Robert Kegan

**Robert Kegan** (i lindur më 24 gusht 1946) është një psikolog zhvillimor amerikan. Ai është një psikolog i licencuar dhe terapist praktikues, jep leksione për audienca profesionale dhe të thjeshta, dhe jep këshilla në fushën e zhvillimit profesional dhe zhvillimit të organizatës . 

Ai ishte Profesor William dhe Miriam Meehan në Mësimin e të Rriturve dhe Zhvillimin Profesional në Shkollën e Arsimit të Harvardit . Ai dha mësim atje për dyzet vjet deri në daljen në pension në vitin 2016.  Ai ishte gjithashtu Kryetar Arsimor për Institutin për Menaxhim dhe Lidership në Arsim dhe bashkëdrejtor për Grupin e Lidershipit të Ndryshimeve.  

## Biografia 
Kegan ka lindur në Minesota, ndërsa ndoqi Kolegjin Dartmouth, ku u diplomua me *nota summa cum laude* në vitin 1968. Ai e përshkroi lëvizjen për të drejtat civile dhe lëvizjen kundër Luftës së Vietnamit si përvoja formuese gjatë viteve të tij të kolegjit.  Siç shkroi ai, "Pra, nuk është se një person krijon kuptim, por se aktiviteti i të qenit person është aktiviteti i krijimit të kuptimit."  Qëllimi i librit është kryesisht t'u japë ndihmësve profesionistë (si këshilltarët, psikoterapistët dhe trajnerët) një kornizë të gjerë zhvillimore për të empatizuar me mënyrat e ndryshme të klientëve të tyre për t'i dhënë kuptim problemeve të tyre. 

Kegan e përshkroi krijimin e kuptimit si një aktivitet gjatë gjithë jetës që fillon në foshnjërinë e hershme dhe mund të evoluojë në kompleksitet përmes një serie "armëpushimesh evolucionare" (ose "balancash evolucionare") që vendosin një ekuilibër midis vetes dhe tjetrit (në terma psikologjikë ), ose subjektit dhe objektit (në terma filozofikë ), ose organizmit dhe mjedisit (në terma biologjikë ).  Çdo armëpushim evolucionar është njëkohësisht një *arritje* dhe një *kufizim në* krijimin e kuptimit, duke zotëruar si pikat e forta ashtu edhe kufizimet.  Çdo armëpushim evolucionar pasues është një zgjidhje e re, më e rafinuar, për tensionin gjatë gjithë jetës midis mënyrës se si njerëzit janë të lidhur, të lidhur dhe të përfshirë ( *të integruar* me njerëzit e tjerë dhe botën), dhe si njerëzit janë të dallueshëm, të pavarur dhe autonomë ( *të diferencuar* nga njerëzit e tjerë dhe pjesa tjetër e botës). 

Kegan përshtati idenë e Donald Winnicott për mjedisin mbajtës dhe propozoi që evolucioni i krijimit të kuptimit është një histori jetësore e mjediseve mbajtëse, ose *kulturave të ngulitura* .  Kegan i përshkroi kulturat e ngulitura në terma të tre proceseve: konfirmimi (mbajtje), kontradikta (lënia pas dore) dhe vazhdimësia (qëndrimi në vend për riintegrim). 

Për Keganin, " *personi* është më shumë se një individ";  psikologjia zhvillimore studion evolucionin e kulturave të ngulitura, jo studimin e individëve të izoluar. Ai shkroi: "Një nga tiparet më të fuqishme të kësaj psikologjie, në fakt, është aftësia e saj për të çliruar teorinë psikologjike nga studimi i individit të dekontekstualizuar. Psikologjia konstruktive-zhvilluese e rikoncepton të gjithë çështjen e marrëdhënies midis individit dhe shoqërisë duke kujtuar se dallimi nuk është absolut, se zhvillimi ka të bëjë në thelb me vendosjen dhe rivendosjen e vazhdueshme të këtij dallimi." 

Kegan argumentoi se disa nga shqetësimet psikologjike që përjetojnë njerëzit (duke përfshirë disa depresione dhe ankthe ) janë rezultat i "emergjencave natyrore" që ndodhin kur "kushtet e armëpushimit tonë evolucionar duhet të rinegociohen" dhe duhet të shfaqet një kulturë e re, më e rafinuar e integrimit. 

