open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arlind Farizi

**Arlind Farizi** (1984) është shkrimtar, poet dhe profesor universitar shqiptarë nga Maqedonia e Veriut.

## Biografia 
Arlind Farizi, lindi në vitin 1984 në Tetovë. Shkollën fillore e ka mbaruar në fshatin Nerasht dhe të mesmen në Gjimnazin e përgjithshëm “Kiril Pejçinoviq” në Tetovë. Studioi në Fakultetin filologjik, dega Gjuhë dhe letërsi shqipe, pranë Universitetit “Kiril dhe Metodi” në Shkup.
Pas diplomimit në vitin akademik 2008/09, është regjistruar në studime pasdiplomike në Fakultetin Filologjik, programi studimor Gjuhë dhe letërsi shqipe, pranë Universitetit Shtetëror të Tetovës. Magjistroi me temën: “Universi i vendlindjes në lirikat e Murat Isakut””. Në vitin 2011 ka regjistruar studimet e ciklit të tretë në Universitetin e Tiranës, Fakulteti i Filologjisë dhe Historisë, departamenti i letërsisë. Në vitin 2016 ka mbrojtur disertacionin e doktoraturës me temë: “Tipologjia e personazheve në romanet e Kadaresë. Aktualisht është mësimdhënës në Universitetin e Tetovës, në Fakultetin Filologjik, programi studimor Gjuhë dhe letërsi shqipe.   tre nga tregimet e tij të shkurtra janë të përfaqësuara në antologjinë maqedonase të tregimeve të shkurtra, " Xhuxhi në vendin e lulëkuqeve " ( Temlum, 2022). 

Ka botuar disa përmbledhje me poezi tregime, ese dhe monografi studimore: 

* Romeo patjetër duhet të vdesë – tregime, 
* Diçka si dashuri – tregime, 
* Paturpësia e mendimit – poezi, 
* Tjetri – ese, 
* Universi i vendlindjes në lirikat e Murat Isakut – monografi shkencore, 
* Tipologjia e personazheve në romanet e Ismail Kadaresë – monografi studimore, 
* Jepi zë pikëllimës – tregime, 
* Kur të shtrijë butë në prozë – tregime, 
* Dashuri në kohën e fejsbukut – tregime, 
* Letërsia e Evropës Juglindore 1 –studim, 
* Letërsia dhe kultura e telefonizimit – studim, 
* Praktikumi i gjuhës shqipe – material krestomaci, 
* Këngë që dëgjohen nga sedilja e pasme e veturës – tregime.

## Çmime të fituara 
* Çmimi “Murat Isaku”, 
* Çmimi “Silke /Liria”, 
* Çmimi “ Shkencëtari më i ri i vitit” (për kontributin e dhenë intelektual dhe shkencor në fushën e shkencave filologjike), 
* Çmimi i tretë për prozë, 
* Çmimi i parë për krijimin më të mirë letrar në prozë, 
* Pena e artë për poezi – vendi i tretë, 
* Çmimi i tretë, “Oeneum”, 
* Çmimi Milingona e artë.  

## Shih edhe 
* Kultura e Maqedonisë së Veriut

## Referime
Fatmir Dehari

**Fatmir Dehari** (1974) është një politikan shqiptar nga radhët e BDI-së dhe ish-anëtar i Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare .   

## Biografia 
Në vitin 2001, Dehari iu bashkua Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare (ONA), ku shërbeu si oficer ushtarak. Para fillimit të luftës në Maqedoni, Dehari dy herë ka qëndruar në Prizren - Kosovë, ku ka dëgjuar një ligjëratë dhe ka marrë pjesë në trajnimin e Trupave Mbrojtëse të Kosovës, të organizuar nga shërbimi sekret i UÇK-së, i cili në atë kohë ishte. nën udhëheqjen e Kadri Vejselit. Më tej, në dosje thuhet se pas kthimit në Maqedoni, tashmë i stërvitur, Dehari organizoi dy seminare për stërvitje në artet marciale dhe përdorimin e armëve të lehta në Shqipëri, në kampin pranë Durrësit . Më vonë, gjatë luftës në Maqedoni, me propozim të Gëzim Ostrenit, Dehari u zgjodh shef i sigurimit të shtabit kryesor të UÇK-së, me detyra të veçanta për sigurimin e Ali Ahmetit dhe Fazli Veliut . Për këtë, ai komandon një grup të përzgjedhur prej 15 - 20 personash, të trajnuar mirë në qitjen dhe trajtimin e armëve të lehta. Grupi përbëhet nga njerëz nga Kërçova, Dibra, Struga, të cilët Dehari i ka quajtur "udhëheqja e shërbimit informativ të UÇK-së" në disa raste. Kosova u përfshi në të ashtuquajturën Lëvizja për Kosovën e pavarur.  Emri i tij, së bashku me Hasbi Likën, lidhet shpesh me masakrën në Vejce dhe sipas informacioneve të inteligjencës, ai ka marrë pjesë në krim . 

Pas përfundimit të konfliktit ushtarak në vitin 2001, ai u emërua zëvendësdrejtor i UBK-së (2002–2004), dhe më pas zëvendësministër i Punëve të Brendshme (2004–2006).  Dehari mbaroi shkollën e mesme në Elbasan, dhe u diplomua në Fakultetin e Edukimit Fizik në Universitetin e Prishtinës në vitin 1998. Pas diplomimit punoi si profesor në gjimnazin "Jevdet Doda" në Prishtinë, ndërsa në vitin 2001 u bë asistent në Universitetin e Tetovës .

Në vitin 2008 emërohet drejtor i NP Posta e Maqedonisë në Kërçovë . Në zgjedhjet lokale të vitit 2009, ai u bë kryetar i komunës së Oslomejt, e cila në vitin 2013 iu aneksua Komunës së Kërçovës . Në zgjedhjet lokale të vitit 2013 ai u bë kryetar i Komunës së Kërçovës, duke mposhtur kandidatin e përbashkët të VMRO-DPMNE-së dhe LSDM-së dhe ish-kryetar Blagoja Despotovski me një diferencë prej rreth dy mijë votash. Ai fitoi mandatin e dytë si kryetar i Komunës së Kërçovës në zgjedhjet lokale të vitit 2017, duke arritur fitore në raundin e parë zgjedhor.

Dehari flet maqedonisht, shqip dhe serbisht, dhe ka njohuri të pjesshme të gjuhës angleze dhe frënge . Ai është i martuar dhe baba i tre fëmijëve. Në vitin 2011 ka magjistruar në Departamentin e Çështjeve Sociale dhe Politikës në Universitetin e Tiranës, si dhe punon si profesor në Universitetin e Tetovës. 

## Shih edhe 
* Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut

## Referime
Alumni

**Alumni** është një term që nënkupton një ish studentë të një shkolle, kolegji ose universiteti, veçanërisht ata që kanë diplomuar. Fjala është latine dhe do të thotë "ai që është ushqyer". Termi nuk është sinonim shprehjes i "diplomuar"; sepse dikush mund të jetë një student pa u diplomuar ( Burt Reynolds, ka qene student, por jo i diplomuar në Universitetin Shtetëror të Floridës, është një shembull). Termi ndonjëherë përdoret edhe për t'iu referuar një ish-punonjësi ose anëtari të një organizate, kontribuesi ose i burgosuri.   

