TIMMS

**TIMSS** është shkurtesa për **Trends in International Mathematics and Science Study** ose **Trendet Internacionale në Studimin e Matematikës dhe Shkencës** organizuar nga Shoqata Ndërkombëtare për Vlerësimin e Arritjeve Arsimore.  TIMSS është një seri vlerësimesh ndërkombëtare të njohurive matematikore dhe shkencore të studentëve në mbarë botën. Studentët pjesëmarrës vijnë nga një grup i ndryshëm sistemesh arsimore (vende ose juridiksione rajonale të vendeve) për sa i përket zhvillimit ekonomik, vendndodhjes gjeografike dhe madhësisë së popullsisë. Në secilin prej sistemeve arsimore pjesëmarrëse, vlerësohen të paktën 4000 deri në 5000 nxënës. Të dhënat kontekstuale rreth kushteve në të cilat studentët pjesëmarrës mësojnë matematikën dhe shkencën mblidhen nga nxënësit dhe mësuesit e tyre, drejtorët dhe prindërit e tyre nëpërmjet pyetësorëve. 

TIMSS është një nga studimet e krijuara nga IEA që synon të lejojë sistemet arsimore në mbarë botën të krahasojnë arritjet arsimore të studentëve dhe të mësojnë nga përvojat e të tjerëve në hartimin e politikave efektive arsimore. Ky vlerësim u krye për herë të parë në vitin 1995 dhe më pas është administruar çdo katër vjet. Prandaj, disa nga sistemet arsimore pjesëmarrëse kanë të dhëna të tendencës përgjatë vlerësimeve nga viti 1995 deri në vitin 2019.  TIMSS vlerëson nxënësit e klasave të 4-ta dhe të 8-ta, ndërsa TIMSS Advanced vlerëson nxënësit e vitit të fundit të shkollës së mesme në matematikë dhe fizikë të avancuar.

## Përkufizimi i termave 
"Klasa e tetë" në Shtetet e Bashkuara është afërsisht 13-14 vjeç dhe ekuivalente me:

* Viti 9 (Y9) në Angli dhe Uells
* Viti i dytë (S2) në Skoci
* Viti i dytë në Republikën e Irlandës
* Viti i parë në Afrikën e Jugut
* Forma 2 në Hong Kong
* 4ème në Francë
* Viti 9 në Zelandën e Re
* Forma 2 në Malajzi

"Klasa e katërt" në Shtetet e Bashkuara është afërsisht e barabartë me moshën 9-10 vjeç dhe ekuivalente me:

* Viti 5 (Y5) në Angli dhe Uells
* Fillore 6 (P6) në Skoci
* Grupi 6 në Holandë
* CM1 në Francë
* Klasa e katërt në Republikën e Irlandës
* Standardi 3 ose Viti 5 në Zelandën e Re

## Historia 
Një pararendës i TIMSS ishte Studimi i Parë Ndërkombëtar i Matematikës (FIMS) i kryer në vitin 1964 në 11 vende për nxënës të moshës 13 vjeç dhe në vitin e fundit të arsimit të mesëm (FS) nën kujdesin e Shoqatës Ndërkombëtare për Vlerësimin e Arritjeve Arsimore (IEA). Kjo u pasua në 1970-1971 nga Studimi i Parë Ndërkombëtar i Shkencës (FISS) për studentët e moshës 10, 14 dhe FS. Katërmbëdhjetë vende testuan 10-vjeçarët; 16 vende testuan dy grupet më të vjetra. Këto u përsëritën midis viteve 1980 dhe 1984. 

Këto studime të hershme u rishikuan dhe u kombinuan nga IEA për të krijuar TIMSS, i cili u administrua për herë të parë në 1995. Ishte studimi më i madh ndërkombëtar i vlerësimit të studentëve në kohën e tij dhe vlerësonte studentët në pesë klasa. Në ciklin e dytë (1999) u testuan vetëm nxënësit e klasës së tetë. Në ciklet e ardhshme (2003, 2007, 2011 dhe 2015) janë vlerësuar nxënësit e klasës së 4-të dhe të 8-të. Cikli i vitit 2011 u krye në të njëjtin vit me Studimin e Progresit Ndërkombëtar të Leximit (PIRLS) të IEA-s, duke ofruar një vlerësim gjithëpërfshirës të matematikës, shkencës dhe leximit për vendet pjesëmarrëse në të dy studimet. Cikli i gjashtë u zhvillua në vitin 2015, dhe rezultatet u publikuan në vitin 2016;  grupi i të dhënave u publikua në shkurt 2017. TIMSS 2015 përfshin të dhëna të mbledhura nga prindërit për herë të parë.  TIMSS Advanced, i zhvilluar më parë në 1995 dhe 2008, u krye gjithashtu në vitin 2015, dhe vlerësoi arritjet e nxënësve të vitit të fundit të mesëm në matematikë dhe fizikë të avancuar. Rezultatet e avancuara të TIMSS shoqërojnë të dhënat përkatëse për politikat në lidhje me theksimin e kurrikulës, përdorimin e teknologjisë dhe përgatitjen dhe trajnimin e mësuesve.

