Mina (këngëtare)

**Mina Anna Mazzini** (e regjistruar në regjistrin civil zviceran nga martesa **me Quaini** ;   e lindur më 25 mars 1940), e njohur me emrin **Mina**, është një këngëtare dhe aktore italiane. Ajo ishte një personazh kryesor i shfaqjeve televizive variete  dhe një figurë dominuese në muzikën pop italiane nga vitet 1960 deri në mesin e viteve 1970,  e njohur për gamën e saj vokale prej tre oktavash,  shkathtësinë e zërit të saj soprano, 

Në performancë, Mina kombinoi disa stile moderne me melodi tradicionale italiane dhe muzikë swing, gjë që e bëri atë një nga këngëtaret më të gjithanshme të muzikës italiane.  Me mbi 150 milionë disqe të shitura në mbarë botën, ajo është artistja italiane me më shumë shitje, e barabartë me Adriano Çelentanon, me të cilin ka bashkëpunuar në të kaluarën, si dhe një nga artistët më të shitur të të gjitha kohërave. [2][3][4][5] Mina dominoi top-listat italiane për 15 vjet dhe arriti një nivel të pakrahasueshëm popullariteti. Ajo ka shënuar 79 albume dhe 71 këngë në top-listat italiane

Paraqitjet televizive të Minës në vitin 1959 ishin të parat për një këngëtare rock and roll në Itali. Këndimi i saj i sinkopuar me zë të lartë i dha asaj nofkën "Mbretëresha e Britmave".  Publiku e etiketoi atë gjithashtu si "Tigrja e Kremonës " për gjestet e saj të egra dhe dridhjet e trupit. Kur ajo iu drejtua melodive të lehta pop, sukseset e Minës në Gjermaninë Perëndimore në vitin 1962 dhe Japoni në vitin 1964 i dhanë asaj titullin e artistes më të mirë ndërkombëtare në këto vende.    Mënyra më e rafinuar dhe sensuale e Minës u prezantua në vitin 1960 me baladën e Xhino Paolit " Il cielo in una stanza ", e cila u rendit në  Hot 100 në vitin 1961.

Minës iu ndalua të shfaqej në televizion dhe radio në vitin 1963, pasi shtatzënia dhe marrëdhënia e saj me një aktor të martuar konsideroheshin në kundërshtim me moralin mbizotërues katolik dhe borgjez.  Pas këtij ndalimi, shërbimi publik i transmetimit **RAI** u përpoq të vazhdonte të censuronte këngët e saj, të cilat trajtonin drejtpërdrejt tema si feja, pirja e duhanit dhe seksi.  Qëndrimi sfidues i Minës kombinonte tërheqjen seksuale me pirjen e duhanit në publik, flokët e lyer bjonde dhe vetullat e rruara, duke krijuar kështu një imazh të “vajzës së keqe”. [2]

Zëri i Minës ka timbër të veçantë dhe fuqi të madhe.   Temat e saj kryesore janë histori dashurie të dhimbshme të interpretuara me tone të larta dramatike. Këngëtarja kombinoi popin klasik italian me elementë të muzikës blues, R&B dhe soul gjatë fundit të viteve 1960,  veçanërisht kur punoi në bashkëpunim me kantautorin Lucio Battisti . Kompozitorët më të mirë italianë krijuan materiale me diapazon të madh vokal dhe progresione të pazakonta akordesh për të shfaqur aftësitë e saj në të kënduar, veçanërisht "Brava" nga Bruno Canfora (1965) dhe pseudo- seriali "Se telefonando" nga Ennio Morricone (1966). Kënga e fundit u interpretua nga disa interpretues jashtë vendit. Shirley Bassey e çoi baladën e Minës " Grande grande grande " në top listat në SHBA, Mbretërinë e Bashkuar dhe vende të tjera anglishtfolëse në vitin 1973. Dueti i lehtë i Minës " Parole parole " u shndërrua në një hit botëror nga Dalida dhe Alain Delon në vitin 1974. Në vitin 1982, kënga e saj disko "Morirò per te" hyri në Billboard Hot Dance/Disco Top 100.   Mina hoqi dorë nga paraqitjet publike në vitin 1978, por ka vazhduar të publikojë albume dhe projekte muzikore të njohura çdo vit deri në ditët e sotme.

## Jeta e hershme 
Mina Anna Mazzini lindi në një familje të klasës punëtore në Busto Arsizio, Lombardi . 

### Mogol-Batisti (1969–1973) 
Pas një pushimi prej tre muajsh, Mina u kthye dhe regjistroi këngën **“Non credere”** (“Mosbeso”), të kompozuar nga **Luigi Clausetti** dhe **Pietro Soffici**, me tekst nga **Mogol**, në prill. Kënga u bë albumi i tretë më i shitur i vitit në Itali.

Mogol dhe kolegu i tij kompozitor **Lucio Battisti**, së bashku me **Premiata Forneria Marconi** në instrumentale mbështetëse, punuan me Minën në disa këngë si rezultat i suksesit të *“Non credere”*. Ekipi prodhoi një sërë këngësh duke përfshirë **“Io e te da soli”** (“Ti dhe unë vetëm”), **“Insieme”** (“Së bashku”), **“Amor mio”** (“Dashuria ime”) dhe **“Io vivrò senza te”** (“Do të jetoj pa ty”).

