Forcat e Armatosura të Malit të Zi

**Forcat e Armatosura të Malit të Zi** (malazisht: Војска Црне Горе, romanizuar: *Vojska Crne Gore*) janë forcat ushtarake të Malit të Zi. Forcat e Armatosura përbëhen nga ushtria, marina dhe forca ajrore.

Ushtria aktualisht mban një forcë prej 2.350 anëtarësh aktivë. Pjesa më e madhe e pajisjeve dhe forcave të saj u trashëguan nga Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi; duke qenë se Mali i Zi përmbante të gjithë vijën bregdetare të ish bashkimit, ai mbajti të gjithë forcën detare.

Mali i Zi në dhjetor të 2009 u pranua në Planin e Veprimit për Anëtarësim. Në qershor 2017, iu bashkua NATO-s si anëtari i 29 gjithashtu është anëtar i Kartës së Adriatikut.

Mali i Zi merr pjesë në operacionet për paqe të NATO-së, OKB-së dhe BE-së.

## Komanda 
### Udhëheqja 
Komandant i Përgjithshëm, Presidenti Milo Gjukanoviq

### Ministria e Mbrojtjes 
Ministri i Mbrojtjes, Rashko Konjeviq

Shefi i Shtabit të Përgjithshëm, gjeneral brigade, Milutin Gjuroviq

## Bazat 
### Bazat Ajrore 
* Baza ajrore e Golubovcit (Podgoricë)

### Bazat Detare 
* Baza Detare e Barit
* Baza Pero Ćetkoviq
* Baza e Prishtinës

### Bazat e Ushtrisë 
* Baza ushtarake Millovan Sharanović
* Baza e Ushtrisë në Nikshiq
* Baza e Ushtrisë V. K. Vologjë
* Baza ushtarake e Brezës
* Baza e Ushtrisë Masline
* Baza e Ushtrisë Andrijevicë

## Njësitë dhe Struktura 
*  **Shtabi i Përgjithshëm**, në Podgoricë
**  **Batalioni i Parë i Këmbësorisë**, në Danilovgrad
*** Kompania e 1-të e Këmbësorisë, në Nikshiq
*** Kompania e 2-të e Këmbësorisë, në Pljevlja
*** Kompania e 3-të e Këmbësorisë, në Andrijevicë
*** Kompania e Këmbësorisë Malore, në Kolashin
*** Kompania për Mbështetjen e Zjarrit, në Podgoricë
*** Toga e Sinjaleve, në Danilovgrad
*** Toga e Mbrojtjes NBC, në Danilovgrad
*** Seksioni i Shërbimit, në Danilovgrad
*  **Forca Ajrore**, në Bazën Ajrore të Podgoricës
** Skuadrilja Fluturuese
** Qendra e Mbikëqyrjes dhe Raportimit Ajror, në Golubovci, i raporton Sistemit të Integruar të Mbrojtjes Ajrore të NATO-s CAOC Torrejón në Spanjë
** Kompania Mbështetëse
** Toga e Sinjaleve
** Toga e 1-të e Mbrojtjes Ajrore
** Toga e 2-të e Mbrojtjes Ajrore
** Seksioni i Shërbimit
*  **Marina**, në Bar
** Varkë Patrulluese P105
** Varkë Patrulluese P106
** Kompania e Mbikëqyrjes Bregdetare
** Anija Trajnuese "Jadran"
** Detashmenti i Varkave Ndihmëse
** Kompania Mbështetëse, në Danilovgrad
* **Batalioni i Mbështetjes Luftarake**, në Podgoricë
**  Kompania e Forcave Speciale
** Detashmenti i Marinës
**  Kompania e Policisë Ushtarake
**  Kompania e Gardës së Nderit
* **Batalioni i Mbështetjes**, në Danilovgrad
** Kompania Inxhinierike
** Kompania e Mirëmbajtjes
** Kompania e Përzier Logjistike
** Toga e Magazinave
** Toga Logjistike
* **Batalioni II i Këmbësorisë (Rezervë)**, në Plevla
* **Batalioni i III-të i Këmbësorisë (Rezervë)**, në Andrijevicë
* **Batalioni i Artilerisë së Përzier (Rezervë)**, në Nikshiq
* **Qendra e trajnimit**, në Danilovgrad
* **Qendra Mjekësore**, në Podgoricë
* **Kompania e Sinjalit dhe Luftës Elektronike**, në Podgoricë

## Gradat dhe Shenjat 
https://en.wikipedia.org/wiki/Military_ranks_of_Montenegro

## Ushtria Para 1918 
### Formacionet 
Në vitin 1906 ushtria malazeze mori rregulloret e para të sistematizuara dhe Ligji për Organizimin e Ushtrisë u miratua në vitin 1910. U krijuan Këmbësoria dhe Artileria, pasuar nga dy degë të specializuara (zbuluese dhe pioniere) dhe degë shtesë (mjekësore, punëtori ushtarake, stafi i gjykatës ushtarake, xhandarmëria dhe logjistika).

Në vitin 1913 xhandarmëria malazeze u bë një njësi speciale e Policisë Ushtarake.

