Robert De Niro

**Robert Anthony De Niro** (lindi më 17 gusht 1943) është një aktor amerikan. I njohur për bashkëpunimet me Martin Scorsese, ai konsiderohet si një nga aktorët më me ndikim të brezit të tij. De Niro është marrës i vlerësimeve të ndryshme, duke përfshirë dy Academy Awards, një Golden Globe Award, Cecil B. DeMille Award, dhe një Screen Actors Guild Life Achievement Award. Në vitin 2009, De Niro mori Kennedy Center Honor dhe fitoi një Medalje Presidenciale të Lirisë nga Presidenti i SHBA-së Barack Obama në vitin 2016.

De Niro studioi aktrim nëHB Studio, Stella Adler Conservatory, dhe Actors Studio të Lee Strasberg. Bashkëpunimi i tij i parë me Scorsese ishte me filmin e vitit 1973, *Mean Streets*. De Niro fitoi dy Academy Awards, një për Aktorin më të Mirë Dytësor për rolin e tij si Vito Corleone në *The Godfather: Part 2* (1974) të Francis Ford Coppola dhe tjetri për Aktorin më të Mirë duke portretizuar Jake LaMotta në dramën e Scorsese, *Raging Bull* (1980). Rolet e tjera të tij të nominuara për Oscar ishin për *Taxi Driver* (1976), *The Deer Hunter* (1978), *Awakenings* (1990), *Cape Fear* (1991), dhe *Silver Linings Playbook* (2012).

Ai ka luajtur gjithashtu në filmat *1900* (1976), *The King of Comedy* (1982), *Once Upon a Time in America* (1984), *Brazil* (1985), *The Mission* (1986), *Goodfellas* (1990), ''This Boy's Life* (1993), *Mary Shelley's Frankenstein* (1994), *Heat* (1995), *Casino* (1995), *Jackie Brown* (1997), *Joker* (2019), *The Irishman* (2019), dhe *Killers of the Flower Moon* (2023). Ai drejtoi dhe luajti si në *A Bronx Tale* (1993) dhe *The Good Shepherd* (2006). Rolet e tij komike përfshijnë *Midnight Run* (1988), *Wag the Dog* (1997), *Analyze This* (1999), filmat *Meet the Parents* (2000–2010), dhe *The Intern* (2015).

I njohur gjithashtu për rolet e tij televizive, De Niro portretizoi Bernie Madoff në filmin HBO *The Wizard of Lies* (2017), duke fituar një Primetime Emmy Award për Aktorin Kryesor të Shquar në një Seri ose Film të Kufizuar ose Antologjik. Ai mori nominime të mëtejshme për Emmy Award për prodhimin e serialit të kufizuar të Netflix, *When They See Us* (2019), dhe për portretizimin Robert Mueller në *Saturday Night Live*.

De Niro dhe producentja Jane Rosenthal themeluan kompaninë e prodhimit të filmit dhe televizionit TriBeCa Productions në vitin 1989, e cila ka prodhuar disa filma së bashku me të tijin. Gjithashtu me Rosenthal, ai themeloi Festivalin e Filmit Tribeca në vitin 2002. Gjashtë nga filmat e De Niros janë futur në National Film Registry nga Biblioteka e Kongresit si "kulturalisht, historikisht ose estetikisht të rëndësishëm".

## Jeta e hershme dhe edukimi
De Niro lindi në lagjen Manhattan të New York City më 17 gusht 1943, fëmija i vetëm i piktorëve Virginia Admiral dhe Robert De Niro Sr. Babai i tij ishte me prejardhje irlandeze dhe italiane, ndërsa nëna e tij kishte prejardhje holandeze, angleze, franceze dhe gjermane. Prindërit e tij, të cilët ishin takuar në klasat e pikturës së Hans Hofmann në Provincetown, Massachusetts, u ndanë kur ai ishte dy vjeç pasi babai i tij njoftoi se ai ishte homoseksual. Ai u rrit nga nëna e tij në lagjet Greenwich Village dhe Little Italy të Manhattan. Babai i tij jetonte aty pranë dhe mbeti i afërt me De Niron gjatë fëmijërisë së tij. I mbiquajtur "Bobby Milk" për shkak të ngjyrës së tij të zbehtë, De Niro u miqësua me shumë fëmijë të rrugës në Italinë e Vogël, duke mos miratuar shumë të babait të tij. Disa, megjithatë, kanë mbetur miqtë e tij gjatë gjithë jetës. Nëna e tij u rrit presbiteriane, por u bë ateiste si i rritur, ndërsa babai i tij kishte qenë katolik jo-praktik që në moshën 12-vjeçare. Kundër dëshirës së prindërve të tij, gjyshërit e tij e pagëzuan De Niron fshehurazi në Kishën Katolike, ndërsa ai po qëndronte me ta gjatë divorcit të prindërve të tij.