Një nga prezantimet e para të repertorit të ri ishte koncerti i transmetuar drejtpërdrejt nga **Senza Rete** nga **Auditorio A** në Napoli më 20 janar 1970. Materiali i ofruar nga Mogol-Battisti ishte thelbësor për pesë albume. Midis tyre, *...bugiardo più che mai...più incosciente che mai...* ishte albumi i parë i pavarur i Minës që arriti numrin 1 të listave javore italiane dhe u bë albumi më i shitur i vitit 1969 në Itali. *...quando tu mi spiavi in cima a un batticuore...* ishte i shtati në listën vjetore të regjistrimeve të vitit 1970. **Del mio meglio...** (*My Best...*) ishte i dyti në vitin 1971, ndërsa albumi **Mina** ishte më i shitur i vitit 1972. Dy albumet e fundit u regjistruan gjatë një pushimi nga performancat live, për të lindur vajzën e saj **Benedetta**.
parapamje|252x252px|Mina me Alberto Lupon, 1972
Rikthimi i Minës u zhvillua në serinë e varieteve **Teatro 10** të **RAI-t** në pranverën e vitit 1972. Një nga pikat kryesore të serisë ishte një përzgjedhje e këngëve të **Battisti-t** të interpretuara në duet me kompozitorin. Shfaqjet përfshinin gjithashtu **“Balada para mi muerte”** (“Odë për vdekjen time”), një duet **nuevo tango** me **Ástor Piazzolla** në bandoneón, i mbështetur nga grupi argjentinas **Conjunto 9**.

**“Grande grande grande”**, e aranzhuar nga **Pino Presti**, ishte kënga e dytë më e shitur e vitit në Itali. Sukseset e saj frymëzuan **Enrico Riccardi-n** që të merrte ndikim nga stili i **Battisti-t** në kompozimin e tij **“Fiume azzurro”**, i cili fitoi një vend tjetër në 100 më të mirët e shitjeve vjetore të disqeve në Itali.

Numri i fundit nga tetë episodet e **Teatro 10** ishte **“Parole parole”** (“Fjalë, fjalë”), një duet me **Alberto Lupo-n**. Kënga është një dialog i lehtë për t’u dëgjuar midis këngës së Minës dhe deklamimit të Lupos. Tema e tekstit është fjalë boshe. Teksti ndërthur vajtimin e zonjës për fundin e dashurisë me gënjeshtrat që ajo duhet të dëgjojë nga recitimi i protagonistit mashkull. Në dialog, ajo përqesh komplimentet që ai i bën, duke i quajtur ato **parole** – thjesht fjalë. Kënga u publikua në prill të vitit 1972 dhe kryesoi listat italiane. Ajo u interpretuar më pas nga shumë duete italiane dhe franceze.

Mina tha se do të tërhiqej nga paraqitjet publike pas një koncerti ekskluziv në **Klubin La Bussola** më 16 shtator. Mijëra njerëz u mblodhën në pragun e klubit të natës. Orkestra e **Gianni Ferrio-s** përfshinte **Gianni Basso** në saksofon tenor dhe **Oscar Valdambrini** në trombë.

Mina humbi bashkëshortin e saj, **Virgilio Crocco**, në një aksident me makinë në vitin 1973. Ajo vazhdoi karrierën e saj me hitet kryesore italiane **“E poi...”**  dhe '''“L'importante è finire”**  Ajo regjistroi këngën kryesore **“Fa presto, fa piano”'*) për filmin *La sculacciata*, i cili u publikua në vitin 1974.

### Që nga viti 1974 
Paraqitja e fundit televizive e Minës ishte episodi i fundit i serialit **Milleluci** më 16 mars 1974. Mina ishte prezantuesja e serialit së bashku me **Raffaella Carrà**. Gjatë serialit, ajo eksploroi stile të ndryshme muzikore në këngët *'“Everything's Alright”**, **“Mack the Knife”**, **“Night and Day”** dhe **“Someday (You'll Want Me to Want You)”**. Pas **“Non gioco più”** (“The Game Is Over”), një duet blues me harmonistin **Toots Thielemans**, Mina njoftoi tërheqjen e saj nga shfaqjet publike.

