Iliri

djathtas|parapamje|Iliri dhe të afërmit e tij
**Iliri** (, *Illyriós*) është i biri i Kadmit dhe Harmonisë, të cilët përfundimisht udhëhoqën Ilirinë dhe u bënë paraardhësit e Ilirëve.  Iliri (*Illyrius / Illyriós / Illyri*) është një emër i njohur në histori të ndryshme të gjetura në mitologjinë greke dhe mitologjinë ilire.

## Etimologjia 
Në mitologjinë ilire dhe greke, emri i Ilirisë është etiologjikisht i lidhur me Ilirin, të birin e Kadmit dhe Harmonisë, i cili përfundimisht arriti ti bashkojë fiset ilire dhe udhëhoqi Ilirinë duke u bërë paraardhësi më i njohur i të gjithë ilirëve.  Një version i mëvonshëm i mitit identifikon Polifemin dhe Galatean si prindër të Keltit, Galit dhe Ilirit. 

Shkrimtarët e lashtë grekë përdorën emrin "Ilir" për të përshkruar popujt midis Liburnëve dhe Epirit.  Në shekulli IV pes. shkrimtarët grekë i ndanë qartë njerëzit përgjatë bregut të Adriatikut nga ilirët, dhe vetëm në shekullin I të erës sonë "Iliria" u përdor si një term i përgjithshëm për të gjithë popujt përtej Adriatikut.  Shkrimtarët antikë gjithashtu folën për "ilirët në kuptimin e ngushtë të fjalës"; Pomponius Mela (43 pas Krishtit) sipas të cilit ilirët në kuptimin striktë (*stricto sensu)* jetonin në veri të Taulantëve dhe Enkelejve, në bregun e Adriatikut;  Plini Plaku përdori shprehjen "ilirët e quajtur siç duhet"  ( *Illyrii proprii/proprie dicti*) për një popull të vogël në jug të Epidaurum,  ose midis Epidaurumit (tani Cavtat) dhe Lissus (tani Lezhë).  

## Origjina e Ilirit, babait të popullit Ilir 
[parapamje|[Kadmi dhe Harmonia prindërit e Ilirit]]
### Iliri (Illyria -us ose ós) 
Kadmi dhe Harmonia kishin këta fëmijë: Semele, Polidori, Autoni, Agave dhe Inoi. Djali i tyre më i vogël ishte Iliri. Sipas mitologjisë greke, Kadmi dhe Harmonia janë paraardhësit e familjes mbretërore ilire dhe tebane. 

### Kadmi dhe Harmonia 
Sipas *Bibliotekës*, Iliri ishte djali më i vogël i Kadmit dhe Harmonisë i cili përfundimisht udhëhoqi Ilirinë dhe u bë paraardhësi i të gjithë popullit ilir.  Iliri lindi në mënyrë specifike gjatë një ekspedite kundër ilirëve në anën e Enkelejve. 

### Polifemi dhe Galatea 
[parapamje|[Polifemi (babai i Ilirit, Galit dhe Keltit)]]
[parapamje|[Galatea nëna e Ilirit (skulpturë)]]

Sipas *Luftërave ilire* të Apianit, Iliri ishte djali i cikllopit Polifemi dhe gruas së tij Galatea me vëllezërit Kelti dhe Gali. Fëmijët e Polifemit emigruan të gjithë nga Sicilia dhe sunduan mbi popujt e emëruar sipas tyre, Keltët, Ilirët dhe Galët.  Kjo gjenealogji e veçantë ka shumë të ngjarë të jetë kompozuar nga themeluesit e lashtë grekë të Epidamnit ( Korintasve dhe Korcyranëve) dhe që gjendet në veprën e Apianit. 

## Pasardhësit 
Iliri kishte gjashtë djem dhe tre vajza, emrat e të cilëve lidheshin me fise të veçanta ilire: 

### Bijtë 
* Enkeleu - Encheleus (Εγχελέα) - Enkelejët
* Autariati - Autarieus (Αυταριέα) - Autariatët
* Dardani - Dardanus (Δάρδανον) - Dardanët
* Taulanti - Taulantas (Ταυλαντά) - Taulantët
* Perrebi Perrhaebus (Περραιβόν) - Perrebët
* Maedi - Maedus (Μαίδον) - Maedët

### Vajzat 
* Partha - Partho (Παρθώ) - Parthinët
* Daorsa - Daortho (Δαορθώ) - Daorsët
* Dasara - Dassaro (Δασσαρώ) - Dasaretët

### Nipërit 
* Panoni - Pannonius (i biri i Autariatit) - Panonët
* Paioni - Paonius - Paionët

### Stërnipërit 
* Skordisku - Scordiscus (i biri i Panonit) - Skordiskët
* Triballi - Triballus (i biri i Panonit) - Triballët

## Shiko gjithashtu 
* Iliria
* Gali
* Kelti
* Galatea
* Ilirologjia
* Mitologjia
* Mitologjia ilire
* Mitologjia Greke
* Lista e fiseve antike ilire
* Lista e personaliteteve ilire

## Literatura 
*
* Cabanes, Pierre. (1988) Les illyriens de Bardulis à Genthios (IVe–IIe siècles avant J.-C.). Paris: SEDES. Regard sur l’histoire, 65. ISBN 2718138416
* Ceka, Neritan. (2013) The Illyrians to the Albanians. Tirana: Migjeni. ISBN 9789928407467
*
*
*
* Zavalani, Tajar. (2015) History of Albania. Ed. by Robert Elsie, Bejtullah Destani. London: Centre for Albanian Studies. Albanian Studies, ISBN 9781507595671

## Referime