open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Despotizmi

parapamje|Gjykata e N'Gangue M'voumbe Niambi nga libri Përshkrimi i Afrikës (1668).
Në shkencat politike, despotizmi (greqisht: *despotismós*) është një formë qeverisjeje në të cilën një ent i vetëm sundon me pushtet absolut. Normalisht, ai ent është një individ, **despot**; por (si në një autokraci) shoqëritë që kufizojnë respektin dhe pushtetin në grupe të veçanta janë quajtur gjithashtu despotike.

Në bisedë, fjala despot zbatohet në mënyrë poshtëruese për ata që përdorin fuqinë dhe autoritetin e tyre për të shtypur popullsinë, nënshtetasit ose vartësit e tyre. Më konkretisht, termi shpesh zbatohet për një kryetar shteti ose qeverie. Në këtë kuptim, ajo është e ngjashme me konotacionet pezhorative që lidhen me termat tiran dhe diktator.

## Shiko edhe 
## Referimet
Evazioni fiskal

parapamje|312x312px|Poster i lëshuar nga autoritetet tatimore britanike për të luftuar evazionin fiskal në det të hapur.
**Evazioni fiskal** është një përpjekje e paligjshme për të mposhtur vendosjen e taksave nga individë, korporata, truste dhe të tjerë. Evazioni fiskal shpesh përfshin keqinterpretim të qëllimshëm të punëve të tatimpaguesit tek autoritetet tatimore për të reduktuar detyrimin tatimor të tatimpaguesit dhe përfshin raportimin e pandershëm tatimor, deklarimin e më pak të ardhurave, fitimeve ose fitimeve sesa shumat e fituara në të vërtetë, duke mbivlerësuar zbritjet, duke përdorur ryshfet kundër autoriteteve në vende me shkallë të lartë korrupsioni dhe fshehje të parave në vende sekrete.

Evazioni fiskal është një aktivitet i lidhur zakonisht me ekonominë informale. Një masë e shkallës së evazionit fiskal ("boshllëku tatimor") është shuma e të ardhurave të paraportuara, e cila është diferenca midis shumës së të ardhurave që duhet të raportohet tek autoritetet tatimore dhe shumës aktuale të raportuar.

Në të kundërt, shmangia e taksave është përdorimi ligjor i ligjeve tatimore për të ulur barrën tatimore të dikujt. Si evazioni fiskal ashtu edhe shmangia e taksave mund të shihen si forma të mospërputhjes tatimore, pasi ato përshkruajnë një sërë aktivitetesh që synojnë të përmbysin sistemin tatimor të një shteti, por një klasifikim i tillë i shmangies së taksave është i diskutueshëm pasi shmangia është e ligjshme në sistemet vetë-krijuese. Si evazioni fiskal ashtu edhe shmangia e taksave mund të praktikohen nga korporata, truste ose individë.

## Shiko edhe 
* Krimi financiar

## Referimet
Sindroma mashtruese

**Sindromi mashtrues**, e njohur gjithashtu si **fenomeni mashtrues** ose **mashtrimi** (anglisht: *impostor syndrome*) është një dukuri psikologjike në të cilën njerëzit dyshojnë në aftësitë, talentet ose arritjet e tyre dhe kanë një frikë të brendshme të vazhdueshme për t'u ekspozuar si mashtrime. Pavarësisht dëshmive të jashtme të kompetencës së tyre, ata që e përjetojnë këtë fenomen nuk besojnë se e meritojnë suksesin apo fatin e tyre. Ata mund t'ia atribuojnë gabimisht efektit Matthew ose efektit Dunning-Kruger, ose mund të mendojnë se po mashtrojnë të tjerët sepse ndihen sikur nuk janë aq inteligjentë sa e paraqesin veten e tyre nga jashtë. Sindroma impostor mund të rrjedhë dhe të rezultojë në marrëdhënie të tendosura personale dhe mund të pengojë individët të arrijnë potencialin e tyre të plotë në fushat e tyre të interesit.

Kur sindroma mashtruese u konceptua për herë të parë, ajo u pa si një fenomen që ishte i zakonshëm në mesin e grave me arritje të larta. Hulumtimet e mëtejshme kanë treguar se ajo prek si burrat ashtu edhe gratë, në kuptimin kolektiv që proporcioni i prekur është pak a shumë i shpërndarë në mënyrë të barabartë midis gjinive. Individët me sindromën mashtruese shpesh kanë probleme përkatëse të shëndetit mendor, të cilat mund të trajtohen me ndërhyrje psikologjike, megjithëse fenomeni nuk është një çrregullim mendor formal.

