open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mexheleja

parapamje|page=3|Kodi Civil Osman (Mexhele) në turqishten osmane
**Mexheleja** (turqishtja osmane: مجلۀ *Mecelle*) ishte kodi civil i Perandorisë Osmane në fund të shekullit të 19-të dhe në fillim të shekullit të 20-të. Ishte përpjekja e parë për të kodifikuar një pjesë të ligjit të bazuar në Sheriat të një shteti islamik. Ka mbetur në fuqi në Shqipëri deri në vitin 1928.

## Historia 
[parapamje|[Ahmet Xhevdet Pasha (1822–1895), autori kryesor i Mexhelesë]]
### Dekreti 
Kodi u përgatit nga një komision i kryesuar nga Ahmet Xhevdet Pasha, duke përfshirë një ekip të madh studiuesish, i botuar në gjashtëmbëdhjetë vëllime (me 1851 nene) nga viti 1869 deri më 1876 dhe hyri në fuqi në vitin 1877. Në strukturën dhe qasjen e tij ishte qartësisht ndikuar nga kodifikimet e hershme evropiane. E drejta e familjes, e cila fillimisht ishte përjashtuar dhe lënë në domenin e gjykatave fetare, përfundimisht u bë pjesë e saj në vitin 1917, si Ligji i të Drejtave Familjare. Është vlerësuar si përpjekja e parë e suksesshme për ta bërë fikhun hanefi në kodin civil ligjor të kuptueshëm për njerëzit e thjeshtë dhe jo vetëm për dijetarët.

Thelbi i kodit bazohej në traditën juridike hanefite që gëzonte status zyrtar në Perandori, e vendosur në kodin evropian. Megjithatë, duke përdorur metodën e preferencës, ai përfshiu edhe mendime të tjera juridike që konsideroheshin më të përshtatshme për kohën, duke përfshirë edhe nga johanefitë.

Meqenëse Mexheleja u zbatua përfundimisht në gjykatat laike *(nizamiye)* si dhe në gjykatat e Sheriatit të Perandorisë, hebrenjtë dhe të krishterët iu nënshtruan për herë të parë ligjit islamik në vend të ligjit të tyre, por tani mund të thirreshin si dëshmitarë në gjykata.

### Aplikimi pas-osmane 
Pas shpërbërjes së Perandorisë Osmane pas Luftës së Parë Botërore, Mexheleja mbeti një ndikim i qëndrueshëm në shumicën e shteteve pasardhëse të saj (përveç Egjiptit, ku nuk ishte kurrë në fuqi). Mexheleja ishte afatgjatë në shumicën e vendeve pasi ishte efektive, koherente dhe e vështirë për t'u zhvendosur. Ka mbetur në fuqi:

*në Turqi deri në vitin 1926, kur u zëvendësua me Kodin Civil Turk
*në Shqipëri deri në vitin 1928
*në Liban deri në vitin 1932
*në Siri deri në vitin 1949
*në Irak deri në vitin 1953
*në Qipro deri në vitet 1960
*në Mandatin Britanik të Palestinës dhe, më vonë, zyrtarisht Izraelin deri në vitin 1984, megjithëse ligjet individuale e kishin zëvendësuar gradualisht atë gjatë mandatit, si dhe në vitet e 60-ta dhe 70-ta.

Në Bosnje dhe Hercegovinë pas pushtimit austro-hungarez të vitit 1878, Mexheleja u zëvendësua ngadalë me Kodin e Përgjithshëm Civil, por disa dispozita të Mexhelesë mbeten në fuqi edhe pas vitit 1918, deri në shfuqizimin e gjykatave shtetërore të Sheriatit në vitin 1946.

Mexheleja mbeti gjithashtu baza e ligjit civil në Jordani dhe Kuvajt.

## Referime
Laska

**Laska** është mbiemër shqiptar, ndër personat që e mbajnë janë:
*Juliana Laska (1977), violonçeliste shqiptare
*Liza Laska (1906), aktore shqiptare
## Referime
Şehzade Cihangir

**Şehzade Cihangir** (turqishtja osmane: شهزاده جهانگير; 9 dhjetor 1531 - 27 nëntor 1553) ishte një princ osman, fëmija i gjashtë dhe më i riu i Sulltan Sulejmanit të Madhërishëm dhe gruas së tij Hurrem Sultan.
parapamje|Tyrbeja

## Jeta 
Cihangir lindi më 9 dhjetor 1531 në Kostandinopojë gjatë mbretërimit të babait të tij, Sulejmanit të Madhërishëm. Nëna e tij ishte Hyrem Sultan, vajza e një prifti ortodoks, e cila ishte konkubina e Sulltanit aktual në atë kohë. Në vitin 1533 ose 1534, nëna e tij, Hurrem, u lirua dhe u bë gruaja e ligjshme e Sulejmanit. Ai kishte katër vëllezër më të mëdhenj, Şehzade Mehmed, Şehzade Abdullah, i cili vdiq në moshën tre vjeçare, Şehzade Selim (Selimi II i ardhshëm) dhe Shehzade Bajazid, dhe një motër më e madhe Mihrimah Sultan. Ai u arsimua së bashku me vëllezërit e tij më të mëdhenj nën mbikëqyrjen e kohës së tij. Shkruante poezi nën pseudonimin Zarifi, si dhe interesohej edhe për kaligrafinë.

Në vitin 1539, Cihangir dhe vëllai i tij i madh Bayezid u rrethprenë dhe motra e tyre Mihrimah u martua me Rüstem Pashën. Festimet kolektive zgjatën pesëmbëdhjetë ditë. Në mars 1547, Cihangir dhe nëna e tij udhëtuan për në Manisa, duke vizituar plakun e tij Selimin, i cili ishte transferuar atje pas vdekjes së Mehmedit në vitin 1543, dhe kaloi një muaj atje. Në vitin 1548, ai shoqëroi të atin në ekspeditën e dytë të Iranit. 

Cihangir kishte probleme shëndetësore dhe ishte gungaç. Ai nuk mori një guvernator provincial sepse dobësia e tij shihej si një skualifikim për sundim dhe ndoshta edhe për shkak të nevojës së tij për trajtim mjekësor. Në një nga letrat e saj drejtuar sulltanit ndërsa ai ishte në fushatë ushtarake, nëna e tij shkroi për suksesin e një operacioni të kryer në shpatullën e fëmijës. Si fëmija më i vogël në familje dhe si pasojë e paaftësisë së tij, Cihangir u dashurua dhe trajtohej ekskluzivisht.

Cihangir ishte shoqëruesi i vazhdueshëm i babait të tij. Babai i tij e kishte pranuar mundësinë e suksesit të gjysmëvëllait të tij të madh, Şehzade Mustafa. Megjithatë, Cihangir guxoi se deformimi i tij fizik do t'i lejonte t'i shpëtonte fatit princëror të vëllavrasjes, të cilit i ati iu përgjigj: "Biri im, Mustafa do të bëhet sulltan dhe do të të privojë gjithë jetën".

## Vdekja 
Në ekspeditën e tretë të Iranit, Cihangir së bashku me të atin u nisën nga Stambolli dhe arritën në fushat e Ereğli. Şehzade Mustafa, gjithashtu mbërriti me trupat e tij nga Konia, ku u mbyt nga rojet e babait të tyre më 6 tetor 1553. Meqenëse Cihangir vdiq në Aleppo jo shumë kohë pas këtij incidenti më 27 nëntor 1553, u bë një teori e përhapur se ai kishte vdekur si pasojë e tronditjes dhe pikëllimit të shkaktuar nga ekzekutimi i vëllait të tij. Një burim madje u përpoq të pretendonte se ai kreu vetëvrasje kur dëgjoi lajmin. Megjithatë, kjo kryesisht është hedhur poshtë si e pasaktë për shkak të mungesës së provave mbështetëse për ndonjë afërsi mes dy gjysmëvëllezërve. Përkundrazi, tani kuptohet se vdekja e Cihangir erdhi si rezultat i drejtpërdrejtë i problemeve kronike shëndetësore që ai u dokumentua se vuante gjatë gjithë jetës së tij.

