Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Jugosllavisë

**Marrëdhëniet Shqipëri-Jugosllavi** ishin marrëdhënie historike të jashtme midis Shqipërisë (si Mbretëria e Shqipërisë 1928-1939 dhe Republika Popullore Socialiste e Shqipërisë 1946-1992) dhe tani Jugosllavia e shpërbërë (Mbretëria e Jugosllavisë 1918-1941 dhe Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë 1925 1925). Me periudha të herëpashershme marrëdhëniesh miqësore ose përpjekjesh për përmirësimin e marrëdhënieve, të dy vendet mbajtën kryesisht marrëdhënie të ftohta ose haptazi armiqësore. Periudha e marrëdhënieve të ngushta u zhvillua menjëherë pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore kur Jugosllavia shtyu për integrimin social-ekonomik të Shqipërisë në Jugosllavi në kuadër të Federatës Ballkanike (pazaret me idenë e bashkimit të Shqipërisë me rajonin farefisnor të Kosovës), por ato u kthyen në antagonizëm të ashpër pas ndarjes Tito-Stalin të vitit 1948.

## Historia
parapamje|majtas|Sferat e pushtimit në Ballkanin Osman gjatë Luftës së Parë Ballkanike.
Marrëdhënieve të hershme shqiptare me Jugosllavinë i paraprinë marrëdhëniet e saj të mëparshme me Mbretërinë e Serbisë dhe Mbretërinë e Malit të Zi dhe përvoja e shpërbërjes së Perandorisë Osmane në Ballkan. Kombet kryesisht ortodoksë lindorë të Ballkanit fituan pavarësinë e tyre disa dekada përpara Shqipërisë, kështu që Rilindja Kombëtare Shqiptare u përball me lojërat e shtetndërtimit dhe të ekuilibrit rajonal të pushtetit të ushqyer nga pretendimet nacionaliste kontradiktore. Kjo situatë arriti kulmin në kohën e Luftës së Parë Ballkanike në të cilën fuqitë rajonale të Mbretërisë së Bullgarisë, Mbretërisë së Serbisë, Mbretërisë së Greqisë dhe Mbretërisë së Malit të Zi ndanë mes tyre territorin e mbetur evropian të njeriut të sëmurit të Evropës. Ndërsa përpjekjet e tyre të mëparshme ishin ushqyer me synimin për çlirimin kombëtar, gjatë Luftës së Parë Ballkanike, ekuilibri rajonal i fuqisë luajti një rol më të spikatur në vendimmarrje, në mënyrë që territoret shqiptare të ndaheshin nga fqinjët. Në të njëjtën kohë shteti shqiptar filloi të zhvillohej dhe për shkak të shqetësimit të Fuqive të Mëdha për zgjerimin rus në Mesdhe u krijua Principata e pavarur e Shqipërisë përgjatë bregdetit. Megjithatë, ky shtet nuk përfshinte rajonin e banuar me shqiptarë të Kosovës, si dhe popullsi të shumta shqiptare në Maqedoninë e Veriut, Malin e Zi dhe Greqinë e sotme. Kufiri mbeti i paqartë gjatë gjithë Luftës së Parë Botërore (kur ndodhi golgota e shqiptarëve serbë) dhe në vitet e para pas krijimit të Mbretërisë së Jugosllavisë (e cila u krijua pasi Serbia u bashkua me Malin e Zi, Banatin, Baçkën dhe Baranjën dhe Shtetin e Sllovenëve, Kroatëve dhe Serbëve). Pas vitit 1948, Jugosllavia zhvilloi një sistem relativisht të hapur titist të lidhur ekonomikisht me Evropën Perëndimore dhe diplomatikisht aktiv me vendet jashtë bllokut. Shqipëria ishte nga ana tjetër një shtet autarkik shumë i izoluar, veçanërisht pas ndarjes sovjeto-shqiptare dhe ndarjes sino-shqiptare.

### Marrëdhëniet e Mbretërisë së Jugosllavisë me Shqipërinë
[parapamje|Një titull i *[New York Times* nga 9 nëntori 1921 për inkursionin jugosllav në Shqipëri.]]
Në vitin 1921, Mbretëria e Jugosllavisë mbështeti krijimin e Republikës së Mirditës në përpjekjet e saj për të nxitur përcaktimin e kufirit më të favorshëm për Jugosllavinë. Lëvizja Nacionalçlirimtare e Shqipërisë bashkëpunoi ngushtë dhe u ndikua ndjeshëm nga partizanët jugosllavë.

## Referime