*Vetvetja në zhvillim* u përpoq të integronte teorikisht tre tradita të ndryshme intelektuale në psikologji.  E para është tradita humaniste dhe ekzistenciale - fenomenologjike (e cila përfshin Martin Buber, Prescott Lecky, Abraham Maslow, Rollo May, Ludwig Binswanger, Andras Angyal dhe Carl Rogers ).   }} dhe nga psikologjia e grave e Carol Gilligan . 

Kegan paraqiti një sekuencë prej gjashtë ekuilibrash evolucionare: inkorporuese, impulsive, perandorake, ndërpersonale, institucionale dhe ndërindividuale. Tabela e mëposhtme është një përbërje e disa tabelave në *Veten në Evolucion* që përmbledhin këto ekuilibra.  *Objekti* (O) i secilës ekuilibrë është *subjekti* (S) i ekuilibrit paraprak. Kegan përdor termin *subjekt* për t'iu referuar gjërave për të cilat njerëzit janë " të nënshtruar ", por jo domosdoshmërisht të vetëdijshëm për to. Ai përdor termin *objekt* për t'iu referuar gjërave për të cilat njerëzit janë të vetëdijshëm dhe mund të marrin kontrollin e tyre.  Procesi i shfaqjes së secilës ekuilibrë evolucionare përshkruhet në detaje në tekstin e librit; siç tha Kegan, interesi i tij kryesor është ontogjeneza e këtyre ekuilibrave, jo vetëm taksonomia e tyre. 

Kapitulli i fundit i *Vetes në zhvillim*, i titulluar "Terapia Natyrale", është një meditim mbi bazat filozofike dhe etike të profesioneve ndihmëse.  Kegan argumentoi, ngjashëm me teoricienët e mëvonshëm të zhvillimit të komunitetit të bazuar në asete, se ndihmësit profesionistë duhet ta bazojnë praktikën e tyre në pikat e forta ekzistuese të njerëzve dhe aftësitë "natyrore".  Praktika e kujdesshme e ndërhyrjes profesionale "të panatyrshme" (të vetëdijshme) mund të jetë e rëndësishme dhe e vlefshme, tha Kegan; megjithatë, "në vend që të jetë ilaçi për sëmundjet moderne, ajo është në të vërtetë një mjet i dytë më i mirë mbështetjeje dhe, ndoshta, një shenjë se lehtësimi natyror i zhvillimit është disi dhe për ndonjë arsye i prishur".  Profesionistët ndihmës kanë nevojë për një mënyrë për të vlerësuar cilësinë e kulturave në zhvillim të integrimit të njerëzve për të ofruar mundësi për zgjidhjen e problemeve dhe rritjen, duke pranuar njëkohësisht se vlerësuesit kanë edhe kulturat e tyre në zhvillim të integrimit.  Kegan paralajmëroi se ndihmësit profesionistë nuk duhet ta mashtrojnë veten duke menduar se konceptet e tyre për shëndetin dhe zhvillimin janë të paanshme nga rrethanat ose anësitë e tyre të veçanta. 

*Vetja në Zhvillim* është cituar në mënyrë të favorshme nga Mihaly Csikszentmihalyi, Ronald A. Heifetz, Ruthellen Josselson dhe George Vaillant .  Pavarësisht pasurisë së librit me histori njerëzore, disa lexues e kanë pasur të vështirë ta lexojnë për shkak të dendësisë së shkrimit të Kegan dhe kompleksitetit të tij konceptual. 

## *Mbi kokat tona* 
Libri i Keganit *, "In Over Our Heads* " (1994), zgjeron perspektivën e tij mbi zhvillimin psikologjik, të formuluar në *"The Evolving Self"* .  Ajo që ai më parë e quante "armëpushime evolucionare" të kompleksitetit në rritje subjekt-objekt, tani quhet "rende të vetëdijes". Libri eksploron se çfarë ndodh dhe si ndihen njerëzit kur shfaqen ose nuk shfaqen rende të reja të vetëdijes në fusha të ndryshme. Këto fusha përfshijnë prindërimin (familjet), partneritetin (çiftet), punën (kompanitë), shërimin (psikoterapitë) dhe të nxënit (shkollat).  Ai e lidh konceptin e rendeve të vetëdijes me idenë e një kurrikule të fshehur të jetës së përditshme. 