Cikli i shtatë i TIMSS u zhvillua në vitin 2019 dhe shënoi fillimin e kalimit në një format vlerësimi dixhital, ku vlerësimi dixhital u administrua në gjysmën e vendeve pjesëmarrëse dhe vlerësimi në letër u administrua në gjysmën e mbetur. 64 vende dhe 8 sisteme krahasimi që marrin pjesë në TIMSS 2019. Rezultatet u publikuan në dhjetor 2020. 

## Metodologjia e hulumtimit 
Së bashku me të dhënat e përgjithshme të arritjeve të nxënësve, vlerësimet gjithëpërfshirëse të TIMSS përfshijnë të dhëna për performancën e nxënësve në fusha të ndryshme të matematikës dhe shkencës (algjebër, gjeometri, biologji, kimi, etj.) dhe mbi performancën në sfidat e zgjidhjes së problemeve në secilin prej këtyre konteksteve. Përveç kësaj, TIMSS ofron të dhëna kontekstuale mbi faktorët thelbësorë kurrikularë, udhëzues dhe burimet që mund të ndikojnë në procesin e mësimdhënies dhe të të nxënit. Këto të dhëna janë mbledhur duke përdorur pyetësorët e nxënësve, mësuesve, shkollës dhe kurrikulës (kombëtare) të plotësuar nga nxënësit, mësuesit, drejtorët e shkollave dhe Koordinatorët Kombëtarë të Kërkimit.

Sipas Kornizës së Vlerësimit TIMSS 2019, "Shkallët e arritjeve të matematikës dhe shkencës TIMSS u krijuan me vlerësimin e parë TIMSS në 1995, veçmas për çdo lëndë dhe çdo klasë. Njësitë e shkallës u krijuan në mënyrë që 100 pikë në shkallë të ishte ekuivalente me një devijim standard të shpërndarjes së arritjeve TIMSS në të gjitha vendet, dhe 59 pjesëmarrëse në shpërndarjen e arritjeve TIMSS1. Pika e mesme e shkallës prej 500 u vendos në mesataren e kësaj shpërndarjeje të arritjeve ndërkombëtare. 

Për shkak se TIMSS administrohet në cikle katërvjeçare, ai u mundëson qarqeve pjesëmarrëse të përdorin rezultatet ndërmjet klasës së katërt dhe të tetë për të gjurmuar ndryshimet në arritje dhe faktorë të caktuar të sfondit nga një studim i mëparshëm. Për shembull, rezultatet e klasës së katërt në TIMSS 1995 mund të krahasohen me rezultatet e klasës së tetë në TIMSS 1999, pasi nxënësit e klasës së katërt ishin bërë nxënës të klasës së tetë në ciklin e ardhshëm të studimit. 

Informacioni i mbledhur paraqitet në formate të ndryshme. Për shembull, për TIMSS 2019 rezultatet paraqiten si Rezultatet Ndërkombëtare të TIMSS 2019 në Matematikë dhe Shkencë TIMSS 2019 Rezultatet Ndërkombëtare në Matematikë dhe Shkencë.  Enciklopedia TIMSS 2019  ofron një përmbledhje të mënyrës se si matematika dhe shkenca mësohen në secilin vend pjesëmarrës. Metodat dhe procedurat: Raporti Teknik i TIMSS 2019  dokumenton zhvillimin e vlerësimeve dhe pyetësorëve TIMSS dhe përshkruan metodat e përdorura. Udhëzuesi i Përdoruesit TIMSS 2019 për bazën ndërkombëtare të të dhënave përshkruan përmbajtjen dhe formatin e të dhënave në bazën ndërkombëtare të të dhënave TIMSS 2019 

IEA ka zhvilluar një aplikacion për të punuar me të dhëna nga TIMSS dhe vlerësime të tjera të IEA në shkallë të gjerë të quajtur Analizatori i bazës së të dhënave Ndërkombëtare të IEA (IDB).  Ky aplikacion i lejon kërkuesit të kombinojnë skedarët e të dhënave dhe lehtëson disa lloje të analizave statistikore (të tilla si llogaritja e mesatareve, përqindjet, korrelacionet dhe vlerësimi i regresionit të shumëfishtë linear të një niveli të vetëm). Aplikacioni merr parasysh strukturën komplekse të mostrës së bazave të të dhënave kur llogarit statistikat dhe gabimet e tyre standarde. Ai gjithashtu i lejon studiuesit të vlerësojnë rezultatet e arritjeve dhe gabimet e tyre standarde.

Për një përmbledhje të rezultateve të studimit të IEA dhe interpretimin e informacionit, shihni Visualizerin e të dhënave të IEA-s. 
## Vendet pjesëmarrëse 
## Shih edhe 
* Hulumtimi arsimor
* Alfabetizimi shkencor
* Studimi Ndërkombëtar mbi Progresin në Aftësinë e Leximit 
* Shoqata Ndërkombëtare për Vlerësimin e Arritjeve Arsimore
* Programi për Vlerësimin Ndërkombëtar të Nxënësve (PISA), një renditje arsimore midis vendeve të OECD

## Referime 
## Shënime