Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Jordanisë

**Shqipëria** dhe **Jordania** kanë vendosur marrëdhënie diplomatike më 18 maj 1987. Marrëdhëniet e Shqipërisë me Jordaninë mbulohen nga konsullata e Shqipërisë në Aman, Jordani, ndërsa marrëdhëniet me Jordanisë me Shqipërinë mbulohen nga ambasada e Jordanisë në Athinë, Greqi.

## Marrëdhëniet politike 
Që nga formimi i marrëdhënieve diplomatike, delegatë nga të dy vendet kanë zhvilluar takime, mbledhje, samite e konferenca të përbashkëta me qëllim forcimin e thellimin e marrëdhënieve politike, ekonomike e kulturore me njëri tjetrin dhe forcimin e thellimin e bashkëpunimit me njëri tjetrin në organizatat ku të dy vendet bëjnë pjesë. Më 28 korrik 2012, një delegacion parlamentar nga Jordania vizitoi Shqipërinë. Në takim, pala jordaneze u takua me Presidentin e Shqipërisë, Kryeministrin e Shqipërisë dhe zyrtarë të lartë të shtetit. Në takim u diskutua për forcimin e lidhjeve të Shqipërisë me Jordaninë. Më 12 maj 2015, në një vizitë zyrtare në Shqipëri, mbreti i Jordanisë Abdullah zhvilloi bisedime në Tiranë me Presidentin e Shqipërisë Bujar Nishani gjatë të cilave ata diskutuan marrëdhëniet dypalëshe dhe çështje rajonale me interes të ndërsjellë. Të dy udhëheqësit shqyrtuan mundësitë e disponueshme nga të cilat mund të përfitojnë të dy vendet dhe mjetet për të zhvilluar lidhje në një mënyrë që i shërben interesave të të dy vendeve dhe popujve, veçanërisht në fushat ekonomike, ku Jordania gëzon avantazhe konkurruese dhe investimi. Në takim, mbreti Abdullah II i Jordanisë u zotua të ftojë investitorë jordanezë në Shqipëri për të bërë investime në fushën e ekonomisë dhe turizmit si dhe për të bërë biznes. Më 14 shtator 2015, në një tjetër vizitë zyrtare në Shqipëri, mbreti Abdullah u takua në Pallatin Al Husseiniya me Ministrin e Jashtëm të Shqipërisë, Ditmir Bushati, i cili i përcolli mbretit përshëndetjet e Presidentit të Shqipërisë, Bujar Nishani. Mbreti Abdullah shprehu gatishmërinë e Jordanisë për të krijuar lidhje më të ngushta me Shqipërinë dhe për të përfituar nga rezultati i një vizite mbretërore në Shqipëri në fillim të atij viti, e cila përfshinte bisedime me Presidentin e Shqipërisë dhe zyrtarë të lartë që synonin forcimin e lidhjeve dypalëshe në interes të të dy popujve. Mbreti dhe ministri i jashtëm i Shqipërisë theksuan nevojën për të zgjeruar lidhjet dypalëshe dhe për të përfituar nga mundësitë e disponueshme në të dy vendet për të rritur lidhjet tregtare dhe ekonomike midis dy vendeve. Lidhur me zhvillimet rajonale, të dy palët diskutuan mënyrat e trajtimit të krizave aktuale në një numër vendesh, kryesisht në Siri, Irak dhe Libi, dhe theksuan nevojën për të arritur zgjidhje gjithëpërfshirëse dhe politike që garantojnë sigurinë dhe stabilitetin për popujt e rajonit. Më 27 gusht 2019, Ministri në Detyrë për Evropën dhe Punët e Jashtme, Gent Cakaj, zhvilloi një vizitë pune në Jordani, ku u prit në një takim nga Ministri i Punëve të Jashtme i Mbretërisë së Jordanisë, Ayman Al Safadi. Fokusi i takimit ishin marrëdhëniet dypalëshe, kryesimi i Grupit të Kontaktit Mesdhetar të OSBE-së nga Shqipëria, si dhe prioritetet e Kryesisë Shqiptare të OSBE-së në vitin 2020. Gjatë takimit, Ministri Cakaj u përqendrua në kryesimin e Grupit të Kontaktit Mesdhetar të OSBE-së, duke shprehur angazhimin e plotë të Shqipërisë për të ndërmarrë këtë