open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Masakra e Shahoviqit

thumb|right|250px|Çetnikët therrin civilët e pafajshëm
thumb|right|250px|Çetnikët
**Masakra e Shahoviqit**  kundër sanxhalinjëve në Shahoviq është kryer më 9 dhe 10 nëntor 1924.
Në pjesën Malazeze të Sanxhakut të Pazarit të Ri ,në luginën e  Vraneshit, të cilën e prenë lumi Lubovixha shtrihen vendbanimet Pavino Pole dhe Tomasheva.

Banorët e këtyre vendbanimeve nuk janë të lumtur. Këto vendbanime një kohë të gjatë i përcjellin disa ndodhi të pazakonta.
Banorët e fshatit Tomashevë ankohen se nuk mund të pushojnë të qetë gjatë natës. Ata sot dëgjojnë ezanin nga themelet e xhamisë së rrënuar, dhe se fëmijët të gjinisë mashkullore shpesh u lindin me të meta.

Mallkimi që i përcjell banorët e Tomashevës është rezultat i dënimeve nga zoti, ose vrasja e ndërgjegjeje e cila përcillet gjeneratë pas gjenerate , nuk mund të thuhet, por sigurisht se ka lidhje me ngjarjet të cilat kanë ndodhur në këto vise në nëntorin e largët të vitit 1924.

Se çka ka ndodhur  në natën ndërmjet  09 dhe 10 nëntorit të vitit 1924 gjatë nuk është ditur asgjë. Shkaqet kanë qenë të ndryshme. Njerëzit që kanë ditë për këtë ngjarje nuk kanë pasur guxim të shkruajnë, të tjerët, ndërsa ata të cilët kanë pasur guxim e kanë pasur të pamundur të bëjnë diçka nga pushteti i atëhershëm. Dikujt i ka shkuar përshtati që kjo ngjarje të harrohet sa më shpejt, disa  të tjerë kanë shkruar ashtu sikurse iu ka konvenuar atyre.

Shqiptarët dhe Myslimanët në vitin 1924 kanë përbërë gati gjysmën e popullsisë së Vraneshit, dhe për vetëm 24 orë janë dëbuar nga trojet e veta, duke e shpëtuar kokën në ikje nga malazezët. Kjo ngjarje jo e ndriçuar sa duhet , u jep mundësi historianëve të ndryshëm të japin shifra të ndryshme për numrin e viktimave.

Për krimin në Shahoviq të Sanxhakut që ndodhi në fillim të nëntorit të vitit 1924 pothuajse askush nuk ka guxuar të flas apo të shkruaj. Ky krim është fshehur aq shumë sa që edhe sot dihet pak për te. Milovan Gjilas ishte ndër të rrallët që ka shkruar në librin e tij “ Bezpravna Zemlja”. Aty ai përshkroi Gjenocidin në Shahoviq duke bërë me dije se ky krim, i përmasave të gjenocidit, nuk ka qenë një hakmarrje spontane, siç e ka përshkruar shtypi serb e malazez, por i planifikuar në detaje.

Qeveria malazeze ka pranuar krimin e kryer në Shaoviq, dhe ka kërkuar falje viktimave dhe të dëmtuarëve. Tash këtu nuk ka asnjë banorë tjetër përveç serb e malazezë. Ata që mbijetuan masakrën u shpërngulën në brendësi të Sanxhakut, Bosnjë ose në Turqi. Në pronat e tyre u vendosën ata të cilët ishin autorë të krimit, kështu që tash aty jetojnë pasardhësit e tyre.
## Burimi i të dhënave
## Lidhje të jashtme
*boshnjakisht
*Milovan Djilas anglisht
*/TV reportazhë
Nehat Jahiu

**Nehat Jahiu** lindi më 10 tetor të vitit 1951 në fshatin Orizare të komunës së Likovës, është poet shqiptar. Shkollën fillore e kreu në vendlindje, të mesmen në Preshevë ndërsa shkollën e lart pedagogjike-dega e gjuhës dhe letërsisë shqipe në Gjakovë. Punon në shkollën fillore "Faik Konica" të fshatit Orizare dhe Slupçan. 

## Veprat 
Ka botuar përmbledhjet me poezi:
* "Në syt e tu", 
* "Ura prej zemrave", 
* "Fluturimi i pëllumbave", 
* "Të pret malli që na treti", 
* "Hidhe vallen laro!....", 
* "Kukuvajka", " 
* "Hape derën shkolla ime", 
* "Epitaf Lirie", 
* Brez pas brezi në luftë për shkolla shqipe 
 
## Shih edhe 
* Amaneti i dëshmorit
Mborja

**Mbroja** është një fshat në Rrethin e Korçës në Shqipëri.
Mborja ndodhet 4&nbsp;km larg Korçës (në lindje). Në këtë fshat ndodhen vendbanimi historik i Kalasë së Mborjes i shekullit të IX-të të e.r., dhe Kisha e Ristozit, e ndërtuar në vitin 1389.

## Kulturë 
Disa kisha e xhami kanë ekzistuar  në Mborje, me dëshminë historike të bashkëjetesës  fetare ndërmjet banorëve. Studimet tregojnë për 12 kisha të vjetra. Ndër to, kisha e Ristozit, që  njihet si një nga objektet më të hershme të kultit në Ballkan. Kisha, ashtu si edhe fshati, shtrihen rrëzë malit të Moravës.

Fshati me 3850 banorë, dominohet nga  popullsia e besimit fetar mysliman, por ka edhe një numër të konsiderueshëm familjesh të vllehëve e të besimit ortodoks.

## Shih edhe
## Referime
Gjeografia e Grenlandës

thumb|right|300px| Grenlanda nga sateliti
**Grenlanda** është ishull me një sipërfaqe prej 2.166.086 km² nga e cila 1.755.637 km² (81%) është e mbuluar me akull. Bregdeti ka një gjatësi 39.330 km, që është gati sa gjatësia e Ekuatorit.

Pesha e mbulesës së akullt në brendësi të ishullit ka krijuar kanjonin rreth 300 m nën nivelin e detit. Të gjitha vendbanimet janë përgjat bregdetit i cili nuk është i mbuluar me akull. Më së shumti banorë jetojnë në brgdetin perëndimor. Territori në verilindje, i cili pësrfshin pjesët e Grenlandës Veriore dhe Grenlandës Lindore nuk është pjesë e asnjë njësie administrative, porse është vend ku gjindet parku më i madh nacional në botë.

Në pjesën qendrore të Grenlandës , e cila është e mbuluar me akull, gjinden më së paku katër stacione hulumtuese shkencore dhe kampe. Radiostacioni Jørgen Brøndlund Fjord deri në vitin 1950 ka qenë radiostacioni më verior në botë.

Toka e Perit, gadishulli në pjesën veriore të Grenlandës, nuk është e mbuluar me akull për shkak se ajri është i thatë për tu formuar mbulesa e borës. Nëse e tërë mbulesa e akullit të shkrihet në Grenlandë, niveli i detit botëror do të rritej për 7 m dhe Grendlanda sigurisht do të shëndrrohej në arqipelag.

## Burimi i të dhënave 
## Lidhje të jashtme 
*faqe zyrtare 
*grenlanda -profili nga CIA 
*stat. 
*prezentimi zyrtar i turizmit
Morea

**Morea** (gr. Μωρέας ose Μωριάς)  është emri i mesjetar i Peloponezit të sotëm në Greqi.  Sipas disa mendimtarëve ekziston mundësia që emri të ketë ardhur nga fjala "mare" (lloj mani i egër) që në mesjetë të ketë pasur vlerë për industrinë e mëndafshit.

