Cornell University

**Universiteti Kornell **(en: *Cornell University* /kɔːrˈnɛl/) është një universitet privat amerikan i vendosur në qytetin e Itakës, në shtetin e Nju Jorkut. Ai njihet si një universitet kërkimor dhe është pjesë e grupimit të 8-të universiteteve më të më mirë në ShBA, të cilët njihen bashkarisht si "Ivy League". I themeluar në 1865 nga Ezra Cornell dhe Andrew Dickson White, universiteti kishte për qëllim mësimin dhe përhapjen e dijes në të gjitha fushat - nga klasikët tek shkencat natyrore, dhe nga edukimi teorik në atë të aplikuar.  Këto ideale, të pazakonta për kohën, janë enkapsuluar në shprehjen e famshme të Ezra Cornell-it: *"Unë dua të ndërtoj një institucion ku çdo person mund të gjejë nxënje në çdo fushë"*.

Universiteti është i organizuar në shtatë Kolegje dhe shtatë Departamente Pasuniversitare, ku çdo Kolegj dhe Departament është autonom dhe përcakton vetë standardet e pranimit dhe programet akademike.  Përvec kampusit të Itakës, Universiteti administron gjithashtu dy kampuse satelitore mjekësore, një në qytetin e Nju Jorkut dhe një në Katar.

Që prej themelimit të saj, Cornell ka qenë një institucion laik, ku aplikantët pranohen në bazë të aftësive, pavarësisht fesë apo racës. Cornell numëron më shumë se 245,000 alumni në botë, 34 studiues Marshall, 29 Studiues Rhodes, 43 fitues të çmimit Nobel dhe 14 miliarderë. Trupi Studentor përbëhet nga rreth 14,000 studentë në nivelin Bachelor dhe 7.000 studentë që ndjekin Master ose Doktoraturë, të cilët përfaqësojnë të gjitha 50 shtetet amerikane dhe 122 vende të ndryshme të botës.

## Historiku 
djathtas|parapamje|Kapela Sage, vendi ku prehen themeluesit e universitetit|255x255pxparapamje|Goldwin Smith Hall, godina qendrore e lëndëve shoqërore|majtas|260x260pxUniversiteti Kornell u themelua më 27 prill 1865 pas autorizimit të Sentatit të shtetit të Nju Jorkut për t'i akorduar universitetit grantin e tokës e akorduar nga ligji Morrill i 1862-shit.  Gjithashtu, senatori Ezra Cornell ofroi tokën e fermës së tij në qytetin e Itakës, New York , si dhe $500,000 nga pasuria e tij për të siguruar pavarësinë institucionale të universitetit të sapo krijuar.  Një nga kolegët më të ngushtë të Ezra Cornell, senatori Andrew Dickson White ra dakord që të shërbente si presidenti i parë i universitetit.  Universiteti Kornell çeli dyert për 412 studentët e tij të parë më 7 tetor 1868.

Qysh në fillimet e veta, Kornelli u dallua si një institucion arsimor inovator, qoftë në qasjen e tij akademike dhe në fasilitetet e ofruara.  Për shembull, në vitin 1883 Kornelli u bë një nga universitetet e para që përdori energjinë elektrike e prodhuar nga energjia hidrike për të ndriçuar kampusin. Që nga viti 1894, Universiteti Kornell, ndonëse një institucion arsimor privat, përbëhet nga një sërë Kolegjesh të financuar nga shteti, dhe ka mbikëqyrur aktivitete kërkimore të financuara bashkërisht me autoritetet shtetërore dhe federale.

Universiteti Kornell pësoi një zgjerim drastik në vitet që pasuan Luftën e Dytë Botërore, kur shumë të rinj të kthyer nga lufta u mbëtashtetën nga qeveria federale për të ndjekur studimet universitare.

Duke filluar në vitet 2000, popullata studentore e Universitetit arriti në rreth 20,000 studentë, të mbështetur nga një staf akademik prej 3,000 pedagogësh. Tërë këto studentë mund të zgjedhin nga një larmishmëri kursesh studimi, duke qënë se sot Kornelli ofron më shumë se 4,000 kurse.

