Ivan Illich

**Ivan Dominic Illich** (4 shtator 1926 – 2 dhjetor 2002) ishte një prift, teolog, filozof dhe kritik social austriak katolik .  Libri i tij i vitit 1971 *Deshkollimi i shoqërisë (Deschooling Society)* kritikon qasjen institucionale të shoqërisë moderne ndaj arsimit, një qasje që kufizon të mësuarit për të ngushtuar situatat në një periudhë mjaft të shkurtër të jetëgjatësisë njerëzore. Libri i tij i vitit 1975 *Medical Nemesis*, i cili importon në sociologjinë e mjekësisë konceptin e dëmit mjekësor, argumenton se shoqëria e industrializuar dëmton gjerësisht cilësinë e jetës duke mbimjekësuar jetën, duke patologjizuar kushtet normale, duke krijuar varësi të rreme dhe duke kufizuar zgjidhje të tjera më të shëndetshme.  Illich e quajti veten "një pelegrin i gabuar".    

## Biografia 
Ivan Dominic Illich u lind më 4 shtator 1926 në Vjenë, Austri, nga Gian Pietro Ilic (Ivan Peter Illich) dhe Ellen Rose "Maexie" e lindura Regenstreif-Ortlieb.  Babai i tij ishte një inxhinier ndërtimi dhe një diplomat nga një familje katolike e Dalmacisë, me prona në qytetin e Splitit dhe prona të verës dhe vajit të ullirit në ishullin Braç . Nëna e tij vinte nga një familje hebreje që ishte konvertuar në krishterim nga Gjermania dhe Austro-Hungaria ( Czernowitz, Bukowina ).  Ellen Illich u pagëzua luterane, por u konvertua në katolicizëm pas martesës.   Babai i saj, Friedrich "Fritz" Regenstreif, ishte një industrialist që i fitoi paratë e tij në tregtinë e lëndës drusore në Bosnje, më vonë u vendos në Vjenë, ku ndërtoi një vilë arti nouveau .

Ellen Illich udhëtoi për në Vjenë për t'u ndjekur nga mjekët më të mirë gjatë lindjes. Babai i Ivanit nuk jetonte në Evropën Qendrore në atë kohë. Kur Ivani ishte tre muajsh, ai u dërgua së bashku me infermieren e tij në Split, Dalmaci (në atë kohë pjesë e Mbretërisë së Jugosllavisë ), për t'ia treguar gjyshit të tij nga babai. Atje ai u pagëzua më 1 dhjetor 1926.  Në vitin 1929, në familje lindën djem binjakë, Aleksandri dhe Michael.

Në vitin 1942, Ellen Illich dhe tre fëmijët e saj - Ivan, Alexander dhe Michael - u larguan nga Vjena, Austri për në Firence, Itali, duke i shpëtuar persekutimit nazist të hebrenjve. Illich mbaroi shkollën e mesme në Firence dhe më pas vazhdoi studimet për histologji dhe kristalografi në Universitetin lokal të Firences .  Duke shpresuar të kthehej në Austri pas Luftës së Dytë Botërore, ai u regjistrua në një doktoraturë në historinë mesjetare në Universitetin e Salzburgut  me shpresën për të fituar rezidencën legale pasi ishte pa dokumente.   Më vonë ai mësoi kroatishten, gjuhën e gjyshërve të tij, më pas greqishten e lashtë dhe latinishten, përveç portugalishtes, hindisht, angleze dhe gjuhë të tjera.   Në vitin 1956, në moshën 30-vjeçare, ai u emërua zëvendësrektor i Universitetit Katolik të Porto Rikos, "një pozicion që ai arriti ta mbante për disa vite përpara se të hidhej jashtë - Illich ishte paksa shumë i zhurmshëm në kritikat e tij. të deklaratave të Vatikanit për kontrollin e lindjeve dhe heshtjen relativisht të ulët për bombën bërthamore ."  Illich më vonë përmblodhi kundërshtimin e tij:Si historian, pashë se ajo shkelte traditën amerikane të ndarjes së kishës nga shteti. Si politikan, unë parashikova se nuk kishte forcë të mjaftueshme në radhët katolike për të krijuar një platformë kuptimplotë dhe se dështimi i partisë së McManus do të ishte katastrofik për prestigjin tashmë të dobët të Kishës Porto Rikane. Si teolog, besoj se Kisha duhet të dënojë gjithmonë padrejtësinë në dritën e Ungjillit, por kurrë nuk ka të drejtë të flasë në favor të një partie të caktuar politike. Pasi Illich nuk iu bind një urdhri të drejtpërdrejtë nga McManus që i ndalonte të gjithë priftërinjtë të darkonin me Guvernatorin Muñoz, McManus urdhëroi Illich të linte postin e tij në universitet, duke e përshkruar praninë e tij si "të rrezikshme për Dioqezën e Ponce dhe institucionet e saj".  "Përgjatë fundit të viteve 1960 dhe fillimit të viteve 1970, CIDOC ishte një shkollë gjuhësore dhe pjesërisht universitet falas për intelektualët nga e gjithë Amerika."  Në CIDOC, "Illich ishte në gjendje të zhvillonte kritikën e tij të fuqishme dhe me shumë ndikim të skemave të zhvillimit të Botës së Tretë dhe agjentëve të tyre të ri: Aleanca për Progresin e Kenedit, Korpusi i Paqes dhe përpjekje të tjera të panumërta misionare të financuara dhe të organizuara nga të pasurit. kombet, fondacionet dhe grupet fetare”.  por vazhdoi të identifikohej si prift dhe herë pas here kryente mesha private.

Në vitet 1970, Illich ishte i popullarizuar në mesin e intelektualëve të majtë në Francë, teza e tij ishte diskutuar veçanërisht nga André Gorz . Megjithatë, ndikimi i tij ra pas zgjedhjes së 1981 të François Mitterrand, pasi Illich u konsiderua shumë pesimist në një kohë kur e majta franceze mori kontrollin e qeverisë.  Gjatë ditëve të fundit të jetës së tij ai pranoi se ishte ndikuar shumë nga një nga ekonomistët indianë dhe këshilltar i M.&nbsp;K. Gandhi, J. C. Kumarappa, më së shumti libri i tij, *Ekonomia e Përhershme* . 

Ndërsa Illich kurrë nuk e quajti veten një anarkist në shtyp, ai ishte i lidhur ngushtë me figurat kryesore në qarqet e majta anarkiste, veçanërisht Paul Goodman dhe avokatin e mosshkollimit John Holt . Goodman vlerësohet në *Deschooling Society* se ka "detyruar rrënjësisht" Illich-in të rishikojë të menduarit e tij dhe përshkruhet me dashuri të madhe në intervistat e Illich të viteve 1990 me David Cayley :

### Personaliteti 
Ivan Illich e quajti veten "një pelegrin i gabuar",  Ai vuri në dukje se që kur la shtëpinë e vjetër të gjyshërve të tij në ishullin Braç në Dalmaci, ai nuk kishte pasur kurrë një shtëpi. 

Illich vdiq më 2 dhjetor 2002 në Bremen, Gjermani. E pa realizuar ishte dëshira e tij e fundit: të vdiste i rrethuar nga bashkëpunëtorë të ngushtë në Bolonjë mes krijimit të qendrës së tij të planifikuar, të re mësimore. 

## Pikëpamjet filozofike 
Illich ndoqi traditën e teologjisë apofatike .  Teza kryesore e veprës së tij jetësore është se moderniteti perëndimor, duke shtrembëruar krishterimin, korrupton krishterimin perëndimor . Një përpjekje e çoroditur për të koduar parimet e Dhiatës së Re si rregulla të sjelljes, detyrës ose ligjeve, dhe për t'i institucionalizuar ato, pa kufi, është një korrupsion që Illich detajoi në analizat e tij të institucioneve moderne perëndimore, duke përfshirë arsimin, bamirësinë dhe mjekësinë. të tjerët. Illich përdorte shpesh frazën latine *Corruptio optimi quae est pessima*, në anglisht *Korrupsioni i më të mirëve është më i keqi* . 

Illich besonte se Zoti Biblik duke marrë formën njerëzore, Mishërimi, shënoi pikën e kthesës së historisë botërore, duke hapur mundësi të reja për dashuri dhe njohuri. Ashtu si në Letrën e Parë të Gjonit , ai fton çdo besimtar që të kërkojë fytyrën e Perëndisë në çdo njeri që ndeshet.  Edited by Prof Sajay Samuel

## Shih edhe 
* Pedagogjia kritike
* Pedagogjia ekologjike
* Lëvizjet për softuerët e lirë

## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* 

## Referime