open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vajza Hawk Tuah

**Haliey Welch** (lindur më 2002), e njohur zakonisht si **Hawk Tuah Girl**, është një femër amerikane që fitoi famë nga një video virale e postuar në 2024 ku përdori frazën catchy, "''*", një onomatope e dukshme për pështyrjen në penisin e një mashkulli gjatë seksit oral. 

## Video virale 
 Më 11 qershor 2024, gjatë një intervistimi të njerëzve të rrugës në YouTube, *Tim & Dee TV'', publikoi një video që shfaq një intervistë me Haliey Welch në rrethin Broadway të Nashville, Tenesi. Gjatë videos, asaj iu bënë një sërë pyetjesh jo të sigurta për punë, duke përfshirë: "Cila është një lëvizje në shtrat që e bën një mashkull të çmendet çdo herë?" Përgjigjja e Welch, duke përdorur theksin e saj jugor, ishte: "Duhet t'u jepni atyre atë 'hawk tuah' dhe t'i pështyni mbi atë *thang*," duke iu referuar pështymës në penisin e një burri gjatë seksit oral. Videoja origjinale u bë virale, duke marrë miliona shikime nëpër TikTok dhe Instagram, duke krijuar ripërpunime dhe ribërje të audios origjinale dhe duke fituar Welch pseudonimin *Hawk Tuah Girl*.

Duke dashur të përfitonte nga videoja virale, ajo bashkëpunoi me një markë vendore veshjesh për të filluar shitjen e mallrave Hawk Tuah, duke shitur mbi 65,000 dollarë prej këtij bashkëpunimi brenda disa javësh. Për shkak të famës së saj të sapogjetur në internet, ajo la punën e saj në një fabrikë të sustave të dyshekut, në mënyrë që të ndiqte sipërmarrje të tjera në mediat sociale. Më 2 korrik 2024, Welch nënshkroi për përfaqësim me The Penthouse. Në të njëjtën ditë, Welch hapi llogaritë në Instagram dhe TikTok, duke grumbulluar mbi 100,000 ndjekës në Instagram në harkun kohor të një dite.&#x5B;'**&#x5D; Të nesërmen, më 3 korrik, ajo themeloi kompaninë e saj, 16 Minutes, emri i së cilës është një lojë me frazën "15 minuta famë". Welch gjithashtu paraqiti për marka tregtare në veshje dhe argëtim për frazën e saj catchy.&#x5B;**'&#x5D; 

## Filantropia 
Më 12 korrik 2024, ajo postoi një video që tregonte se ajo blente produkte të ndryshme për kujdesin e kafshëve nga një dyqan PetSmart dhe i dhuronte ato në një strehë kafshësh që ishte afër. me këngën " 9 me 5 " nga Dolly Parton duke u luajtur në sfond. Në video ajo ka treguar edhe një qen të quajtur “Blondie” që ka qëndruar në strehë për 130 ditë, duke thënë se qeni duhet të birësohet. Pasi video u publikua për publikun, *Rolling Stone* e quajti atë një" General simpatik Z Dolly Parton". Klubi mori disa reagime për ftesën e Welch nga tifozët. Ajo më vonë në postimin e saj në video shpjegoi se ajo shkoi atje për të përhapur ndërgjegjësimin dhe për të dhuruar për VetDogs të Amerikës.

## Referime
Institut für Sexualwissenschaft

[parapamje| Anëtarët e [Unioni Studentor Gjerman|Unionit Studentor Gjerman, të organizuar nga Partia Naziste, parakalojnë para institutit (  )]]
'''''' ishte një institut i hershëm kërkimor privat i seksologjisë në Gjermani nga viti 1919 deri në 1933. Emri përkthehet ndryshe si Instituti për Kërkime Seksuale, Instituti i Seksologjisë, Instituti për Seksologjinë ose Instituti për Shkencën e Seksualitetit. Instituti ishte një fondacion jofitimprurës i vendosur në Tiergarten, Berlin. Ishte qendra e parë kërkimore e seksologjisë në botë.   

Instituti drejtohej nga Magnus Hirschfeld, i cili që nga viti 1897 kishte drejtuar organizatën e parë homoseksuale në botë  (Komiteti Shkencor-Humanitar), e cila bënte fushatë mbi baza progresive dhe racionale për të drejtat dhe tolerancën ndaj komunitetit LGBT në fillimin e lëvizjes së parë homoseksuale që do të lulëzonte në kulturën e Weimarit ndërmjet luftërave. Komiteti botoi revistën e gjatë .  Hirschfeld ndërtoi një bibliotekë unike në institut mbi gjininë, dashurinë mes të njëjtit seks dhe erotizmin . Instituti filloi kërkimin dhe trajtimin për çështje të ndryshme në lidhje me gjininë dhe seksualitetin, duke përfshirë tema për homoseksualët, transgjinorët dhe interseks. Përveç kësaj, ajo ofroi shërbime të tjera të ndryshme për publikun e gjerë: kjo përfshinte trajtim për alkoolizmin, ekzaminime gjinekologjike, këshillim martesor dhe seksual, trajtim për sëmundjet veneriane dhe akses në trajtime kontraceptive. Ai ofroi arsimim për shumë nga këto çështje si për profesionistët e shëndetësisë ashtu edhe për personat jo të fushës.  

Djegiet e librave nga Nazistët në Berlin përfshinë arkivat e institutit. Pasi nazistët fituan kontrollin e Gjermanisë në vitet 1930, instituti dhe bibliotekat e tij u shkatërruan si pjesë e një programi të censurës së qeverisë naziste nga brigadat e të rinjve, të cilët dogjën librat dhe dokumentet e tij në rrugë.
Wong Kar-wai

**Wong Kar-wai** BBS (lindur më 17 korrik 1958) është një regjisor, skenarist dhe producent filmi nga Hong Kongu . Filmat e tij karakterizohen nga narrativa jolineare, muzikë atmosferike dhe kinematografi të gjallë që përfshin ngjyra të theksuara dhe të ngopura. Një figurë kryesore e kinemasë së Hong Kongut, Wong konsiderohet një autor bashkëkohor dhe renditet i treti në sondazhin e *Sight &amp;amp; Sound*  vitit 2002 për kineastët më të mëdhenj të 25 viteve të mëparshme. Filmat e tij shfaqen shpesh në listat më të mira brenda dhe jashtë vendit.

I lindur në Shangai, Wong emigroi në Hong Kong si fëmijë me familjen e tij. Ai filloi një karrierë si skenarist për telenovela përpara se të kalonte në regjisor me debutimin e tij, dramën kriminale *As Tears Go By* (1988). Ndërsa *As Tears Go By* ishte mjaft i suksesshëm në Hong Kong, Wongu u largua nga tendenca bashkëkohore e filmave të krimit dhe aksionit për t'u futur në stile më personale të krijimit të filmave. *Days of Being Wild* (1990), sipërmarrja e tij e parë në një drejtim të tillë, nuk rezultoi mirë në box office. Megjithatë, ai mori vlerësime kritike dhe fitoi filmin më të mirë dhe regjisorin më të mirë në Hong Kong Film Awards 1991 . Filmi i tij i ardhshëm, *Ashes of Time* (1994), pati një pritje të përzier për shkak të skenarit të tij të paqartë dhe pamjes atipike të zhanrit wuxia .