Shfaqja e saj e fundit në televizion ishte performanca e këngës **“Ancora ancora ancora”**. Videoja ishte numri i fundit i shfaqjes **Mille e una luce** më 1 korrik 1978. Shfaqjet e saj të fundit në koncerte, një seri prej trembëdhjetë koncertesh të rezervuara plotësisht në **La Bussola** në vitin 1978, u ndërprenë për shkak të sëmundjes së saj. Mina dha shfaqjen e saj të fundit publike më 23 gusht 1978 në teatrin **Bussoladomani**. Ajo u regjistrua dhe u publikua si **Mina Live '78**.
majtas|parapamje|320x320px|Mina e mbështetur nga orkestra e dirigjuar nga basisti/aranzhuesi Pino Presti me rastin e shfaqjeve të saj të fundit publike në Teatrin Bussoladomani në vitin 1978
Mina vazhdoi të publikonte albume çdo vit me djalin e saj, **Massimiliano Pani**, si producent. Midis viteve 1972 dhe 1995, ajo publikoi nga një album të dyfishtë çdo vit. Që nga viti 1973, LP dhe CD-të e saj janë karakterizuar nga motive artistike të stilistëve **Luciano Tallarini**, **Gianni Ronco** dhe fotografit **Mauro Balletti**. Nga mesi i viteve 1980, dizajni i kopertinave të albumeve iu besua vetëm **Balletti-t**. Të gjitha albumet e Minës nën etiketën PDU kanë arritur në 100 më të mirat italiane. Një pjesë e madhe e punës së saj ka konsistuar në interpretime këngësh të njohura; ajo ka kushtuar albume homazh **The Beatles**, **Frank Sinatra-s**, **Renato Zero-s**, **Domenico Modugno-s**, **Lucio Battisti-t**, **Enzo Jannacci-t**, këngës napolitane dhe muzikës së shenjtë. Duke filluar nga viti 1989, të gjitha albumet e saj përfshinin interpretimin xhaz në piano të **Danilo Rea-s'*..

Pasi u largua nga skena, sukseset e saj më të mëdha në top lista kanë qenë duetet. Në vitin 1985, " Questione di feeling ", një duet me Riccardo Cocciante, ishte kënga e 13-të më e shitur e vitit në Itali dhe u bë një këngë shumë e përhapur (siç quhet një këngë hit në Evropë). Albumi i duetit *Mina Celentano*, i regjistruar me Adriano Celentano, ishte albumi më i shitur i vitit 1998 në Itali. Ndërprerja e paraqitjeve televizive të Minës zgjati deri në vitin 2001, kur ajo publikoi pamje nga seancat e saj të regjistrimit. Videot u transmetuan në faqen e internetit Wind më 30 mars. Kjo rezultoi në miliona vizita në faqe atë natë dhe miliona të tjera në ditët në vijim. Pamjet u publikuan si DVD *Mina në Studio'' .

Pas kësaj ngjarjeje, këngët e Minës filluan të renditeshin përsëri në top listat italiane. Kënga "Succhiando l'uva" (2002), e shkruar për të nga Zucchero, arriti kulmin në vendin e tretë në top lista. Kënga e Minës "Don't call me baby (Can't take my eyes off you) " (2003) e interpretuar nga Mina arriti vendin e katërt në Itali. Kënga "Alibi" (2007) arriti vendin e gjashtë në Itali. CD-ja e trefishtë *The Platinum Collection* arriti vendin e parë në top listat italiane. Po kështu ndodhi edhe *me Olio* (1999), *Veleno* (2002), *Bula Bula* (2005), *Todavía* (2007), *Le migliori* (2016) dhe *Maeba* (2018). Publikimet e mëvonshme të Minës përfshinin duete me Mick Hucknall, Fabrizio De André, Piero Pelù, Adriano Celentano, Lucio Dalla, Joan Manuel Serrat, Chico Buarque, Miguel Bosé, Tiziano Ferro, Giorgia dhe Seal . Vitet e fundit, Mina ka shkruar një rubrikë javore në faqen e parë të *La Stampa* (nga viti 2000 deri në vitin 2011) dhe një faqe në edicionin italian të revistës *Vanity Fair*, ku u përgjigjej letrave të fansave (nga viti 2003 deri në vitin 2015). 

Mina vazhdon të publikojë albume me shitje të shkëlqyera deri më sot. Ajo alternon albumet pop me projekte të aranzhuara në xhaz dhe stile të tjera dhe vazhdon të surprizojë me bashkëpunime të reja muzikore. Ndërkohë, zëri dhe këngët e saj janë të kudondodhura në reklamat radiofonike dhe televizive, meloditë tematike të programeve sportive, shfaqje talentesh (ku këndohen klasike), shfaqje homazhesh, këngë të reja, madje edhe si mostra në regjistrimet e artistëve të tjerë (për shembull, reperi Mondo Marcio). Edhe pse nuk u shfaq drejtpërdrejt, ajo hapi dhe mbylli Festivalin Kombëtar të Muzikës Sanremo 2009 me versionin e saj të aries së operës së Puccinit " Nessun dorma ". Zëri i saj ishte gjithashtu i pranishëm, duke kënduar një këngë të re në video nga sponsori kryesor TIM, në edicionet e Festivalit të viteve 2017 dhe 2018. Vitin e fundit, në natën finale, u shfaq një version i dixhitalizuar i Minës duke interpretuar Another Day of Sun, një këngë nga kolona zanore e filmit muzikor La La Land, si një hologram tredimensional i komandantes së anijes kozmike Mina, duke u projektuar në skenën e festivalit Ariston.

Në vitin 2016, pati mjaft bujë rreth një albumi të dytë të Minës dhe Celentanos së bashku: *Le Migliori* . Ai u bë albumi më i shitur i vitit në Itali. Në vitin 2018, albumi i ri i Minës *, MAEBA*, debutoi përsëri në vendin e parë të hitparade-s së albumeve dhe vinileve italiane.

