Luftërat e Grepit dhe Merlucit

**Luftërat e Grepit dhe Merlucit** () ishin një seri luftërash dhe betejash në Kontenë e Hollandës midis viteve 1350 dhe 1490. Shumica e këtyre luftërave u zhvilluan mbi titullin e kontit të Hollandës, por disa argumentojnë se arsyeja e fshehtë ishte lufta për pushtet e tregtarëve në qytete kundër fisnikërisë drejtuese.

Grupimi i Merlucit përgjithësisht përbëhej nga qytetet më përparimtare të Hollandës. Grupimi i Grepit përbëhej në një pjesë të madhe nga fisnikëria konservatore. Disa nga figurat kryesore në këtë koflikt shumë-brezash ishin Uilliami IV, Margareta II, Uilliami V, Uilliami VI, konti i Hollandës dhe Hainautit, Jani III dhe Filipi i III i Mirë, duka i Burgundisë. Por ndoshta figura më e mirënjohur është Jacqueline, kontesha e Hainautit.

Pushtimi i kontesë së Hollandës nga duka Filipi III i Burgundisë ishte një çështje e veçantë. Fisnikët kryesorë të Provincës së Hollandës e ftuan dukën ta pushtonte Kontenë e Hollandës, megjithëse ai nuk kishte pretendime historike ndaj saj. Disa historianë thonë se klasa drejtuese në Provinën e Hollandës dëshironin të bashkoheshin me sistemin ekonomik flamand dhe të adoptonin institucione ligjore flamande. Europa ishte rrënuar nga shumë luftëra civile në shekujt e XIV dhe të XV, ndërsa Flandra ishte pasuruar dhe gëzonte paqe.

## Origjina dhe përbërja e grupimeve
–1436, e njohur nga holandezët si "Jacoba e Bavarisë"]]
Origjina e emërtimit *merluc* mbetet e paqartë, por ka shumë të ngjarë të jetë një rivlerësim i fjalës. Ndoshta rrjedh nga stema bavareze, e cila u ngjan luspave të një peshku. *Grepi* u referohet shufrave me ganxha që përdoren për të kapur merlucë. Një tjetër shpjegim i mundshëm i termit *merluc* ka të bëjë me faktin se pasi rritet merluci ha edhe më shumë, duke u rritur edhe më tepër dhe duke ngrënë edhe më shumë, duke përfaqësuar në këtë mënyrë mënyrën se si fisnikët ndoshta e shihnin zgjerimin e klasës së mesme të kohës.

Rrënjët e Grupimit të Grepit mund të gjenden në kohën mbretërimit të kontit të Hollandës, Uilliami III, i cili e sundoi me sukses Kontenë e Hollandës, Zelandës dhe Hainaut nga viti 1304 deri në vitin 1337. Gjatë mbretërimit të tij oborrtari dhe financieri Willem van Duvenvoorde (1290-1353]]) menaxhonte punët e brendshme të Kontesë së Hollandës. Kjo i mundësoi Van Duvenvoorde-s dhe të afërmve të tij, familjeve Wasseaar, Polanen, Brederode, Boechorst, etj. të grumbullonin feude dhe pasuri të mëdha.

Kur konti Uilliami IV u vra gjatë ekspeditës së tij të dështuar në Friesland në fundin e shtatorit 1345, fisnikëria ishte e ndarë prej kohësh në dy grupime: pro dhe kundër Van Duvenvoorde-s, duke qenë e etur për të luftuar. Në vitin 1517 një kronikë e shtypur përmend *Grupimin e Merlucit* ().

Përbërja e Grupimeve:

* Anëtarët e Aleancës së Merlucit:
Kalorsit:
* Jani IV, zoti i Arkelit
* Jani I, zoti i Egmondit
* Jan Persijn, zoti i Waterland-it
* Gerardi III van Heemskerk, zoti i Hemskerkut
* Jan van Wateringen
* Jan de Moelnaar
* Gerrit van Egmond
* Jan van Blommenstein
* Willem van Wateringen
Shqytarët:
* Jan van Arkel
* Jani, zoti i Kulemborgut
* Jan van Noordeloos
* Hendrik van Heemskerk Hendrikszoon
* Daniel van Toloysen
Qytetet:
* Dordrecht
* Delft
* Leiden
* Haarlem
* Amsterdami
* Alkmaar
* Medemblik
* Oudewater
* Geertruidenberg
* Schiedam
* Roterdami

