open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
SHKA Besa Triesh

**Shoqëria Kulturore Artistike "Besa"** nga Trieshi është një organizatë që ka për qëllim ruajtjen dhe promovimin e kulturës dhe traditave shqiptare në rajonin e Trieshit, një zonë me një komunitet të madh shqiptarësh në Mal të Zi. Trieshi është i njohur për historinë e tij të pasur dhe përpjekjet e banorëve për të mbajtur gjallë gjuhën, kulturën dhe zakonet e tyre.

SHKA Besa nga Trieshi është një shembull i shkëlqyer i përkushtimit për ruajtjen dhe promovimin e kulturës dhe identitetit shqiptar. Përmes aktiviteteve dhe projekteve të saj, shoqata luan një rol kyç në mbajtjen gjallë të traditave dhe në edukimin e brezave të rinj mbi trashëgiminë e tyre kulturore.

## Historiku 
SHKA Besa u themelua në vitin 1968 nga individë të përkushtuar për të mbrojtur dhe promovuar identitetin shqiptar në Triesh dhe për të mbështetur komunitetin lokal. Organizata synon të ndërgjegjësojë dhe të edukojë brezat e rinj për rëndësinë e trashëgimisë kulturore shqiptare. Ajo organizon aktivitete dhe projekte që ndihmojnë në ruajtjen e këngëve, valleve, muzikës dhe traditave të tjera kulturore shqiptare.

### Aktivitetet 
SHKA Besa organizon një sërë aktivitetesh që përfshijnë:
*Koncerte dhe performanca: Ku grupet folklorike të organizatës performojnë këngë dhe valle tradicionale shqiptare.
*Festivale kulturore: Pjesëmarrje në festivale lokale dhe ndërkombëtare për të promovuar kulturën shqiptare.
*Punëtori dhe seminare: Për të mësuar dhe praktikuar artizanatet dhe traditat e vjetra.
*Ekspozita dhe shfaqje: Të arteve vizuale dhe artefakteve tradicionale.

### Roli në komunitet 
Përveç ruajtjes së kulturës, SHKA Besa luan një rol të rëndësishëm në forcimin e lidhjeve mes komunitetit shqiptar në Triesh dhe atij në diasporë. Shoqata ndihmon në organizimin e ngjarjeve që bashkojnë shqiptarët e rajonit dhe kontribuon në integrimin e kulturës shqiptare në jetën e përditshme të qytetarëve.

### Bashkëpunimet dhe partneritetet 
SHKA Besa shpesh bashkëpunon me organizata të tjera kulturore, institucione arsimore dhe autoritete lokale për të zhvilluar projekte të përbashkëta. Këto bashkëpunime ndihmojnë në zgjerimin e ndikimit të shoqatës dhe në përmbushjen e qëllimeve të saj për ruajtjen dhe promovimin e kulturës shqiptare. 

## Shih edhe 
* Shqiptarët në Mal të Zi

## Referime
Kopeja

[parapamje|Djalë që kullot një tufë delesh, [India|Indi; një shembull klasik i bagëtisë shtëpiake të kafshëve.]]
Një **kope** është një grup shoqëror i disa kafshëve të së njëjtës specie, të egra ose shtëpiake. Forma e sjelljes kolektive të kafshëve që lidhet me këtë quhet *tufëzim*. Këto kafshë njihen si kafshë të përbashkëta.

Termi *kope* përdoret përgjithësisht për gjitarët, dhe veçanërisht për thundrakët kullotës që shfaqin në mënyrë klasike këtë sjellje. Terma të ndryshëm përdoren për grupime të ngjashme në specie të tjera; në rastin e zogjve, për shembull, fjala është *tufë*, por *kope* mund të përdoret gjithashtu për gjitarët, veçanërisht delet ose dhitë. Grupet e mëdha të mishngrënësve quhen zakonisht *tufa*, dhe në natyrë një tufë i nënshtrohet grabitjes nga gjuetarët e tufave.

Emra të veçantë kolektivë mund të përdoren për taksa të veçanta, por për diskutimet teorike të ekologjisë së sjelljes, termi i përgjithshëm *kope* mund të përdoret për të gjitha llojet e tilla të grumbullimit.

## Shiko edhe 
* Bagëtia

## Referime
SHKA Drita Bogovinë

**SHKA "Drita"** nga Bogovina është një nga shoqatat kulturore artistike më të njohura në Maqedoninë e Veriut, e cila vepron për ruajtjen dhe promovimin e kulturës shqiptare në këtë vend. Kjo shoqatë luan një rol të rëndësishëm në forcimin e identitetit kulturor dhe artistik të shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut.

SHKA "Drita" në Maqedoninë e Veriut është një shembull i përkushtimit për ruajtjen dhe promovimin e kulturës shqiptare. Përmes aktiviteteve të saj të shumta dhe të larmishme, ajo luan një rol të rëndësishëm në mbajtjen gjallë të traditave dhe në përhapjen e njohurive rreth trashëgimisë kulturore shqiptare në rajon dhe më gjerë.

## Aktivitetet 
*Këngë dhe valle tradicionale: SHKA "Drita" organizon koncerte dhe performanca ku grupet folklorike interpretojnë këngë dhe valle tradicionale shqiptare. Këto aktivitete janë të rëndësishme për ruajtjen e muzikës dhe vallëzimit tradicional.
* Festivale kulturore: Shoqata merr pjesë dhe organizon festivale kulturore brenda dhe jashtë Maqedonisë së Veriut, duke prezantuar kulturën shqiptare dhe duke promovuar dialogun kulturor me komunitetet e tjera.
* Punëtori dhe kurse edukative: Organizimi i punëtorive dhe kurseve për të mësuar artizanatet tradicionale, muzikën, dhe vallet shqiptare. Këto aktivitete synojnë të edukojnë brezat e rinj dhe të sigurojnë vazhdimësinë e traditave kulturore.
* Pjesëmarrja në organizime: SHKA "Drita" merr pjesë në ngjarje kombëtare dhe festivale folklorike, duke promovuar kulturën shqiptare në një nivel më të gjerë dhe duke krijuar lidhje me organizata të ngjashme nga vende të tjera.
* Aktivitete tjera: Shoqata shpesh merret edhe me aktivitete tjera si p.sh. botime dhe studime rreth kulturës dhe historisë shqiptare, duke kontribuar në dokumentimin dhe studimin akademik të trashëgimisë kulturore.

### Roli në komunitet 
SHKA "Drita" luan një rol kyç në komunitetin shqiptar në Maqedoninë e Veriut. Ajo shërben si një platformë për të rinjtë dhe të moshuarit për të angazhuar në aktivitete kulturore dhe artistike, dhe për të mbajtur gjallë gjuhën dhe traditat shqiptare. Përmes aktiviteteve të saj, shoqata ndihmon në ruajtjen e identitetit kombëtar dhe promovimin e vlerave kulturore.

### Bashkëpunimet dhe partneritetet 
Shoqata bashkëpunon me institucione të ndryshme kulturore dhe artistike, si dhe me autoritetet lokale dhe organizata ndërkombëtare, për të zhvilluar projekte dhe aktivitete të përbashkëta që përkrahin dhe promovojnë kulturën shqiptare.