Në vitin 2023, një duet i habitshëm ndërgjeneracional i Blanco-s dhe Mina-s (83), "Un briciolo di allegria", arriti vendin e parë në hitet italiane për 5 javë rresht.

Më 20 prill 2024, albumi i trefishtë live *Mina Live at the Bussola 1968-1978* u paketua dhe u publikua nga Warner Music Italy, i përbërë nga një kuti me botim të kufizuar dhe të numëruar që përmbante 4 LP të regjistruara drejtpërdrejt nga Mina, performancat e vetme live të karrierës së saj, të realizuara në Bussola në Marina di Pietrasanta në vitet 1968 ( *Mina alla Bussola dal vivo* ), 1972 ( *Dalla Bussola* ) dhe 1978 ( ''Mina Live '78* ). 

## Stili muzikor dhe imazhi publik 
### Zëri 
Mina është një soprano me shkathtësi të madhe dhe një gamë prej tre oktavash. E lëkundur dhe anti-melodike në vitet e saj të para (**“Tintarella di luna”, 1959**), këndimi i saj më vonë fitoi tone të larta dramatike. **Louis Armstrong** e shpalli atë si “këngëtarja më e madhe e bardhë në botë”.

### Mbretëresha e Britmave 
E përfshirë në valën e **rock and roll-it** që përfshiu Italinë në vitin 1958, Mina dëgjoi disqe amerikane dhe ishte një vizitore e shpeshtë në klubin **Derby**, **Santa Tecla** dhe klubet **Taverna Messicana** të Milanos, të cilat promovonin muzikën rock and roll. Repertori i Minës në fillim të karrierës përfshinte imitime të ngathëta të këngëve britanike dhe amerikane të rock dhe xhazit, ndërsa versioni i saj jashtëzakonisht i lartë dhe i sinkopuar i këngës **“Nessuno”** shfaqi ndjenjën e saj të shkëlqyer të ritmit. Më herët në vitin 1958, **Domenico Modugno** kishte shkaktuar habi duke ngritur duart në ajër gjatë performancës së tij të **“Nel blu dipinto di blu” (“Volare”)**. Në paraqitjet e para televizive të Minës, ajo e theu më tej traditën duke tundur kokën, duart dhe vithet sipas ritmit. Shkrimtari **Edoardo Sanguineti** e kujtoi takimin e parë të publikut italian me këngëtaren entuziaste si “për shumë njerëz një përvojë të paharrueshme… një zbulesë”. Prezantuesi televiziv **Mario Riva** e quajti atë një nga **urlatori** (“bërtitës”), për timbrin dhe fuqinë e saj dalluese. Më vonë, publiku e quajti Minën **“Mbretëresha e Bërtitësve”**. Gjestet e saj ekstravagante i dhanë asaj një nofkë tjetër – **“Tigrja e Kremonës” (la Tigre di Cremona)**.

### I rritur 
parapamje|248x248px|Mina me Lelio Luttazzi në 1969
Mina prezantoi mënyrën e saj të re sensuale në prezantimin e baladës **“Il cielo in una stanza”** në vitin 1960. Tre vjet më vonë, lidhja e saj e dashurisë me **Corrado Pani** sfidoi themelet morale të Italisë, një vend ku divorci ishte i paligjshëm dhe amësia beqare konsiderohej e turpshme. Zgjedhjet e saj jo-konformiste përfaqësonin emancipimin e grave në Itali, i cili nuk përputhej me virtytet mbizotëruese katolike dhe borgjeze të kohës. Ndalimi për të performuar në kanalet televizive dhe radiofonike italiane zhvilloi më tej imazhin e Minës si një vajzë e keqe e pavarur, të cilën ajo e theksoi me zgjedhjen e temave të këngëve. Një shembull ishte performanca e saj e **“Sacumdì Sacumdà”** në transmetim, pasi RAI kishte shprehur pakënaqësinë me tekstin e këngës që fliste për takimin e një vajze me Djallin. Këngë të tjera që RAI fillimisht i ndaloi si imorale ishin **“Ta-ra-ta-ta”** (që trajtonte hapur pirjen e duhanit), **“La canzone di Marinella”** dhe *'“L'importante è finire”'* (që aludonte në seks pa dashuri). Veprimet dhe prezantimi i Minës përmbanin tërheqje seksuale, pirje duhani në publik, flokë të lyer bjonde, vetulla të rruara dhe përdorim të tepruar të grimit të syve.

Temat kryesore të këngëve të Minës ishin histori dashurie shqetësuese. Stili i saj ishte t’i interpretonte ato në një mënyrë shumë dramatike, duke përdorur gjeste dhe gjuhë trupi për t’i gjallëruar tregimet. Performanca e Minës karakterizohej zakonisht nga intensitet i shprehjes, variacione delikate dhe frazim origjinal. Kritiku muzikor Gherardo Gentili ka vënë në dukje aftësitë e saj interpretuese: "Me Minën, një fjalë u bë fjalë, një notë u bë notë."