* Anëtarët e Aleancës së Grepit:
Kalorësit:
* Sir Willem van Duvenvoorde
* Sir Jan van Polanen
* Vëllezërit e Jan van Polanenit
* Sir Dirk III van Brederode (i emërtuar gabimisht edhe Willem)
* Sir Arent van Duvenvoorde
* Sir Jacob van de Binkhorst
* Sir Herper van de Binkhorst
* Sir Harper van Rieden
* Sir Floris van de Boukhorst
* Sir Gerard van Heemstede
* Sir Jan van Meerensteyne Aelbertsz
* Sir Willem van Oudshoorn
* Sir Dirk of Raaphorst
* Sir Geard of Poelgeest
Priftërinj:
* Sir Mathijs van der Burgh
Shqytarët:
* Jan van Noordwijk
* Jan van der Made
* Reinier Dever, djali i zotit Gerrit
* Gerrit Dever Jansz.
* Floris van Raaphorst
* Christiaan dhe Wouter van Raaphorst
* Vëllezërit e tjerë Raaphorst, Djemtë e Gerritit.
* Arend van Groeneveld
* Dirk van Groeneveld
* Jan van den Burch
* Jan Symonsz. van der Burch

]]
## Sfondi
### Sundimi i Uilliamit IV të Hollandës dhe lufta kundës Utrehtit
Në vitin 1337 Ulliami IV pasoi të atin si konti i Hollandës, Zelandës dhe Hainautit (si Ulliami II). Ai zhvilloi shumë luftëra, udhëtoi gjerë e gjatë dhe mori pjesë në shumë turne. Si pasojë financat e Hollandës ranë në një gjendje tepër të rëndë. Sipas këshillave politike, Ulliami vazhdoi të mbështetej te Willem van Duvenvoorde dhe kështu edhe te të afërmit e Duvenvoorde-s: familjet Wasseaar, Polanen, Brederode, Boechorst, etj. Kjo ishte një lënie pas dore e familjeve si ato Arkel, Egmond, Heemskerk dhe Wateringen.

Uilliami pastaj u përpoq të rikthenti autoritetin e tij në Friesland. Më 26 shtator 1345 ai drejtoi një ushtri që kapërceu Liqenin Flevo duke zbarkuar afër Stavorenit. Beteja pasuese e Warns-it qe shkatërruese: Uilliami vdiq dhe ushtria e tij u kthye pa të, megjithëse xhaxhai i tij, Jani i Beaumont-it, arriti tia mbathte.

### Pasimi i Uilliamit IV
Uilliami IV/II nuk kishte bij. Kështu, perandori i shenjtë gjermaniko-romak, Ludviku Bavarian, kishte vendosur se kush do ta pasonte atë. Kandidatët ishin Jani i Beaumont-it (xhaxhai i Uilliamit IV/II) ose një nga motrat e Uilliamit të IV, përkatësisht Margareta II, kontesha e Hainautit (motra e madhe gruaja e perandorit), Filipa e Hainautit (e martuar me Eduardin e III të Anglisë), Joana e Hainautit (e martuar me Uilliamin e V, duka i Jyliçit), ose Izabela e Hainaut (1323-1361; e martuar me Robertin e Namurit). Në janar të vitit 1346, perandori ia dha tre feudet gruas së tij, si motra e madhe dhe trashëgimtarja legjitime e Uilliamit IV.

Mëkëmbësia e Uilliamit të Bavarisë në Hollandë dhe Zelandë nuk qe një sukses. Pasi perandori Ludvig do të vdiste në tetor të vitit 1347, mbreti Eduardi III dhe duka i Jyliçit ngritë përsëri pretendimet e tyre mbi pronat e Uilliamit IV dhe u bashkuan në aleancë me perandorin e ri. Në brendësi, fisnikëria rrëmbeu mundësinë për të marrë feudet e tyre dhe, në fakt kjo u bë thjeshtë shkaku për tu ndjerë të pakënaqur se si mëkëmbësi dhe qeverisja e tij favorizoi disa familje. Së shpejti anarkia dhe trazirat mbizotëruan në këto konte. Si rrjedhojë, financat dolën edhe më tepër jashtë kontrollit.

 sipër bashkisë së Delftit]]
## Margareta e II kundër Uilliamit V (1349-1357)
Në vitin 1349 Margareta II vendosi se do të ishte më mirë nëse Uilliami i Bavarisë bëhej kont i Hollandës dhe Zelandës, ndërsa ajo do të mbetej konteshë e Hainautit me Uilliami si mëkëmbësin e saj. Në shkëmbim, ajo donte të kishte 15,000 gulden ari dhe 6,000 gulden në vit. As Beaumont-i, as qytetet e tjera të Hollandës nuk ishin të përgatitur për ti pranuar këto kushte, por Uilliami pastaj filloi ta stilizonte veten si kont të Hollandës dhe Zelandës. ndërkohë që pati edhe një komplot midis pjesës së fisnikërisë dhe peshkopit të Utrehtit.