Kegan vazhdimisht thekson vuajtjet që mund të vijnë kur njerëzve u paraqiten detyra dhe pritje sfiduese pa mbështetjen e nevojshme për t'i zotëruar ato.  Përveç kësaj, ai tani bën dallimin midis *rendeve të vetëdijes* (kompleksiteti njohës) dhe *stileve* (diversiteti stilistik). Teoritë e stilit përshkruajnë " *preferencat në lidhje me* mënyrën se si ne dimë, në vend të *kompetencave* ose *kapaciteteve* në njohjen tonë, siç është rasti me parimet subjekt-objekt".  Libri vazhdon të njëjtin kombinim të rrëfimit të detajuar dhe analizës teorike që gjendet në librin e tij të mëparshëm, por paraqet një "qasje më komplekse bi-teorike" në vend të teorisë së vetme subjekt-objekt që ai paraqiti në *Vetja në Zhvillim* . 

Në kapitullin e fundit, "Mbi të qenit shoqëri e mirë për udhëtimin e gabuar", Kegan paralajmëron se është e lehtë të keqkuptohet natyra e transformimeve mendore që një person ka nevojë ose kërkon të bëjë.  Pavarësisht virtyteve të rendeve më të larta të vetëdijes, nuk mund të pritet që ne t'i zotërojmë ato nëse nuk jemi gati ose nuk kemi mbështetjen e nevojshme, dhe nuk ka gjasa të ndihmohemi nga dikush që supozon gabimisht se po veprojmë në një rend të caktuar të vetëdijes.  Ai përfundon me një epilog mbi vlerën e angazhimit pasionant dhe paparashikueshmërinë krijuese të jetës njerëzore. 

*Në librin "Mbi Kokat tona"* është cituar pozitivisht nga Morton Deutsch, John Heron, David A. Kolb dhe Jack Mezirow . 

## *Si mënyra se si flasim mund të ndryshojë mënyrën se si punojmë* dhe *imuniteti ndaj ndryshimit* 
Libri *"Si mund ta ndryshojë mënyra se si flasim"* (2001), i shkruar bashkërisht nga Robert Kegan dhe Lisa Laskow Lahey, e lë mënjanë kornizën teorike të librave të mëparshëm të Kegan *, "Vetja në zhvillim"* dhe *"Në mbi kokat tona",* dhe në vend të kësaj paraqet një metodë praktike, të quajtur *harta e imunitetit*, e cila synon t'i ndihmojë lexuesit të kapërcejnë *imunitetin ndaj ndryshimit* .  Imuniteti ndaj ndryshimit i referohet "proceseve të ekuilibrit dinamik, të cilat, ashtu si një sistem imunitar, në mënyrë të fuqishme dhe misterioze tentojnë t'i mbajnë gjërat pak a shumë ashtu siç janë" në mentalitetin dhe sjelljen e njerëzve. 

Harta e imunitetit vazhdon modelin e përgjithshëm dialektik të mendimit të mëparshëm të Kegan, por pa ndonjë përdorim të qartë të konceptit të "armëpushimeve evolucionare" ose "urdhrave të vetëdijes". Harta e imunitetit përbëhet kryesisht nga një fletë pune me katër kolona që plotësohet gradualisht nga individë ose grupe njerëzish gjatë një procesi të strukturuar të hetimit vetëreflektues . Kjo përfshin bërjen e pyetjeve të tilla si: Cilat janë ndryshimet që mendojmë se duhet të bëjmë? Çfarë po bëjmë ose nuk po bëjmë për të parandaluar veten (të imunizohemi) nga bërja e këtyre ndryshimeve? Çfarë ankthesh dhe supozimesh të mëdha nënkupton veprimi ose mosveprimi ynë? Si mund t'i testojmë këto supozime të mëdha në mënyrë që të prishim imunitetin tonë ndaj ndryshimit dhe të bëjmë të mundur mësimin dhe ndryshimin e ri? 

