Interstellar (film)

***Ndëryjor*** (titulli origjinal, në anglisht: ***Interstellar***) është një film epik fantastiko-shkencor i vitit 2014, i bashkëshkruar, drejtuar dhe prodhuar nga Christopher Nolan. Në të luajnë Matthew McConaughey, Anne Hathaway, Jessica Chastain, Bill Irwin, Ellen Burstyn, Matt Damon dhe Michael Caine. I vendosur në një të ardhme distopike ku njerëzimi është përfshirë në një plagë katastrofike dhe zi buke, filmi ndjek një grup astronautësh që udhëtojnë nëpër një vrimë krimbi afër Saturnit në kërkim të një shtëpie të re për njerëzimin.

Vëllezërit Christopher dhe Jonathan Nolan shkruan skenarin, i cili e kishte origjinën në një skenar që Jonathan zhvilloi në 2007 dhe fillimisht ishte vendosur të drejtohej nga Steven Spielberg . Kip Thorne, një fizikan teorik në Caltech dhe laureat i Nobelit në Fizikë 2017,  ishte një producent ekzekutiv, veproi si konsulent shkencor dhe shkroi një libër lidhës, *Shkenca e Ndëryjeve*. Kinematografi Hoyte van Hoytema e xhiroi atë në film filmik 35 mm në formatin anamorfik Panavision dhe IMAX 70&nbsp;mm. Fotografia kryesore filloi në fund të vitit 2013 dhe u zhvillua në Alberta, Islandë dhe Los Anxhelos. *Ndëryjor* përdor efekte të gjera praktike dhe miniaturë, dhe kompania Double Negative krijoi efekte shtesë dixhitale.

*Ndëryjor* u shfaq premierë në Los Angeles më 26 tetor 2014. Në Shtetet e Bashkuara, ai u lëshua për herë të parë në stokun e filmit, duke u zgjeruar në vende duke përdorur projektorë dixhitalë. Filmi mori vlerësime përgjithësisht pozitive nga kritikët dhe fitoi mbi 677 milion dollarë në mbarë botën (773 milion dollarë pas rishfaqjeve të mëvonshme), duke e bërë atë filmin e dhjetë me fitimet më të larta të 2014-ës. Ai është vlerësuar gjithashtu nga astronomët për saktësinë e tij shkencore dhe portretizimin e astrofizikës teorike. Që nga premiera e tij, *Interstellar* fitoi një kult pasues,  dhe tani konsiderohet nga shumë ekspertë si një nga filmat më të mirë fantastiko-shkencor të të gjitha kohërave.   *Ndëryjor* u nominua për pesë çmime në çmimet e 87-të të Akademisë, duke fituar "Efektet më të mira vizuale" dhe mori shumë vlerësime të tjera.

## Përmbledhja 
Në vitin 2067, ndërsa njerëzimi po përballet me zhdukjen pas një zie buke globale të shkaktuar nga ekocidi, që atëherë ai ka braktisur kërkimet shkencore si eksplorimi i hapësirës.  Si rezultat, ish-piloti i NASA-s Jozef Kuper tani detyrohet të punojë si fermer.

Kuper përjeton një anomali gravitacionale në dhomën e gjumit të vajzës së tij Mërf. Ai konstaton se është një model i koordinatave GPS dhe mbërrin në një strukturë sekrete të NASA-s të kryesuar nga Profesor Brand. Brand i shpjegon Kruperit se ata po përpiqen të gjejnë një ekzoplanet të aftë për të mbështetur jetën dhe se ai po punon në zgjidhjen e një ekuacioni të gravitetit për të siguruar një mënyrë për të transportuar një numër të madh njerëzish jashtë Tokës. Ai angazhon Kuper të pilotojë një anije kozmike eksploruese të quajtur *Endurenc*, e pajisur me dy anije Rejnxhër dhe një anije Lander, me një ekuipazh prej tre shkencëtarësh: Romili, Dojëll dhe vajza e Brand, Amelia. Ky është shansi i fundit i njerëzimit; nuk ka më burime për të ngritur një ekspeditë tjetër. Një vrimë krimbi është gjetur pranë Saturnit, duke i dhënë mundësi anijes të kalojë në një galaktikë tjetër për të kërkuar një shtëpi të re.