I rraskapitur nga xhirimet dhe postproduksioni tepër intensiv në kohë i *Ashes of Time*, Wong regjizoi *Chungking Express* (1994), një film më i vogël që ai shpresonte se do të rindezte dashurinë e tij për kinemanë gjatë një pushimi sabatik dy mujor, ndërsa priste që të mbërrinin pajisjet e post-produksionit për *Hirin e Kohës*. Filmi, duke shprehur një atmosferë më të qetë, e katapultoi Wong-un në famë ndërkombëtare dhe fitoi filmin më të mirë dhe regjisorin më të mirë në Hong Kong Film Awards 1995 . Wong vazhdoi me thrillerin e krimit *Fallen Angels* në 1995. Edhe pse fillimisht u prit vakët nga kritikët, *Fallen Angels* është konsideruar që atëherë një klasik kulti i kinemasë së Epokës së Artë të Hong Kongut, duke qenë veçanërisht përfaqësues i stilit të Wongut. Wong do të vazhdonte të konsolidonte reputacionin e tij mbarëbotëror me dramën e vitit 1997, *Happy Together*, për të cilën ai fitoi regjisorin më të mirë në Festivalin e Filmit në Kanë .

Drama e vitit 2000 *In the Mood for Love*, e nderuar për pamjet e saj të harlisura dhe tregimin delikate, krijoi konkretisht stilet e filmave të Wong-ut. Pikërisht ky film është edhe ndër më të vlerësuarit e kritikëve dhe publikut duke i dhënë Wongut përfundimisht një vend në podiumin e regjizorëve më të spikatur të të gjitha kohërave. Ndër veprat e tij të tjera janë *2046* (2004) dhe *The Grandmaster* (2013), të cilat kanë marrë çmime dhe nominime në mbarë botën.
Eriol Merxha

**Eriol Merxha** (lindur më 21 prill 1979), shkruar gjithashtu **Erjol Merxha**, është një menaxher futbolli shqiptar dhe lojtar në pension.

Ai luajti si mesfushor i majtë për klubin e qytetit të Elbasanit si dhe për Shkumbinin dhe Flamurtarin në Superligën Shqiptare. Ai ka qenë edhe anëtar i Kombëtares Shqiptare U-21 gjatë vitit 2001.

## Karriera menaxheriale 
Merxha ishte trajner i Elbasanit në sezonin 2018–19.

## Nderimet 
; KF Elbasani

* Kategoria e Parë (1): 2013–14

Tani është trajner i U-10 FK Elbasani dhe punon në shkollën Sulë Harri si mësues i edukimit fizik.
Tatuimi tradicional shqiptar

[parapamje|250x250px|Modele tatuazhesh tradicionale shqiptare nga veriu i Shqipërisë, të vizatuara nga [Edith Durham|Edit Durham në fillim të shekullit të 20-të. Janë simbole të Diellit dhe të Hënës; kryqi (edhe svastika në disa tatuazhe) është interpretuar si simbol i zjarrit të hyjnizuar – Zjarri, i quajtur me sa duket edhe me teonimin Enji.]]
**Tatuazhet** ndër shqiptarët janë një traditë e lashtë që praktikohet që nga koha ilire, e mbajtur gjallë në zonat malore të Ballkanit Perëndimor. Tatuazhet tradicionale janë praktikuar gjithashtu nga katolikët në Bosnje-Hercegovinë dhe Dalmaci (Sicanje) dhe nga gratë e disa komuniteteve vllahe (në Ballkanin Perëndimor).

## Historia 
Bazuar në shkrimet e autorëve antikë si Herodoti (shek. V p.e.s.), Ciceroni dhe Straboni (shek. I p.e.s.), thëniet e të cilëve konfirmohen edhe nga gjetjet arkeologjike, studimet etnografike kanë arritur në përfundimin se praktika e tatuazheve tek popujt e gadishullit ballkanik ishte e njohur që nga kohërat e lashta. Kjo praktikë u gjend tek fiset ilire dhe trake, të cilët përdornin tatuazhet për të dalluar origjinën fisnore.

## Shiko edhe 
* Traditat e Shqipërisë
* Tatuazhi

## Burime 
[parapamje| Përfaqësimi i hershëm figurativ i zakonit paleo-ballkanik të tatuazhit në 610-550 para Krishtit stelë funerale [Daunët|dauniane nga Pulia.]]
Miniera e Stantërgut

**Miniera e Stantërgut** është një nga minierat më të mëdha të plumbit dhe zinkut në Kosovë .  Miniera gjendet jo larg prej Mitrovicës .  dhe ka një histori të gjatë që daton nga periudha antike, duke qenë pjesë e një rajoni të njohur për veprimtarinë e tij minerare që nga kohërat iliro-romake. 

## Vështrim 
Miniera ka rezerva që arrijnë në 0,432 milion ton xehe me klasifikim 5,1% plumb, 2,21% zink dhe 80,5 gr/t argjend, duke rezultuar kështu 22,000 ton plumb, 9,600 ton zink dhe 35 ton argjend .  Greva e minatorëve të Kosovës në vitin 1989 u zhvillua dhe përfundoi në minierë dhe u përhap në të gjithë Kosovën si grevë e përgjithshme. Për të ndalur grevën, duke u kthyer në një trazirë të hapur, qeveria jugosllave vendosi të vendoste gjendjen ushtarake në rajon.

## Shih edhe 
* Mitrovica
* Miniera e Trepçës

## Referime
Shkritorja e Zveçanit

**Shkritorja e Zveçanit** është pjesë e kompleksit të Minierave të Trepçës që ndodhet në Zveçan. Shkritorja e Zveçanit gjatë periudhës mesjetare ishte një nga qendrat më të mëdha të përpunimit të metaleve në Ballkan, duke luajtur një rol kyç në zhvillimin ekonomik të rajonit. 

## Vështrim 
Përpunimi i metaleve në Zveçan, veçanërisht i argjendit dhe plumbit, kishte rëndësi të jashtëzakonshme jo vetëm për ekonominë vendase, por edhe për Evropën Perëndimore, ku eksportoheshin metalet e përpunuara. Kjo qendër industriale ishte një pikë qendrore për Minierat e Trepçës, që konsideroheshin ndër më të pasurat e rajonit, dhe shpeshherë i ka dhënë përfitime të mëdha mbretërive mesjetare bizantine, të cilat e kontrolluan për një periudhë të gjatë kohore.

Zveçani ndodhej në një pozicion strategjik të rëndësishëm për rrugët tregtare të kohës. Rajoni lidhej me rrjetin e gjerë të tregtisë evropiane që përfshinte qytete si Dubrovniku dhe Venediku, ku prodhimet nga shkritorja arrinin përmes karvanëve tregtarë. Mbretërit mesjetarë e vlerësuan rëndësinë e Zveçanit, duke e mbajtur atë nën kontroll të fortë. Madje, minierat dhe shkritorja ishin një burim i konsiderueshëm i të ardhurave të mbretërisë, të cilat ndihmuan në financimin e projekteve të mëdha ndërtimore dhe ushtarake të mbretërve mesjetarë.

Pas pushtimit osman, edhe Perandoria Osmane njohu rëndësinë e kësaj zone për ekonominë e saj. Zveçani dhe minierat e tij vazhduan të luanin një rol jetik nën administrimin osman, ndërsa teknikat e përpunimit të metaleve u përmirësuan dhe zhvilluan më tej.

Shkritorja e Zveçanit është një simbol i pasurisë minerare të Kosovës dhe dëshmon për traditën e gjatë të nxjerrjes dhe përpunimit të metaleve në rajon. Ajo u bë një pikë referimi për zhvillimin ekonomik, tregtinë ndërkombëtare dhe ndikimin e saj në fuqizimin politik të mbretërive mesjetare që e kontrollonin atë.