## Histori 
Më 1206, në hapësirë e Moresë kalon Kryqëzata e IV. Më 1262 bie përsëri në duart e Perandorisë Bizantine e cila krijoi despotatin e Moresë dhe më vonë kalon nën sundimin e paleologeve. Më 1460, Morea u morr me forcë nga ushtritë e Perandorisë Osmane të udhëhequra nga Sulltan Mehmed II *Fatih - Pushtuesi*.
 
Sipas mendimtarëve dhe historianëve pas pushtimit osmanë nga Morea fillon vala e shpërnguljes së shqiptarëve në drejtim të jugut të Italisë ku themeluan kolonit e tyre arbëreshe. Po ashtu kjo kohë merret edhe si kohë e krijimit dhe popullarizimit të këngës së njohur e të riprodhuar edhe në ditët tona "Moj e Bukura More".

Pas pavarësimit të Greqisë, më 1822, vije deri tek ri konfigurimi administrativ i territorit dhe njëherazi emërtimi i njësive sipas pagëzimeve të vjetra antike. Për hapësirën e përafërt të Moresë kthehet emri antik Peloponez.

## Literaturë 
* W. von Lohneysen: *Mistra. Griechenlands Schicksal im Mittelalter*. München 1977.
* S. Runciman: *Mistra. Byzantine capital of the Peloponnese*. London 1980.

## Lidhje të jashtme 
* Kriegsreisende.de - Morea (gjermanisht)

## Burimi i të dhënave
Forcat e përgjithshme

**Forcat e përgjithshme** janë të përcaktuara nëpërmjet transformimeve koordinative tek forcat e aplikuara, \mathbf{F}_i, mbi një sistem prej n thërrmijash, i. Koncepti gjen përdorim në mekanikën e Lagranzhit, ku luan rolin e konjuguar te koordinatave të përgjithshme.

Një ekuacion i dobishëm prej nga ku mundemi te derivojmë shprehjen për forcat e përgjithshme është ai i punës virtuale, \delta W_a, e shkaktuar nga forcat e zbatuara, siç shikohet tek parimi i D'Alembertit në sisteme te përshpejtuara dhe tek parimi i punës virtuale për forcat e zbatuara në sisteme statike. Subskripti a përdoret këtu për te treguar se kjo punë virtuale merr parasysh vetëm për forcat e aplikuara, një ndyshim i cili është i rëndësishëm për sistemet dinamike.
:\delta W_a = \sum_{i=1}^n \mathbf {F}_{i} \cdot \delta \mathbf r_i
::\delta \mathbf r_i është zhvendosja virtuale e sistemit, e cila ka mundësi që te mos jete konsistenete me konditat (në ketë rast)

Duke zbatuar përcaktimin për punën virtuale (diferenciali):

:\delta \mathbf{r}_i = \sum_{j=1}^m \frac {\partial \mathbf {r}_i} {\partial q_j} \delta q_j
:\delta W_a = \sum_{i=1}^n \mathbf {F}_{i} \cdot \sum_{j=1}^m \frac {\partial \mathbf {r}_i} {\partial q_j} \delta q_j

Duke përdorur vetinë distributive te shumëzimit mbi mbledhjen dhe atë asociative te mbledhjes ,kemi 

:\delta W_a = \sum_{j=1}^m \sum_{i=1}^n \mathbf {F}_{i} \cdot \frac {\partial \mathbf {r}_i} {\partial q_j} \delta q_j.

Nga kjo forme, mund te shikojmë se forcat e zbatuara te përgjithshme mund te përcaktohen si 

:Q_j = \sum_{i=1}^n \mathbf {F}_{i} \cdot \frac {\partial \mathbf {r}_i} {\partial q_j}.

Pra, puna virtuale për shkak te forcave te zbatuara është 
:\delta W_a = \sum_{j=1}^m Q_j \delta q_j.

## Referime 
## Shikoni gjithashtu 
* Mekanika e Lagranzhit
* Koordinatat e përgjithshme
* Gradat e lirisë (fizikë)
* Puna virtuale
Lavjerrësi sferik

Një **lavjerrës sferik** është një përgjithësim i lavjerrësit.
Ai përbehet nga një masë që leviz pa fërkim në një sferë. Forca e vetme që vepron mbi masën janë forca e kundërveprimit nga sfera dhe forca e gravitetit.

Zakonisht ketu perdoren kordinatatat sferike per pershkrimin e pozicionit te mases ne termat te (r,\theta,\phi), ku *r* eshte e fiksuar.

Lagranzhiani eshte

:
L=\frac{1}{2}
mr^2\left(
  \dot{\theta}^2+\sin^2\theta\ \dot{\phi}^2
\right)
+ mgr\cos\theta.

Ekuacioni i Ojler-Lagranzhit jep

:
\frac{d}{dt}
\left(mr^2\dot{\theta}
\right)
-mr^2\sin\theta\cos\theta\dot{\phi}^2+
mgr\sin\theta =0

and
:
\frac{d}{dt}
\left(
  mr^2\sin^2\theta
  \,
  \dot{\phi}
\right)
=0

e cila tregon që momenti kendor eshte nje madhesi e konservuar.

Funksioni Hamiltonian në këtë rast është

:H=P_\theta\dot \theta + P_\phi\dot \phi-L

ku 

:P_\theta=\frac{\partial L}{\partial \dot \theta}=mr^2\dot \theta

dhe 

:P_\phi=\frac{\partial L}{\partial \dot \phi} = mr^2\dot \phi \sin^2 \theta
Ekonomia e Francës

**Franca** në shumë degë të industrisë zë një vend të shquar. Ndërkaq , prodhimtaria industriale për kokë të banorit është prapa vendve të zhvilluara të Evropës. Deri në Luftën e Parë Botërore e karakterizon zhvillimi i industrisë së lehtë. Artikujt luksozë, artizanatet ( parfumet, stolitë, goblenet, dentelat, kinkaleria e lëkurave etj.) më parë kanë qenë artikuj kryesorë të eksporit. Pas Luftës së Parë Botërore, e më tepër pas asaj të Dytës, industria e rëndë fillon të mbizotrojë mbi atë të lehtë.
Ekonomia e Francës është e lartë për shkak të energjetikës, industrisë përpunuese, transportit dhe tregtisë.

## Energjetika 
## Industria përpunuese 
## Transporti dhe tregëtia
Ekonomia e Danimarkës

Danimarkës i mungojnë burimet energjetike dhe e lëndëve të para për zhvillimin e shpejt të industrisë. Por , kushtet më të mira natyrore në krahasim me shtetet tjera të Evropës Veriore i kanë dhënë impul afirmimittë bujqësisë.

Në bujqësi vërehet tendenca e përhershme e intensifikimit dhe e përparimit. Danimarka ështëkonsumuese e madhe e plehrave organike dhe e mjeteve për mbrojtjen e bimëve. 

Orientim të ri në zhvillimin e bujqësisë i sjell revulucioni industrial. Konkurenca në prodhimin e drithërave që sjell tregu botëror tepricat që ofron ky treg me çmime të ulëta e detyrojnë Danimarkën të orientohet në blegtori. Kjo degë ka pëparësi, ngase të gjitha shteteë që e rrethojnë janë deficitare për prodhime blegtorale.
## Industria 
## Transporti dhe tregëtia
Dasho Matodashaj

**Dasho Matodashaj**, ( në Mesaplik të Vlorës - 14 shkurt, 2005), ishte shkrimtar shqiptar, ish nënkryetari i shoqatës kulturoro-atdhetare “Labëria”.

