Burundi

**Burundi** ndodhet në pjesën qendrore të Afrikës. Burundi në lindje kufizohet me Tanzaninë, në perëndim me liqenin Tanganika dhe Republikën Demokatike të Kongos dhe në veri me Ruandën. Sipërfaqja e Burundit është 27 834&nbsp;km², ndërsa popullsia e tij është mbi 10 milion banorë. Kryeqytet i Burundit është Bujumbura. Burundi është një nga 10 vendet më të varfra të botës.

## Historia 
: ***Artikulli kryesor Historia e Burundit***
Zgjedhjet e para shumë partiake në Burundi janë mbajtur për të parën herë në tetor të 1993-ës. Pas pak kohe të qeverisjes (100 ditë) vendin e kaplojnë konfliktet e armatosura etnike në mes të palëve Hutu dhe Tutsi. Pasojat më të mëdha të kësaj lufte ishin të ikurit nga lufta në vendet fqinje.

Për të siguruar vijën kufitare, trupat e armatosura të Burundit intervenuan për një kohë të shkurtë në konfliktet e vitit 1998 në Republikën Demokratike të Kongos.

Qeveria kalimtare e krijuar më 1 nëntor 2001, në dhjetorë të 2003 ja arriti që me palën më të madhe të rebelëve të nënshkruaj një marrëveshje dhe të nxjerrë kushtetutën e përkohshme në tetor të 2004. Zbatimi i marrëveshjes ishte problematik pasi që një palë nga rebelët refuzonte nënshkrimin kështu që zgjedhjet e lira, disa herë duhej të shtyheshin.  

Ne verën e 2005-es Burundi mbajti zgjedhjet e para elektorale relativisht demokratike, ku fitoi partia CNDD-FDD  e udhëhequr nga Pierre Nkurunziza. Kjo parti ishte nja nga grupet rebele me te mëdha dhe me permbajtje te madhe nga grupi etnik Hutu. Zgjedhjet i dhanë fund rreth 13 vjeteve konflikti midis faksioneve rebele. Ne shtator 2006, grupi i fundit rebel aktiv, FNL, nënshkroi marrëveshjen e paqes me qeverinë ne pushtet.

## Politika 
: ***Artikulli kryesor Sistemi shtetror***

Presidenti i Republikes, Pierre Nkurunziza, është i plotfuqishem. Dy zevendes Presidenta, njeri nga partia ne opozite Uprona (Tutsi) dhe nje grua nga partia ne pushtet. Ministrat gjithashtu vijne nga disa parti opozitare me etni te ndryshme, meshkuj dhe femra.

## Njësit administrative 
: ***Artikulli kryesor Njësit administrative***

Burundi është i ndare ne 17 njësi administrative qe quhen Provinca. Ato janë : Bubanza, Bujumbura Mairie, Bujumbura Rural, Bururi, Cankuzo, Cibitoke, Gitega, Karuzi, Kayanza, Kirundo, Makamba, Muramvya, Muyinga, Mwaro, Ngozi, Rutana dhe Ruyigi.

## Gjeografia 
: ***Artikulli kryesor Gjeografia e Burundit***
Sipërfaqja e përgjithshme e Burundit është 27,830&nbsp;km2, nga e cila 2,180&nbsp;km2 janë ujore dhe shtrihet rreth koordinatave gjeografike 3 30 **J**, 30 00 **L**.

Burundi ka një vijë kufitare tokësore 974&nbsp;km të gjatë dhe nuk ka dalje në det përpos që e ndan  liqenin Tanganika me shtete fqinje. Tanganika është liqeni me i thelle ne Afrikën Qendrore (quajtur gjithashtu dhe zona e Liqeneve te Medha pasi ne te ndodhen edhe Liqenet Albert e Victoria). Liqeni Tanganika është liqeni i dyte ne bote për nga madhësia dhe thellësia, mbas Liqenit Baikal ne Siberi. Liqeni Tanganika ka një shtrirje veri-jug prej 673&nbsp;km dhe mesatarisht një gjerësi prej 50&nbsp;km. Tanganika ka një thellësi mesatare prej 570 m dhe thellësi maksimale prej 1.470 m.  Një nga aspektet interesante qe kjo thellësi e madhe krijon ka te beje me mungesën e oksigjenit ne shtresat me te ulëta qe rezulton ne "ujërat fosile".

Burundi ka një klimë ekuatoriale. Në rrafshnaltat në lartësira me dallime të mëdha (772 m deri 2.670 m mbi det) ka dhe ndryshime të klimës por klima nuk dallon sikur tereni. Sezonet e lagështisë fillojnë nga muaji shkurt deri në maj dhe nga shtatori në nëntor ndërsa ato të thatësisë nga qershori në gusht dhe nga  dhjetori në janar.

Relievi i Burundit është teren kryesisht shkëmborë dhe malorë. Pika më e ultë e relievit është 772m në liqenin Tanganika (ang.:Tanganyika) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 2,670 metrave në majën "Heha" (ang.:Mont Heha), në lindje të pjesës qendrore të vendit.

## Ekonomia 
: ***Artikulli kryesor Ekonomia e Burundit***
Burundi posedon një ekonomi agrikulturale ku prodhimet me te medha janë Kafeja,Pambuku, caji si edhe bananet, maniok, misër e sorghum. Vendi është gjithashtu i pasur ne minerale si Nikeli, Uranium, dhe Kobalt, Baker, Platinum dhe Vanadium. Ne disa zona është gjetur dhe Ar por ne sasi te pakta. GNP për capita ne US$ 104 (2005) dhe GDP ishte US$ 800 milion ne 2005. 
 
## Demografia 
: ***Artikulli kryesor Demografia e Burundit*** 
Ne vitin 2005, sipas një estimimi te Agjencisë se Kombeve te Bashkuara për Popullatat, Burundi kishte një popullsi prej 7,500,000 banore. Me nje madhesi prej 27.834 Km², pra pak me te vogël se ajo e Shqipërisë, Burundi ka me te vërtete një popullate dense.

## Kultura 
: ***Artikulli kryesor Kultura e Burundit***
Gjuha nacionale është Kirundi, shume e ngjashme me Kinyarwanda, gjuha e Ruandes.  Frëngjishtja është gjuhe administrative por KiSwahili përdoret shume ne Bujumbura dhe zonat përreth Tanzanisë.  Anglishtja është shume pak e njohur.  

* Telekomunikacioni
* Transporti
* Ushtria
* Pushime

## Lidhje të jashtme 
* Qeveria	:
* Kryetari	: 
* Parlamenti	:
* Ministria	:
----
* Background Notes on Burundi