## Shih edhe 
* Zveçani
* Komuna e Zveçanit
Regjistrimi i popullsisë në Kosovë, 2011

**Regjistrimi i popullsisë në Kosovë 2011** është zbatuar nga 1 deri më 15 prill 2011 . në bazë të *Ligjit për Listën e Priftërinjve* (Ligji Nr. 03/L-237). Regjistrimi nuk është kryer në komunat në veri të Kosovës ku serbët janë shumicë (pjesë të Mitrovicës së Kosovës, Zubin Potokut, Zveçanit dhe Leposaviqit). Sipas rezultateve zyrtare të publikuara në fund të shtatorit 2012 . Në Kosovë jetojnë 1.739.825 banorë.  Prej tyre, 875.900 janë meshkuj dhe 863.925 janë femra. (Raporti M/F është 1000:986)  Ky është regjistrimi i parë zyrtar i popullsisë në Kosovë që nga viti 1991  kur u mbajt regjistrimi i fundit i popullsisë në RSFJ.

## Rezultatet 
### Përkatësia kombëtare 
### Gjuha amtare 
### Përkatësia fetare 
## Shih edhe 
* Regjistrimet e popullsisë në Kosovë

## Referime
Gjyteti

**Gjyteti** është një kështjellë në Kosovë, në perëndim të Mitrovicës së Kosovës afër Stantërgut, e cila shërbeu si mbrojtje për Minierat e Trepçës. Gjyteti ndodhet në një majë shkëmbore 851 m mbi nivelin e detit. mbi lumin Smrekonicës, në mënyrë që shkëmbinjtë e mprehtë të mbrojnë afrimin drejt qytetit nga veriu dhe lindja . 

Sot, pjesa më e madhe e saj është shembur deri në tokë dhe është tejmbushur me drithëra të ulëta e të dendura dhe në këtë zonë nuk është kryer asnjë kërkim arkeologjik .

Vetë fortifikimi shtrihet në drejtimin veri -jug dhe ka bazën e numrit 8, me anën më të gjerë në veri. Pjesa më e ruajtur është kulla katrore në skajin verior me një breg guri. Prej tij në jug shtrihet një mur i ruajtur pjesërisht me një kullë tjetër. Në brendësi të qytetit, ka mbeturina të disa objekteve, qëllimi i të cilave mund të supozohet vetëm ( donjon, cisternë ...) sepse ato kryesisht janë rrënuar përtokë.

## Shih edhe 
* Mitrovica
* Shala e Bajgorës
Regjistrimi i popullsisë në Kosovë, 2024

**Regjistrimi i popullsisë në Kosovë 2024** ose **Regjistrimi i popullsisë, ekonomive familjare dhe banesave në vitin 2024 në Kosovë** ishte regjistrimi i dytë i organizuar nga institucionet e Republikës së Kosovës. Mbajtur nga 5 prill deri në 25 maj 2024 Serbët në veri të Kosovës më së shumti e bojkotuan regjistrimin, si ai i mëparshmi.  Regjistrimi i popullsisë në Kosovë për vitin 2024 është një ngjarje e rëndësishme që do të ndihmojë në përcaktimin e strukturës demografike të vendit dhe ndikon drejtpërdrejt në shpërndarjen e fondeve për komunat. Procesi ka për qëllim të sigurojë të dhëna të sakta që do të përdoren për të planifikuar politika publike më të mira, veçanërisht në sektorin e shërbimeve publike dhe financave lokale.

Agjencia e Statistikave të Kosovës ka bërë thirrje që edhe qytetarët në diasporë të regjistrohen, duke u kërkuar atyre të japin dokumente identifikimi si pjesë e procesit. Për këtë arsye, të dhënat që mblidhen nga ky regjistrim do të analizohen në detaje për të siguruar saktësi maksimale, një proces që pritet të zgjasë disa muaj pas përfundimit të regjistrimit.

## Shih edhe 
* Regjistrimet e popullsisë në Kosovë
* Regjistrimi i popullsisë në Kosovë 2011

## Referime
Vangjel Koja

Vangjel Koja: Legjenda e volejbollit shqiptar

Vangjel Koja ishte një nga figurat e shquara të sportit shqiptar ,  i njohur për karrierën e tij si sportist universal dhe trajner legjendar i skuadrës së volejbollit të Dinamos së Tiranës dhe ekipit kombëtar të Shqipërisë. I lindur në vitin 1933, Koja u bë një emër i njohur për arritjet e tij sportive në disa disiplina, si atletikë, basketboll dhe volejboll, përpara se të bëhej një trajner i suksesshëm.

Karriera e Vangjel Kojës në sport nisi në rininë e tij si atlet dhe basketbollist, përpara se të spikaste si volejbollist, një sport që do ta shoqëronte gjatë gjithë jetës së tij. Me talentin dhe përkushtimin e tij, Koja u shndërrua në një nga figurat e rëndësishme të sportit shqiptar, duke treguar aftësi të shkëlqyera si në fushë, ashtu edhe në drejtimin e skuadrave sportive.

Megjithatë, kulmin e karrierës së tij sportive e arriti si trajner i ekipit të volejbollit të Dinamos së Tiranës. Nën drejtimin e Vangjel Kojës, Dinamo u shndërrua në forcën më të madhe të volejbollit shqiptar, duke dominuar skenën kombëtare në vitet 1970-1990. Gjatë kësaj periudhe, ekipi i Dinamos fitoi tituj të shumtë kampionë në Shqipëri dhe arriti një arritje historike në arenën ndërkombëtare, duke u renditur ndër katër ekipet më të mira në Evropë. Kjo periudhë konsiderohet si "epoka e artë" e volejbollit shqiptar, dhe Vangjel Koja ishte figura qendrore në këtë sukses.

Përveç suksesit me Dinamon, Vangjel Koja dha një kontribut të çmuar edhe si trajner i ekipit kombëtar të Shqipërisë në volejboll. Nën drejtimin e tij, volejbolli shqiptar arriti një nivel të ri profesionalizmi dhe përfaqësimi dinjitoz në arenën ndërkombëtare. Ai ishte një udhëheqës i frymëzuar që dha gjithë jetën e tij në shërbim të sportit, duke i dhënë trajnerizmit një dimension të ri në Shqipëri.

Për meritat e tij të mëdha në sport, Vangjel Koja u nderua me disa çmime dhe tituj prestigjiozë. Ai u shpall "Mjeshtër i Sportit" dhe më pas "Mjeshtër i Nderuar i Sportit", duke u vlerësuar për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në zhvillimin e sportit në Shqipëri. Ndër nderimet më të larta që mori ishte titulli "Nderi i Kombit" , i akorduar nga Presidenti i Republikës, për shërbimin e tij të pashoq në ngritjen e volejbollit shqiptar në nivele të larta ndërkombëtare.

Vangjel Koja do të kujtohet gjithmonë si një legjendë e sportit shqiptar. Ndarja e tij nga jeta më 30 shtator 2024 në moshën 91-vjeçare  është një humbje e madhe për komunitetin sportiv dhe për gjithë vendin . Ai la pas një trashëgimi të pasur, si një sportist dhe trajner që formësoi epokën e artë të volejbollit në Shqipëri. 

Figura e Vangjel Kojës është një simbol i përkushtimit, pasionit dhe suksesit në sportin shqiptar. Duke filluar si një sportist universal dhe duke arritur majat si trajner i Dinamos dhe ekipit kombëtar, ai ka lënë gjurmë të pashlyeshme në historinë e volejbollit dhe sportit në Shqipëri. Sukseset e tij në fushë dhe jashtë saj do të vazhdojnë të frymëzojnë brezat e ardhshëm të sportistëve shqiptarë.

## Referime
Zlata Bartl

parapamje|253x253px|Zlata Bartl, vizatim me laps
**Zlata Bartl** ( Dolac afër Travnik,  Bosnje dhe Hercegovinë, 20 shkurt 1920 – Koprivnica, 30 korrik 2008 ), eksperte kroate në teknologjinë ushqimore, krijuese e erëzave Vegeta të prodhuara nga Podravka nga Koprivnica .

