open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pelegrinazhi në Malin e Tomorrit

parapamje|239x239px|Pamja nga mali i Tomorrit
**Pelegrinazhi në Malin e Tomorit** është një nga ngjarjet më të rëndësishme shpirtërore dhe kulturore në Shqipëri, që zhvillohet çdo vit në muajin gusht. Ky pelegrinazh është i lidhur ngushtë me besimin bektashian, por tërheq gjithashtu njerëz të feve dhe kulturave të ndryshme, duke simbolizuar bashkimin dhe respektin për trashëgiminë shpirtërore.

## Historia dhe simbolika 
Mali i Tomorit konsiderohet një vend i shenjtë që prej lashtësisë. Në mitologjinë ilire dhe më vonë atë shqiptare, ai njihet si "mali i perëndive". Me ardhjen e bektashizmit, ky vend mori një domethënie të re shpirtërore, duke u bërë një nga vendet më të rëndësishme për këtë besim. Pelegrinazhi është i përqendruar te përkujtimi i Abaz Aliut, një figurë e shenjtë në besimin bektashian, i cili konsiderohet simbol i drejtësisë, sakrificës dhe besimit të fortë. Besohet se shpirti i tij ndodhet në Malin e Tomorit, duke e kthyer atë në një vend të shenjtë për lutje dhe meditim.

## Rituali i pelegrinazhit 
Pelegrinazhi zhvillohet gjatë *Javës së Ditës së Ashures*, që lidhet me ngjarjen historike të Qerbelasë. Besimtarët, por edhe vizitorë kuriozë, ngjiten në malin e shenjtë për të kryer rite të ndryshme:
* Prerja e kurbaneve: Një nga ritet kryesore është sakrifica e bagëtive, që simbolizon përkushtimin dhe falënderimin ndaj Zotit. Mishi ndahet me të varfrit, duke pasqyruar frymën e solidaritetit.
* Lutjet dhe meditimet: Besimtarët mblidhen për të kryer lutje dhe për të kërkuar bekime në vendet ku besohet se ndodhet energjia e shenjtë.
* Ndizja e qirinjve dhe duaja: Këto veprime simbolizojnë ndriçimin shpirtëror dhe lidhjen me fuqitë hyjnore.

## Pjesëmarrja dhe atmosfera 
Pelegrinazhi në Malin e Tomorit tërheq mijëra njerëz çdo vit, jo vetëm nga Shqipëria, por edhe nga vendet fqinje dhe diaspora. Njerëzit e përjetojnë këtë ngjarje si një moment reflektimi, pastrimi shpirtëror dhe bashkimi me natyrën. Gjatë pelegrinazhit krijohet një atmosferë e veçantë festive, me këngë, valle dhe ndarje ushqimesh, duke i dhënë një dimension kulturor këtij pelegrinazhi fetar.

## Mali i Tomorit si monument natyror dhe shpirtëror 
Përveç rëndësisë fetare, Mali i Tomorit është një monument natyror i jashtëzakonshëm. Me majat e tij madhështore dhe peizazhin magjepsës, ai mbart një bukuri të rrallë që i shton rëndësinë shpirtërore. Për këtë arsye, pelegrinazhi është një përzierje e harmonishme e lidhjes së njeriut me natyrën dhe me botën shpirtërore.

Kjo ngjarje mbetet një dëshmi e gjallë e tolerancës fetare në Shqipëri dhe e ruajtjes së traditave shekullore, duke i dhënë Malit të Tomorit një vend unik në kulturën dhe historinë kombëtare.

## Referime
Gjarpri i Shtëpisë

**Gjarpri i Shtëpisë** është një figurë mitologjike dhe simbolike e pranishme në kulturën dhe traditat shqiptare, me rrënjë të lashta që lidhen me besimet pagane ilire. Ky gjarpër shihet si mbrojtës i familjes, shtëpisë dhe mbarësisë, duke pasqyruar një lidhje të ngushtë midis njeriut dhe natyrës.

## Simbolika dhe besimi 
Sipas besimeve popullore, çdo shtëpi ka një gjarpër mbrojtës që jeton në një vend të fshehtë, zakonisht nën pragun e shtëpisë, në themelet e saj, ose pranë oxhakut. Ky gjarpër nuk është një krijesë e zakonshme, por një entitet mbinatyror që përfaqëson, fatin, begatinë dhe vazhdimësinë e familjes. Nëse gjarpri trajtohet me respekt dhe nuk shqetësohet, ai mbron banorët nga fatkeqësitë dhe sjell harmoni. Në rast se ai vritet apo largohet, besohet se familja do të përballet me telashe ose humbje.

Ritualet dhe praktikat më të njohura lidhur me këtë figurë mitologjike mes tjerash janë:
* Respekti për Gjarprin: Në shumë zona, banorët përpiqeshin të mos dëmtonin kurrë një gjarpër që shfaqej në afërsi të shtëpisë, duke e konsideruar atë si "të shenjtë". Shfaqja e tij interpretohej si një shenjë e mbarësisë.  
* Sakrifica dhe ushqimi: Në disa raste, në kohë të veçanta, si për ndërtimin e një shtëpie të re, bëhej një ritual që përfshinte flijime simbolike ose lënien e ushqimit për gjarprin. Ky akt shërbente si një kërkesë për bekimin e tij ndaj familjes.  
* Interpretimi i ëndrrave: Besohej se ëndrrat ku shfaqej gjarpri i shtëpisë kishin domethënie të veçantë. Nëse ai shfaqej i qetë, ishte shenjë mbarësie, ndërsa nëse dukej i zemëruar, mund të nënkuptonte konflikte ose rrezik.

## Mitologjia dhe kultura 
Figura e gjarprit është e përhapur në shumë kultura të lashta, por te shqiptarët ajo lidhet veçanërisht me "drangojt" dhe "kulshedrat", dy figura të tjera mitologjike që përfaqësojnë luftën mes forcave të së mirës dhe së keqes. Ndërsa drangoi shpesh simbolizohet si mbrojtës, kulshedra përfaqëson shkatërrimin. Gjarpri i shtëpisë qëndron në mes të këtyre dy poleve, si një simbol pozitiv dhe ruajtës.

## Trashëgimia dhe ndikimi 
Edhe pse ky besim është zbehur me kalimin e kohës, ai vazhdon të ruhet në tregime popullore, këngë dhe përralla. Në disa zona rurale të Shqipërisë, Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut, koncepti i gjarprit mbrojtës ende mbetet pjesë e folklorit lokal. Shumë prej këtyre tregimeve përçojnë mësime mbi respektin për natyrën dhe bashkëjetesën harmonike me të.

Gjarpri i shtëpisë mbetet një simbol unik që mishëron ndërlidhjen mes njerëzve dhe forcave të padukshme që ata kanë nderuar dhe prej të cilave janë frikësuar për shekuj me radhë.

## Shih edhe 
* Mitologjia ilire
* Neopaganizmi shqiptar

## Referime
Policia Ushtarake e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës

**Policia ushtarake** ishte organi mbikëqyrës i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, e cila sigurohej që të mos kryheshin veprime jashtë rregullave të shtabit të përgjithshëm nga pjesëtarët e saj, dhe mbikëqyrte mbarëvajtjen e operacioneve dhe ekzekutimin e komunikatave të lëshuara nga shtabi në të 7 zonat operative gjatë Luftës së Kosovës.