Kegan dhe Lahey prezantojnë gradualisht secilën nga katër kolonat e hartës së imunitetit në katër kapituj që tregojnë se si të transformohet mënyra e të folurit të njerëzve me veten dhe të tjerët.  Në secilin rast, transformimi në mënyrën e të folurit të njerëzve është një zhvendosje nga një model i zakonshëm dhe jo reflektues në një model më të qëllimshëm dhe vetëreflektues. Katër transformimet, secila prej të cilave korrespondon me një kolonë të hartës së imunitetit, janë:  Autorët përshkruajnë tre dimensione të imunitetit ndaj ndryshimit: sistemi që parandalon ndryshimin (duke penguar aspiratat sfiduese), sistemi i ndjenjave (duke menaxhuar ankthin ) dhe sistemi i njohjes (duke organizuar mënyrën se si e kuptojmë realitetin).  Ata ilustrojnë më tej metodën e tyre me një numër studimesh rastesh aktuale nga përvojat e tyre si konsulentë dhe e lidhin metodën me një dialektikë të tre mënyrave të të menduarit, të quajtura mendje e socializuar, mendje vetë-autore dhe mendje vetë-transformuese.  (Këto korrespondojnë me "armëpushimet evolucionare" ose "urdhrat e vetëdijes" ndërpersonale, institucionale dhe ndërindividuale në librat e mëparshëm të Kegan.) Kegan dhe Lahey gjithashtu huazojnë dhe përfshijnë disa korniza dhe metoda nga mendimtarë të tjerë, duke përfshirë dallimin e Ronald A. Heifetz midis të mësuarit teknik dhe adaptiv,  shkallën e inferencës së Chris Argyris,  dhe një version të riformuluar të katër fazave të kompetencës .  Ata gjithashtu ofrojnë udhëzime më të hollësishme se si të testohen supozimet e mëdha . 

Fleta e punës e rishikuar e hartës së imunitetit, e prezantuar në *Imunitetin ndaj Ndryshimit*, ka pesë kolona të ndërlidhura të hartuara për të synuar mekanizmat e ankthit që kontribuojnë në një imunitet ndaj ndryshimit: 

* (0) Gjenerimi i ideve: Individët do t'i nënshtrohen proceseve vetëreflektuese për të diagnostikuar problemet në jetë që pengojnë zhvillimin. Këto probleme zakonisht tejkalojnë si jetën në vendin e punës ashtu edhe atë në shtëpi dhe ndikojnë në shumicën e aspekteve të jetës, duke përfshirë marrëdhëniet.
* (1) Objektivat e angazhimit (përmirësimit): Në këtë kolonë, individët i deklarojnë objektivat e angazhimit në një mënyrë pozitive duke u përqendruar në zhvillim dhe jo në veprimet që do të ndërpriten. Këto objektiva theksojnë veprimet proaktive, duke forcuar angazhimin. Qëllimi është diçka që një individ ndjen një nevojë të thellë për ta përmirësuar.
* (2) Të bësh/mos të bësh: Ky hap përfshin identifikimin e veprimeve që i pengojnë individët të arrijnë qëllimet e tyre të angazhimit. Ai shkon përtej sjelljes së përgjithshme dhe përqendrohet në veprimet individuale që ndodhin gjatë gjithë jetës së përditshme.
* (3) Angazhimi i fshehur konkurrues (dhe kutia e shqetësimeve): Kolona e angazhimit të fshehur konkurrues shpesh ngjall një reagim të thellë ndërsa zhvillohet në emocione të pakëndshme që rrjedhin nga frika dhe shqetësimet e rrënjosura thellë. Për të mbushur këtë kolonë, individët shqyrtojnë kolonën e të bërit dhe të mos bërit dhe imagjinojnë të kundërtën. Angazhimet e fshehura konkurruese përfaqësojnë veprime të pathënë ose të pavetëdijshme që i mbrojnë individët nga përjetimi i shqetësimeve dhe frikërave të tyre.
* (4) Supozim i madh: Supozimi i madh i referohet pikëpamjeve relevante të një individi për botën, themeli për angazhimet e fshehura konkurruese. Shumë individë i përmbahen pikëpamjeve të tilla, edhe nëse ato interpretohen gabim ose përfaqësojnë jetën në mënyrë të pasaktë.
* (5) Testi i parë SMART : I sigurt, Modest, i zbatueshëm, Qëndrim kërkimor (jo një qëndrim vetëpërmirësimi), I testueshëm : Teste të tilla përdoren për të sfiduar supozimet e mëdha. Testet janë të sigurta dhe modeste në veprimet që një individ mund të ndërmarrë. Është i testueshëm sepse ekziston një burim matjeje për të krahasuar të dhënat.

Korniza e imunitetit ndaj ndryshimit është cituar në mënyrë të favorshme nga Chris Argyris, Kenneth J. Gergen, Manfred F.R. Kets de Vries dhe Tony Schwartz . 