## Referime 
* 
*
* 

## Referime
Lisa Aschan

**Daria Sofia Elisabeth (Lisa) Aschan** (lindur më 28 shkurt 1978) është një regjisore dhe skenariste suedeze.

## Jeta e hershme 
Aschan u rrit në një fermë në Vejbystrand. Në moshën dymbëdhjetë vjeçare, ajo u transferua në Goteborg dhe më pas studioi në një shkollë me konvikt në Angli. Pas kësaj ajo studioi në Stockholms Filmskola midis 1989 dhe 1999, dhe në Shkollën Kombëtare të Filmit të Danimarkës nga 2001 deri në 2005 për t'u bërë regjisore. Gjatë studimeve ajo u bë e njohur për reklamat *Fuck the Rapist!*, një numër filmash komercialë rreth mbrojtjes nga përdhunimi i përbërë nga një "awl-clad tampon". Filmat e saj të shkurtër *In Transit* dhe *Goodbye Bluebird*, të cilët janë realizuar në të njëjtën kohë, janë shfaqur në festivale të ndryshme filmi.

## Karriera 
Në vitin 2009, ajo ishte asistente regjisore në Dramaten dhe drejtoi serialin televiziv danez *Thea & leoparden* për seksionin televiziv për fëmijë të DR; Seriali është transmetuar edhe në Suedi dhe në disa vende të tjera. Seriali me tre pjesë flet për një vajzë që shtiret si leopard.  Aschan ka deklaruar se i pëlqen të përdorë shëmbëlltyra të kafshëve në prodhimet e saj për ta bërë më të qartë modelet e sjelljes njerëzore.  *Apflickorna* ka fituar gjithashtu çmimin për filmin më të mirë narrativ në Festivalin e Filmit Tribeca 2011, Kinematografinë më të mirë në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Transilvania, si dhe një Përmendje Speciale në Festivalin e Filmit në Berlin. Në çmimet Guldbagge 2012, Aschan dhe Josefine Adolfsson fituan çmimin për Skenarin më të mirë për filmin dhe filmi gjithashtu fitoi kategoritë e Filmit më të mirë dhe Tingullit më të mirë.

Në vitin 2011, Aschan iu dha bursa e sapokrijuar e filmit të gjatë të Festivalit të Filmit në Stokholm prej 5milion korona suedeze (rreth 550,000€, 480,000£ ose 770,000$ në 2011) për projektin e saj të ri, *Det vita folket*, një histori e frymëzuar nga trillimet shkencore për kampet ku qeveria vendos të huajt që presin deportimin.  Aschan refuzoi paratë pasi ajo nuk mendonte se projekti i saj binte nën rregullat e çmimit. Filmi pati premierën e tij në vitin 2015.

Në ndarjen e çmimeve Guldbaggen 2016, Aschan u filmua në audiencë duke i dhënë gishtin dhe duke i thënë "Fuck You" kinematografes suedeze Gösta Reiland. Kjo ndodhi pasi Reiland kishte fituar çmimin për Kinematografinë më të Mirë dhe ishte duke u ngjitur në skenë për të marrë çmimin. Linda Wassberg, e cila kishte filmuar *Det vita folket*, ishte gjithashtu e nominuar në të njëjtën kategori dhe Aschan e quajti atë një "reagim spontan" ndaj humbjes së Wassberg nga Reiland.

## Filmografia 
* 2003 - *Borta i tankar* (bazuar në një roman të  )
* 2004 - *Fuck the Rapist!*
* 2006 - '**
* 2007 - **'
* 2009 - *Thea & leoparden*
* 2011 - *Apflickorna*
* 2015 - ''* 
* 2018 - *Guds tystnad* (film i shkurtër)
* 2019 - *''

## Referime 
## Linqe te jashtme 
*
Anna Odell

## Jeta e hershme 
Odell studioi në Gerlesborgsschool në Tanum, Universiteti i Arteve, Artizanatit dhe Dizajnit Konstfack dhe në Kungliga Konsthögskolan në Stokholm. 

## Karriera dhe polemika 
Filmi *Okänd, kvinna 2009-349701* (anglisht: *E panjohur, grua 2009-349701* ) ishte puna e provimit të Odell në Konstfack.  Filmi artistik ishte pjesë e ekspozitës së Konstfack për vitin 2009 dhe u shfaq po atë vit në Kalmars Konstmuseum.  Ajo u bë për të rindërtuar vetë avancimin psikologjik të Odell-it në vitin 1995, jo si terapi, por për të testuar strukturat e pushtetit brenda sistemit të kujdesit shëndetësor dhe pikëpamjet e shoqërisë suedeze mbi sëmundjet mendore. 

Regjistrimi i filmit artistik çoi në debate. Më 21 janar 2009, Odell organizoi një tentativë       , një shkatërrim psikologjik dhe psikozë në Liljeholmsbron në Stokholm.   Policia e dërgoi atë në një spital psikiatrik ,në spitalin" St Görans "në Stokholm.  Ditën që doli ajo i tregoi stafit në spital se kishte falsifikuar sëmundjen e saj mendore për filmin e saj. 

Veprimet e Odell gjatë xhirimeve u kritikuan nga David Eberhard, në atë kohë ishte kreu i spitalit. Odell u kritikua gjithashtu për përdorimin e burimeve në spital që mund të ishin përdorur për njerëzit që kërkonin ndihmë për kushte të vërteta të shëndetit mendor po atë natë. Ajo u akuzua për rezistencë  ndaj arrestimit të policisë dhe për alarm të rremë. Gjykata e shpalli fajtore Odell dhe vendosi një gjobë prej 2500 SEK ndaj saj. Dënimi u reduktua sepse gjykatat menduan se ajo nuk kishte asnjë qëllim kriminal në veprimet e saj. Ajo nuk e apeloi dënimin.

Në vitin 2013 Odell bëri debutimin e saj regjisorial me filmin *The Reunion* . Filmi sjell temat e bullizmit, strukturat e pushtetit në shoqëri dhe hierarkinë e pashëndetshme në shkolla.  Odell solli shumë nga përvojat e saj nga koha e saj e shkollës, si dhe përvojat nga ribashkimi i saj në shkollë.  Filmi pati premierën e tij në Festivalin e Filmit të Venecias atë vit. Filmi pati premierën suedeze më 15 nëntor 2013 dhe mori vlerësime pozitive. *Återträffen* fitoi dy çmime Guldbagge për filmin më të mirë dhe skenarin më të mirë . 

Në vitin 2016, ajo bëri një rol zëri në filmin e shkurtër të animuar "Amalimbo" nga Juan Pablo Libossart, filmi u nominua në kategorinë e filmit të shkurtër në Festivalin e Filmit në Venecia 2016. 

Në vitin 2018, Odell drejtoi dhe luajti një nga rolet kryesore në një film i quajtur" *X &amp;amp; Y"*, së bashku me aktorët  Mikael Persbrandt dhe Shanti Roney .   Filmi u xhiruar në Trollhättan .  

## Filmografia 
* 2009: *Okänd, kvinna 2009-349701*
* 2013: *Ribashkimi*
* 2018: *X &amp;amp; Y*

## Referime
Burcu Özberk

**Burcu Özberk** (lindi më 11 dhjetor 1989) është një aktore turke. Ajo morri Çmimin Flutura e Artë për Aktoren më të Mirë në Komedinë Romantike në 2020 për rolin e saj në *Afili Aşk*.

