Hafëz Ali Korça

parapamje|Hafëz Ali Korça
150px|parapamje|Nënshkrim
**Hafëz Ali Korça** (Korçë, 5 prill 1873 - Kavajë, 7 janar 1957) ka qenë hoxhë, hafiz, hatip, publicist dhe përkthyes i kryeveprave të letërsisë fetare e artistike orientale. Me veprën e tij *Bolshevizma a çkatrrim i njerëzimit* u shënjua si denoncuesi i parë shqiptar i komunizmit.

## Biografia 
U lind në Korçë, i biri i Iljaz efendi Kadiut, vinte nga një familje që kishin qenë brez pas brezi dijetarë të fesë. Mësimet fillore dhe të mesme i mori në vendlindje, në shkollën iptidaije dhe atë idadije. Studimet e larta i kreu në medresen "Çifte Minareli" në Stamboll. Në lëvizjen kombëtare hyri që më 1889, kur zuri të jepte mësime falas në shkollën shqipe të djemve në Korçë dhe pas një viti edhe në idadijen e Korçës.

Gjatë kohës së debatit të shtyrë nga disa qarqe në Stamboll për llojin e alfabetit për gjuhën shqipe, Hafëz Aliu përkrahu alfabetin latin. Mbajti fjalën kryesore në Kongresin e Dibrës. Përkrahu Kongresin e Elbasanit, 2 shtator 1909, i cili i vuri themelet e arsimit kombëtar. Më 1916 në qeverinë e Esad pashë Toptanit, nga ministri Shahin bej Dino Hafëz Aliu u emërua drejtor i Arsimit për Tiranën, Durrësin, Elbasanin, Dibrën, Matin dhe Pogradecin. Ishte anëtar i Komisís Letrare të Shkodrës, ku më 1916 bëhet kryemyfti në Këshillin e Naltë të Sheriatit. I zhvendosur në në Tiranë më 1918 në Këshillin të Naltë të Sheriatit. Qe bashkëthemelues dhe mësues në Medresenë e Tiranës, ku ndërmori reforma në kurrikula dhe hartoi tekste për nxënësit, që t'u lehtësoheshin studimet edhe në shkollat e larta jashtështetit. Pas daljes në dritë të veprës së tij *Shtatë ëndrrat e Shqipërisë*, gjë që i shkaktoi pushimin nga puna.

## Vepra 
Prej njohurive që kishte në gjuhët tradicionale të lindjes, përktheu kryeveprat fetare e letrare si "Mevludi" më 1900, "303 fjalë të Imam Aliut" botuar në Korçë më 1910. *Gjylistani dhe bostani* e Saadiut, më 1918 dhe *Rubaijat* e Hajamit më 1930 nga persishtja. Për përkthimin e veprës së Hajamit pati një debat të gjerë me Nolin, i cili e kish përkthyer nga një variant anglisht, Hafëz Aliu argumentonte se sa ka humbur nga origjinali përkthimi i përkthimit bërë nga Noli dhe se sa ndikon në këtë tëhuajtje mungesa tesavufit në variantin e tij. 

Më 1925 shkroi *Bolshevizma a çkatrrim i njerëzimit* duke u shënjuar si denoncuesi i parë shqiptar i ideologjisë komuniste.

U mor edhe me komentimin (Tefsir) e Kuranit. Në përmbledhjen e komentarit të tij, vihet re prirja për interpretime racionaliste, reformiste dhe simbolike.

## Nderime 
Më 15 shkurt 2017 Presidenti i Republikës Bujar Nishani e vlerësoi pas vdekjes me dekoratën "Nderi i Kombit" me motivacionin:*“Për rolin dhe kontributin e tij të rëndësishëm e vetëmohues në dobi të çështjes kombëtare: si martir i kombit e kulturës shqiptare, si klerik atdhetar i shquar e veprimtar i flaktë për çlirimin e vendit nga zgjedha e huaj, si figurë e papërsëritshme intelektuale, duke u shndërruar në një nga dijetarët më të ndritur të filozofisë islame në Shqipëri”.*

## Tituj të veprave dhe përkthimeve
* *Mevlud*. Prej Hafez Ali-ut Hatib i Korçës. (Korçë 1909 [1325 A.H.]) 16 ff.
* *Abetare* prej Hafez Ali-ut Hatib i Korçës. (Korçë 1910 [1326 A.H.]) 26 ff.
* *Treqint e tri fjalet të imami Aliut* prej Hafez Aliut, Hatib i Korçës. (Korçë 1910 [1326 A.H.]) 20 ff.
* *Ismail Ahmedi: Jeta dhe Vepra*
* *Shtat ëndrrat e Shqipërisë*
* *Jusufi me Zelihanë a më e bukura e ngjarjeve*
* *Historia e Shenjtë edhe të katër Halifetë*
* *Çelësi i librit Shqip-Arebisht*
* *Myslimanija*
* *Komentimi i disa ajeteve dhe sureve të Kuranit*
* *Bolshevizma*
* *Rubaijjati a Katrorët*
* *Gjylistani a Trëndafilishta*

## Referime