Dekada e Përfshirjes së Romëve

**Dekada e Përfshirjes së Romëve** (*Deshbersh le Romengo Anderyaripnasko* në gjuhën rome) ishte një nismë e 12 vendeve evropiane për të përmirësuar statusin socio-ekonomik dhe përfshirjen sociale të popullit rome në të gjithë rajonin. Nisma filloi në vitin 2005, me projektin që zgjati nga viti 2005 deri në 2015 dhe ishte projekti i parë shumëkombësh në Evropë që përmirësonte në mënyrë aktive jetën e romëve.

Vendet që morën pjesë në projekt ishin: Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Bullgaria, Kroacia, Republika Çeke, Hungaria, Maqedonia, Mali i Zi, Rumania, Serbia, Sllovakia dhe Spanja. Të gjitha këto vende kanë minoritete të konsiderueshme rome, të cilat kanë qenë mjaft të pafavorizuara, si ekonomikisht ashtu edhe socialisht. Sllovenia  dhe Shtetet e Bashkuara  ruajtën statusin e vëzhguesit.
ndet që morën pjesë në projekt ishin: Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Bullgaria, Kroacia, Republika Çeke, Hungaria, Maqedonia, Mali i Zi, Rumania, Serbia, Sllovakia dhe Spanja. Të gjitha këto vende kanë minoritete të konsiderueshme rome, të cilat kanë qenë mjaft të pafavorizuara, si ekonomikisht ashtu edhe socialisht. Sllovenia  dhe Shtetet e Bashkuara  ruajtën statusin e vëzhguesit.

Vendet që morën pjesë në projekt ishin: Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Bullgaria, Kroacia, Republika Çeke, Hungaria, Maqedonia, Mali i Zi, Rumania, Serbia, Sllovakia dhe Spanja. Të gjitha këto vende kanë minoritete të konsiderueshme rome, të cilat kanë qenë mjaft të pafavorizuara, si ekonomikisht ashtu edhe socialisht. Sllovenia  dhe Shtetet e Bashkuara  ruajtën statusin e vëzhguesit.

Vendet që morën pjesë në projekt ishin: Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Bullgaria, Kroacia, Republika Çeke, Hungaria, Maqedonia, Mali i Zi, Rumania, Serbia, Sllovakia dhe Spanja. Të gjitha këto vende kanë minoritete të konsiderueshme rome, të cilat kanë qenë mjaft të pafavorizuara, si ekonomikisht ashtu edhe socialisht. Sllovenia  dhe Shtetet e Bashkuara  ruajtën statusin e vëzhguesit.

Qeveritë e vendeve të mësipërme janë zotuar të mbyllin hendekun në mirëqenien dhe kushtet e jetesës midis popullatës Rome dhe Jo-Rome, si dhe t'i japin fund ciklit të varfërisë dhe përjashtimit në të cilin gjenden shumë Roman. Secili prej këtyre vendeve ka zhvilluar një plan veprimi që specifikon qëllimet dhe treguesit në fushat prioritare të projektit: arsimi, punësimi, shëndetësia dhe strehimi.

Qeveritë e vendeve të mësipërme janë zotuar të mbyllin hendekun në mirëqenien dhe kushtet e jetesës midis popullatës Rome dhe Jo-Rome, si dhe t'i japin fund ciklit të varfërisë dhe përjashtimit në të cilin gjenden shumë Roman. Secili prej këtyre vendeve ka zhvilluar një plan veprimi që specifikon qëllimet dhe treguesit në fushat prioritare të projektit: arsimi, punësimi, shëndetësia dhe strehimi.

Organizatat partnere ndërkombëtare themeluese të projektit janë Banka Botërore, Instituti i Shoqërisë së Hapur, Programi i Kombeve të Bashkuara për Zhvillim (UNDP), Këshilli i Evropës (CoE), Banka e Zhvillimit të KiE (CEB), Pika e Kontaktit për Çështjet Rome dhe Sinti. i Zyrës për Institucionet Demokratike dhe të Drejtat e Njeriut (ODIHR) të Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE), Zyra Evropiane e Informacionit për Romët, Forumi Evropian i Romëve dhe Udhëtarëve, Qendra Evropiane për të Drejtat e Romëve dhe Fondi i Arsimit të Romëve . Programi i Kombeve të Bashkuara për Vendbanimet Njerëzore (UN–HABITAT), Zyra e Komisionerit të Lartë të Kombeve të Bashkuara për Refugjatët (UNHCR) dhe Fondi i Kombeve të Bashkuara për Fëmijët (UNICEF) u bënë partnerë në Dekadën në vitin 2008 dhe Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH). ) u bë bashkëngjitës në 2011.

Fondi i Edukimit Rome (REF), një komponent qendror i nismës, u krijua në 2005 me misionin e zgjerimit të mundësive arsimore për komunitetet Rome në Evropën Qendrore dhe Juglindore. Qëllimi i REF-it është të kontribuojë në mbylljen e hendekut në rezultatet arsimore midis Romëve dhe Jo-Romëve nëpërmjet një sërë politikash dhe programesh, duke përfshirë desegregimin e sistemeve arsimore. REF merr fonde nga qeveritë, organizatat shumëpalëshe dhe burime private. Ai financon projekte që propozohen dhe zbatohen nga qeveritë, organizatat joqeveritare dhe organizatat private.

Planifikimi për projektin u drejtua nga Komiteti Drejtues Ndërkombëtar (ISC), i cili përbëhej nga përfaqësues të qeverive pjesëmarrëse, organizatave partnere ndërkombëtare dhe organizatave rome. Çdo vit, një nga qeveritë pjesëmarrëse mban presidencën e projektit.

Planifikimi për projektin u drejtua nga Komiteti Drejtues Ndërkombëtar (ISC), i cili përbëhej nga përfaqësues të qeverive pjesëmarrëse, organizatave partnere ndërkombëtare dhe organizatave rome. Çdo vit, një nga qeveritë pjesëmarrëse mban presidencën e projektit.

## Referime 
## Linqe te jashtme 
* Dekada e Përfshirjes së Romëve - faqe zyrtare
* Fondi i Edukimit Rom - faqja zyrtare
* Lajmet e Shoqërisë së Hapur: Dekada e Përfshirjes së Romëve, Sfida e Shekujve të Diskriminimit
* Programi i Monitorimit dhe Avokimit të BE-së (EUMAP): Tejkalimi i Përjashtimit, Dekada e Romëve - botim i revistës online me shtatë punime
* Kritika ndaj organizatës së Dekadës - Intervistë me Ivan Veselý, kryetar i Shoqatës Dženo, një grup i të drejtave rome. (Arkivuar më 02/09/2012)