Aeroporti i Dubait

**Aeroporti Ndërkombëtar i Dubait** , është një aeroport ndërkombëtar dhe qendër e madhe ajrore në Lindjen e Mesme  dhe është aeroporti kryesor i Dubait  e cila  është vendosur në distriktin Al Garhoud, 2.5 milje detare  në  lindje të Dubait. Inaugurimi i aeroportit ishte më 15 maj 1966. Aeroporti i Dubait është i përhapur në një sipërfaqe prej 8.500 hektarë tokë. Në 2013 ky aeroport theu një rekord prej 66.400.000 pasagjerëve, një rritje 15.2 përqind nga viti 2012. Këtë e bëri të jetë aeroporti i 7 më i ngarkuar në botë me trafikun e pasagjerëve  dhe aeroportin e 5-të  më të ngarkuar për ngarkesa në botë, të cilët trajtuan 2.440.000 ton mallra në vitin 2013. Aeroporti Nderkombëtar i Dubait është një kontribues i rëndësishëm për ekonominë e Dubait, duke punësuar rreth 58.000 persona, dhe në mënyrë indirekte mbështet mbi 250,000 vende pune në Dubai dhe përfaqëson rreth 19 për qind të punësimit të përgjithshëm në Dubai, dhe 28 % % të PBB-së Dubait. Është parashikuar që deri në vitin 2020 kontributi ekonomik i sektorit të aviacionit të Dubait do të rritet në 32 % të PBB-së Dubait duke mbështetur mbi 373,000 vende pune.

**Konstruksioni dhe Zgjërimi**

Ndërtimi i aeroportit ishte urdhëruar nga sundimtari i Dubait, Sheikh Rashid bin Saeed Al Maktoum, në vitin 1959. Ajo u hap zyrtarisht në vitin 1960 i cili kishte një  pistë e gjatë e bërë nga rërë kompakt me një gjatësi 1,800&nbsp;m (5906&nbsp;ft) i cili ishtë në gjendje për të trajtuar avion me madhësinë e një Douglas DC -Në maj 1963 filloi ndërtimi i një piste të re më gjatësi prej 9,200&nbsp;ft (2,804 m) të asfaltuar. Kjo pistë e re, së bashku me pistën origjinale nga rëra në maj 1965, së bashku me disa zgjerime të reja janë shtuar në ndërtesën e Terminalit, instalimi i sistemit të ndriçimit vazhdoi pas hapjes zyrtare dhe përfundoi në gusht të atij viti.Faza e ardhshme e zhvillimit ishte pista e dytë, e cila u hap në prill 1984. Kjo pistë, ndodhet 360 m (1,180&nbsp;ft) larg pistës egzistuese sidhe disa zgjërime dhe përmirësime të objekteve të terminalit. Më 23 dhjetor 1980 aeroporti u bë anëtare e zakonshme e Këshillit të Aeroportve Ndërkombëtare (ACI ). Gjatë viteve 1980, Dubai ishte një pikë ndalimi për linjat ajrore të tilla si : Air India, Cathay Pacific, Singapor Airlines, Malajzia Airlines dhe të tjerët që udhëtonin përmes Azisë dhe Evropës.

**Linjave ajrore kryesore operuese në Aeroport**

• Emirates Airlines është kompania më e madhe ajrore që operon në aeroport, duke ofruar shërbime të planifikuara në Lindjen e Mesme, Afrikë, Azi, Evropë, Amerikën e Veriut, Amerika e Jugut , Australia dhe Zelandë të Re. Ajo operon ekskluzivisht nga Terminali 3.

• Emirates SkyCargo, është një degë e Emirateve, e cila ofron shërbime të mallrave mes Dubai dhe pjesës tjetër të botës.

• Fly Dubai, është një kompani e cila operon me mbi 50 aeroplanë në shërbim të pasagjerëve nga Dubai, në Lindjen e Mesme, Afrikë, Evropë dhe Azinë Jugore. Ajo vepron nga Terminali 2.

