Burgu i Shpandaut

parapamje|350x350px| Burgu Spandau në 1951
parapamje|350x350px| Nënkoloneli Alexander Dorofeev (Bashkimi Sovjetik), MG John E. Rogers (SHBA), Berlini Perëndimor, 1 Prill 1981
**Burgu i Shpandau**t ishte një ish -burg ushtarak i vendosur në lagjen Spandau të Berlinit Perëndimor ( Berlin i sotëm, Gjermani ). E ndërtuar në vitin 1876, ai u bë një proto-kamp përqendrimi nën Gjermaninë naziste. Pas Luftës së Dytë Botërore, ajo mbajti shtatë udhëheqës të lartë nazistë të dënuar në gjyqet e Nurembergut . Pas vdekjes së të burgosurit të tij të fundit, Rudolf Hess, në gusht 1987, burgu u shkatërrua dhe u zëvendësua nga një qendër tregtare për forcat britanike të vendosura në Gjermani për të parandaluar që ai të shndërrohej në një faltore neo-naziste .

## Historia 
Burgu Spandau u ndërtua në 1876 në Wilhelmstraße . Fillimisht shërbeu si një qendër ndalimi ushtarake e Ushtrisë Prusiane . Nga viti 1919 u përdor edhe për të burgosurit civilë. Ai mbante deri në 600 të burgosur në atë kohë.

Pas zjarrit të Reichstag-ut të vitit 1933, kundërshtarët e Hitlerit dhe gazetarë si Egon Kisch dhe Carl von Ossietzky, u mbajtën atje në të ashtuquajturin paraburgim mbrojtës . Burgu i Shpandaut u bë një paraardhës i një lloji të kampeve naziste të përqendrimit . Ndërsa operohej zyrtarisht nga Ministria e Drejtësisë prusiane, Gestapo torturonte dhe abuzonte me të burgosurit e saj, siç kujton Kisch në kujtimet e tij të burgut. Nga fundi i vitit 1933, ishin ngritur kampet e para naziste të përqendrimit (në Dachau, Osthofen, Oranienburg, Sonnenburg, Lichtenburg dhe kampet moçalore përreth Esterwegenit ); të gjithë të burgosurit e mbetur që ishin mbajtur në të ashtuquajturat paraburgim mbrojtës në burgjet shtetërore u transferuan në këto kampe përqendrimi.

Pas Luftës së Dytë Botërore, burgu ra në Sektorin Britanik të atij që u bë Berlini Perëndimor, por ai u operua nga Autoritetet e Katër Fuqive për të strehuar kriminelët nazistë të luftës të dënuar me burgim në Gjyqet e Nurembergut.

Aty më në fund u burgosën vetëm shtatë persona. Duke mbërritur nga Nuremberg më 18 korrik 1947, ata ishin:

Nga shtatë, tre u liruan pas vuajtjes së dënimit të tyre të plotë, ndërsa tre të tjerë (përfshirë Raeder dhe Funk, të cilëve u dhanë dënime të përjetshme) u liruan më herët për shkak të shëndetit të keq. Midis 1966 dhe 1987, Rudolf Hess ishte i vetmi i burgosur në burg dhe shoqëruesi i tij i vetëm ishte gardiani, Eugene K. Bird, i cili u bë një mik i ngushtë. Bird shkroi një libër për burgosjen e Hess-it të titulluar *Njeriu më i vetmuar në botë* .
djathtas|parapamje|350x350px| Ndryshimi i rojes (trupat amerikane majtas dhe britanikët djathtas) në burgun Spandau
Burgu u shkatërrua në gusht 1987, kryesisht për të parandaluar që ai të bëhej një faltore neo-naziste,  pas vdekjes së Hesit, i burgosuri i fundit i mbetur. Për të siguruar më tej fshirjen e tij, vendi u shndërrua në një objekt parkimi dhe një qendër tregtare, të quajtur The Britannia Center Spandau, me nofkën Hessco's  sipas zinxhirit të njohur britanik të supermarketeve Tesco . Të gjitha materialet nga burgu i shkatërruar u grisën në pluhur dhe u shpërndanë në Detin e Veriut, ose u varrosën në bazën ajrore të ish- RAF Gatow,  me përjashtim të një grupi të vetëm çelësash të ekspozuar tani në muzeun e regjimentit të Kufijve Skocezë të Mbretit. në Barakat Berwick.&#x5B; '''' &#x5D;