## Karriera
Özberk, e cila studioi në departamentin e teatrit të Konservatorit Shtetëror të Universitetit Hacettepe, bëri debutimin e saj televiziv në vitin 2013 në serialin televiziv *Sulejmani i Madhërishëm* dhe luajti personazhin e Huricihan Sulltanit. Zbulimi i saj erdhi me rolin e saj si Nazllë Jëllmaz në *Güneşin Kızları*. Ajo gjithashtu pati pjesë në disa shfaqje në skenën Tatbikat të Erdal Beşikçioğlu, duke përfshirë *Quills* dhe *Woyzeck*. Ndërmjet viteve 2017 dhe 2018, ajo kishte rolin kryesor në serialin e TRT 1 *Aslan Ailem*. Ajo bëri debutimin e saj kinematografik me filmin *Direniş Karatay* në të cilin luajti personazhin e Tyrkan. Ajo më vonë pati një rol kryesor në serialin komedi romantike *Afili Aşk*, për të cilin fitoi Çmimin Flutura e Artë si aktorja më e mirë e komedisë romantike. Ajo aktualisht po luan me İlhan Şen në komedinë romantike popullore *Aşk Mantık İntikam*.

Motra e saj është violiniste. Gjithashtu, Burcu Özberk u largua për të studiuar violinë në Departamentin e Muzikës të Konservatorit Shtetëror për shkollën fillore.

## Teatri
* Aşk Aptalı : Sam Shepard - Skena praktike
* Marquis de Sade Quills : Doug Wright - Skena praktike
* Woyzeck Masalı : Georg Büchner - Skena praktike
* Küçük Burjuvalar : Maksim Gorki
* Ayyar Hamza : Direktör Ali Bey
* Macbeth Abla
* Kuş Bakışı Kabare
* Kırmızı Başlıklı Kız
* Yol Arkadaşlar

## Filmografia
### Kinema
### Televizion
### Reklama
## Referime
Susan Taslimi

thumb|Susan Taslimi

**Susan Taslimi** (shkruar gjithashtu **Soosan Taslimi**, lindur më 7 shkurt 1950) është një aktore, regjisore filmi, regjisore teatri dhe skenariste iraniane. Ajo emigroi nga Irani në vitin 1987, tani jeton dhe punon në Suedi.

## Biografia 
E lindur në Rasht në vitin 1950, Taslimi është e pari jo-evropiane që luan rolin kryesor në një skenë teatri kombëtar në Suedi.

Ajo u diplomua për teatër dhe aktrim në Fakultetin e Arteve të Bukura, Universiteti i Teheranit. Ajo filloi aktrimin me filmin Balad *of Tara të* Bahram Bayzait në 1979.

## Filmografi (si aktore) 
### Filmat 
* *Balada e* Tarës ( Persian   , Tcherike-ye Tara, 1979, Iran) si Tara
* *Death of Yazdgerd* ( Persian   , Marg-e Yazdgerd, 1982, Iran) si gruaja e The Miller
* *Sarbedaran* (seriali televiziv, 1984, Iran) si Fatemeh
* *Madian* ( Persian   , aka Mare, 1985, Iran)
* *Telesm* ( Persian   , aka The Spell, 1986, Iran) si nusja e Shazdeh
* *Bashu, i panjohuri i vogël* ( Persian   , Bashu, Gharibe-ye Kuchak, 1986, lëshuar në 1989, Iran) si Naii
* *Ndoshta disa kohë të tjera* ( Persian   , Shayad Vaghti Digar, 1988, Iran)
* *Gränsen* (aka Asnjëherë, 1995, Suedi) si Aisha
* *En dag i taget* (seriali televiziv, 1999, Suedi) si Kia
* *Orka!* *Orka!* (Seriali televiziv, 2004, Suedi) si Schole
* *Sharmi* ( Persian   , Afsungar, 2017, Danimarkë) si Leila

### Teatri 
* *Medea* (1991) - Medea
* *Vdekja e Yazdgerd* (1979) - Gruaja e Millerit

## Filmografi (si regjisore) 
* *Hus i helvete* (film artistik, aka All Hell Let Loose, 2002)
* *Orka!* *Orka!* *.* (Seriali televiziv, episodet 16-18, 2004)
* *Det epileptiska riktmärket* . (shfaqje nga Martina Montelius, premierë mars 2004 në Teater Galeasen, Stokholm )
* *Älskar, älskar och älskar*. (Drama televizive e bazuar në shfaqjen e Martina Montelius, 2004, Televizioni Suedez)
* *Häktet* (serial televiziv, 2005)

## Jeta personale 
* Babai i saj, Khosro Taslimi, është një producent filmash.
* Nëna e saj, Monireh Taslimi, ishte aktore.
* Vëllai i saj, Cyrous Taslimi, është aktor dhe producent filmash.
* Ish-bashkëshorti i saj, Dariush Farhang, është regjisor.

## Referime 
## Linqe te jashtme 
* në IMDb
* Susan Taslim në Databazën Suedeze të Filmit 
* (në Persisht) Soosan Taslimi në IranActor.com
* (në Persisht) Interview with Rooz
Zgjoi (film)

***Zgjoi*** (anglisht: ***Hive***) është një film dramatik shqiptar i vitit 2021 me shkrim dhe regji nga Blerta Basholli në debutimin e saj regjisorial. Në film luajnë Yllka Gashi, Çun Lajçi dhe Aurita Agushi. Ai u shfaq premierë në Festivalin e Filmit Sundance 2021 më 31 janar 2021 dhe u bë filmi i parë në historinë e Sundance që fitoi të tre çmimet kryesore - Çmimin e Madh të Jurisë, Çmimin e Audiencës dhe Çmimin e Regjisë - në Konkursin Botëror të Kinemasë Dramatike. Ai u zgjodh si kandidatura kosovare për filmin më të mirë ndërkombëtar të metrazhit të gjatë në Çmimet e 94-ta të Akademisë.

## Premisa 
Filmi bazohet në historinë e vërtetë të një gruaje, Fahrije, e cila shkon kundër pritjeve mizogjene të shoqërisë për t'u bërë një sipërmarrëse pasi burri i saj u zhduk gjatë Luftës së Kosovës 1998-1999. Ajo fillon të shesë ajvarin dhe mjaltin e saj, duke rekrutuar gra të tjera në këtë proces.

## Rolet 
* Yllka Gashi në rolin e Fahrijës
* Çun Lajçi në rolin e Haxhis
* Aurita Agushi në rolin e Zamirës
* Kumrije Hoxha si Nazmije
* Adriana Matoshi në rolin e Lumës
* Molikë Maxhuni në rolin e Emines
* Blerta Ismaili në rolin e Edona

## Produksioni 
Filmi është prodhuar nga Ikone Studio, Industria Film dhe është bashkëprodhuar nga AlbaSky Film, Alva Film, Black Cat Production. 

## Pritja 
Në uebfaqen e mbledhjes së vlerësimeve Rotten Tomatoes, 100% e vlerësimeve të 43 kritikëve janë pozitive, me një vlerësim mesatar prej 7.8/10. Vlerësimi nga uebfaqja në fjalë thotë, "I ankoruar nga performanca e jashtëzakonshme e Yllka Gashit, Zgjoi i sjell shikuesit nëpër misionin faktik të një gruaje për vetëvendosje në një shoqëri patriarkale."

## Vlerësime 
## Shiko gjithashtu 
* Lista e dorëzimeve të Kosovës në Academy Awards për Filmin më të Mirë në Gjuhë të Huaj

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Norika Sefa

**Norika Sefa** është një regjisore, skenariste dhe montazhere kosovare, që jeton në Pragë. Debutimi i saj në filmin e metrazhit të gjatë ishte me filmin artistik *Në kërkim të venerës* (2021), i cili fitoi një çmim special të jurisë në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Roterdam.