Nga ana tjetër, ata hetojnë tre planetë që rrotullohen rreth një vrime të zezë supermasive, Gargantua, ku secili është kontrolluar më parë nga një shkencëtar-eksplorues i NASA-s. Romili mbetet në orbitë për të studiuar Gargantua ndërsa të tjerët nxjerrin një anije Rejnxhër në sipërfaqe. Planeti i parë është një botë oqeanike me ujë të cekët. Pas mbërritjes në fener dhe gjetjes së mbeturinave, ata kuptojnë se eksploruesja Miller ka vdekur dhe Dojëll fshihet nga një valë baticore e krijuar nga graviteti i Gargantua. Vala gjithashtu vërshon motorët e Rejnxhërit, por ato thahen në kohë për t'u ngritur përpara se anija të ishte shkatërruar. Ata kthehen në *Endurenc* pas vetëm një ore, por kanë kaluar 23 vjet për shkak të zgjerimit kohor të shkaktuar nga graviteti i Gargantuas. Në Tokë, Mërf është bërë një shkencëtare dhe ka filluar të punojë me Brand.

Në planetin e dytë, ekuipazhi zgjon eksploruesin Man nga kriostaza. Ai i zbulon Kuperit se gënjeu për banueshmërinë e planetit me shpresën se dikush do të vinte për ta shpëtuar. Në Tokë, një Brand që po vdes i rrëfen Mërfit se ai gënjeu se ishte afër një zgjidhjeje për ekuacionin e gravitetit. Ai i vendosi shpresat e tij në ekipin e Kuperit për të gjetur një planet të banueshëm dhe për të krijuar një koloni të re duke përdorur vezë të para-fertilizuara. Ndërkohë, Romili vdes në një shpërthim në kampin e Manit kur ai përpiqet të hyjë në regjistrat e sistemit të një roboti të bllokuar nga Man. Man përpiqet të vrasë Kuperin, shpëton duke vjedhur një Rejnxhër dhe përpiqet të rrëmbejë *Endurenc*. Man pastaj merr veten në erë kur ai shpërfill dhe anashkalon paralajmërimet e sigurisë pasi nuk arriti të ankorojë siç duhet Rejnxhërin. Pasi panë shpërthimin, Kuper dhe Brand afrohen në Lander dhe ata arrijnë të rimarrin kontrollin e anijes kozmike të dëmtuar rëndë.

Ndërsa e gjithë shpresa duket e humbur, Kuper vjen me një plan për të përdorur mjetet e mbetura Rejnxhër dhe Lander për të ekzekutuar djegien e karburantit, për të fituar shpejtësinë e nevojshme për të filluar një manovër me llastiqe rreth Gargantua, për të çuar *Endurenc-in* e dëmtuar përpara në të tretën dhe planeti i fundit. Megjithatë, ai duhet të sakrifikojë veten duke u shkëputur dhe duke rënë në vrimën e zezë për të mundësuar që Brand të arrijë planetin e Edmunds.