## Shih edhe 
* Kultura e Maqedonisë së Veriut
* Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut

## Referime
Mozaiku “Iliria” në Pogradec

**Mozaiku “Iliria” në Pogradec**

Mozaiku “Iliria” në Pogradec është një vepër artistike e jashtëzakonshme që pasqyron historinë 2500-vjeçare ilire të Selcës së Poshtme.  Kjo vepër është realizuar nga piktori i njohur shqiptar Anastas Kostandini dhe zbukuron fasadën qendrore të Bashkisë së Pogradecit. Përmes këtij mozaiku, qyteti i Pogradecit përkujton dhe nderon trashëgiminë e tij të pasur arkeologjike dhe historike.

Historia dhe Simbolika

Selca e Poshtme është një lokalitet me rëndësi të madhe arkeologjike në rajonin e Pogradecit, ku janë zbuluar varret e mbretërve ilirë dhe artefakte të vlefshme si pafta e Selcës. Kjo paftë, e datuar në shekullin III para Krishtit, përmban një skenë luftimi që tregon luftëtarët ilirë duke mposhtur armikun, ndërthurur me elemente mitologjike si dragoi, grifoni, peshku dhe zogjtë.

Mozaiku “Iliria” e sjell këtë paftë në jetë, duke përdorur teknikën e mozaikut për të riprodhuar imazhet dhe simbolikat e saj në një format monumental. Ky mozaik është një përfaqësim artistik dhe kulturor i fisit të Enkelejdëve, një prej fiseve më të mëdha ilire, dhe roli i tyre në historinë e lashtë.

Realizimi i Mozaikut

Piktori Anastas Kostandini  ka një përvojë të gjatë në krijimin e veprave monumentale dhe ka kontribuar edhe në realizimin e Mozaiku Shqipëria në Muzeun Kombëtar në Tiranë. Megjithatë mozaiku “Iliria” është i pari që ai ka realizuar për qytetin e tij të lindjes, Pogradec.

Për krijimin e kësaj vepre, Kostandini ka studiuar gjerësisht historinë dhe veprat e periudhës ilire, duke përfshirë edhe studimet e Mitrush Kutelit për këtë periudhë. Realizimi i mozaikut është bërë i mundur falë bashkëpunimit të ngushtë mes Kostandinit dhe kryetarit të bashkisë së Pogradecit, Ilir Xhakolli.

Inaugurimi dhe Rëndësia

Mozaiku “Iliria” u inaugurua më 10 qershor 2024, duke shënuar një ngjarje të rëndësishme për qytetin e Pogradecit. Kryetari i Bashkisë, Ilir Xhakolli, e konsideron këtë mozaik si një vepër që i mungonte qytetit dhe që i bën jehonë një prej periudhave më të hershme të historisë së tij.

“U munduam të sjellim një pjesë ikone të Pogradecit siç është pafta e Selcës, e gjetur në pjesën e varreve të Selcës me një histori që daton në shek. IV dhe sigurisht që është një simbolik e vyer që ka bashkia e Pogradecit për të treguar historinë në lashtësi që ai ka,” u shpreh Xhakolli gjatë ceremonisë së inaugurimit.

Mozaiku është jo vetëm një vepër artistike, por edhe një shenjë e trashëgimisë së pasur kulturore dhe historike të Pogradecit. Ai përfaqëson një lidhje të gjallë me të kaluarën dhe një burim frymëzimi për brezat e ardhshëm. 

## Burimet
Marrëdhëniet ushtarake mes Izraelit dhe Shteteve të Bashkuara

dhe Shtetet e Bashkuara mbajnë një marrëdhënie të ngushtë ushtarake. Flamujt izraelitë dhe amerikanë valojnë ndërsa Sekretari i Mbrojtjes Robert M. Gates mbërrin në Tel Aviv, Izrael, 18 Prill 2007.]]
Marrëdhëniet ushtarake midis Izraelit dhe Shteteve të Bashkuara kanë qenë jashtëzakonisht të ngushta, duke reflektuar interesat e përbashkëta të sigurisë në Lindjen e Mesme. Izraeli është përcaktuar si një aleat i madh jo-NATO nga qeveria e SHBA. Një blerës dhe përdorues i madh i pajisjeve ushtarake të SHBA-së, Izraeli është gjithashtu i përfshirë në zhvillimin e përbashkët të teknologjisë ushtarake dhe angazhohet rregullisht në stërvitje të përbashkëta ushtarake me Shtetet e Bashkuara dhe forca të tjera. Marrëdhënia është thelluar gradualisht me kalimin e kohës, megjithëse, siç thotë Alan Dowty, ajo nuk ishte "një proces i thjeshtë linear i rritjes së bashkëpunimit, por më tepër një seri situatash negociuese tendencioze me komponentë të ndryshëm strategjikë dhe politikë në secilën prej tyre".

Izraeli është marrësi më i madh kumulativ i ndihmës së huaj amerikane: deri në shkurt të vitit 2022, Shtetet e Bashkuara i kishin dhënë Izraelit 150 miliardë dollarë amerikanë (pa rregulluar nga inflacioni) në ndihmë dypalëshe. Në vitin 1999, qeveria e SHBA nënshkroi një Memorandum Mirëkuptimi përmes të cilit u zotua t'i sigurojë Izraelit të paktën 2.67 miliardë dollarë ndihmë ushtarake në vit, për dhjetë vitet e ardhshme; në vitin 2009, shuma vjetore u rrit në 3 miliardë dollarë; dhe në vitin 2019, shuma u ngrit përsëri, tani që qëndron në një minimum prej 3.8 miliardë dollarësh që SHBA-ja është e angazhuar t'i sigurojë Izraelit çdo vit.

Përveç kësaj, të vetmet instalime ushtarake të huaja në tokën izraelite janë bazat amerikane, duke përfshirë një stacion radari të paralajmërimit të hershëm të raketave AN/TPY-2 në malin Keren.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet Izrael-SHBA

## Referime
Konflikti Fatah-Hamas

[parapamje|269x269px|Një hartë e [Rripi i Gazës|Rripit të Gazës që tregon qytetet kryesore dhe vendet fqinje.]]
**Konflikti Fatah-Hamas** (arabisht: *an-Nizāʿ bayna Fataḥ wa-Ḥamās*) është një konflikt i vazhdueshëm politik dhe strategjik midis Fatahut dhe Hamasit, dy partive kryesore politike palestineze në territoret palestineze, që çoi në marrjen e Rripit të Gazës nga Hamasi në qershor 2007. Procesi i pajtimit dhe bashkimi i administratave të Hamasit dhe Fatahut mbetet i papërfunduar dhe situata konsiderohet si një konflikt i ngrirë.

Komisioni i Pavarur Palestinez për të Drejtat e Qytetarëve ka gjetur se mbi 600 palestinezë janë vrarë në luftimet nga janari 2006 deri në maj 2007. Dhjetra të tjerë u vranë ose u ekzekutuan në vitet në vijim si pjesë e konfliktit.

## Shiko edhe 
* Fatah
* Hamas

## Referime
Mozaiku "Muri i Kujtimit"

**Mozaiku "Muri i Kujtimit"**

Mozaiku "Muri i Kujtimit" është një vepër artistike monumentale që përjetëson një moment të thellë dhe të dhimbshëm në historinë moderne të Kosovës. Kjo vepër e  realizuar nga grafisti Fatos Kabashi, është krijuar bazuar në një fotografi ikonike të reporterit të “Reuters”, Damir Sagolj.  Fotografia kap një moment dramatik gjatë luftës së vitit 1999, duke shfaqur një kolonë shqiptarësh të dëbuar nga Kosova drejt Maqedonisë, me fokus të veçantë tek Sherife Luta dhe vajza e saj e vogël.  

