India Hollandeze

**India Hollandeze** () është një shprehje me të cilën tregohen ish Kolonitë e Hollandës në Indi. *India Hollandeze* është një term i përdorur për t’iu referuar ngulimeve dhe stacioneve tregtare të Kompanisë Holandeze të Indisë Lindore në Nënkontinentin Indian. Përdoret vetëm si përcaktim gjeografik, pasi nuk ka pasur ndonjëherë një autoritet të vetëm politik që të qeveriste të gjithë Indinë Hollandeze. Në fakt, India Hollandeze ishte e ndarë mes guvernatorateve të Cejlonit dhe guvernatoratit të Koromandelit, komandës së Malabarit Hollandez dhe drejtorive të Bengalit dhe Suratit Hollandez.

*India Hollandeze* përbëhej nga ngulime dhe qendra tregtimi të Kompanisë Holandeze të Indisë Lindore në Nënkontinentin Indian.

Termi nuk duhet të ngatërrohet me Inditë Holandeze, që i referohet Indive Lindore Holandeze (Indonezia e tanishme) dhe me Inditë Perëndimore Holandeze (tashmë Surinami dhe ish Antilet Holandeze).

## Historia
Prania holandeze në Nënkontinentin Indian zgjati nga viti 1605 deri në vitin 1825. Tregtarët e Kompanisë Holandeze të Indisë Lindore në fillim u vendosën në Koromandelin Holandez, në mënyrë të veçantë në Pulikat, pasi ata kërkonin tekstile në shkëmbim me erëza që i tregtonin në Inditë Lindore. Surati dhe Bengali Hollandez u krijuan, përkatësisht në vitin 1616 dhe 1627. Pasi holandezët pushtuan Cejlonin nga portugezët në vitin 1656, pesë vjet më vonë, ata morën edhe fortesat portugeze në bregun e Malabarit, pasi të dyja ishin prodhuese të rëndësishme të erëzave, për të krijuar një monopol holandez në tregtinë e erëzave, si dhe për ta siguruar Cejlonin nga një pushtim i mundshëm portugez.

Përveç tekstileve, mallrat e tregtuar në Indinë Holandeze përfshinin gurë të çmuar, indigo dhe mëndafsh përgjatë gadishullit indian, nitrat potasi dhe opium në Bengalin Hollandez dhe piper në Malabarin Holandez. Skllevër indianë transferoheshin në Ishujt Maluku dhe në Koloninë e Kepit. 

Në gjysmën e dytë të shekullit të XVIII, holandezët e humbën ndikimin e tyre gjithmonë e më shumë. Letrat e Kju ia dorëzuan të gjitha kolonitë holandeze britanikëve, për të parandaluar që ato të mereshin nga Franca Revolucionare. Gjatë Luftës Travankore–Holandeze, në betejën e famshme të Kolaçelit në 1741 (tani Kolaçali), Ushtria e mbretit të Travankores, Marthanda Varma e mundi Ushtrinë e Kompanisë Hollandeze të Indisë Lindore, duke shkaktuar fundin e pranisë holandeze në Malabar. Megjithëse Koromandeli dhe Bengali Hollandez iu rikthyen holandezëve nga Traktati Anglo-Holandez i 1814-ës, ato iu rikthyen prapë sundimit britanik për shkak të Traktatit Anglo-Holandez të 1824-ës. Sipas pikave të traktatit, të gjitha transferimet e pronësisë dhe institucioneve vendore do të zbatoheshin në 1 mars 1825. Në gjysmën e parë të vitit 1825, kështu, holandezët i kishin humbur edhe qendrat e fundit të tregtimit në Indi.

## Bengali Hollandez 
Në vitin 1608 Holanda themeloi koloninë e saj të parë në Indi. Në vitin 1625 Kompania Holandeze e Indisë Lindore, e njohur zakonisht si *Kompania Jan* apo *VOC*, themeloi një ngulim në Çinsurah, pak kilometra në jug të Bandelit, për tregtimin e opiumit, kripës, muslinës dhe erëzave. Ndërtuan një fortesë të quajtur *Fortesa Gustavius*, një kishë dhe ndërtesa të ndryshme.

Ngulimi holandez i Çinsuras mbijetoi deri në vitin 1825, kur holandezët, në procesin e konsolidimit të interesave të tyre në Inditë Lindore Holandeze (Indonezia e tanishme), ia çeduan Çinsurën anglezëve në shkëmbim të ishullit të Sumatrës, si pjesë e Traktatit Anglo-Holandez të vitit 1824.