Për të demonstruar gamën vokale të Minës, kompozitori Bruno Canfora shkroi këngën "Brava", ndërsa Ennio Morricone krijoi "Se telefonando" me kalime të shumta tonaliteti. Më shumë këngë u kompozuan ekskluzivisht për Minën dhe u aranzhuan për orkestrat all-star të RAI-t për performancat në serialet televizive *Studio Uno*, *Sabato sera*, *Canzonissima* dhe *Teatro 10*. Mina, së bashku me Carmen Villani, ishte pioniere në kombinimin e muzikës klasike italiane pop dhe swing me elementë të blues, R&B dhe muzikës soul, veçanërisht në këngët "Se stasera sono qui" dhe "Deborah". Ajo ndihmoi gjithashtu në përfshirjen e stileve të reja në muzikën pop italiane, duke përfshirë *nuevo tango*, siç tregohet në duetin e saj "Balada para mi muerte" me Ástor Piazzolla.  

### Mogol-Batisti 
Kur ndryshoi stilin e saj muzikor në vitin 1969, Mina ndryshoi modelin e flokëve nga kaçurrela të shkurtra dhe të drejta në kaçurrela të gjata bjonde dhe filloi të vishte fustane të shkurtra të zeza. Këngët e para të Mogol dhe Lucio Battistit, veçanërisht "Insieme" dhe "Io e te da soli", shfaqën aftësitë e Minës në blues dhe soul. Rreth kohës së bashkëpunimit të tyre, Mina u kthye drejt popit të mesëm. Meloditë e Battistit ishin të sofistikuara dhe përfshinin sekuenca komplekse akordesh. Këngët karakterizoheshin nga ndryshime të shpeshta ritmike, pauza dhe dialogje midis zërit dhe orkestrës. Një tjetër tipar karakteristik ishte hyrja instrumentale pa një bazë ritmike.

### Mina Latina 
Një fanse e bossa novës, Mina ka regjistruar në spanjisht dhe portugalisht që nga fillimi i karrierës së saj dhe aktualisht gëzon një bazë fansash në Spanjë dhe Amerikën Latine. Regjisori spanjoll Pedro Almodóvar ka përdorur këngët e Minës në kolonat zanore të filmave të tij. Në vitin 2001, Mina publikoi albumin përmbledhës *Colección Latina* . Ai përfshin këngë standarde në spanjisht, si dhe versione spanjolle të këngëve të saj origjinale. Në vitin 2003, muzikali *Mina...* *che cosa sei?* bazuar në këngët e Minës u vu në skenë në Argjentinë, me protagoniste Elena Roger . U nominua për katër *çmime ACE* në 2003 dhe 2004, ndër të cilat *për Muzikalin më të Mirë*, dhe fitoi *Çmimin Clarín* për Muzikalin më të Mirë.  Në vitin 2007, Mina publikoi *Todavía*, një album në spanjisht dhe portugalisht, i cili arriti vendin e 36-të në top listat spanjolle dhe numrin e 1-rë në top listat italiane.  Ai përfshinte duete me Joan Manuel Serrat, Miguel Bosé, Diego Torres, Chico Buarque dhe Diego El Cigala . &#x5B; *'' &#x5D;

## Bashkëpunime 
### Bashkëpunime me aranzhues 
* Tony De Vita ("Tintarella di luna", "Piano", "Il cielo in una stanza")
* Ennio Morricone ("Se telefonando")
* Bruno Canfora ("Vorrei che fosse amore", "Brava", "Sono come tu mi vuoi")
* Augusto Martelli ("E se domani", "Un anno d'amore", "Non credere") (+ disa albume)
* Detto Mariano ("Insieme")
* Gianpiero Reverberi ("Amor mio", "Io e te da soli")
* Gianni Ferrio ("Parole parole", "Non gioco più") (+ disa albume)
* Pino Presti ("Grande grande grande", "E poi", "L'importante è finire", "Fiume azzurro", "E penso a te") (+ disa albume)
* Alberto Nicorelli ("Ancora Ancora Ancora")
* Paul Buckmaster ("Questione di ndjenja")
* Massimiliano Pani ("Acqua e sale", "Brivido Felino")