## Etimologjia 
Emri latin *alumnus* do të thotë "bir birësues" ose "nxënës". Rrjedh nga PIE **h₂el-* (rrit, ushqej) dhe është një variant i foljes latine *alere* "të ushqesh".  Term i veçantë, por nga e njëjta rrënjë, është mbiemri *almus* "ushqyes", që gjendet në frazën *Alma Mater*, një titull për universitetin e një personi.

Në latinisht, *alumnus* është një term ligjor (e drejta romake) për të përshkruar një fëmijë të vendosur në strehimore .  Sipas John Boswell, fjala "nuk përcaktohet askund në lidhje me statusin, privilegjin ose detyrimin".  Duke cituar hulumtimin e Henri Leclercq, Teresa Nani dhe Beryl Rawson, të cilët studiuan shumë mbishkrime rreth *ish-studentëve,* Boswell arriti në përfundimin se ai u referohej fëmijëve të ekspozuar që u çuan në një familje ku ata konsideroheshin si diku midis një trashëgimtari dhe një skllavi, duke marrë pjesë në mënyra të ndryshme të të dyja kategorive." Pavarësisht ngrohtësisë së ndjenjave midis prindit dhe fëmijës, "një *student i diplomuar* mund të trajtohet edhe si një fëmijë i dashur dhe si një shërbëtor i shtëpisë". 

## Përdorimi 
Një alumni  ose alumus është një ish-student dhe zakonisht e më shpesh i diplomuar në një institucion arsimor (shkollë, kolegj, universitet).  Sipas Departamentit të Arsimit të Shteteve të Bashkuara, termi *alumnae* përdoret në lidhje ose me kolegjet e grave  ose me një grup femrash studentësh. Termi *alumni* përdoret në lidhje me kolegjet e meshkujve, një grup studentësh meshkuj ose një grup të përzier studentësh:Në përputhje me rregullat e gramatikës që rregullojnë përkuljen e emrave në gjuhët romane, shumësi mashkullor alumni përdoret saktë për grupet e përbëra nga të dy gjinitë: *alumni i Universitetit Princeton* . Termi ndonjëherë shkurtohet joformalisht në "alum" (shumsi opsional "alums"). 

Ribashkimet e të diplomuarve janë ngjarje të njohura në shumë institucione. Ato zakonisht organizohen nga shoqatat e të diplomuarve dhe shpesh janë raste sociale për mbledhjen e fondeve .

Në anglishten britanike, shpesh preferohen termat " Old Boys ", "Old Girls" ose "Seniors". 

## Shih edhe 
* Laureati
* Studenti
* Absolventi

## Literatura 
* 

## Referime
Galeria Kombëtare e Maqedonisë Veriore

**Galeria Kombëtare e Maqedonisë Veriore** është një institucion kombëtar i Maqedonisë së Veriut, me vendndodhje në Shkup . Ka një koleksion shumë të pasur të artit maqedonas ; veprat më të vjetra të ekspozuara datojnë nga XIV i 14-të shekulli . Galeria u themelua në vitin 1948 dhe shpërndan ekspozitat e saj në tre vende, selia e saj është ish-Hamami i Daut Pashës .  

## Koleksionet 
Koleksioni i përhershëm është vendosur në Hamamin e Daout Pashës, një nga shembujt më të mirë të arkitekturës osmane në Shkup, i vendosur në hyrje të Çarshisë së Vjetër . E ndërtuar XV 15 shekulli ofron siperfaqe ekspozite 900 m². Koleksioni bashkon një numër të madh pikturash të artistëve maqedonas të XIV . shekulli deri në XX 20 shekulli, me theks në periudhën bashkëkohore, kohë kur piktorët e vendit braktisën traditën për t'iu afruar rrymave ndërkombëtare. Ndër artistët e ekspozuar janë Nikolla Martinoski dhe Petar Mazev  .

Hamami strehon gjithashtu tre koleksione të tjera, kushtuar vizatimit dhe arteve grafike maqedonase, si dhe artistëve nga ish-Jugosllavia  .

## Antenat 
Galeria kombëtare ka dy degë, Hamami Tchifté, i vendosur gjithashtu në pazarin e vjetër, dhe qendrën multimediale *"Stacioni i Vogël" (Mala Stanica)* ku organizohen ekspozita dhe panaire të përkohshme. Ky “stacion i vogël” është një ndërtesë hekurudhore e ndërtuar në vitin 1924 në afërsi të stacionit të vjetër *Gorno Shkup*, i cili do t'i shërbente linjës Shkup - Ohër, e cila nuk u përfundua kurrë. Pas vitit 1945, ndërtesa u përdor nga ushtria jugosllave dhe u harrua nga popullata vendase. I braktisur pas pavarësisë së Maqedonisë në vitin 1991, pavarësisht gjendjes së tij të keqe, ai u përdor për ngjarje të ndryshme kulturore përpara se të restaurohej dhe t'i dhurohej Galerisë Kombëtare në vitin 2005  .

## Shih edhe 
* Shkupi
* Qyteti i Shkupit
* Çarshia e Shkupit
* Kultura e Maqedonisë së Veriut

## Lidhje të jashtme 
* Faqe zyrtare
Diplomimi

**Diplomimi** është dhënia e një diplome për një student nga një institucion arsimor. Mund t'i referohet gjithashtu ceremonisë që lidhet me këtë rast. Data e ceremonisë së diplomimit shpesh quhet dita e diplomimit. 

## Historia 
Ceremonitë për diplomimin e studentëve datojnë nga universitetet e para në Evropë në shekullin e XII. Në atë kohë latinishtja ishte gjuha e studiuesve. Një *universitas* ishte një repart masterësh (si p.sh. MA) me licencë për të dhënë mësim. "Diplomë" dhe "i diplomuar" janë shprehje që vijnë nga *gradus*, që do të thotë "hap". Hapi i parë ishte pranimi në një diplomë bachelor. Hapi i dytë ishte hapi master, duke i dhënë të diplomuarit pranimin në *universitete* dhe licencën për të dhënë mësim. Veshja tipike për diplomim është pelerina dhe kapuçi, ose kapela të përshtatura nga veshja e përditshme e stafit të universitetit në Mesjetë, e cila nga ana e saj bazohej në veshjen e kostumit të klerikëve mesjetarë. 

Tradita e veshjes së kapelave të diplomimit në Suedi ka ekzistuar që nga mesi i shekullit XVIII. Kapuçi është zakonisht një kapelë e bardhë marinari me një brez të zi ose blu të errët rreth tij, një motiv kurore dhe një majë të zezë në pjesën e përparme. Tradita e kapelës së diplomimit fillimisht u adoptua nga studentët në Universitetin Uppsala . Mbulesa e kokës më pas u bë e njohur edhe në disa vende të tjera evropiane. 

## Ceremonia 
Zakonisht ceremonia dhe emri zbatohen për diploma universitare (diploma asociate, bachelor, master dhe doktoraturë ).

Në një ceremoni diplomimi në nivelin e kolegjit dhe universitetit, zyrtari kryesues ose një person tjetër i autorizuar u jep zyrtarisht diploma kandidatëve, individualisht ose masivisht, edhe pse të diplomuarit mund të marrin fizikisht diplomën e tyre më vonë në një kolegj më të vogël ose ceremoni departamenti, ose thjesht të marrin diplomën e tyre përmes postës.

Ceremonitë shpesh përfshijnë një procesion të disa prej pjestarëve të stafit akademik pastaj të kandidatëve dhe një vlerësim . Stafi akademik zakonisht do të veshë një pelerinë akademike në ceremoni, ashtu si edhe të besuarit (nëse ka) dhe kandidatët e diplomës. Të diplomuarit mund të referohen sipas vitit të tyre të diplomimit.