## Jeta dhe puna 
Ajo ka një diplomë master nga FAMU Pragë. Në filmat e saj, ajo shpesh bashkon fiksionin dhe dokumentarin. Norika së fundmi është ftuar të anëtarësohet në Akademinë Evropiane të Filmit. 

*Desde arriba* (2020) është një dokumentar hibrid i realizuar nën drejtimin e Werner Herzog në xhunglën peruane.

## *Në kërkim të Venerës* 
*Në kërkim të Venerës* (*Looking for Venera*) (2021) është filmi debutues artistik i Sefës. Filmi është një dramë e arritjes së moshës madhore e xhiruar në Kosovë me një ansambël të përbërë kryesisht nga jo-aktorë. Ajo ka dashur të tregojë një foto të Kosovës larg stereotipeve ekzotike.

Filmi është bashkëprodhim i Qendrës Kinematografike të Kosovës dhe Maqedonisë. Filmi është xhiruar në një qytet të vogël në Kosovë, në kufi me Maqedoninë. Filmi u shfaq premierë në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Roterdam, duke fituar një çmim special të jurisë në konkursin Tiger.  Norika aktualisht është duke zhvilluar filmin e saj të ardhshëm të metrazhit të gjatë në Kosovë.

## Filmografia 
* *Ingredients* (*Përbërësit*) (2014) – shkurt 
* *Cheers* (*Gëzuar*) (2015) - shkurt
* *Flutter* (*Flatrimi*) (2016) – dokument i shkurtër
* *Desde arriba* (2020)
* *Kiss Me, Now* (*Më puth, Tani*) (2020) – dokument i shkurtër
* *Në kërkim të Venerës/Looking for Venera* (2021) – film artistik

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
Karin Swanström

**Karin Swanström** (13 qershor 1873 &#x2013; 5 korrik 1942) ishte një aktore, producente dhe regjisore suedeze.

## Jeta e hershme 
Swanström lindi në Norrköping . Dihet pak për jetën e saj private  para se ajo të pranohej në shkollën e Teatrit Mbretëror Dramatik në vitin1890 kur ishte shtatëmbëdhjetë vjeç. Aftësia e saj për aktrim u njoh nga interpretimi i saj në dy shfaqje studentore.  Në 1892 ajo u largua nga shkolla e Teatrit Dramatik Mbretëror dhe u punësua në Teatrin Mbretëror Dramatik ku qëndroi në ansambël për pesë vjet. Në 1897 Karin Swanström u largua nga teatri Dramatik Mbretëror në Kompaninë Selander, e cila drejtohej nga Hjalmar dhe Concordia Selander,  dhe më pas shkoi në Teatrin Suedez të Teatrit në Helsinki në 1899.  Pas asaj ajo filloi të jepte mësim aktrimi në Stokholm dhe e bëri këtë gjatë viteve 1921-25  ku në të njëjtën kohë  filloi të aktronte në filma pa zë me De landsflyktige të Maurtiz Stiller në 1921. U thanë shumë komente, thuhej se filmi nuk ishte as i keq, as i mirë, kishte momente të mira, madje të shkëlqyera, por kishte edhe pjesë të këqija si një "ritëm i ngadaltë" për shkak të "numrit të madh të shkrepjeve tërheqëse".  Robin Hood e pwrgwzoi  Swanström-in për aktrimin e saj, por nuk përmendi se ajo është regjisorja e filmitt..  Ai  nuk ishte i vetmi që i kushtoi vëmendje të veçantë Swanström, Jens Flik nga NDA  shkroi se :Për të përshtatur përvojën e pasur, që ajo sjell nga skena për të trajtuar kërkesat e vetë kinemasë si një formë arti. Ju vetëm mund të shpresoni se znj. Swanström për të ardhmen do të punësohet më shpesh se tani si regjisor, do t'i bënte shumë mirë fotografive tona vendase."  Disa kritikë e vunë në pah se fotografia ishte më shumë teatrale sesa kinematografike, por një kritik shkroi "Regjia e Karin Swanström ishte për arsye të shpjegueshme që nuk ishte në gjendje të bënte ndonjë mrekulli me këtë skenar të Bergmansk.  Kishte gjithashtu një ndjenjë që kulmi me përballjen në top nuk ishte aq tronditës sa mendonin se do të ishte, dhe kishte njerëz që mendonin se filmi ishte më i zbehtë në krahasim me librin. Por kritika e vlerësoi Magda Holm, e cila luante rolin kryesor të Katjas, për aktrimin dhe shprehjet e saj.

## Epoka e zërit 
Pas fillmit *Girl in Tails*, Swanström vazhdon aktrimin në teatwe dhe filma. Në korrik 1934, ajo punësohet në AB Svensk Filmindustri duke u bërë më pas  producente, këshilltare artistike dhe  menaxhere prodhimi. Në këtë rol, dhe me burrin e saj i cili ishte gjithashtu menaxher prodhimi, ata ishin drejtues të prodhimit në AB Svensk Filmindustri nga viti 1934 deri në 1941.

Karin Swanström vdiq në vitin 1942 ,Stokholm, në moshën 69-vjeçare; ajo la pas burrin e saj Stellan Claësson .

## Disa nga filmat e saj
Blerta Basholli

Blerta Basholli (lindur më 1983, Prishtinë, Kosovë) është shkrimtare, regjisore dhe producente kosovare. Basholli ka jetuar më parë në Nju Jork për një periudhë prej katër vitesh, duke e lejuar atë të punojë në një sërë projektesh si studente, ndër të cilët është filmi i saj i shkurtër “Lena and Me” i cili ka fituar çmime në një numër të madh festivalesh ndërkombëtare dhe kosovare. Në vitin 2008 ajo u shpërblye me Deans Fellowship në Film Graduate Program në Tisch School of the Artists, NYU. Së fundmi, filmi i saj debutues artistik "Hive" (2021) ka arritur sukses të madh, duke thyer rekordet e Sundance dhe duke u bërë filmi i parë kosovar që hyn në listën e ngushtë të nominimeve të Oscars.

## Jeta personale 
Basholli ka përfunduar arsimin e lartë në NYU, New York City, por momentalisht është me bazë në Prishtinë. Ajo është e martuar me Artan Korenicën, fotografin e njohur kosovar, me të cilin ka dy fëmijë.

## Karriera 
**2006-2011: Fillimet**

Në vitin 2006 Basholli përfundoi dhe publikoi filmin e saj të parë, dokumentarin “Mirror, mirror...” ("Pasqyrë, pasqyrë..."). Ai vazhdoi të ketë sukses të konsiderueshëm, duke u përzgjedhur në Festivalin e Filmit në Sarajevë 2006; Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Tiranë 2006; Festivalin e Filmit Balkan Black Box 2006, Berlin dhe në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit dhe Videos të Pavarur të Nju Jorkut 2016. Në vitin 2008 ajo publikoi “Gjakova 726”, një film me metrazh të shkurtër që u shfaq në Festivalin e Filmit në Roterdam 2009; Festivalin e Filmit Busho 2009; Dokufest 2009; Toffifest 2009 dhe në Festivalin e Filmit të Grave të Filmmor 2009. Më vonë, në vitin 2011, filmi i shkurtër i Bashollit "Lena and Me" (“Lena dhe Unë”) u shfaq dhe u shpërblye në Festivalin e Filmit të Parë 2011; Dokufest 2011; Festivalin e Filmit dhe Ushqimit në Pogradec 2011; Skena Up 2011; Tirana International FF 2011 dhe Festivalin e Filmit 9/11 2012 (Çmimi për Aktoren më të Mirë).

