Gjuajtësi nga këndvështrimi i personazhit

parapamje|Pamje ekrani e lojës S.T.A.L.K.E.R.: Call of Pripyat që tregon perspektivën nga këndvështrimi i personazhit.|250x250px
**Gjuajtës nga këndvështrimi i personazhit** (**FPS**) është një video lojë që fokusohet në luftën me armë, e parë nga perspektiva e personazhit kryesor, ku lojtari përjeton veprimet drejtpërdrejt përmes syve të tij. Ky zhanër ka shumë tipare të përbashkëta me lojërat e tjera shënjestruese dhe bën pjesë në kategorinë e lojërave aksion. Që nga krijimi i këtij zhanri, grafikët e avancuar 3D dhe pseudo-3D kanë qenë thelbësorë për të mundësuar një nivel të arsyeshëm të zhytjes në botën e lojës, dhe ky lloj lojërash ka nxitur përparimin e teknologjisë, duke sfiduar zhvilluesit e harduerit në mbarë botën të prezantojnë inovacione të shumta në fushën e përpunimit të njësive grafike. Lojërat multiplayer kanë qenë një pjesë integrale e përvojës dhe janë bërë edhe më të shquara me përhapjen e lidhjes së internetit në vitet e fundit.

Edhe pse lojërat e hershme ekzistonin që 20 vjet para tij, Wolfenstein 3D (1992) ishte prototipi më i njohur mbi të cilin u bazuan shumica e gjuajtësve të mëvonshëm nga perspektiva e parë. Një lojë e tillë, e konsideruar si fillim i pranimit dhe popullaritetit të zhanrit, ishte Doom (1993), shpesh e përmendur si loja më ndikimplotë në këtë kategori; për vite me radhë, termi “klon i Doom” përdorej për të përshkruar këtë lloj loje, për shkak të suksesit të jashtëzakonshëm të Doom. Një tjetër emër i zakonshëm për zhanrin në ditët e tij të hershme ishte “corridor shooter”, pasi kufizimet e përpunimit të harduerit të kompjuterëve të asaj kohe bënin që shumica e veprimit të zhvillohej në zona të mbyllura, si korridore dhe dhoma të vogla.

Gjatë viteve 1990, ky zhanër ishte një nga gurët themelorë për avancimet teknologjike të grafikës kompjuterike, duke filluar me daljen e Quake në 1996. Quake ishte një nga lojërat e para me renderim 3D në kohë reale dhe shpejt u bë një nga gjuajtësit më të vlerësuar të të gjitha kohërave. Hardueri për përshpejtimin e grafikës u bë i domosdoshëm për të përmirësuar performancën dhe për të shtuar efekte të reja si hartëzimi i plotë i teksturave, ndriçimi dinamik dhe përpunimi i grimcave në motorët 3D që fuqizonin lojërat e asaj periudhe, si ikonikët id Tech 2, iteracioni i parë i Unreal Engine, ose më fleksibël Build. Lojëra të tjera themelore u lansuan gjatë viteve, me Marathon që përforconte elementët narrativë dhe enigmë, Duke Nukem 3D që prezantoi zërin e aktorëve, ndërveprim të plotë me mjedisin dhe skenarë të jetës urbane, dhe lojëra si Tom Clancy’s Rainbow Six dhe Counter-Strike që filluan të adoptojnë një qasje realiste dhe taktike për të simuluar situata reale kundër-terrorizmi. GoldenEye 007, e dalë në 1997, ishte një pikë kyçe për gjuajtësit nga perspektiva e parë në konsola shtëpie, ndërsa suksesi kritik dhe komercial i titujve më vonë si Perfect Dark, Medal of Honor dhe seria Halo ndihmoi në rritjen e tërheqjes së këtij zhanri për tregun e konzolave, duke hapur rrugën për tendencën e tanishme për të lançuar shumicën e titujve si cross-platform, si shumë lojëra në seritë Far Cry dhe Call of Duty.

## Shiko edhe 
* Video loja
* Counter-Strike
* Far Cry
* Call of Duty
* Battlefield
* ''Tom Clancy's Rainbow Six Siege''

## Burime