## Shiko edhe 
* Ushtria Çlirimtare e Kosovës
* Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës
* Komunikatat e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës

## Referime
Inspektorati Policor i Kosovës

**Inspektorati Policor i Kosovës** (**IPK**), është organi mbikëqyrës i Policisë së Kosovës, i cili sigurohet që të zbatohet ligji nga zyrtarët e PK-së gjatë ushtrimit të detyrës. Në raste të caktuara, IPK merr vendime për ndalimin apo ndëshkimin e shkelësve të ligjit ndër pjesëtarët e Policisë.

## Historia 
Agjencioni kombinon dy funksione primare në ndjekje të parimeve të përgjegjësisë dhe transparencës – shtyllat e policisë demokratike:

• Parandalimi, zbulimi, dokumentimi dhe hetimi i veprave penale të kryera nga punonjësit e Policisë,pa dallim grade dhe pozite gjatë ushtrimit së detyrës ose jashtë saj, përfshirë edhe hetimet mbi incidentet e profilit të lartë disiplinor si dhe hetimin disiplinor të zyrtarëve policor me gradën më të lartë të nivelit të lartë të menaxhimit dhe zyrtarëve të lartë të nivelit ekzekutiv.

• Inspektimi i strukturave dhe funksioneve të Policisë së Kosovës (PK) për të siguruar llogaridhënie,efektivitet dhe efikasitet në zbatueshmërinë e ligjeve, akteve nënligjore dhe procedurave standarde të operimit në fuqi.

## Shiko edhe 
* Policia e Kosovës

## Referime
Lisi shekullor

në Prizren]]
**Lisi shekullor** ose **Lisi i mirë** ka qenë dhe vazhdon të jetë një simbol i fuqishëm dhe i përhapur në traditën dhe kulturën popullore shqiptare, që lidhet ngushtë me natyrën, qëndrueshmërinë dhe përjetësinë. Në shumë raste, një lis shekullor ishte jo vetëm një pjesë e peizazhit natyror, por edhe një pikë referimi kulturore dhe shpirtërore për komunitetin.  

## Vështrim 
Lisi sidomos lisi i vjetër ose shekullor ishte konsideruar një "pemë e shenjtë" ndër shqiptarët e lashtë, duke simbolizuar forcën, jetën dhe mbrojtjen. Ai shpesh ndërlidhej me hyjnitë e natyrës dhe qiellit, si dhe me ciklin e jetës e vdekjes. Në vende ku kishte lisa shekullorë, shpesh zhvilloheshin rite dhe ceremoni, përfshirë lutje për pjellori, shëndet dhe mbarësi. Lisi konsiderohej si një urë që lidhte tokën me qiellin, duke mbartur fuqi të veçanta magjike dhe mbrojtëse.

Në shumë fshatra shqiptare, lisat shekullorë ishin qendra të "mbledhjeve komunitare". Nën hijen e tyre mblidheshin pleqtë për të zgjidhur çështje të rëndësishme, ndërsa të rinjtë dhe fëmijët shijonin freskinë dhe qetësinë. Në disa raste, një lis shekullor shënonte vendin ku ishin zhvilluar ngjarje historike ose ku ishin mbajtur kuvende të rëndësishme kombëtare.

Legjendat për lisat shekullorë janë të shumta në folklorin shqiptar. Ata shpesh shihen si ruajtës dhe dëshmitarë të historisë dhe kujtesës kolektive, duke mbartur fuqinë e brezave që kanë kaluar nën hijen e tyre. Për shembull, besohej se një lis që rritej pranë shtëpisë sillte fat dhe mbrojtje për familjen, ndërsa prerja e tij pa ndonjë arsye të fortë mund të sillte fatkeqësi. 

Edhe sot, lisa shekullorë mund të gjenden në shumë zona të Shqipërisë, Kosovës, dhe viseve të tjera shqiptare, duke ruajtur statusin e tyre si dëshmi e qëndrueshmërisë dhe lidhjes së ngushtë të shqiptarëve me natyrën dhe traditat e tyre. 

## Shih edhe 
* Mitologjia ilire
* Lisi i Dodonës
* Pemët në mitologji
* Paganizmi shqiptar

## Referime
Lisi i Dodonës

[parapamje|240x240px|Lisi i [Zeusi|Zeusit në Dodona, Epir]]
**Lisi i Dodonës** është një nga simbolet më të lashta dhe më të shenjta të mitologjisë dhe kulturës së popujve ballkanikë, veçanërisht të pellazgëve, ilirëve dhe grekëve të lashtë. Ai ndodhej në qendër të orakullit të Dodonës, një vend i shenjtë i famshëm në antikitet, i cili besohet të ketë qenë në zonën e sotme të Epirit, në kufijtë jugorë të trojeve shqiptare.
## Vështrim 
Orakulli i Dodonës ishte një qendër fetare dhe shpirtërore që i kushtohej hyut të madh të qiellit, Zeusit, dhe bashkëshortes së tij hyjnore, Diones. Lisi i shenjtë ishte zemra e këtij vendi, duke u konsideruar si një urë ndërmjet tokës dhe perëndive. Besimtarët shkonin te Dodona për të kërkuar këshilla nga perënditë përmes lisit, i cili besohej se komunikonte me anë të shushurimave të gjetheve të tij dhe tingujve të erës.

Në "traditat pellazge", të cilat konsiderohen pararendëse të kulturës greke, lisi përfaqësonte një simbol të lidhjes me forcat kozmike dhe natyrën. Priftërinjtë dhe priftëreshat që shërbenin te Dodona interpretonin shenjat dhe tingujt që vinin nga lisi, duke ofruar kështu përgjigje dhe udhëzime për ata që kërkonin ndihmë hyjnore.

Lisi i Dodonës ishte i njohur jo vetëm për rëndësinë e tij fetare, por edhe për statusin e tij si një pemë shenjtë dhe simbolike, që mishëronte përjetësinë, forcën dhe lidhjen ndërmjet njerëzimit dhe hyjnive. Ky aspekt simbolik ka pasur ndikim edhe në kulturat më të vonshme të rajonit, duke i dhënë lisit një status të veçantë në folklor dhe tradita.

Sot, Dodona dhe lisi i saj janë pjesë e trashëgimisë së përbashkët kulturore dhe shpirtërore të rajonit, duke simbolizuar ndikimin e traditave të lashta në formimin e identiteteve kulturore të popujve të Ballkanit. Rrënojat e orakullit të Dodonës, të cilat ende ekzistojnë, vazhdojnë të jenë një atraksion i rëndësishëm arkeologjik dhe historik për studiuesit dhe vizitorët. 

## Shih edhe 
* Lisi shekullor
* Mitologjia ilire
* Pemët në mitologji

## Referime
Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe

parapamje|224x224px|Disa nga delegatët e Kongresit të Manastirit
**Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe**  festohet çdo vit më 22 nëntor, për të përkujtuar një nga ngjarjet më të rëndësishme në historinë kulturore dhe kombëtare të shqiptarëve: Kongresin e Manastirit, mbajtur nga 14 deri më 22 nëntor 1908. Kjo ditë  përfaqëson momentin e unifikimit kulturor të shqiptarëve dhe 

Kongresi  u mbajt në Manastir  (sot Bitola, Maqedonia e Veriut), në shtëpinë e Fehim Zavalanit, që sot është shndërruar në Muzeun e Alfabetit të Gjuhës Shqipe . Në këtë kongres morën pjesë 50 delegatë nga 26 qytete dhe shoqata të ndryshme të shqiptarëve, si dhe 18 vëzhgues. Delegatët përfaqësonin klube patriotike dhe intelektualë nga të gjitha trojet shqiptare .