De Niro ndoqi PS 41, një shkollë fillore publike në Manhattan, deri në klasën e gjashtë. Ai filloi klasat e aktrimit në Dramatic Workshop dhe bëri debutimin e tij në skenë në shkollë në moshën 10-vjeçare, duke luajtur Luanin Frikacak në *The Wizard of Oz''. Më vonë ai shkoi në Elisabeth Irwin High School, shkolla e lartë e Little Red School House, për klasat e shtatë dhe të teta. Më pas ai u pranua në High School of Music & Art për klasën e nëntë, por ndoqi vetëm një kohë të shkurtër përpara se të transferohej në një shkollë të mesme publike: IS 71, Charles Evans Hughes Junior High School. De Niro ndoqi shkollën e mesme në McBurney School dhe më vonë, Rhodes Preparatory School. Ai e gjeti interpretimin si një mënyrë për të lehtësuar ndrojtjen e tij dhe u magjeps nga kinemaja, kështu që ai e la shkollën e mesme në moshën 16-vjeçare për të ndjekur aktrimin. Ai më vonë tha: "Kur isha rreth 18 vjeç, po shikoja një shfaqje televizive dhe thashë: "Nëse këta aktorë po e bëjnë jetesën me të, dhe ata nuk janë vërtet aq të mirë, nuk mund të bëj asgjë më keq se ata." Ai studioi aktrimin në HB Studio and Lee Strasberg's Actors Studio. De Niro studioi gjithashtu me Stella Adler, të Stella Adler Conservatory, ku ai u ekspozua ndaj teknikave të sistemit Stanislavski. Si një aktor i ri, De Niro u frymëzua nga puna e Marlon Brando, Montgomery Clift, James Dean, Greta Garbo, Geraldine Page, dhe Kim Stanley.

## Karriera
### 1963–1973: Rolet e hershme dhe zbulimi
De Niro kishte role të vogla filmike në *Encounter, Three Rooms in Manhattan* (të dyja të lëshuara më 1965) dhe *Les Jeunes Loups* (1968). Menjëherë pas kësaj, De Niro mori një rol të madh në *Greetings* (1968), një film satirik për burrat që shmangnin draftin e Luftës së Vietnamit. Filmi shënoi i pari nga një seri bashkëpunimesh të hershme midis De Niro dhe regjisorit Brian De Palma. Një vit më vonë, De Niro u shfaq në dramën ''Sam's Song* në të cilën ai portretizon një regjisor të New York City. Gjithashtu në vitin 1969, ai u shfaq në komedinë e De Palmës *The Wedding Party*; edhe pse u filmua në vitin 1963, u mbajt i pa publikuar për gjashtë vjet. De Niro, i cili ishte ende i panjohur në atë kohë, fitoi një vlerësim të favorshëm nga Howard Thompson i *The New York Times*: "Kjo komedi farsë, e prodhuar në mënyrë modeste nga një treshe të rinjsh dhe duke përdorur disa fytyra të panjohura, është kënaqësi e madhe".

Më pas ai u shfaq në dramën kriminale me buxhet të ulët të Roger Corman, *Bloody Mama* (1970), një përshtatje e lirë e jetës së Ma Barker, e cila ishte nëna e katër kriminelëve amerikanë, nga të cilët De Niro portretizoi një: Lloyd Barker. Thompson e vlerësoi filmin dhe mendoi se kasti dha "shfaqje të shkëlqyera". Më pas, De Niro luajti në komedinë e De Palmës *Hi, Mom!* (1970), një vazhdim i *Greetings*. Duke shkruar për *The New Yorker*, Richard Brody mendoi se De Niro "sjell spontanitet të pandërprerë" në karakterin e tij. Ai gjithashtu pati një rol të vogël në *Jennifer on My Mind* (1971) dhe në *Born to Win* të Ivan Passer (1971). Paraqitja e tij e fundit në film në vitin 1971 ishte në *The Gang That Couldn't Shoot Straight*, një komedi kriminale e bazuar në romanin e vitit 1969 nga Jimmy Breslin.