iniciativë. Në këtë kontekst, ministri në detyrë, Cakaj, u përqendrua në avancimin e dialogut me vendet partnere në fusha me interes të përbashkët, ku OSBE-ja sjell vlerë të shtuar për çështje të tilla si: sfidat e sigurisë, forcimi i rolit të të rinjve në shoqëri dhe rritja e bashkëpunimit ekonomik. Ministri në Detyrë Cakaj e informoi Ministrin Al Safadi rreth zhvillimit të Konferencës Mesdhetare, e cila u organizua në Tiranë më 24-25 tetor 2019 dhe rëndësisë së temave që u trajtuan. Më tej, të dy bashkëbiseduesit u përqendruan në kryesinë e OSBE-së nga ana e Shqipërisë, si një nga prioritetet kryesore të Shqipërisë gjatë gjithë vitit 2020. Ministri Cakaj e siguroi homologun e tij Al Safadi se Shqipëria do të inkurajojë frymën e bashkëpunimit dhe konsensusit në vendimmarrje dhe siguroi se përpjekjet për zgjidhjen e konflikteve dhe parandalimin e tyre do të jenë në krye të axhendës së Shqipërisë. Gjithashtu, ministri në detyrë, Cakaj, theksoi se Shqipëria do të promovojë luftën kundër ekstremizmit të dhunshëm, radikalizmit dhe terrorizmit, fuqizimin e grave dhe luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar. Nga ana e tij, Ministri i Punëve të Jashtme i Mbretërisë së Jordanisë, Ayman Al Safadi, nënvizoi se Jordania kërkon bashkëpunim dhe angazhim të vazhdueshëm me OSBE-në përmes aktiviteteve në kuadër të Partneritetit Mesdhetar, shkëmbimit të ndërsjellë, praktikave të mira dhe ndërtimit të kapaciteteve për sfidat aktuale. Në këtë kontekst, u vlerësua Konferenca Mesdhetare, e cila u organizua në Tiranë më 24-25 tetor 2019. Nën kryesinë shqiptare për vitin 2019 të Grupit të Kontaktit me Partnerët Mesdhetarë të OSBE-së, Jordania vazhdoi të ketë një rol shumë aktiv, me kontribute konkrete, në çështje të tilla si kthimi i luftëtarëve të huaj (LtF), dialogu ndërfetar, etj. Gjithashtu, Al Safadi Jordan vlerësoi pozitivisht rolin dhe përpjekjet e Kryesisë Shqiptare të Grupit të Kontaktit për të konsoliduar më tej dialogun dhe bashkëpunimin midis shteteve pjesëmarrëse të OSBE-së dhe Shteteve Partnere Mesdhetare. Ministri Al Safadi garantoi angazhimin e tij për të përfaqësuar Jordaninë në këtë konferencë. Në këtë kontekst, ministrat shprehën angazhimin e tyre të plotë për të nxitur bashkëpunimin ekonomik mes dy vendeve, me qëllim që të përfitojnë sa më shumë nga potenciali real që ekziston për rritjen e shkëmbimeve tregtare, nxitjen e investimeve, apo forcimin e bashkëpunimit ekonomik. Më 20 shtator 2023, mbreti Abdullah zhvilloi një sërë takimesh të ndara me një numër krerësh shtetesh që morën pjesë në Sesionin e 78-të të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara. Mbreti Abdullah u takua me Presidentin e Shqipërisë Bajram Begaj, Presidentin e Republikës Çeke Petr Pavel, Presidentin e Maqedonisë së Veriut Stevo Pendarovsk, Presidenten e Ganës Nana Akufo-Addo dhe Presidentin e Nigerisë Bola Tinubu. Sipas një deklarate të oborrit mbretëror, takimet, në të cilat morën pjesë Lartësitë e Tyre Mbretërore Princi i Kurorës Al Hussein bin Abdullah II dhe Princi Hashem bin Abdullah II, trajtuan marrëdhëniet midis Jordanisë dhe secilit prej këtyre vendeve, si dhe mjetet për të rritur bashkëpunimin në fusha të ndryshme dhe koordinimin për t'u përballur me sfidat globale, veçanërisht ndryshimet klimatike, përveç pasigurisë ushqimore dhe energjetike. Diskutimet u prekën gjithashtu mbi zhvillimet