## Shiko edhe 
## Referimet
Sheshi i tregut

**Sheshi i tregut** (i njohur gjithashtu si një **vend tregu**) është një shesh i destinuar për tregtim, në të cilin mbahet një treg. Është një tipar i rëndësishëm i shumë qyteteve dhe qytezave në mbarë botën. Një shesh tregu është një zonë e hapur ku tezgat e tregut nisen tradicionalisht për tregtim, zakonisht në një ditë të caktuar të javës, e njohur si dita e tregut.

Një shesh tipik tregu anglez përbëhet nga një zonë katrore ose drejtkëndore, ose nganjëherë vetëm një zgjerim i rrugës kryesore. Zakonisht është në qendër të qytetit, i rrethuar nga ndërtesa të mëdha si kisha e famullisë, bashkia, magazina dhe hotelet e rëndësishme dhe zyra postare, së bashku me dyqane më të vogla dhe ambiente biznesi. Ndonjëherë ka një ndërtesë të përhershme të mbuluar me treg ose një sallë pëlhure, dhe e gjithë zona është një vend takimi tradicional për njerëzit vendas, si dhe një qendër për tregti.

Skeda:Wrocław - fotopolska.eu (293941).jpg|Sheshi i Tregut, Wrocław, Poloni
Skeda:Sukiennice and Main Market Square Krakow Poland.JPG|Sheshi i Tregut, Kraków, Poloni
Skeda:SM Ostrów Wielkopolski Ratusz 2022 (3754).jpg|Sheshi i Tregut në Ostrów Wielkopolski, Poland
Skeda:Helsinki - Eteläranta Södra Kajen - Marketplace - Uspensky Cathedral in the background - Marketplace - Uspenskin katedraali taustalla - panoramio.jpg|Sheshi i Tregut, Helsinki, Finland
Skeda:Alte Markt Dortmund.JPG|Sheshi i Tregut në Dortmund, Vestfalia, Gjermani
Skeda:Market Square, Cambridge - geograph.org.uk - 3490535.jpg|Sheshi i tregut në Kembrixh, Cambridgeshire, Angli
Skeda:Saturday market in Red Lion Square - geograph.org.uk - 3551701.jpg|Sheshi i tregut në Stamford, Lincolnshire, Angli
Skeda:Plaza Mayor de Madrid 06.jpg|Sheshi i Tregut në Madrid, Spain

## Referime
Dhembja e kokës

parapamje|250x250px|*Dhimbja e kokës*, George Cruikshank (1819).
**Dhimbja e kokës**, e njohur edhe si **cefalalgjia**, është simptomë e dhimbjes në fytyrë, kokë ose qafë. Mund të ndodhë si migrenë, dhimbje koke e tipit tensioni ose dhimbje koke grupore. Ekziston një rrezik i shtuar i depresionit tek ata me dhimbje koke të forta.

Dhimbjet e kokës mund të ndodhin si pasojë e shumë kushteve. Ekzistojnë një sërë sistemesh të ndryshme klasifikimi për dhimbjet e kokës. Më e njohura është ajo e Shoqatës Ndërkombëtare të Dhimbjeve të Kokës, e cila e klasifikon atë në më shumë se 150 lloje të dhimbjeve të kokës parësore dhe dytësore. Shkaqet e dhimbjes së kokës mund të përfshijnë dehidratimin; lodhje; privimi i gjumit; stresi; efektet e medikamenteve (mbipërdorimi) dhe drogave rekreative, duke përfshirë tërheqjen; infeksionet virale; zhurma të forta; dëmtim në kokë; gëlltitja e shpejtë e një ushqimi ose pijeje shumë të ftohtë; dhe çështjet e dhëmbëve ose sinuseve (siç është sinusiti).

Trajtimi i një dhimbje koke varet nga shkaku themelor, por zakonisht përfshin ilaçe kundër dhimbjeve (veçanërisht në rast të migrenës ose dhimbje koke grupore). Dhimbja e kokës është një nga shqetësimet më të zakonshme fizike.

Rreth gjysma e të rriturve kanë dhimbje koke në një vit të caktuar. Dhimbjet e kokës nga tensioni janë më të zakonshmet, duke prekur rreth 1.6 miliardë njerëz (21.8% të popullsisë) të ndjekura nga dhimbjet e kokës nga migrena që prekin rreth 848 milionë (11.7%).

## Shiko edhe 
* Migrena
* Dhimbja grupore e kokës

## Referimet
Teutiku

**Teutiku** (latinisht: *Teuticus*) ka qenë një diplomat i Mbretëria e Ilirisë të cilin mbreti Genti e dërgoi si ambasador në Romë për marrëveshjen e armëpushimit. Teutiku ishte i shoqëruar edhe nga ambasadori tjetër i njohur si Beli (latinisht: *Bellus*). Teuticus është emër i latinizuar me prapashtesën -icus në fund. 

