Protestat në Bjellorusi 2020-2021

**Protestat e Bjellorusisë të vitit 2020**, me pseudonimin **Revolucioni i Rrëshqitjes** dhe **Revolucioni Anti-Kacabu**, janë një seri demonstratash politike në vazhdim kundër qeverisë bjelloruse dhe presidentit të saj Alexander Lukashenko. Demonstratat, pjesë e lëvizjes së demokracisë bjelloruse, filluan të ndodhin në përparimin dhe gjatë zgjedhjeve presidenciale të Bjellorusisë 2020, në të cilat Lukashenko kërkoi një mandat të gjashtë në detyrë. 

## Sfondi 
Në fillim të protestave, Aleksandër Lukashenko ishte kryetari i shtetit të Bjellorusisë që nga viti 1994, një mandat 26-vjeçar që është më i gjati në ish-Bashkimin Sovjetik. Ai është quajtur "diktatori i fundit" i Evropës, pasi nuk kishte pasur një sfidues serioz në pesë zgjedhjet e kaluara. Nën sundimin e tij autoritar, qeveria e ka shtypur shpesh opozitën. 

Lukashenko ishte përballur me një kundërshtim më të madh publik në mes të trajtimit të tij të pandemisë koronavirus, të cilën Lukashenko e ka mohuar se është një kërcënim serioz. Nga pesë zgjedhjet e fituara nga Lukashenko, vetëm i pari u vlerësua me besueshmëri të lirë dhe të drejtë nga monitoruesit ndërkombëtarë. 

Gjatë fushatës presidenciale, kandidatja për presidente Sviatlana Tsikhanouskaya është shprehur se populli i Bjellorusisë duhet të gjejë një mënyrë për ta mbrojtur votën e tyre. Prandaj, të gjitha protestat kundër Lukashenkos ishin "pa lider". 

## Fushata presidenciale 
Më 29 korrik, i mbështetur nga lajmet e qeverisë bjelloruse, 33 mercenarë të dyshuar nga grupi Wagner, një kompani private ushtarake ruse, u arrestua në një sanatorium afër Minskut. 

## Dita e zgjedhjeve 
Më 9 gusht, shumica e rrugëve dhe hyrjet në Minsk u bllokuan nga policia dhe ushtria herët në mëngjes. 

Në mes të ditës, Interneti në Bjellorusi ishte bllokuar pjesërisht. Sipas zyrtarëve të qeverisë, arsyeja ishte sulmi i rëndë DDoS. Specialistët e pavarur të TI pohuan se monopoli shtetëror në Bjellorusi në internet Beltelecom dhe agjensitë shtetërore të lidhura me qëllim përdorën teknologjinë e inspektimit të paketave të thella (DPI) ose formësimin e trafikut, Telegrami ishte IM i vetëm që funksiononte. 

## Pas ditës së zgjedhjeve 
Më 10 gusht herët në mëngjes në Minsk, njerëzit filluan të sillnin lule në një vend ku dikush kishte vdekur natën e kaluar. Autoritetet lokale nuk e konfirmuan vdekjen. KQZ (Komisioni Qendror i Zgjedhjeve i Bjellorusisë) njoftoi rezultatet e zgjedhjeve.  

Ndërsa protesta përfshiu Bjellorusinë pas rezultateve të falsifikuara, kandidatja kryesore e opozitës Sviatlana Tsikhanouskaya publikoi një video ku thuhej se ajo u largua nga Bjellorusia për në Lituani. Ajo ishte e detyruar të largohej ndërsa po ashtu paraqiste një ankesë në KQZ, ku u mbajt në arrest për shtatë orë.  

Në mbrëmje, protestat vazhdojnë në të gjitha qytetet kryesore të Bjellorusisë, përfshirë Brest, Homiel, Hrodna, Mahiliou, Viciebsk, Baranavichy, Maladzyechna, Navahrudak, Novopolotsk, Zhodzina. Në Minsk, protestuesit ndryshuan taktikat e tyre, duke zhvendosur pozicionet nga një pjesë e qytetit në një tjetër, të ngjashme me taktikën "Bëhu Ujë" të përdorur nga protestuesit 2019-2020 në Hong Kong. Protestuesit barrikaduan zonën përreth Tregut Riga në qendër të Minskut. Forcat qeveritare u përgjigjën duke lëshuar gaz lotsjellës te protestuesit dhe duke përdorur raketa. Autoritetet po hidhnin granata tek protestuesit dhe një protestues vdiq pas një shpërthimi granate pranë stacionit të metrosë Pushkinskaya. Ministria e Brendshme pretendon se një pajisje e panjohur shpërtheu në duar. Vendi i supozuar i origjinës së flashbangs është në Republikën Çeke. Shteti vendosi një embargo në shitjen e pajisjeve të tilla në Bjellorusi pas shtypjes së zgjedhjeve të vitit 2010. 

## Referime 
## Lidhje të jashtme