## *Një Kulturë për të Gjithë* 
Libri *Një Kulturë për të Gjithë: Duke u Bërë një Organizatë e Zhvillimit të Qëllimshëm* (2016) u shkrua bashkërisht nga Robert Kegan, Lisa Laskow Lahey, Matthew L. Miller, Andy Fleming dhe Deborah Helsing.  Autorët e lidhin konceptin e *organizatës së zhvillimit të qëllimshëm* (OZH) me teorinë e zhvillimit të të rriturve dhe argumentojnë se krijimi i kushteve që punonjësit të kalojnë me sukses nëpër tranzicionet nga mendja e socializuar në mendjen vetë-autore dhe në mendjen vetë-transformuese (e përshkruar në veprat e mëparshme të Kegan) "ka një vlerë biznesi", të paktën pjesërisht sepse ata presin që kërkesa për punonjës me mendësi më komplekse "do të intensifikohet në vitet në vijim".  Tre OZH të ndryshme dhe të suksesshme prezantohen dhe analizohen në të gjithë librin. Këto OZH janë Next Jump, Bridgewater Associates dhe The Decurion Corporation . Kegan, së bashku me bashkautorët e tjerë, eksplorojnë praktikat e suksesshme të biznesit që promovojnë një kulturë ku rritja individuale dhe kënaqësia personale mund të lulëzojnë.

Libri trajton tre koncepte që autorët i besojnë si kritike për suksesin e një DDO-je. Këto tre koncepte janë ato që ata i quajnë "skaj", "vijë e mirë" dhe "shtëpi".  "Skaji" i një DDO-je është shtysa e organizatës për të zbuluar dobësitë dhe për t'u zhvilluar. "Vazhdimi" është praktikat ose "rrjedha" e kompanisë nga dita në ditë që nxisin zhvillimin. "Shtëpia" është komuniteti mbështetës brenda një DDO-je që u lejon njerëzve të jenë të prekshëm dhe t'i besojnë njëri-tjetrit. Autorët theksojnë se në themel të secilës prej këtyre pjesëve të një DDO-je është ideja se të rriturit janë vërtet të aftë për përmirësim dhe zhvillim të vazhdueshëm. Autorët gjithashtu shpjegojnë se për DDO-të, qëllimet e zhvillimit të të rriturve dhe suksesit të biznesit nuk përjashtojnë njëra-tjetrën, por të dyja në fund të fundit bëhen një objektiv.

## Kritika 
Profesoresha e arsimit për të rritur, Ann K. Brooks, kritikoi librin e Kegan *, In Over Our Heads* . Ajo pretendoi se Kegan ra viktimë e një " miopie " kulturore që "pasqyron në mënyrë të përsosur vlerat racionaliste të akademisë moderne".  Brooks tha gjithashtu se Kegan përjashtoi "mundësinë e një trajektoreje zhvillimore që synon rritjen e lidhjes me të tjerët".  Ruthellen Josselson, në të kundërt, tha se Kegan "ka bërë përpjekjet më heroike" për të balancuar individualitetin dhe lidhjen me të tjerët në punën e tij. 

Në një intervistë me Otto Scharmer në vitin 2000, Kegan shprehu autokritikë ndaj shkrimeve të tij të mëparshme; Kegan i tha Scharmer: "Mund të kthehem pas dhe të shoh gjërat që kam shkruar dhe të mendoj, uf, kjo është një mënyrë mjaft e papërpunuar dhe e shtrembëruar për të shprehur atë që mendoj se e kuptoj shumë më mirë tani." 

Në librin e vitit 2009, *Psikoterapia si një Proces Zhvillimor* nga psikologët Michael Basseches dhe Michael Mascolo - një libër të cilin Kegan e quajti "gjëja më e afërt që kemi me një 'teori të fushës së unifikuar' për psikoterapinë"  - Basseches dhe Mascolo thanë se ata "përqafojnë të dy modelet Piagetiane të ndryshimit psikologjik dhe organizimin e tyre në justifikime të asaj që përbën progresin epistemik (zhvillimin e njohurive më të përshtatshme)". Megjithatë, Basseches dhe Mascolo hodhën poshtë teoritë e fazave globale të zhvillimit, të tilla si ato në shkrimet e mëparshme të Kegan, në favor të një koncepti më të detajuar të zhvillimit që përqendrohet në "shfaqjen e aftësive, përvojave dhe prirjeve specifike të sjelljes gjatë rrjedhës së psikoterapisë si një proces zhvillimor". [ a ]

## Publikimet kryesore 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Shih edhe 
* Taksonomia e shkollave
* Taksonomia e Bloom-it
* Vlerësimi arsimor 

## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Referime