## Biografia 
Zlata Bartl ka lindur në vitin 1920. në Slimeni, famullia Dolac afër Travnikut në Bosnje dhe Hercegovinë. Pas mbarimit të shkollës së mesme, ai shkoi për të studiuar në Zagreb, ku u diplomua për kimi, fizikë, matematikë dhe mineralogji në Fakultetin e Shkencave të Natyrës. Ajo u rrit në një familje të Sarajevës nga një klasë e mesme më e pasur. Pas diplomimit kthehet në Sarajevë, ku jep mësim në gjimnaz.

Pas Luftës së Dytë Botërore, ajo u dënua me 8 vjet burg për dërgimin e nxënëseve në një udhëtim në Romë . Përveç kësaj, rrethanë rënduese për të ishte se i përkiste lëvizjes ustashiane . Pasi u sëmur nga tuberkulozi i shtyllës kurrizore në burg - do të vuajë nga pasojat e kësaj sëmundjeje gjatë gjithë jetës - ajo vdiq në vitin 1946. Pas 15 muajsh burgim ajo ishte liruar me kusht nga IEVP Zenicë.  Në vitin 1945 vdiq edhe i fejuari i saj, i cili u pa në një nga kolonat e Rrugës së Kryqit.

Në vitin 1955 shkon në Koprivnicë dhe aty fillon punën e saj shkencore. Edhe si fëmijë, ajo ishte e dashuruar pas kimisë . Ajo vazhdoi punën në laboratorin e *Podravkës* dhe me iniciativën e saj në vitin 1957. fillon prodhimi i supave të dehidratuara dhe në vitin 1959 vazhdoi edhe prodhimin e "Vexhitës". Në gjendje të keqe shëndetësore, por me shpirt të shëndoshë, ajo arriti të mbledhë rreth njerëzve të saj të cilët i bartte “elani vital”. Vexhita arriti të depërtojë në tregun botëror dhe ta kthejë Podravkën në një shqetësim global.

Më 2 nëntor 2006 ajo u bë qytetare nderi e qytetit të Koprivnicës .

Më 10 shkurt 2007 profesoresha Zlata Bartl mori një çmim për arritje jetësore nga Večernji list .

Ajo vdiq më 30 korrik 2008 në Spitalin e Përgjithshëm të Koprivnicës pas një sëmundje të gjatë dhe të rëndë. Sot ajo njihet me pseudonimin “Teto Vexhita”.

## Referime
Carlo Campogalliani

**Carlo Campogalliani** (10 tetor 1885 – 10 gusht 1974) ishte një skenarist, aktor dhe regjisor italian. Campogalliani drejtoi rreth tetëdhjetë filma gjatë karrierës së tij dhe luajti në pesëdhjetë të tjerë. Ai drejtoi filmin sportiv të vitit 1934 *Stadio* .  Ai ishte i martuar me aktoren Letizia Quaranta e cila u shfaq në disa nga filmat e tij.   

## Filmografi e zgjedhur 
* *Gruaja në mesnatë* (1925)
* *Kam humbur zemrën në një autobus* (1929)
* *Oborri* (1931)
* *Feneri i Djallit* (1931)
* *Doktori pavarësisht nga vetja* (1931)
* *Stadium* (1934)
* *Katër musketierët* (1936)
* *Nata e mashtrimeve* (1939)
* *Kalorësi nga Kruja* (1940)
* *Heroi i Venecias* (1941)
* *Muzika e Ndaluar* (1942)
* *Casimiro i pafajshëm* (1945)
* *Gondola e Djallit* (1946)
* *Dora e vdekjes* (1949)
* *Vajza e lypësit* (1950)
* *Bukuritë në biçikleta* (1951)
* *Bukuritë në skuter me motor* (1952)
* *Jetimi i getos* (1954)
* *Kënga e zemrës* (1955)
* *Engjëlli i Alpeve* (1957)
* *Kapiten Falkon* (1958)
* *Goliath dhe Barbarët* (1959)
* *Shatërvani i Trevit* (1960)
* *Ursus* (1961)
* *Shpata e Pushtuesit* (1961)
* *Hakmarrësi i Venecias* (1964)

## Referime
Rryma elektrike

**Rryma elektrike** është shpejtësia e transferimit të energjisë elektrike brenda një qarku. Njësia e saj SI është vat, njësia e përgjithshme e rrymës, e përcaktuar si një xhaul për sekondë. Prefikset standarde zbatohen për vat si për njësitë e tjera SI: mijëra, miliona dhe miliarda vat quhen respektivisht kilovat, megavat dhe gigavat.

Në gjuhën e zakonshme, energjia elektrike është prodhimi dhe shpërndarja e energjisë elektrike, një shërbim publik thelbësor në pjesën më të madhe të botës. Energjia elektrike zakonisht prodhohet nga gjeneratorët elektrikë, por mund të furnizohet edhe nga burime të tilla si bateritë elektrike. Zakonisht furnizohet për bizneset dhe shtëpitë (si energji elektrike shtëpiake) nga industria e energjisë elektrike përmes një rrjeti elektrik.

Energjia elektrike mund të shpërndahet në distanca të gjata nga linjat e transmetimit dhe të përdoret për aplikime të tilla si lëvizja, drita ose nxehtësia me efikasitet të lartë.

## Shiko edhe 
* Korrenti elektrik
* Elektriciteti

## Referime
Arma biologjike

**Armët biologjike** apo **agjentët biologjikë**, janë patogjenë që përdoren si armë. Përveç këtyre patogjenëve të gjallë ose riprodhues, toksinat dhe biotoksina përfshihen gjithashtu në mesin e bio-agjentëve. Më shumë se 1200 lloje të ndryshme të bio-agjentëve potencialisht të armatosshëm janë përshkruar dhe studiuar deri më sot.

Disa agjentë biologjikë kanë aftësinë të ndikojnë negativisht në shëndetin e njeriut në mënyra të ndryshme, duke filluar nga reaksionet alergjike relativisht të lehta deri te gjendjet serioze mjekësore, duke përfshirë dëmtimet serioze, si dhe paaftësinë serioze ose të përhershme apo edhe vdekjen. Shumë prej këtyre organizmave janë të kudondodhur në mjedisin natyror ku gjenden në ujë, tokë, bimë ose kafshë. Bio-agjentët mund të jenë të përshtatshëm për "armatizimin" për t'i bërë më të lehtë për t'u vendosur ose shpërndarë. Modifikimi gjenetik mund të përmirësojë vetitë e tyre të paaftë ose vdekjeprurëse, ose t'i bëjë ato të papërshkueshme nga trajtimet ose parandalimet konvencionale. Meqenëse shumë bio-agjentë riprodhohen me shpejtësi dhe kërkojnë burime minimale për t'u përhapur, ata janë gjithashtu një rrezik potencial në një shumëllojshmëri të gjerë mjedisesh profesionale. Megjithatë, bio-agjentët janë studiuar gjerësisht për qëllime kërkimore mbrojtëse dhe mjekësore nën nivele të ndryshme biosigurie dhe brenda objekteve të biokontrollit në të gjithë botën.

## Shiko edhe 
* Arma kimike
* Arma bërthamore

## Referime
Libri i Numrave

**Libri i Numrave** (nga greqishtja: Ἀριθμοί, *Arithmoi*, fjalë-për-fjalë. 'numrat'; hebraishtja biblike: בְּמִדְבַּר, *Bəmīḏbar*, fjalë-për-fjalë. 'Në shkretëtirë'; latinisht: *Liber Numeri*) është libri i katërt i Biblës Hebraike dhe i katërti nga pesë librat e Teuratit hebre. Libri ka një histori të gjatë dhe komplekse; forma e tij përfundimtare është ndoshta për shkak të një redaktimi priftëror (d.m.th., redaktimi) i një burimi jahudist të bërë diku në periudhën e hershme persiane (shekulli V para Krishtit). Emri i librit vjen nga dy regjistrimet e bëra nga izraelitët.