### Bashkëpunime me interpretues të tjerë 
djathtas|parapamje|280x280px|Duet Mina me Lucio Battisti në 1972

* With Adriano Celentano: ''Acqua e sale - Amami amami - A un passo da te - Brivido felino - Che t'aggia di' - Come un diamante nascosto nella neve - Dolce fuoco dell'amore - E l'amore - Io non volevo - Ma che ci faccio ancora qui - Messaggio d'amore - Non mi ami - Prisencolinensinainciusol - Se mi ami davvero - Sempre sempre sempre - Sono le tre - Specchi riflessi - Ti lascio amore*
* With Alberto Lupo: *Parole parole*
* With Alberto Sordi: *Fumo di Londra*
* With Andrea Mingardi: *Datemi della musica* - *Mogol Battisti*
* With Angel "Pato" Garcia: *Contigo en la distancia*
* With Ástor Piazzolla: *Balada para mi muerte*
* With the Audio 2: *Dentro ad ogni cosa* - *Rotola la vita*
* With Benedetta Mazzini: *More Than Words*
* With Beppe Grillo: *Dottore*
* With Enzo Jannacci: *E l'era tardi*
* With Fabrizio De André: *La canzone di Marinella*
* With Fausto Leali: *Via di qua - A chi mi dice*
* With Fred Bongusto: Medley *Non ci lasceremo mai - Frida - Sei proprio tu - Doce doce - A Detroit''
* With Gianni Morandi: Reggio Emilia - Meglio sarebbe - L'uva fogarina (Teresina imbriaguna) - Come porti i capelli bella bionda
* With Giorgio Gaber: Medley *Porta romana - La ballata del Cerutti - Trani a gogò - Barbera e champagne - Il Riccardo*
* With Johnny Dorelli and Renato Carosone: Medley  ''Scapricciatiello - Pigliate 'na pasticca - Pasqualino Marajà - 'Na voce e 'na chitarra*
* With Lelio Luttazzi: *Chi mai sei tu*
* With Lucio Battisti: Medley *Insieme - Mi ritorni in mente - Il tempo di morire - E penso a te - Io e te da soli - Eppur mi son scordato di te - Emozioni*
* With Lucio Dalla: *Amore disperato*
* With Massimiliano Pani: *Come stai* - *If I Fell*
* With Massimo Lopez: *Noi*
* With Mick Hucknall: *Someday in My Life*
* With Miguel Bosé: *Agua y sal*
* With Milva: *Motherless Child - Non arrenderti uomo*
* With Mónica Naranjo: *Él se encuentra entre tú y yo*
* With Piero Pelù: *Stay with me*
* With Renato Zero: *Neri - Tutti gli zeri del mondo*
* With Riccardo Cocciante: *Amore (Un Uomo Felice album) - Bella senz'anima* - *Questione di feeling* 
* With Seal: *You Get Me*
* With Toots Thielemans: *Non gioco più*
* With the Voci Atroci: *Suona ancora''

### Trashëgimi 
Mina ka shënjuar 77 albume dhe 71 këngë të vetme në top listat italiane.   Ajo është artistja e vetme që ka arritur një album në krye të top listave italiane në secilën prej gjashtë dekadave që nga fillimi i mbajtjes së të dhënave në vitin 1965. Ajo publikoi një album çdo vit gjatë viteve 1958–2003 dhe vazhdon të publikojë albume dhe këngë të reja.

Presidenti Carlo Azeglio Ciampi i dorëzoi asaj Klasa e Dytë e Urdhrit Italian të Meritës më 1 qershor 2001.

Këngëtarja britanike Dusty Springfield e përmendi Minën në performancë. 

Një numër këngësh të Minës u shndërruan në hite nga këngëtarë në gjuhë të tjera:

* E para prej tyre ishte "Piano", e kompozuar nga Matt Monro si " Softly, as I Leave You ", e cila arriti vendin e 10-të në listën UK Top 40. Në vitin 1964, kënga arriti vendin e 27-të në Billboard Hot 100 në versionin e Frank Sinatra-s .
* "Se telefonando" u interpretua nga disa interpretues në Itali dhe jashtë saj, më së shumti nga Françoise Hardy  dhe Iva Zanicchi (1966), Delta V (2005), Vanessa and the O's (2007) dhe Neil Hannon (2008). 
* " Grande grande grande ", i regjistruar nga Shirley Bassey si " *Never Never Never* " në vitin 1973, arriti në Billboard Hot 100, në UK Top 10, në vendin e parë të listave australiane, në vendin e dytë në Afrikën e Jugut dhe në vendin e tretë në Singapor .   Celine Dion me Luciano Pavarotti-n regjistruan gjithashtu një version të këngës në vitin 1997 (e publikuar si "Të urrej pastaj të dua").
* Një vit më vonë, Dalida dhe Alain Delon regjistruan " Paroles, paroles ", versionin francez të " Parole parole " dhe e bënë atë një hit ndërkombëtar. U bë një nga këngët franceze më të njohura në botë.  
* Ikona meksikane José José regjistroi versionin spanjoll të hitit "Sono, come tu mi vuoi", të titulluar "Soy como quieras tú".
* Muzikanti anglez Elvis Costello përdori një mostër nga "Un bacio è troppo poco" e Mina-s në albumin e tij *When I Was Cruel* .
* Tanita Tikaram ka interpretuar këngën " And I Think of You - E penso a te " të Minës në anglisht si këngë në albumin *The Best of Tanita Tikaram* .
* Këngëtarja turke Ajda Pekkan ka interpretuar më shumë se një duzinë këngësh të Minës.
* Në vitin 2010, grupi muzikor La Scala nga Çikago publikoi një version rock të hitit të saj "Tu Farai" me Gretta Rochelle në vokal. 
* Artistja spanjolle Mónica Naranjo regjistroi albumin *Minage* me këngët e interpretuara nga Mina në spanjisht, i publikuar më 20 mars 1999. Këngët përfshinin "Ancora, ancora, ancora", "Io é te da soli", "Fiume azzurro" (si "Sobreviviré") dhe " L'immensità ". Mina bashkëpunoi në album duke regjistruar duetin "Él se encuentra entre tú y yo" ("Ai është midis teje dhe meje").
* Artistja irlandeze e muzikës dance , Róisín Murphy, ka interpretuar këngët " Non credere " dhe " Ancora, ancora, ancora " të Minës (të rimiksuara në këngë të zgjeruara nga DJ britanikë dhe italianë) në EP-në e saj të vitit 2014 " Mi Senti ", një riinterpretim i hiteve klasike pop nga artistë të ndryshëm italianë të muzikës.