**Terminali 1**

Terminali 1 ka një kapacitet prej 38 milion pasagjerësh , ajo është përdorur nga mbi 100 linja ajrore dhe është e lidhur me vendqendrimin e pasagjereve (Turmën) C ,dhe ka një gjatësi prej 1&nbsp;km ( 0,62&nbsp;mi).Ajo është e shtrirë në një sipërfaqe prej 520,000 m2 ( 5,600,000&nbsp;ft) dhe ofron kontroll në 221 sportele. Terminali është ndërtuar fillimisht për të trajtuar 24 milion udhëtarë , por me bllokimet e skajshme në terminal , aeroporti u detyrua që të zgjeroi  terminalin për të akomoduar 38 milion njerëz me hapjen e 28 portave për pasagjer

**Terminali 2**

Terminali 2-të është ndërtuar në vitin 1998  dhe ka një sipërfaqe prej 47,000 m2 ( 510,000&nbsp;ft ) me një  kapacitet prej 10 milion pasagjerësh, ku më vonë në vitin 2013, pas disa rikonstruksioneve dhe një zgjerim të madh kapaciteti i saj  u dyfishua. Ajo është përdorur nga mbi 50 kompani ajrore , kryesisht që veprojnë në rajonin e Gjirit Persik, ku shumica e fluturimeve  veprojë në Iran , Indi , Arabin Saudite, Pakistan dhe Afganistan.
Terminali 2 ka pësuar një rinovimin të madh kohët e fundit , duke bërë disa ndryshime brenda dhe jashtë dhe duke ofruar më shumë zgjedhje për ngrënie të udhëtarëve

**Terminali 3**

Ky terminal u hap më 7 shtator 2010, dhe kishte një kapacitet prej 47  milion pasagjerëve. Që nga hapja në tetor 2008 ,terminal ka trajtuar më shumë se 197.920 lëvizjet e avionëve ( nisje dhe arritje), dhe aktualisht deri në  85,000 pasagjerë kalojnë përmes këtij terminali çdo ditë. Sistemi  i trajtimit të bagazheve ka një kapacitet për të trajtuar 8,000 çanta në orë .Parkingu për makinat përfshin 1,870 m2 hapësirë për makina, 168 m2 hapësirw e makinave me qira

**Aksidente dhe incidente**

• Më 14 mars 1972, Sterling Airways Flight 296 u rrëzua në Dubai , duke vrarë 112 pasagjer .

• Në nëntor 1974, British Airways Fluturimi 870 , gjatë fluturimit nga Dubai në Heathrow u rrëmbye ku një peng është vrarë, mirëpo u dorëzua pas 84 orësh .

• Më 28 korrik 2001, një njeri i quajtur Djamel Beghal si i dyshuar për sulme terroriste u arrestua në aeroportin ndërkombëtar të Dubait i cili udhetonte për në Evropë. Beghal më vonë kishte pranuar se ai ishte pjesë e një komploti për sulm në ambasada.

• Një pjesë e Terminalit  3 të aeroportit u rrëzua më 28 shtator 2004, gjatë fazës së ndërtimit . Terminali ishte projektuar nga Paul Andreu , një arkitekt francez i cili gjithashtu kishte  projektuar airportin e Parisit  - Charles de Gaulle.

• Më 3 shtator 2010, aeroplani  Boeing 747 - 44AF N571UP u rrëzua menjëherë pas aterimit , duke vrarë të gjithë ekuipazhin dhe shkatërrimin e avionit . N571UP  vepronte për fluturim ndërkombëtar për bartjen e mallrave  në aeroportin Koln në Gjermani

## Referime 
## Lidhje të jashtme
*Lexo edhe ne  http://www.aa.com.tr/al/news/444334--aeroporti-i-dubait-kishte-me-shume-pasagjere-ne-bote-ne-2014 tek aa.com.tr
*Lexo Online https://web.archive.org/web/20160304202908/http://www.tetovasot.com/2015/01/aeroporti-i-dubait-lider-per-2014/ tek www.tetovasot.com
*Lexo Online https://web.archive.org/web/20150404035720/http://borovatv.com/2015/01/04/aeroporti-ne-dubai-me-i-frekuentuari-ne-bote/  https://acp.al/posts/90/Aeroporti-m%C3%AB-i-madh-ne-bot%C3%AB/   http://www.monitor.al/dubai-i-merr-flamurin-heathrow-si-qendra-ajrore-kryesore-nderkombetare/