**2021-Tashmë: Njohja në mbarë botën**

Filmi i saj më i njohur vjen në vitin 2021 dhe tregon historinë e vërtetë të Fahrije Hotit, sfidën e një gruaje kosovare për të hapur një biznes në një komunitet patriarkal. Filmi quhet “Hive” ("Zgjoi") dhe është filmi i parë artistik i Bashollit. "Hive" theu rekordet e Sundance, ku fitoi Çmimin e Madh të Jurisë, Çmimin e Regjisë dhe Çmimin e Audiencës në Kategorinë e Kinemasë Botërore Dramatike. Nëpërmjet “Hive” Basholli është bërë edhe regjisorja e parë kosovare që ka hyrë në listën e ngushtë të nominimeve për Oscar, në kategorinë e Filmit më të Mirë Ndërkombëtar.

## Filmografia 
# Mirror, mirror... (Dokumentar) (shkrimtare, regjisore) 2006
# Gjakova 726 (Video e shkurtër) (bashkëshkrimtare, regjisore) 2008
# Lena and Me (Short) (shkrimtare) 2011
# Everything Is Broken Up and Dances (bashkëproducente) 2016
# Hive (shkrimtare, regjisore) 2021
# The Marriage (asistent regjisor i parë) 2017
# The Return (asistent regjisor) 2017
# Unwanted (asistent regjisor i parë) 2017
# Looking for Venera (asistent regjisor i parë) 2021
# Cold November (menaxher i produksionit) 2018

## Referime
Lura Pollozhani

**Lura Pollozhani** është këshilltare e Kryeministrit të Republikës së Maqedonisë së Veriut për bashkëpunim me organizatat ndërkombëtare. Ajo është gjithashtu kandidate për doktoraturë në Universitetin e Grazit për çështjet e aksesit në shtetësi për grupe të ndryshme.

## **Karriera** 
Ajo ka punuar më parë në *Universitetin e Gracit* dhe në *Universitetin e Prishtinës*, si dhe në Qendrën Evropiane për të Drejtat e Minoriteteve (ECMI) në Kosovë. Gratë dhe pakicat shpesh mënjanohen në diskutimet publike dhe në vendimmarrje. Për këtë arsye, **Lura** ka besuar gjithmonë fuqimisht se është e rëndësishme të krijohet një mjedis publik ku zëri i grave dëgjohet, dhe veçanërisht kur ato përballen me sfida shtesë të margjinalizimit për shkak të prejardhjes së tyre minoritare. Pjesëmarrja e grave në jetën publike është thelbësore për shoqërinë në përgjithësi. 

## **Referenca**
Tova Magnusson

**Tova Dorothea Magnusson** (lindur më 18 qershor 1968), e njohur gjithashtu me emrin e saj të mëparshëm të martesës si Tova Magnusson Norling, është një aktore suedeze e filmit dhe televizionit; humoriste; dhe regjisore filmi.  Ajo është më e njohur jashtë Suedisë për rolin e saj në serialin danezo-suedez The Bridge (2013).parapamje|250x250px| Magnusson (djathtas) në Stokholm në 2012.

## Biografia 
Ajo ka lindur në Huddinge dhe është rritur në Sorunda, të dyja në  Stockholm County, Suedi . Ajo ishte e martuar me aktorin dhe regjisorin suedez Figge Norling nga viti 1992 deri në divorcin e tyre në 2004. Ata kanë dy fëmijë.

## Karriera 
### Teatri 
Në vitin 1997, me Simon Norrthorn, Malin Cederblad dhe Figge Norling, ajo formoi "Gruppen" ("Grupi"). Prodhimi i tyre i parë, *Clownen luktar bensin*, u krye në Boulevardteatern dhe më vonë u zhvendos në radio në Sveriges Radio P3 .

**Puna teatrore**

* *Clownen Luktar Bensin* ( Bulevardteatern )
* *Speed the Plow* nga David Mamet (Boulevardteatern, 1999)
* *Skitungen — En Omöjlig Gosse* (Teater Plaza, 2000)

### Puna në film dhe televizion 
Magnusson është shfaqur në mbi pesëmbëdhjetë filma dhe mbi pesëmbëdhjetë prodhime televizive. Ajo gjithashtu ka drejtuar disa prodhime televizive dhe një film.
**Aktrimi**

**Aktrimi**

* *Ha ett Underbart Liv* (1992)
* *Svart Lucia* (1992)
* Seriali televiziv *Den gråtande ministern* (1993).
* *Roseanna* (1993)
* *Brandbilen Som Försvann* (1993)
* *Polis, polis, potatismos* (1993)
* *Mannen på balkongen* (1993)
* *Radioskugga* (1995) si Xheni; dy episode, seri televizive
* *Vi skulle ju bli lyckliga...* (1995)
* *Att Stjäla en Tjuv* (1996)
* *Dödsklockan* (1999); film televiziv
* *Norrmalmstorg* (2003); film televiziv
* *Medicinmannen* (2005) (seri televizive)
* *Den som viskar* (2006)
* *Parku Keillers* (2006)
* *Flickan* (2009)
* *En busslast kärlek* (2010)
* *Fyra år deri* (2010)
* *Gustafsson* (2011) seri televizive
* Seriali televiziv *Solsidan* (2012).
* *Det knullande paret* (2013)
* Seriali televiziv *Ura* (2013).
* *Greyzone* (2018)

**Regji**

* *Miss Sweden* ( *Fröken Sverige* ) (2003); film dramatik
* *Gynekologen i Askim* (2007); miniserial televiziv
* *Katër vite* të tjera ( *Fyra år deri till* ) (2010)

## Shiko gjithashtu 
* Lista e regjisorëve femra të filmit dhe televizionit
* Lista e filmave të lidhur me LGBT të drejtuara nga gra

## Referime 
# Skawonius, Betty (28 September 2007). "Skratt, Gråt Och Underliv" (and selected filmography) (in Swedish language). *Dagens Nyheter*. Accessed 26 January 2010
# Thunberg, Karin (14 October 2007). "Scensualist" (in Swedish language). *Svenska Dagbladet*. Accessed 26 January 2010.

## Linqe te jashtme 
*
* Tova Magnusson at the Swedish Film Database
Gadishulli i Karaburunit (Turqi)

300px|parapamje|Harta e Gadishullit të Karaburunit në skajin perëndimor të Turqisë
**Gadishulli i Karaburunit** është një gadishull në skajin ekstrem perëndimor të Turqisë, një nga më të mëdhenjtë në vend. Gadishulli mban të njëjtin emër si qyteti dhe *ilçe* (qendra administrative), Karaburun, i vendosur në një pikë kyçe në skajin e tij. Ndodhet në perëndim të qytetit të Izmirit, i përfshirë tërësisht në Provincën Izmir dhe është i rrethuar nga Deti Egje. Përveç rrethit të Karaburunit, dy rrethe të tjera, Urla dhe Çeşme, i kanë zonat e tyre të përfshira plotësisht brenda formacionit gjeografik të gadishullit.

Për shkak të formës së tij të ndërlikuar, burime të ndryshme mund të numërojnë deri në katër Istmus që kufizojnë Gadishullin e Karaburunit. Këto nisin nga dy akse veri-jug nga lindja e afërt ose nga perëndimi i menjëhershëm i Gadishullit Urla, me qendër në qytetin me të njëjtin emër, i cili në vetvete mund të përfshihet ose zbritet si një pjesë e gadishullit më të madh të Karaburunit. Një tjetër seksion i tillë është Gadishulli Çeşme, përsëri homonim me qendrën administrative të rajonit të tij, i cili del përtej istmit të tij nga skaji perëndimor i Gadishullit të Karaburunit. Duke tejkaluar për nga madhësia seksionet e gadishullit Urla dhe Çeşme, është Gadishulli më i vogël i Karaburunit, zona e të cilit korrespondon pothuajse saktësisht me zonën e rrethit të Karaburunit, i ndarë nga kontinenti nga një istmus tjetër mjaft i ngushtë në Balıklıova.