Në vitin 1972, De Niro luajti në dy shfaqje në The American Place Theatre, drejtuar nga Charles Maryan. Alex Belth i revistës *Variety* gjithashtu vuri në dukje portretizimin "prekës" të De Niros, ndërsa Gardenia u nominua për një Academy Award për Aktorin më të Mirë Dytësor. Harris më vonë shkroi për De Niron, "Ai mësoi vetëm aq shumë bejsboll sa i nevojitej për rolin e tij [...] Dyshoj se atij i interesonte ndonjëherë të prekte përsëri një top bejsbolli". Pauline Kael e *The New York Times* ishte po aq e impresionuar nga De Niro, duke shkruar se ai është "një aktor i guximshëm dhe ata që e kanë regjistruar atë vetëm si buzeqeshjen dhe përtypjen e duhanit të atij grupi të çuditjeve të pahijshme *Bang the Drum Slowly* do të jenë të papërgatitur për performancën e tij të paqëndrueshme. De Niro bën diçka të ngjashme me atë që po bënte Dustin Hoffman në *Midnight Cowboy*, por më i egër; ky fëmijë jo vetëm që aktron - ai ngrihet në avuj". Në vitin 1997, *Mean Streets'' u zgjodh për t'u ruajtur në National Film Registry të SHBA-së nga Biblioteka e Kongresit si "kulturalisht, historikisht ose estetikisht domethënëse".

## Pritja dhe trashëgimia
Disa gazetarë e konsiderojnë De Niron si ndër aktorët më të mirë të brezit të tij. John Naughton i revistës *GQ* beson se De Niro ka "ripërcaktuar atë që mund të presim nga një aktor". A. O. Scott tha se De Niro "po transformohej - fizikisht, vokalisht, psikologjikisht - me çdo rol të ri. Dhe në këtë proces, para syve tanë, duke rishpikur artin e aktrimit." Qysh në vitin 1977, *Newsweek* vërejti se aktori "ju jep tronditjen e të bërit, të një metamorfoze që mund të jetë emocionuese, prekëse ose e frikshme." Biografi Douglas Brode vlerëson shkathtësinë dhe aftësinë e De Niros për të jetuar çdo rol, megjithëse Pauline Kael një herë tha më 1983 se ajo po jo si aktori "shpërfytyronte" veten në filma të tillë si *Raging Bull*. Kur u pyet përse ai ndërmori role të tilla, De Niro u përgjigj: "Të zhytesh plotësisht në një personazh tjetër dhe të përjetosh jetën nëpërmjet tij, pa pasur nevojë të rrezikosh pasojat e jetës reale - është një mënyrë e lirë për të bërë gjëra që nuk do të guxoje kurrë t'i bësh. bëje vetë.”

Në vitin 2009, ai u shpall si një nga Të Nderuarit e Qendrës Kennedy me përkujtimin: "Një nga aktorët më të mëdhenj të kinematografisë së Amerikës, Robert De Niro ka demonstruar një përkushtim legjendar ndaj personazheve të tij dhe ka bashkëthemeluar një nga festivalet më të mëdha të filmit në botë". Martin Scorsese dhe Meryl Streep e nderuan atë në këtë ngjarje. Në vitin 2016, ai mori Medaljen Presidenciale të Lirisë nga Presidenti Barack Obama. Obama tha "Të gjithë në këtë skenë më kanë prekur në një mënyrë shumë të fuqishme, shumë personale [...] Këta janë njerëz që më kanë ndihmuar të bëhem ky që jam". Sekretari i Shtypit i Shtëpisë së Bardhë, Josh Earnest, shtoi: "Nuk ka asnjë argument që individët që do të nderohen sot janë shumë të merituar," tha ai. Pesë filma janë përfshirë në listën e 100 filmave më të mëdhenj amerikanë të të gjitha kohërave të Institutit Amerikan të Filmit (AFI). De Niro dhe James Stewart ndajnë titullin për filmat më të përfaqësuar në listën AFI. Lista e 100 filmave më të mirë të revistës *Timeout* përfshin shtatë nga filmat e De Niros, të zgjedhur nga aktorët në industri. Në vitin 2006, De Niro dhuroi koleksionin e tij të materialeve të lidhura me filmin, të tilla si skenare, pjesë veshjesh dhe rekuizita, Harry Ransom Center në Universitetin e Teksasit në Austin. Koleksioni, i cili mori më shumë se dy vjet për t'u përpunuar dhe kataloguar, u hap për publikun në vitin 2009.