Përmasat dhe Vendosja

Mozaiku ka përmasa imponuese, me një lartësi prej 2.7 metrash dhe një gjatësi prej 15 metrash. Punuar nga qindra mijëra gurë të vegjël, kjo vepër është vendosur në Qendrën Përkujtimore “Bllaca ‘99” në Han të Elezit. Ky vend shërben si një kujtesë e përhershme për ngjarjet tragjike të pranverës së vitit 1999, kur mijëra shqiptarë u dëbuan nga regjimi serb.

Procesi i Krijimit

Krijimi i mozaikut filloi më 15 tetor 2020 dhe zgjati deri më 20 mars 2021. Fatos Kabashi realizoi këtë projekt në vendpunishten e tij në Krushicën e Ulët të Komunës së Suharekës. Procesi kërkoi një vëmëndje të madhe dhe një përqendrim të veçantë në detajet e fotografisë origjinale, për të sjellë në jetë secilin element të pamjes, veçanërisht fytyrat e refugjatëve shqiptarë, me një theks të veçantë nëna dhe vajza e saj e vogël.

Materialet e Përdorura

Për të siguruar qëndrueshmërinë dhe rezistencën ndaj kushteve atmosferike, Kabashi përdori materiale cilësore. Gurët natyral të përpunuar, ngjitësi profesional për mozaikë, rrjeta dhe impregnimi kundër lagështisë ishin elementët kryesorë të përdorur në këtë projekt. Kjo zgjedhje materialesh siguron që mozaiku të ruajë integritetin dhe bukurinë e tij për një kohë të gjatë.

Mbështetja dhe Përurimi

Realizimi i "Muri i Kujtimit" u mbështet nga Shoqata për kthimin e shqiptarëve të shpërngulur nga trojet e veta, e udhëhequr nga Jahja Lluka dhe Luan Tashit. Mozaiku u vendos zyrtarisht më 10 prill 2021, në shënimin e 22 vjetorit të dëbimit të shqiptarëve nga Kosova. 

Qendra Përkujtimore “Bllaca ‘99”

Qendra Përkujtimore “Bllaca ‘99” u përurua në mars të vitit 2019, në përkujtim të 20 vjetorit të dëbimit të shqiptarëve. Kjo qendër shërben si një hapësirë për reflektim dhe edukim, duke ruajtur kujtimin e atyre që pësuan gjatë asaj periudhe të errët. Mozaiku "Muri i Kujtimit" është një shtesë e rëndësishme në këtë qendër, duke i ofruar vizitorëve një mënyrë panoramike dhe emocionale për të kuptuar historinë dhe sakrificat e popullit shqiptar gjatë luftës së vitit 1999.

Nëpërmjet kësaj vepre, Fatos Kabashi jo vetëm që ka krijuar një monument të qëndrueshëm, por gjithashtu ka ndihmuar në ruajtjen e kujtesës kolektive për brezat e ardhshëm. Mozaiku përfaqëson një përpjekje të përbashkët për të mos harruar kurrë vuajtjet dhe rezistencën e një populli.

## Burimet
Kampi i përqendrimit në Jasenovac

[parapamje|220x220px|Të burgosurit e [Jasenovaci|Jasenovacit hyjnë në kamp. Ustashët po konfiskojnë sendet e tyre]]
**Jasenovac** ishte një kamp përqendrimi dhe shfarosjeje i krijuar në fshatin me të njëjtin emër nga autoritetet e Shtetit të Pavarur të Kroacisë (NDH) në Jugosllavinë e pushtuar gjatë Luftës së Dytë Botërore. Kampi i përqendrimit, 1 nga 10 më të mëdhenjtë në Evropë, u krijua dhe u operua nga regjimi qeverisës i ustashëve, i vetmi regjim bashkëpunues nazist në Evropë që operonte kampet e veta të shfarosjes, për serbët, romët, çifutët dhe disidentët politikë. Ai shpejt u rrit në kampin e 3-të më të madh të përqendrimit në Evropë.

Kampi u krijua në gusht 1941, në një tokë moçalore në bashkimin e lumenjve Sava dhe Una pranë fshatit Jasenovac dhe u shpërbë në prill 1945. Ai ishte "i njohur për praktikat e tij barbare dhe numrin e madh të viktimave". Ndryshe nga kampet gjermane të drejtuara nga nazistët, Jasenovacit i mungonte infrastruktura për vrasje masive në shkallë industriale, si dhomat e gazit. Në vend të kësaj, ajo "e specializuar në dhunën kokë më kokë të një lloji veçanërisht brutal" dhe të burgosurit u vranë kryesisht me përdorimin e thikave, çekiçëve dhe sëpatave ose qëlloheshin.

Në Jasenovac, shumica e viktimave ishin serbë (si pjesë e gjenocidit të serbëve); të tjerët ishin romë (Porajmos), hebrenj (Holokaust) dhe socialistë. Jasenovac ishte një kompleks prej pesë nënkampesh të shtrira në 210 km2 në të dy brigjet e lumenjve Sava dhe Una. Kampi më i madh ishte kampi "Brickworks" në Jasenovac, rreth 100 km në juglindje të Zagrebit. Kompleksi i përgjithshëm përfshinte nën-kampin Stara Gradiška, terrenet e vrasjeve përtej lumit Sava në Gradina Donja, pesë ferma pune dhe kampin e romëve të Ushtica.

Ka pasur shumë debate dhe polemika në lidhje me numrin e viktimave të vrarë në kompleksin e kampit të përqendrimit Jasenovac gjatë funksionimit të tij prej më shumë se tre vjet e gjysmë. Gjatë dekadave të fundit, është krijuar një konsensus në mbështetje të vlerësimeve se regjimi ustashe ka vrarë diku afër 100,000 njerëz në Jasenovac midis viteve 1941 dhe 1945.

## Shiko edhe 
* Ustashe
* Shteti i pavarur i Kroacisë
* Lufta e Dytë Botërore
* Kampi i përqëndrimit

## Referime
Agim Kasapolli

**Agim Kasapolli** (11 prill 1945, Pejë) është basketbollist, trajner dhe gazetar i sportit. 

## Biografia 
Agim Kasapolli lindi në Pejë më 11 prill 1945. Arsimin fillor dhe të mesëm i kreu në vendlindje. Që nga mosha 18-vjeçare derisa ishte lojtar aktiv i basketbollit, anëtar i "Buduçnostit" në ligën e dytë federative të ish-Jugosllavisë. 35 herë i mbrojti ngjyrat e përfaqësueses së Kosovës në basketboll. Pas përfundimit të Fakultetit të Kulturës Fizike e dha edhe provimin për gjyqtar federativ, e më pas kreu edhe Shkollën e Lartë të Trajnerëve në Zagreb. Më 1981 u bë trajner i KB "Universiteti" të Prishtinës. Pas suksesit që shënoi me "Universitetin, më 1982 Shoqata e Trajnerëve të Jugosllavisë ia ndau titullin e trajnerit më të suksesshëm. Më 2001 u emërua përzgjedhës i përfaqësueses së Kosovës, ku qëndroi për dy vjet. Po këtë detyrë e ushtroi edhe gjatë viteve 2010, 2011. 

Agim Kasapolli nuk njihet vetëm për aftësitë e tij në basketboll, por edhe për kontributin e tij në gazetarinë sportive. Si gazetar ka pasur një karrierë të gjatë dhe të suksesshme, duke mbuluar ngjarjet sportive dhe duke ndikuar pozitivisht në sportin kosovar. Në periudhën 1974-1980 ishte gazetar i gazetës kroate "Sportske novosti" të Zagrebit. Punoi si gazetar i Radio Televizionit të Prishtinës (1976-1990), ndërsa pas luftës (1999-2003) rikthehet në Radio Televizion e Kosovës. Gjatë viteve '90 punoi në gazetën "Bota sot". Për punën 40-vjeçare në gazetarinë sportive u nderua me çmime dhe mirënjohje, përfshirë edhe çmimin "Anton Mazrreku" (2004), Laureat i Komitetit Olimpik të Kosovës (2023), etj. 