Kryetar i Kongresit ishte Mit’hat Frasheri, ndërsa nënkryetarë u zgjodhën Luigj Gurakuqi dhe Gjergji Qiriazi. Ndër delegatët e tjerë të shquar ishin Gjergj Fishta, Ndre Mjeda, Sotir Peci, Parashqevi Qiriazi (gruaja e vetme pjesëmarrëse), dhe Fehim Zavalani. Në fjalimin e hapjes, u theksua rëndësia e krijimit të një alfabeti unik për të unifikuar gjuhën shqipe dhe për të ndihmuar në përhapjen e arsimit kombëtar.

Pas disa ditësh diskutimesh dhe analizash, Kongresi vendosi që alfabeti latin të përshtatej për gjuhën shqipe, duke bërë disa ndryshime për të reflektuar veçoritë fonetike të saj. Ky vendim ishte një akt thelbësor për të përjashtuar përdorimin e alfabeteve të tjera, si ai grek, arab dhe cirilik, që përdoreshin më parë në zona të ndryshme.

Alfabeti i njësuar luajti një rol kyç në përhapjen e gjuhës shqipe dhe zhvillimin e literaturës kombëtare, duke ndihmuar në krijimin e një platforme për zhvillimin e identitetit shqiptar. Ky unifikim shërbeu si bazë për shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë më 28 nëntor 1912.

Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe u shpall festë zyrtare në Shqipëri në vitin 2023 dhe për herë të parë u kremtua si një festë kombëtare atë vit. Kjo ditë festohet gjithashtu në Kosovë, Maqedoninë e Veriut dhe në diasporën shqiptare, duke reflektuar rëndësinë e saj për të gjithë shqiptarët kudo ndodhen.

Në Manastir funksionon Muzeu i Alfabetit, ku ekspozohen rreth 56 fotografi të pjesëmarrësve të Kongresit, si dhe 230 dokumente historike në formë digjitale dhe fizike. Kjo është një qendër simbolike për shqiptarët, e cila vizitohet nga studiues, historianë dhe qytetarë të zakonshëm.

Kongresi i Manastirit  dhe vendimi për një alfabet të përbashkët janë ngjarje që simbolizojnë përpjekjen e shqiptarëve për të ruajtur identitetin e tyre kombëtar dhe për t’u integruar në një epokë të modernitetit. Kjo ditë shërben si një mundësi për të reflektuar mbi rëndësinë e gjuhës shqipe dhe të arsimit në ruajtjen e kulturës kombëtare. Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe mbetet një moment krenarie dhe frymëzimi për brezat e sotëm dhe të ardhshëm.
## Referime
Atlético Junior

**Club Deportivo Popular Junior F.C. S.A.** është një klub futbolli kolumbian me bazë në Barranquilla, Kolumbi. Klubi aktualisht garon në Categoría Primera A.

## Historia 
*Club Deportivo Popular Junior* u themelua më  gusht 1924 dhe fitoi statusin e një klubi profesionist në 1948.

Emra të mëdhenj të futbollit ndërkombëtar kanë veshur fanellën e Junior, si Garrincha, Carlos Valderama apo edhe së fundmi Carlos Bacca.

## Nderimet 
* **Categoría Primera A: 10**
** 1977, 1980, 1993, 1995, 2004–II, 2010–I, 2011–II, 2018–II, 2019–I, 2023–II
* **Kupa e Kolumbisë: 2**
** 2015, 2017
* **Superliga Colombiana: 2**
** 2019, 2020

## Skuadra aktuale 
*Redaktuar më 24 shtator 2024*

## Referime
Kosova Press

**Kosova Press** është një agjenci lajmesh me seli në Prishtinë, Kosovë, e themeluar më 4 janar 1999. Që nga ajo kohë, ajo ka publikuar informacione në shqip, anglisht, gjermanisht dhe frëngjisht . Aktualisht botohet në shqip dhe anglisht.

Gjatë fazës së përkohshme nën protektoratin ndërkombëtar,  dhe për shkak të statusit politik të Kosovës ,  Kosova Press është shndërruar në agjenci të pavarur të lajmeve. Është anëtare e Organizatës Mediatike të Evropës Juglindore, Shoqatës së Agjencive Ballkanike të Lajmeve (ABNA) dhe Shoqatës së Agjencive Private të Lajmeve.

## Shih edhe 
* Media në Prishtinë
Kosova Times

**Kosova Times** ishte një revistë e lajmeve në internet në gjuhën angleze e botuar midis majit dhe shtatorit 2009 në Prishtinë,  Kosovë . Ai publikoi lajme dhe lajme rajonale për Kosovën dhe Ballkanin, si dhe ofroi intervista dhe analiza për Kosovën. Ai përdorte sloganin "Revista kryesore e lajmeve elektronike e Kosovës". 

*Kosova Times* u themelua nga disa organizata joqeveritare lokale, kryesisht nga 'Oda Arabe e Kosovës për Miqësi dhe Bashkëpunim'. 

## Shih edhe 
* Media në Prishtinë

## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare e internetit

## Referime
TV Era

**TV Era** është një kanal televiziv me seli në Shkup, Maqedonia e Veriut që transmeton ekskluzivisht në gjuhën shqipe   audienca e saj është kryesisht popullsia shqiptare e vendit. 

Ndër transmetimet më të famshme të kanalit kanë qenë emisioni muzikor live i quajtur *Bardh e zi,* ku marrin pjesë këngëtarë të njohur dhe festivali *Nota Fest* . Një nga drejtuesit më të shquar të emisionit të saj është Arian Demolli, me origjinë nga Shqipëria .

## Shih edhe 
* Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut

## Referime
Faltorja Lokstene e Dievturit

**Faltorja Lokstene e Dievturit** (Letonisht: *Lokstenes dievturu svētnīca*) është një ndërtesë fetare Dievturi në Komunën Aizkraukle, në rajonin Vidzeme të Letonisë . Ajo u përurua në vitin 2017 dhe përdoret nga organizata Latvijas Dievturu për ceremonitë devocionale dhe festimet vjetore. 

## Historia 
Projekti për të ndërtuar një faltore moderne për neopaganizmin baltik u iniciua dhe u financua nga Dagnis Čākurs, pronar i zinxhirit të furrave Liepkalni. Čākurs shpjegoi se ndërsa ishte rritur, ai ishte bërë më i interesuar për pyetjet rreth shpirtit dhe vdekshmërisë. Ndërsa populli letonez e kishte mbështetur biznesin e tij gjatë viteve, ai donte të jepte diçka në këmbim dhe shpresonte ta bënte këtë me një shtëpi për perënditë kombëtare dhe kulturën popullore letoneze. Ai ia atribuoi interesin e tij për paganizmin letonez Valdis Celms, një artist, autor dhe anëtar kryesor i organizatës neopagane balltike Latvijas Dievturu Sadraudze (LDS). 

Faltorja Lokstene u ndërtua në një ishull në pronësi të Čākurs dhe është emëruar sipas kodrës së kështjellës Lokstene aty pranë.  Është dhënë me qira nga LDS, e cila filloi ta përdorte ndërtesën në vjeshtën e vitit 2016, para se të përfundonte i gjithë kompleksi.   Hapja zyrtare u bë më 6 maj 2017.  Që atëherë, ajo ka organizuar ceremoni dhe festime të rregullta devocionale, të tilla si festime familjare, festime të vlerave morale dhe shpirtërore dhe festime të ditës kombëtare të Letonisë. 

Anita Liepiņa nga revista letrare *Jaunā Gaita* argumentoi në vitin 2017 se ndërtesa meriton të marrë mbështetje shtetërore ashtu si kishat e krishtere marrin mbështetje për mirëmbajtje.