### Diplomimi *në mungesë* 
Kur një student diplomon pa marrë pjesë fizikisht në ceremoninë e diplomimit, atëherë quhet diplomim *në mungesë* .

## Shih edhe 
* Alumni
* Laureati
* Studenti
* Absolventi

## Referime
Studimi

parapamje|250x250px| student duke studiuar
**Studimi** është tërësia e teknikave dhe strategjive të vëna në praktikë nga një subjekt, i quajtur student, për të inkorporuar njohuritë e një disipline të caktuar ose marrëdhëniet midis kësaj dhe njohurive të tjera. Në fushën më të përgjithshme të të nxënit është karakteristik vullneti i vënë në praktikë nga nxënësi për të trajtuar një temë specifike.

## Teknikat e studimit 
Teknikat ose strategjitë e studimit janë këndvështrime të ndryshme të aplikuara për të nxënit e përgjithshëm . ​Në praktikë ka një shumëllojshmëri teknikash studimi, të cilat mund të përqendrohen në procesin e organizimit , marrjes dhe ruajtjes së informacionit të ri , ose kalimit të provimeve . Këto teknika përfshijnë mnemonikën, që ndihmon në ruajtjen e listave të informacionit dhe vendimmarrjen.. 

Është një mënyrë e formuluar që nën këtë emërtim, teknikat e përfshira drejtpërdrejt në vetë procesin e studimit integrohen dhe grupohen së bashku; si planifikimi i aktivitetit në fjalë , nënvizimi , përmbledhja , përpunimi i skemave , rishikimi si dhe strategji të tjera që janë më plotësuese, si marrja e shënimeve ose kryerja e punës në shkollë, kolegj ose fakultet .

Për sa i përket mësimdhënies së këtyre teknikave, si psikologjia e të nxënit (veçanërisht koncepti " konstruktivist " nga psikologjia kognitive ), po ashtu edhe praktika arsimore dhe edukative, përkojnë duke konsideruar modelimin *dhe* formimin e mësimdhënësit *si* strategjitë didaktike më të përshtatshme për mësimdhënien. koha për të promovuar efektivitetin dhe të mësuarit e thellë të këtyre strategjive.

Edhe pse shpesh i lihen studentëve dhe rrjetit të tyre personal mbështetës, aftësitë e studimit mësohen në nivelet e shkollës së mesme dhe të kolegjit . Për këtë qëllim janë në dispozicion një numër i madh librash dhe faqesh interneti, duke filluar nga punimet mbi teknikat specifike, si librat e Tony Buzan mbi hartën e mendjes, deri te udhëzuesit e përgjithshëm për studime të suksesshme.

Më gjerësisht, një teknikë që përmirëson aftësinë e një personi për të studiuar dhe për të kaluar provimet ose testimet mund të referohet si një teknikë studimi, dhe kjo mund të përfshijë menaxhimin e kohës dhe teknikat motivuese të mësimnxënies.
Aftësitë e studimit janë teknika diskrete që mund të mësohen, zakonisht në një periudhë të shkurtër kohore, dhe të aplikohen në të gjitha ose pothuajse të gjitha fushat e studimit . Rrjedhimisht, duhet të identifikohen ato që janë më specifike për një fushë të caktuar studimi, për shembull muzika ose teknologjia, dhe nga aftësitë e qenësishme të studentit, të tilla si aspektet e inteligjencës dhe stilit të mësimnxënies dhe të mësuarit.

## Shih edhe 
* Mësimi
* Kujtesa
* Studenti
* Hulumtimi

==
Aziz Pollozhani

**Aziz Pollozhani** (15 shkurt 1957, Livadhia, Strugë) është profesor, doktor dhe politikan shqiptar nga Maqedonia Veriore.

## Biografia 
Pollozhani ka diplomuar në Fakultetin e Mjekësisë në Prishtinë në vitin 1980 . Studimet pasuniversitare dhe specializimin i kreu në Zagreb në vitin 1988 dhe studimet subspecialiste në Zvicër në vitin 1991 .

Nga viti 1983 deri në vitin 1990 ka punuar në Fakultetin e Mjekësisë në Prishtinë. Nga viti 1998 deri në vitin 2002 ka qenë deputet në Kuvendin e Republikës së Maqedonisë. Ai është autor dhe bashkautor i më shumë se dyqind studimeve shkencore dhe profesionale në fushën e mjekësisë  .

Ai ka mbajtur postin e Ministrit të Arsimit dhe Shkencës nga 1 nëntor 2002 deri më 6 korrik 2006  .

## Shih edhe 
* Politika e Maqedonisë së Veriut
* Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut

## Referime
Sulejman Rushiti

**Suleiman Rushiti** (22 janar 1972, Çaile, Komuna e Gostivarit) është regjisor dhe politikan shqiptar nga Maqedonia e Veriut.

## Biografia 
Rushiti është diplomuar për regji në Fakultetin e Arteve Dramatike në Tiranë në vitin 1997 . Nga viti 1998 - 2001 punoi si regjisor në Radiotelevizionin e Maqedonisë, ndërsa në vitin 2001 dhe 2002 ishte drejtor i Teatrit Kombëtar në Shkup.

Rushiti ishte themelues dhe drejtor i Teatrit Alternativ të Shkupit në periudhën 1998 - 2002. Në vitin 2002 ishte një nga themeluesit e revistës kulturore *Alternativa*, ndërsa gjatë viteve 2002 - 2003 ishte anëtar i bordit të “Pro Helvetia”. Ka ndjekur disa trajnime në fushën e menaxhimit të institucioneve kulturore në institucionet arsimore të huaja. Rushiti flet anglisht, gjermanisht, serbisht dhe italisht.

## Karriera politike 
Në periudhën nga 28 gusht 2006 deri më 27 korrik 2008, Suleiman Rushiti ka mbajtur postin e ministrit të Arsimit dhe Shkencës si anëtar i PDSH-së. Pas themelimit të Partisë Demokracia e Re, Rushiti u bë anëtar i saj dhe në vitin 2011 shpalli tërheqjen nga politika  .

## Shih edhe 
* Kultura e Maqedonisë së Veriut
* Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut

## Referime
Takim dashurie : poezi

**Takim dashurie** poezi,  me autor Arben Kondi. Botuar në Tiranë në vitin 1995 nga "Bilal Xhaferri". Libri ka 72 faqe. 

Shënime: Letërsia shqipe, poezia.
Shoqata e Artistëve të Maqedonisë Veriore

**Shoqata e artistëve figurativë të Maqedonisë Veriore**. Formuar në vitin 1946 nga themeluesit e artit modern maqedonik Dimitar A. Pandilov, Lazar Lichenovski, Nikola Martinowski, Vangel Kozhoman dhe Vasilje Popovic-Cizzo. Për presidentin e parë të Shoqatës është zgjedhur Nikola Martinovski. Anticipacioni dhe vazhdimësia e tij datojnë nga viti 1929, kur brenda banvës së Vardarës u formua "Soteti i Artistëve figurorë jugosllave". Në vitin 1930 u bashkua edhe shoqëria e re "Jefimija" që nga viti 1933-1941. Vitin e parë, ajo mori pjesë në ekspozitën e DHL. Në iniciativën e Shoqërisë u themelua edhe Shkolla e Arteve në Shkopje. Që nga viti 2019 presidenti është Filip Fidanovski.

Shoqata punon për të konfirmuar krijimin e personaliteteve në Maqedoni, duke organizuar ekspozitë të vetme dhe të grupit të anëtarëve të saj në vend dhe jashtë vendit. DUM organizon edhe shumë ekspozitë tradicionale, ndër të cilat ekspozitat vjetore të grafikës dhe të vizatimit, pikturat e formatit të vogël, "Salonin e Dimrit" (përfaqësimi i jetës në Muzeun e Artit të Konkret) dhe një ekspozitë vjetore reviala në bashkëpunim me Muzeun e Qytetit të Shkolosë. Një hapësirë ekspozitore e DUM është Salon i Shtëpisë së ARM.

## Ekspozitat 
* ⁇ Ekspozioni vjetor - funksionon nga themelimi;
* "Saloni i Dimrit" - një festë që daton nga viti 1991, dhe është me pjesëmarrjen e një selektori kurator nga jashtë dhe pjesëmarrës të ftuar nga vendet fqinje.
* ⁇ Formatë të  vogla - ekspozitë e imazheve në format të vogël me sipërfaqe 25x25;

## Çmimet 
DUM gjithashtu jep çmimet e mëposhtme:

* "Majstorët e paharruar" - për pikturë dhe artin e vazhdueshëm dhe skulpturën;
* "Lazari i Liqenoski" - për pikturë;
* "Nikola Martinoski" - për pikturë;
* "Dimçë Nikolov" (ex Mosha Piade) - për grafik;
* "Peter Mazev" - për pikturë për autorin e ri;
* "Jordan Grabul" - për skulpturën dhe
* "Dimitar Pandilov" - për pikturë të vogël format;
* "Grand-pri" - i cili jepet në Salonin e Dimrit;

## Çmimet e fituara 
* 2020 - çmim 13 nëntori" për persona juridikë për 75 vjet të punës kreative dhe të vazhdueshme.

## Shih edhe 
* Kultura e Maqedonisë së Veriut

## Lidhjet e jashtme 
* Faqja zyrtare e  Arkivuar më 20 shkurt 2018

## Referime
Krimi i fundshekullit

***Krimi i fundshekullit*** është një libër i autorit shqiptar Arben Kondi, i cili trajton çështje të ndërlidhura me konfliktet e fundit të shekullit XX, veçanërisht në lidhje me Kosovën.

## Përmbajtja 
Libri fokusohet në temat e çështjes kombëtare, genocidit dhe rolit të organizatave ndërkombëtare në konfliktet ballkanike. Ai analizon në detaje ngjarjet historike dhe ndikimin e tyre në zhvillimet e mëtejshme politike dhe shoqërore.

## Botimet 
Libri është botuar në disa edicione:

* Botimi i parë:
** Titulli: *Krimi i fundshekullit*
** Autori: Arben Kondi
** Redaktori: Fluturak Gërmenji
** Vendi i botimit: Tiranë
** Botuesi: Gjon Buzuku
** Viti i botimit: 1999
** Të dhëna fizike: 186 faqe; 21 cm
** Fjalë kyçe: Çështja nacionale, Çështja e Kosovës, Gjenocidi, NATO, Raporte

* Botimi i katërt:
** Titulli: *Krimi i fundshekullit*
** Autori: Arben Kondi
** Redaktori: Mirela Kondi
** ISBN: 9789928107534
** Vendi i botimit: Tiranë
** Botuesi: Ilar
** Viti i botimit: 2012
** Të dhëna fizike: 231 faqe; 20 cm
** Fjalë kyçe: Çështja nacionale, Çështja e Kosovës, Gjenocidi, Transmetime televizive, Raporte

## Tematika 
Libri përqendrohet në:
* Konfliktin në Kosovë dhe pasojat e tij.
* Rolin e organizatave ndërkombëtare si NATO dhe OKB në konfliktet e Ballkanit.
* Analizën e raporteve dhe transmetimeve televizive mbi ngjarjet e kohës.

## Shiko edhe 
* Lufta e Kosovës (1998–1999)
* NATO

## Referime
Përtej dashurisë : poezi

**Përtej dashurisë** poezi, me autor Arben Kondi, red. Sulejman Mato. Botuar në Tiranë në vitin 2002 nga "Arbëria". Libri ka 63 faqe. 

Shënime: Letërsia shqipe, poezia.
Tregimet e mërgimit

**Tregimet e mërgimit** me autor Arben Kondi, red. Mirela Kondi. Botuar në Tiranë në vitin 2008 nga "Çamëria". Libri ka 161 faqe. ISBN 9789995605629

Shënime: Letërsia shqipe, tregime dhe novela.
Dhuratë për ditëlindjen

**Dhuratë për ditëlindjen** poezi, me autor Arben Kondi, red. Abaz Veizi. Botuar në Tiranë në vitin 2009 nga "Arbëria". Libri ka 63 faqe. ISBN 9789994350247

Shënime: Letërsia shqipe, poezia.
Shqiptarovrasësi Napoleon Zerva

**Shqiptarovrasësi Napoleon Zerva** roman me autor Arben Kondi, red. Mirela Kondi. Botuar në Tiranë në vitin 2010 nga "Ilar". Libri ka 188 faqe. ISBN 9789995607821

Shënime: Letërsia shqipe, romane.
Publicistikë letrare / Arben Kondi

**Publicistikë letrare** libër me autor Arben Kondi, red. Mirela Kondi. Botuar në Tiranë në vitin 2012 nga "Ilar". Libri ka 229 faqe. ISBN 9789928107404

Shënime: Letërsia shqipe, shkrime, korrespondenca për shtypin, çështja shqiptare, intervista.
Gurra popullore çame : (prozë)

**Gurra popullore çame** (prozë) me autorë Sejdi Kondi, Mirela Kondi, red. Arben Kondi. Botuar në Tiranë në vitin 2013 nga "Ilar". Libri ka 190 faqe. ISBN 9789928107787

Shënime: Folklori shqiptar, aforizma.
Melburni në terr. Misionari i helenizmit

**Melburni në terr. Misionari i helenizmit** novela me autor Arben Kondi, red. Mirela Kondi. Botuar në Tiranë në vitin 2015 nga "Çamëria". Libri ka 222 faqe. ISBN 9789928199591

Shënime: Letërsia shqipe, tregime dhe novela.
Dashuria e Vikit

**Dashuria e Vikit**

Lloji i veprës: Roman

Autori: Arben Kondi

Redaktori: Tanush Kaso

ISBN: 9789928255556

Botuar nga: Ilar

Viti i botimit: 2022

Vendi i botimit: Tiranë

Përmasat: 186 faqe; 21 cm

Zhanri: Letërsia shqipe, romane

Dashuria e Vikit  është një roman i autorit Arben Kondi, botuar në vitin 2022 nga shtëpia botuese Ilar në Tiranë. Vepra i përket letërsisë shqipe dhe trajton tema të dashurisë, marrëdhënieve njerëzore dhe sfidave emocionale. Përmes stilit të tij letrar, autori eksploron thellësinë e ndjenjave dhe pasojat e vendimeve personale në jetë.

Në qendër të romanit qëndron historia e Vikit, një personazh kompleks që përballet me realitete të ndryshme të dashurisë. Përmes narrativës së tij, lexuesi ndjek dilemat, vuajtjet dhe gëzimet që formësojnë jetën e tij dhe marrëdhëniet me njerëzit përreth. Stili i Arben Kondit spikat për qartësinë dhe ndjeshmërinë e përshkrimeve, duke e bërë leximin tërheqës dhe emocionalisht ngjallës.