## Shih edhe 
* Sporti në Kosovë

## Referime
Sati Savitri (film i 1957)

***Sati Savitri*** është film mitologjik hindu në gjuhën telugu i vitit 1957, i bazuar në jetën e Savitrit dhe Satjavanit me regji të K. B. Nagabhushanamit . Në të luajnë Akkineni Nageswara Rao, S. Varalakshmi, S. V.  Ranga Rao me muzikë të kompozuar nga S. V. Venkatraman-i . Është prodhuar nga S. Varalakshmi nën flamurin Varalakshmi Pictures. Filmi u dublua në gjuhën tamile me titullin *Sathiyavan Savithri* .  

## Komplot 
Filmi fillon në Mbretërinë e Madrës ; çifti i saj mbretëror, Asvapati dhe Malawi, janë të shqetësuar si pa fëmijë. Pra, Perandori kryen një pendim për Gajatrin dhe begati për shumë djem. Në vend të kësaj, ajo i dhuron atij një vajzë që kapërcen klanin e tij. Vajza quhet Savitri, e cila u rrit me hyjnoren, duke marrë njohuri për kronikat e devotshme dhe tregimet e grave të shenjta. Një herë, ajo shoqëron babanë e saj për të gjuajtur dhe njihet me një princ të mërguar, Satjavanta, djalin e një mbreti Dyumatsena të Mbretërisë Salwa . Shfryu pasurinë me goditjen pas shpine të armikut Rudrasena, u larguan si banorë të pyllit dhe i këputi sytë çiftit. Satjavanta dhe Savitri tashmë afrohen, dhe Savitri u konfirmon prindërve zgjedhjen e saj. Si një flabbergast, Narada mbërrin dhe thotë se Satyavantha do të vdesë 1 vit pas dasmës. Pavarësisht kësaj, Savitri qëndron i palëkundur dhe njofton të përballet me faktin. Pra, Asvapati u drejtua për në Dyumatsena me lidhje nusërie. Menjëherë pas martesës, Savitri shkon në jeremitinë e vjehërve të saj, duke hequr dorë nga luksi dhe duke u shërbyer atyre me adhurim. Dita lind kur Satjavantha shkon për të prerë dru në pylli dhe Savitri e ndjek atë. Papritur, Satjavantha rrëzohet në prehrin e Savitrit kur Yama, perëndia i vdekjes, zbret dhe ia merr shpirtin. Tani, Savitri është pas Jamës, duke privuar shpirtin e zotit të saj me fjalë të mëdha dhe arsyetim të devotshmërisë. Plus, me zhavorrin e saj, ajo bën notën e *Megha Mandalam,* *Sunyam,* *Surya Mandalam,* *Nakshatra Mandalam* deri në *Vaitarani .* Në të gjithë shkallët, Jama i dhuron Savitrit 3 begati, duke përjashtuar jetën e burrit të saj dhe kërkon të rikuperojë vizionin dhe mbretërinë e vjehërve të saj dhe pasardhësve meshkuj të prindërve të saj. Më në fund, Savitri e detyron Jamën të marrë bashkëshortin e saj pasi ajo fiton begatinë e tretë të një fëmije, gjë që është e pamundur pa burrë. Më në fund, filmi përfundon gëzuar me universin duke brohoritur Savitrin, e cila mbërrin në Tokë me Satyavantha.
Magdalena Martullo-Blocher

**Magdalena Martullo** (née **Blocher**; e lindur në 13 Gusht 1969) e stilizuar si **Magdalena Martullo-Blocher** është një biznesmene zviceriane, politikane (SVP), bilionere dhe vajza e Këshilltarit Federal Zviceriane Christoph Blocher. Vëllai i saj më i ri është Markus Blocher. Ajo është aksionerja kryesore dhe zëvëndës-kryetarja ekzekutive e Ems-Chemie. Ajo është anëtare e Këshillit Kombëtar për kantonin e Grishunit që prej 2015. Ajo është një anëtare e shquar e familjes politike Blocher.

## Karriera profesionale 
Nga viti 1994 deri në 1996, ajo ishte Menaxhere e Produkteve në Johnson &amp;amp; Johnson .  Ndërmjet viteve 1996 dhe 2000 ajo punoi si Menaxhere Marketingu për departamentin zviceran të Rivella AG, një prodhuese e pijeve joalkoolike.

Sipas Indeksit të Miliarderëve të Bloomberg, ajo u rendit e 255-ta në listën e njerëzve më të pasur në botë, me një pasuri të vlerësuar prej 9.76 miliardë dollarësh. 

## Karriera politike 
Ajo është anëtare e Fushatës për një Zvicër të Pavarur dhe Asnjëanëse (AUNS). 

### Pikëpamjet politike 
Martello-Blocher është një mbrojtëse e fortë e asnjëanësisë zvicerane  dhe në funksion të konfliktit ruso-ukrainas, ajo u ankua që Zvicra iu bashkua regjimit të sanksioneve të BE-së kundër Rusisë.  Në vend të kësaj, ajo kërkoi negociata paqeje pasi sipas saj, sanksionet e miratuara nga Bashkimi Evropian (BE) kundër Rusisë prekën kryesisht BE-në.
Ervin Kurti

**Ervin Kurti** (serbisht: Ервин Курти *Errvin Kurrti*; i lindur më 29 mars 1995 në Pazarin e Ri, Jugosllavi) është një futbollist profesionist serb me origjinë shqiptare i cili ka luajtur për herë të fundit si mesfushor për klubin serb Joshanica.

## Karriera në klub 
### Karriera e hershme 
Kurti filloi të luajë futboll në klubin kosovar Bardhi, një nga shkollat e njohura të futbollit në Mitrovicë dhe ishte pjesë e të gjitha niveleve ekipore nga të rinjtë deri në juniorë. Ai përveç që ishte pjesë e Bardhit, ai ishte edhe pjesë e Trepçës (2013–2017), FK. Joshanicës (2017–2019; 2019–2020) dhe Slloga Senicës (2019).

### Novi Pazar 
Më 26 korrik 2020, Kurti iu bashkua skuadrës së superligës serbe Novi Pazar, me kontratë njëvjeçare dhe mori numrin 8 të skuadrës. Gjashtë ditë më vonë, ai bëri debutimin e tij në humbjen 3–0 jashtë fushe kundër Yllit të Kuq të Beogradit pasi hyri si zëvendësues në minutën e 64-të në vend të Mirza Delimegjacit.
Dokumenti i rremë

Një **dokument i rremë** është një teknikë me të cilën një autor synon të rrisë vërtetësinë në një vepër imagjinare duke shpikur dhe duke futur ose përmendur dokumente që duken të vërteta. Qëllimi i një dokumenti të rremë është të bindë një audiencë se ajo që po prezantohet është faktike.

## Në politikë 
Një dokument i falsifikuar, Letra e Zinovievit, ndihmoi në rënien e qeverisë së parë laburiste në Britani. Komplotet brenda shërbimeve të fshehta të inteligjencës kanë ndodhur kohët e fundit, duke bërë që Harold Uillsoni të vendoste rregulla në vitet 1960 për të parandaluar përgjimin e telefonave të anëtarëve të Parlamentit, për shembull.

