Burrneshat

**Virgjëreshat e betuara**, të njohura në shqip **burrneshat**, janë gra që ndërmarrin një betim dëlirësie dhe veshin rroba mashkullore për të jetuar si burra në shoqëritë patriarkale të Shqipërisë Veriore, Kosovës dhe Malit të Zi. Në një shtrirje më të vogël, fenomeni ekziston ose ka ekzistuar edhe nëpër Alpet Dinarike. Taboo e National Geographic vlerësoi se ka më pak se 102 burrnesha në botë. 

Terma të tjera për burrneshat përfshijnë edhe *vajzë e betuar* (më e zakonshme sot dhe përdoret në situata kur prindërit marrin vendim kur vajza është foshnje apo fëmijë), *mashkull* (sot, përdoret rreth Shkodrës), *virgjineshë*, *virgjereshë*, *verginesa*, *virgjin*, *vergjinesha*, *Virgjëresha Shqiptare*, *Virgjëreshë e lejuar*, *sadik* (turqisht: i ndershëm, i drejtë).

Fjala *burrneshë* përdoret po ashtu për t'u drejtuar një femre me tipare të sojshme, me karakter qendrestar.

## Origjina 
Tradita e burrneshave në Shqipëri u zhvillua jashtë kanunit, duke qenë se kanuni dikton se familjet duhet të jenë patrilineare (domethënë pasuria trashëgohet nga burrat e një familjeje) dhe patrilokale (pas martesës, një grua kalon në familjen e familjes së bashkëshortit të saj). Gratë trajtohen si pronë e familjes. Sipas Kanunit, gratë janë të zhveshura nga shumë të drejta. Ato nuk mund të pijnë duhan, të veshin një orë, ose të votojnë në zgjedhjet e tyre lokale. Ato nuk mund të blejnë tokë, dhe ka shumë punë që nuk u lejohet të bëjnë. Ka edhe institucione në të cilat gratë nuk mund të hyjnë.

Praktika e virgjërisë së betuar u raportua në Evropën Perëndimore fillimisht nga misionarët, udhëtarët, gjeografët dhe antropologët të cilët vizituan malet e Shqipërisë së Veriut në shekullin e 19-të dhe në fillim të shekullit të 20-të.

## Përmbledhje 
Një grua bëhet burrneshë duke u betuar me një betim të parevokueshëm, para dymbëdhjetë fshatrave ose pleqve fisnorë, për të praktikuar beqarinë. Më pas ajo lejohet të jetojë si një burrë dhe mund të vishet me rroba mashkullore, të përdorë emrin mashkullor, të mbajë armë, të tymosë, të pijë alkool, të marrë punën e meshkujve, të veprojë si kreu i një familje (për shembull, të jetojë me një motër ose nënë), të luajë muzikë dhe këndojë, të ulet dhe flasë shoqërisht me burra.  

Një grua mund të bëhet burrneshë në çdo moshë, ose për të kënaqur prindërit e saj ose vetë.

Thyerja e premtimit dikur dënohej me vdekje, por dyshohet se ky ndëshkim vazhdon ende edhe sot.

Burrneshat gjithashtu mund të marrin pjesë në gjakmarrje. Nëse një burrneshë vritet në një gjakmarrje, vdekja e saj llogaritej si një jetë e plotë për qëllime të llogaritjes së parave të gjakut, sesa gjysmës së një jete të caktuar zakonisht për vdekjen e një femre.

Dickemann sugjeron se nënat e tyre mund të kenë luajtur një rol të rëndësishëm në bindjen e grave për t'u bërë burrnesha. Një vejushë pa djem ka pasur tradicionalisht disa mundësi në Shqipëri: ajo mund të kthehej në familjen e saj të lindjes, të qëndronte si shërbëtore në familjen e burrit të saj të vdekur ose të rimartohej. Me një djalë apo djalë surrogat, ajo mund të jetojë jetën e saj në shtëpinë e të rriturve, në shoqërinë e fëmijës së saj. Murray citon dëshminë e regjistruar nga René Gremaux: "Sepse nëse ti martohesh, unë do të mbetem vetëm, por nëse ti rri me mua, unë do të kem një djalë". Kur dëgjoi këto fjalë Djurdja [vajza] "hodhi qëndisjen e saj" dhe u bë një burrë. Aktualisht janë në mes të dyzet e disa qindra burrnesha të mbetura në Shqipëri, dhe disa nga vendet fqinje. Shumica janë mbi pesëdhjetë vjeç.
*Filmi i parë i regjisores italiane Laura Bispuri, *Sworn Virgin*, i publikuar në vitin 2015, përshkruan jetën e Hanës, të luajtur nga aktorja italiane Alba Rohrwacher. Filmi bazohet në romanin me të njëjtin emër nga shkrimtarja shqiptare Elvira Dones.

## Shënime 
## Referime 
* 
*