## Kampuset 
### Kampusi në Itaka 
[djathtas|parapamje|Pamje nga zona qëndrore e kampusit të Universitetit në [Itaka|254x254px]]
Kampusi kryesor i Universitetit shtrihet mbi kodrat në lindje të qytetit të Itakës, në Nju Jorkun qendror, me pamje drejt qytetit dhe liqenit Cayuga. Që prej themelimit, Universiteti ka vazhduar të zgjerohet dhe sot ai zë një sipërfaqe prej rreth 2,300 hektarësh (9.3&nbsp;km2). Kampusi qendror përfshin një numër të madh ndërtesash akademike dhe administrative, si laboratorë, auditorë, muzeume, konvikte dhe fasilitete të ndryshme sportive.

Kamusi qendror është i njohur për stilin arkitektonik eklektik të ndërtesave, duke pasur ndërtime në stilin *neo-gotik kolegjial, *në stil *viktorian,* godina *neoklasike*, por edhe ndërtime *moderniste*.    tQyteza universitare është shënuar nga një parregullt paraqitjen dhe eklektik stilet arkitektonike, duke përfshirë zbukurime Studentor Gotik, e Viktorias, dhe Neoclassical ndërtesa dhe më të këmbimit ndërkombëtar dhe modernist strukturave.

### Kampuset në Nju York 
[parapamje|Qendra Spitalore "Weill", në [New York City|Nju Jork.|255x255px]]

#### Shkolla Mjeksore "Weill Cornell" 
Kampusi mjeksor "Weill Cornell" i Universitetit Kornell ndodhet në verilindje të ishullit të Manhattanit. Ndonëse kanë fakultete të ndara, Kornelli dhe Universiteti i Kolumbias kanë një bashkëpunim të thellë me njëri-tjetrin, duke menaxhuar bashkarish Qendrën Spitalore Universitare "NewYork-Presbyterian". Këto mësimdhënies spitalet përfshijnë Payne Whitney Klinikë në Manhattan dhe Westchester Ndarje në White Plains, New York.

#### Kampusi "Cornell Tech" 
Më 19 dhjetor 2011, Universiteti Kornell dhe Instituti Izraelit i Teknologjisë "Technion", fituan konkursin për të ndërtuar një kampus të përqendruar në teknologjinë e informacionit.  Si pjesë e ndihmës për ndërtimin e këtij kampusi, bashkia e Nju Jorkut do të ofrojë $100 milion dollarë subvencione dhe tokën e zotëruar prej saj në ishullin Roosevelt, në lindje të Manhattanit.  Ndërtimi i kampusit prej 2.1 milion metra katror, të projektuar nga Thom Mayne i firmës arkitekturore "Morphosis", filloi në vitin 2014 dhe pritet të përfundojë në vjeshtën e vitit 2017. 

## Pranimet 
Për programin mësimor që fillon në vjeshtën e vitit 2016, nga 44,966 aplikantë për të ndjekur një nga programet e studimit në Kornell, vetëm 3,277 studentë u pranuan (13.96% e aplikimeve). Mesatarja e notave të studentëve të pranuar në testimin SAT ishin 650-750 nga 800 pikë të mundshme për leximin kritik dhe 680-780 nga 800 pikë të mundshme për matematikë.  Universiteti Kornell u rendit si universiteti i 15-të më i miri në ShBA në renditjen kombëtare të Universiteteve për vitin nga gazeta *U.S. News & World Report.*

## Alumni 
Universiteti Kornell numëron rreth 245,027 alumni,
Shumë të diplomuar të Universitetit vazhdojnë të ruajnë lidhjet midis tyre, përmes ribashkimeve njëherë në 10-të vjet dhe nëpërmjet *Klubit Kornell në Nju Jork*.

Të diplomuarit nga Universiteti Kornell janë dalluar për arritjet e tyre në jetën publike dhe në profesionet e tyre.  Përshembull, Lee Teng-hui ka shërbyer si President i Tajvani, ndërsa Tsai Ing-wen sapo është zgjedhur si Presidentja e parë femër e Tajvanit, Mario García Menocal ka qenë President i Kubës, Jamshid Amuzegar ('50) ishte kryeministër i Iranit, ndërsa Janet Reno ('60) ka qënë Prokurorja e Përgjithshme e parë femër e Shteteve të Bashkuara, kurse Ruth Bader Ginsburg ('54) shërben si gjyqtare në* Gjykatën Supreme të ShBA-ve*.

## Lidhje të jashtme
* Faqja zyrtare e Cornell Universitety

## Burim i të dhënave 
## Shih edhe 
* Cornell Law School
* Ivy League