Karaburuni ka një temperaturë të ngrohtë gjatë gjithë dimrit, nga 6 deri në 12 °C. Në pranverë 16 deri në 22 °C dhe në verë 28+ °C.

Kampusi i Institutit të Teknologjisë të Izmirit dhe Zona e Zhvillimit të Teknologjisë i Izmirit ndodhen në Gadishullin e Karaburunit, të dyja brenda rrethit Urla.
Hanxhari (osm.)

[parapamje|200px|Një *khanjar* oman, gjithashtu i njohur si [jambiya, rreth 1924]]
**Hanxhari** (persisht: خنجر *Khanjar*, turqisht: *Hançer*) është një kamë tradicionale me origjinë nga Omani.

E veshur nga burrat për raste ceremoniale, ajo është një shpatë e shkurtër e lakuar në formë të shkronjës "J" dhe i ngjan një grep. Mund të bëhet nga një shumëllojshmëri materialesh të ndryshme, në varësi të cilësisë së mjeshtërisë së tij. Është një suvenir i njohur në mesin e turistëve dhe shitet në tregje në të gjithë rajonin. Një simbol kombëtar i sulltanatit, *khanjar* është paraqitur në emblemën kombëtare të Omanit dhe në rialin omanian. Ai gjithashtu shfaqet në logot dhe imazhet komerciale nga kompanitë me bazë në Oman.

## Shih edhe 
* Këllëç
* Zylfikari
* Hanxhari
Edukimi dhe trajnimi ushtarak

**Arsimi ushtarak** është një proces që synon të krijojë dhe përmirësojë aftësitë e personelit ushtarak në rolet e tyre përkatëse. Arsimi ushtarak mund të jetë vullnetar ose i detyrueshëm. Ai fillon me trajnimin e rekrutimit, vazhdon me arsimimin dhe trajnimin specifik për rolet ushtarake dhe ndonjëherë përfshin edhe trajnime shtesë gjatë një karriere ushtarake. Stafi drejtues është personeli ushtarak i cili përbëhet nga stafi instruktiv në një institucion stërvitor ushtarak. Arsimi ushtarak është objekt studimi i pedagogjisë ushtarake dhe zakonisht zhvillohet në institucionet përkatëse arsimore (akademi ushtarake). 

## Përmbledhje 
Në disa vende, arsimi dhe aftësimi ushtarak janë pjesë e arsimit të detyrueshëm. Organizatorët besojnë se arsimi ushtarak mund të sjellë disa përfitime dhe përvoja që nuk mund të merren nga klasat normale dhe/ose arsimi i përgjithshëm. Për më tepër, pjesëmarrësit janë në gjendje të mësojnë më shumë aftësi mbijetese gjatë arsimit dhe trajnimit ushtarak, si bashkëpunimi dhe qëndrueshmëria, të cilat do t'i ndihmojnë pjesëmarrësit të përmirësojnë aftësitë e personelit ushtarak në rolet e tyre përkatëse.

Forma parësore dhe fillestare e arsimit dhe trajnimit ushtarak është trajnimi i rekrutimit, që përdor teknika të ndryshme të kushtëzimit për të risocializuar të trajnuarit në një sistem ushtarak, për të siguruar që ata do t'i binden të gjitha urdhrave pa hezitim me qëllim të përvetësimit të aftësive bazë ushtarake.      Risocializimi si koncept sociologjik përfshin procesin e "rikualifikimit" mendor dhe emocional të individëve në mënyrë që ata të mund të veprojnë në një mjedis të ri; promovon ndryshime në qëndrimet dhe sjelljet e një individi. Instruktori i stërvitjes ka për detyrë t'i bëjë pjesëtarët e shërbimit të përshtatshëm për përdorim ushtarak.

Pas trajnimit të tyre të rekrutimit, personeli mund t'i nënshtrohet trajnimeve të mëtejshme specifike për rolin e tyre ushtarak, duke përfshirë përdorimin e çdo pajisjeje të specializuar. Më pas ata konsiderohen normalisht të përshtatshëm për shërbimin ushtarak.

## Shih edhe 
* Arsimi
* Ushtria
* Arsimi profesional
* Akademia ushtarake

## Referime
Qemal Kërtusha

**Qemal Kërtusha** këngëtar shqiptar, ka lindur në Durrës më 27 tetor të vitit 1931. Përfshihet në lëvizjen amatore artistike të qytetit që në vitin 1946. Në vitin 1948 është pjesëmarrës i filarmonisë shqiptare në Tiranë. Në vitin 1951 pjesëtar i ansamblit të ushtrisë. Pasi kryen shkollën e mesme në vendlindje, në periudhën 1951 – 53 studion për kanto me padagoge Artisten e Popullit Marie Kraja. Kthehet në qytetin e lindjes dhe inkuadrohet si aktor në teatrin “Aleksandër Moisiu”. Me krijimin e estradës profesioniste kalon si këngëtar profesionist dhe jep shfaqje në të gjitha skenat e vendit. Me një zë krejt të veçantë dhe me mundësi të pakufizuara vokale, diapazoni i tij shtrihet nga muzika popullore, muzika e lehtë, romancat, kënga partizane, kantata e deri tek ajo më e vështira, opera. Në vitin 1962 është pjesëmarrës i festivalit të parë të këngës në Radio, ku nderohet me çmime për të tria këngët; “Fëmija i parë”, “Vashëzo” dhe “Mos më qorto”. Më pas vijon me çmimet e fituara në 17 festivale rresht. Në vitin 1963 ai përgatit dhe jep me sukses të parin koncert recital me këngë nga festivalet e muzikës së lehtë. Në vitin 1968 merr pjesë në operan “Bijtë e Skëndërbeut”. Duke parë vlerat e mëdha artistike dhe njerëzore të tij, në vitin 1968 i akordohet titulli “Artist i Merituar”. Është fitues i medaljeve të arta në takimet e estradave si në Tiranë, Peshkopi e Shkodër. Të bujshme kanë qenë koncertet e tij në Kosovë, Maqedoni dhe Mal të Zi, ku është pritur mjaft ngrohtësisht nga vëllezërit tanë të një gjaku. Në repertorin e tij numërohen mbi 1000 këngë të kënduara nëpër skenat tona, apo të incizuara në Radio Tirana. Në vitin 2008 i është akorduar titulli “Qytetar Nderi” i Durrësit. U nda nga jeta më 9 mars 2022.
Tenxhere

parapamje|250px|Një tenxhere prej çelikut pa ndryshkur
**Tenxherja** është një emër i përgjithshëm për një nga llojet më të zakonshme të enëve të gatimit që përdoret në mbarë botën. Një tenxhere përdoret tradicionalisht për të bërë lëng ose lëng mishi, gjë që mund të jetë baza për gatimin e recetave më komplekse. Është një tenxhere e gjerë me fund të sheshtë, anët e drejta, një hapje e gjerë në diametrin e plotë të tenxhere, dy doreza anash dhe një kapak me një dorezë sipër.

Tenxheret kanë një shkathtësi të madhe, dhe kështu ato përdoren për shumë qëllime gatimi, dhe herë pas here për qëllime jo gatimi. Për shembull, tenxheret e mëdha përdoren shpesh në shtëpi për të zier rrobat, leshin ose fijet për ngjyrosjen e ngjyrave. Ata nuk vijnë domosdoshmërisht në madhësi standarde. Prodhuesit etiketojnë madhësitë e tenxhereve zakonisht sipas vëllimit (p.sh. "12 litra") ose ndonjëherë sipas diametrit (p.sh. "28 cm").