Është dekoruar me urdhra e medalje të ndryshme nga Presidiumi i Kuvendit Popullor për problemet e historisë dhe të kulturës të rrethit të Vlorës. Ka shkruar në organet e shtypit të kohës dhe në veçanti në gazetën “Labëria”. Për shumë vite ka qenë kryetar i degës së Vlorës dhe nënkryetari i Shoqatës Kulturore-Atdhetare “Labëria”. 

## Veprat 
* "Këngë popollore të Smokthinës"
* "Smokthina pesëqind shtëpi"

## Lidhje të jashtme 
http://www.ballkan.com/index.php?page=shownews&newsID=35850
Mao Ce Duni

**Mao Zedong**, shqipëruar **Mao Ce Dun**, *(kinezisht: 毛澤東 / 毛泽东, Máo Zédōng, W.-G. Mao Tsê-tung ose Mao Tse-tung)*, 26 dhjetor 1893 - 9 shtator 1976) ishte një revolucionar komunist kinez i cili ishte babai themelues i Republikës Popullore të Kinës (PRC), të cilën ai e drejtoi si kryetar i Partisë Komuniste të Kinës (PK e Kinës) nga themelimi i saj në vitin 1949 deri në vdekjen e tij në 1976. Ideologjikisht një Marksist-Leninist, teoritë, strategjitë ushtarake dhe politikat e tij njihen së bashku si Maoizëm.

Mao ishte djali i një fshatari të begatë në Shaoshan, Hunan. Ai kishte një perspektivë nacionaliste kineze dhe anti-imperialiste në fillim të jetës së tij dhe u ndikua veçanërisht nga ngjarjet e Revolucionit Xinhai të vitit 1911 dhe Lëvizjes së Katër Majit 1919. Ai më vonë miratoi Marksizëm-Leninizmin ndërsa punonte në Universitetin e Pekinit, dhe u bë një anëtar themelues i Partisë Komuniste të Kinës.

Më 1 tetor 1949, Mao shpalli themelimin e Republikës Popullore të Kinës, një shtet me një parti të kontrolluar nga PK e Kinës.

Nga viti 1953–1958, Mao luajti një rol të rëndësishëm në zbatimin e ekonomisë së planifikuar në Kinë, ndërtimin e Kushtetutës së parë të Republikës Popullore të Kinës, nisjen e programit të industrializimit dhe fillimin e projektit "Dy bomba, Një satelitë". Në vitet 1955–1957, Mao nisi Lëvizjen Sufan dhe Fushatën Anti-Djathtiste, me të paktën 550,000 njerëz të persekutuar në këtë të fundit, shumica e të cilëve ishin intelektualë dhe disidentë. Në vitin 1958, ai nisi Hapin e Madh Përpara që synonte të shndërronte me shpejtësi ekonominë e Kinës nga agrare në industriale, e cila çoi në urinë më vdekjeprurëse në histori dhe vdekjet e 20–46 milion njerëzve midis 1958 dhe 1962. Në vitin 1963, Mao nisi Lëvizjen Socialiste të Edukimit, dhe në 1966 ai inicioi Revolucionin Kulturor, një program për të hequr elementët "kundër-revolucionarë" në shoqërinë kineze i cili zgjati 10 vjet dhe u shënua nga lufta e dhunshme e klasave, shkatërrimi i përhapur i objekteve kulturore dhe një ngritje e paparë e kultit të individit të Mao Zedong. Dhjetëra miliona njerëz u persekutuan gjatë Revolucionit, ndërsa numri i vlerësuar i vdekjeve varion nga qindra mijëra në miliona, përfshirë Liu Shaoqi, presidenti i dytë i Republikës Popullore e Kinës. Pas viteve të shëndetit të keq, Mao pësoi një seri sulmesh në zemër më 1976 dhe vdiq në moshën 82 vjeç. Gjatë epokës së Mao, popullsia e Kinës u rrit nga rreth 550 milion në mbi 900 milion ndërsa qeveria nuk zbatoi me përpikëri politikën e saj të planifikimit familjar, duke detyruar pasardhësit e Maos si Deng Xiaoping të ndërmarrin politika më të rrepta për të përballuar krizën e mbipopullimit.
Korça (gazetë)

**Korça** është gazetë e pavarur, social patriotike, letrare, kulturore - artistike, satirike, humoristike, sportive, e përmuajshme në gjuhën shqipe.  Gazeta korça është e vetme gazetë në rajonin e Korçës si dhe një nga gazetat e para  të fillimit të pluralizmit në Shqipëri.  Është licencur me Urdhër Nr.75, dt.23.12.1992 nga Ministri i Drejtësisë.  Sipas vendimit të Këshillit Bashkiak të qytetit të Korçës Nr.14, Dt.1.12.1992 krijohet Shoqata e Pavarur e Gazetarve Korçë dhe për Bashkëpunim gazetaresk Korçë-Selenik, Korçë-Shkup.  Kryetar i Shoqatës vendoset: Z. Vehbi Furxhi.  Gazeta Korça mban slloganin e kopjes së parë të saj edhe në ditët e sotme: "Dhe drita e diturisë përpara do të na shpjerë" Gazeta është regjistruar me titullin: "Korça". Nr i parë i gazetës ka dalë në gusht 1993 (e përdyjavshme),  me Format: 70 x 45&nbsp;cm.  Në fillim 4 faqe, më vonë 12 faqe + supplement “Vëzhguesi” 8 faqe (suplementi frut i bashkepunimit me ARZH-ne me destinacion antikorrupsion.  Sot Gazata është e përmuajshme 12 faqe + 8 faqe “Vëzhguesi” dhe Tirazhi: 1000 kopje.  Shpërndarja e kësaj gazete vazhdon në Bashki, Komuna, Institucione, Biznes, dhe në shitje të lirë në Qarkun e Korçës si dhe me shërbim postar në bazë të Abonimit.

## Lidhje të jashtme
https://web.archive.org/web/20120630115016/http://gazeta-korca.com/

## Numra të gazetës

Skeda:Korça. Nr 200, dhjetor 2012.JPG
Skeda:Korça. Nr 197, shtator 2012.JPG
Skeda:Korça. Nr 196, gusht 2012.JPG
Skeda:Korça. Nr 193, maj 2012.JPG
Figura:Korça gazetë.JPG
Scott Storch

Skot Storç (Scott Srorch) lindi më 16 dhjetor të vitit 1979 në Filadelfi. Ai luante në piano që nga mosha 4 vjeçare. Sot është një ndër producentët më të kërkuar në botë. Është krijuesi i shumë e shumë hiteve si : Lean Back - nga Terror Squad , Candy Shop dhe Just a lil bit - nga 50cent , Let me love u - nga Mario ,pastaj Run it nga Chriss Brown , Nauty girl - nga Beyonce , X për X-Zibit-in e shumë e shumë të tjera.
Shtegtimi i Çajld Haroldit

[thumb|325px|right|''Childe Harold's Pilgrimage* by [J.M.W. Turner, 1823.]]

*'''Childe Harold's Pilgrimage'''* është poemë rrëfimtare e shkruar nga poeti anglez George Gordon Byron i njohur shkurt edhe si Lord Bajron kur ishte në Kinsham. Kjo poemë për herë të parë u botua në vitin 1812 dhe u ribotua më 1818.

## Përmbajtja 
Poema përshkruan shtegëtimet dhe reflektimet e një djali të ri. Në të përshkruhen edhe përvoja nga Mesdheu midis viteve 1809 dhe 1811 .

Poema është përkthyer edhe në gjuhën shqipe.Ky mund te jete libri me i madh qe ka shkruar.

## Referimet 
## Lidhje të jashtme 
* *Childe Harold's Pilgrimage'' Full Text
* Full Text at gutenberg: http://www.gutenberg.org/etext/5131
* http://arts.guardian.co.uk/portrait/story/0,,740258,00.html
Përlarja e Këlnit

**Përlarja e Këlnit** është shprehje në të cilën përfshihen përlarjet e vitit 1836-41 në mes të kishës katolike dhe shtetit të Prusisë rreth kurorëzimeve të përziera dhe rreth mësimeve të Georg Hermerit (1775 - 1831). Këto përlarje arritën kulmin e tyre me burgosjen e bishopit të Këllnit, Klement Augustit (Clemens August Freiherr Droste zu Vischering, 1773-1845) dhe Përgjigjen e Josef Gërresit >Anathtasius< (Johann Joseph Görres1776–1848). Nga këto përlarje ndër të tjera u krijua katolizmi politik.
Shkolla e Këlnit

**Shkolla e Këlnit** vije si shprehje për artin e pikturimit të ndërtesave në stilin e veçantë të qendrës kulturore të Këllnit të viteve 1300.

Këllni nga viti 1300 deri në shekullin e XVI ishte një *pikëpremje* e bojaxhinjëve të ndërtesave. Epoka e parë e kësaj shkolle filloi rreth viteve 1300 me piktura dhe altarë të vegjël dhe u mbyllë rreth vitit 1360 me katedralen e Këllnit. Epoka e dytë e saj, që filloi nga 1400 dhe u mbyllë rreth 1450-ës, njihet si faza më e rëndësishme, me punimet e mjeshtrit të Veronikës së shenjtë dhe të Shën "Lochner"-it. Epoka e tretë e këtij lloji të artit u ndikua nga mjeshtrit holandezë (Mjeshtri i *Legjendës së Gjorgjit*, i *Shënjtërimi i Marisë*, i *Jetës së Marisë*, i altarit  *Bartholomaeus*, i *Traditës së shenjtë*, i *Legjedes Ursula* ) .
Njësitë administrative të Norvegjisë

Norvegjia ka 11 njësi administrative të nivelit të regjioneve të quajtura fylke (fylker njëjës: fylke) dhe 356 njësi të nivelit komunal të quajtura kommunar. Njësit e nivelit të lartë kanë një funksion në mes të qeverisjes qendrore dhe asaj lokale.

Krahas rajoneve administrative ka edhe rajone të tjera statike  që nuk janë të orientuare me detyrim  me kufijtë e provincave. Për rajonin Midt-Norge *(sq.: Norwegjia e Mesme)* numërohen të dy provincat Trøndelag dhe Møre og Romsdal. Grupi ishullor Svalbard  nuk njihet  nga ana administrative në Nord-Norge *(sq.: Norvegjia e Veriut)* por varet direkt nga Prefekti (Sysselmann), që infromon në  ministrinë e drejtësisë ,ndërsa kryetarët e rretheve (Fylkesmannen) informojnë në ministrinë e admisnistrimit. Ka tendenca për refomë që të ketë 7 rajone ku të do përfshihet dhe një rajon i madh i kryeqytetit Oslo.
Arkeologjia ajrore

**Arkeologjia** ajrore është një nëndisiplinë e arkologjisë që merret me studimin e mbetjeve arkeologjike duke i ekzaminuar ato nga lartësia.

## Historia 
Fillimet i njeh në Angli me 1906 Lieutnant P. H. Sharpe i cili bëri fotografitë e para me këtë qellim nga një ballon ushtarak për Stonehenge.

Por themeluasi i kësaj degë të shkencës ishte piloti britanik Osbert Guy Stanhope Crawford, që në Luftën e parë botërore fotografoi mbi Angli.

## Sfera e përdorimit 
## Karakteristike ta etokës dhe të bimesise 
## Shih edhe 
## Literatur 
* Gustaf Dalman, *Hundert deutsche Fliegerbilder aus Palästina* (Schriften des Deutschen Palästina-Instituts Bd. 2), Gütersloh 1925
* Dieter Planck, Otto Braasch, Judith Oexle und Helmut Schlichtherle: *Unterirdisches Baden-Württemberg. 250.000 Jahre Geschichte und Archäologie im Luftbild*. Konrad Theiss Verlag, Stuttgart 1994. ISBN 3-8062-0497-7
* Stephan W. E. Blum, Frank Schweizer und Rüstem Aslan: *Luftbilder antiker Landschaften und Stätten der Türkei (Antike Welt, Sonderheft; Zaberns Bildbände zur Archäologie)*, mit Flugbildern von Hakan Öge, Verlag Philipp von Zabern, Mainz 2006, 144 S. mit 97 Farbabb., ISBN 3-8053-3653-5
* Otto Braasch, Dieter Planck: *Vom heiteren Himmel ... Luftbildarchäologie*. Porträt Archäologie 1. Band. Gesellschaft für Vor- und Frühgeschichte. Esslingen 2005. ISBN 3-9808926-1-1
* Michael Petzet: *Archäologische Prospektion. Luftbildarchäologie und Geophysik*. Karl M. Lipp Verlag 1996. ISBN 3-87490-541-1
* Judith Oexle, K. Georg Kokkoditis, Robert H. Bewley, Otto Braasch, Martin Gojda: *Aus der Luft - Bilder unserer Geschichte. Luftbildarchäologie in Zentraleuropa*. Landesamt für Archäologie Sachsen mit Landesmuseum für Vorgeschichte, 1997. ISBN 3-910008-20-8
* Georg Gerster: *Flug in die Vergangenheit. Archäologische Stätten der Menschheit in Flugbildern*, hrsg. von Charlotte Trümpler. Verlag Schirmer/Mosel, München 2005. 4. Auflage, ISBN 3-8296-0190-5.
* Johannes Nollé und Hertha Schwarz: *Mit den Augen der Götter. Flugbilder des antiken und byzantinischen Griechenlandes. Mit Flugbildern von Georg Gerster*. Verlag Philipp von Zabern, Mainz 2006, ISBN 978-3-8053-3379-5.
* Thomas R.Lyons: *Aerial Remote Sensing Techniques in archeology.* Albuquerque, NM 1977

## Audio 
* Joachim Schüring: „Mit der Cessna auf Spurensuche.“  Abenteuer Archäologie, 2004, Nr. 3, S. 12-17, als MP3-Datei, 12 MB

## Lidhje 
*„Pioniere mit Ballon und Doppeldecker. Die Anfänge der Luftbildarchäologie“, scinexx.de, 29. Januar 2008 (Druckversion)
*Linksammlung zur Luftbildarchäologie, archaeologie-online.de
*Verein Luftbild AG, Niedersachsen
*Die Vergangenheit aus der Luft betrachtet: Luftbildaufnahmen und kulturelles Erbe

;Pamje
*Referim i ilustruar nga Prof. M. Schönherr, Kongresi për  prospektim ajror 12/2003
*Pamje ajrore Hungari
Antiteza

**Antiteza** (gr. kundërvendosje, ἀντί "kundër", θέσις "vendosje") është një figurë stilistike që vë përballë dy gjendje, dy kënde të kundërta për ta ndriçuar me forcë një ide kryesore. Për të formuar antitezën shërbejnë antonimet. Në letërsinë tonë është përdorur nga Noli:
:anës detit i palarë,
:anës dritës i paparë,
:pranë sofrës i pangrënë,
:pranë dijes i panxënë.
- poezia *Anës lumenjve*Kontrasti është një teknikë stilistike dhe konceptuale që përdoret për të theksuar dallimet midis dy elementeve të kundërta ose të ndryshme. Ai ndihmon në theksimin e veçorive të secilit element duke i vënë ato përballë njëri-tjetrit.  