Numrat është një nga librat më të ruajtur të Pentateukut. Fragmentet e rrotullave të Ketef Hinnom që përmbajnë vargje nga Numrat janë datuar që në fund të shekullit të shtatë ose në fillim të shekullit të gjashtë para Krishtit. Këto vargje janë artefaktet më të hershme të njohura që gjenden në tekstin biblik hebraik.

Numrat fillojnë në malin Sinai, ku izraelitët kanë marrë ligjet dhe besëlidhjen e tyre nga Perëndia dhe Perëndia ka zënë vend mes tyre në shenjtërore. Detyra para tyre është të marrin në zotërim Tokën e Premtuar. Njerëzit janë numëruar dhe bëhen përgatitjet për rifillimin e marshimit të tyre. Izraelitët fillojnë udhëtimin, por ankohen për vështirësitë gjatë rrugës dhe për autoritetin e Moisiut dhe Aaronit. Ata mbërrijnë në kufijtë e Kanaanit dhe dërgojnë dymbëdhjetë spiunë në vend. Kur dëgjuan raportin e frikshëm të spiunëve në lidhje me kushtet në Kanaan, izraelitët refuzojnë ta zotërojnë atë. Perëndia i dënon ata me vdekje në shkretëtirë derisa një brez i ri të rritet dhe të kryejë detyrën. Për më tepër, kishte disa që u rebeluan kundër Moisiut dhe për këto veprime, Zoti shkatërroi afërsisht 15.000 prej tyre me mjete të ndryshme. Libri përfundon me brezin e ri të izraelitëve në fushat e Moabit të gatshëm për kalimin e lumit Jordan.

Numrat është kulmi i historisë së eksodit të Izraelit nga shtypja në Egjipt dhe udhëtimit të tyre për të zotëruar tokën që Perëndia u premtoi etërve të tyre. Si i tillë ai nxjerr në përfundim temat e paraqitura në Zanafillën dhe të luajtura në Eksodin dhe Levitikun: Zoti u ka premtuar izraelitëve se ata do të bëhen një komb i madh (d.m.th. i shumtë), se do të kenë një marrëdhënie të veçantë me të dhe se ata do të pushtojë tokën e Kanaanit. Numrat tregojnë gjithashtu rëndësinë e shenjtërisë, besnikërisë dhe besimit: pavarësisht nga prania e Perëndisë dhe priftërinjve të tij, Izraelit i mungon besimi dhe zotërimi i tokës i lihet një brezi të ri.

## Shiko edhe 
* Bibla Hebreje

## Referime
Libri i Eksodit

**Libri i Eksodit** (nga greqishtja e vjetër: *Éxodos*; hebraishte biblike: שְׁמוֹת *Šəmōṯ*, 'Emrat'; latinisht: *Liber Exodus*) është libri i dytë i Biblës. Është një rrëfim i Eksodit, miti i origjinës së izraelitëve që lanë skllavërinë në Egjiptin biblik nëpërmjet fuqisë së hyjnisë së tyre të quajtur Jahvei, i cili sipas historisë i zgjodhi ata si popullin e tij. Më pas, izraelitët udhëtojnë me profetin legjendar Moisi në malin Sinai, ku Zoti jep Dhjetë Urdhërimet dhe ata hyjnë në një besëlidhje me Zotin, i cili premton t'i bëjë ata një "komb të shenjtë dhe një mbretëri priftërinjsh" me kushtin e besnikërisë së tyre. Ai u jep atyre ligjet dhe udhëzimet e tyre për të ndërtuar Tabernakullin, mjetin me të cilin ai do të vijë nga qielli dhe do të banojë me ta dhe do t'i udhëheqë ata në një luftë të shenjtë për të pushtuar Kanaanin ("Tokën e Premtuar"), e cila më parë, sipas miti i Zanafillës, i është premtuar "farës" së Abrahamit, patriarkut legjendar të izraelitëve.

Tradicionalisht që i atribuohen vetë Moisiut, studiuesit modernë e shohin përbërjen e tij fillestare si një produkt të mërgimit babilonas (shek. 6 pes), bazuar në burimet e mëparshme të shkruara dhe traditat gojore, me rishikime përfundimtare në periudhën pas mërgimit persiane (shek. V pes). Studiuesja biblike amerikane Carol Meyers, në komentin e saj mbi Eksodin, sugjeron se është padyshim libri më i rëndësishëm në Bibël, pasi paraqet tiparet përcaktuese të identitetit të Izraelit – kujtimet e një të kaluare të shënuar nga vështirësitë dhe ikja, një besëlidhje detyruese me Zoti, që zgjedh Izraelin, dhe themelimi i jetës së komunitetit dhe udhëzimet për mbajtjen e tij. Konsensusi i studiuesve modernë është se Pentateuku nuk jep një përshkrim të saktë të origjinës së izraelitëve, të cilët duket se janë formuar si një entitet në malësitë qendrore të Kanaanit në fund të mijëvjeçarit të dytë pes (rreth kohës së vonë Kolapsi i epokës së bronzit) nga kultura indigjene kananite.

## Shiko edhe 
* Bibla Hebreje
* Eksodi
* Jahvei

## Referime
Libri i Levitikut

parapamje|Tabernakulli dhe Kampi (vizatim i shekullit të 19-të).
**Libri i Levitikut** (nga greqishtja e vjetër: Λευιτικόν, *Leuïtikón*; Hebraishtja biblike: וַיִּקְרָא‎, *Wayyīqrāʾ*, 'Dhe Ai thirri'; Latinisht: *Liber Leviticus*) është libri i tretë i Torës (Pentateukut) dhe i Testamentit të Vjetër, i njohur gjithashtu si **Libri i Tretë i Moisiut**. Shumë hipoteza të paraqitura nga studiuesit për origjinën e tij bien dakord se ai u zhvillua gjatë një periudhe të gjatë kohore, duke arritur formën e saj aktuale gjatë periudhës persiane, nga 538 deri në 332 para Krishtit, megjithëse kjo është e diskutueshme.

Shumica e kapitujve të tij (1–7, 11–27) përbëhen nga fjalimet e Perëndisë drejtuar Moisiut, të cilat ai i thotë Moisiut t'ua përsërisë izraelitëve. Kjo ndodh brenda historisë së Eksodit të izraelitëve pasi ata shpëtuan nga Egjipti dhe arritën në malin Sinai (Eksodi 19:1). Libri i Eksodit tregon se si Moisiu i udhëhoqi izraelitët në ndërtimin e Tabernakullit (Eksodi 35–40) me udhëzimet e Perëndisë (Eksodi 25–31). Në Levitiku, Perëndia u thotë izraelitëve dhe priftërinjve të tyre, Aaronit dhe bijve të tij, se si të bëjnë oferta në Tabernakull dhe si të sillen ndërsa kanë fushuar rreth shenjtërores së tendës së shenjtë. Levitiku zhvillohet gjatë muajit ose muajit e gjysmë midis përfundimit të Tabernakullit (Eksodi 40:17) dhe largimit të izraelitëve nga Sinai (Numrat 1:1, 10:11).

Udhëzimet e Levitikut theksojnë praktikat rituale, ligjore dhe morale në vend të besimeve. Megjithatë, ato pasqyrojnë botëkuptimin e historisë së krijimit te Zanafilla 1 se Perëndia dëshiron të jetojë me njerëzit. Libri mëson se kryerja besnike e ritualeve të shenjtërores mund ta bëjë këtë të mundur, për sa kohë që njerëzit shmangin mëkatin dhe papastërtinë sa herë që është e mundur. Ritualet, veçanërisht ofertat për mëkatin dhe fajin, ofrojnë mjetet për të fituar faljen e mëkateve (Levitiku 4–5) dhe pastrimin nga papastërtitë (Levitiku 11–16) në mënyrë që Perëndia të vazhdojë të jetojë në Tabernakull në mes të njerëzve.

