Kërpi

[parapamje| Një fushë kërpi në [Côtes-d'Armor|Cotes-d'Armor, Bretanjë, Francë, e cila është prodhuesi më i madh i kërpit në Evropë që nga viti 2022]]
[parapamje| Video me dron e një labirinti në një fushë kërpi (kanep në [Gjuha estoneze|estonisht) në famullinë Kanepi, Estoni (gusht 2022)]]
**Kërpi**, ose **kërpi industrial**, është një bimë në klasën botanike të kultivarëve *Cannabis sativa* e rritur posaçërisht për përdorim industrial dhe konsumator. Mund të përdoret për të bërë një gamë të gjerë produktesh.  Së bashku me bambunë, kërpi është ndër bimët me rritje më të shpejtë  në Tokë. Ishte gjithashtu një nga bimët e para që u tjerr në fibra të përdorshme 50,000 vjet më parë.  Mund të rafinohet në një sërë artikujsh tregtarë, duke përfshirë letër, litar, tekstile, veshje, plastikë të biodegradueshme, bojë, izolim, biokarburant, ushqim dhe ushqim për kafshët .  

Megjithëse kanabisi dhe kërpi i kimiotipit I (llojet II, III, IV, V) janë të dy *Cannabis sativa* dhe përmbajnë përbërësin psikoaktiv tetrahidrokannabinol (THC), ato përfaqësojnë grupe të dallueshme të kultivarëve, zakonisht me përbërje dhe përdorime fitokimike unike.  Kërpi zakonisht ka përqendrime më të ulëta të THC totale dhe mund të ketë përqendrime më të larta të kanabidiolit (CBD), i cili potencialisht zbut efektet psikoaktive të THC.  Ligjshmëria e kërpit ndryshon shumë midis vendeve. Disa qeveri rregullojnë përqendrimin e THC dhe lejojnë vetëm kërpin me një përmbajtje veçanërisht të ulët THC në prodhimin tregtar.  

Skeda:HempSeed.jpg|alt=Whole hemp seeds|Farat e plota të kërpit
Skeda:Konopne_seminko_loupane.jpg|alt=Hulled hemp seeds|Farat e kërpit të lëvruara

## Përdorimet 
parapamje| Fara e kërpit
Kërpi përdoret për të bërë një shumëllojshmëri produktesh komerciale dhe industriale, duke përfshirë litarë, tekstile, veshje, këpucë, ushqime, letër, bioplastikë, izolim dhe biokarburante. 

### Ushqimi 
parapamje| Një imazh makro i farave të kërpit
Farat e kërpit mund të hahen të papërpunuara, të bluara në miell kërpi, të mbira ose të bëhen pluhur filizash të tharë. Farat e kërpit mund të bëhen gjithashtu një lëng që përdoret për pjekje ose për pije, të tilla si qumështi i kërpit dhe tizanët .  Vaji i kërpit është i shtypur në të ftohtë nga fara dhe është i lartë në acide yndyrore të pangopura . 
Skeda:HempSeed.jpg|alt=Whole hemp seeds|Farat e plota të kërpit
Skeda:Konopne_seminko_loupane.jpg|alt=Hulled hemp seeds|Farat e kërpit të lëvruara

#### Të ushqyerit 
Një sasi prej 100 g e farave të lëvruara të kërpit siguron  energji ushqimore . Ato përmbajnë 5% ujë, 5% karbohidrate, 49% yndyrë totale dhe 31% proteina . 

Farat e kërpit janë të dukshme në sigurimin e 64% të vlerës ditore (DV) të proteinave për 100 gram.   Rezultatet e aminoacideve të korrigjuara nga tretshmëria e proteinave ishin 0,49-0,53 për farën e plotë të kërpit, 0,46-0,51 për miellin e farës së kërpit dhe 0,63-0,66 për farën e kërpit të lëvruar .   Aminoacidi më i bollshëm në farën e kërpit është acidi glutamik (3,74-4,58% e farës së plotë) i ndjekur nga arginina (2,28-3,10% e farës së plotë).   frenuesit e tripsinës dhe taninet, në përqendrime statistikisht të rëndësishme. 

### Fibra 
Fibra e kërpit është përdorur gjerësisht gjatë historisë, me kulmin e prodhimit menjëherë pasi u prezantua në Botën e Re. Për shekuj me radhë, artikuj që varionin nga litari, tek pëlhurat, tek materialet industriale bëheshin nga fibra kërpi. Kërpi gjithashtu përdorej zakonisht për të bërë kanavacën e velit. Fjala "kanavacë" rrjedh nga fjala *kanabis* .   Kërpi i pastër ka një strukturë të ngjashme me lirin .  Për shkak të shkathtësisë së tij për t'u përdorur në një shumëllojshmëri produktesh, sot kërpi përdoret në një sërë mallrash të konsumit, duke përfshirë veshje, këpucë, aksesorë, jakë qensh dhe mallra shtëpiake. Për veshje, në disa raste, kërpi përzihet me lyocell .  Përfitimet e tij për sa i përket qëndrueshmërisë gjithashtu rrisin tërheqjen e tij në industri, siç është industria e veshjeve.  
Skeda:Hanfstengel.jpg|alt=Hemp stem showing fibers|Kërpi i kërpit që tregon fibra
Skeda:Hemp-600x600.jpg|alt=100% hemp fabric|Pëlhurë 100% kërpi
Skeda:Bai_woman_hemp,_shell-ornamented_clothes_-_Yunnan_Nationalities_Museum_-_DSC04339.JPG|alt=Hemp dress|Fustan kërpi
Skeda:Lisu_woman_hemp,_shell-ornamented_dress_detail_-_Yunnan_Nationalities_Museum_-_DSC04310.JPG|alt=Hemp dress|Fustan kërpi
Skeda:OutDoor_2018,_Friedrichshafen_(1X7A0347).jpg|alt=Hemp shorts|Pantallona të shkurtra kërpi
Skeda:Hemp-sack,_Asabukuro,_Japan.jpg|alt=Hemp sack|Thas kërpi
Skeda:800_Hemp_olive_2010.jpg|alt=Hemp shoes|Këpucë kërpi

### Material ndërtimi 
Kërpi si material ndërtimi ofron zgjidhje për një sërë çështjesh me të cilat përballen standardet aktuale të ndërtimit. Pesha e tij e lehtë, rezistenca ndaj mykut, ajrosja, etj. i bën produktet e kërpit të gjithanshme në një mori përdorimesh.  Pas testeve të bashkëngrohjes së Shtëpisë së Rinovueshme NNFCC në Institucionin e Kërkimit të Ndërtesave (BRE), kërpi raportohet të jetë një material më i qëndrueshëm ndërtimi në krahasim me shumicën e metodave të ndërtimit të përdorura sot.  Përveç kësaj, përdorimi praktik i tij në ndërtimin e ndërtesave mund të rezultojë në uljen e kostove të konsumit të energjisë dhe krijimin e ndotësve dytësorë.  Kërpi është rishfaqur në ndërtimin e ndërtesave të gjelbra, kryesisht në Evropë. 

#### Qëndrueshmëria 
Kërpi klasifikohet në kategorinë e gjelbër të projektimit të ndërtesave, kryesisht për shkak të efekteve të tij pozitive në mjedis.  Disa nga përfitimet e tij përfshijnë, por nuk kufizohen në shtypjen e rritjes së barërave të këqija, anti-erozionin, vetitë e rikuperimit dhe aftësinë për të hequr substancat helmuese dhe metalet e rënda nga toka.     

### Biokarburantet 
parapamje| Një mostër bionafte
Bionafta mund të bëhet nga vajrat në farat dhe kërcellet e kërpit; ky produkt nganjëherë quhet "hempolinë".  Lënda djegëse e alkoolit (etanol ose, më rrallë, metanol) mund të bëhet duke fermentuar të gjithë bimën.

Vaji i filtruar i kërpit mund të përdoret drejtpërdrejt për të fuqizuar motorët me naftë . Në 1892, Rudolf Diesel shpiku motorin me naftë, të cilin ai synonte ta fuqizonte "me një shumëllojshmëri lëndësh djegëse, veçanërisht vajra bimore dhe farash, të cilat më parë përdoreshin për llambat e naftës, dmth. llambën Argand ".