Eugjeni

**Flavius Eugenius** (vdiq më 6 shtator 394) ishte uzurpator në Perandorinë Romake perëndimore (392–394) kundër Perandorit Theodosius I. Ai ishte Perandori i fundit që mbështeti politeizmin Romak.

## Jeta 
Një ish-mësues i gramatikës dhe retorikës, si dhe *magjistri scrinorum*, Eugenius ishte një i njohur i Arbogastit, *magjistarit militum*. Arbogast ishte me origjinë franke, dhe *sundimtar de facto* i pjesës perëndimore të Perandorisë.

### Ngritja në pushtet 
Pas vdekjes së Valentinianit II, Arbogast, i cili kishte qenë ndoshta shkaku i vrasjes ose vetëvrasjes së Valentinianit II, e ngriti Eugeniusin në vjollcë (22 gusht të vitit 392). Duke iu referuar Eugeniusit, Arbogastit i ofroi dy përparësi të forta: së pari, Eugenius, një romak, ishte më i përshtatshëm se Arbogast, një Frank, si perandor; për më tepër, Senati Romak ka më shumë të ngjarë të mbështesë Eugeniusin.

### Politikat civile, fetare dhe ushtarake 
Pasi u instalua si Perandor, Eugenius ndryshoi administratorët perandorak. Kur Theodosius ia la gjysmën perëndimore të perandorisë Valentinianit II, ai kishte vendosur njerëzit e tij në zyrat më të larta civile, për të mbajtur një zotërim të fortë të gjithë perandorisë. Eugenius i zëvendësoi këta administratorë me të tjerët besnikë ndaj vetes, të ardhur nga klasa senatoriale. Virius Nicomachus Flavianus Plaku u bë Prefekt Preetorian i Italisë, djali i tij Nicomachus Flavianus i Riu mori titullin Prefekt i Romës, ndërsa *praefectus annonae i* ri ishte Numerius Proiectus.

Megjithëse besimet e tij aktuale janë një çështje polemikash midis historianëve antikë dhe modernë,  Eugenius ishte të paktën publikisht një i krishterë, dhe për këtë arsye hezitoi të pranonte një program të mbështetjes perandorake ndaj Politeizmit. Njerëzit e tij, megjithatë, e bindën Eugeniusin që të përdorte paratë publike për të financuar projekte pagane, të tilla si ripërkushtimi i Tempullit të Venusit dhe Romës dhe restaurimi i Altarit të Fitores brenda Curia (hequr nga Perandori Gratian ). Kjo politikë fetare krijoi tension me figura pro-kristiane, të tilla si perandori Theodosius dhe peshkopi i fuqishëm dhe me ndikim Ambrose, i cili la selinë e tij në Milano kur mbërriti gjykata perandorake e Eugenius.

Eugenius ishte gjithashtu i suksesshëm në fushën ushtarake, veçanërisht në rinovimin e aleancave të vjetra me Alamanni dhe Franks. Arbogast, i cili ishte një frank dhe kishte gjithashtu ushtarë Alamani dhe frankë në radhët e tij, marshoi në kufirin e Rinit, ku ai bëri përshtypje dhe qetësoi fiset gjermane duke parakaluar ushtrinë e tij para tyre.

### Rënia 
Pas zgjedhjes së tij si perandor, Eugenius dërgoi ambasadorë në oborrin e Theodosius, duke kërkuar njohjen e zgjedhjes së tij. Theodosius i priti, por filloi të mbledhë trupa, për të mposhtur Eugenius. Theodosius gjithashtu promovoi djalin e tij tetë vjeçar Honorius në gradën " Augustus " të Perëndimit në janar 393.

Theodosius më pas u zhvendos nga Kostandinopoja me ushtrinë e tij dhe u takua me Eugeniusin dhe Arbogastin në Betejën e Frigidus ( Lugina e Vipavës, Slloveni ) më 6 shtator 394. Beteja e përgjakshme zgjati dy ditë dhe u shënua nga ngjarje të pazakonta astronomike dhe meteorologjike, por në fund Teodosi fitoi. Arbogast menjëherë bëri vetëvrasje pas disfatës, ndërsa Eugenius u mbajt për ekzekutim si një kriminel, koka e tij u shfaq më pas në kampin e Theodosius.

## Vlerësimi 
Mbretërimi i Eugenius shënoi fundin e një epoke dhe fillimin e një epoke të re. Pesë muaj më vonë Theodosius vdiq, duke ndarë perandorinë e tij midis dy djemve të tij. Kjo kishte ndodhur shumë herë më parë në dy shekujt e mëparshëm, por këtë herë duhej të ishte përfundimtare - Perandoria Romake nuk u bashkua kurrë, madje edhe nën Leo I Thrakian (kur nuk kishte Perandor Perëndimor për disa periudha), dhe menjëherë pas mbretërimit të tij, gjysma perëndimore ra.

Eugenius gjithashtu përfaqësoi mundësinë e fundit për paganët, me klasën senatoriale, për të kundërshtuar kristianizimin e Perandorisë. Beteja e Frigidus ishte pjesë e një tendence drejt përdorimit të përqindjeve në rritje të trupave barbare, veçanërisht në perëndim, ku çoi në dobësimin e vetë Perandorisë.

## Referencat 
 

## Linqe te jashtme 
* 
* Roberts, Walter, "Flavius Eugenius (392-394)", *De Imperatoribus Romanis*