Në vend të spagetifimit, Kuper e gjen veten brenda një teserakti pesë-dimensionale, jashtë pamjes nga përtej horizontit të ngjarjeve. Nga brenda ai mund të shohë momente në kohë nga brenda dhomës së gjumit të fëmijërisë së Mërfit. Ai e gjen atë duke u kthyer për të kërkuar të dhëna për ekuacionin e gravitetit dhe ai e kontakton atë duke manipuluar sendet në dhomë me gravitetin për të komunikuar përmes kodit Morse. Duke nxjerrë përfundimin se ky konstrukt është krijuar nga njerëzit e ardhshëm me aftësinë për të udhëtuar në kohë, Kuper i jep asaj informacionin që i nevojitet për të zgjidhur ekuacionin. Qeniet e ardhshme e kthejnë atë pranë Saturnit ku ai shpëtohet. Ai është ribashkuar me një Mërf të moshuar, në prag të vdekjes,  e cila ka përdorur ekuacionin e gravitetit për të mundësuar eksodin e njerëzimit nga Toka. Duke u ndjerë e kënaqur me jetën e saj dhe duke e ditur se Kuper e mbajti fjalën e tij se do të kthehej tek ajo, ajo e këshillon atë të kërkojë Amelian dhe i kalon momentet e mbetura me familjen e saj. Kuper ndjek këshillën e Mërfit dhe ai niset përsëri për t'u ribashkuar me Amelian. Në planetin e fundit, Amelia heq përkrenaren e saj dhe merr frymë, duke zbuluar se planeti është i aftë të mbajë jetën.

## Kasti 
* Matthew McConaughey si Jozef Kuper,  një pilot i ve i NASA-s i cili, pasi agjencia u mbyll nga qeveria, ishte bërë fermer
* Anne Hathaway si Dr. Amelia Brand, një shkencëtare e NASA-s, astronaut dhe vajza e profesor Xhon
* Jessica Chastain si Mërfi "Mërf" Kuper, vajza e Jozefit, e cila përfundimisht bëhet një shkencëtare e NASA-s
** Mackenzie Foy si Mërf fëmijë
** Ellen Burstyn si Mërf e moshuar
* Bill Irwin si TARS (zëri dhe kukulla) dhe CASE (kukulla)
* Michael Caine si Profesor Xhon Brand, një shkencëtar i rangut të lartë të NASA-s, ideator i Planit A, ish-mentor i Kuper dhe babai i Amelia
* John Lithgow si Donald, vjehrri i moshuar i Kuperit
* David Gyasi si Romili, një tjetër anëtar i rangut të lartë të NASA-s dhe anëtar i ekuipazhit *të Endurenc*
* Wes Bentley si Dojëll, një anëtar i rangut të lartë të NASA-s dhe anëtar i ekuipazhit *të Endurance*
* Casey Affleck si Tom Kuper, djali i Jozef, i cili përfundimisht rritet për t'u bërë fermer
** Timothée Chalamet si Tom i ri
* Matt Damon si Man, një astronaut i NASA-s i dërguar në një planet të akullt gjatë programit Lazarus
* Josh Stewart si CASE (zëri)
* Topher Grace në rolin e Getit, kolegu i Mërf dhe interesi i dashurisë
* Leah Cairns si Loiz, gruaja e Tomit
* David Oyelowo si drejtor shkolle
* Collette Wolfe në rolin e Zonjës Hanli
* William Devane si Uilliams, një tjetër anëtar i NASA-s
* Elyes Gabel si Administrator
* Jeff Hephner në rolin e doktorit

## Prodhimi 
### Ekuipazhi 
* Christopher Nolan&nbsp; – Regjisor, producent, shkrimtar
* Jonathan Nolan&nbsp;– Shkrimtar
* Emma Thomas&nbsp;– Producent
* Lynda Obst&nbsp;– Producent
* Hoyte van Hoytema&nbsp;– Kinematograf
* Nathan Crowley&nbsp;– Dizajneri i prodhimit
* Mary Zophres&nbsp;– Kostumografi
* Lee Smith&nbsp;– Redaktor
* Hans Zimmer&nbsp;– Kompozitor muzikor
* Paul Franklin&nbsp;– Mbikëqyrësi i efekteve vizuale
* Kip Thorne&nbsp;– Konsulent, producent ekzekutiv

## Shiko edhe 
* Filmi
* Filmi fantastiko-shkencor

## Referime