Materialet më të zakonshme për prodhimin e tenxheres janë çeliku të pandryshkur, alumini, bakri dhe smalti (smalt qelqor) në metal.
Dollapi

parapamje|Një dollap i mbyllur
Termi **dollap** fillimisht u përdor për të përshkruar një tavolinë anësore me rafte të hapur për të ekspozuar enët, më konkretisht pjatat, gotat dhe disqet. Këto dollapë të hapur zakonisht kishin nga një deri në tre nivele të ekranit, dhe në atë kohë, një sirtar ose sirtarë të shumtë ishin të pajisur me to. Fjala dollap gradualisht filloi të nënkuptojë mobilje për mbylljen e enëve ose sendeve ushqimore që ruhen në një shtëpi.

## Referime
Vigjilenca Abazi

**Vigjilenca Abazi** (e lindur në Zagreb, në vitin 1988), shqiptare nga Republika e Maqedonisë Veriore, është Asistent Profesoreshë e së drejtës Europiane tek Univerziteti i Maastrich.

## Edukimi 
Vigjilenca Abazi studimet i ka mbaruar studimet, respektivisht doktoraturën në Universitetin e Amsterdamit. Njëherit ka fituar bursë në Fulbright, në Kolegjin e Ligjit të Kolumbias.

## Karriera 
Abazi ka qenë këshilltare e Këshillit Evropian dhe pjesë e ekipit të autorëve që kanë shkruar direktivën për mbrojtjen e informatorëve të Bashkimit Europian. Ajo gjthashtu ndërmori iniciativën që të bashkoj ekipin Stella së bashku me besimin të fortë në sferën e nxitjes së aspiratave të vajzave dhe grave. Përveç asaj, ka qënë gjithashtu Fulbright Alumnus-in-Residence në Nju Jork gjatë gjithë vitit 2018, me mbështetjen e Fulbright NY Chapter, që mundëson tani Stella te ketë bazë pune edhe në Nju Jork. Abazi ka qenë e ftuar të ligjerojë në Universitetin e Oksfordit, Harvard Law School, Universitetin e Kolumbias, NYU (Paris, Firence, Abu Dhabi). Ajo gjithashtu është ftuar të prezentojë kërkimet e saj në Parlamentin Europian dhe Parlamentin Holandez. Momentalisht, Vigjilenca punon si Asistent Profesoreshë e së drejtës Europiane te Universiteti i Maastricht-it. Ajo përveç së mësuarës, edhe shkruan për të njëjtën lëmi.

Në vitin 2020, Abazi fitoi çmimin për karrierë të hershme te ceremonia e The Royals Netherlands Academy of Arts and Sciences.

## Puna si voluntere 
Vigjilenca Abazi, përveç përkushtimit dhe devotshmërisë ndaj punës së saj, ka punuar edhe si voluntere në "One to World Global Classroom Programme" me qëllim që të mësojë disa orë në gjimnaze publike të New York-ut (veçanërisht në Bronx dhe Brooklyn.)

## Referime
Akademia ushtarake

**Akademia ushtarake** është një institucion arsimor i cili përgatit kandidatët për shërbim në trupën e oficerëve. Zakonisht ofron arsim në një mjedis ushtarak, dhe përkufizimi i saktë varet nga vendi përkatës.

Ekzistojnë tre lloje kryesore të akademive ushtarake: 

* Akademitë ushtarake parauniversitare që japin kualifikime akademike,
* Akademitë ushtarake të nivelit universitar që japin kualifikime të nivelit bachelor dhe 
* Institucionet arsimore që përgatisin kadetët e oficerëve për t'u inkuadruar në shërbimet e armatosura të shtetit.

## Historia 
Akademitë e para ushtarake u krijuan në shekullin XVIII për t'u siguruar oficerëve të ardhshëm për trupat teknikisht të specializuara, si inxhinierët ushtarakë dhe artileria, me trajnime shkencore.

Akademia Ushtarake Italiane u përurua në Torino më 1 janar 1678 si Akademia Mbretërore e Savojës, duke e bërë atë akademinë më të vjetër ushtarake që ekziston.  Akademia Detare Mbretërore Daneze u krijua në vitin 1701.  Akademia Ushtarake Mbretërore, Woolwich u krijua në vitin 1741, pas një fillimi të rremë në vitin 1720 për shkak të mungesës së fondeve,  si akademia më e hershme ushtarake në Britani. Qëllimi i tij fillestar ishte të trajnonte kadetët që hynin në Artilerinë Mbretërore dhe Inxhinierët Mbretërorë. Në Francë, École Royale du Génie në Mézières u themelua në vitin 1748, e ndjekur nga një akademi joteknike në vitin 1751, École Royale Militaire duke ofruar një arsim të përgjithshëm ushtarak për fisnikërinë. Akademitë ushtarake franceze u kopjuan gjerësisht në Prusi, Austri, Rusi. Akademia Ushtarake Norvegjeze në Oslo, përgatit oficerë të Ushtrisë Norvegjeze. Akademia është themeluar në vitin 1750 dhe është institucioni më i vjetër për arsimin e lartë në Norvegji.

Nga fundi i shekullit, nën shtytjen e Luftërave Napoleonike dhe tendosjes që u vunë më pas ushtritë e Evropës, në shumicën e kombeve luftarake u ngritën akademi ushtarake për trajnimin e oficerëve të ushtrisë. Këto shkolla ushtarake kishin dy funksione: të jepnin udhëzime për oficerët në shërbim në funksionet e shtabit, oficerit efikas dhe të rinjtë e shkollës para se të merrnin komisionin e oficerëve.  Kriegsakademie në Prusi u themelua në vitin 1801 dhe École spéciale militaire de Saint-Cyr u krijua me urdhër të Napoleon Bonaparte në vitin 1802 si një zëvendësim për École Royale Militaire të Regjimit të lashtë (institucioni nga i cili kishte diplomuar edhe vetë Napoleoni).

Kolegji Mbretëror Ushtarak, Sandhurst, në Angli ishte ideja e John Le Marchant në vitin 1801,  i cili krijoi shkolla për udhëzimin ushtarak të oficerëve në High Wycombe dhe Great Marlow, me një grant prej 30,000 £ nga Parlamenti. Dy departamentet origjinale u kombinuan më vonë dhe u zhvendosën në Sandhurst.

## Shih edhe 
* Arsimi
* Ushtria
* Shkolla
* Akademia
* Arsimi ushtarak

## Referime
Shembjet e ndërtesave në Tiranë

**Tirana** përdor instrumentin e **shëmbjes së ndërtesave** për objekte me ose pa leje, që janë ndërtuar kryesisht pas rënies së dikaturës në Shqipëri si pasojë e rritjes së madhe demografike në kryeqytet. Ky instrument përdoret nga administrata e bashkisë sepse politikat bashkiake nuk kanë mundur t'i paraprinë zhvillimit të shpejt.

Autoritetet përgjegjëse: Inspektoriati Kombëtar për Mbrojtjen e Territorit (IKMT), Autoriteti Rrugor Shqiptar (ARrSh), Agjencia Shtetërore e Kadastrës (AShK), Agjencia e Legalizimit, Urbanizimit dhe Integrimit të Zonave dhe Ndërtimeve Informale (ALUIZNI).

## Ndërtesat mbi Lanë 
2001-2002

## Ndërtesat historike dhe monumentet e kulturës 
### Teatri Kombëtar 
2017

Teatri Kombëtar u shemb në orët e para të mëngjesit të së dielës të 17 majit 2020.

### Vilat e Tiranës 
## Projekti i Unazës së Madhe 
### Selita 
2016

### Shkoza 
2017-2020

### Lagjja Astiri 
2018-2021

### Lagjja 5 Maji 
2021-2022

### Paskuqani (Bashkia Kamëz) 
2022

### Kodra e Priftit 
Në maj të vitit 2022, disa banorë të Kodrës së Priftit në Tiranën lindore protestuan kundër prishjes së banesave të tyre për ndërtimin e segmentit Shkozë-Kodra e Priftit. Ata deklaruan që shtëpitë i ndërtuan jashtë itinerarit e rrugës së planifikuar më 1989, dhe që me devijimin e ri do të preken rreth 80 banesa. Protestuesit kërkuan t'i përmbahet itinerarit të parë që do të shembte numrin minimal të banesave. 

