Zjarrfikja në Romën e Lashtë

parapamje|347px|Aedicula e excubitorium të kohortës së VII të vigiles në Rome
Gjatë Republikës Romake, kishte roje që shërbenin si zjarrfikës. Ata përdornin kova uji për shuar zjarret dhe sëpata për të rrëzuar ndërtesat afër zjarrit, në mënyrë që të parandalonin përhapjen e zjarrit. Edilët dhe *tresviri nocturni* përdoreshin gjithashtu për të luftuar zjarret. Perandori romak Augusti krijoi *vigiles*. *Vigiles* ishin një organizim i skllevërve të liruar që luftonin zjarret. Ata do të përdornin kova dhe pompa uji. Perandor Neroni gjithashtu krijoi "brigada kovash" për të ndihmuar në shuarjen e zjarreve.

## Organizimi dhe historia 
Shumica e qyteteve romake nuk kishin organizime ose skuadra kushtuar shuarjes së zjarreve. Kishte grupe rojtarësh që përdornin kova uji për të shuar zjarret. Gjatë Republikës Romake, kishte mjaft organizime kushtuar luftimit të zjarreve. Ato ishin *tresviri nocturni* si dhe edilë që ndihmonin në fikjen e zjarreve. *Tresviri nocturni,* më vonë të njohur si *tresviri capitales*, kishin një grup të vogël skllevrish, me të cilët luftonin zjarret. Ndonjëherë, në situata veçanërisht të vështira, një konsull do të thirrej për të luftuar zjarret. Gjithashtu mund të përfshiheshin edhe tribunët.

Disa individë të pasur do të formonin brigadat e tyre personale të zjarrfikjes. Një aedile i quajtur Egnatius Rufi krijoi një grup skllevërisht që ishin ngarkuar me shuarjen e zjarreve. Motivimi i tij ishte ose të ndihmonte popullin romak ose të fitonte kredo politike. Në vitin 21 p.e.s., Augusti i riorganizoi skllevërit e Rufit, duke krijuar një grup të ri prej 600 skllevërisht të drejtuar nga edilët. Në vijim, Augusti krijoi një brigadë zjarrëfikësish të quajtur *vigiles urbani* në vitin 6 të e.s..

*Vigiles* numëronin 7,000 veta dhe ndaheshin në kohorta prej 1,000 vetash. Secila kohortë ishte përgjegjëse për dy rajone të Romës. Të gjithë *vigiles* komandoheshin nga një ekuestrian i quajtur *praefectus vigilum.* Neroni më vonë do të krijonte brigada kovash për të patrulluar rrugët e Romës.

Plini i Riu shkroi rreth nevojës për organizime të luftimit të zjarreve.

«*Ndërsa po përparoja në një pjesë të ndryshme të provincës, një zjarr i madh shpërtheu në Nikomedi, i cili konsumoi jo vetëm mjaft shtëpi private, por edhe dy ndërtesa publike; shtëpia e qytetit dhe tempulli i Isisit, megjithëse ata qëndronin në anë të kundërta të rrugës. Ngjarja e përhapjes së tij kaq shumë ishte pjesërisht për shkak të shkulmit të erës dhe pjesërisht për shkak të mosangazhimit të njerëzve, që, dukshëm, qëndronin pa bërë gjë dhe të sehirxhinj të palëvizur të kësaj fatkeqësie të tmerrshme. E vërteta është se qyteti nuk ishte i pajisur as me mjete, kova, ose ndonjë mjet të veçantë të përshtatshëm për shuarjen e zjarreve; për të cilat tani gjithësesi kam dhënë udhëzime që të përgatiten. Ti do të konsiderosh, zotëri, nëse mund të mos jetë e këshillueshme për të formuar një grupim zjarrëfikësish, të përbërë vetëm nga njëqint e pesëdhjetë anëtarë. Do të kujdesem që askush përveç tyre të pranohet në të dhe që atyre duhet të mos u jepen privilegje për ndonjë qëllim tjetër. Pasi kjo trupë e organizuar do të kufizohet në një numër kaq të vogël anëtarësh, do të jetë e lehtë ti mbash ata nën rregullimin e duhur*.» — Plini i Riu, Letrat e Plinit.