## Llojet e kontrastit 
### Kontrasti vizual 
Dallimet në ngjyra, dritë dhe hije (p.sh., e bardha kundër së zezës).  

### Kontrasti në letërsi 
Kundërvënia e dy personazheve, ideve ose ndjenjave (p.sh., mirë vs. keq).  

### Kontrasti në jetë 
Përballja e situatave të ndryshme (p.sh., varfëri vs. pasuri).  

## Shembuj të kontrastit 
Dita dhe nata.

Gëzimi dhe trishtimi.

Fjalët e ëmbla kundër fjalëve të ashpra.

Kontrasti është një mjet i fuqishëm për të krijuar dramë, tension ose kuptim më të thellë në një tekst apo një vepër artistike.

## Shiko edhe 
* Teza

## Referime
Krahasimi

parapamje
**Krahasimi** është një figurë letrare, e cila krahason dy dukuri, sende a frymorë që kanë ngjashmëri dhe lidhen me lidhëzat **si, ashtu si, porsi** etj., që të përftohet krahasimi. Në këtë figurë stilistike vihen përballë veçoritë e dyta, ato që bien në sy dhe që shërbejnë për të vënë në pah anë të ngjashme, për ta ndriçuar më mirë njërën prej tyre dhe për ta shprehur me më shumë gjallëri e pasuri mendimin. Tipare të tilla janë veçoritë e formës, ngjyrës, trajtës (e bardhë **si bora**). Kjo figurë  i jep gjallëri bisedës, tregimit dhe përshkrimit. Kur të dy krahët e krahasimit nuk janë dy fjalë, por dy fjali, atëherë krahasimi quhet similitudë ose krahasim i zgjatur. Krahasimi e ka prejardhjen nga paralelizmi figurativ, nga përqasja e dukurive natyrore me ato njerëzore dhe anasjelltas.

## Përdorimet e krahasimit 
### Në letërsi 
Ardhja e Ismail Qemali me shpejtësi për shpalljen e pavarësisë së Shqipërisë, sepse nuk priste koha mbasi Shqipëria ishte në rrezik, jepet nëpërmjet **"posi shigjetë"**.

Ngjashmëri sasie kemi atëhere, kur themi "Balli i saj si shtegu i malit" (Nga martesa e Halilit). 

Një llambë elektrike sa një ftua. 

### Në gjuhë 
Krahasimi luan disa funksione:

* Për njohjen konkrete te veçorive thelbësore

* Për krijimin e gjendjes emocionale

## Referime
Hiperbola

***Hiperbola*** vjen nga greqishtja hyperbolé = hedhje përtej, zmadhim i tepruar.   

Hiperbola është figurë stilistike, që ndërtohet mbi bazën e zmadhimit jashtë mase deri në tepri të qenieve, sendeve a tipareve te tyre, për të bere përshtypje ose për të theksuar mendimin.   

Me një fjal Hiperbola paraqitet kur një send,dukuri ose veprim jepet i zmadhuar jashtë mase.   

Te vepra "Historia e Skënderbeut", kur flet për kthimin e Skënderbeut në Kruje, Fan Noli shkruan :   

: "Ne mur, përsipër vatrës, varej një shpate e kohërave të vjetra që ''s'e ngre dot njeriu i sotëm as me dy duar''.  Qe palla e Kastrioteve, e mbajtur brez pas brezi prej trimash qe nxori ajo dere e shkëlqyer.  Turqit shkelen dhe plaçkiten kështjellën, por pallën s'e nganë, se asnjë s'që i zoti ta përdorte...

"Ndërsa për Skënderbeun thuhet në mënyre hiperbolike se e rrëmbeu shpatën sikur te që *e lehte si pende*, e ngjeshi në brez dhe shkoi kaluar në fortese.   

Pjesët e pjerrëta përbejnë hiperbolën.   
Hiperbola eshte nje figure letrare,qe ndertohet duke zmadhuar jashte mase qenie,sende, tiparet ose veprimet e tyre.P.sh Muji behet aq I forte, sa mund te ngreje nje shkemb me krahe. Kjo behet per Te lene pershtypje tek lexuesi, si dhe per Te theksuar idene e autorit. Figura e hiperboles perdoret shume ne perralla e legjenda.
Hiperbola është ajo figure letrare e cila një send ose një dukuri e jep tepër te zmadhuar, me qellim për te bere një efekt te madh te lexuesi. P.sh. Sa e gjate është jeta e tij ; sa pa mbarim janë dëshirat.  E kështu pa fund.

***Referime: Shqiptari i Italisë***

Hiperbola në gjuhën tonë të përditshme
Grotesku

***Grotesku*** vjen nga italishtja *grottesca* - qe i ngjet shpellës ; nga disa zbukurime te epokës se Rilindjes qe ishin te ndërlikuara me kafshe e bime dhe qe imitonin modelet e pikturave te zbuluara ne rrënojat e Romes, me figura te vogla te ndërthurura ne mënyre te çuditshme.

Grotesku është një mënyre shprehjeje ose mënyre paraqitjeje ne te cilën bashkohen ane te stërmadhuara te vena ne kontrast te forte e te papritur, ose format me te përziera, te parregullta e te largëta te realitetit duke i shformuar deri ne përqeshje.

Ne grotesk del bashkekzistenca shpërthyese midis te qeshurës dhe te qarës, midis komikes dhe tragjikes, te ulëtës dhe madhërishmes, te bukures dhe te shëmtuarës etj, duke u kundërvene figurave me përmasa ose me shtrirje tepër shpërpjesëtimore.

Grotesku si tip i veçante i shprehjes artistike gjendet me se pari brenda poetikes se mitologjisë se lashte. Nga këto burime u ushqye letërsia e shkruar me grotesk duke filluar nga poema "Iliada" dhe "Odisea" te Homerit etj.

Don Kishoti është një figure groteske me karakter te ndërlikuar e te dyzuar, mishërim i marrëzisë njerëzore, por edhe i heroizmit e vetëmohimit për drejtësi.

Shembull : 
: Magjistari - thotë Sojliu (nënkuptohet Don Kishoti), e *ulë te bukuren dhe e zbukuron te keqen*.
: (Miguel de Cervantes - *Don Kishoti i Mançës*)

Fjalët e pjerrëta përbejnë grotesk.
Paralelizmi figurativ

***Paralelizmi figurativ***

Paralelizëm vjen nga greqishtja paralletos - që ecën krahas, pranë njëri-tjetrit. 

Paralelizmi figurativ është vënia e një dukurie te natyrës përballe me një gjendje shpirtërore ose me një veprim njerëzor, zakonisht me ane ndërtimesh sintaksore te ngjashme. 

Edhe paralelizmi figurativ, në trajtën pohuese ose mohuese, është ashtu si personifikimi, një figure e vjetër stilistike. Te dyja këto figura e kane origjinën tek marrëdhëniet e njeriut te lashte me natyrën, por duhet theksuar se personifikimi ngrihet mbi bazën e shkrirjes se natyrës brenda njeriut, mbi bazën e njëjtësimit te natyrës me njeriun, mbi praktiken shpirtëzuese te natyrës. Në personifikim është bota njerëzore që ndihmon te shprehen veçoritë e botes materiale, veçori te natyrës pa fund. Ndërsa tek paralelizmi figurativ ndodh e kundërta : bota natyrore ndihmon për te shprehur në mënyre figurative e emocionale veçori te kufizuara te jetës njerëzore. 