## Shiko edhe 
* Bibla Hebreje

## Referime
Prania ushtarake ruse në Transnistri

i Moldavisë.]]
Federata Ruse mban një numër të panjohur ushtarësh në Transnistri, një shtet shkëputës i panjohur i njohur ndërkombëtarisht si pjesë e Moldavisë. Kjo prani ushtarake ruse daton në vitin 1992, kur Ushtria e 14-të e Gardës ruse ndërhyri në Luftën e Transnistrisë në mbështetje të forcave separatiste Transnistriane. Pas përfundimit të luftës, e cila përfundoi me një fitore Transnistriane të mbështetur nga Rusia dhe në pavarësinë *de fakto* të rajonit, forcat ruse qëndruan në një mision të supozuar paqeruajtës dhe u riorganizuan në 1995 në Grupin Operativ të Forcave Ruse (OGRF). aktualisht ruan depon e municioneve Cobasna. Disa ushtarë të tjerë rusë marrin pjesë gjithashtu në Komisionin e Përbashkët të Kontrollit midis Moldavisë, Rusisë dhe Transnistrisë që nga viti 1992.

Qeveria e Moldavisë aktualisht e sheh praninë e trupave ruse në Moldavi si të paligjshme dhe ka bërë thirrje për tërheqjen dhe zëvendësimin e tyre nga forcat ndërkombëtare. Rusia megjithatë e ka kundërshtuar këtë. Më 15 mars 2022, Asambleja Parlamentare e Këshillit të Evropës njohu Transnistrinë si territor moldav të pushtuar nga Rusia.

## Shiko edhe 
* Transnistria
* Moldavia
* Lufta e Transnistrisë

## Referime
Sulmi ukrainas në rajonin e Kurskut, gusht 2024

parapamje|320x320px|Gusht 2024 Inkursioni i Rajonit të Kurskut.
Më 6 gusht 2024, gjatë pushtimit rus të Ukrainës si pjesë e Luftës Ruso-Ukrainase, Forcat e Armatosura të Ukrainës filluan një inkursion në rajonin e Kurskut të Rusisë dhe u përleshën me Forcat e Armatosura dhe rojet kufitare ruse. Sipas Rusisë, të paktën 1000 trupa kaluan kufirin ditën e parë, të mbështetur nga tanke dhe automjete të blinduara. Një gjendje e jashtëzakonshme u shpall në rajonin e Kurskut dhe rezervat ruse u dërguan me shpejtësi në zonë. Më 10 gusht, autoritetet ruse vendosën një regjim "operacioni kundër-terrorist" në rajonet Kursk, Belgorod dhe Bryansk. Deri në fund të javës së parë, ushtria ukrainase tha se kishte kapur 1000 km² të territorit rus, ndërsa autoritetet ruse pranuan se Ukraina kishte kapur 28 vendbanime. Ukraina krijoi një administratë ushtarake për territorin nën kontrollin e saj më 15 gusht 2024.

Zyrtarët ukrainas kanë thënë se qëllimet e operacionit përfshijnë dëmtimin e ushtrisë ruse, kapjen e trupave ruse, shtyrjen e artilerisë ruse më tej jashtë rrezes, pengimin e linjave ruse të furnizimit dhe devijimin e forcave të tyre nga frontet e tjera. Ai gjithashtu synon të ushtrojë presion mbi qeverinë ruse dhe ta detyrojë atë në negociata "të drejta" të paqes. Nga fundi i gushtit, operacioni filloi të kritikohej për gjoja devijimin e forcave ukrainase nga lindja dhe lejimin e Rusisë të përparonte drejt Pokrovsk. Qyteti, së bashku me Kurakhove, u veçua nga komandanti ushtarak ukrainas Oleksandr Syrskyi si një drejtim nga i cili inkursioni kishte për qëllim të devijonte forcat ruse. BBC vuri në dukje se ky qëllim duket se ka dështuar, pasi forcat ruse u përforcuan në vijën e frontit të Pokrovsk. Instituti për Studimin e Luftës raportoi se Rusia lëvizi forcat nga zonat me "prioritet më të ulët" (Kharkiv, Luhansk, Kherson, Zaporizhzhia dhe madje edhe Kaliningrad), por jo nga rajoni i Donetskut. Kritika të tjera erdhën gjithashtu nga disa prej udhëheqësve më të lartë ushtarakë të Ukrainës sipas Politico. Valery Zaluzhny dhe Emil Ishkulov e kundërshtuan fuqimisht operacionin si një kumar të kushtueshëm, ku i pari deklaroi se nuk kishte asnjë hap të dytë të qartë pasi kufiri ishte thyer me sukses dhe nuk morën asnjë përgjigje të qartë nga Zelenskyy, ndërsa ky i fundit kishte frikë se operacioni do të drejtonte brigada që do të ekspozohet brenda Rusisë me një rritje të pritshme të viktimave.

Që nga fillimi i pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022, kishte pasur disa inkursione më të vogla në Rusi nga forcat pro-ukrainase. Ukraina i kishte mbështetur këto inkursione tokësore, por mohoi përfshirjen e drejtpërdrejtë. Inkursioni i Kurskut befasoi si Rusinë ashtu edhe aleatët e Ukrainës. Ky është sulmi më i rëndësishëm përtej kufirit që nga pushtimi i vitit 2022, dhe i pari i kryer kryesisht nga forcat e rregullta ukrainase.

## Shiko edhe 
* Lufta Ruso-Ukrainase
* Rajoni i Kurskut

## Referime
Përfshirja e Bjellorusisë në pushtimin rus të Ukrainës

parapamje|Harta e aktiviteteve ushtarake ruse në Bjellorusi që nga 15 mars 2022.
Bjellorusia, një aleat i ngushtë i Rusisë, ka mbështetur fqinjin e saj lindor në pushtimin rus të Ukrainës. Përpara fillimit të ofensivës, Bjellorusia lejoi Forcat e Armatosura Ruse të kryenin stërvitje ushtarake disa javore në territorin e saj; megjithatë, trupat ruse nuk dolën nga vendi pasi duhej të përfundonin. Bjellorusia lejoi Rusinë të organizonte një pjesë të pushtimit nga territori i saj, duke i dhënë Rusisë rrugën më të shkurtër të mundshme tokësore për në kryeqytetin e Ukrainës, Kiev. Megjithatë, këto forca u tërhoqën brenda dy muajsh, duke ndërprerë kështu operacionet ushtarake tokësore me origjinë nga Bjellorusia dhe duke rezultuar në rimarrjen e anës ukrainase të rajonit kufitar nga Ukraina. Pavarësisht kësaj, situata përgjatë kufirit mbetet e tensionuar, me Ukrainën që mbylli pikat kufitare që çojnë në Bjellorusi, pa raste të veçanta.

Bjellorusia ka lejuar gjithashtu që raketat ruse të vendosen në territorin e saj dhe të gjuajnë në objektivat ukrainas. Disa raporte dolën midis opozitës bjelloruse dhe ushtrisë ukrainase se trupat bjelloruse ishin në Ukrainë duke luftuar së bashku me rusët, por udhëheqësi i Bjellorusisë Aleksander Lukashenko i hodhi poshtë ato dhe tha se Forcat e Armatosura Bjelloruse (BAF) nuk do të merrnin pjesë drejtpërdrejt në konflikt. Që nga fillimi i vitit 2023, BAF nuk janë përfshirë në luftimet kundër Ukrainës dhe kanë mbetur në territorin e Bjellorusisë gjatë gjithë rrjedhës së konfliktit. Udhëheqësi bjellorus ka deklaruar se nuk do të kishte "asnjë mënyrë" që ai të dërgonte ushtarë në Ukrainë nëse nuk sulmohej më parë.