Romani trajton çështje universale të jetës, si:

* Dashuria dhe humbja,
* Kuptimi i vetes, dhe
* Marrëdhëniet njerëzore në një kontekst modern shqiptar.

Vepra kontribuon në letërsinë bashkëkohore shqipe duke ofruar një perspektivë të freskët mbi realitetin emocional të individit. Duke përdorur një gjuhë të pastër dhe të pasur, Kondi ndërthur elemente të jetës së përditshme me përjetime të thella shpirtërore.

Autor dhe redaktor

Arben Kondi është një autor i njohur në fushën e letërsisë shqipe, i cili ka ndërtuar një reputacion për aftësinë e tij për të shpalosur ndjenjat e personazheve të tij në mënyrë autentike dhe të prekshme.
Tanush Kaso, redaktori i veprës, ka kontribuar në përsosjen e romanit, duke siguruar që çdo aspekt i tekstit të reflektojë cilësinë dhe standardet më të larta letrare.

Pse duhet lexuar?

* Për lexuesit që kërkojnë një histori të ndjerë dhe njerëzore, Dashuria e Vikit është një zgjedhje ideale.
* Për ata që duan të thellohen në mendësinë shqiptare dhe të kuptojnë më mirë marrëdhëniet ndërpersonale në një kontekst kulturor bashkëkohor, ky libër është një udhërrëfyes emocional.

Në tërësi, Dashuria e Vikit është një shtesë e rëndësishme në bibliotekën e letërsisë shqipe, duke ofruar një përvojë të pasur leximi për të gjitha brezat.

## Referime
Albizia aromatike

**Albizia është një** pemë aromatike që rritet në rajonet e buta dhe tropikale, i përket gjinisë Albizia të familjes së bishtajoreve, konsiderohet një pemë me nuanca të dendura dhe me rritje të shpejtë, lartësia e saj varion nga 15-25 metra. Habitati origjinal është juglindor. Azia, India dhe Kina . Ndonjëherë ngatërrohet me pemën e mjekrës (ficus) dhe e do tokën. E lehtë pjellore dhe mund të rritet edhe te të varfërit.
Dionisi i Paramithisë

**Dionisi i Paramithisë**: roman

Autori: Arben Kondi

Redaktor: Mirela Kondi

ISBN: 9789928178039

Vendi i botimit: Tiranë

Botuesi: Ilar

Viti i botimit: 2014

Të dhëna fizike: 224 faqe; 20 cm

Dionisi i Paramithisë  është një roman i shkruar nga autori Arben Kondi dhe i redaktuar nga Mirela Kondi. Ky roman përfaqëson një kontribut të rëndësishëm në letërsinë bashkëkohore shqipe dhe vjen si një shembull i ndërthurjes së tematikave sociale, historike dhe individuale në prozë. Vepra përqendrohet në një rrëfim të pasur artistik dhe emocional, duke sjellë në qendër të saj personazhe të jetës së përditshme dhe sfidat me të cilat ata përballen.

Romani trajton tematika të ndryshme, të cilat mund të përfshijnë:

* Identitetin personal dhe kolektiv, një motiv i rëndësishëm në letërsinë shqipe.
* Realitetin social dhe kulturor të jetës shqiptare, duke theksuar zhvillimet e shoqërisë dhe karakteret që përfaqësojnë këtë ndryshim.
* Historinë dhe kujtesën, nëpërmjet një rrëfimi që mbart elemente të së kaluarës, lidhur me kulturën dhe vendet që përshkruhen në roman.

Arben Kondi shfaq një stil të qartë e të rrjedhshëm, me një gjuhë të pasur dhe të përzgjedhur. Rrëfimi ndërtohet me kujdes nëpërmjet një strukture lineare, duke vendosur ngjarjet në mënyrë të qartë dhe të kuptueshme për lexuesin. Dialogjet, përshkrimet dhe introspeksionet e personazheve janë të realizuara me mjeshtëri, duke i dhënë veprës një dimension të thellë letrar.

Arben Kondi është një autor shqiptar, i njohur për veprat e tij të cilat trajtojnë realitete njerëzore dhe historike. Veprat e tij dallohen për vëmendjen ndaj detajeve, analizën psikologjike të personazheve dhe trajtimin artistik të temave universale dhe kombëtare.

Romani është botuar në vitin 2014 në Tiranë nga shtëpia botuese Ilar, duke sjellë një tjetër vepër me vlerë në fondin e letërsisë shqipe bashkëkohore.

Dionisi i Paramithisë është vlerësuar për mënyrën e trajtimit të temave dhe për stilin e tij të veçantë. Lexuesit dhe kritikët e kanë konsideruar romanin si një vepër të rëndësishme për lexuesit e interesuar për letërsinë shqipe dhe analizën e shoqërisë shqiptare nëpërmjet artit të fjalës.

## Referime
Universiteti i Maltës

**Universiteti i Maltës** është një institucion i arsimit të lartë në Maltë . Ajo ofron diploma bachelor universitare, diploma master pasuniversitare dhe doktoratura pasuniversitare. Është anëtare e Shoqatës së Universiteteve Evropiane, Rrjetit Evropian të Aksesit, Shoqatës së Universiteteve të Komonuelthit, Rrjetit të Utrecht, Rrjetit Santander, Grupit Compostela, Shoqatës Evropiane për Mësimin Universitar gjatë gjithë jetës (EUCEN) dhe Programit Ndërkombëtar të Shkëmbimit të Studentëve (ISEP). ). 

Në post-nominale emri i universitetit është shkurtuar si *Melit* ; një formë e shkurtuar e *Melita* (një formë e latinizuar e greqishtes *Μελίτη* ).

## Historia 
Pararendësi i Universitetit të Maltës ishte *Collegium Melitense*, një kolegj jezuit i cili u krijua më 12 nëntor 1592.  Kjo fillimisht ishte vendosur në një shtëpi të vjetër në Valetta, 

Jezuitët u dëbuan nga Malta në 1768, dhe megjithëse prona e tyre u mor nga Thesari i Urdhrit të Shën Gjonit, kolegji mbeti i hapur dhe profesorët mbajtën postet e tyre.  Universiteti u pezullua shkurtimisht gjatë magjistraturës së Francisco Ximénez de Tejada në vitet 1770, por ai u rikonstituua nga pasardhësi i tij Emmanuel de Rohan-Polduc në 1779. 

Administrata e riemëroi universitetin për semestrin e vjeshtës 2017 me një version të stilizuar të logos që hoqi moton latine *Ut Fructificemus Deo* ("Ne duhet t'i japim fryte Zotit") për përdorim të përditshëm dhe e mbajti atë në një version që do të përdoret në kontekstet ceremoniale; disa fakultete kundërshtuan heqjen e motos. 

Malta University Holding Company Ltd (MUHC) mishëron interesat tregtare të Universitetit të Maltës. Kompanitë e përfshira në Kompaninë Holding shërbejnë si ndërfaqe tregtare midis Universitetit të Maltës dhe komunitetit të biznesit, duke ndërmjetësuar burimet dhe asetet e universitetit për të ofruar vlerë të shtuar përmes aktivitetit tregtar. 