Në shtator 1350 Margareta dhe Uilliami ishin të dy në Geertruidenberg, ku më 27 shtator 1350 Uilliami hoqi dorë nga pretendimet e tij. Jani i Polanenit, Dirk van Brederode dhe grupimi i tyre ofruan ta ndihmonin Margaretën. daton nga nëntori 1350.

]]
Margareta dhe fisnikët e Grepit pastaj u përpoqën të rikthenin rendin nga Geertruidenberg-u. Ata thirrën subjektet e dyshuar të dërgonin pengje për të pritur gjykimin e tyre. Megjithatë, ata të Delftit dhe aleatët e tyre thjeshtë nuk u paraqitën dhe thanë se çdo gjë ishte bërë sipas urdhërave të zotit të tyre të vërtetë, kontit Uilliam. Në këshillin e fisnikëve dhe qyteteve që Margareta zhvilloi, Uilliami e mohoi këtë. Ai pastaj dërgoi letra të hapura në Delft dhe qytetet e tjera, duke i urdhërua ato ti nënshtroheshin Margaretës. Delfti dhe aleatët e tij thjeshtë i mbajtën letrat dhe komplotuan me peshkopin e Utrehtit, që dogji Binenhofin në Hagë. Margareta qëndroi në Geertruidenberg deri të paktën më 23 tetor 1350. Uilliami pastaj u lidh formalisht me Grupimin e Merlucit, i cili e njohu atë si kontin e tij. Ai u lidh edhe me peshkopin e Utrehtit. Në fillim të vitit 1351, Margareta, djali i saj, duka Ludvig me zotërit e Borselenit shkuan në Dordrecht, për tu përpjekur të nënshtronin prapë Uilliamin. Ndërsa Dordrecht-i, Middelburg-u dhe Zierikzee u lidhën me Margaretën, Uilliami u njoh nga Kenemerlandi dhe Frizlanda perëndomore. Aksionet diplomatike nga Beaumont-i dhe mbretëresha e Anglisë dështuan. Në prill 1351, Margareta u zhvendos në Calais për të negociuar me Anglinë. Uilliami në vijim zaptoi Dordrecht-in. Wolfert III van Borselen u bashkua me Uilliamin, duke bërë që Middelburg-u të kthehej në krahun e Uilliamit. Ndërkohë, disa kështjella më të forta të Grupimit të Grepit nuk do të mereshin aq shpejtë. Kështjella e Brederodes do të dorëzohej vetëm më 23 tetor 1351. Kështjella e Oud Haerlem-it, e zotëruar nga Jani II i Polanenit do të qëndronte deri në vitin 1352. E njëjta gjë i ndodhi edhe Kështjellës së Geertruidenberg-ut. Bllokada dhe rrethimi i saj do të zgjasnin nga dhjetori i vitit 1351 deri në korrikun e vitit 1352.

Në korrik të  vitit 1356 Margareta vdiq. Kjo e la Uilliamin në zotërim të të gjithë trashëgimisë Holland-Hainaut. Uilliami nuk e gëzoi për shumë gjatë fitoren e tij. Në fundin e verës së vitit 1357, ai shkoi në Angli. Pak pas kthimit të tij, ai shfqi shenja çmendurie. KJo u bë aq serioze sa gruaja dhe këshilli i tij vendosën të thërrisnin vëllain e tij më të vogël, Albertin. Kont pastaj u mbyll, fillimisht në Hagë dhe pastaj në Quesnoy, ku do të jetonte i burgosur për 31 vite, deri në vdekjen e tij.

Gjatë udhëtimit të tij të parë në Kenemerland, tagrambledhësi i ri, Reinoud iu bë pusi afër Castricum-it. Reinoud shpëtoi, por çështja çoi në Rrethimin e Kështjellës së Heemskerk-ut, që do të zgjaste nga 4 dhjetori 1358 deri më 24 marsin 1359. Gjatë Rrethimit të Kështjellës së Heemskerk-ut, qyteti i Delftit u rrebelua. Milicia e tij sulmoi dhe shkatërroi Kështjellën ePolanenit dhe Kështjellën e Binckhorst-it. Militia sulmoi edhe Hagën, duke liruar të burgosurit e atyshëm.

