Dinastitë iliro - shqiptare me famë botërore

**Dinastitë iliro - shqiptare me famë botërore**  : prej djalit të Akilit tek familja e Ahmet Zogut

Historia e ilirëve dhe shqiptarëve shquhet për dinasti që kanë luajtur role të rëndësishme në zhvillimet politike, kulturore dhe ushtarake të botës. Në librin "Dinastitë iliro-shqiptare me famë botërore: prej djalit të Akilit tek familja e Ahmet Zogut" nga Nikollë Loka, paraqitet një udhëtim historik përmes epokave, duke ndriçuar lidhjet e shqiptarëve me ngjarjet dhe personalitetet e shquara botërore.

Ky artikull do të ofrojë një përmbledhje të disa prej dinastive dhe personaliteteve më të njohura të këtij trashëgimi, që përfshijnë figura nga mitologjia, Perandoria Romake, Bizanti, dhe epokat moderne, deri në periudhën e Mbretit Zog.

1. Nga mitologjia: Djali i Akilit dhe lidhjet me Ilirët

Mitologjia antike greke flet për Neoptolemin (Pirron), djalin e heroit të Trojës, Akilit, që mendohet të ketë vendosur lidhje me trojet ilire. Legjendat tregojnë se Neoptolemi jetoi në Epir, një rajon që në antikitet ishte pjesë e Ilirisë. Ky rajon shquhej për lidhjet e tij mitologjike dhe kulturore me grekët dhe më vonë me romakët. Pirroja i Epirit, një pasardhës legjendar i tij, do të bëhej një nga mbretërit më të njohur të Ilirisë.

2. Dinastitë e Epirit: Nga Pirroja te Dezdemonët

Pirroja i Epirit, një nga figurat më të shquara ushtarake të antikitetit, është shpesh i krahasuar me Aleksandrin e Madh për fushatat e tij të guximshme kundër Romës. Ai themeloi një nga dinastitë më të fuqishme të Ilirisë, duke vendosur një model sundimi që ndikoi zhvillimin e rajonit për shekuj.

Pasardhësit e tij, duke përfshirë Dezdemonët dhe dinastitë e tjera të Epirit, mbajtën gjallë traditën e sundimit ilir dhe arritën të integrojnë kulturën e tyre me atë të Perandorisë Romake dhe Bizantine.

3. Dinastitë shqiptaro-bizantine

Në periudhën bizantine, disa figura shqiptare arritën pozita të rëndësishme. Një shembull i tillë është perandori Justiniani I, një nga perandorët më të shquar të Bizantit, i cili besohet se kishte origjinë ilire. Justiniani, ndërtuesi i Hagia Sofisë dhe kodifikuesi i famshëm i ligjit romak (Corpus Juris Civilis), mbetet një nga simbolikat më të rëndësishme të trashëgimisë shqiptaro-ilire në historinë botërore.

4. Principatat shqiptare të Mesjetës: Kastriotët dhe Muzakajt

Gjatë Mesjetës, principatat shqiptare si ato të Kastriotëve, Muzakajve dhe Topiajve u bënë faktorë të rëndësishëm në rajon. Kastriotët, me në krye Gjergj Kastriotin Skënderbeun, u bënë sinonim i rezistencës ndaj Perandorisë Osmane.

Ndërsa Muzakajt, një tjetër familje fisnike shqiptare, ishin të njohur për lidhjet e tyre me fisnikërinë evropiane dhe rolin e tyre në ruajtjen e identitetit shqiptar.

5. Familja e Ahmet Zogut: Nga fisnikëria lokale te monarkia shqiptare

Dinastia e fundit shqiptare me rëndësi botërore është ajo e Ahmet Zogut, i cili kaloi nga një lider lokal i Matit në Mbretin e parë të Shqipërisë. Zogu ishte një figurë thelbësore për modernizimin e Shqipërisë në fillim të shekullit XX dhe për vendosjen e saj në hartën e shteteve moderne evropiane.

Pavarësisht polemikave që rrethojnë sundimin e tij, trashëgimia e Ahmet Zogut mbetet e rëndësishme në kontekstin e historisë së dinastive shqiptare dhe përpjekjeve për konsolidimin e një shteti kombëtar.

6. Rëndësia e studimit të dinastive iliro-shqiptare

Libri i Nikollë Lokës thekson rëndësinë e studimit të dinastive shqiptare jo vetëm si një pjesë e historisë kombëtare, por edhe si një kontribut në historinë botërore. Lidhjet e shqiptarëve me figura si Justiniani, Pirroja apo Ahmet Zogu, dëshmojnë për një traditë të gjatë të ndikimit politik dhe kulturor të shqiptarëve në rajone dhe perandori të mëdha.

Trashëgimia e dinastive iliro-shqiptare është një pasuri historike që lidh lashtësinë me kohët moderne. Nga heronjtë mitologjikë tek figurat mbretërore, shqiptarët kanë lënë një gjurmë të pashlyeshme në historinë botërore. Libri i Lokës na ndihmon të kuptojmë këtë trashëgimi dhe të vlerësojmë kontributet e shqiptarëve në një kontekst më të gjerë global.

## Referime