Kompanitë brenda grupit janë:

* Transmetimi i Universitetit të Maltës 
* Malta University Consulting Ltd 
* Shërbimet laboratorike të Universitetit të Maltës 
* Shkolla e Gjuhëve në Universitetin e Maltës 
* Botimet e Universitetit të Maltës 
* Rezidenca e Universitetit të Maltës 
* Sporti dhe koha e lirë e Universitetit të Maltës  
* Hotel Kappara 

## Shih edhe 
* Malta
* Valeta

## Referime
Mëhalla e Muhaxhirëve : roman

**Mëhalla e Muhaxhirëve** roman me autor Arben Kondi, red. Mirela Kondi. Botuar në Tiranë në vitin 2013 nga "Ilar". Libri ka 190 faqe. ISBN 9789928107800

Shënime: Letërsia shqipe, romane.
Dita Botërore e Studentëve

**Dita Botërore e Studentëve** festohet më 15 tetor, kur është ditëlindja e Presidentit të 11-të të Indisë, A. P. J. Abdul Kalam. 

Edhe pse e quajtur "Dita Botërore e Studentëve", kjo ditë nuk ka asnjë njohje jashtë Indisë.  Është një keqkuptim i zakonshëm në Indi që kjo ditë është caktuar nga Kombet e Bashkuara, por Rajiv Chandran, Qendra e Informacionit të OKB-së për Indinë dhe Zyrtari Kombëtar i Informacionit të Butanit, i tha një media kombëtare se Kombet e Bashkuara nuk kishin bërë një deklaratë të tillë.  15 tetori është shpallur Dita Ndërkombëtare e Grave Rurale në faqen zyrtare të Kombeve të Bashkuara.  Nëse Kombet e Bashkuara do të bëjnë një njoftim zyrtar në një ditë të caktuar, ai duhet t'i kërkohet Asamblesë së Përgjithshme nga një shtet anëtar dhe më pas të diskutohet dhe votohet. 

## Shih edhe 
* India
* Studenti
* Abdul Kalam
* Dita Ndërkombëtare e Studentëve

## Referime
Abdul Kalam

parapamje|Portreti zyrtar
**Abdul Kalam** ose emri i plotë i tij **Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam** 15 tetor 193127 korrik 2015) ishte një shkencëtar indian i hapësirës ajrore dhe burrë shteti që shërbeu si presidenti i 11-të i Indisë nga 2002 deri në 2007. Ai lindi dhe u rrit në Rameswaram, Tamil Nadu dhe studioi fizikë dhe inxhinieri të hapësirës ajrore . Ai i kaloi katër dekadat e ardhshme si shkencëtar dhe administrator i shkencës, kryesisht në Organizatën e Kërkimit dhe Zhvillimit të Mbrojtjes (DRDO) dhe Organizatës Indiane të Kërkimit Hapësinor (ISRO) dhe ishte ngushtë i përfshirë në programin civil të hapësirës së Indisë dhe përpjekjet për zhvillimin e raketave ushtarake. Kështu, ai u bë i njohur si ***Njeriu i Raketave të Indisë*** për punën e tij në zhvillimin e teknologjisë së raketave balistike dhe mjeteve lëshuese. Ai gjithashtu luajti një rol kryesor organizativ, teknik dhe politik në testet bërthamore të Indisë *Pokhran-II* në 1998, i pari që nga testi origjinal bërthamor nga India në 1974.

Abdul Kalam u zgjodh si presidenti i 11-të i Indisë në 2002 me mbështetjen e Partisë Bharatiya Janata në pushtet dhe Kongresit Kombëtar Indian të atëhershëm opozitës. I referuar gjerësisht si " **Presidenti i Popullit** ", ai u kthye në jetën e tij civile të arsimit, shkrimit dhe shërbimit publik pas një mandati të vetëm. Ai ishte një marrës i disa çmimeve prestigjioze, duke përfshirë Bharat Ratna, nderi më i lartë civil i Indisë.

Ndërsa mbante një leksion në Institutin Indian të Menaxhimit Shillong, Kalam u rrëzua dhe vdiq nga një arrest i dukshëm kardiak më 27 korrik 2015, në moshën 83 vjeçare. Mijëra, duke përfshirë personalitete të nivelit kombëtar, morën pjesë në ceremoninë mortore të mbajtur në qytetin e tij të lindjes, Rameswaram, ku u varros me nderime të plota shtetërore.

## Shih edhe 
* India
* Nju-Delhi
* Mahatma Gandi
* Xhavaharlal Nehru

## Lidhjet e jashtme 
* Faqja zyrtare e internetit 
* Faqja e internetit e Dr. APJ Abdul Kalam gjatë mandatit të tij si President i Indisë, i organizuar nga Qendra Kombëtare e Informatikës
*   

## Referime
Anton Berishaj (1954)

**Anton Berishaj** (1954, Tuzi, Mali i Zi) është sociolog, profesor universitar dhe akademik shqiptar nga Malësia e Madhe.  

## Biografia 
Anton Kolë Berishaj lindi në Priften të Malësisë, Tuz, në Mal të Zi.  

## Publikimet 
Anton Berishaj është autor i disa librave studimore dhe monografive: 
* "Shndërrimi i etnisë" (1998), 
* "Në një cep të Ilirisë. Monografia e shqiptarëve në Mal të Zi". (Visconsin, SHBA, 2007), 
* "Filantropia në Kosovë" (2010), 
* "Religjioni dhe politika në Kosovë" (2014), 
* "Shoqëria pa shtet, studim socioantropologjik" (2014). 

Anton Berishaj është bashkautor i dy librave shkollorë për sociologji dhe i një numri të teksteve shkencore të botuar në revista shkencore brenda dhe jashtë vendit.

## Shih edhe 
* Universiteti i Prishtinës

## Referime
Anton Berishaj

**Anton Berishaj** është emër personal që mund ti referohet këtyre personaliteteve:
* Anton Berishaj (1954) sociolog, profesor universitar dhe akademik nga Komuna e Tuzit
* Anton Berishaj (1965) studiues i letërsisë dhe profesor universitar nga Podgorica
Profesor asistent

**Profesor asistent** është një gradë akademike pak më poshtë gradës së një profesori të asociuar që përdoret në universitete ose kolegje, kryesisht në Shtetet e Bashkuara, Kanada dhe Japoni .

## Vështrim i përgjithashëm 
Ky pozicion në përgjithësi merret pas marrjes së një diplome doktorature dhe përgjithësisht pas disa vitesh të mbajtjes së një ose më shumë pozicioneve të studiuesve postdoktoralë .     Është nën pozicionin e profesorit të asociuar në shumicën e universiteteve dhe është e barabartë me gradën e pedagogut në shumicën e universiteteve të Commonwealth. Në Shtetet e Bashkuara, profesori asistent është shpesh pozicioni i parë që mbahet në një pistë qëndrimi, megjithëse mund të jetë gjithashtu një pozicion jo-trajtimi. Një sekuencë tipike e profesoratit është profesor asistent, profesor i asociuar dhe profesor i rregullt. Pas shtatë vjetësh, nëse janë të suksesshëm, profesorët asistent mund të marrin mandatin dhe gjithashtu të promovohen në profesor të asociuar.  

Ekziston një kërkesë e madhe për pozicione vakante asistent profesorësh, shpesh me qindra aplikantë. Më pak se 20% e të diplomuarve të doktoraturës kalojnë në pozicionin e asistentit të profesorit pas diplomimit. 

## Krahasimi 
Tabela paraqet një pasqyrë të gjerë të sistemeve kryesore tradicionale, por ka universitete që përdorin një kombinim të këtyre sistemeve ose titujve të tjerë. Disa universitete në vendet e Commonwealth kanë miratuar gjithashtu plotësisht sistemin e Amerikës së Veriut në vend të sistemit të Commonwealth.

