Ferdinand Kulmer

**Ferdinand Kulmer** (29 janar 1925 – 11 nëntor 1998) ishte një piktor dhe mësues abstrakt kroat. Ai studioi në Akademinë e Arteve të Bukura të Budapestit, në Akademinë e Arteve të Bukura të Zagrebit dhe mori mësime speciale me Đuro Tiljak . Kulmer punoi në studion e Krsto Hegedushiq,  dhe për shumë vite ishte profesor në Akademinë e Arteve të Bukura të Zagrebit.

Pikturat e Kulmer-it priren drejt skenave abstrakte ose gjysmë abstrakte, me kompozimet e tij të hershme të bazuara në natyrë të qetë ose të brendshme që paraqesin penelata kaligrafike. Ai zhvilloi një stil më shumë teksturë, duke u kthyer më vonë në një stil më të lirshëm, më gjestik me tema mitike që përfshin vallëzimin e formave kaligrafike. Ai dizajnoi kostume për dy filma të Vatroslav Mimica dhe Veljko Bulajic. 

Kulmer ishte anëtar i Akademisë Kroate të Shkencave dhe Arteve . 

Në vitin 1990, Kulmer mori çmimin Vladimir Nazor për arritje të jetës në artet pamore. 

## Biografia 
Ferdinand Kulmer lindi më 29 janar 1925 në Cap Martin në jug të Francës, ku prindërit e tij po kalonin dimrin. Familja Kulmer ishte aristokrate, fisnikëri e vjetër kroate që kishte qenë e shquar në qarqet politike të Zagrebit gjatë sundimit të Austro-Hungarisë, dhe përfshinte avokatin dhe politikanin e njohur të shekullit të 19-të, Baron Franjo Kulmer . Babai i Ferdinandit ishte konti Alexander Kulmer, mjeshtër i Cernikut (afër Nova Gradiška ), dhe nëna e tij ishte kontesha austriake d'Oberstat Edeltrud Bopp. Ferdinandi i ri kaloi një fëmijëri të rehatshme në një numër pronash dhe rezidencash familjare, të shkolluara nga mësues privat.  Nga viti 1936 ai ndoqi shkollën e konviktit jezuit të Kalksburgut në Vjenë. Kur Kulmer ishte 13 vjeç, ai udhëtoi gjerësisht me të atin rreth Mesdheut dhe vitin e ardhshëm në Shtetet e Bashkuara (Nju Jork, Çikago, Detroit, Uashington). 

Në vitin 1942, Kulmer u regjistrua në Akademinë e Arteve të Bukura të Budapestit, ku studioi nën piktorin hungarez Rezso Zsombolya-Burghardt .  Ishte një kohë intensive, me bombardimin e Pestit nga forcat aleate dhe shtëpia e familjes u kthye në gërmadha. Në janar të vitit 1945, trupat ruse po hynin në Budapest dhe mes kaosit të përgjithshëm, urisë dhe privimit, Kulmer u zhvendos në Zagreb. Pasuria familjare, së bashku me shumicën e pasurisë së tyre humbi dhe bota e privilegjuar e të afërmve dhe miqve të tyre ishte zhdukur, e pushtuar nga rendi i ri socialist. Kulmer u tërhoq në banesën e tij në qytetin e sipërm të Zagrebit, pjesë e pallatit të familjes në sheshin Katerina. Atje ai dha mësime të gjuhëve dhe ndoqi Akademinë e Arteve të Bukura nga viti 1945 deri më 1948, duke studiuar me Omer Mujadžić dhe Ljubo Babić . Kulmer gjithashtu mori mësime speciale në shkollën e pikturës së Đuro Tiljak gjatë viteve 1948–50. 