## Arkitektura dhe dizajni 
Faltorja Lokstene ndodhet në një ishull të vogël në lumin Daugava, prapa furrës dhe kafenesë Liepkalni në Liepsalas, afër qytetit Pļaviņas .  I gjithë kompleksi përfshin një ndërtesë faltore, një traget, një shesh kuvendi dhe shesh flamuri, një monument të paraardhësve dhe një portë të diellit. 

Dizajni u zhvillua nga LDS nën udhëheqjen e Celms. Arkitekti ishte Ainārs Markvarts. Dizajni i brendshëm u krijua nga Andrejs Broks dhe Egons Garklāvs. Skulptori ishte Jānis Karlovs. 

## Shih edhe 
* Neopaganizmi

## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare e internetit 

## Referime
Valdis Celms

**Valdis Celms** (lindur më 24 tetor 1943) është një artist letonez, dizajner grafik dhe udhëheqës neopagan. Ai është i njohur për artin e tij kinetik dhe është një nga drejtuesit e organizatës neopagane balltike Latvijas Dievtuŗu Sadraudze.  

## Biografia 
Valdis Celms lindi më 24 tetor 1943 në , Bashkia Sigulda . Ai u arsimua në Kolegjin e Ndërtimit në Riga dhe Departamentin e Artit Industrial në Akademinë e Arteve të Letonisë . 

Celms konsiderohet si një nga themeluesit e artit kinetik në Letoni për shkak të eksplorimit të tij të formës së artit në vitet 1960. Ai u bë i shquar në botën e artit letonez në vitet 1970 me artin e tij kinetik, fotomontazhet dhe dizajnin grafik .   Për artin e tij kinetik, ai kombinoi materialet dhe nevojat moderne me ndikimet e artit popullor dhe u përpoq të imitonte lëvizjet e natyrës. Disa nga skulpturat kinetike më ambicioze që ai projektoi në vitet 1970 nuk u realizuan në atë kohë, por janë ndërtuar dhe ekspozuar pas rënies së Bashkimit Sovjetik.  Në vitin 1980 ai krijoi tabelat e mëdha "Rīga" që mirëpresin njerëzit ndërsa hyjnë në kryeqytetin letonez përmes rrugëve kryesore të tij. 

Një retrospektivë e madhe e veprave të artit të Celms u mbajt në Muzeun Letonez të Arteve Dekorative dhe Dizajnit në 2013 për të festuar ditëlindjen e tij të 70-të.  Në vitin 2014 iu dha Urdhri i Tre Yjeve nga shteti Letonez. 

## Rilindja pagane 
Celms është një nga drejtuesit e grupit neopagan balltik Latvijas Dievtuŗu sadraudze . Në këtë cilësi ai drejtoi ekipin që krijoi faltoren Lokstene të Dievturit në një ishull në lumin Daugava, i inauguruar në 2017.  Në vitin 2007, ai botoi librin *Latvju rakts un zīmes* (Fjalë për fjalë: Latvian Patterns and Symbols) të cilat vazhduan të shiten mirë. Në vitin 2016, ai botoi *Baltu dievestības pamati* (Fjalë për fjalë: Fundamentals of the Baltic Religion), ku ai, i ndikuar nga Ernests Brastiņš, Marija Gimbutas dhe Janīna Kursīte-Pakule, jep një hyrje për hyjnitë baltike dhe si të jemi të vetëdijshëm për to. 

## Publikimet 
* *Latvju raksts un zīmes: baltu pasaules modelis: uzbūve, tēli, simbolika* . Folkloras informācijas centres, Riga 2007,  .
* *Baltu dievestības pamati* . Izdevniecība Lauku Avīzei, Riga 2016, 
* 

## Referime
Mesi i Verës

**Mesi i Verës** ose **Mesvera** e njohur edhe me emrat **Festa e Malit** ose **Aligjyni**, ishte një festë e lashtë shqiptare që përkonte me kulmin e stinës së verës, që festohej në fund të korrikut dhe në filim të gushtit. Kjo festë lidhej ngushtë me ciklin natyror dhe kultin e diellit, duke simbolizuar fuqinë maksimale të dritës dhe bollëkun e natyrës. Mesvera ishte një moment kur njerëzit kremtonin harmoninë me natyrën, forcën jetësore dhe përgatiteshin shpirtërisht për periudhën e të korrave.  

## Përmbledhje 
Në këtë ditë, shqiptarët ndiqnin rituale të lashta për të falënderuar natyrën dhe për të kërkuar pjellori e mbarësi. Një element i rëndësishëm i festës ishte ndezja e zjarreve në kodra apo fusha të hapura, një rit që simbolizonte forcën e diellit dhe largimin e çdo energjie të keqe. Këto zjarre shpesh shoqëroheshin me këngë, valle dhe argëtime që krijonin një atmosferë festive dhe të gëzueshme.

Mesvera kishte edhe një aspekt shpirtëror, pasi ishte një kohë për reflektim dhe përforcim të lidhjeve komunitare. Një nga besimet e lidhura me këtë festë ishte se fuqitë e natyrës ishin në maksimumin e tyre, dhe përmes ritualeve, njeriu mund të merrte mbrojtje dhe bekim për vitin e ardhshëm.  

Në disa zona, kremtimi i Mesverës përfshinte edhe organizimin e festivaleve me karakter agrar, ku bujqit mblidheshin për të ndarë përvojat e tyre dhe për të shprehur mirënjohje për tokën dhe prodhimet e saj. Festime të tilla ishin një shprehje e lidhjes së ngushtë midis njeriut dhe natyrës, një vlerë që shqiptarët e lashtë e ruanin me kujdes.

Sot, gjurmë të kësaj feste mund të shihen në disa tradita dhe zakone lokale, megjithëse rëndësia e saj si festë kombëtare është zbehur me kalimin e kohës. Mesvera mbetet një kujtim i rëndësishëm i një kulture që nderonte dhe festonte fuqitë e natyrës dhe diellin si burim jete. 
## Shih edhe 
* Darka e Lamës

## Referime
Lista e ambasadorëve të SHBA-së në Kosovë

djathtas|parapamje| Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Prishtinë, Kosovë
Kjo është **lista e ambasadorëve të Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Kosovë**. Ambasadori është shef i **Ambasadës së Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Prishtinë**.

Titulli zyrtar për ambasadorët është Ambasador i Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë. Shefat e Zyrës së SHBA-së, e cila ekzistonte para njohjes së pavarësisë së Kosovës nga SHBA-ja dhe hapjes së Ambasadës së SHBA-së në vitin 2008 mbanin titullin Shef i Misionit dhe shpesh ishin të gradës ambasadoriale. Ambasadori në Kosovë duhet të konfirmohet nga Senati amerikan.

Presidenti Joe Biden emëroi diplomatin e karrierës amerikane dhe zëvendësshefin e Ambasadës së SHBA në Ankara, Turqi Jeff Hovenier për postin më 2 qershor 2021. Ai u konfirmua nga Senati më 18 nëntor 2021.

## Ambasadorët 
## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet Kosovë-SHBA
* Marrëdhëniet e jashtme të Kosovës

## Referime 
* Departamenti i Shtetit i Shteteve të Bashkuara: Shënime mbi Kosovën
*   

## Lidhje të jashtme 
* Departamenti i Shtetit i Shteteve të Bashkuara: Shefat e Misionit për Kosovën
* Departamenti i Shtetit i Shteteve të Bashkuara: Kosovë
* Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Prishtinë
Águilas Doradas

**Águilas Doradas** është një klub futbolli kolumbian me bazë në Sincelejo që aktualisht luan në Categoría Primera A.

## Historia 
Më 16 korrik 2008, klubi u themelua si *Itagüí Ditaires* pasi një grup investitorësh të udhëhequr nga ish-futbollisti José Fernando Salazar blenë ekipin Bajo Cauca dhe e zhvendosën në Itagüí. Ata bënë debutimin e tyre në Primera A në vitin 2011.