Shembull paralelizmi figurativ pohues : 

* Përkulet qiparisi nga maja në rreze, 
* Po qan vasha mbi varrin e trimit. 
* (Populli)

Në ketë rast është përdorur një paralelizëm figurativ, sepse kemi vënie përballe me qëllim figurativ emocional te vajzës me zemër te thyer nga dhimbja për humbjen e te dashurit, me përkuljen e qiparisit nga maja në rreze prej stuhisë se pamëshirshme.

 
Epiteti është një fjalë percaktuese zakonisht mbiemër që i shtohet 1 emër për ti pasuruar kuptimin duke i dhënë bukuri artistike duke shprehur 1 vlerësim .
Pyetja retorike

Pyetja retorike eshte e pyetje qe nuk pret pergjigje,por nga ana tjeter , vete pyetja eshte nje pergjigje e padiskutueshme.
P.sh.:Ku ta gjej une fatin ku ta gjej?
Nga kenget e Milosaos:
Perse te vene ne det ,
Mendimet o zemra time?
Nga nje poezi e Pjeter Budit:
Ku jane ata pleq bujare,
Qe qene perpara nesh?

## Pyetja retorike 
Mbiemri "retorik" vjen nga greqishtja rhetoricos- i oratorit, që ka te beje me gojetarine. 

Pyetja retorike ndërtohet duke pyetur, pa kërkuar përgjigje, për t'i dhëne shprehjes ngarkese emocionale, për ta tërhequr vëmendjen e dëgjuesit a lexuesit. Ajo është shprehje e tërthorte që tregon habi, pakënaqësi, padurim, qortim, keqardhje etj. Kur bëjmë pyetje retorike "pse me hëngre në bese ?", në nuk kërkojmë përgjigje, por shprehim qëndrimin tone ndaj veprimit te një tjetri. 

Kur autori për qëllime te caktuara stilistike i përgjigjet vete pyetjes retorike, atëherë një pyetje e tille quhet subjekcion. 

Shembull : 
: Dhe armiqtë e egër e kafshonin kufinjte, 
: kafshonin supet e zhveshura, te zbehta t'Atdheut, 
: Atdheut nga ethet e uria i erreshin sytë 
: dhe ngrihej, duke u lëkundur, 
: harronte urine, 
: shkonte te maste kufinjte neper nate. 
: Me metër ? 
: Me jard ? 
: Jo, 
: Me pushkën e gjate. 
: 
: (Ismail Kadare - Përse mendohen këto male)
Retiçenca

**Retiçenca** (heshtja)

Retiçence vjen nga latinishtja reticentia - heshtje.

Retiçenca përftohet duke e këputur menjëherë mendimin, zakonisht para një fjalë ose shprehjeje me peshe, me qellim që të nënkuptohet vazhdimi i tij.

Fjalia e ndërprere lexohet me intonacion të lëne pezull dhe përjetimi ose ironia merr fuqi më të madhe.

Shënohet zakonisht me tri pika (...)

; Shembull :
: - Dikush trokiti në derë...
: - Kush a ?
: - A po na fal ndoj send zoje ?
: - Zoti të dhashte !
: - Na fal ndaj send, të dhashte zoti shëndet...
: - Hajt ! Zoti të dhashte.
:(Migjeni - Zoti te dhashte)
Pretericioni

**Pretericioni** (tejkalimi) vjen nga latinishtja praeteritoi - kalim përtej, kapërcim pa e përmendur.  

Pretericioni le ne heshtje për t'u nënkuptuar diçka, por pastaj e përmendme hollësi atë qe nuk u tha para heshtjes.  Është formule, përmes se cilës thuhet se nuk do shprehet ajo, qe do te dale me tej ne fjali me me fuqi.  

Ndërsa ne retiçence kemi te bëjmë me një figure sugjestive te drejtpërdrejte qe le ne heshtje për te folur me me fuqi, përkundrazi ne pretericion kemi te bëjmë me një figure te tërthorte, sugjestive e ngacmuese qe mohon për te pohuar me force.  

Shembull pretericioni : 
* Gjimon topi ... jo !  Midja nga uria.  
* - (Migjeni - Moll' e ndalueme)
Simboli

**Simboli** është ajo figurë që paraqet një objekt ose një dukuri me anë  të një objekti ose dukurie tjetër, figurë që zëvendëson një fjali me dukurinë ose shenjën e saj alegorike. Prejardhja e simbolit është e njëjtë me atë të paralelizmit figurativ-pra formë e të menduarit primitiv. Në fillim, ai u përdor nga letërsia gojore e popullit dhe, që andej hyri në letërsinë e përpunuar. Simboli , pra shpreh një marrëdhënie të  thjesht  të procesit të të  menduarit, proces në të cilin imazhi (parafytyrim) i një objekti na rikujton një dukuri në asosiacion (shoqërim) ideje ose ngjashmërie.

## Simboli në  letërsinë gojore 
Në letërsinë e shkruar Shqipëria nuk simbolizohet vetëm me nënën (P.Vasa,M.Gramemo,F.Noli,D.Agolli etj) por edhe me manushaqen (Naimi), kurse Shqiptari jo vetëm me shqiponjën, por edhe me bilbilin (Mjeda) etj. Simbolet zënë një vend me rëndësi në letërsinë e shkruar. Që nga Rilindja dhe deri në ditët tona, simboli është shfrytëzuar nga shumë poetë " **Mori Shqypni, e mjera Shqypni** " (P.Vasa), " **Shkëndij e diellit ndaj manushaqes** " (N.Frasheri) " **Vaji i bylbylit** " (N.Mjeda), " **Shkëndija** " (Migjeni), " **Nënë Shqipëri** " (D.Agolli), " **Copëra imazhesh** " (I,Kadare) etj. Shumë simbole janë krijuar nga tradita dhe kanë hyrë në përfytyrimin e popujve të ndryshme , ngjyra e kuqe simbolizon gjakun e revolucionit; ngjyra e bardhë simbolizon pastërtinë shpirtërore; dafina fitoren dhe lavdinë etj.

## Klasifikimi i simboleve 
* Simbole të përhershme, që quhen emblema ( nga greqishtja.emblema "shenjë "), dhe përdoren në kulturën e përgjithshme " **Ylli me pesë cepa**".
* Simbole poetike, që synojnë të japin domethënie , të cilat kuptohen vetëm në kontekstin e veprës letrare të caktuar.

Simboli është një figurë më kuptim të dyfishtë, e cila paraqet një send, një frymor apo një dukuri nëpërmjet një sendi, një frymori a një dukurie tjetër, që bëhet përfaqësues dhe ngjall lidhje të përafërta.  Zakonisht ideja është abstraktë dhe simboli që e përfaqëson atë është konkret, si p.sh. paqen e simbolizon pëllumbi.

Simbol quhet figura artistikë që personifikon në të vërtetë më forcën më të madhe tiparet më karakteristikë të një dukurie, idenë e saj vendimtarë.
Shembull : 

Harpagoni (personazhi kryesor i komedisë "Koprraci" të Molierit) është simboli i koprracisë, Tartufi (personazhi kryesor i komedisë "Tartufi" të Molierit) është simbol i hipokrizisë.

Simboli ka dalë nda paralelizmi figurativ, sepse është një lloj paralelizmi, por gjysmak.  Të simboli ana njerëzorë nuk shprehët, por lihet të nënkuptohet dhe shprehët vetëm ana natyrorë.  Koncepti i simbolit është i afërt më atë të alegorisë dhe në disa aspekte edhe më atë të metaforës.  Kur simboli humbët kuptimin e tij të pavarur, ai kthehet në alegori.

Simboli u drejtohet më tepër ndjenjave, anës emocionalë, ndërsa alegoria i drejtohet mendjes së lexuesit, arsyes.

Tek simboli theksohet cilësia mbizotëruese dhe nuk merren parasysh cilësitë e tjera.