Fortesa Gustavius që atëherë është zhdukur nga Çinsurah dhe kishsa është rrënuar së fundmi për shkak të braktisjes, por pjesa më e madhe e trashëgimisë holandeze ka mbetur. Kjo përfshinë kazermën e vjetër, rezidencën e guvernatorit, shtëpinë e gjeneralit Perron, shkollën e Çinsurës, stallën e emporit të vjetër dhe zyrën e Komisarit të Lartë të Divizionit.

## Monedhat
, e nxjerë në Pulikat në shekullin e XVII ose XVIII]]
Prerëset e monedhave holandeze në Koçin, Masulipatnam, Nagapatnam, Pondiçerri (për pesë vjet 1693–98 kur holandezët kishin marë kontrollin nga francezët) dhe Pulikat nxorën monedha të modeluara mbi monedhat vendase indiane. Monedhat e prera përfshinin:
* **putanin** (njëshe dhe dyshe)
* **fanamin**

Holandezët gjithashtu importonin monedha të prera në Holandë, duke përfshirë:
* **realin**, e modeluar sipas realin kolonial spanjoll, në prerje prej 1 të 4-at, 1 të 2-at, 1, 2, 4 dhe 8 realësh

## Kronologjia e Indisë Holandeze 
* 1605 — Kompania Holandeze e Indisë Lindore krijon emporin e parë indian në Masulipatnam.
* 1610–1825 —Pulikat bëhet zotërim holandez.
* 1638 — Ndërtohet një empor në Vengurla, në bregun e Konkanit.
* 1658–1795 —Tutikorini (tashmë Thuthukudi) bëhet zotërim holandez.
* 1658–1781 —Nagapatinami bëhet zotërim holandez.
* 1780–1784 — Bregu i Koromandelit pushtohet nga Perandoria Britanike.
* 1795–1818 — Britania pushton të gjitha ngulimeve holandeze në Indi.
* 1818 — Malabari aneksohet në Indinë Britanike.
* 1818 — Ngulimet e Koromandelit i rikthehen Vendeve të Ulta.
* 1825 — Koromandeli i çedohet Britanisë së Madhe, duke u bërë pjesë e Indisë Britanike.

## Lista e kolonive 
Kolonitë holandeze në bregun e Malabarit (bregdeti jug-perëndimor i Indisë Jugore):
* Kranganoreja (tashmë Kodungalluri) (1662) (marë nga Portugalia)
* Koçini i Çimës (tashmë Pallipurami, Ernakulam) (1661) (marë nga Portugalia)
* Koçini, Koçini i Baiksos ose Santa Kruzi (1663) (marë nga Portugalia)
* Cejloni (tani Sri Lanka) (1661) (marë nga Portugalia)
* Kananoreja (1663–1790) (marë nga Portugalia)
* Kundapura (1667–1682)
* Kajamkulami (rreth vitit 1645)
* Ponani (rreth vitit 1663).

Kolonitë holandeze në bregun e Koromandelit (bregdeti lindor i Indisë):
* Golkonda (1662 – rr. 1733)
* Bimilipatnami (tani Bhimunipatnami) (1687–1795, 1818–1825) çeduar anglezëve.
* Xhagernaikpoerami (tani Kakinada) (1734–1795, 1818–1825) çeduar anglezëve.
* Daatzerami (tani Drakshavarama) (1633–1730)
* Nagelvanze (1669–1687)
* Palakoli (1613–1781, 1785–95, 1818–25) çeduar anglezëve.
* Masulipatnami (ose Maçilipatnami) (1605–1756)
* Petapoeli ose Nizampatnami (1606–1668)
* Pulikati (ose Paliakata) (1610–1781, 1785–95, 1805–25) çeduar anglezëve.
* Sadrasi (1654–1757, 1785–95, 1818–25) pushtuar nga anglezët në vitin 1818.
* Tierepopelieri (Thirupapulijuri, Thirupadiripulijuri) (1608–1625)
* Tegenapatnami, Koedeloeri (Kudalore) (1647–1758)
* Parangipetai (Porto Novo) (1608–1825) çeduar anglezëve.
* Nagapatinami (1658–1781) çeduar anglezëve.
* Tutikorimi (Thuthukudi) (1658–1825).

## Shiko gjithashtu 
* Bengali Hollandez
* Perandoria Koloniale Holandeze
* Inditë Lindore Holandeze
* India Koloniale
* India Britanike
* India Portugeze
* India Daneze
* India Franceze

## Referime
## Bibliografia
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

## Lidhje të jashtme 
* Coins of Dutch India
* India, shores without end
* 
*