Klubi u përjashtua nga Itagüí në maj 2014, pas një mosmarrëveshjeje midis kryetarit të klubit dhe kryetarit të bashkisë së qytetit në lidhje me mbështetjen financiare të marrë nga klubi nga qeveria lokale e Itagüí. Vendimi për dëbimin e klubit nga qyteti është marrë nga kryetari i bashkisë pasi u kritikua publikisht nga kryetari i klubit për mbështetjen e pakët që i është dhënë klubit. Ky incident nënkuptonte se skuadra do të ndryshonte emrin e saj në *Águilas Pereira*, duke lëvizur në qytetin e Pereira dhe duke luajtur ndeshjet e saj në shtëpi në stadiumin Hernán Ramírez Villegas, një ndryshim i miratuar nga Asambleja e DIMAYOR në një mbledhje të jashtëzakonshme më 14 korrik 2014.

Në mars 2015, klubi u transferua në Rionegro, duke ndryshuar emrin në *Águilas Doradas*, duke përmendur humbjet ekonomike si arsyen kryesore. Më 5 janar 2016, klubi njoftoi se do të ndryshonte emrin e tij në "Rionegro Águilas" dhe ngjyra e fanellës së tij do të kalonte nga e arta tradicionale në të kuqe.

## Nderimet 
* **Categoría Primera B: 1**
** 2010

## Skuadra aktuale 
*Redaktuar më 19 gusht 2024*

## Referime
Sala Ahmetaj

__NOINDEX__

**Sala Ahmetaj**, një vajzë e re nga fshati i largët i Skenderajit, kishte ëndrrën të bëhej si personazhi i njohur “Afërdita përsëri në fshat” nga Sterjo Spasse. Ajo arriti ta tejkalojë këtë ëndërr duke u pranuar në Universitetin e Prishtinës si mësimdhënëse akademike. Ajo është njohur për angazhimin e saj në fushat politike, kombëtare dhe arsimit.

## Jeta Personale 
Sala Ahmetaj u lind më 12 korrik 1950 në Radishevë. Pasi fshati ishte i izoluar, Sala duhej të udhëtonte dy orë larg nga Radisheva. Shkollën normale e kreu në Mitrovicë dhe pas përfundimit u punësua në vendlindje si mësuese. Studimet bachelor i kreu në Universitetin e Prishtinës në degën e Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe. Studimet master gjithashtu i përfundoi në Universitetin e Prishtinës. Në vitin 1978, u angazhua si asistente, duke qenë gruaja e parë ligjëruese në departamentin e Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe.  

## Ndikimi në Çështje Kombëtare 
E gjithë familja e saj ishte e përfshirë para dhe gjatë luftës në Kosovë. Vajzat e Salës ishin gjithashtu të angazhuara në çështjet kombëtare, sidomos e madhja dhe e dyta. Djali i xhaxhait të Salës, i quajtur Alban, u vra dhe u masakrua me shumë të tjerë nga forcat serbe. Po ashtu, vëllai i saj (Kapllan Ahmetaj) ishte ushtar i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, i cili ra dëshmor në vitin 1998.  

## Aktivizmi Politik dhe Kandidimet 
Në vitin 2000, ajo u propozua si deputete në Asamblenë e Kosovës. Ka qenë hartuese e ligjeve të para rreth arsimit dhe ka qenë përfaqësuese në kuadër të edukimit. Njëkohësisht, ka qenë hartuese e ligjit për barazinë gjinore. Si lexuese e librave të Simone de Beauvoir dhe autorëve të tjerë feministë, Sala ka shkruar rreth barazisë gjinore dhe kuotën gjinore për përfaqësim të grave në politikë dhe vendim-marrje.

## Referime
Categoría Primera A

**Categoría Primera A** është liga më e lartë e futbollit në Kolumbi. U lançua në 1948 nga *DIMAYOR*, një organizatë plotësuese e Federatës Kolumbiane të Futbollit.

## Skuadrat aktuale 
# Águilas Doradas
# Alianza
# América de Cali
# Atlético Bucaramanga
# Atlético Nacional
# Boyacá Chicó
# Deportes Tolima
# Deportivo Cali
# Deportivo Pasto
# Deportivo Pereira
# Envigado
# Fortaleza C.E.I.F.
# Independiente Medellín
# Jaguares
# Junior
# La Equidad
# Millonarios
# Once Caldas
# Patriotas
# Santa Fe

## Kampionët 
Lista e fituesve të ligës:

## Referime
Mevlyde Mezini Saraçi

__NOINDEX__

**Mevlyde Mezini Saraçi** është autore e njohur në letërsinë dhe kulturën shqiptare. Ajo ka kontribuar shumë në promovimin e vlerave kulturore dhe artistike, si dhe është angazhuar në çështje sociale. Me stilin e saj të veçantë dhe qasjen e thellë ndaj temave, Saraçi ka krijuar vepra që prekin lexuesit dhe pasqyrojnë realitetin shoqëror. Ajo është shembull i përkushtimit ndaj artit dhe letërsisë, duke ndihmuar në pasurimin e trashëgimisë kulturore shqiptare.

## Jeta Personale 
Mevlyde Mezini Saraçi u lind më 15.12.1954 në qytetin e Mitrovicës, ku kreu shkollimin fillor dhe të mesëm në shkollën teknike të Mitrovicës. Studimet universitare për gjuhë dhe letërsi shqipe i përfundoi në Universitetin e Prishtinës. Ishte përfituese e bursës nga “Kombinatit Trepça”. Punoi në departamentin e tyre nw Gjakovë, në fabrikën Fundolija. Më pas, ajo punoi edhe si profesoreshë e gjuhës shqipe në shkollën “At Gjergj Fishta” në Bishtazhin.

## Aktivizmi Politik dhe Kandidimet 
Në vitin 1989, Mevlyde ishte e përfshirë në aktivitete politike dhe humanitare. Ajo ishte njëra nga pjesëtaret e para të Lidhjes Demokratike të Kosovës. Në vitin 2000-2001, ka punuar si zëvendës drejtoreshë në Drejtorinë për Teknologji Informative në Qeverinë Komunale në Gjakovë. Prej vitit 2001 – 2003 dhe 2006-2007, ka qenë Drejtoreshë e Drejtorisë së Kulturës, Rinisë dhe Sporteve në Gjakovë. Në vitin 2001- 2004 ishte Deputete e Kuvendit të Kosovës. Kurse që nga viti 2004, është Ambasadore e Paqes Universale në Botë. Ndërsa në vitin 2007, është shpallur Qytetare nderi e Lushnjës.

## Ndikimi në Çështje Kombëtare 
Mevlydja është gruaja që dërgoi 86 arkivole nga Gjakova në Drenicë për Komandantin Adem Jashari dhe familjarët Jashari në Betejën e Prekazit. Njëkohësisht, ishte edhe Kryetare e Këshillit Komunal për Ndihma Emergjente, me përgjegjësi për t’u ndihmuar Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe për strehimin e të dëbuarve nga ushtria Serbe. Si pasojë e aktivizimit të saj politik dhe humanitar, ajo u arrestua më 1 qershor të vitit 1998 dhe vuajti dënimin në burgun hetues të Lipjanit deri më 4 dhjetor 1998.