**Nderimet**

## Interesat e biznesit
Në vitin 1989, De Niro dhe partnerja Jane Rosenthal bashkë-themeluan kompaninë e prodhimit të filmit TriBeCa Productions, e cila organizon gjithashtu Festivalin e Filmit Tribeca. De Niro zotëron Tribeca Grill (në bashkëpronësi me producentin e Broadway-t Stewart F. Lane), një restorant i ri amerikan i vendosur në 375 Greenwich Street (në Franklin Street) në Tribeca, Manhattan. Ajo u hap në vitin 1990. Ai është gjithashtu pronar i  Greenwich Hotel në Tribeca. De Niro është bashkëpronar i restoranteve dhe hoteleve Nobu me partnerët Meir Teper dhe Chef Nobu Matsuhisa. Hoteli i parë Nobu u hap brenda Caesars Palace, Las Vegas, në vitin 2013. Dy vjet më vonë, hoteli i dytë Nobu u hap në City of Dreams në Manila, Filipine. Në vitin 2015, De Niro bashkëpunoi me James Packer pasi miliarderi fitoi 20 për qind të aksioneve në Nobu për 100 milionë dollarë. Ai është një stakeholder në Paradise Found Nobu Resort, një kompani që planifikon të ndërtojë një vendpushim luksoz në ishullin Barbuda. Plani për një resort luksoz në ishullin Barbuda është kritikuar nga shumë banorë të Barbudës dhe Lëvizja Popullore e Barbudës, pasi është në kundërshtim me Aktin e Tokës Barbuda.

## Jeta personale
De Niro është banor afatgjatë i New York City dhe ka investuar në lagjen Tribeca të Manhattanit që nga viti 1989. Ai ka prona në anët lindore dhe perëndimore të Manhattanit. Ai gjithashtu ka një pronë prej 32 hektarësh në Gardiner, New York, e cila shërben si rezidenca e tij kryesore.

Në vitin 1998, De Niro loboi në Kongresin e SHBA-së kundër fajësimit të Presidentit Bill Clinton. 

Në tetor 2003, De Niro u diagnostikua me kancer të prostatës. Ai iu nënshtrua një operacioni në Memorial Sloan-Kettering Cancer Center në dhjetor 2003.

Në vitin 2006, De Niro mori nënshtetësinë italiane, pavarësisht kundërshtimit nga Bijtë e Italisë, të cilët besojnë se De Niro dëmtoi imazhin publik të italianëve duke portretizuar kriminelët.

Në vitin 2012, De Niro iu bashkua fushatës anti-fracking Artists Against Fracking.

Në vitin 2016, De Niro fillimisht mbrojti përfshirjen e një dokumentari kontrovers, *Vaxxed*, në Festivalin e Filmit Tribeca 2016. Ai shpjegoi se interesimi i tij për filmin ishte nga përvoja e tij personale me djalin e tij autik, Elliot. Në shkurt 2017, De Niro mori pjesë në një prezantim të përbashkët me Robert F. Kennedy Jr., kryetar i organizatës jofitimprurëse kundër vaksinave, Children's Health Defense, për të diskutuar shqetësimet e tyre në lidhje me sigurinë e vaksinave. De Niro ka deklaruar se ai nuk është kundër vaksinimit, por e vë në dyshim efikasitetin e tyre.

Në tetor 2018, De Niro u vu në shënjestër të një mjeti shpërthyes. Pajisja u gjet në Tribeca Grill, e cila strehon gjithashtu kompaninë e tij të prodhimit në Manhattan. Sipas FBI-së, pajisje të ngjashme iu dërguan politikanëve të profilit të lartë duke përfshirë Barack Obama, Hillary Clinton, Joe Biden, ish-Prokurorin e Përgjithshëm Eric Holder dhe ish-Drejtorin e CIA-s John Brennan.

### Marrëdhëniet
parapamje|De Niro me Grace Hightower in April 2012
De Niro u martua me aktoren Diahnne Abbott në vitin 1976. Ata kanë një djalë, Raphael, një ish-aktor i cili punon në pasuritë e patundshme në Nju Jork. De Niro gjithashtu birësoi vajzën e Abbott, Drena De Niro nga një lidhje e mëparshme. Ai dhe Abbott u divorcuan në vitin 1988. Më pas, ai ishte në një lidhje me modelen Toukie Smith midis 1988 dhe 1996. Çifti ka djem binjakë, Julian dhe Aaron, të konceptuar nga fertilizimi *in vitro* dhe të lindur nga një nënë surrogate në vitin 1995. 

