Katakombet e Parisit (film)

***Katakombet e Parisit*** (titulli origjinal, në anglisht: ***As Above, So Below***) është një film horror amerikan i vitit 2014  i shkruar dhe drejtuar nga John Erick Dowdle dhe bashkë-skenar nga vëllai i tij Drew. Në film luajnë Perdita Weeks, Ben Feldman, Edwin Hodge, François Civil, Marion Lambert dhe Ali Marhyar. Titulli i referohet parafrazës popullore të vargut të dytë të *Tabelës Emerald*. Ai paraqitet si pamje e gjetur e përvojës së një ekipi dokumentar që eksploronte Katakombet e Parisit dhe bazohej lirshëm në nëntë rrathët e Ferrit nga poema epike e shekullit të XIV, *Komedia Hyjnore* e Dante Aligerit.  Filmi u prodhua nga Legendary Pictures dhe u shpërnda nga Universal Pictures, duke e bërë atë filmin e parë në marrëveshjen e Legendary me Universal. Filmi u publikua më 29 gusht 2014,   mori vlerësime negative nga kritikët dhe fitoi 41 milionë dollarë në mbarë botën kundrejt buxhetit të tij prej 5 milionë dollarësh.

## Përmbledhja 
Skarleta Marlou është një studiuese e re, që vazhdon kërkimin e babait të saj të vdekur për gurin e filozofit, një substancë legjendare alkimike e zbuluar nga alkimisti Nikolas Flamel. Guri i njohur supozohet se është në gjendje të kthejë metalet bazë në ar ose argjend dhe të japë jetë të përjetshme. Skarleta zbulon objektin "Çelësi i Trëndafilit" në një shpellë të planifikuar për prishje, por pasi ajo sheh një vizion të një burri të varur, prishja fillon dhe ajo shpëton me vështirësi.

Skarleta udhëton për në Paris. Ajo angazhon ish-in e saj Xhorxh dhe kameramanin e saj Benxhi. Duke përdorur kodet nga çelësi, ata zgjidhin një gjëegjëzë në lapidarin e Flamelit dhe marrin koordinatat që tregojnë Katakombet e Parisit. Skarleta përpiqet të arrijë vendndodhjen në një vizitë zyrtare turistike, por është jashtë kufijve. Një i huaj u thotë se një katafil i quajtur Papijon do t'i ndihmojë nëse e gjejnë në një klub aty pranë. Të tre vizitojnë klubin dhe rekrutojnë Papijonin, të dashurën e tij Suksi dhe mikun e tyre Zedin.

Papijoni e çon grupin në një hyrje jashtë kufijve. Xhorxhi fillimisht refuzon të hyjë, por kur një polic përballet me ta, grupi arratiset në katakombe. Ata takojnë femra kulturiste që këndojnë, duke përfshirë një grua që e panë në klub (Përfaqëson shpirtrat e dënuar dhe engjëjt e Have të Parë të Ferrit). Grupi gjen një tunel të bllokuar. Skarleta heq një tullë për të zhbllokuar tunelin, por Papijoni shpjegon se njerëzit që kalojnë nëpër atë tunel zhduken. Miku i tij La Taupe ("Spiuni") është në mesin e të zhdukurve. Grupi merr një rrugë alternative përmes një tuneli të ngushtë, por ai shembet pas tyre, gati duke vrarë Bexhin. Në mënyrë të pashpjegueshme, ata e gjejnë veten përballë të njëjtit tunel të bllokuar dhe nuk u mbetet gjë tjetër veçse të depërtojnë.

Brenda, grupi gjen Spiunin, një fantazmë e dënuar e bllokuar në katakombet purgatoriale. Ai u thotë se e vetmja rrugëdalje është të shkojnë më poshtë. Më në fund ata gjejnë një varr me një Kalorës Templar të ruajtur, një grumbull thesari dhe Gurin e Flamelit. Skarleta merr gurin, por kur grupi i Papijonit përpiqet të marrë thesarin, ata shkaktojnë një kurth që shkakton shembjen e tavanit. Spiuni duket i humbur nën rrënoja.