Që nga krijimi i sistemit të brendshëm të telekomunikacionit malazez në 1869, jetik për rrjedhën e informacionit ushtarako-mbrojtës, ai ishte nën juridiksionin e Ministrisë së Ushtrisë.

Deri në vitin 1912, territori i Mbretërisë së Malit të Zi ishte i ndarë në katër zona të ndarjes:

* 1.Zona divizioni Cetinje
* 2.Zona divizioni i Podgoricës
* 3.Zona divizionale e Nikshiqit
* 4.Zona divizioni Kolašin

Pas luftërave 1912-1913, u krijuan dy divizione shtesë në fushë:

* 5.Zona divizioni Pljevlja
* 6. Zona e ndarjes së Pejës

Deri në vitin 1912, Ushtria Malazeze kishte 11 zona brigadash, 52 rrethe dhe 322 zona trupash batalioni. Divizionet përbëheshin nga Brigada 2–3 e Këmbësorisë.

Çdo komandë divizioni kishte tre bateri artilerie. Në prag të Luftës së Parë Ballkanike, Mbretëria e Malit të Zi rreshtoi 55.000 ushtarë.

Pas krijimit të Mbretërisë së Malit të Zi në vitin 1910, Mali i Zi u përfshi në tri luftëra ku e para ishte Lufta e Parë Ballkanike, në aleancë me Serbinë, Greqinë, Rumaninë dhe Bullgarinë kundër Perandorisë Osmane. Lufta e Dytë Ballkanike u zhvillua midis Malit të Zi, Serbisë, Greqisë, Rumanisë dhe Perandorisë Osmane kundër Bullgarisë, me pasojë Bullgarinë duke humbur territore të konsiderueshme në veri, Thrakë dhe Maqedoni.

Ushtria e Malit të Zi para vitit 1918 ishte shumë më e madhe se ushtria e sotme. Gjatë Luftës së Parë Botërore, Mali i Zi mobilizoi 50,000 trupa. Komandant i Përgjithshëm ishte mbreti Nikolla I i Malit të Zi, ndërsa Gjeneral i Shtabit ishte Bozhidar Jankoviq. Njësitë e përfshira:

* Divizioni i Pljevljes

Divizioni Pljevlja komandohej nga brigadieri Luka Gojnić. Divizioni përbëhej nga 10 batalione. Ajo kishte rreth 6,000 ushtarë dhe patrullonte zonën në lindje nga Pljevlja.

* Detashmenti i Hercegovinës

Detashmenti i Hercegovinës komandohej nga Serdar (konti) Janko Vukotiq. Detashmenti përbëhej nga 15 batalione. Ajo kishte rreth 15,000 ushtarë dhe patrullonte kufirin me Hercegovinën.

* Detashmenti i Lovçenit

Detashmenti i Lovçenit komandohej nga divizari Mitar Martinoviq. Detashmenti përbëhej nga 18 batalione. Ajo kishte rreth 8,000 ushtarë dhe patrullonte zonat e Lovçenit dhe Sutormanit.

* Detashmenti i Serbisë së Vjetër

Detashmenti 'Serbia e Vjetër' komandohej nga brigadieri Radomir Veshoviq. Detashmenti përbëhej nga 13 batalione. Ajo kishte rreth 6000 ushtarë dhe siguronte kufirin shqiptar.

### Uniformat 
Shumica e ushtarëve të ushtrisë malazeze nuk kishin uniforma. Në mobilizim, ushtarëve iu dhanë një pushkë dhe një distinktiv për t'i vendosur kapelën. Të dy ushtarët dhe oficerët në rezervë kishin veshur kostume kombëtare. Shenjat në kapele kishin dizajne të ndryshme në varësi të gradës së mbajtësit.

### Rangjet dhe Distinktivët 
Të gjithë malazezët nga 18 deri në 62 vjeç ishin rekrut. Rekrutimi bëhej 3 herë në vit, dhe rekrutët në kohë paqeje duhej të ishin të paktën 25 vjeq.

* Gradat e oficerëve ishin: potporuçnik, poruçnik, kapetan, komandir, brigadir, divizijar.
* Gradat e nënoficerëve ishin: deseçar, donarednik, narednik
* Gradat ceremoniale ishin: serdar, vojvodë

## Operacionet Paqeruajtëse 
Mali i Zi merr pjesë në operacionet e paqes nën patronazhet e NATO-s dhe OKB-së si trupa ushtarake dhe vëzhgues. Ministri i Mbrojtjes tha se 85 ushtarë janë trajnuar për misione ndërkombëtare. Ushtarët malazezë trajnohen nga Bundeswehr-i gjerman.

Mali i Zi dërgoi 45 trupa dhe personel mjekësor në misionin ISAF në Afganistan dhe më vonë mori pjesë në Misionin Resolute Support.

Mali i Zi gjithashtu merr pjesë në misionet paqeruajtëse të OKB-së në Liberi, UNMIL, Qipro, UNFICYP si vëzhgues ushtarak dhe Somali, EU-NAVFOR.

## Pajisjet 
### Ushtria Tokësore 
### Marina 
### Forca Ajrore 
## Galeria 
## Shih edhe 
Ministria e Mbrojtjes (Mali i Zi), Ushtria Malazeze, Marina Malazeze, Forca Ajrore Malazeze.

## Referime