## Lidhje 
* Artikull reporter.al, vjelë më 14 mars 2022
* Artikull exit.al, vjelë më 14 mars 2022
* Artikull levizalbania.al, vjelë më 14 mars 2022
* Artikull euronews.al, vjelë më 14 mars 2022

## Referime
Dynjaja

Në Islam, **dynjaja** ose **dynjallëku** (arabisht: دُنْيا *dunya*) i referohet botës së përkohshme dhe shqetësimeve dhe zotërimeve të saj tokësore, në krahasim me botën tjetër (*ʾākhirah*). Në Kuran, *dunyā* dhe *ākhira* nganjëherë përdoren në mënyrë të dyfishtë, herë të tjera në mënyrë plotësuese. Islami nuk e hedh apriori botën si "të keqe". Në vend të kësaj, kjo botë përkufizohet si "fusha e ahiretit" dhe vendi i ekzaminimit. Në fetë e lashta Kaukaziane si Mari, *Dunya* ose *Tunya* i referohet Zotit të Botës. Dy ajete (vargje) kur'anore tregojnë se dunyā dhe ākhira nuk konsiderohen si alternativa për njëra-tjetrën në vetvete:

* "Caktona të mira neve në këtë botë [*al-dunyā*] dhe tjetrën [*al-ākhira*]." (Surja el-A`rafë 7:156)
* "Ti je Mbrojtësi im edhe në këtë botë [*al-dunyā*] dhe botën tjetër [*al-ākhira*]." (Surja Jusuf 12:101)

Ajo që Kurani dënon është vëmendje e tepërt ndaj jetës tokësore me çmimin e harrimit të jetës së përjetshme. Për këtë qëllim, muslimanët inkurajohen në Kur'an 47:24 që të përsiatin vetë vargjet e Kur'anit dhe të bëjnë çmos që të mos lidhen shumë me këtë ekzistencë të përkohshme dhe zbukurimet e saj. Në Islam, dynjaja është një sprovë; suksesi dhe dështimi që të çojnë në parajsë dhe ferr, përkatësisht.

## Referimet
Ahireti

**Ahireti** (arabisht: الآخرة, *al-ākhirah*) është një term myslyman për jetën e përtejme. Sipas Islamit, vdekja nuk është fundi i jetës, por është një transferim nga kjo botë në botën e përhershme. Në eskatologjinë islame, Dita e Ringjalljes besohet të jetë vlerësimi përfundimtar i Allahut për njerëzimin. Sekuenca e ngjarjeve (sipas besimit më të përhapur) është asgjësimi i të gjitha krijesave, ringjallja e trupit dhe gjykimi i të gjitha krijesave të ndjeshme. Është një kohë ku secilit do t'i tregohen veprat dhe veprimet e tij me drejtësi.

“Ne, me të vërtetë, i ringjallim të vdekurit, shënojmë veprat që i kanë paraqitur dhe gjurmët e tyre, e Ne i numërojmë të gjitha ato në Librin e qartë.” [ Kuran 36:12]

## Referime
Ryshfeti

parapamje|Dhënia e parave në mënyrë të paligjshme ose joetike për të ndikuar në sjelljen e një personi është një formë ryshfeti.
**Ryshfeti** është ofrimi, dhënia, marrja ose kërkimi i çdo sendi me vlerë për të ndikuar në veprimet e një zyrtari ose personi tjetër, i ngarkuar me një detyrë publike ose ligjore. Në lidhje me operacionet qeveritare, në thelb, ryshfeti është "kërkesa korruptive, pranimi ose transferimi i vlerës në këmbim të veprimit zyrtar". Dhuratat e parave ose sendeve të tjera me vlerë, të cilat përndryshe janë të disponueshme për të gjithë në baza ekuivalente, dhe jo për qëllime të pandershme, nuk janë ryshfet. Ofrimi i një zbritjeje ose rimbursimi për të gjithë blerësit është një zbritje ligjore dhe nuk është ryshfet. Për shembull, është e ligjshme që një punonjës i një komisioni të shërbimeve publike i përfshirë në rregullimin e tarifave të energjisë elektrike të pranojë një zbritje për shërbimin elektrik që redukton koston e tyre për energjinë elektrike, kur zbritja është e disponueshme për klientët e tjerë të energjisë elektrike. Megjithatë, dhënia e një zbritjeje në mënyrë specifike për atë punonjës për të ndikuar tek ata që të shikojnë pozitivisht në aplikimet për rritjen e tarifave të ndërmarrjes elektrike do të konsiderohej ryshfet.

## Referime
Julian Demeti

**Julian Demeti** koleksionist shqiptar. Kryetar i shoqatës së koleksionistëve të Shqipërisë. Ai ka në arkivin e tij një pasuri të madhe kartëmonedhash dhe monedhash shqiptare.

## Faqe interneti 
* https://www.monitor.al/koleksionimi-eshte-padyshim-nje-investim-i-mire-2/    Flet Julian Demeti, kreu i shoqatës së koleksionistëve shqiptarë.
* https://www.youtube.com/watch?v=UE8TSBMZbOw
* https://m.facebook.com/nandicollector84/videos/297596972162288/
Skepticizmi filozofik

Skepticizmi filozofik ka te beje me  skeptiket e atehershem.Mirëpo, megjithkëtë, do të ishte gabim sikur ta reduktonim në skepsën gjithërrënuese. Në kuadrin e problematikës etike, ai për shembull flet mbi «ndjenjën morale» të sigurt dhe medoemos të nevojshme, e cila konkretizohet në simpati dhe aftësi për të pasur dhimbsuri për të tjerët. E mira morale është identike me të dobishmen, prandaj sipas kësaj teze të vet Hjumi deri diku është edhe paraardhës i drejtimit utilitarist në etikë. ,Por për Hjumin në përgjithësi, etika dhe estetika «nuk janë objekte të mendjes sa të shijes dhe të ndjenjës». Bukuria dhe vlera konsistojnë në ndjenjën e këndshme; bukuria para së gjithash është kënaqësi, kurse kënaqësia është motiv themelor i gjithë aktivitetit tonë. Në këtë drejtim, arsyeja «duhet të bëhet vetëm skllave e pasioneve dhe kurrë nuk mund të pretendojë se ka të drejtë për çfarëdo pune tjetër përveç që t'u shërbejë dhe t'u nënshtrohet».

Shikuar në tërësi, filozofia e Hjumit është pa dyshim një zhvil'lim i mëtejshëm i traditës filozofike angleze, me ç'rast përveç peshkopit Berklit nuk duhet harruar as ndikimin e Haçesonit. Ndikimi që bëri në filozofinë e mëvonshme, ishte ndoshta ndikimi më i madh që e bëri ndonjëherë një filozof anglez. Për shembull, Kanti e pranoi këtë me ngurrim. Pavarësisht nga një seri konkluzionesh negative, skeptike, pavarësisht nga konsekuencat paradoksale dhe të papranueshme që pasonin nga premisat në esencë të gabuara - siç është për shembull kuptimi pasiv i nocionit të përvojës - çështjet e Hjumit pa dyshim ishin nxitje për t'u futur më thellë në problemet themelore të filozofisë dhe në këtë kuptim kritik, ndikuan pozitivisht në zhvillimin e mëtejshëm të mendimit njerëzor.
Uracili

Është njësi specifike strukturore e ARN-ës, e cila nuk gjendet në ADN. Molekula e ARN-ës është e përbërë vetëm prej një vargu nukleotidesh.