*Procesverbalet e Pleqësisë së Sionit*, që pretendojnë të përshkruajnë një plan hebre për sundimin botëror, u botua për herë të parë në Rusi në 1903, u përkthye në shumë gjuhë dhe u shpërnda ndërkombëtarisht në fillim të shekullit të 20-të.

## Shiko edhe 
* Falsifikimi

## Referime
Grupi i urrejtjes

Një **grup urrejtjeje** është një grup shoqëror që mbron dhe praktikon urrejtje, armiqësi ose dhunë ndaj anëtarëve të një race, etniciteti, kombi, feje, gjinie, identiteti gjinor, orientimi seksual ose çdo sektori tjetër të caktuar të shoqërisë. Sipas Byrosë Federale të Hetimeve të Shteteve të Bashkuara (FBI), "qëllimi kryesor i një grupi urrejtjeje është të nxisë armiqësi dhe keqdashje kundër personave që i përkasin një race, feje, paaftësie, orientimi seksual ose etniciteti/origjine kombëtare që ndryshojnë nga atë të anëtarëve të organizatës”.

## Monitorimi 
Në ShBA, FBI-ja nuk publikon një listë të grupeve të urrejtjes dhe thotë gjithashtu se "hetimet kryhen vetëm kur bëhet një kërcënim ose avokim i forcës; kur grupi ka aftësinë e dukshme për të kryer aktin e shpallur; dhe kur akti do të përbënte një shkelje të mundshme të ligjit federal”. FBI-ja mban statistika për krimet e urrejtjes.

## Shiko edhe 
* Urrejtja

## Referime
Ndihma ndërkombëtare

Në marrëdhëniet ndërkombëtare, **ndihma** (e njohur edhe si **ndihma ndërkombëtare**, **ndihma jashtë shtetit**, **ndihma e huaj** ose **ndihma ekonomike**) është - nga këndvështrimi i qeverive - një transferim vullnetar i burimeve nga një vend në tjetrin.

Ndihma mund të shërbejë për një ose më shumë funksione: mund të jepet si një sinjal miratimi diplomatik, ose për të forcuar një aleat ushtarak, për të shpërblyer një qeveri për sjelljen e dëshiruar nga dhuruesi, për të zgjeruar ndikimin kulturor të dhuruesit, për të siguruar infrastrukturën e nevojshme nga dhuruesi për nxjerrjen e burimeve nga vendi marrës, ose për të fituar lloje të tjera të aksesit tregtar. Vendet mund të ofrojnë ndihmë për arsye të mëtejshme diplomatike. Qëllimet humanitare dhe altruiste janë shpesh arsye për ndihmën e huaj.

Ndihma mund të jepet nga individë, organizata private ose qeveri. Standardet që përcaktojnë saktësisht llojet e transfertave të konsideruara si "ndihma" ndryshojnë nga vendi në vend. Për shembull, qeveria e Shteteve të Bashkuara ndërpreu raportimin e ndihmës ushtarake si pjesë e shifrave të saj të ndihmës së huaj në 1958. Masa më e përdorur e ndihmës është "Ndihma Zyrtare për Zhvillim" (ODA).

## Shiko edhe 
* Ndihma humanitare

## Referime
Andi Hila

Andi Hila - Piktor shqiptar

Andi Hila është një piktor bashkëkohor shqiptar, i njohur për veprat e tij me ndikime të forta nga tradita shqiptare dhe përfshirja e elementeve të artit modern. Ai lindi më 26 mars 1970 në Shkodër, një qytet me një histori të pasur kulturore dhe artistike në veri të Shqipërisë. Në vitin 1992, Hila u diplomua në Akademinë e Arteve në Tiranë, një institucion i njohur për formimin e shumë prej artistëve më të shquar shqiptarë.

Pas përfundimit të studimeve, Andi Hila ka zhvilluar një karrierë të pasur artistike, duke marrë pjesë në një sërë ekspozitash si brenda Shqipërisë ashtu edhe jashtë saj. Ai është përfaqësuar në disa nga ngjarjet më të rëndësishme të artit bashkëkohor, përfshirë Panairin e Artit Bashkëkohor në Firence, Bienalen e Izmirit dhe ekspozitën ndërkombëtare të artit bashkëkohor YICCA.

Në Shqipëri, ai ka ekspozuar rregullisht në Galerinë e Arteve të Tiranës, ku është prezantuar në disa edicione të Onufri, një prej ekspozitave më të rëndësishme të artit bashkëkohor shqiptar. Hila ka marrë pjesë në Onufri në vitet 2010 dhe 2003, ndërsa në ekspozita të tjera të rëndësishme ka qenë prezent në Marubi 2005 dhe Marubi 2002, të mbajtura në qytetin e tij të lindjes, Shkodër.

Përveç ekspozitave të shumta në Shqipëri, Hila ka marrë pjesë edhe në shumë konkurse dhe bienale ndërkombëtare të artit. Ndër to përfshihen pjesëmarrja në konkursin Young International Contest of Contemporary Art të mbajtur në Chemistry Gallery në Pragë, si dhe Bienalen Osten të Vizatimit në Shkup, Maqedoni. Ekspozitat e tij ndërkombëtare i kanë dhënë mundësinë të promovojë artin shqiptar në skenën globale dhe të krijojë lidhje me artistë dhe kuratorë nga e gjithë bota.

Aktualisht, përveç karrierës së tij si artist, Andi Hila punon si pedagog arti në Universitetin e Shkodrës. Përmes kësaj detyre, ai luan një rol të rëndësishëm në edukimin e gjeneratave të reja të artistëve shqiptarë, duke i mësuar ata për artin dhe kulturën, dhe duke i frymëzuar të krijojnë në stilin e tyre unik.

Stili i Andi Hilës shpesh përmban elemente të traditës shqiptare të ndërthurura me artin modern dhe konceptet bashkëkohore. Puna e tij reflekton një balancë mes trashëgimisë kulturore dhe modernizmit, duke krijuar një narrativë të fuqishme që rezonon me realitetin shqiptar dhe atë ndërkombëtar.

Andi Hila mbetet një nga figurat e artit bashkëkohor shqiptar, duke ndikuar jo vetëm në zhvillimin e artit vizual, por edhe në formimin e një brezi të ri të artistëve në Shqipëri.

## Referime
Vdekja e Adolf Hitlerit

Adolf Hitleri, kancelar dhe diktator i Gjermanisë naziste nga viti 1933 deri në vitin 1945, kreu vetëvrasje me një të shtënë në kokë më 30 prill 1945 në Bunkerin e Fuhrer-it në Berlin pasi u bë e qartë se Gjermania do të humbiste Betejën e Berlinit, e cila çoi në fundin e Luftës së Dytë Botërore në Evropë. Eva Braun, gruaja e tij prej një dite, gjithashtu kreu vetëvrasje duke u helmuar me cianur. Në përputhje me udhëzimet e mëparshme me shkrim dhe verbale të Hitlerit, atë pasdite eshtrat e tyre u ngritën në shkallët dhe përmes daljes emergjente të bunkerit në kopshtin e Kancelarisë së Rajhut, ku u lanë me benzinë dhe u dogjën. Lajmi për vdekjen e Hitlerit u njoftua në radion gjermane të nesërmen, më1 maj.