## Librat ose Publikimet 
Njëashtu Mevlyde ka botuar 20 tituj librash:

# “Sytë e Pranverës”- poezi,     2000,
# “Ndoshta më s’ka kuptim” , poezi për     fëmijë, 2002
# “Kur jeta duhej jetuar” 2003, roman
# “Çelësi është diku larg”, poezi.
# “Ëhen life has to be lived”     2012, roman në gjuhën angleze
# “Ditëlindja e nënës”, dramë për     fëmijë, 2013
# “Ledhatim pritjesh”, poezi,     2015
# "Për ty" poezi, 2015
# “Murana” roman, 2015 
# “Lot i zemrës “Poezi, 2016 
# “Ç ‘faj ka vargu”, Poezi, 2017 
# “Dhembje që vret” Antologji,     2017 
# “Simfoni jete”, Poezi, 2017 
# “Këndi shkrimor”, Shkrime     letrare, 2018
# “Oazat e shpirtit”, Poezi, 2018
# “Përthekim kohësh”, Poezi, 2018
# “Buzëqeshje e përvajshme     “Poezi, 2018
# “Rrjedha letrare”, Shkrime     letrare, 2018
# “Çdo     ditë jete është përvojë”-365 fjalë të urta, 2018

## Referime
Enciklopedi Jug-Shqiptare II (I-ZH)

**"Enciklopedi Jug-Shqiptare II (I-ZH)"**  është pjesa e dytë e një serie enciklopedike të rëndësishme, kushtuar historisë, kulturës dhe gjeografisë së Shqipërisë së Jugut. Kjo pjesë përfshin artikujt nga shkronja I deri te ZH , duke ndjekur pjesën e parë që mbulon shkronjat A-H. Redaktuar nga Enver Kushi, ky botim përfaqëson një burim të vyer për studiuesit dhe lexuesit e interesuar për historinë dhe trashëgiminë jug-shqiptare.

Enciklopedia është rezultat i punës së studiuesit Ibrahim D. Hoxha, një personalitet i njohur në fushën e kërkimeve historike dhe kulturore shqiptare. Pjesa e dytë (I-ZH) është redaktuar nga Enver Kushi, duke reflektuar një nivel të lartë profesionalizmi dhe përkushtimi ndaj cilësisë së përmbajtjes.

Përshkrimi bibliografik:

* Titulli: I-ZH
* Redaktori: Enver Kushi
* ISBN: 9789995660079
* Vendi i botimit: [S.l.]
* Botuar: ASD, 2009
* Të dhëna fizike: 1087 faqe, me fotografi, 24 cm
* Shënime: Çmimi 7000 lekë, pa tirazh të përcaktuar

Pjesa e dytë e enciklopedisë përfshin mbi 1000 faqe, të pasuruara me artikuj të detajuar dhe fotografi ilustrative. Artikujt janë të organizuar sipas rendit alfabetik, duke mbuluar një spektër të gjerë tematik, që përfshin:

* Personalitete historike dhe kulturore nga Shqipëria e Jugut
* Fakte dhe ngjarje historike të rëndësishme
* Pasuri kulturore dhe tradita
* Gjeografia dhe natyra e rajonit
* Zhvillimet socio-ekonomike të zonës

Kjo enciklopedi është një pasuri për bibliotekat dhe koleksionet historike, duke ndihmuar në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë jug-shqiptare. Ajo shërben si një urë lidhëse ndërmjet brezave, duke ofruar njohuri për vendin, njerëzit dhe traditat që kanë formësuar identitetin e kësaj zone.

Pjesë e Kolanës:

Enciklopedia është pjesë e një serie më të gjerë, të titulluar Enciklopedi Jug-Shqiptare, që përbëhet nga dy vëllime:

1. A-H

2. I-ZH

Ky botim është i domosdoshëm për studiuesit, akademikët dhe të gjithë ata që janë të interesuar për të kuptuar më mirë historinë dhe kulturën e Shqipërisë së Jugut. Ai është gjithashtu një burim i pasur për referenca në fushat e historisë, etnologjisë dhe gjeografisë.

## Burimet
Metroseksual

parapamje|240x240px|Industria e modës për burra dhe kultura e konsumatorit lidhen ngushtë me konceptin e burrit metroseksual.
Termi **metroseksual** (anglisht: *metrosexual*) është një neologjizëm që u shfaq në fillim të shekullit të 21-të dhe zakonisht u referohet burrave heteroseksualë, të cilët zhvillojnë një shqetësim veçanërisht të fortë për pamjen e jashtme, ndërsa stili i tyre i jetesës krahasohet me atë të meshkujve gej, më shumë në lidhje me stereotipet që mbizotërojnë për këta të fundit. Për disa, duket se koncepti lidhet ngushtë me konsumizmin.

Termi u shfaq për herë të parë në një artikull nga Mark Simpson ("Ja tek vijnë burrat e pasqyrës") i botuar më 15 nëntor 1994 në gazetën The Independent. Simpson aty e përshkroi metroseksualin si:Termi u bë i njohur gjerësisht në vitin 2002 përmes artikullit të Simpson-it "Njihuni me metroseksualët".

## Referime
Elai

**Elai** (lindur më 4 Mars 1999), është një këngëtar, autor këngësh dhe producent shqiptar. 

## Jeta dhe karriera 
Elai ka lindur më 4 mars 1999 ne Gothenburg, Suedi, nga prinder të një familje shqiptare nga Mitrovica. Singlet e tij, "Paranormal" dhe "Lale", u shfaqën brenda Top 100 Shqiptarëve në tetor 2021 dhe arritën respektivisht në top 10, megjithëse "Lale" vazhdoi suksesin e tij jashtë vendit dhe arriti kulmin në numrin 88 në Zvicër. Në të njëjtin vit, Elai kontribuoi me shkrimin e këngëve në këngën "Një herë e mirë" të reperit shqiptar Noizy. Që nga shtatori 2021, albumi i tij i ardhshëm debutues në studio është në zhvillim e sipër. I lëshuar në qershor 2021, "Nokia" arriti kulmin në numrin 32 në Top 100 pas hyrjes në tabelë në fillim të nëntorit 2021. Elai u nominua për Producentin e Vitit në Grammis 2022 në Suedi.

Elai jeton në Suedi por është me prejardhje nga lagja Iliridë (ish-Tavnik), Mitrovicë. Ai është pjesë i grupit O.T.R.

Ne klipe dhe rrjete sociale Elai shfaqet me unazë në dorën e majtë, duke implikuar se është i martuar. Ai nuk jep detaje per jetën e vetë private, pervecëse në tekstet e tij.

## Referime
Yann LeCun

**Yann André LeCun (**shqip **Jan Andre LeKën)** (lindur më 8 korrik 1960), është një shkencëtar francez në fushën e Inteligjencës Artificiale, i specializuar në të mësuarit makinerik, përpunimin digjital të imazheve, robotikën dhe neuroshkencën. Ai jep mësim në Universitetin e Nju Jorkut dhe njëkohësisht është drejtues i kërkimeve shkencore i IA në kompaninë Meta.

LeKën është i njohur për punën e tij në njohjen optike të gërmave dhe përpunimin digjital të imazheve duke përdorur rrjetet nervore thurëse (konvolucionale), dhe konsiderohet si një nga themeluesit e këtyre rrjeteve. Për më tepër, ai është një nga krijuesit kryesorë të teknologjisë së ngjeshjes të imazheve DjVu (së bashku me Léon Bottou dhe Patrick Haffner). Ai ka zhvilluar gjithashtu gjuhën e programimit Lush së bashku me Léon Bottou.

Në vitin 2018, LeKën mori Çmimin Turing, shpesh të quajtur "Çmimi Nobel për Informatikën", së bashku me Xhefri Hinton dhe Joshua Benxhion, për punën e tyre në mësimin e thelluar. LeKën, Benxhio dhe Hinton shpesh quhen "kumbarët" e Inteligjencës Artificiale dhe të të mësuarit të thelluar.

