Baza ushtarake ruse e 102-të

parapamje|Stema e Bazës Ushtarake 102.
**Baza ushtarake ruse e 102-të** (armenisht: Ռուսական 102-րդ ռազմակայան; rusisht: 102-я российская военная база) është një bazë ushtarake ruse në Gyumri, Armeni, nën komandën e Qarkut Ushtarak Jugor të Forcave të Armatosura Ruse.

Gjatë epokës sovjetike, forcat në Armeni ishin pjesë e Grupit të Forcave Transkaukaziane. Më parë ishte baza e Divizionit të 127-të të pushkëve me motor të Ushtrisë së Gardës së Shtatë Sovjetike. Baza është rreth 120 kilometra në veri të kryeqytetit armen, Jerevan.

## Historia 
### Lufta e Dytë Botërore 
Baza e gjurmon historinë e saj në Divizionin e 261-të të pushkëve të Ushtrisë së Kuqe të Bashkimit Sovjetik. Divizioni 261 i pushkëve filloi të formohej më 18 korrik 1941 në Berdiansk në Qarkun Ushtarak Odessa. Ai përbëhej nga një kombinim i rezervistëve, milicisë dhe vullnetarëve, dhe rendi bazë i betejës ishte si më poshtë:

* Regjimenti 974 i pushkëve
* Regjimenti 976 i pushkëve
* Regjimenti 978 i pushkëve
* Regjimenti 809 i Artilerisë

Divizioni shkoi në Frontin Jugor në gusht, fillimisht si pjesë e Ushtrisë së 6-të, por u ricaktua në Ushtrinë e 12-të, në të njëjtin Front, deri më 1 shtator. Ajo mbeti me atë ushtri të paktën deri në gusht 1942, por më pas u caktua në Grupin e Forcave të Detit të Zi të Frontit Transkaukazian. Më pas kaloi pjesën më të madhe të pjesës së mëvonshme të Luftës së Dytë Botërore, nga 1 janari 1943 e tutje, me ushtrinë e vogël të 45-të të Frontit Transkaukazian, e cila ruante kufijtë sovjetikë me Turqinë.

### Pasluftës 
Pas përfundimit të luftës, Divizioni 261 i pushkëve u transferua në Leninakan. U bë pjesë e Ushtrisë së 7-të të Gardës dhe në vitin 1955 u ricaktua si Divizioni i 37-të i pushkëve. Më 25 qershor 1957, ai u bë Divizioni i 127-të i pushkëve me motor. Në prill 1990, Regjimenti i 120-të i Tankeve të Gardës i divizionit u nda në Batalionin e Tankeve të Gardës së Veçantë të 116-të dhe Regjimentin e 1360-të të pushkëve me motor. Më 21 gusht 1992, ajo u bë Baza Ushtarake e 102-të, baza e parë ushtarake me numër të Forcave Tokësore Ruse.

## Tani 
Harta e Gyumrit dhe rrethinave të saj. Baza është treguar në ngjyrë rozë. Lagjja e qytetit Gyumri e banuar nga ushtarakë rusë, e njohur si "Vosmoy Gorodok" (8-й городок) ndodhet menjëherë në veri të bazës (e paraqitur me të zezë)

Nga mesi i fundit të viteve 1990, përbërja e Divizionit të 127-të të pushkëve me motor kishte ndryshuar, pas largimit të shumicës së forcave sovjetike nga Armenia. Ai përbëhej nga regjimentet 123, 124 dhe 128 të pushkëve me motor, regjimenti 992 i artilerisë dhe batalioni i 116-të i pavarur i tankeve. Regjimenti i 123-të i pushkëve me motor u formua nga ish-divizioni 164 i pushkëve me motor, i vendosur gjithashtu në Armeni.

Janë 3,000 ushtarë rusë të raportuar zyrtarisht të stacionuar në bazën ushtarake 102 të vendosur në Gyumri. Në fillim të vitit 2005, Baza Ushtarake 102 kishte 74 tanke, 17 mjete luftarake këmbësorie, 148 transportues të blinduar, 84 artileri, 18 luftëtarë MiG-29 dhe disa bateri raketash kundërajrore S-300. Një pjesë e madhe e pajisjeve ushtarake është zhvendosur në bazën e 102-të nga baza e 12-të ushtarake ruse në Batumi dhe baza e 62-të ushtarake ruse në Akhalkalaki, Gjeorgji, e cila përfshin 35 tanke dhe automjete të blinduara dhe 370 pjesë të pajisjeve ushtarake. Baza ushtarake është pjesë e një sistemi të përbashkët të mbrojtjes ajrore të Komonuelthit të Shteteve të Pavarura (CIS), i cili u vendos në Armeni në 1995. Për më tepër, Forcat Ajrore Armene mbështeten pjesërisht në MiG-29 ruse të vendosura në bazën ushtarake, për mbrojtjen e hapësirës ajrore të Armenisë.

Baza ushtarake ruse u vendos në territorin e Armenisë që në vitin 1996 (para kësaj, instalimi njihej ende si MRD e 127-të e Ushtrisë Sovjetike). Traktati dypalësh thotë se ushtria ruse do të qëndrojë në bazë për 25 vjet, por autoritetet armene kanë thënë se nëse është e nevojshme, ky afat mund të rishikohet dhe ekskluzivisht në drejtim të zgjatjes. Edhe pse Rusia nuk paguan qeverinë armene për bazën ushtarake të vendosur në Gyumri, pala armene kujdeset për të gjitha shërbimet publike uji, energjia elektrike, etj.

Në maj 1996, baza ajrore 3624, e vendosur në qytetin e Jerevanit, u bë pjesë e bazës ushtarake të 102-të.

Në vitin 1997, Armenia dhe Rusia nënshkruan një traktat të gjerë miqësie, i cili kërkon ndihmë të ndërsjellë në rast të një kërcënimi ushtarak për secilën palë dhe lejon rojet kufitare ruse të patrullojnë kufijtë e Armenisë me Turqinë dhe Iranin.

Në gusht 2003, oficeri komandues i bazës, gjeneral-major Aleksandër Titov, u shkarkua nga puna për mosmbajtjen e disiplinës ushtarake dhe lejimin e korrupsionit dhe shitjes së pajisjeve shtetërore. Në fillim të vitit 2009, krahu i motorizuar i bazës u nda në dy brigada të veçanta pushkësh me motor.

Në vitin 2013, komandanti kryesor i bazës ushtarake 102 Andrey Ruzinsky tha në një intervistë se "Nëse Azerbajxhani vendos të rivendosë juridiksionin mbi Nagorno-Karabakh me forcë, baza ushtarake [ruse] mund të bashkohet në konfliktin e armatosur në përputhje me detyrimet e Federatës Ruse brenda kornizës së Organizatës së Traktatit të Sigurisë Kolektive (CSTO).

### Furnizimi në bazë 
Një marrëveshje speciale pesëvjeçare e lidhur me Gjeorgjinë më 31 mars 2006, i lejoi Rusisë hyrjen në bazën ushtarake 102 përmes hapësirës tokësore dhe ajrore të Gjeorgjisë. Marrëveshja e ndalonte Rusinë të dorëzonte çdo armatim të transituar përmes territorit të Gjeorgjisë në një vend të tretë dhe nga tranzitimi i substancave biologjike, bërthamore ose kimike, si dhe armët e shkatërrimit në masë ose përbërësit e tyre. Më tej, ai përcaktonte se sasia e ngarkesave ushtarake duhet të ishte rënë dakord midis Rusisë dhe Gjeorgjisë një vit më parë. Për më tepër, Gjeorgjia mund të refuzojë transitin nëse përbën një kërcënim për sigurinë e saj kombëtare ose nëse destinacioni përfundimtar i ngarkesës ushtarake të tranzituar ishte një vend brenda një zone konflikti ose një shteti ndërluftues. Në dhjetor 2006, Rusia akuzoi Gjeorgjinë për "sabotim" të ngarkesave të destinuara për bazën ushtarake 102.

Tranziti i personelit ushtarak rus dhe ngarkesave u pezullua nga qeveria e Gjeorgjisë si pasojë e luftës së vitit 2008 me Rusinë. Pas përfundimit të mandatit të tij pesëvjeçar, më 19 prill 2011, Parlamenti i Gjeorgjisë anuloi marrëveshjen e vitit 2006 me Rusinë.

## Shiko edhe 
* Baza ushtarake ruse e 201-të

## Referime