rajonale dhe ndërkombëtare dhe rëndësinë e ruajtjes së koordinimit midis të gjitha vendeve për të rritur sigurinë dhe stabilitetin ndërkombëtar, me Madhërinë e Tij që përsëriti nevojën për të vazhduar përpjekjet në luftën kundër terrorizmit brenda një qasje holistike. Zëvendëskryeministri dhe Ministri i Jashtëm Ayman Safadi dhe Drejtori i Zyrës së Madhërisë së Tij Jafar Hassan morën pjesë në takime. Më 2 qershor 2024, Ambasadori i Shqipërisë në Egjipt, Sami Shiba i dorëzoi Kredencialet e tij Madhërisë së Tij, Mbretit Abdullah II, si Ambasador i Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë i Republikës së Shqipërisë në Mbretërinë Hashemite të Jordanisë, jo-rezident, gjatë një ceremonie në Pallatin Basman, Aman, Jordani. Në ceremoni morën pjesë Drejtori i Oborrit Mbretëror Yousef Issaëi dhe Zëvendëskryeministri dhe Ministri i Jashtëm Ayman Safadi. Në takim, pas prezantimit të letrave, u diskutua forcimi i marrëdhënieve midis dy vendeve, si dhe çështje të ndryshme me interes të përbashkët, etj. Më 1 prill 2025, gjatë një bisede telefonike me kryeministrin e Shqipërisë Edi Rama, Mbreti Abdullah II i Jordanisë diskutoi zhvillimet kryesore në rajon. Ata diskutuan gjithashtu marrëdhëniet dypalëshe dhe mënyrat për të përforcuar bashkëpunimin. Mbreti Abdullah II theksoi rëndësinë e intensifikimit të përpjekjeve globale për të ndaluar menjëherë sulmet izraelite në Rripin e Gazës, për të rivendosur armëpushimin në të gjitha fazat e tij dhe për të rifilluar shpërndarjen e ndihmës humanitare. Ai përsëriti se rajoni nuk do të gëzojë paqe dhe stabilitet nëse nuk gjendet një zgjidhje e drejtë për kauzën palestineze, bazuar në zgjidhjen me dy shtete që përmbush të gjitha të drejtat legjitime të palestinezëve. Më 24 prill 2025, ambasadori i Jordanisë Zuheir Nsour i dorëzoi kredencialet e tij Presidentit të Shqipërisë Bajram Begaj si ambasador i jashtëzakonshëm, fuqiplotë, i akredituar dhe jorezident i Jordanisë në Shqipëri. Ceremonia u zhvillua në Pallatin Presidencial në Tiranë. Nsour i përcolli përshëndetjet e Madhërisë së Tij Mbretit Abdullah Presidentit Begaj, së bashku me urimet e tij për përparim dhe prosperitet të vazhdueshëm për popullin shqiptar. Presidenti Begaj i kërkoi Nsour të përcillte përshëndetjet dhe vlerësimin e tij Mbretit Abdullah, duke vlerësuar politikat e mençura të Madhërisë së Tij dhe marrëdhëniet "e shquara" midis dy vendeve. Ai gjithashtu shprehu interesin e qeverisë shqiptare për të nxitur dhe zgjeruar lidhjet dypalëshe dhe i uroi Mbretërisë dhe popullit jordanez përparim dhe prosperitet të vazhdueshëm. Zëvendësministri i punëve të jashtme i Shqipërisë, shefi i zyrës presidenciale, drejtori i protokollit në Ministrinë e Punëve të Jashtme dhe zyrtarë të tjerë morën pjesë në ceremoninë e dorëzimit të kredencialeve. Më 2 maj 2025, mbreti Abdullah II i Jordanisë vizitoi sërish Shqipërinë, me ftesë të Presidentit të Shqipërisë Bajram Begaj. Gjatë qëndrimit të tij, ai u takua me Presidentin Begaj dhe Kryeministrin Edi Rama, i cili e përshkroi monarkun jordanez si "një mik të vlefshëm". Pse është e rëndësishme kjo vizitë: Vizita forcon profilin diplomatik të Shqipërisë dhe thellon lidhjet me një partner kyç të Lindjes së Mesme. Më së shumti, Mbreti Abdullah shprehu mbështetje për njohjen ndërkombëtare të Kosovës - një pikë kritike për politikën e jashtme të Shqipërisë. Konteksti: Presidenti Begaj dhe Mbreti Abdullah diskutuan një axhendë të gjerë, duke përfshirë dialogun politik, zgjerimin e tregtisë, investimet dhe bashkëpunimin shumëpalësh. Vëmendje e veçantë iu kushtua rolit që Jordania mund të luajë në lobimin për njohjen e Kosovës në skenën globale. Udhëheqësit gjithashtu përsëritën një angazhim të përbashkët për paqen në Lindjen e Mesme. Të dy vendet mbështesin një zgjidhje me dy shtete si e vetmja rrugë drejt një zgjidhjeje të drejtë dhe të qëndrueshme të konfliktit izraelito-palestinez. Të dy krerët e shteteve theksuan potencialin për bashkëpunim më të thellë ekonomik - veçanërisht në turizëm, kulturë dhe tregti. Presidenti Begaj tha se Shqipëria është gati të krijojë një kuadër të plotë ligjor për të tërhequr investime jordaneze dhe për të lehtësuar biznesin. Qëllimi, siç ranë dakord të dy udhëheqësit, është rritja e turizmit dypalësh dhe shkëmbimit tregtar, duke përfituar nga tërheqja në rritje e Shqipërisë si një destinacion mesdhetar. Roli i Jordanisë në Mesdhe: Jordania luan një rol delikat në gjeopolitikën rajonale. Megjithëse mban një marrëveshje paqeje dhe lidhje sigurie me Izraelin, duke përfshirë një pakt mbrojtjeje të vitit 2021 me SHBA-në, ajo gjithashtu ka lidhje të forta kulturore dhe demografike me Palestinën. Në prill, Jordania thuhet se luajti një rol kyç në kapjen e raketave iraniane të drejtuara ndaj Izraelit, një veprim që shkaktoi polemika në vend. Megjithatë, qëndrimi i Mbretit Abdullah mbetet i qëndrueshëm: diplomaci dhe ekuilibër mbi përshkallëzimin. Një vizitë kthimi në Tiranë: Kjo nuk është vizita e parë e Mbretit Abdullah në Shqipëri. Ai erdhi për herë të fundit në Tiranë në vitin 2015, ku u takua me Presidentin e atëhershëm Bujar Nishani dhe Kryeministrin Rama. Kthimi i tij pas një dekade sinjalizon një fokus të ripërtërirë në marrëdhëniet shqiptaro-jordaneze mes ndryshimeve më të gjera në aleancat globale. Më 9 korrik 2025, u lançua një linjë direkte fluturimi mes Shqipërisë dhe Jordanisë, duke pasur pikënisje Amanin, por më vonë edhe Tiranën. E operuar nga Jordan Aviation, lidhja e re forcon rolin në rritje të Shqipërisë si një qendër rajonale udhëtimi dhe hap mundësi të reja për turizëm dhe bashkëpunim dypalësh. Linja pritet të lehtësojë udhëtimin për qytetarët shqiptarë që kërkojnë të vizitojnë Jordaninë dhe Lindjen e Mesme, si dhe për turistët jordanezë që eksplorojnë peizazhet natyrore, trashëgiminë kulturore dhe mikpritjen tradicionale të Shqipërisë. TIA vazhdon të zgjerojë rrjetin e saj ndërkombëtar, duke synuar ta pozicionojë Shqipërinë si një destinacion turistik në rritje në rajon.

## Marrëdhëniet ekonomike 
Të dy vendet eksportojnë mallra dhe shërbime te njëri tjetri. Tregtia përfshin industrinë mekanike, industrinë elektrike, industrinë elektronike, industrinë minerale, industrinë e hekurit, industrinë e drurit, industrinë inerte si dhe importe eksporte ushqimore dhe pije.

## Marrëdhëniet kulturore 
Më 14 maj 2025, si pjesë e 'Javës Ndërkombëtare të Personelit' të organizuar nga Njësia e Marrëdhënieve Ndërkombëtare ESOGU, akademikë nga Egjipti, Jordania dhe Shqipëria vizituan Laboratorin e Fabrikës Inteligjente dhe Robotikës (IFARLAB) në universitetin Eskişehir Osmangazi në Turqi. Në këtë takim u dhanë informacione rreth projekteve në vazhdim dhe të përfunduara në CISAR.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme