Ilaria Capua

**Ilaria Capua** (lindur më 21 prill 1966 në Romë) është një virologe dhe ish-politikane italiane, e njohur më së shumti për kërkimet e saj mbi viruset e gripit, veçanërisht gripin e shpendëve dhe përpjekjet e saj për promovimin e qasjes së hapur në informacionin gjenetik mbi viruset në shfaqje si pjesë e gatishmërisë para-pandemike.

Capua aktualisht është një profesore në Institutin e Ushqimit dhe Shkencës Bujqësore (IFAS) dhe ka një takim të përbashkët me Kolegjin e Mjekësisë Veterinare dhe Kolegjin e Shëndetit Publik dhe Profesioneve të Shëndetit në Universitetin e Florida në Gainesville, Florida, SH.B.A. Ajo ishte rekrutuar për të drejtuar dhe udhëhequr Qendrën Shëndetësore UF One të Ekselencës në kërkime dhe trajnime. 

Me një veteriner nga trajnimi, Capua ka punuar kryesisht në fushën e virologjisë veterinare dhe infeksioneve virale zoonotike. 

Ajo punoi për më shumë se njëzet vjet në rrjetin e Istitutit Zooprofilattici në Itali dhe drejtoi laboratorin kombëtar dhe ndërkombëtar të referencës për sëmundjen e Newcastle dhe Gripit të Shpendëve në IZSVE për më shumë se dhjetë vjet. Në përgjigje të shpërthimit të gripit të shpezëve 1999-2000 në Itali, Capua dhe kolegët e tij propozuan dhe zhvilluan një strategji të re për vaksinimin e pulave komerciale kundër sëmundjes, e cila u miratua dhe i dha mundësi industrisë të shmangte mbylljen e plotë.

Në shkurt 2006, Capua tërhoqi vëmendjen ndërkombëtare kur sfidoi sistemin ekzistues për dhënien e hyrjes shkencëtarëve në materialin gjenetik të sekuencuar nga viruset e gripit.  Në kulmin e panzotikut H5N1, Capua vendosi të postojë sekuencat e virusit të parë afrikan H5N1 në një faqe në internet me qasje publike ( GenBank ) në vend që të kontribuojë të dhënat në një bazë të dhënash të mbrojtur me fjalëkalim të mbajtur në Los Alamos dhe e arritshme vetëm për një grup të vogël  të studiuesve. 

Gjatë kësaj kohe, Capua udhëhoqi një fushatë ndërkombëtare që promovon qasjen e lirë në sekuencat gjenetike që rrjedhin nga viruset e gripit dhe viruse të tjerë me potencial pandemik.      Një vëzhgues e përshkroi Capua si "që i përkiste një tradite të hershme të shkencëtarëve që rebelohen kundër ideve të vendosura dhe nivelit të sipërm midis kolegëve të tyre", por gjithashtu mbron një këndvështrim të ri në të cilin bashkëpunimi shkencor "miratohet drejtpërdrejt midis shkencëtarëve dhe nuk ndërmjetësohet nga institucionet". 

## Biografia 
Lindur në Romë në 1966, Ilaria Capua u diplomua në mjekësinë veterinare nga Universiteti i Perugia në 1989.  Në 1991, ajo përfundoi një kurs specializimi pasuniversitar në shëndetin dhe higjienën e kafshëve në Universitetin e Pizës .  Ajo mori një Ph.D. nga Universiteti i Padovës në vitin 2007 mbi epidemiologjinë e gripit të shpendëve, transmetimin dhe kontrollin midis specieve. 

### Aktivitete shkencore 
Para se të bashkohej me Parlamentin Italian, Capua shërbeu si drejtoreshe e Departamentit të Shkencave Biomjekësore Krahasuese për Istituto Zooprofilattico Sperimentale delle Venezie (IZSVe), Legnaro në Padova.  Departamenti është shtëpia e Laboratorit Kombëtar të Referencës FAO / OIE për Gripin e Shpendëve dhe Sëmundjen e Newcastle dhe është Qendra Bashkëpunuese e OIE.