Dëshmitarët shikimorë që panë trupin e Hitlerit menjëherë pas vetëvrasjes së tij dëshmuan se ai vdiq nga një e shtënë e vetëshkaktuar, e cila është vërtetuar se ka qenë një e shtënë në tëmth.Oto Gynshe, adjutanti personal i Hitlerit, i cili menaxhoi të dy trupat, dëshmoi se ndërsa Brauni mbante erë të fortë bajamesh të djeguranjë tregues i helmimit me cianurnuk kishte një erë të tillë në trupin e Hitlerit, i cili mbante erë baruti. Mbetjet dhëmbore të nxjerra nga dheu në kopsht u përputhën me të dhënat dhëmbore të Hitlerit në maj 1945. Mbetjet dhëmbore më vonë u konfirmuan se ishin të Hitlerit.

Bashkimi Sovjetik kufizoi lëshimin e informacionit dhe lëshoi shumë raporte kundërshtuese për vdekjen e Hitlerit. Historianët i kanë hedhur poshtë kryesisht këto si pjesë e një fushate të qëllimshme dezinformimi nga Josif Stalini për të mbjellë ngatërrim në lidhje me vdekjen e Hitlerit, ose janë përpjekur t'i pajtojnë ato. Të dhënat sovjetike pretendojnë se mbetjet e djegura të Hitlerit dhe Braunit u gjetën, pavarësisht rrëfimeve të dëshmitarëve shikimorë se ato u bënë pothuajse tërësisht hi. Në qershor 1945, sovjetikët filluan të mbjellin dy tregime kundërshtuese: se Hitleri vdiq duke marrë cianur ose se ai kishte mbijetuar dhe iku në një vend tjetër. Pas shqyrtimit të gjerë, Gjermania Perëndimore lëshoi një certifikatë vdekjeje në 1956. Teoritë konspirative për vdekjen e Hitlerit vazhdojnë të tërheqin interes.

## Shiko edhe 
* Adolf Hitleri
* Gjermania naziste

## Referime
Merita Sokoli

**Merita Sokoli** e njohur edhe si: **Merita Sokoli Tezha** (lindur më 29 dhjetor 1924 në Korçë, vdiq më 4 nëntor 2007 në Shtetet e Bashkuara të Amerikës) është këngëtare (soprano) dhe aktore shqiptare .

## Biografia 
Merita ka qenë e bija e Ramadan Sokolit dhe Qerimes. Talenti i saj vokal u zbulua gjatë ditëve të shkollës. Këndimin e ka mësuar nën drejtimin e një mësueseje muzike në gjimnazin e Korçës. Në moshën 14-vjeçare performoi në koncerte në Korçë (e shoqëruar nga Pjetër Dungu dhe Tonin Guaraziu). Në vitet 1939-1944 ajo studioi në Akademinë e Muzikës Santa Cecilia në Romë, nën mbikëqyrjen e Ricardo Stracati. Në vitin 1943 u shfaq si aktorja e parë shqiptare në filmin e shkurtër *Takim në liqen*, me regji të Mihallaq Mone . Në vitin 1943 interpretoi në një recital në Tiranë të organizuar në godinën e kinemasë Majestik.

Ajo u kthye në vend në vitin 1944. Së bashku me Marie Krajën, Tefta Tashkon dhe Viktor Xhaçkën, ajo këndoi këngë popullore dhe arie operistike në Radio Tirana . Në vitet 1945-1947 interpretoi në skenën e Teatrit Popullor në Tiranë. Më 16 maj 1947 arrestohet së bashku me të shoqin (Tika Tezha) me akuzën e spiunazhit dhe bashkëpunimit me misionin britanik që vepronte në Shqipëri. Ajo u deklarua e pafajshme për akuzat, por u dënua me 5 vjet burg. Pas daljes nga burgu, ajo u internua në Kavai së bashku me burrin dhe djalin e saj. Në vitin 1993 ajo u largua nga Shqipëria. Ajo vdiq në Shtetet e Bashkuara për shkak të kancerit të gjirit.

Asaj iu dha titulli Qytetar Nderi i Kavajës.

## Role filmike 
* 1943 : *Takim në liqen*

## Referime
Festivali Folklorik Kombëtar Berat (1995)

Festivali Folklorik Kombëtar Berat (1995)

Festivali Folklorik Kombëtar i Beratit u zhvillua për herë të parë nga 20 deri më 25 shtator 1995,  duke sjellë një frymë të re në peizazhin kulturor të Shqipërisë. Ky festival, i organizuar në Kalanë e Beratit, shënoi një ngjarje të rëndësishme për trashëgiminë kulturore të vendit, duke mbledhur së bashku artistë dhe grupe folklorike nga e gjithë Shqipëria.

Kalaja e Beratit, me historinë dhe arkitekturën e saj të pasur, ofroi një sfond të mrekullueshëm për këtë ngjarje. Pjesëmarrësit, të veshur me kostumet tradicionale, prezantuan këngë, valle dhe muzikë që reflektonin trashëgiminë e pasur folklorike të rajoneve të tyre. Për shumë prej tyre, ky festival ishte një mundësi unike për të ndarë dhe ruajtur traditat e tyre me një audiencë më të gjerë. 

Ngjarja u mirëprit me entuziazëm nga publiku, duke tërhequr vizitorë nga brenda dhe jashtë vendit. Festivali jo vetëm që promovoi kulturën dhe folklorin shqiptar, por gjithashtu ndihmoi në forcimin e ndjenjës së identitetit kombëtar dhe krenarisë për trashëgiminë kulturore. Festivali Folklorik Kombëtar në Berat i vitit 1995 kontribuojë në ruajtjen dhe promovimin e folklorit shqiptar.

## Burimet
Iliriana

**Iliriana** ose **Ilirijana** është një emër femëror, kryesisht i përhapur në trevat shqipfolëse. Emri rrjedh nga fjala "Ilir", e cila i referohet ilirëve të lashtë, një grup fisesh që banonin në Ballkanin Perëndimor. Emri Iliriana kështu bart një rëndësi historike dhe kulturore, duke evokuar një ndjenjë trashëgimie dhe identiteti të lidhur me qytetërimin e lashtë ilir.

Përdorimi i emrit Iliriana shpesh është një mënyrë për të nderuar origjinën dhe historinë kombëtare, duke përçuar krenari për rrënjët dhe traditat ilire. Në kulturën shqiptare, emrat që lidhen me ilirët janë të zakonshëm dhe konsiderohen si një lidhje e gjallë me të kaluarën historike të rajonit. Iliriana është një emër që mban me vete edhe bukuri fonetike dhe ndjenjë të fuqishme identiteti kombëtar.

## Shembuj 
* Iliriana Arifi
* Ilirjana Dema
* Iliriana Islami
* Iliriana Mezini
* Iliriana Koleka
* Iliriana Sulkuqi
* Iliriana Osmani Sereqi

## Referime
Motoçikleta sportive

Një **motoçikletë** **sportive** ose **biçikletë sportive** është një motoçikletë e dizenjuar dhe e optimizuar për shpejtësinë, përshpejtimin, frenimin dhe kthesën në pista dhe rrugë garash prej betoni të asfaltuar. Ato janë krijuar kryesisht për performancë në kurriz të qetësisë, ekonomisë së karburantit, sigurisë, zvogëlimit të zhurmës dhe ruajtjes në krahasim me motoçikletat e tjera. 

Motoçikletat sportive mund të jenë dhe zakonisht janë të pajisura me panarë dhe një xham për të shmangur erën nga shoferi për të përmirësuar aerodinamikën.

Soichiro Honda shkroi në manualin e pronarit të Honda CB92 Benly Super Sport të vitit 1959 se, "Kryesisht, gjërat thelbësore të motoçikletës konsistojnë në shpejtësinë dhe emocionin", ndërsa Kevin Cameron nga *Cycle World* tha se, "Një motoçikletë sportive është një motoçikletë kënaqësia e së cilës konsiston kryesisht në aftësinë e saj për të performuar në të gjitha llojet e autostradave të asfaltuara - aftësia e saj në kthesat, drejtimi i saj, përshpejtimi dhe fuqia frenuese e saj emocionuese, madje (guxoj ta them?) shpejtësinë e saj." 

Motoçikletat janë të gjithanshme dhe mund të përdoren për shumë përdorime siç e sheh të arsyeshme ngarësi. Në të kaluarën kishte pak ose aspak lloje të specializuara të motoçikletave, por numri i llojeve dhe nënllojeve është rritur, veçanërisht në periudhën që nga vitet 1950.  Prezantimi i Honda CB750 në vitin 1969 shënoi një rritje dramatike në fuqinë dhe shpejtësinë e motoçikletave sportive praktike dhe të përballueshme të disponueshme për publikun e gjerë. 

Kjo u pasua në vitet 1970 nga përmirësime në pezullimin dhe frenimin në përpjesëtim me fuqinë e katërfisheve të mëdha të linjës që kishin filluar të sundonin botën e motoçikletave sportive. Në vitet 1980, motoçikletat sportive përsëri morën një hap përpara, duke u bërë pothuajse të padallueshme nga motoçikletat e garave.  Që nga vitet 1990, motoçikletat sportive janë bërë më të larmishme, duke shtuar lloje të reja si motoçikleta lakuriq dhe streetfighter në stilin më të njohur të garave rrugore të motoçikletave sportive.
Petrit Fejzullahu

**Petrit Fejzullahu** (16 dhjetor 1951) është një ish-menaxher dhe lojtar i hendbollit jugosllav. Ai ishte anëtar i ekipit kombëtar të hendbollit të Jugosllavisë . Fejzula ishte pjesë e ekipit në Kampionatin Botëror të Hendbollit për Meshkuj në 1978 dhe 1982.  Ai është vëllai i ish-politikanes dhe inxhinieres Kaqusha Jashari .  

## Nderimet 
; Barcelona 

* Copa del Rey : 1982–83, 1983–84, 1984–85
* Kupa e Fituesve të Kupës : 1983–84, 1984–85

## Referime
Kasaforta

Një **kasafortë** apo **arkë** është një objekt i sigurt që mbyllet që përdoret për sigurimin e objekteve të vlefshme kundër vjedhjes ose zjarrit. Një kasafortë është zakonisht një kuboid i zbrazët ose cilindër, me një faqe që mund të hiqet ose të varet për të formuar një derë. Trupi dhe dera mund të jenë të bëra prej metali (siç është çeliku) ose të formuara nga plastika përmes bërjes me fryrje. Kasafortat e bankës zakonisht janë të siguruara në banak, kanë një hapje të çarë për hedhjen e sendeve me vlerë në kasafortë pa e hapur atë dhe një bravë kombinimi me vonesë kohore për të penguar hajdutët. Një dallim i rëndësishëm midis llojeve të kasafortave është nëse kasaforta është e siguruar në një mur ose strukturë ose nëse mund të lëvizet.

## Shiko edhe 
* Siguria e shtëpisë

## Referime
Iliriana Koleka

**Iliriana Koleka** (1959) është një aktiviste, mësimdhënëse dhe shkrimtare shqiptare. 

## Biografia 
Iliriana ka lindur në Tiranë më 29 korrik 1959. Ajo është me origjinë nga Vuno, fshat i Himarës, Vlorë. Shkollimin fillor dhe të mesëm e kryen në Tiranë si nxënëse e arritjeve të larta dhe më pas vazhdon në Fakultetit të Shkencave të Natyrës, dega Fizikë (1977-1979). Në 1979 qeveria shqiptare bëri hapjen e parë drejt perëndimit, duke dërguar një grup studentësh të shkëlqyer në universitet e Austrisë, Italisë e Francës. Iliriana bënte pjesë në nëngrupin e Francës. Atje studion gjuhën frënge për një vit në fakultetin e letërsisë Bordeaux III (1979-1980), pastaj tre vjet fizikë në Bordeaux dhe Pau. Kthehet në Shqipëri në vitin 1984 dhe diplomohet në Fakultetin e Shkencave të Natyrës, në degën Fizikë e Specialitetit në 1985.

Pas kthimit në Shqipëri, punon si fizikante pranë Institutit të Kërkimeve Gjeologjike (1985-1992). Në vitin 1987, ajo botoi librin "Energjia e të nesërmes". Më pas, në 1993, emigroi në Itali me fëmijët. Në 2001, Iliriana bëhet doktore në Fizikë pranë Universitetit të Camerinos (MC) dhe merr titullin e Profesoreshë e matematikës për shkollat e mesme klasa A047, pas mbarimit të shkollës së mësimdhënies SSIS (2003-2005).

Iliriana Koleka nisi të ushtrojë profesionin e mësueses së Matematikë-Fizikës në arsimin e mesëm nga shtatori 2005 dhe në vazhdim, duke ndjekur kështu gjurmët e nënës së saj Lica Kolekës, mësueses dhe edukatores së shkëlqyer të shumë breza nxënësish. Interesi i saj për poezinë është i hershëm, duke u rritur në një familje ku të dy prindërit i recitonin pjesë nga poezia shqiptare dhe botërore.

## Referime
Joshja

[parapamje|269x269px|Don Juan në operën e [Wolfgang Amadeus Mozart|Mozartit *Don Giovanni*, një pikturë nga Max Slevogt.]]
Në seksualitet, **joshja** nënkupton joshjen e dikujt në marrëdhënie seksuale ose aktivitete të tjera seksuale.

Strategjitë e joshjes përfshijnë biseda dhe shkrime seksuale, tipare paragjuhësore, komunikim joverbal dhe strategji të sjelljes afatshkurtra. Fjala *joshje* rrjedh nga latinishtja dhe fjalë-për-fjalë do të thotë "udhëheqës i humbur". Si rezultat, termi mund të ketë një konotacion pozitiv ose negativ. Joshësit e famshëm nga historia ose legjenda përfshijnë Lilith, Giacomo Casanova dhe personazhin imagjinar Don Juan. Shfaqja e internetit dhe teknologjisë ka mbështetur disponueshmërinë dhe ekzistencën e një komuniteti joshjeje, i cili bazohet në diskursin rreth joshjes. Kjo është kryesisht nga "artistët e marrjes". Joshja përdoret gjithashtu brenda marketingut për të rritur pajtueshmërinë dhe vullnetin.

Joshja, e parë negativisht, përfshin tundimin dhe ndjellje, shpesh me natyrë seksuale, për të çuar dikë në një zgjedhje të sjelljes që nuk do ta kishte bërë nëse nuk do të ishte në një gjendje zgjimi seksual. E parë pozitivisht, joshja është një sinonim për aktin e magjepsjes së dikujt – mashkull apo femër – me anë të një apeli ndaj shqisave, shpesh me synimin për të reduktuar frikën e pabazë dhe për të çuar në “emancipimin e tyre seksual”. Disa palë në debatin akademik bashkëkohor deklarojnë se morali i joshjes varet nga ndikimet afatgjata te individët në fjalë, dhe jo nga vetë akti, dhe mund të mos ketë domosdoshmërisht konotacionet negative të shprehura në përkufizimet e fjalorit.

