Xhamia e Kartalab Khanit

**Xhamia e Kartalab Khanit** ose **Xhamia e Pazarit Begum**, në zonën e Pazarit Begum në Dhakën e vjetër të Bangladeshit, u ndërtua nga navab divani Murshid Kuli Khan (i mbiquajtur Kartalab Khan) midis viteve 1700 dhe 1704. Xhamia përbëhet nga një platvormë të lartë, një xhami me një aneks 'doçala' në veri mbi gjysmën perëndimore të platformës dhe një 'baoli' (pus i shkallëzuar) në lindje të platformës. Çatia e saj përmban pesë kupola që qëndrojnë mbi tambure tetëkëndore. Nën platformë ndodhet një seri dhomash drejtkëndore që janë lënë për dyqane.

Për të përballuar shpenzimet e xhamisë u ndërtua një treg peshku.

Xhamia me një aneks "doçala" në veri të saj zë gjysmën perëndimore e një platforme të lartë me bodrum dhe ka një "baoli" ose "vav" (pus i shkallëzuar) në lindje të platformës. Skaji verior i platformës së ngritur,  nga veriu në jug dhe  nga lindja në perëndim, ka një paraqitje si apsidë. Pjesa si apsidë e platformës është prerë në qendër për të bujtur një varr me një sarkofag atribuar imamit të parë të xhamisë. Poshtë platformës ndodhet një seri dhomash drejtkëndore dhe katrore, që tani janë lënë si dyqane.

Kthina qëndrore është katrore dhe më e madhe se ato anësore. Të gjitha kthinat janë të mbuluara me kupola mbi tambure tetëkëndore dhe të kurorëzuara me maja zambakore dhe "kalasa". Mjeti i përshtatur për mbajtjen e kupolave është i njëjtë si në xhaminë te Fortesa e Lalbagut dhe Xhamia Sat Gambuxh, të dyja në qytetin e Dhakës. Katër kullat këndore tetëkëndëshe, të gjitha ngrihen mbi parapetet horizontale dhe që kanë baza kalasa, kryesohen nga çhatri solide të rinovuara me funde zambakore dhe maja kalasa. Secila nga këto kulla ka prapë në të djathtë dhe të majtë një torretë të hollë, që ngrihet sipër parapetit dhe përfundon në një kupolë të vogël dhe majë kalasa.

Sipas fotografive të disponueshme, façada origjinale lindore e xhamisë duket se është fshehur mbrapa një verande që iu shtua façadës së hyrjes së xhamisë. Ky zgjerim bujtëte një grumbullim në rritje duke zgjeruar kapacitetin e xhamisë. Duket se një kullë hyrjeje, e realizuar në një stil eklektit, iu shtua kur po ndërtohej veranda për të treguar hyrjen në katin e lutjeve.

Aneksi drejtkëndor i xhamisë në veriun e saj është i mbuluar me një çati në formë kasolleje "do-çala. Aneksi ( me ) ka dy hyrje, një në qendër të murit lindor, tani e rinovuar, ndërsa tjetra në mes të murit jugor. Nëpërmjet kësaj të fundit aneksi lidhet me xhaminë. Një dritare ka qenë vendosur së fundmi në murin verior të aneksit. Së brendshmi katër muret e dhomës shënjohen me kamare të thella katrore dhe drejtkëndore, ndoshta fillimisht të paracaktuara si dollapë. Skaji i lakuar së jashtmi kurorëzohet me pisë maja kalasa në intervale. Ky aneks mendohej se ishte një varr, por me gjasa fillimisht janë menduar për të bujtur imamin, gjë për të cilën përdoret akoma.

Në dekorimin e xhamisë i është dhënë vëmendje elementeve arkitekturore, si torretat anësore zbukuruese të hyrjes dhe zgjatimeve të mihrabit, çhatrive, kupolave, fundeve zambakore dhe majave "kalasa". Hyrjet dhe mihrabët janë në korniza, të kurorëzuara me rreshta me motive bedanash zbukuruese. Brendësia e kupolave ka zbukurime të bazike të gjetheve, ndërsa ka medalione të mëdha që përmbaqjnë një motiv rozete në qendër. Harku gjysmë-i rrumbullakët i arkadës qëndrore është zbukuruar me punime "mukarna" në stuko, tani në një formë të zhveshur. Përveç këtyre, e gjithë ndërtesa është mbuluar me suva të thjeshtë, një veçori dalluese e Arkitekturës Mogule në Bengal.

"Baoli" i kësaj xhamie, që duket një monument më vete, meriton një përmendje të veçantë. Ai është i vetmi i llojit të tij në Bengal. Origjina e tij mund të gjurmohet në rajonin e Dekanit, në Indi, ku Kartalab Khani pati qëndruar gjatë, para se të vinte në Bengal.

## Shiko gjithashtu
* Dhanmondi Shahi Eidgah
* Xhamia Sat Gambuxh
* Xhamia Çoukbazar në Dhaka
* Xhamia e Khan Mohamad Mridhas
* Xhamia e Bibi Marjamit
* Xhamia e Aurangzebit
* Mazari dhe Xhamia e Haxhi Baba Saleh
* Arkada Nimtali
* Fortesa e Lalbagut
* Bara Katra
* Çhota Katra
* Arkitektura e Dhakës
* Arkitektura e Bangladeshit
* Lista e vendeve të adhurimit në Dhaka
* Lista e monumenteve të trashëgimisë në Dhakën e vjetër
* Lista e monumenteve të rëndësishme në divizionin e Dhakës

## Referime
## Bibliografia 
* 
* 
* 
* 
* 
*