Për të festuar 70-vjetorin e Minës, gazeta *la Repubblica* organizoi një sondazh lexuesish për të zgjedhur këngën më të mirë të të gjitha kohërave të Minës. Në një votim prej 30,000 pjesëmarrësish, "Se telefonando" doli në krye të listës. 

## Çmime, nominime, nderime dhe rekorde 
**1958**

* Nominim dhe performancë në *Sei giorni della canzone* me "Proteggimi"
** Vendi i dytë 

* Nominimi dhe performanca në *Canzonissima* me "Nessuno" dhe "Tua" 
* Çmimi ''Juke Box d'Oro* 

80x80px– Urdhri i Oficerit të Madh të Meritës së Republikës Italiane : I dhënë nderi i dytë më i lartë civil në Itali, nga Presidenti Carlo Azeglio Ciampi më 1 qershor 2001. 

* Medalja *Ambrogino d'oro* nga qyteti i Milanos 

### Rekordet 
* Eventi në internet, drejtpërdrejt në portalin *Wind'', i cili paraqet disa videoklipe të artistit në studion e regjistrimit, ka regjistruar mbi 20 milionë klikime dhe ishte një nga më të ndjekurit e të gjitha kohërave në Itali. 
* Ajo është artistja më e ndjekur në top listat italiane, dhe midis albumeve dhe këngëve të saj, ajo ka renditur 24 vende në vendin e parë, 61 në tre vendet e para, 86 në pesë vendet e para, 114 në dhjetë vendet e para dhe 130 në njëzet vendet e para, për një total prej 79 albumesh dhe 71 këngësh në top lista.

#### Albume: regjistrime në Itali 
#### Singles: rekorde në Itali 
## Jeta personale 
Mina u dashurua me aktorin Corrado Pani në vitin 1962. Marrëdhënia e tyre tronditi audiencën italiane pasi ai ishte tashmë i martuar, megjithëse i ndarë nga gruaja e tij. Djali i tyre Massimiliano lindi më 18 prill 1963. Për shkak të refuzimit të Minës për të fshehur lidhjen, këngëtares iu ndalua të performonte në kanalet publike televizive ose radiofonike italiane. Meqenëse shitjet e disqeve të saj nuk u prekën dhe audienca kërkoi ta shihte Minën në transmetim, RAI u detyrua t'i jepte fund ndalimit dhe ta lejonte Minën të kthehej në televizion më 10 janar 1964. Brenda një viti, lidhja e saj me Panin përfundoi. &#x5B; ''* &#x5D;
parapamje|200x200px|Mina dhe Virgilio Crocco
Vëllai i Minës, Alfredo Mazzini, vdiq në një aksident me makinë në vitin 1965. Një vit më vonë ajo dhe babai i saj u zhvendosën në Lugano të Zvicrës. Megjithatë, marrëdhëniet intime të Minës mbetën në Itali, pasi ajo pati një aferë të shkurtër me aktorin Walter Chiari . Një marrëdhënie e mëvonshme me aktorin Gian Maria Volonté përfundoi pasi ajo zbuloi për aferën e Volonté me një aktore. Dashuria e madhe e Minës në fund të viteve 1960, me të cilin ajo pati një lidhje që zgjati tre vjet dhe pothuajse çoi në martesë, ishte kompozitori Augusto Martelli . Bashkëshorti i saj i dytë ishte Virgilio Crocco, një gazetar për *Il Messaggero*, në vitin 1970. Si rezultat i martesës së tyre, emri i saj ligjor u ndryshua në Anna Maria Mazzini Crocco.  Vajza e tyre Benedetta Mazzini lindi më 11 nëntor 1971. Crocco vdiq në një aksident me makinë në vitin 1973. 

Mina u fejua me bashkëshortin e saj të fundit, kardiologun Eugenio Quaini,  në vitin 1981. Ata u martuan më 10 janar 2006 në Lugano. Ajo mori shtetësinë zvicerane në vitin 1989.  Siç kërkohej në atë vend, ajo mori mbiemrin e bashkëshortit të saj dhe emri i saj ligjor u bë Anna Maria Quaini.   Megjithatë, për publikun, regjistrin civil italian dhe dokumentet e tij italiane, ajo ende e quan veten Mina Mazzini,  gjë që shihet edhe në emrin e domenit të faqes së saj të internetit. 

