështu mandatin 40-vjeçar të Socialdemokratëve të pushtetit qeveritar dhe postin e kryeministrit.

## Referime
Felix Hamrin

**Felix Hamrin** (14 janar 1875 - 27 nëntor 1937) ishte një politikan suedez i cili shërbeu si kryeministër i Suedisë nga gushti deri në shtator 1932.

Hamrin lindi në Mönsterås në Qarkun Kalmar tek prindërit Carl Gustaf Petersson dhe Maria. Babai i tij ishte tregtar lëkure. Ai u martua me Elizabeth "Lizzie" Pennycock në vitin 1900, me të cilën kishte shtatë fëmijë.

Pasi studioi në një shkollë biznesi në Göteborg, ai drejtoi një biznes me shumicë në Jönköping nga viti 1903 deri më 1930. Ai hyri në Riksdag në moshën 37 vjeç, dhe nën Carl Gustaf Ekman ai shërbeu si Ministër i Tregtisë nga viti 1926 deri më 1928 dhe si Ministër i Financave nga viti 1930 deri më 1932. Kur Ekman u detyrua të jepte dorëheqjen pak para zgjedhjeve të vitit 1932 për shkak të rrëzimit të Kreuger, Hamrin u bë kryeministër. Ai dha dorëheqjen pas zgjedhjeve sepse party Popullore me mendje të lirë kishte pësuar humbje serioze në zgjedhje. Mandati i tij ishte vetëm 50 ditë, duke i dhënë atij rekordin për shërbimin e kohës më të shkurtër si kryeministër i Suedisë.

Ai shërbeu për pak kohë si kryetar partie për Partinë Popullore me mendje të lirë pas Ekmanit, dhe në Partinë Popullore të sapoformuar derisa u zgjodh një kryetar i ri i partisë në janar 1935. Ai gjithashtu shërbeu si guvernator i Qarkut Jönköping nga viti 1930 deri më 1937. Detyrat e tij politike më të rëndësishme ishin të luftonin efektet ekonomike të viteve të para të Depresionit në Suedi përmes masave të ashpra të ekonomisë dhe të zbusnin efektet e përplasjes së Kreuger.