Sipas Ministrisë së Jashtme të Ukrainës, Lukashenko e ka siguruar presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy në fillim të pushtimit se ai nuk do të përfshijë forcat e armatosura të vendit të tij në anën e Rusisë. I pari deklaroi në fillim të vitit 2023 se Ukraina kishte ofruar ta zyrtarizonte këtë marrëveshje me një pakt mossulmimi.

Përfshirja e Bjellorusisë u dënua në vendet perëndimore, me Bashkimin Evropian, Shtetet e Bashkuara, Mbretërinë e Bashkuar, Kanadanë dhe Japoninë që vendosën sanksione kundër Bjellorusisë. Sipas Chatham House, pjesëmarrja e Bjellorusisë në konfliktin ushtarak është e papëlqyeshme në mesin e popullatës së përgjithshme; Protestat u mbajtën më 27 shkurt, ditën e referendumit kushtetues, i cili kërkoi revokimin e statusit të vendit jo-bërthamor të Bjellorusisë, por u shpërndanë shpejt. Hakerët kanë shënjestruar agjencitë qeveritare të Bjellorusisë, si dhe infrastrukturën kritike të vendit, me synimin për të ndërprerë përpjekjet e luftës ruse në Bjellorusi.

Në ditët e para të pushtimit, Bjellorusia ishte gjithashtu e përfshirë në iniciativat e paqes, duke mbajtur bisedime ruso-ukrainase në kufirin e saj. Pavarësisht disa marrëveshjeve paraprake, megjithatë, bisedimet nuk rezultuan në një armëpushim të qëndrueshëm.

## Shiko edhe 
* Lufta Ruso-Ukrainase
* Protestat në Bjellorusi 2020-2021

## Referime
Ligji i Përtërirë

**Ligji i Përtërirë** (Greqishtja e vjetër: *Deuteronómion*, fjalë-për-fjalë. 'ligji i dytë'; latinisht: *Liber Deuteronomii*) është libri i pestë i Torës (në judaizëm), ku quhet *Devarim* (hebraishte biblike: *Dəḇārīm*, fjalë-për-fjalë. '[fjalët e Moisiut]') dhe libri i pestë i Biblës dhe Biblës Hebraike. Dhiata e Vjetër e Krishterë.

Kapitujt 1–30 të librit përbëhen nga tre predikime ose fjalime që u janë mbajtur izraelitëve nga Moisiu në Rrafshinat e Moabit, pak para se ata të hyjnë në Tokën e Premtuar. Predikimi i parë rrëfen dyzet vitet e bredhjeve në shkretëtirë që kishin çuar në atë moment dhe përfunduan me një nxitje për të zbatuar ligjin. Predikimi i dytë u kujton izraelitëve nevojën për të ndjekur Zotin dhe ligjet (ose mësimet) që ai u ka dhënë, nga të cilat varet zotërimi i tyre i tokës. Predikimi i tretë ofron ngushëllimin se, edhe nëse kombi i Izraelit tregohet i pabesë dhe kështu humbet tokën, me pendim gjithçka mund të rikthehet.

Katër kapitujt e fundit (31–34) përmbajnë Këngën e Moisiut, Bekimin e Moisiut dhe rrëfimet që tregojnë kalimin e mantelit të udhëheqjes nga Moisiu te Jozueu dhe, më në fund, vdekjen e Moisiut në malin Nebo.

Një nga vargjet e tij më domethënëse është Ligji i Përtërirë 6:4, Shema Yisrael, i cili është përshkruar si deklarata përfundimtare e identitetit hebre për hebrenjtë teistë: "Dëgjo, o Izrael: Zoti, Perëndia ynë, Zoti është një." Vargjet 6:4–5 u cituan gjithashtu nga Jezusi te Marku 12:28–34 si Urdhërimi i Madh.

## Shiko edhe 
* Bibla Hebreje

## Referime
Scottish Premiership 2023–24

Statistika e Premiershipit Skocez në sezonin 2023-2024.

Ky ishte sezoni i njëmbëdhjetë i Premiership skocez, divizioni më i lartë i futbollit skocez dhe edicioni i 127-të në përgjithësi i kompeticionit të ligës më të mirë kombëtare, pa përfshirë një të anuluar për shkak të Luftës së Dytë.

## Stadiumet edhe klubet 
## Tabela e ligës 
## Play-off për zbritje 
Çerekfinalja u konkurrua nga skuadrat e renditura në vendin e tretë dhe të katërt në Championship Skocez 2023-2024, Partick Thistle dhe Airdrieonians. Partick Thistle kaloi në gjysmëfinale për t'u përballur me ekipin e renditur në vendin e dytë në Championship, Raith Rovers. Finalja u konkurrua nga Raith Rovers dhe ekipi u rendit i njëmbëdhjeti në Premiership, Ross County, i cili fitoi barazimin për të siguruar një vend në Premiership Skocez 2024-2025.

### Ekipet e kualifikuara 
### Çerek-finalet 
#### Legu i parë 
#### Legu i dytë 
### Semi-finalet 
#### Legu i parë 
#### Legu i dytë 
### Final 
#### Legu i parë 
#### Legu i dytë 
## Referime
SK Brann

**Sportsklubben Brann** është një klub sportiv nga Bergen, Norvegjia.

## Triumfe dhe Arritje 
* **Kampionë të Norvegjisë: 3**
** 1961/62, 1963, 2007.
* **Kupa: 7**
** 1923, 1925, 1972, 1976, 1982, 2004, 2022.

## Shiko dhe këtë 
[parapamje|356x356px|[Stadiumi Brann]]
* Eliteserien
* Kombëtarja norvegjeze e futbollit

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare
Fredrikstad FK

**Fredrikstad Fotballklubb** është një klub futbolli nga Fredrikstad, Norvegjia.

## Triumfe dhe Arritje 
* **Kampionë të Norvejisë: 9**
** 1937/38, 1938/39, 1948/49, 1950/51, 1951/52, 1953/54, 1956/57, 1959/60, 1960/61.
* **Kupa: 11**
** 1932, 1935, 1936, 1938, 1940, 1950, 1957, 1961, 1966, 1984, 2006.

## Shiko dhe këtë 
[parapamje|334x334px|[Stadiumi Fredrikstad]]
* Eliteserien
* Kombëtarja norvegjeze e futbollit

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare
Konflikti Izrael-Hezbollah (2023-tani)

parapamje|Harta e teatrit libanez, sirian dhe verior të Izraelit të luftës Izrael-Hamas 2023.
Shkëmbimi i sulmeve midis Izraelit dhe grupit militant libanez Hezbollah kanë ndodhur përgjatë kufirit Izrael-Liban dhe në Siri dhe Lartësitë Golan të pushtuara nga Izraeli që nga 8 tetori 2023. Aktualisht është përshkallëzimi më i madh i konfliktit Hezbollah-Izrael që ka ndodhur që nga ajo kohë. Lufta e Libanit të vitit 2006 dhe pjesë e përhapjes së luftës Izrael-Hamas.

Më 8 tetor 2023, Hezbollahu filloi të gjuante raketa të drejtuara dhe predha artilerie në pozicionet izraelite në fermat e pushtuara Shebaa, për të cilat tha se ishte në solidaritet me palestinezët pas sulmit të Hamasit ndaj Izraelit që ndodhi një ditë më parë. Izraeli u kundërpërgjigj duke lëshuar sulme me dronë dhe predha artilerie në pozicionet e Hezbollahut pranë kufirit të Libanit me Lartësitë Golan të pushtuara nga Izraeli.

