Beowulf

***Beowulf*** është një poemë epike e vjetër angleze në traditën e legjendës heroike gjermanike e përbërë nga 3182 rreshta aliterativë . Është një nga veprat më të rëndësishme dhe më të përkthyera të letërsisë së vjetër angleze . 

## Vështrim 
Data e hartimit të kësaj vepre është një çështje debati mes studiuesve; Datimi i vetëm i sigurt është për dorëshkrimin, i cili u prodhua midis viteve 975 dhe 1025 pas Krishtit.  Studiuesit e quajnë autorin anonim "Poeti *Beowulf* ".  Historia zhvillohet në Skandinavinë pagane në shekujt 5 dhe 6. Beowulf, një hero i Geats, i vjen në ndihmë Hrothgar, mbretit të danezëve, salla e të cilit Heorot është sulmuar nga përbindëshi Grendel për dymbëdhjetë vjet. Pasi Beowulf e vret atë, nëna e Grendelit hakmerret dhe nga ana tjetër mposhtet. Fitimtar, Beowulf shkon në shtëpi në Geatland dhe bëhet mbreti i Geats. Pesëdhjetë vjet më vonë, Beowulf mund një dragua, por plagoset për vdekje në betejë. Pas vdekjes së tij, shërbëtorët e tij e djegin trupin e tij dhe ngrenë një bar në një kodër në kujtim të tij.

Studiuesit kanë debatuar nëse *Beowulf* është transmetuar gojarisht, duke ndikuar në interpretimin e tij: nëse ai është kompozuar herët, në kohët pagane, atëherë paganizmi është qendror dhe elementët e krishterë janë shtuar më vonë, ndërsa nëse është kompozuar më vonë, me shkrim, nga një i krishterë, atëherë elementët pagan mund të jenë arkaizues dekorativ; disa studiues mbajnë edhe një pozicion të ndërmjetëm. *Beowulf* është shkruar kryesisht në dialektin saksone të vonë perëndimor të anglishtes së vjetër, por shumë forma të tjera dialektore janë të pranishme, duke sugjeruar se poema mund të ketë pasur një transmetim të gjatë dhe kompleks në të gjithë zonat dialektore të Anglisë.

Ka pasur prej kohësh kërkime mbi ngjashmëritë me traditat dhe tregimet e tjera, duke përfshirë *sagën islandeze Grettis*, historinë norvegjeze të Hrolf Kraki dhe shërbëtorit të tij që ndryshon formën e ariut , Bodvar Bjarki, përrallën popullore ndërkombëtare "Përralla e djalit të ariut" dhe përrallën popullore irlandeze "Dora dhe fëmija". Janë bërë përpjekje të vazhdueshme për të lidhur *Beowulf* me tregimet nga *Odisea* e Homerit ose *Eneida* e Virgjilit . Më të qarta janë paralelet biblike, me aludime të qarta për librat e Zanafillës, Eksodit dhe Danielit .

Poema ka mbijetuar në një kopje të vetme në dorëshkrimin e njohur si Nowell Codex . Ai nuk ka titull në dorëshkrimin origjinal, por është bërë i njohur me emrin e protagonistit të tregimit.  Në 1731, dorëshkrimi u dëmtua nga një zjarr që përfshiu Shtëpinë Ashburnham në Londër, e cila strehonte koleksionin e dorëshkrimeve mesjetare të Sir Robert Cotton . Ai mbijetoi, por margjinat u karbonizuan dhe disa lexime humbën.  Kodiku Nowell është i vendosur në Bibliotekën Britanike . Poema u transkriptua për herë të parë në 1786; disa vargje u përkthyen për herë të parë në anglishten moderne në 1805, dhe nëntë përkthime të plota u bënë në shekullin e 19-të, duke përfshirë ato nga John Mitchell Kemble dhe William Morris . Pas vitit 1900, u bënë qindra përkthime, qoftë në prozë, në vargje të rimuara apo në vargje aliterative, disa relativisht besnike, disa arkaizuese, disa duke u përpjekur ta zbutin veprën. Ndër përkthimet moderne më të njohura janë ato të Edwin Morgan, Burton Raffel, Michael J. Alexander, Roy Liuzza dhe Seamus Heaney . Vështirësia e përkthimit  është hulumtuar nga studiues duke përfshirë JRR Tolkien (në esenë e tij " Për përkthimin  " ), i cili punoi në një varg dhe një përkthim në prozë të tijën.

## Shih edhe 
* Historia e letërsisë

## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Jaillant, Lise. "A Fine Old Tale of Adventure: Beowulf Told to the Children of the English Race, 1898–1908." Children's Literature Association Quarterly 38.4 (2013): 399–419
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* , and II. Sigfrid 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Referime