Trajani, perandori në atë kohë u përgjigj duke thënë:

## Shiko gjithashtu
* Zjarrfikësi
* Policia e Mbrojtjes nga Zjarri dhe për Shpëtim
* Aparati për shuarjen e zjarrit
* Kontrolli i zjarrit nga njerëzit e hershëm
* Agjencia Kombëtare e Mbrojtjes Civile
* Aedilen
* Agentes in rebus
* Anijet Romake
* Arkitektura Romake
* Arsimi në Romën e lashtë
* Arti romak
* Arx
* Bujqësia në Romën e lashtë
* Castra
* Cirku Romak
* Claustra Alpium Iuliarum
* Contio
* Cursus honorum
* Çitadela
* Dominati (Roma)
* Domus
* Dux
* E drejta romake
* Ekonomia Romake
* Feja romake
* Festivalet Romake
* Filozofia e lashtë romake
* Frumentarii
* Harku i Triumfit
* Honesta missio
* Honestiores dhe humiliores
* Iliro-romakët
* Institucionet politike të Romës së lashtë
* Insula (ndërtesë)
* Insula (hapsirë urbane)
* Kalendari Romak
* Kleisoura (distrikt bizantin)
* Klima e Romës së Lashtë
* Kohorta (njësi ushtarake)
* Kolona e Fitores
* Kolonia Romake
* Kopshtet romake
* Kufijtë ushtarakë dhe fortifimet romake
* Kultura e Romës së lashtë
* Kuzhina antike romake
* Larja në Romën e Lashtë
* Legjioni romak
* Limes
* Limes Alutanus
* Limes Britannicus
* Limes Dacicus
* Limes Danubii
* Limes Moesicus
* Limes Pannonicus
* Limes Porolissensis
* Limes Sarmatiae
* Limes Transalutanus
* Lista e toponimeve latine në Ballkan
* Lista e kolonive romake
* Llaçi romak
* Ludi
* Magjistratët romakë
* Mare Nostrum
* Marina Romake
* Martesa në Romën e lashtë
* Mitologjia romake
* Mjekësia Romake
* Moda e flokëve në Romën e lashtë
* Mos maiorum
* Muret e lashta të Durrësit
* Muret mbrojtëse romake
* Muri i Antoninit
* Muri i Hadrianit
* Muri i Trajanit
* Notitia Dignitatum
* Novus homo
* Optimates dhe populares
* Pallatet perandorake të Romës
* Pax Romana
* Perandoria Romake
* Peregrinus
* Peripli
* Periudha e Ngrohtë Romake
* Pronoia
* Principati (Roma)
* Republika Romake
* Romanitas
* Romanizimi (kulturor)
* Rrugët romake
* Shpyllëzimi gjatë periudhës romake
* Shtatë Kodrat e Romës
* Shtetësia Romake
* Skllavëria në Romën e lashtë
* Soli (hyjni)
* Spektaklet Romake
* SPQR
* Tabula Peutingeriane
* Tempulli Romak
* Teknologjia në Romën e lashtë
* Thermae
* Tirones
* Traditat romake të emërtimit
* Triumfi Romak
* Turma (njësi ushtarake)
* Ujësjellësi Romak
* Ura romake
* Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake
* Ushtria Romake
* Valetudinarium
* Vallum
* Veshjet në Romën e lashtë
* Veshjet ushtarake të Romës së lashtë
* Vigiles
* Vila Romake

## Referime 
## Bibliografia
* 
* 
* 
* 
* Wilfried Nippel, Public Order in Ancient Rome. Cambridge University Press, Kembrixh 1995, 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*