## Shiko edhe 
* Seksi

## Referime
Papiruset Herculaneum

**Papiruset Herculaneum** janë më shumë se 1800 rrotulla papirusi të zbuluara në shekullin e 18-të në vilën e papiruseve në Herculaneum. Ata ishin karbonizuar kur vila u përfshi nga shpërthimi i malit Vezuvius në vitin 79 pas Krishtit.

Papiruset, që përmbajnë një sërë tekstesh filozofike greke, vijnë nga e vetmja bibliotekë e mbijetuar nga antikiteti që ekziston në tërësi. Megjithatë, leximi i rrotullave është jashtëzakonisht i vështirë dhe mund të rrezikojë t'i shkatërrojë ato. Evolucioni i teknikave për ta bërë këtë vazhdon.

Shumica e teksteve klasike të referuara nga autorë të tjerë klasikë kanë humbur dhe ka shpresë se puna e vazhdueshme në rrotullat e bibliotekës do të zbulojë disa prej tyre. Për shembull, deri në 44 vepra të zbuluara janë shkruar nga filozofi dhe poeti epikurian i shekullit të 1 para Krishtit Filodemus, një banor i Herkulaneumit, i cili ndoshta ka formuar bibliotekën, ose biblioteka e të cilit është përfshirë në të.

Një rrotull papirusi zakonisht përmban deri në 1,200 rreshta ose 10,000 fjalë, dhe një libër modern me 400 faqe përmban rreth 100,000 fjalë. Në total, nga lashtësia evropiane na kanë ardhur rreth 30 milionë fjalë, në një formë apo në një tjetër, që është e barabartë me 3000 rrotulla ose 300 libra modernë me 400 faqe. Kur, me ndihmën e teknologjive moderne të njohjes së tekstit të AI, shkencëtarët do të jenë në gjendje të lexojnë të gjitha 600 rrotullat e mbetura të papirusit të mbështjellë, të djegur, të vulosur dhe të palexueshëm të bibliotekës Herculaneum, kjo do të shtojë 60 tekste të tjera moderne me format 400 faqesh nga antikiteti evropian në 300 informacionin e disponueshëm tashmë në 20% në atë evropian.

## Shiko edhe 
* Papirusi

## Referime
Iliriana Arifi

**Iliriana Arifi** (1975, Shtime) është regjisore kosovare. 

## Biografia 
Iliriana lindi në Shtime. arsimin fillor dhe të mesëm i kreu në vendlindje. Studimet për regji teatri i mbaroi në Fakultetin e Arteve të Universitetit të Prishtinës. Në Teatrin "Dodona" inskenoi shfaqjet: "Pianisti dhe kukulla" (2002), "Romeo dhe Zhulieta" (2003) dhe "Rikardi i III" (2007), pastaj, me realizimin e shfaqjeve, vazhdoi në Teatrin Kombëtar të Prishtinës me: "Mosmarrëveshja" (2004), "Udhësi i Majës së Lartë" (2010), "Cubi i Kukurrecit" (2011), dhe "Dashnori i nanës sime", "Dardha pas bunarit", "Kohë pa ngjarje” etj. Për disa nga këto shfaqje mori çmime në festivalet e teatrove në Gjilan, Podujevë etj. Realizoi edhe shfaqje të tjera në teatrot e Pejës, Prizrenit, Ferizajit dhe Gjilanit.  

## Referime
Letërsia hebreje

parapamje|Fillimi i shekullit të 3-të të e.s. Piktura romake e Esterës dhe Mordekait, sinagoga Dura-Europos, Siri.
**Letërsia hebraike** përbëhet nga shkrime të lashta, mesjetare dhe moderne në gjuhën hebraike. Është një nga format kryesore të letërsisë jahude, megjithëse ka pasur raste të letërsisë së shkruar në hebraisht nga jo-hebrenj. Letërsia hebraike u prodhua në shumë pjesë të ndryshme të botës gjatë epokave mesjetare dhe moderne, ndërsa letërsia bashkëkohore hebraike është kryesisht letërsi izraelite. Në vitin 1966, Agnon fitoi Çmimin Nobel për Letërsinë për romanet dhe tregimet e shkurtra që përdorin një përzierje unike të hebraishtes biblike, talmudike dhe moderne, duke e bërë atë shkrimtarin e parë hebre që merr këtë çmim.

## Shiko edhe 
* Letërsia izraelite
* Gjuha hebraike
* Hebraishtja biblike
* Mitologjia jahude

## Referime
Teoritë konspirative për vdekjen e Adolf Hitlerit

Teoritë e komplotit për vdekjen e Adolf Hitlerit, kreut të Gjermanisë nga viti 1933 deri në 1945, kundërshtojnë faktin e pranuar se ai kreu vetëvrasje në Bunkerin e Fuhrer-it më 30 prill 1945. Duke u nisur nga një fushatë e dezinformimit sovjetik, shumica e këtyre teorive thonë se Hitleri dhe gruaja e tij, Eva Braun, mbijetuan dhe u arratisën nga Berlini, me disa që pohojnë se ai shkoi në Amerikën e Jugut. Në vitet e pasluftës, Byroja Federale e Hetimeve të Shteteve të Bashkuara (FBI) dhe Agjencia Qendrore e Inteligjencës (CIA) hetuan disa nga raportet, pa u dhënë atyre besim. Zbulimi i vitit 2009 se një kafkë në arkivat sovjetike që për një kohë të gjatë (në mënyrë të dyshimtë) pretendohej se ishte e Hitlerit, në të vërtetë i përkiste një gruaje, ka ndihmuar në nxitjen e teorive të komplotit.

Ndërsa pretendimet kanë marrë njëfarë shfaqjeje në kulturën popullore, ato konsiderohen nga historianët dhe ekspertët shkencorë si teori anësore të padëshmuara. Dëshmitarët shikimorë dhe mbetjet dhëmbore të Hitlerit tregojnë se ai vdiq në bunkerin e tij në Berlin në vitin 1945.
Shpërthimi Minoan

**Shpërthimi Minoan** ishte një shpërthim vullkanik katastrofik që shkatërroi ishullin Egje të Therës (i quajtur edhe Santorini) rreth vitit 1600 pes. Ai shkatërroi vendbanimin minoan në Akrotiri, si dhe komunitetet dhe zonat bujqësore në ishujt e afërt dhe në bregdetin e Kretës me tërmete dhe paleotsunami të mëvonshme. Me një Indeks të Shpërthimit Vullkanik (VEI) midis 6 dhe 7, ai rezultoi në nxjerrjen e afërsisht 28-41 km3 ekuivalenti të shkëmbinjve të dendur (DRE), shpërthimi ishte një nga ngjarjet më të mëdha vullkanike në historinë njerëzore. Meqenëse tefra nga shpërthimi Minoan shërben si një horizont shënues në pothuajse të gjitha vendet arkeologjike në Mesdheun Lindor, data e saktë e saj është e një rëndësie të madhe dhe është debatuar ashpër mes arkeologëve dhe vullkanologëve për dekada, pa arritur në një përfundim të caktuar.

Megjithëse nuk ka të dhëna të qarta të lashta të shpërthimit, shtëllunga e tij dhe rrufeja vullkanike mund të jenë përshkruar në Stele egjiptiane të Tempestit. Kinezët e *Bamboo Annals* raportuan qiej të verdhë të pazakontë dhe ngrica verore në fillim të dinastisë Shang, të cilat mund të kenë qenë pasojë e dimrit vullkanik (ngjashëm me 1816, Viti pa verë, pas shpërthimit të malit Tambora në 1815).

## Shiko edhe 
* Shpërthimi vullkanik
* Dimri vullkanik

## Referime