Në vitin 1997, De Niro u martua me aktoren Grace Hightower. Djali i tyre, Elliot, lindi në vitin 1998 dhe çifti u nda në vitin 1999. Divorci nuk u finalizua kurrë dhe në vitin 2004 ata rinovuan zotimet e tyre. Në vitin 2014, ai dhe Hightower u vendosën në një apartament me pesë dhoma gjumi 6,000-square-foot në 15 Central Park West. Katër vjet më vonë, De Niro dhe Hightower u ndanë pas 20 vitesh martesë. De Niro ka katër nipër: një nga vajza e tij Drena dhe tre nga djali i tij Raphael. Më 19 prill 2021, avokati i De Niros argumentoi në një seancë virtuale divorci të kryesuar nga një gjykatës i Manhattanit se ai "po punon me një ritëm të paqëndrueshëm" në mënyrë që "të mbështesë Hightower dhe të paguajë të gjitha taksat e tij të prapambetura". Avokati i Hightower pretendoi se që kur dyshja paraqitën kërkesën për divorc në vitin 2018, De Niro kishte "ulur padrejtësisht" pagesat e dakorduara për të.

Në prill 2023, De Niro mirëpriti fëmijën e tij të shtatë, një vajzë Gia, me të dashurën e tij Tiffany Chen. Në moshën 79-vjeçare, De Niro është një nga baballarët më të vjetër të regjistruar.

Në korrik 2023, u njoftua se nipi i De Niros përmes vajzës së tij Drena, Leandro De Niro Rodriguez, kishte vdekur në moshën 19-vjeçare. Shkaku i vdekjes u përcaktua si një dehje e kombinuar me drogë që përfshin veçanërisht fentanil dhe kokainë.

## Filmografia dhe vlerësimet
Që nga vitet 1970, filmat më të vlerësuar nga kritikët e De Niros, sipas faqes së përmbledhur të rishikimeve Rotten Tomatoes, përfshijnë *Bang the Drum Slowly* (1973), *Mean Streets* (1973), *The Godfather Part 2* (1974), *Taxi Driver* (1976), *The Deer Hunter* (1978), *Raging Bull* (1980), *The King of Comedy* (1983), *Once Upon a Time in America* (1984), *Brazil* (1985), *The Mission* (1986), *Midnight Run* (1988), *Goodfellas* (1990), *Casino* (1995), *Heat* (1995), *Meet the Parents* (2000), *Silver Linings Playbook* (2012), dhe *The Irishman* (2019).

De Niro është vlerësuar nga Akademia e Arteve dhe Shkencave të Filmit për performancat e mëposhtme:

* 47th Academy Awards (1974): Aktori më i Mirë Dytësor, **ka fituar**, for *The Godfather Part II*
* 49th Academy Awards (1976): Aktori më i Mirë, nominuar, për *Taxi Driver*
* 51st Academy Awards (1978): Aktori më i Mirë, nominuar, për *The Deer Hunter*
* 53rd Academy Awards (1980): Aktori më i Mirë, **ka fituar**, for *Raging Bull*
* 63rd Academy Awards (1990): Aktori më i Mirë, nominuar, për *Awakenings*
* 64th Academy Awards (1991): Aktori më i Mirë, nominuar, për *Cape Fear*
* 85th Academy Awards (2013): Aktori më i Mirë Dytësor, nominuar, për *Silver Linings Playbook*
* 92nd Academy Awards (2020): Filmi i Mirë, nominuar, për *The Irishman*

De Niro ka fituar dy Golden Globe Awards: Aktori më i Mirë – Film Dramë për *Raging Bull* dhe  një Cecil B. DeMille Award për "kontributet e jashtëzakonshme në botën e argëtimit". Ai ishte gjithashtu marrësi i 56-të i Screen Actors Guild Life Achievement Award; Leonardo DiCaprio, i cili luajti bashkë me De Niron në ''This Boy's Life'', i dha atij çmimin, duke e cituar atë si frymëzim dhe ndikim.

## Referime 
### Referime 
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Lidhje të jashtme
* 
* Robert De Niro Videography by NIAF