Shembull : 

Të poezia "Himni i flamurit" e Fan Nolit, në vargun ''O Flamur gjak.../o nën' e babë nënkuptohet kombi shqiptar''.Flamur-nën'e babë,në këtë stilemë është simbol:flamur-nën'e babë-atdhe.

## Referime
Apostrofa

**Apostrofa** vjen nga greqishtja "apostrophe" (ndryshim drejtimi, përmirësim), nga "apo" (larg), "strophe" (kthesë). Apostrofa është figurë stilistike dhe u drejtohet njerëzve të gjallë, gjërave të afërta ose të largëta. Apostrofa është një shenjë shkrimi në formë të vogël, e cila zakonisht paraqitet në shqipen e sotme. Kjo shenjë përdoret për të treguar kontraktimin e fjalëve për të shprehur pronësinë ose për të shfaqur shumësin e disa fjalëve. Për shembull, kontraktimi i "do" dhe "e" në "do'e", tregon përdorimin e apostrofës në shqip.

## Përdorimi 
Në gjuhën shqipe, apostrofa përdoret për të treguar bashkimin e fjalëve ose për të shënuar zëvendësimin e një bashkëtingëlloreje. Këtu janë disa informacione të mëtejshme rreth përdorimit të apostrofës në shqip:

# Bashkimi i fjalëve: Apostrofa përdoret për të bashkuar dy fjalë së bashku. Kjo ndodh kur një fjalë mbaron me një zanore dhe fjalën tjetër fillon me një zanore. Në këtë rast, apostrofa vendoset midis tyre.  "dhe" + "e" = "dhe'e" (dhe e); "në" + "e" = "në'e" (në e).
# Zëvendësimi i një bashkëtingëlloreje: Apostrofa përdoret për të zëvendësuar një bashkëtingëllore me një apostrofë. Kjo ndodh kur një fjalë mbaron me një bashkëtingëllore dhe fjalën tjetër fillon me një zanore. Në këtë rast, apostrofa vendoset midis tyre.  "dhe" + "p" = "dhe'p" (dhe p); "në" + "t" = "në't" (në t).
# Është e rëndësishme që apostrafa të përdoret në mënyrë korrekte për të ruajtur saktësinë gjuhësore në shqip. Duhet të respektohen rregullat e përdorimit të apostrofës dhe të konsultohen burime të besueshme për më shumë informacion rreth përdorimit të saj në gjuhën shqipe.

## Referime
Epanastrofeja

- ***Epanastrofeja*** vjen nga greqishtja epanastrofé - rikthim, nga epana - serish dhe strofé - kthim, rrotullim. 
- 
- Kur nje ose disa fjale e fundit te vargut a te nje fjalie perseriten ne fillim te vargut a fjalise qe pason, perseritja quhet epanastofe. 
- 
- Shembull : 
- 
- Sot u pame e sot u ndame 
- Dhe nuk thame dot nje fjale: 
- Kur u ndame vame e *qame*, 
- *Qame* me ca lot te vale. 
- 
- ( Lasgush Poradeci - Sot u pame.Kenge) 
- 
- Fjalet e pjerreta perbejne epanastrofene. 
- 
- Kjo figure stilistike quhet ndryshe ***anadiloze*** (prej greqishtes anadiplosis - dyfishim) 
- 
- ---- 
-
Perseritja

***Përsëritja*** është rimarrja, togfjalësha e fjalive te njëjta, qe shërben për te forcuar shprehjen artistike, për te theksuar, për te vene ne pah, ose për te përcjelle veçantinë e një gjendjeje emocionale a psikologjike.  

Përsëritja i jep edhe prozës ritëm, kur shërben për ta organizuar tekstin.  

Kur Migjeni thotë : "Qeshu, Rini ! Qeshu ! Bota asht e jote" te poezia "Kanga e rinise", ai përdor përsëritjen me fjalën "qeshu".
Anafora

**Anafora** në  gjuhësi, (greqishte e lashtë, ἀναφορά, ta bartësh me vete; rimarrje) është përdorimi i një shprehie interpretimi i së cilës bëhet në varësi të një tjetër shprehie në kontekst (paraprijëse apo pasuese). Në një kuptim më të ngushtë, anafora është një shprehi që varet specifikisht nga shprehia pararendëse e kësodore është e anasjellta e *kataforës*. Anafora është po ashtu një figurë stilistike që formohet duke përsëritur të njëjtin element në fillim të dy a më shumë vargjeve ose frazave, për t'i dhënë forcë shprehjes:

:Më humbi shokë, më humbi,
:Më humbi gushëpëllumbi,
:Humbi e s'duket gjëkund

## Shih edhe 
* Letërsia
* Figura stilistike

## Referime
Epanalepsa

***Epanalepsa*** vjen nga greqishtja epanalepsis - perseritje, rimarrje.
Epanalepse kemi kur një fjale a shprehje e fillimit te një vargu perseritet ne fund te atij vargu.

Shembull:
Kurbeti, shoke, kurbeti,
Kush vate e nuk mbeti ?
(Andon Zako Cajupi - Kurbeti)
Fjala "kurbeti" që perseritet ne fillim dhe ne fund te vargut quhet epanalepse.
Epifora

***Epifora*** vjen nga greqishtja epiphora - shtese.
Epifora është përsëritje e po atyre mjeteve ne fund te vargjeve a fjalive për t'u dhëne ngarkesë emocionale.
Epifore quhet edhe vargu i fundit që shërben si mbyllje ose si refren pas çdo strofe.

Shembull:
Sytë e mi kane pare
Rrezellimin e vesës
dhe  *kane qare*.

Kane pare
Dashurinë e vërtete
*Dhe kane qare*.

Kane pare
Vdekjen e ndershme
*Dhe kane qare*.

Sytë e mi,
Kush i pa dhe qau ?

(Beatrice Ballici - Sytë e mi)

Fjalët e pjerrëta janë epifore pasi përsëritja e tyre ne fund të vargjeve shërben për t'i përmbyllur se bashku mendimet e shprehura.

Epifora-përsëritja e fjalëve në fund të vargut
Onomatopeja

***Onomatopeja*** vjen nga greqishtja onoma - emër, poieo - bej, krijoj.  

Është fjalë tingullimituese ose përshkrim i dukurive a i sendeve, duke shfrytëzuar imitimin e zhurmave e të zërave.  

Fjalët paf-puf, bam-bum etj. janë onomatopeike.  Fjalët tingullimituese shërbejnë për te pasuruar fjalorin e gjuhës.  Fjalët janë formuar nga pasthirrmat ose onomatopetë janë : feshfeshe, feshferime, bubullime, belbëzoj, çange, çuçurit, derderllit, ferferllon, gurgullon, pupthi, etj.
Onomatopeja eshte ajo figure letrare qe realizon imitimin nepermjet tingujve te zhurmave te qenieve te gjalla ose te zhurmave te dukurive natyrore:kenga e zogjve(ciu-ciu),trokellima e kuajve(trak-trak),lehja e qenit ( ham-ham ),zhurma e pyllit(fesh-fesh) etj.
Asonanca

**Asonanca** (zanorësia) vjen nga latinishtja adsonare - bashkëtingellon, i përgjigjet një titulli.

Është rime jo e plotë e dy a më shumë vargjeve, që kanë të njëjta vetëm zanoret e theksuara dhe zanore të tjera të fjalëve fundore. Ndonëse më rrallë, asonanca mund të shfaqet edhe në zanore të përsëritura brenda vargut. Përdoret për të arritur pëlqim tingullor ose tingëllim te këndshëm.