Në Izraelin verior, konflikti i vazhdueshëm ka detyruar rreth 96,000 individë të largohen nga shtëpitë e tyre, ndërsa në Liban, rreth 1 milion individë janë zhvendosur, me Hezbollahun që thotë se nuk do të ndalojë sulmet kundër Izraelit derisa të ndalojë sulmet dhe operacionet ushtarake në Gaza. Ndërmjet 21 tetorit 2023 dhe 20 shkurtit 2024, Forca e Përkohshme e Kombeve të Bashkuara në Liban (UNIFIL) regjistroi rreth 7,948 incidente të zjarrit artilerie nga jugu i Linjës Blu (nga Izraeli në Liban) dhe 978 incidente të zjarrit artilerie nga ana veriore. (nga Libani në Izrael).

Përshkallëzim i rëndësishëm ndodhi në shtator 2024, duke filluar me shpërthimet e pagerëve në Liban - të cilat synonin Hezbollahun dhe i atribuoheshin gjerësisht Izraelit - dhe pasuar nga sulmet ajrore të përditshme izraelite që përfshinin vrasje të komandantëve të lartë të Hezbollahut. Izraeli deklaroi se sulmet e tij do të vazhdojnë derisa qytetarët izraelitë pranë kufirit verior të mund të kthehen të sigurt në shtëpi. Viktimat më vdekjeprurëse dhe më të përhapura në Liban rezultuan nga sulmet ajrore izraelite më 23 shtator që rezultuan në të paktën 558 vdekje dhe më shumë se 1,835 të plagosur, duke përfshirë fëmijë, gra dhe mjekë ndihmës. Gjatë kësaj fushate, forcat IDF bombarduan dhe shkatërruan selinë e komandës qendrore të Hezbollahut në Bejrut. Të nesërmen, Hezbollahu konfirmoi se lideri i saj Hassan Nasrallah ishte vrarë në atë sulm ajror. Më 30 shtator, Izraeli filloi sulmet e para tokësore në Libanin jugor.

## Shiko edhe 
* Konflikti Izraelito-Libanez
* Konflikti Gaza-Izrael
* Lufta Izrael-Hamas

## Referime
Breiðablik

**Breiðablik** është një klub futbolli nga Kópavogur, Islanda.

## Triumfe dhe Arritje 
* **Kampionë të Islandës: 3**
** 2010, 2022, 2024.
* **Kupen: 1**
** 2009.

## Shiko dhe këtë 
[parapamje|347x347px|[Kópavogsvöllur]]
* Besta deild karla
* Kombëtarja islandeze e futbollit

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare
Ekspozita "Edhe shkrimet flasin"

Ekspozita "Edhe shkrimet flasin" është një ngjarje kulturore dhe muzeologjike e organizuar në Muzeun Historik të Fierit, e hapur më 27 shtator 2024, si pjesë e bashkëpunimit midis këtij institucioni dhe Parkut Arkeologjik Kombëtar të Apolonisë. Kjo ekspozitë  u zhvillua në prag të Ditës Kombëtare të Trashëgimisë Kulturore, e cila festohet çdo vit më 29 shtator.

Ekspozita ofron një qasje të veçantë në fushën e trashëgimisë kulturore, duke nxjerrë në pah rëndësinë e kujtesës kolektive përmes ruajtjes së dokumenteve historike. Pjesë e kësaj ngjarjeje janë një sërë shënimesh autentike të shkëputura nga librat e dikurshëm të përshtypjeve të vizitorëve të Muzeut Arkeologjik të Apolonisë, të cilat janë shkruar në vitet '70-'80. Këto shënime paraqesin mendimet dhe përshtypjet e disa prej emrave më të spikatur të kulturës shqiptare dhe më gjerë.

Personalitetet që kanë lënë gjurmë në këto shënime përfshijnë figura të shquara si:

* Dritëro Agolli - shkrimtar i njohur shqiptar,
* Fatos Arapi - poet dhe publicist,
* Moikom Zeqo - studiues, shkrimtar dhe arkeolog,
* Visar Zhiti - poet dhe shkrimtar i mirënjohur,
* Françesko Altimari - studiues arbëresh i shquar,
* Shyqri Nimani - autor i Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës,
* Pierre Caban - arkeolog francez me kontribute të rëndësishme në Apoloni.

Kjo ekspozitë përfaqëson një formë të re të qasjes në muzeologji, duke sjellë përpara publikut shkrimet dhe mendimet e njerëzve që kanë vizituar këto vende historike. Ornela Durmishaj, drejtoreshë e Parkut Arkeologjik të Apolonisë, shpjegoi se këto shënime janë ruajtur dhe arkivuar me kujdes që prej kohës kur janë shkruar, dhe se tani ato janë ekspozuar për herë të parë për publikun.

Qëllimi kryesor i ekspozitës është të inkurajojë një lidhje më të fortë midis publikut shqiptar dhe muzeve vendore, duke i prezantuar këta si institucione të rëndësishme për ruajtjen e kujtesës kolektive dhe të trashëgimisë kulturore. Kjo nismë reflekton nevojën për të ruajtur dhe për të promovuar historinë dhe kulturën kombëtare përmes angazhimit publik dhe edukimit.

Ekspozita do të jetë e hapur për disa ditë, duke ofruar mundësinë për qytetarët të eksplorojnë pjesë të rëndësishme të trashëgimisë së tyre kulturore dhe të kuptojnë se si shkrimet e së kaluarës mund të komunikojnë mesazhe të rëndësishme në të tashmen. Historiani Ilirjan Gjika, një prej organizatorëve të ekspozitës, theksoi rëndësinë e kësaj qasjeje të re në muzeologji, duke shprehur bindjen se ngjarje të tilla do të ndihmojnë në zhvillimin e një lidhjeje më të ngushtë midis publikut dhe trashëgimisë së tij kulturore .

## Referime
Hispania (personifikim)

[parapamje|275px|Hispania, e cila në mënyrë simbolike shpërblen veprat gjeniale të fëmijëve të saj me një kurorë dafine. Nga [Agustín Querol. Biblioteca Nacional de España.]]
**Hispania** është personifikimi kombëtar i Spanjës.

Paraardhësi i këtij përfaqësimi ishin disa monedha në të cilat kishte një kalorës që mbante një shtizë dhe legjenda HISPANORVM. Këto monedha korrespondonin me gjysmën e parë të shekullit të 2-të p.e.s. dhe u prenë në Morgantina (Siçili). Këto monedha u kryen nga mercenarët hispanikë që morën qeverinë e këtij qyteti siçilian me urdhër të Senatit Romak gjatë Luftës së Dytë Punike.

Përfaqësimi i parë i Hispanisë u shfaq gjatë Republikës Romake si kreu i një gruaje me legjendën HISPAN, dhe u formua në Romë nga familja romake Postumia (81 p.e.s.). Që atëherë dolën monedha të ndryshme me paraqitje alegorike të Hispanisë me karakteristika të ndryshme gjatë gjithë epokës romake.

Ashtu si monedhat e tjera me alegori provinciale, ajo do të binte në mospërdorim për shkak të përhapjes së simboleve të Romës dhe Kostandinopojës që preheshin në monedha dhe nuk do të rishfaqej deri në pesetën spanjolle, e cila vetë bazohej në alegorinë e përdorur gjatë mbretërimit të Adrianit. Që atëherë, alegoria do të shndërrohej në monumente, statuja dhe relieve.
Víkingur Rejkjavik

**Vikingur Rejkjavik** është një klub futbolli nga Rejkjavik, Islanda.

## Triumfe dhe Arritje 
* **Kampionë të Islandës: 8**
** 1920, 1924, 1981, 1982, 1991, 2021, 2023, 2025.
* **Kupa: 5**
** 1971, 2019, 2021, 2022, 2023.

## Shiko dhe këtë 
* Besta deild karla
* Kombëtarja islandeze e futbollit

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare