Rendi i përbërë

**Rendi i përbërë** është një përzierje që kombinon spërdredhjen e kapitelit të rendit jonik me gjethnajën e akantusit të rendit korintik. Në shumë versione, spërdredhjet e rendit të përbërë janë më të mëdha, megjithëse përgjithësisht ka dhe disa zbukurime të vendosura në qendër midis spërdredhjeve. Kolona e rendit të përbërë është tipikisht dhjetë diametra e lartë, megjithëse si me të gjithë rendet e tjerë mund të rregullohej nga arkitekti për ndërtesa të veçanta. Rendi i përbërë është thelbësisht i trajtuar si Rendi korintik përveç kapitelit, pa diferenca të rëndësishme mbi ose poshtë kapitelit.
Rendi i përbërë nuk haset në Arkitekturën greke dhe deri në Rilindje nuk renditej mes rendeve të veçanta. Ai konsiderohej si një formë e Romës perandorake e rendit korintik. Megjithëse Harku i Titusit, në forumin romak i ndërtuar në vitin 82 të e.s., ndonjëherë përmendet si shembulli i parë i shquar i mbijetuar i një rendi të përbërë, rendi me gjasa u krijua "pak para mbretërimit të Augustusit dhe me siguri u zhvillua plotësisht para vdekjes së tij, koha kur versioni romak i rendit korintik po stabilizohej".

## Forma e kapitelit
Rendi i përbërë është i bazuar pjesërisht te Rendi jonik, ku spërdredhjet (të para ballazi) janë të lidhura nga thelbësisht nga një element horizontal përgjatë kreut të kapitelit, në këtë mënyrë ata ngjajnë me një rrotull.  Megjithë zanafillën e tij, shumë kapitele të përbërë në fakt i trajtojnë dy spërdredhjet si elemente të veçuara, secila e dalë nga një anë e bazës së gjethnajave. Në këtë rast si dhe duke pasur zbukurime të ndara midis tyre, ata ngjajnë Rendin eolik të Greqisë arkaike, megjithëse duket se nuk ka qenë kjo rruga e zhvillimit të tyre në Romën e hershme perandorake.  

Ky spërdredhja jonike greke zakonisht paraqitet nga anët si një njësi e veçantë me gjerësi të pandryshueshme midis pjesës ballore dhe të mbrapme të kolonës, spërdredhjet e përbëra noramlisht janë trajtuar si katër njësi më të holla të veçanta, një në çdo kënd të kapitelit, të projektuara rreth 45° nga façata. Kjo ka avantazhin e heqjes së nevojës për të pasur një paraqitje të ndryshme midis pjesës ballore dhe anësore që më vonë joniku i zhvilloi nëpërmjet formave të përthyera që e lejonin këtë.  

Trajtimi i detajeve ishte shpesh shumë e larmishme, me përfshirjen e figurave, simboleve heraldike dhe të tjera të ngjashme në kapitel. Mardhënia midis spërdredhjeve me gjethnajën është trajtuar në mënyra të ndryshme dhe kapiteli mund të jetë i ndarë në mënyrë të dallueshme në zona të ndryshme horizontale, ose mund ta trajtoi kapitelin si një zonë e vetme. Rendi i përbërë, për shkak të paraqitjes së tij delikate, konsiderohej nga rilindasit si i përshtatshëm për ndërtimin e kishave kushtuar Virgjëreshës Mari ose shenjtoreve të tjera femërore. Në përgjithësi është përdorur për të sugjeruar pasuri dhe madhështi.

## Shembujt 
Donato Bramante (1444–1514) përdorte rendin e përbërë në rendin e dy të manastirin e Santa Maria della Pace në Romë. Për rendin e parë, përdorte rendin jonik. Francesco Borromini (1599–1667) e zhvilloi rendin e përbërë në San Carlo alle Quattro Fontane në Romë (1638). Brendësia e kishës ka 16 kolona të përbëra. Kolonat peshë-mbajtëse të vendosura poshtë harqeve kanë spërdredhje të anasjellta. Kjo zgjedhje u kritikua shumë në atë kohë, duke menduar se ishte një mungesë njohjeje e rendeve vitruviane që e çuan në këtë zgjedhje.
Spërdredhjet e anasjellta mund të shihen gjithashtu te Oratorio dei Filippini i Borrominit në rendin e poshtëm. Këtu kundërshtia ishte edhe më e madhe, duke konsideruar se Borromini hoqi edhe gjethet e akantusit, duke e lënë kapitelin të zhveshur.

;Shembuj romakë:
* Harku i Septimius Severusit.
* Santa Costanza, Romë, brendësia, mesi i shekullit të IV.

;Shembuj modernë:
* Ospedale degli Innocenti, Firence, 1421, projektuar nga Filippo Brunelleschi.
* Easton Neston, Angli, rreth vitit 1700.
* Palazzo Madama, Torino, rreth vitit 1720, projektuar nga Filippo Juvarra.
* Harku i Triumfit Narva, në Shën Pjetërburg, 1814.
* Muzeu Etnografik, në Budapest.
* Alabama Governor's Mansion, 1907.

### Galeri shembujsh 

File:Composite capital BM GR1973.2-17.1.jpg|Kapitel i përbërë romak me kokë dashi në vend të spërdredhjeve, midis shek. të I dhe të II të e.s.
File:Baia-Complesso Termal Romano 2010-by-RaBoe-026.jpg|Kapitel ne kompleksin termal romak në Baia.
File:Euphrasian Basilica Capital 3.JPG|Kapitel i përbërë i periudhës së vonë romake/bizantine në Bazilikën Eufraziane.
File:2216 - Milano - Palazzo Recalcati - Foto Giovanni Dall'Orto 20-May-2007.jpg|Kapitel në Palazzo Recalcati në Milano.
File:Palazzo Capitaniato Vicenza 14-09-08 n02.jpg|Palazzo Capitaniato, Vicenza, Andrea Palladio.
File:Venezia - San Benedetto church 01.JPG|Shtyllë në San Benedetto, Venicie.
File:Santa Croce in Fossabanda, Pisa, capitello.JPG|Santa Croce in Fossabanda, Pisa.
File:Brescia San Giovanni portale1 by Stefano Bolognini.JPG|Brescia, San Giovanni.
File:GrottaferrataSNiloCortileCapitello.jpg|Grottaferrata, abacia territoriale e San Nilo-s, oborri i konventit.
File:0562 - Milano - Fr. Maria Richini, Palazzo Annoni (1631) - Foto Giovanni Dall'Orto 5-May-2007.jpg|Kapitel i façatës së Palazzo Annoni in Corso i Porta Romana në Milano, ndërtuar në vitin 1631 sipas skicimit të Francesco Maria Richini.
File:Composite capital, Palace of Justice (today Ethnographic Museum), Budapest.jpg|Kapitel i përbërë i Muzeut Etnografik në Budapest.
File:Unterliezheim St. Leonhard Stuck 154.JPG|Modelim rokoko ne Bavari, me spërdredhje të pazakonta të kthyera mbrapa.
File:Wien Kirche am Hof - Säule.jpg|Kirche am Hof, në Vjenë.

## Shiko edhe 
* Rendet arkitekturorë
* Rendi dorik
* Rendi jonik
* Rendi korintik
* Rendi eolik
* Rendi tuskan
* Rendi gjigant

## Referime t
## Bibliografia 
* Carmine Buonincasa: Architettura come dis-identità; Dedalo librerie; Bari, 1978.
* Martin Henig (ed.): *A Handbook of Roman Art*; Phaidon, 1983, ISBN 0-7148-2214-0.
* Andrea Palladio: *The Four Books on Architecture*.
* Sebastiano Serlio: *Regole generali di architettura sopra le cinque maniere degli edifici*; 1537.
* Paola Zampa: L'ordine composito: alcune considerazioni; 1993, Reggio calabria: Dipartimento Patrimonio Architettonico e Urbanistico.