Shembull : 
: Sinan Malua cepever *dhe* 
: Vrit e prit n'ata leven *de*. 
: (Populli)

Shkronjat e pjerrëta përb**ë**jnë asonancë, sepse zanoret janë te njëjta, ndërsa bashkëtingëlloret ndryshojnë.
Paronomazia

***Paronomazia*** vjen nga greqishtja paronomazia e përbere nga para - afër, onomazo - quaj. (afër_quaj).  

Është figure stilistike qe krijohet duke vene afër ne një fjali ose ne një varg dy fjale me përbërje tingujsh te ngjashëm, por me kuptim te ndryshëm.  

Paronomazia ndryshon nga aliteracioni, sepse te aliteracioni tingujt ose rrokjet përsëriten ne fjale qe vijnë njëra pas tjetrës.  

Te paronomazia tingujt e ngjashëm mund te jene te tipit zanor ose bashkëtingëllor : mishërim-mesherim, afroj-ofroj etj.
Kansonanca

***Konsonanca*** (bashketingelloresia) - Konsonance vjen nga latinishtja consonantia - bashkëtingëllim.   

Konsonanca ose disonanca është rime jo e plote, kur fjalët e rimuara, duke filluar nga theksi i fundit ritmik, kanë të njëjta vetëm bashkëtingëlloret, ndërsa zanoret i kanë të ndryshme.

Shembull :   
: Mos e shit martin*en*   
: Me shemtue krah*un*   
: Jam hala e re   
: S'mund ta mbaj gjahun.   
:    
: (Populli)   

Ne dy vargjet e para kemi konsonance, sepse janë të njëjta bashkëtingëlloret, por janë të ndryshme zanoret.
Katakreza

***Katakreza*** vjen nga greqishtja katakresis - shpërdorim (kata - kundër, kresis - perdorim)

Është një lloj metafore, kur përdorim një fjalë a shprehje në rastin kur nuk e ka gjuha një fjalë të zakonshme.

Pra, ne ato raste kur metafora përdoret nga nevoja se mundon fjala emërtuese për objekt a dukuri. 

Shembull : 

*gjuhet* e flakës, *doreza* e derës, *qafa* e këpucës , *kurrizi* i malit, etj. 

Kjo lloj metafore quhet katakreze.
Pauza

***Pauza*** (ndërprerja) vjen nga greqishtja pausis - ndërprerje, ndalese.  

Lloj i hezitimit gjatë procesit të të folurit, por ndonjëherë edhe gjatë të shkruarit. Është ndalimi i zërit, ndërprerja e ligjërimit për te ndare fjalët ose fjalitë jo thjesht për nevoje frymëmarrjeje, po për dallim ritmi a kuptimi. Pauza mund të jetë e heshtur dhe e mbushur. 

Shembull : 

: Dikur ne ishim te dy 
: si qielli me detin ; 
: Kur mvrenjtej njeri, nxihej tjetri ; 
: kur kthjellohej njeri, kaltërohej tjetri.  
: 
: (Fatos Arapi - Mos me urre ) 

Ne leximin e kësaj strofe, bëhen pushime te shkurtra ritmike qe përbejnë pauzën.
Aliteracioni

**Aliteracioni** (nga lat. *ad-* pranë e *littera* - shkronjë) është një figurë retorike, që ndeshet më shumë në poezi, dhe është të përsëriturit e disa tingujve të njëjtë në fjalë të ndryshme brenda një a më shumë vargjesh, për t'i dhënë gjuhës poetike një fuqi më të madhe shprehëse ose për të prodhuar harmoni imitative.

Në poezinë shqipe e ka përdorur Noli te elegjia ''Shpell'e Dragobisë* «O ***B**ajram*, ***b**ajrak* i gjallë/ more nam me gjak në ballë.» dhe Poradeci te *Vallja e luleve* «***V**ijnë **v**ashat **v**alle-**v**alle/''gushë e gji stolisura.».

## Referime
Sinekdoka

**Sinekdoka** (nga greq. *συνεκδοχή*, *synekdoké* "të kuptuarit së bashku") është një figurë stilistike në të cilën një fjalë merr kuptim më të gjerë ose më të ngushtë nga ai që realisht ka në të vërtetë.

Kështu përdoret **e tëra për pjesën «**dhe *fshati* qeshet (fshatarët) / dhe *bota* tallet (njerëzit)» (Musaraj, *Epopeja e Ballit Kombëtar*) ose **pjesa për të tërën** «E ruaj si *dritën e syrit*» (syrin). Përdoret ndryshe edhe **njëjësi për shumësin** «U tëhuej *Inglizi*: s'ka me dalë *ushtari* / me i grahë *bulkut* si *kaut* me sjeçe t'begut» (Mjeda, *Liria II*) ose **shumësi për njëjësin** «N'ato male ku sundonin *Markagjona* (Markagjoni, të fisit Markagjoni) / shkrep më shkrep gjëmon jehona» (Nonda Bulka, *Soditje*).

Lëndën nga e cila është bërë sendi në vend të sendit vetë «*Hekurat* në dorë t'i mbani, (armët) / erdhi koha për me vdekë» (Siliqi, *Kanga e Çetës*).

Vendi për banorët e tij «Me *Shqipëri* të lëftonem (shqiptarët) / kam frikës mos turpëronem.» (Çajupi, *Sulltani*).

## Shih edhe 
*Accumulatio.

## Weblinks 
## Referime
Asteimi

**Asteizmi** vjen nga greqishtja asteismos - hokë, fjalë therëse.

Është figura stilistike, me anën e së cilës qortojmë ose shajmë, me qëllim që të lavdërojmë. Pra, është e kundërta e ironisë.

Shembull : 
: Gjyshërit tanë, eh, paçin dritë
: njerëz kokëtrashë, kurrgja s'kanë dijtë... 
: Ata të mjerët s'kanë dijtë atëhera 
: as "buongiorno" as "kalispera" 
:(Filip Shiroka - Si po prishet gjuha shqipe)
Ironia

**Ironia** (nga greqishtja e lashtë: εἰρωνεία *eirōneía* 'përfytyrim, injorancë e shtirur'), në kuptimin e tij më të gjerë, është krahasimi i asaj që në sipërfaqe duket të jetë rasti dhe asaj që është në të vërtetë rasti ose që pritet; është një mjet i rëndësishëm retorik dhe teknikë letrare.

Ironia mund të kategorizohet në lloje të ndryshme, duke përfshirë *ironinë verbale*, *ironinë dramatike* dhe *ironinë e situatës*. Ironia verbale, dramatike dhe e situatës përdoren shpesh për të theksuar në pohimin e një të vërtete. Forma ironike e përngjasimit, e përdorur në sarkazëm, dhe disa forma të litotes mund të theksojnë domethënien e dikujt me përdorimin e qëllimshëm të gjuhës që pohon të kundërtën e së vërtetës, mohon të kundërtën e së vërtetës ose nënvlerëson në mënyrë drastike dhe dukshëm një lidhje faktike.

Në letërsi, ironia është një figurë retorike në të cilën ekziston një mospërputhje, një mosmarrveshje ose një lidhje e pavullnetshme me të vërtetën, e cila shkon përtej kuptimit të thjeshtë dhe të dukshëm të fjalës.

Ironia verbale dhe situative shpesh përdoren qëllimisht për të theksuar një deklaratë të së vërtetës. Forma ironike e krahasimit, sarkazmës ose litotës mund të përfshijë theksimin e një kuptimi me anë të përdorimit të qëllimshëm të një fraze që thotë të kundërtën e saktë të së vërtetës ose që dëmton në mënyrë drastike një lidhje faktike.

## Shiko edhe 
* Injoranca
* Sarkazma

## Referime