## Shih edhe 
* Universiteti
* Arsimi i lartë
* Profesor i asociuar

## Referime
Profesor emeritus

**Profesor emeritus** / Professor emeritus / (latinisht për mësues në pension), është një titull që u jepet dhe regjistrohet me titullin zyrtar mësimdhënësve të universitetit ( profesorë ) në pension. Procedura për shpalljen e titullit profesor emeritus rregullohet me rregullore ose rregullore të nxjerra nga Universiteti. Procedura përfshin daljen në pension, disa vite punë të dalluar në mësimdhënie në nniversitet dhe në titullin profesor ordinar, kontribut të jashtëzakonshëm shkencor, aplikim për emërim nga fakulteti, raport pozitiv nga komisioni përkatës dhe miratimi nga Senati i Universitetit . Profesori emeritus ka mundësi të angazhohet edhe pas daljes në pension dhe të kryejë një pjesë të punës së profesorit (pjesë e mësimdhënies, punë në komisionet e mbrojtjes së disertacionit) në universitet, mbi të gjitha në ato vende ku mungon mësimi adekuat. stafit. 

## Vështrim 
Profesori emeritus si një titull nderi i jepet një profesori pas pensionimit, për të njohur kontributet e tij ose të saj në universitet dhe në fushën akademike. Ky titull zakonisht u akordohet profesorëve që kanë dhënë një kontribut të rëndësishëm në mësimdhënie, kërkim dhe shërbime të tjera në institucionet ku kanë punuar për një kohë të gjatë. Profesori emeritus nuk është më një anëtar aktiv i fakultetit, por mban lidhje simbolike dhe shpesh vazhdon të jetë i përfshirë në aktivitete akademike.

Ja disa aspekte kyçe të titullit emeritus:

1. Nderim për kontributet e gjata dhe të rëndësishme: Ky titull shërben si një shenjë respekti dhe mirënjohjeje për vite të tëra shërbimi dhe për kontributin e dukshëm në institucionin akademik dhe në fushën përkatëse. Profesorët që marrin këtë titull zakonisht kanë arritur nivelin më të lartë akademik dhe kanë qenë të përkushtuar në përmirësimin e edukimit, kërkimeve dhe jetës akademike në universitet.

2. Pjesëmarrje në jetën akademike: Ndërsa nuk janë më të angazhuar plotësisht si më parë, profesorët emeritus shpesh mbajnë privilegje akademike, si qasje në bibliotekë, email universitar, pjesëmarrje në evente akademike, dhe ndonjëherë mund të vazhdojnë me mbikëqyrje studentore ose hulumtime të pavarura. Disa mund të kenë edhe zyrë ose akses në burime të tjera në universitet.

3. Roli si këshilltar dhe mentor: Shpesh profesorët emeritus shërbejnë si këshilltarë ose mentorë për kolegët më të rinj dhe studentët, duke ndarë përvojën e tyre dhe duke kontribuar me dijet e tyre të thelluara, edhe pse në mënyrë joformale.

4. Mundësitë për kërkime: Në disa raste, profesorët emeritus mund të vazhdojnë kërkimet e tyre dhe të marrin pjesë në projekte akademike. Kjo përfshin botimin e librave, artikujve shkencorë dhe studimeve të ndryshme, duke mbajtur gjallë aktivitetin e tyre akademik pas daljes në pension.

Në universitetet anglosaksone, ky titull njihet gjithashtu si Professor Emeritus (për meshkuj) ose Professor Emerita (për femra), dhe shpesh i jepet në mënyrë të nderuar për të njohur një karrierë të gjatë dhe të suksesshme akademike.

## Shih edhe 
* Docenti
* Ligjëruesi
* Profesori ordinar
* Profesor asistent
* Profesor i asociuar
Masar Kodra

**Masar Kodra** (1932 - 2004) është historian shqiptar nga Republika e Maqedonisë Veriore, specialist i historisë së shqiptarëve në Maqedoni.

## Biografia 
Masar Kodra lindi në vitin 1932 në qytetin e Maqedonisë Perëndimore, Dibër, (Jugosllavi.) U diplomua në vitin 1955 në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Shkupit në grupin e historisë. Doktoraturën e ka mbrojtur në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Zagrebit me temën “Kombësia shqiptare në Maqedoni në luftën nacionalçlirimtare” ( *Albanska nacionalnost u Makedonia u narodnooslobodilačkoj borbi* ) në vitin 1974. Punoi si asistent dhe asistent hulumtues në Institutin e Historisë Kombëtare në Shkup nga 1 janari 1967 deri më 1 korrik 1975 dhe më pas ishte ligjërues në Departamentin e Historisë në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Prishtinës . Pas hapjes së Universitetit të Tetovës më 16 shkurt 1995, ishte dekan i Fakultetit Filozofik. 

## Publikimet 
Kodra është autor i mbi 30 punimeve shkencore për historinë moderne të shqiptarëve në Republikën e Maqedonisë Veriore.

* *Një përvjetor i rëndësishëm - 25 vjet nga formimi i KPM-së*, "Siguria", VIII, 1, Shkup, 1968, 20-24;
* *Bashkëpunimi i popullit shqiptar dhe maqedonas gjatë Frontit Nacionalçlirimtar (1941-1944* ), "11 Tetori", Shkup, 1972, 76-82;
* *Pjesëmarrja e shtetasve shqiptarë në zgjerimin e viseve të lira në Maqedoni, "Tritoret e lira në Maqedoni 1943"*, Shkup, 1975, 137–154;
* *Partia Komuniste e Maqedonisë dhe Kombësitë (1919-1945)*, "Themelimi dhe zhvillimi i Partisë Komuniste të Maqedonisë", vëll. e dyta, Shkup, 1980, 983–1010.

## Shih edhe 
* Arsimi në Maqedoninë e Veriut
* Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut

## Referime
Anton Berishaj (1965)

**Anton Berishaj** (1965) është poet, prozator, kritik i letërsisë, përkthyes dhe profesor universitar.  

## Biografia 
Anton Berishaj u lind në vitin 1965 në Podgoricë. Arsimin fillor e kreu në vendlindje, arsimin e mesëm në Tuz ndërsa studimet për letërsi në Fakultetin Filologjik të Universitetit të Prishtinës. Është profesor i letërsisë së vjetër shqipe, teorisë së vargut, prozës bashkëkohore shqipe dhe i historisë komparative të letërsisë shqipe në Fakultetin e Filologjisë të Universitetit të Prishtinës. Për një kohë ka qenë sekretar shkencor i Seminarit Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare. Në fokus të studimeve të tij letrare janë letërsia mesjetare shqiptare dhe letërsia e barokut, por edhe letërsia moderniste dhe neoavangarde. 

## Publikimet 
* Lule mëngjesi (Podgoricë 1986)
* Retorika dhe letrarësia (Prishtinë 2005) 
* Letërsia performative (Prishtinë 2010),
* Fenomenologjia e vdekjes (Podgoricë 2019)

## Referime
Arta Basha Jakupi

**Arta Basha-Jakupi** (mbieemri i lindjes Jakupi (21. Dhjetor 1979, Prishtinë) është ligjëruese në Universitetin e Prishtinës për arkitekturë dhe urbanistik. Ajo është prorektore për marrëdhënie ndërkombëtare në Universitetin e Prishtinës që nga nëntori i vitit 2022. 

## Biografia 
Arta Jakupi ka diplomuar në Fakultetin e Ndërtimtarisë dhe Arkitekturës në Universitetin e Prishtinës, Kosovë. Pasuan praktika të shumta me grante nga organizata të njohura. Për shembull, kërkimi mbi zhvillimin e kurrikulës në vizualizim në Universitetin e Bolonjës në Itali me ndihmën e Erasmus plus, Natyra në arkitekturë në Japoni (Tokio, Kyoto, Osaka, Nara) me ndihmën e Fondacionit Japoni, Menaxhimi i Konflikteve dhe Zhvillimi Urban në Komunitetet Multietnike në Budapest, me ndihmën e Fondacionit SOROS, urbanizmi në Bauhaus Kolleg në Dessau dhe studimet e doktoraturës në Universitetin Bauhaus të Weimar me ndihmën e grantit Madeline Albright dhe grantit të Universitetit të Prishtinës.

Në vitin 2007 ajo përfundoi studimet e saj pasuniversitare në Bauhaus Dessau, ku projekti i saj përfundimtar *Green Zero* mbi urbanizmin pas konfliktit u zgjodh ndër tre projektet kryesore për një botim të veçantë. Ajo mori doktoraturën e saj në 2012 nga Bauhaus-Universität Weimar në Weimar . Disertacioni i saj mbi ndikimin e organizatave ndërkombëtare në zhvillimin urban pas konfliktit u vlerësua *me lavdi* . 

Gjithashtu në vitin 2007, Jakupi filloi si asistent i ri mësimdhënës në Fakultetin e Arkitekturës, Universiteti i Prishtinës, dhe nga viti 2010 deri në vitin 2017 mori drejtimin e Departamentit të Përfaqësimit Vizual dhe Arkitekturor. Ajo vazhdon të punojë si profesoreshë dhe koordinatore e zhvillimit akademik në Fakultetin e Inxhinierisë së Ndërtimit (FCEA-UP) në Prishtinë. Vizitat studimore e çuan Jakupin në Universitetin Teknik të Vjenës në vitin 2015 dhe në Institutin e Teknologjisë të Massachusetts (MIT) në 2017-2018.

Me zgjedhjen e profesor Qerim Qerimit rektor i Universitetit Hasan Prishtina, Basha-Jakupi u zgjodh prorektor për marrëdhënie ndërkombëtare.

## Publikimet 
* *Efekti i dizajnit të arkitekturës si komponent jo-dixhital në zhvillimin e industrisë dixhitale—studim rasti - Fabrika e tullave në Prishtinë*, Kosovë 2022
* *Rindërtimi i modelit urban: Transformimi i kuptimit të hapësirës arkitekturore përmes individualitetit dhe përkatësisë* Prishtinë 2021
* *Prezenca e Komunitetit Ndërkombëtar në Zhvillimin Urban pas Konfliktit* : Efekti i Prezencës së Komunitetit Ndërkombëtar në Zhvillimin Urban të Rastit të Qytetit Post-Konflikt-Prishtinë/Kosovë, Saarbrücken 2013
* *Efekti i pranisë së komunitetit ndërkombëtar në zhvillimin urban të qytetit pas konfliktit Studim rasti* : Weimar 2013 https://d-nb.info/1115807315

## Lidhjet e jashtme 
* Uebfaqja e Universitetit të Prishtinës 
* Arta Basha Jakupi në Google Scholar
* Arta Basha Jakupi në Researchgate
* Arta Jakupi në HEP Frontiers Online 
* Natyra në Arkitekturë - Arkitektura e Japonisë, Mësime për Kosovën Arta Jakupi

## Referime
Vdekja e Zezë

**Murtaja**, **Vdekja e Zezë** apo **Vdekshmëria e Madhe** ishte një pandemi e murtajës bubonike që ndodhi në Euroazinë Perëndimore dhe Afrikën e Veriut nga viti 1346 deri në 1353. Është pandemia më fatale e regjistruar në historinë njerëzore, duke shkaktuar vdekjen e 75-200 milionë njerëzve, duke arritur kulmin në Evropë nga viti 1347 deri në 1351. Murtaja bubonike shkaktohet nga bakteri *Yersinia pestis* i përhapur nga pleshtat, por gjatë vdekjes së zezë ajo ndoshta mori edhe një formë dytësore, e përhapur nga kontakti njeri me person nëpërmjet aerosoleve. duke shkaktuar murtajë pneumonike.

Murtaja ishte fillimi i pandemisë së dytë të murtajës. Murtaja krijoi trazira fetare, sociale dhe ekonomike, me efekte të thella në rrjedhën e historisë evropiane.

Origjina e Vdekjes së Zezë është e diskutueshme. Analiza gjenetike tregon evolucionin e *Yersinia pestis* në malet Tian Shan në kufirin midis Kirgistanit dhe Kinës 2600 vjet më parë. Origjina e menjëhershme territoriale e Vdekjes së Zezë dhe shpërthimit të saj mbetet e paqartë me disa që tregojnë drejt Azisë Qendrore, Kinës, Lindjes së Mesme dhe Evropës. Pandemia thuhet se u prezantua për herë të parë në Evropë gjatë rrethimit të portit tregtar gjenovez të Kaffa në Krime nga ushtria e Hordhisë së Artë të Jani Beg në vitin 1347. Nga Krimea, ka shumë të ngjarë që ajo të ishte bartur nga pleshtat që jetonin në minjtë e zinj që udhëtonin në anijet gjenoveze, duke u përhapur nëpër pellgun e Mesdheut dhe duke arritur në Afrikën e Veriut, Azinë Perëndimore dhe pjesën tjetër të Evropës nëpërmjet Konstandinopojës, Siçilisë dhe Gadishullit Italian. Ka prova që sapo doli në breg, Vdekja e Zezë u përhap kryesisht nga personi në person si murtaja pneumonike, duke shpjeguar kështu përhapjen e shpejtë të epidemisë në brendësi, e cila ishte më e shpejtë se sa do të pritej nëse vektori kryesor ishin pleshtat e minjve që shkaktonin murtaja bubonike. Në vitin 2022, u zbulua se kishte një rritje të papritur të vdekjeve në atë që sot është Kirgistani nga Vdekja e Zezë në fund të viteve 1330; kur kombinohet me provat gjenetike, kjo nënkupton se përhapja fillestare mund të mos ketë qenë për shkak të pushtimeve mongole në shekullin e 14-të, siç u spekulua më parë.

Murtaja ishte fatkeqësia e dytë e madhe natyrore që goditi Evropën gjatë Mesjetës së Vonë (e para ishte Uria e Madhe e 1315-1317) dhe vlerësohet të ketë vrarë 30 për qind deri në 60 për qind të popullsisë evropiane, si dhe përafërsisht 33 për qind e popullsisë së Lindjes së Mesme. Murtaja mund të ketë reduktuar popullsinë botërore nga shek. 475 milionë deri në 350-375 milionë në shekullin e 14-të. Pati shpërthime të mëtejshme gjatë mesjetës së vonë dhe, me faktorë të tjerë kontribues (kriza e mesjetës së vonë), popullsia evropiane nuk e rifitoi nivelin e saj aktual nga shekulli i 14-të deri në shekullin e 16-të. Shpërthimet e murtajës u përsëritën në mbarë botën deri në fillim të shekullit të 19-të.

## Shiko edhe 
* Murtaja (sëmundje)
* Historia e murtajës
* Murtaja bubonike
* Murtaja pneumonike
* Vaksina e murtajës

## Referime