Alpinist social

Një ***alipinist social (shoqëror)*** ose ***parvenu*** është një person i cili është relativisht i sapoardhur në një klasë socio-ekonomike të rangut të lartë. Fjala është huazuar nga gjuha frënge; është paskajorja e foljes *parvenir* (të arrish, të mbërrish, të arrish të bësh diçka).

## Origjina 
Fjala *parvenu* zakonisht përshkruan një person që është ngjitur së fundmi në shkallët shoqërore, veçanërisht një individ *i ri* ose "para të reja". Margaret Brown e famshme, e cila i mbijetoi fundosjes së *Titanikut* në vitin 1912, u portretizua si një individ i "parave të reja", më së shumti në muzikalin "Ngjitje të klasave shoqërore" *The Unsinkable Molly Brown*, për shkak të rrënjëve të saj të varfëra emigrante irlandeze dhe mungesës së origjinë sociale.

*Fjalori anglez i Oksfordit* e përkufizon *parvenu* si: "Një person nga një prejardhje modeste që ka fituar me shpejtësi pasuri ose një pozicion shoqëror me ndikim; një i ri; një i ri, një alpinist social. Gjithashtu në përdorim të gjerë. Përdoret përgjithësisht me nënkuptimin që personi në fjalë është i papërshtatshëm për pozicionin e ri shoqëror, veçanërisht për shkak të mungesës së sjelljeve ose arritjeve të nevojshme."

Termi përcakton individë që nuk pranohen shoqërisht nga individë të vendosur tashmë në klasën e tyre të re. Ai shpreh një formë të klasizmit.

## Alpinist social 
Një **alpinist social** është një term nënçmues që tregon dikë që kërkon rëndësi shoqërore përmes sjelljes agresive, të pëlhurës ose të ndyrë.  Termi nganjëherë përdoret si sinonim i parvenu, dhe mund të përdoret si një fyerje, duke sugjeruar një etikë të dobët pune ose pabesi ndaj rrënjëve.

## Shembuj 
Disa shembuj mund të përfshijnë profesionistë të atletikës dhe argëtimit të lindur dhe rritur në varfëri dhe që papritur e gjejnë veten me të ardhura dukshëm më të larta për shkak të statusit të tyre të famshëm të sapogjetur.

### Mbretëror 
Familjet mbretërore të krijuara të Evropës e konsideronin familjen Bonaparte si mbretër të *pareve*. Napoleoni III u përpoq të martohej me mbretërinë suedeze dhe gjermane, por dështoi sepse ishte një *parvenu* . Për shembull, plani i tij për t'u martuar me Anna Pavlovna, një nga motrat e perandorit Aleksandër, nuk u zbatua sepse Nëna Perandoreshë kundërshtoi bashkimin për shkak të statusit të Napoleonit si një parvenu.  Arsyeja e dhënë për mosmarrëveshjen ishte dallimi fetar.  Së bashku me vëllain e tij, ai vazhdoi të ndërtonte ikona të tilla të qytetit të Nju Jorkut si hoteli Waldorf-Astoria. Nipi i tij u transferua në Angli, ku përfundimisht u bë Viscount Astor i parë.

### Në Francë 
Në shekullin XIX, aristokracia franceze i shikonte gratë hebreje që u konvertuan në krishterim pas martesës si parvenus.  Profesorja Catherine Nicault e Universitetit të Reims Champagne-Ardenne ka argumentuar se kjo ilustron mënyrën në të cilën aristokracia franceze ishte armiqësore ndaj hebrenjve. 

## Filmi dhe televizioni 
* Në *Miss Potter*, Beatrix Potter u referohet prindërve të saj si "Parvenus...alpinistë socialë" pasi ata përpiqen ta pengojnë atë të martohej me botuesin e saj Norman Warne pasi ai është një tregtar, pavarësisht se ata vinin nga një sfond tregtar.
* Në *Rënia*, Adolf Hitler akuzon furishëm Hermann Göring se është një parvenu.
* Në *The Crown*, Mbretëresha Mari thotë se Princi Philip "përfaqëson një familje mbretërore qilimash dhe parvenusësh".
* Hyacinth Bucket, protagonisti i sitcom-it britanik *Keeping Up Appearances*
* Në *Stan & Ollie*, Stan Laurel e quan Hal Roach një parvenu kur ai refuzon t'u japë atyre një rritje.

## Shiko gjithashtu 
* Nouveau i pasur
* Mobiliteti social
* Snobizëm
* Hipergamia
* Lakmia
* Novus homo
* Jupi

## Referime