Duke përdorur Gurin e Flamelit, Skarleta është në gjendje të shërojë në mënyrë të mbinatyrshme një plagë në krahun e Suksisë. Ata gjejnë një vizatim të një dere në tavan së bashku me një yll gnostik të Davidit, që simbolizon "Si lart, ashtu edhe poshtë", i cili zbulon një hapje të fshehur në dysheme. Duke kaluar, ata gjejnë një tunel të shënuar me frazën "*Braktisni çdo shpresë, ju që hyni këtu*" në greqisht, identik me shkrimin në hyrje të Ferrit në Ferrin e Dantes.

Në anën tjetër të tunelit, grupi gjen një reflektim me kokë poshtë të dhomës së thesarit, ku Spiuni po i pret. Ai vret Suksinë dhe zhduket. Ndërsa zbresin më thellë, kulti nga klubi e shtyn Benxhin drejt vdekjes. Papijoni më pas thithet në një makinë të djegur nga një shfaqje që i ngjan të huajit që i kishte thënë Skarletës të gjente Papijonin. Makina shpërthen dhe gropos Papijonin në dysheme. Skarleta, Xhorxhi dhe Zedi shkojnë më thellë në tunele dhe shohin shfaqje të shpirtrave dhe demonëve të tmerrshëm. Statujat në mur marrin jetë dhe njëra i hap fytin Xhorxhit. Skarleta përpiqet të shërojë plagën me Gurin e Flamelit, por nuk mundet. Ajo e kupton se kishte vjedhur një gur të rremë dhe duhet ta kthejë atë në vendin e tij origjinal për të gjetur gurin e vërtetë dhe për të shëruar Xhorxhin.

Skarleta vrapon prapa, duke gjetur se tunelet tani janë të përmbytur me gjak dhe të mbuluar me fytyra thumbuese. Kur ajo e kthen gurin, ajo sheh një pasqyrë dhe kupton se fuqia e vërtetë e Gurit të Flamelit është brenda saj. Ndërsa kthehet tek Xhorxhi dhe Zedi, ajo sheh të njëjtin burrë të varur që pa në Iran dhe e njeh atë si babain e saj. Ajo kërkon falje për injorimin e telefonatës së tij pak para se ai të bënte vetëvrasje dhe babai i saj zhduket. Skarleta pastaj kthehet te Xhorxhi, duke e shëruar menjëherë me një puthje.

Të ndjekur nga demonët, të tre të mbijetuarit janë futur në qoshe përpara një vrime të errët. Skarleta shpjegon se ata duhet të hidhen dhe të rrëfejnë mëkatet e tyre të kaluara për të shpëtuar të gjallë. Xhorxhi rrëfen se nuk arriti ta shpëtonte vëllain e tij nga mbytja dhe Zedi rrëfen se ka një fëmijë jashtëmartesor që nuk ka pranuar ta marrë. Ata hidhen në vrimë dhe mbijetojnë mrekullisht. Ata gjejnë një pusetë në fund, e cila hapet në rrugët e Parisit. Skarleta dhe Xhorxhi mbajnë njëri-tjetrin ndërsa Zedi largohet, më në fund i sigurt.

Në një regjistër fundor, Skarleta thotë se ajo kurrë nuk guxoi të kërkonte ose të merrte ndonjë thesar material, vetëm të vërtetën.

## Kasti 
* Perdita Weeks si Skarleta Marlou, një studiuese e arrirë në kërkim të gurit të filozofit. Ajo është e zgjuar, por e pamatur në kërkimin e gurit të filozofit.
* Ben Feldman në rolin e Xhorxh, ish-i i Skarletës dhe një përkthyes aramaik me një hobi për të hyrë në ndërtesa të vjetra për të riparuar gjërat.
* Edwin Hodge si Benxhi, kameramani dhe specialisti i teknologjisë i Skarletës
* François Civil si Papijon, një katafil dhe udhërrëfyes i grupit nëpër katakombet e Parisit
* Marion Lambert si Suksi, e dashura e Papijonit
* Ali Marhyar si Zed, shoku i Papijonit
* Pablo Nicomedes si La Taupe ("Spiuni"), miku i Papijonit që jetoi në katakombet e Parisit për pesë vjet deri në zhdukjen e tij në një tunel të papërdorur
* Hamidreza Javdan si Reza
* Roger Van Hool si babai i Skarletës, dikur një studiues në ndjekje të gurit filozofik, tani i ndjerë
* Samuel Aouizerate si Deni, vëllai më i vogël i Xhorxhit që u mbyt kur Xhorxhi  ishte ende fëmijë
* Bllokimi i Kaya si Kuratori
* Théo Cholbi në rolin e Adoleshenti Misterioz

