Kalorësia

[parapamje|upright=1.35|[Regjimenti i 4-të Hussar (Francë)|Hussarët e katërt francezë në Betejën e Friedland, 1807]]
Historikisht, **kalorësia** janë ushtarë ose luftëtarë që luftojnë të hipur mbi kalë. Kalorësia ishte më e lëvizshme nga armët luftarake, duke vepruar si kalorësi e lehtë në rolet e zbulimit, kontrollit dhe përleshjes në shumë ushtri, ose si kalorësi e rëndë për sulme tronditëse vendimtare në ushtritë e tjera. Emërtimi i kalorësisë zakonisht nuk i jepej asnjë force ushtarake që përdorte kafshë të tjera për male, si devetë ose elefantët. Këmbësoria që lëvizte me kalë, por zbriti për të luftuar në këmbë, njihej në fillim të shekullit të 17-të deri në fillim të shekullit të 18-të si dragon, një klasë e këmbësorisë së hipur e cila në shumicën e ushtrive u zhvillua më vonë në kalorësi standarde duke ruajtur emërtimin e tyre historik.

Kalorësia kishte avantazhin e lëvizshmërisë së përmirësuar, dhe një ushtar që luftonte mbi kalë kishte gjithashtu avantazhet e lartësisë, shpejtësisë dhe masës inerciale më të madhe ndaj një kundërshtari në këmbë. Një element tjetër i luftës me kalë është ndikimi psikologjik që një ushtar i hipur mund të shkaktojë te një kundërshtar.

Shpejtësia, lëvizshmëria dhe vlera e goditjes së kalorësisë u vlerësua shumë dhe u shfrytëzua në forcat e armatosura në Mesjetën e Lashtë dhe të Mesme; disa forca ishin kryesisht kalorës, veçanërisht në shoqëritë nomade të Azisë, veçanërisht hunët e Attilës dhe ushtritë e mëvonshme mongole. Në Evropë, kalorësia u bë gjithnjë e më e blinduar (e rëndë) dhe përfundimisht u shndërrua në kalorës të hipur të periudhës mesjetare. Gjatë shekullit të 17-të, kalorësia në Evropë hodhi pjesën më të madhe të armaturës së saj, e cila ishte e paefektshme kundër musketave dhe topave që po hynin në përdorim të përbashkët, dhe nga mesi i shekullit të 18-të, armatura kishte rënë kryesisht në vjetërsi, megjithëse disa regjimente ruajtën një masë të vogël cutlass që ofronin mbrojtje kundër heshtave, shpatave dhe bajonetave; duke përfshirë disa mbrojtje kundër një goditjeje nga distanca.

Në periudhën ndërmjet luftërave, ndërsa disa kalorës shërbyen ende gjatë Luftës së Dytë Botërore (veçanërisht në Ushtrinë e Kuqe, Ushtrinë Popullore Mongole, Ushtrinë Mbretërore Italiane, Ushtrinë Rumune, Forcat Tokësore Polake dhe njësitë e lehta të zbulimit brenda Waffen SS) shumë Njësitë e kalorësisë u shndërruan në njësi të këmbësorisë së motorizuar dhe të këmbësorisë së mekanizuar, ose u reformuan si trupa tankesh. Tanku i kalorësisë ose i kryqëzorit ishte një i projektuar me një shpejtësi dhe qëllim përtej asaj të tankeve të këmbësorisë dhe më pas do të zhvillohej në tankun kryesor luftarak.

Shumica e njësive të kalorësisë që janë të hipur në kalë në ushtritë moderne shërbejnë në role thjesht ceremoniale, ose si këmbësoria e montuar në terrene të vështira si malet ose zonat me pyje të mëdha. Përdorimi modern i termit në përgjithësi i referohet njësive që kryejnë rolin e zbulimit, mbikëqyrjes dhe marrjes së objektivave (analoge me kalorësinë e lehtë historike) ose njësive të tankeve kryesore luftarake (analoge me kalorësinë e rëndë historike).

## Roli
Historikisht, kalorësia ndahej në kalorësi të lehtë dhe kalorësi të rëndë. Dallimet ishin rolet e tyre në luftime, madhësia e montimeve të tyre dhe sa forca të blinduara ishin veshur nga mali dhe kalorësi.

Kalorësia e rëndë, si katafraktet bizantine dhe kalorësit e Mesjetës së hershme në Evropë, u përdorën si trupa shokuese, duke ngarkuar trupin kryesor të armikut në kulmin e një beteje; në shumë raste veprimet e tyre vendosën rezultatin e betejës, prandaj termi i mëvonshëm i betejës kalorës. Kalorësisë së lehtë, si harkëtarët e kuajve, husarët dhe kalorësia kozake, iu caktuan të gjitha rolet e shumta që nuk ishin të përshtatshme për forcat e rënda me fokus më të ngushtë. Kjo përfshin zbulimin, frenimin e skautëve të armikut, kërkimin e ushqimit, bastisjen, përleshjet, ndjekjen e forcave të armikut që tërhiqen, kontrollin e forcave miqësore që tërhiqen, lidhjen e forcave miqësore të ndara dhe kundërpërballjen me forcat e lehta të armikut në të gjitha këto role.

Rolet e kalorësisë së lehtë dhe të rëndë vazhduan gjatë luftës së hershme moderne, por forca të blinduara u reduktuan, me kalorësinë e lehtë kryesisht të paarmatosur. Megjithatë, shumë njësi kalorësie ruanin ende cuirass dhe helmeta për vlerën e tyre mbrojtëse kundër goditjeve me shpatë dhe bajonetë, dhe rritja e moralit që ato u ofrojnë atyre që i veshin, pavarësisht se ato ofrojnë pak mbrojtje nga armët e zjarrit. Në këtë kohë ndryshimi kryesor midis kalorësisë së lehtë dhe të rëndë ishte stërvitja e tyre; i pari u konsiderua si më i përshtatshmi për ngacmim dhe zbulim, ndërsa i dyti konsiderohej më i miri për akuza me urdhër të ngushtë. Nga fillimi i shekullit të 20-të, ndërsa fuqia totale e zjarrit në fushën e betejës u rrit, e gjithë kalorësia tentonte të bëhej dragon në praktikë, duke hipur në hipur midis betejave, por duke u zbritur për të vepruar si këmbësor gjatë çdo beteje, edhe nëse shumë prej tyre mbanin emrat e njësive të tyre që pasqyronin kalorësinë e tyre më të vjetër. rolet.

Me zhvillimin e luftës së blinduar, rolin e kalorësisë së rëndë të trupave shokuese vendimtare e kishin marrë përsipër njësitë e blinduara që përdornin tanke të mesme dhe të rënda, dhe më vonë tanke kryesore luftarake. Pavarësisht se kalorësia e lindur në kalë është vjetëruar, termi kalorësi përdoret ende, duke iu referuar në kohët moderne njësive që vazhdojnë të përmbushin rolet tradicionale të kalorësisë së lehtë, duke përdorur makina të blinduara të shpejta. tanke të lehta dhe automjete luftarake këmbësorie në vend të kuajve, ndërsa kalorësia ajrore përdor helikopterë.

## Referime