Burgu i Vjetër Qëndror i Dhakës

**Burgu Qëndror i Dhakës** ishte burgu më i madh dhe më i vjetër në Bangladesh, i vendosur në pjesën e vjetër të Dhakës, kryeqyteti i vendit. Burgu është përdorur për të mbajtur kriminelët ashtu dhe të burgosurit politik, veçanërisht gjatë Lëvizjes së Gjuhës Bengaleze të vitit 1952, Lëvizjen e 6 Pikave dhe Luftën e Çlirimit të Bangladeshit.

Megjithatë, burgu mori nam të keq pas vrasjes së katër udhëheqësve politikë: A. H. M. Kamaruzaman, Taxhudin Ahmad, Sajed Nazrul Islam dhe kapiten Muhamad Mansur Ali në vigjilje të një kundër-grushti shteti më 3 nëntor 1975, kundër regjimit të presidentit Khondaker Mostak Ahmad dhe drejtuesit të ushtrisë Ziaur Rahman, që kishte marrë pushtetin më 15 gusht pas vrasjes së Sheikh Muxhibur Rahman. Udhëheqësit e vrarë u vajtuan nga shumë mbështetës në Bangladesh, duke e njohur në mënyrë informale si "Dita e Vrasjeve në Burg".

## Historia dhe përshkrimi
Në zonën e tanishme të Pazarit Çouk në Dhaka, subhadari (guvernatori) mogul Ibrahim Khan ndërtoi një fortesë, që më vonë u bë rezidenca e naib nazimit të Dhakës. Brenda fortesës, në vitin 1788

Burgu u shndërrua në burg qëndror për Bengalin Lindor. Pas shpalljes së Pavarësisë së Bangladeshit nga Sheikh Muxhibur Rahman në vitin 1971, rojet pro pavarësisë që punonin në burg i liruan të burgosurit, duke bërë që Ushtria e Pakistanit ta sulmonte dhe të merrte kontrollin e tij. Pas pavarësisë, burgu u kthye në formën e tij origjinale.

Kompleksi është ndërtuar mbi një sipërfaqe prej . Sipërfaqja e brendshme brenda perimetrit të mureve ka një sipërfaqe prej , ndërsa sipërfaqja e jashtme është . Ka 48 pavijone, 12 qeli ndërtesa, 233 dhoma duke përfshirë qelitë, 5 kuzhina, 6 kantiere pune, 4 zona trajnimi, zona e mirëmbajtjes, një furrë, një qendër të përditshme kujdesi dhe një zonë shumëfunksionëshe brenda kompleksit të burgut. Për më tepër, ka një ndërtesë dy-katëshe, që përdoret për biseda të të burgosurve me vizitorët dhe një kompleks zyrash pranë portës kryesore. Burgu kishte 783 zyrtarë dhe punonjës burgu, duke përfshirë një drejtor burgu, një zëvendës drejtor, një gardian, 8 zëvendës gardianë, 3 ndihmës kirurgë, 2 farmacistë, një krye-ndihmës, 10 ndihmës, 3 krye-shefa rojesh burgu, 30 shefa rojesh burgu, një oficere burgu dhe 703 roje burgu.

## Muze 
Në vitin 2013 ai u shndërrua në një burg muze dhe vitin pasues ai u përfshi nën Muzeun Kombëtar të Bangladeshit. Në vitin 2015, në zonën e burgut u gjet një rrënojë nga periudha e sunduesve myslimanë dhe vitin pasues u ndërmor një gërmim arkeologjik. Në vitin 2017 u zhvillua një projekt për ta ruajtur territorin e burgut si vend historik. Dizajni nga tre arkitektë u përfundua në një garim të zhvilluar për projektin e propozuar dhe punimet mbi projektin u përuruan në vitin 2019. Sipas dizajnit, në zonën e burgut do të ndërtohet një qendër kulturore dhe një kompleks multifunksional. Në planin e tij përfshihen edhe dy muze.

Bangabandu Sheikh Muxhibur Rahman u mbajt në Burgun e Vjetër Qëndror të Dhakës për një kohë të gjatë. Në kujtimet e tij, qelia e burgut është shndërruar në një muze. Ka hapsirë të mjaftueshme jashtë qelisë, por nga ana tjetër, brenda është shumë ngushtë. Këtu, sendet personale të Rahmanit mbahen për tu ekspozuar. Në mënyrë që të njihet rreth jetës së burgut të Rahmanit, është krijuar një bibliotekë. Një statujë e Rahmanit është vendosur në hapsirën e jashtme. Objekte të përdorura nga Rahmani si streha e lutjeve, tapeti i lutjeve, ena e abdesit, kafazi i zogut mina, mbulesa e shtratit, pjata prej kallaji, kusia, pjatëza e filxhanit, tavolina e vogël prej druri e leximit, karrigja prej druri dhe disa rroba të vjetra janë vendosur në ekspozim përballë qelisë. Në kompleksin e muzeut, janë ndërtuar gjashtë shtylla, që simbolizojnë gjashtë pikat historike, kredencialet e lirisë së Bangladeshit. Brenda kompleksit të burgut, pemët e mbjella nga Rahmani, të kaminit dhe sofedas janë mbajtur siç ishin. Banja dhe kuzhina e përdorur nga ai janë përfshirë gjithashtu në muze.

## Shiko gjithashtu
* Historia e Dhakës
* Ndërtesa e vjetër e Gjykatës së Lartë në Dhaka
* Chummery House
* Husaini Dalani
* Arkada Nimtali
* Fortesa e Lalbagut
* Bara Katra
* Çhota Katra
* Xhamia Sat Gambuxh
* Dhanmondi Shahi Eidgah
* Xhatija Sangsad Bhabani
* Nagar Bhabani
* Lista e monumenteve të rëndësishme në divizionin e Dhakës
* Lista e vendeve arkeologjike në divizionin e Dhakës

## Referime
## Bibliografia
* 
* 
* 
*