## Shiko edhe 
* Inteligjenca Artificiale
* Të mësuarit makinerik
* Të mësuarit e thelluar

## Referime
Nora Ahmetaj

**Nora Ahmetaj** është një aktiviste shqiptare e të drejtave të grave dhe të drejtave të kafshëve. 

## Karriera 
Ahmetaj është me origjinë nga Prishtina, por gjithashtu ka studiuar, hulumtuar dhe jetuar edhe në: Boston, Tromso (Norvegji), Tel Aviv, New York dhe Montreal. Që nga maji i viti 2024, ajo u transferua në Kolonjë, Gjermani dhe nga Gushti në Chernivtsi, Ukrainë.

Qoftë duke bashkëpunuar me organizata ndërkombëtare si UNDP dhe Komisioni Evropian apo duke u prezantuar në universitete në mbarë botën, Nora vazhdon të ndajë njohuritë e saj dhe të frymëzojë të tjerët.

Nora Ahmetaj është një studiuese e disiplinës së drejtësisë tranzicionale dhe një aktiviste që promovon të drejtat e njeriut dhe të viktimave të luftës. Ajo ishte themeluese dhe drejtoreshë ekzekutive e Qendrës për Hulumtim, Dokumentim dhe Publikim (CRDP) deri në vitin 2015. 

Gjatë luftës në Kosovë, ajo punoi me Fondin për të Drejtën Humanitare, duke kryer hetime mbi krimet e luftës dhe krimet ndaj njerëzimit në Kosovë. Ajo është specializuar në të drejtat e njeriut, paqen dhe transformimin e konflikteve, si dhe drejtësinë tranzicionale, dhe është një bashkëpunëtore afatgjatë e Rrjetit Global të Fondacionit Bosch. Ajo ka shërbyer në Këshillin Koordinues Rajonal të Koalicionit për Krijimin e Komisionit Rajonal për të Vërtetën (RECOM/KOMRA). 

Ahmetaj ka qenë bursiste kërkimore në Universitetin Columbia në New York në vitin 2015, dhe hulumtuese dhe ligjëruese në Programin O'Brien në Qendrën për të Drejtat e Njeriut dhe Pluralizmin Ligjor në Fakultetin e Drejtësisë të Universitetit McGill në Kanada gjatë vitit 2017. 

Ajo ishte eksperte në Ekipin Përgatitor për krijimin e Komisionit për të Vërtetën dhe Pajtimin në Kosovë 2018-2020. Zonja Ahmetaj është trajnuar mbi të drejtat e njeriut dhe marrëdhëniet ndërkombëtare në Shkollën e Qeverisjes John F. Kennedy të Harvardit, pasuar nga kurset në New School University në NY, dhe Universitetin Tufts-Fletcher School for Law and Diplomacy, nga Ministria e Punëve tëJashtme të Zvicrës-Departamenti i Sigurisë Njerëzore dhe Drejtësisë Tranzicionale, dhe ka marrë titullin Master i Filozofisë (MPhil) në Studime për Paqen dhe Transformimin e Konflikteve nga Universiteti i Tromsos, Norvegji.

Ajo ka koordinuar dhe zbatuar projekte me organizata ndërkombëtare si UNDP, UN Women, Komisioni Evropian, ETF, Impunity Watch, ICMP, ICTJ, PAX, GITEC, Fondacioni Berghof, ADE dhe Medica Mondiale.

Nga maji i vitit 2024, ajo menaxhon projekte në fushën e Drejtësisë Tranzicionale dhe Ballafaqimit më të Kaluarën në Ukrainë për organizatën Pro Peace, Gjermani. 

Ajo ka bërë kërkime studimore dhe ka mbajtur ligjërata si folëse e ftuar dhe hulumtuese mbi çështjet e pajtimit, drejtësinë tranzicionale, dëmshpërblimet dhe Dialogun Historik në: Universitetin Columbia në NY, Bournemouth dhe Universitetin York në Mbretërinë e Bashkuar, si dhe në LSE në Londër, pastaj në Universitetin Tromso në Norvegji, Universitetin e Vjenës dhe Universitetin McGill - Fakulteti i Drejtësisë në Montreal. 

## Referime
Forumi i Gruas Demokratike i Lidhjes Demokratike të Kosovës

**Forumi i Gruas Demokratike** u formua më 7 mars 1990. Gra profesioniste dhe aktiviste si Edita Tahiri, Luljeta Pula-Beqiri, Flora Brovina, Milajete Shala, Naxhije Buçinca dhe Edi Shukriu luajtën rol aktiv në aktivitetet e LDK-së.

Propaganda serbe, e cila gratë shqiptare i etiketonte si primitive, që shërbenin si makina riprodhimi, i irritoj shumë qytetarë të Kosovës. Andaj një grup i grave aktiviste vendosen të themelojnë një organizatë për promovimin e të drejtave të grave.  

Ato themeluan Asociacionin e Pavarur të Grave, që u nis si iniciativë me 1300 nënshkrime të grave.Më vonë, ky asociacion, nga një organizatë e vogël, u transformua në një organizatë të përgjithshme shoqërore dhe më vonë, iu bashkua LDK-së.  

Edhe pse ky grup e kishte gjetur Forumin pothuaj të themeluar, përfshirja e grave aktiviste në numër kaq të madh përbrenda një partie politike, sinjalizoi forcimin e veprimit politik të grave aktiviste. Ky forum kishte mungesë të rolit vendimarrës në struktura formale politike, të cilat u bënë të qarta edhe për gratë aktiviste, gjatë viteve 1990.  

7 Marsi i vitit  1990 ishte i stërmbushur me forca serbo-policore.   

Besa Arllati,Mevlyde Mezini Saraçin dhe shumë e shumë gra e vajza të reja, ishin të mbledhura në lokalin e LDK-së në Çarshinë e Madhe, të gatshme të bëhen pjesë e partisë së parë pluraliste në Kosovë, LDK-së në krye me Presidentin Rugova.  34 vite pas themelimit të Forumit të Gruas sëLDK-së, Kosova ka Kushtetutë moderne, ligje që sigurojnë dhe mbrojnë barazinë gjinore; ka ministre, parlamentare, asambleiste, udhëheqëse dhe profesioniste në fusha të ndryshme.  

## Referime
Colo-Colo

**Colo-Colo** (), zyrtarisht **Club Social y Deportivo Colo-Colo**, është një klub futbolli kilian me bazë në Macul, Santiago. Klubi u formua në 1925.

## Nderimet 
### Vendase 
* **Primera División: 34**
** 1937, 1939, 1941, 1944, 1947, 1953, 1956, 1960, 1963, 1970, 1972, 1979, 1981, 1983, 1986, 1989, 1990, 1991, 1993, 1996, 1997-C, 1998, 2002-C, 2006-A, 2006-C, 2007-A, 2007-C, 2008-C, 2009-C, 2014-C, 2015-A, 2017, 2022, 2024
* **Kupa e Kilit: 14**
** 1958, 1974, 1981, 1982, 1985, 1988, 1989, 1990, 1994, 1996, 2016, 2019, 2021, 2023
* **Superkupa e Kilit****: 4**
** 2017, 2018, 2022, 2024

### Ndërkombëtare 
* **Copa Libertadores: 1**
** 1991
* **Copa Interamericana: 1**
** 1992
* **Recopa Sudamericana: 1**
** 2006

## Shihni gjithashtu 
* Colo-Colo B
* Colo-Colo (femra)

## Referime
Qendra për Mbrojtjen e Grave dhe Fëmijëve, Prishtinë

Qendra për Mbrojtjen e Grave dhe Fëmijëve (QMGF), në Prishtinë, është themeluar dhe aktivitetin e saj e ka filluar në shkurt të vitit 1992, fillimisht me shëbime ditore, ndërsa pas përfundimit të luftës ofron shërbime rezidenciale për gra dhe fëmijë viktima të dhunës në familje.