## Produskioni 
### Zhvillimi 
Vëllezërit John Erick Dowdle dhe Drew Dowdle gjithmonë donin të bënin një film të stilit dokumentar ose gjetën filmime të tipit *Indiana Jones* me një femër kryesore.  Thomas Tull, kreu i Legendary Pictures, i thirri dhe tha se do të donte të bënte diçka në katakombet pariziane, dhe vëllezërit thanë se do të ishte perfekte nëse personazhet do të kërkonin diçka atje poshtë, që doli të ishte guri filozofik i Nikolas Flamelit që çon personazhin kryesor të filmit, Skarleta Marlou (portretizuar nga Perdita Weeks), në katakombe. 

### Xhirimet 
Filmi u xhirua në Paris për dy muaj në vitin 2013.   Me lejen e autoriteteve franceze, filmi u xhirua në katakombet e vërteta të Parisit,   duke e bërë atë filmin e parë që mori leje për të xhiruar në zonën jashtë kufijve.  Feldman tha se ishte klaustrofobik, i ftohtë, i lagësht, i ngushtë, i pakëndshëm dhe nuk kishte banja në katakombe,  Drew Dowdle tha se ishte shumë e vështirë të kalonin katër orë poshtë në katakombe dhe më pas të dilnin në qershorin parizian, dhe se ata nuk mund të përballonin asnjë rreze dielli dhe u bënë "njerëz të nëndheshëm". 

John Erick Dowdle tha se aktorët dhe ekipi u pyetën nëse ishin klaustrofobikë, dhe më pas ata bënë një test veshjesh nën tokë për t'u siguruar që nuk ishin. Regjisori tha se një nga aktorët nuk ishte shumë rehat atje poshtë, kështu që ata vendosën ta bënin atë klaustrofobik në film. Ndërsa ishte në xhirime, aktorit iu desh të merrte një moment dhe të qetësohej. John Erick Dowdle tha se ata mund ta ndjenin ankthin e tij. "Ai aktor i veçantë kishte skenën më klaustrofobike në film dhe dukej se i pëlqente vërtet ajo që bëri për performancën e tij. Performanca e tij ishte kaq solide dhe nuk mendoj se ishte shumë aktrim," tha Drew Dowdle. Emri i aktorit nuk u bë i ditur. 

Disa skena ishin një surprizë totale për aktorët, si për shembull skena me korin e gjinisë femërore duke kënduar lakuriq në katakombe. Aktorët u mbajtën në një pjesë tjetër të shpellave ndërkohë që grupi po bënte xhirimet, më pas u thanë: "Ju i dini linjat tuaja, e dini se çfarë po ndodh në skenë, shkoni në atë drejtim dhe do të ndodhë". 

Një makinë e vërtetë u dërgua në katakombe për t'u djegur me një aktor në të. U përdorën mjete piroteknike dhe drejtori John Erick Dowdle e testoi fillimisht vetë. 

Vende të tjera xhirimesh në Paris ishin Fontaine des Innocents, Varrezat Père Lachaise, Musée de Cluny, Pont Alexandre III dhe Kulla Eifel. 

## Marketingu dhe shpërndarja 
Traileri i parë i filmit u zbulua më 24 prill 2014.  YouTuber PewDiePie dhe gruaja e tij Marzia Bisognin promovuan filmin duke nisur një kërkim në katakombet, ku ata do të trembeshin në mënyra të ndryshme. 

*Katakombet e Parisit* u publikua në DVD dhe Blu-ray më 2 dhjetor 2014. 

## Pritja 
### Arka 
Filmi fitoi 8.3 milionë dollarë në fundjavën e hapjes, duke përfunduar në vendin e tretë. Ai vazhdoi të fitonte 21.3 milion dollarë në Amerikën e Veriut dhe 20.6 milion dollarë në territore të tjera, për një total bruto prej 41.9 milion dollarë. 

## Referime 
## Linqe te jashtme 
* 
* 
* 
* 
* 
* ***Katakombet e Parisit*** në AllMovie