Nga viti 1950 deri në vitin 1957, Kulmer punoi në studion e Krsto Hegedushiq . Pas 10 vitesh pamundësi për të udhëtuar, në vitin 1955 iu dha një pasaportë dhe një bursë dymujore për në Paris.  Duke pasur parasysh edukimin dhe njohuritë e tij për gjuhët dhe kulturat e ndryshme, ai e shfrytëzoi mirë mundësinë e tij, duke krijuar miq të rinj dhe kontakte të dobishme, duke hapur dyert dhe duke fituar një pasqyrë të ndryshimeve të botës së artit. Në kthimin e tij në Zagreb, Kulmer i përcolli këto ide të reja komunitetit të artistëve vendas.  Në vitin 1961, Kulmer u emërua asistent i Hegedushiqit në Akademinë e Arteve të Bukura,  duke u bërë profesor i rregullt në 1969.

Në vitin 1961, Kulmer mbajti ekspozitën e tij të parë personale në Muzeun e Artit Bashkëkohor në Zagreb. 

Kulmer ishte anëtar i grupit të artistëve March ( *Mart* ) dhe iu bashkua Forumit të Galerisë në 1969. Ai mori pjesë në ekspozitën e Parisit ''Galerie d'art International'' në 1979.  Ai dizajnoi kostume për dy filma të Vatroslav Mimica dhe Veljko Bulajic në 1974–75 dhe 1977. 

Ferdinand Kulmer vdiq në Zagreb më 11 nëntor 1998.

## Trashëgimia 
Vepra më e hershme e Kulmerit për fat të keq nuk ka mbijetuar, kështu që një analizë e zhvillimit të tij të hershëm nuk është e mundur. Gjatë viteve 1950, Kulmer po pikturonte kompozime delikate, gjysmë abstrakte të bazuara në natyra të qeta ose të brendshme, që paraqisnin elemente kaligrafike të stilizuara.  Pas vizitës së tij në Paris në 1955, pikturat e tij filluan të tregojnë ndikimin e Fauvizmit, veçanërisht Henri Matisse dhe Raoul Dufy .  Nga fundi i viteve 1950 dhe në fillim të viteve 1960, Kulmer zhvilloi një stil me teksturë të rëndë, duke prodhuar vepra krejtësisht abstrakte pa forma të dallueshme. Nga kjo periudhë vjen edhe “Piktura Brown” që u ble nga Galeria Tate në Londër. 

Vepra e Kulmer është përshkruar si "eklektike",  dhe ai ishte sigurisht një nga artistët që vazhdoi të evoluonte në drejtime të reja me kalimin e kohës. Gjysma e dytë e viteve 1960 e pa kaligrafinë përsëri në punën e tij, duke u shndërruar në zigzag shumëngjyrësh që ishin një tipar kaq i fortë i krijimeve të tij në vitet 1970.  Më pas ai iu drejtua një stili më të lirshëm, më gjestik, me vepra që përfshinin vallëzime kaligrafike në bardh e zi ose ngjyra të ndezura të formuara nga derdhja e kontrolluar.  Nga vitet 1980, Kulmer kishte futur motive mitologjike dhe heraldike në imazhet e tij, jashtëzakonisht të thjeshtuara dhe të stilizuara.  Tekstura e punës së tij tregoi ndikimin e Art Informel, ndërsa tema lidhet me idetë e neo-ekspresionizmit . Në "Kopshtin e Pegasit" të Kulmerit, për shembull, ai përdorte simbole paleolitike . 

Gjatë viteve 1970, Kulmer krijoi skenat dhe kostumet për dy filma. Këto drama historike i dhanë atij mundësinë për të eksploruar sfondin dhe përvojat e tij kur u rrit. Para asaj kohe, vepra e tij nuk kishte pasur asnjë referencë për historinë ose të kaluarën e tij, megjithatë që nga vitet 1980 ekziston një ndjenjë e fortë e spektaklit të pasur, emblemave heraldike dhe arratisjes. Puna e tij karakterizohet nga një teksturë e fortë, shumë reale e sipërfaqes, pothuajse e prekshme, e kombinuar me ngjyra të pasura, komplekse tonale. 

Në vitin 2007, Croatian Post, Inc. nxori një pullë të "Kopshtit të Pegasit" të Ferdinand Kulmerit si pjesë e serisë së tyre "Pikturë moderne kroate". 

## Literatura 
* 
* "Ferdinand Kulmer l'œuvre 1975-1983" Qendra e Artit në Paris, 1983., Paris

## Referime