QMGF  është organizatë joqeveritare, jopolitike, autonome, jo-fitmprurëse që ka statusin e personit juridik dhe e cila synon mbrojtjen dhe te drejtat e  lirive njerëzore të gruas dhe fëmijës, si dhe realizimin  e barazisë gjinore të gruas në vendim-marrje, si pjesë e  procesit të zhvillimit të demokracisë në vend.

QMGF, është strehimore e cila strehon viktimat e dhunës në familje, me nivele të ndryshme të rrezikshmërisë dhe të gjitha format e dhunës.Ofron shërbime jo vëtëm nga Prishtina, por edhe nga të gjitha komunat që e i takojnë regjionit të Prishtinës,( Fushë Kosvë, Obiliq, Drenas, Podujevë, Lipjan, Graçanicë )në rast nevoje edhe nga komunat jashtë këtijë regjioni.Si e këtillë , është e vetme stehimore regjionale e cila ofron shërbime shumëdiciplinare për gra dhe fëmijë, viktima e të gjitha formave të dhunës.

Kjo qendër ofron:

* Strehim dhë përkujdesi(24/7 ) nga ana e personelit profesional,
* Rehabilitim, përfitueseve u ofrohet periudhë reflektimi,
* Mbështetje psiko-sociale,
* Këshilla juridike
* Shërbime shëndetësore dhe medikamente,
* Edukimi formal dhe jo formal i fëmijëve për të vijuar shkollimin 
* Aktivitete rekreative-edukative, 
* Kurse të ndryshme për aftësimin profesional të e grave dhe vajzave të strehuara 
* Avokim për të drejtat e viktimave, 
* Fuqizim ekonomik
* Fushata dhe trajnime të ndryshme për senzibilizimin e shoqërisë 
* Bashkëpunon ngushtë me akterët e Mekanizmit Koordinues Kundër dhunës në Familje dhe asaj me bazë Gjinore.
* Riintegrim në familje dhe  shoqëri.

## Referime
Ngjeshja (kthjellim)

**Ngjeshja** mund t'u referohet koncepteve të mëposhtëm:

## Shkenca fizike 
* Ngjeshja (fizike)
* Ngjeshmëria
* Ngjeshja e gazeve
* Ngjeshja (gjeologji)

## Shkenca e informacionit 
* Ngjeshja e të dhënave
* Ngjeshja e zërit (të dhëna)
* Ngjeshja e imazhit
* Ngjeshja e videos

## Mjekësi 
* Ngjeshja e trurit

## Shiko edhe 
* Çngjeshja

## Referime
Tramvaji

**Tramvaji** është një lloj tranziti hekurudhor urban i përbërë nga vagonë individuale ose trena të shumëfishtë vetëlëvizës që qarkullojnë në shinat e tramvajit në rrugët publike urbane; disa përfshijnë segmente në të drejtë kalimi të ndarë.    Linjat e tramvajit ose rrjetet e tramvajit që operojnë si transport publik quhen tramvaj ose thjesht tramvaje/makina rrugore. Për shkak të ngjashmërive të tyre të ngushta, tramvajet zakonisht përfshihen në termin më të gjerë *hekurudhor të lehtë*,  i cili gjithashtu përfshin sisteme të ndara nga trafiku tjetër.

## Vështrim 
Mjetet e tramvajit janë zakonisht më të lehta dhe më të shkurtra se trenat e linjës kryesore dhe të tranzitit të shpejtë . Shumica e tramvajeve përdorin energji elektrike, zakonisht të ushqyer nga një pantograf që rrëshqet në një linjë ajrore ; sistemet e vjetra mund të përdorin një shtyllë karroce ose një kolektor harku . Në disa raste, përdoret një këpucë kontakti në një hekurudhë të tretë . Nëse është e nevojshme, ato mund të kenë sisteme të dyfishta energjie - energji elektrike në rrugët e qytetit dhe naftë në mjedise më rurale. Herë pas here, tramvajet transportojnë edhe mallra . Disa tramvaje, të njohur si trena tramvaj, mund të kenë segmente që qarkullojnë në binarët e linjës kryesore hekurudhore, të ngjashme me sistemet ndërurbane . Dallimet midis këtyre mënyrave të transportit hekurudhor janë shpesh të paqarta dhe sistemet mund të kombinojnë karakteristika të shumta.

Një nga avantazhet ndaj formave të mëparshme të tranzitit ishte rezistenca e ulët rrotulluese e rrotave metalike në shinat e çelikut, duke i lejuar tramvajet të tërheqin një ngarkesë më të madhe për një përpjekje të caktuar. Një faktor tjetër që kontribuoi në rritjen e tramvajve ishte kostoja e lartë totale e pronësisë së kuajve. Tramvajet elektrikë zëvendësuan kryesisht energjinë e kafshëve në fund të shekullit të 19-të dhe në fillim të shekullit të 20-të. Përmirësimet në automjete të tjera si autobusët çuan në rënien e tramvajve në fillim deri në mesin e shekullit të 20-të. Megjithatë, tramvajet kanë parë rigjallërim që nga vitet 1980.

## Shih edhe 
* Treni
* Autobusi
* Transporti publik

## Referime
Balli

Në anatominë e njeriut, **balli** është një zonë e kokës e kufizuar nga tre tipare, dy të kafkës dhe një të kokës. Pjesa e sipërme e ballit shënohet nga vija e flokëve, skaji i zonës ku rriten flokët në lëkurën e kokës. Pjesa e poshtme e ballit shënohet nga kreshta supraorbitale, tipari kockor i kafkës mbi sy. Dy anët e ballit shënohen nga kreshta temporale, një tipar kockor që lidh kreshtën supraorbitale me vijën e qepjes koronale dhe më gjerë. Megjithatë, vetullat nuk janë pjesë e ballit.

Në Terminologia Anatomica, sinciput jepet si ekuivalent latin i "ballit" (etimologjia e sinciput: nga gjysmë "gjysma" dhe caput "kokë").

## Shiko edhe 
* Koka

## Referime
Perëndia e rreme

në Nineveh, Irak.]]
Fraza **perëndi i rremë** është një term nënçmues i përdorur në fetë abrahamike (përkatësisht judaizëm, samaritanizëm, krishterim, besim Bahá'í dhe Islam) për të treguar imazhet e kultit ose hyjnitë e feve pagane jo-abrahamike, si dhe entitete ose objekte të tjera konkurruese për të cilat i atribuohet një rëndësi e veçantë. Anasjelltas, ndjekësit e feve animiste dhe politeiste mund t'i konsiderojnë perënditë e feve të ndryshme monoteiste si "zota të rremë", sepse ata nuk besojnë se ndonjë hyjni e vërtetë zotëron vetitë që monoteistët ia atribuojnë hyjnisë së tyre të vetme. Ateistët, të cilët nuk besojnë në asnjë hyjni, zakonisht nuk e përdorin termin zot të rremë edhe pse kjo do të përfshinte të gjitha hyjnitë nga këndvështrimi ateist. Përdorimi i këtij termi është përgjithësisht i kufizuar për teistët, të cilët zgjedhin të adhurojnë disa hyjni ose hyjni, por jo të tjerët.

## Shiko edhe 
* Perëndia
* Fetë abrahamike

## Referime