## Diskografia 
; Albume studioje 

* *Tintarella di luna* (1960)
* *Il cielo in una stanza* (1960)
* *Due note* (1961)
* *Moliendo café* (1962)
* *Renato* (1962)
* *Stessa spiaggia, stesso mare* (1963)
* *Mina* (1964)
* *Studio Uno* (1965)
* *Studio Uno 66* (1966)
* *Mina 2* (1966)
* *Sabato sera - Studio Uno '67* (1967)
* *Dedicato a mio padre* (1967)
* *Le più belle canzoni italiane interpretate da Mina* (1968)
* *Canzonissima '68* (1968)
* *I discorsi* (1969)
* *Mina for You* (1969)
* *...bugiardo più che mai... più incosciente che mai...* (1969)
* *Mina canta o Brasil* (1970)
* *...quando tu mi spiavi in cima a un batticuore...* (1970)
* *Mina* (1971)
* *Cinquemilaquarantatre* (1972)
* *Altro* (1972)
* *Frutta e verdura* (1973)
* *Amanti di valore* (1973)
* *Mina®* (1974)
* *Baby Gate* (1974)
* *La Mina* (1975)
* *Minacantalucio* (1975)
* *Singolare* (1976)
* *Plurale* (1976)
* *Mina quasi Jannacci* (1977)
* *Mina con bignè* (1977)
* *Attila* (1979)
* *Kyrie* (1980)
* *Salomè* (1981)
* *Italiana* (1982)
* *Mina 25* (1983)
* *Catene* (1984)
* *Finalmente ho conosciuto il conte Dracula...* (1985)
* *Sì, buana* (1986)
* *Rane supreme* (1987)
* *Ridi pagliaccio* (1988)
* *Uiallalla* (1989)
* *Ti conosco mascherina* (1990)
* *Caterpillar* (1991)
* *Sorelle Lumière* (1992)
* *Mina canta i Beatles* (1993)
* *Lochness* (1993)
* *Canarino mannaro* (1994)
* *Pappa di latte* (1995)
* *Cremona* (1996)
* *Napoli* (1996)
* *Leggera* (1997)
* *Mina Celentano* (1998)
* *Olio* (1999)
* *Mina n° 0* (1999)
* *Dalla terra* (2000)
* *Sconcerto* (2001)
* *Veleno* (2002)
* *Napoli secondo estratto* (2003)
* *Bula Bula* (2005)
* *L'allieva* (2005)
* *Bau* (2006)
* *Todavía* (2007)
* *Sulla tua bocca lo dirò* (2009)
* *Facile* (2009)
* *Caramella* (2010)
* *Piccolino* (2011)
* *12 (American Song Book)* (2012)
* *Christmas Song Book* (2013)
* *Selfie* (2014)
* *Le Migliori* (2016)
* *Maeba* (2018)
* *Mina Fossati* (2019)
* *Ti amo come un pazzo* (2023)
* *Gassa d'amante* (2024)

## Filmografia 
### Filma 
### Televizion 
## Bibliografia 
* *Mina, come sono* nga Gianni Pettenati (Virgilio 1980)
* *Mina, la voce* nga Mario Guarino (Forte 1983)
* *Unicamente Mina* nga Flavio Merkel dhe Paolo Belluso (Gammalibri 1983)
* *La leggendaria Mina* (PDU Italiana Edizioni Musicali Srl/Curci 1983)
* *Mina. Storia di un mito raccontato* nga Nino Romano (Rusconi 1986)
* *Mina nelle fotografie di Mauro Balletti* (Campanotto 1990)
* *Mina – Le immagini e la storia di un mito* (Eden 1992)
* *Mina – Mito e mistero* nga Nino Romano (Sperling & Kupfer 1996)
* *Mina – I miti* nga Antonella Giola, Daniela Teruzzi & Gherardo Gentili (Arnoldo Mondadori 1997)
* *Mina – I mille volti di una voce* nga Romy Padovano (Arnoldo Mondadori 1998)
* *Divina Mina* nga Dora Giannetti (Zelig 1998)
* *Mina* nga Roberta Maresci (Gremese 1998)
* *Mina – Una forza incantatrice* nga Franco Fabbri & Luigi Pestalozza (eds. Euresis 1998)
* *Mina – La sua vita, i suoi successi* nga Gianni Lucini (Sonzogno 1999)
* *Mina, il mito* (Tempo Libro 1999)
* *Studio Mina* nga Flaviano De Luca (ed. Elle U Multimedia 1999)
* *Mina disegnata fotografata* – E drejta e autorit 2001
* *Mina: Gli anni Italdisc 1959–1964* nga Marco Castiglioni, Fulvio Fiore, Maurizio Maiotti, Stefania Fiore, Barbara Alari dhe Maurizio Maiotti (Satisfaction 2001)
* *Mina 1958–2005 Ancora insieme* nga Marcello Bufacchi (Riuniti 2005)
* *Mina flasin. Vent'anni di interviste. 1959–1979* nga Fernando Fratarcangeli (Coniglio 2005)
* *Mina... il fascino della tigre* nga Ghea Irene (Lo Vecchio 2006)
* *La Storia della Disco Muzika* nga Andrea Angeli Bufalini / Giovanni Savastano (Hoepli 2019)
* *Mina, Una Voce Universale'' nga Luca Cerchiari (Mondadori 2020)

## Lidhje të jashtme 
* 
* Mina discography at Discogs

## Referime