Më 1 prill 1359, Alberti nisi Rrethimin e Delftit. Rrethimi i fortesës merluce zgjati më shumë se 10 javë. Qyteti u dorëzua me kushte. Këshilli i tij u desh të lutej për falje, të paguante 40,000 shildë të vjetër dhe të shkatërronte muret e qytetit. Fisnikët që mbështetën Delftin; Hendrik van der Woerd, Gijsbrecht van Nijenrode, Jan van Kervena dhe Gerard Wisse u përfshinë në traktat. Van der Woerd u përpoq tia mbathte, por u kap dhe iu pre koka. Në vitin 1389 Uilliami i V i çmendur i Bavarisë, që ishte mbyllur që nga viti 1357, vdiq.

ës me Johanin e IV, dukën e Brabantit]]
## Jacqueline e Bavarisë kundër Filipit të Burgundisë (1417–1432) 
Lufta kryesore u ri-ndez me vdekjen e djalit dhe pasuesit të Albertit të I, Uilliami VI, konti i Hollandës dhe Hainautit në vitin 1417. Të dy vëllezërit më të vegjël të Uilliamit, peshkopi i Liezhit, Jani, duka i Bavari-Straubingut dhe vajza e tij e vetme, Jacqueline, e pretenduan kontenë. *Merlucët* zgjodhën anën e Janit dhe pas vdekjes së tij, në vitin 1425, të Filipit të Mirë, dukës së Burgundisë, ndërsa *Grepat* mbështetën Jacqueline-n.

Rezultati i këtyre betejave dhe veçanërisht humbja e saj në Betejën e Brouwershaven-it (1426) dhe Rrethimin e Goudës (1428)]], ishin ato që i lejuan Jacqueline-s të mbante titujt e konteshës së Hainautit, Hollandës dhe Zelandës, por që kontetë do të drejtoheshin nga Filipi i Mirë. Filipi u emërua trashëgimtar i konteve, ndërsa Jacqueline, që nuk kishte fëmijë, nuk u lejua të rimartohej pa pëlqimin e Filipit.

Traktati u shfuqizua, kur Jacqueline u rimartua në vitin 1432 me Frank van Borssele-n dhe u desh që ajo t'ia dorëzonte territoret e saja Burgundisë.

## Peshkopata e Utrehtit kundër Burgundisë 
Periudha midis viteve 1430 dhe 1450 qe relativisht e qetë, por kur Filipi i Mirë u përpoq ta zgjeronte ndikimin e tij në Peshkopatën e Utrehtit, duke caktuar birin e tij biologjik, Davidin e Burgundisë si peshkop, u rishfaq qëndresa e Grupimit të Grepit në Utreht. Kjo çoi në Rrethimin e Deventerit (1456) dhe dy luftëra civile, e parë në vitet 1470–1474 dhe e dyta në vitet 1481–1483, të përfunduara në favor të Merlucëve dhe Burgundisë pas Betejës së Ëestbroek-ut dhe Rrethimit të Utrehtit (1483).

## Frans van Brederode kundër Maksimilianit të Austrisë 
Kur Dera e Burgundisë u shua me vdekjen e Marisë së Burgundisë në vitin 1482, *Grepat* u rrebeluan prapë kundër burrit dhe pasuesit të saj, Maksimiliani I, perandor gjermaniko-romak. Revolta u drejtua nga Frans van Brederode, por u shtyp në vitin 1490.

## Shiko edhe
* Parahistoria e Holandës
* Holanda gjatë Periudhës Romake
* Holanda gjatë Mesjetës së Hershme
* Mesjeta klasike
* Mesjeta e vonë
* Piktura e hershme holandeze
* Jan van Eyck
* Holanda Burgunde
* Shtatëmbëdhjetë Provincat
* Holanda Habsburge
* Holanda Spanjolle
* Lufta Tetëdhjetë Vjeçare
* Republika e Provincave të Bashkuara Holandeze
* Epoka e Artë Holandeze
* Holanda Austriake
* Lufta Tridhjetëvjeçare
* Republika Batave
* Holanda Napoleonike
* Mbretëria e Bashkuar e Holandës
* Revolucioni Belg
* Historia e Belgjikës
* Historia e Holandës

## Referime 
## Bibliografia
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Lidhje të jashtme
*