Në 1999-2000, duke iu përgjigjur një lloji të vazhdueshëm, por relativisht jo virulent të gripit të shpendëve H7N1 që pengon industrinë tregtare të pulave në Itali, Capua dhe bashkëpunëtorët zhvilluan një qasje inovative, e cila u quajt strategjia "DIVA" (Diferencimi i Kafshëve të Vaksinuara) si një mjet për të mbështetur praktikat e çrrënjosjes.  është shpikur dhe zhvilluar tashmë vite më parë për çrrënjosjen e viruseve   Strategjia përfshinë inokulimin e shpendëve me një vaksinë të inaktivizuar që rrjedh nga një virus H7N3 i lidhur antigjenikisht - shoqëruar me një test diagnostikues të drejtuar për të identifikuar antitrupa ndaj antigjenit neuramminidase, që zbuloi nëse antitrupat e gripit të shpendëve të pranishëm në një kafshë subjekt ishin shkaktuar nga vaksina H7N3 ose nga virusi H7N1.  Pasi u miratua nga Bashkimi Evropian, programi u drejtua drejtpërdrejt në nëntor 2000.  Strategjia mundësoi që industria e shpendëve të Italisë të vazhdojë tregtinë dhe patogjeni i synuar u çrrënjos nga Italia.  Sot, DIVA është ndër strategjitë e rekomanduara nga Bashkimi Evropian për të luftuar gripin e shpendëve në një shkallë globale. 

Gjatë shpërthimit të gripit panzootik H5N1, i cili mund të transmetohej nga zogjtë te njerëzit, laboratori i Capua në Padova mori një mostër të llojit viral të futur kohët e fundit në Nigeri për shtypje dhe karakterizim.  Capua besonte se qarkullimi më i gjerë i njohurive në lidhje me informacionin gjenetik mbi viruset bashkëkohorë ishte thelbësore për të përmirësuar gatishmërinë dhe reagimin dhe refuzoi ofertën për të paraqitur sekuencën gjenetike në një bazë të dhënash të mbrojtur me fjalëkalim siç sugjerohet nga OBSH.  Në vend të kësaj, ajo vendosi të depozitojë sekuencat gjenetike në GenBank, një bazë të dhënash të arritshme nga publiku, për ta bërë atë të disponueshme për të gjithë komunitetin shkencor. Më 16 shkurt 2006, Capua kontaktoi rreth 50 kolegë të saj dhe i inkurajoi ata të depozitonin sekuencat gjenetike të gripit të shpendëve në bazat e të dhënave të arritshme nga publiku.  Revista Science raportoi për përpjekjen e Capua-s, duke deklaruar se ajo kishte "ripërtërirë debatin se si të ekuilibronte shëndetin global kundër nevojave të shkencëtarëve për të botuar dhe kërkesave të vendeve për fshehtësi". 

Iniciativa e Capua-s u mbulua nga shtypi ndërkombëtar duke përfshirë *Wall Street Journal*, *New York Times* dhe *Washington Post* .   Shtypi shkencor në gjuhën angleze vazhdoi të mbulonte debatin, ashtu si edhe shtypi i zakonshëm Evropian. 

Sot, OBSH, FAO dhe OIE promovojnë dhe mbështesin mekanizmat e ndarjes më të mirë, transparencën e të dhënave dhe një qasje ndërdisiplinore për të përmirësuar gatishmërinë për ngjarjet pandemike.   

Capua ka qenë autore dhe bashkëautore e më shumë se 200 botimeve të vlerësuara nga kolegët, kryesisht mbi sëmundjet virale të kafshëve dhe sëmundjet që mund të transmetohen nga kafshët te njerëzit. 

### Aktivitetet politike 
Në janar 2013, Capua u kërkua të kandidonte për një vend në Parlamentin Italian nga Mario Monti, Kryeministri Italian në atë kohë, i cili kërkoi të shtonte shkencëtarë dhe akademikë në Parlament. Capua pranoi dhe në shkurt 2013 u zgjodh anëtare e Dhomës Italiane të Deputetëve, një nga dy divizionet e Parlamentit Italian.  Capua shërbeu për më shumë se dy vjet si nënkryetare e Komisionit për Shkencë, Kulturë dhe Edukim të Dhomës së Deputetëve. 

Ilaria Capua dha dorëheqjen si anëtare e Parlamentit Italian në 28 Shtator 2016. Fjalimi i saj i dorëheqjes u botua në faqen e parë të *Corriere della Sera* . 

## Procedurat ligjore 
Në vitin 2014, ndërsa ajo ishte parlamentare, revista javore italiane ''l'Espresso'' zbuloi se Capua kishte qenë subjekt i një hetimi penal dhjetë-vjeçar nga policia italiane. Artikulli i kopertinës së revistës raportoi një komplot midis shkencëtarëve dhe kompanive farmaceutike për të rritur shitjet e vaksinave duke përhapur qëllimisht viruse. 

Në korrik 2016, Capua u pastrua nga të gjitha akuzat nga gjyqtari për hetimin paraprak të Gjykatës së Verona, sepse "nuk kishte asnjë rast për t'u përgjigjur". Vendimi i gjyqtarit përmendi se "kishte prova të trillimit të provave kundër saj".     

## Linqe te jashtme 
* ilariacapua.org - *Ilaria Capua*, site personal

## Referime