## Shih edhe 
* Iliria
* Mbretëria e Ilirisë
* Lista e personaliteteve ilire
## References
Qiej që bien : tregime

**Qiej që bien** : tregime me autor Betim Muço. Botuar në vitin 2014, libri ka 222 faqe. ISBN 9780979835278
Sabiniani i Madh

**Sabiniani i Madh** (latinisht: *Sabinianus Magnus, greqisht : Σαβινιανός ό Μέγας;* vdiq më 481) ishte një gjeneral i Perandorisë Romake të Lindjes, i cili luftoi në rebelimin e Theodorik Strabonit kundër perandorit Zeno.

## Biografia 
Pjesa më e madhe e biografisë së Sabinianit të Madh njihet përmes Kronikës së Marcelin Komesit, i cili paraqet një pamje të favorshme. Ashtu si Marcellini, edhe ai ishte një nga ilirët që ishin pjesë e administratës dhe ushtrisë perandorake në shekullin V.  Qëndrimi i Marcellinit ndaj Sabinianit është përshkruar si pasqyrim i një "paragjykimi të qartë ilir". Marcellini mund të ketë patur qëndrim pozitiv ndaj Sabinianit për shkak të një marrëdhënieje personale ose familjare. Qëndrimi i tij mund t'i bëjë jehonë edhe opinionit të komunitetit ilir të veteranëve dhe refugjatëve në kryeqytetin perandorak. 

Në vitin 479, në Edessa, ai mori kodikët me emërimin e tij në gradën *Magister militum per Illyricum* nga duart e *patricius* Adamantius, duke pasuar Onoulphus .

Në atë kohë, perandori lindor Zeno duhej të menaxhonte revoltën e ish gjeneralit të tij, prijësit të ostrogotëve Theodoric Strabon, i cili nuk e njohu pasardhjen e Zenonit në vitin 474. Ai pengoi negociatat midis Theodoric dhe Adamantit, duke refuzuar të betohej se pengjet e shkëmbyera do të ishin të sigurt nga dëmtimi, zyrtarisht për arsye fetare, por në fakt sepse ai kundërshtoi politikën e pajtimit me gotët. Në fakt, ndërsa negociatat vazhdonin, ai vendosi të sulmonte gotët: duke lëvizur me ushtrinë e tij në prapavijë të armikut, ai arriti të vriste shumë prej tyre dhe të kapte një pjesë të madhe të furnizimeve të tyre. Pasi u kthye në Lychnidus, ai mori mbështetjen e prefektit pretorian të Ilirikut, Gjoni, dhe i sugjeroi me sukses perandorit të refuzonte armëpushimin e nënshkruar me Teodorikun dhe të vazhdonte ta luftonte.

Prania e Sabinianit në Iliri, së bashku me ushtarin gotik Genti, e penguan Teodorikun të plaçkiste atë territor (479), por më vonë ai ra nga pushteti dhe perandori Zeno e ekzekutoi.

Sabiniani ishte babai i Flav Sabinianit, i cili mbante postin prestigjioz të Konsullit në vitin 505. Historiani i shekullit të 6-të Marcellinus Comes thotë se ai ishte një komandant i ashpër, por një mbrojtës i vërtetë i shtetit romak. Shkrimi i Marcellinit përfundon me përshkrimin se Sabiniani i Madh vdiq "para se të mund të sillte ndihmë të re për perandorinë e rraskapitur". 

## Shih edhe 
* Iliriku
* Mbretëria e Ilirisë
* Lista e personaliteteve ilire

## Literatura 
* 
* Arnold Hugh Martin Jones, John Robert Martindale, John Morris, "Sabinianus Magnus 4", *The Prosopography of the Later Roman Empire*, Cambridge University Press, 1971,  , p.&nbsp;967.
## Referime
Ekuinokset : roman

**Ekuinokset** : roman me autor Betim Muço, red. Natasha Dulaku. Botuar në Tiranë në vitin 1990 nga "Naim Frashëri". Libri ka 271 faqe.
Ëndrrat e fëmijëve : vjersha

**Ëndrrat e fëmijëve** : vjersha me autor Betim Muço, pikt. Dolli Gjinali, red. Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë në vitin 1989 nga "Naim Frashëri". Libri ka 55 faqe : me ilustrime.
Mall për njerëz

**Mall për njerëz** : novela e tregime, me autor Betim Muço, red. Stavri J. Dajo. Botuar në Tiranë në vitin 1989 nga "Naim Frashëri". Libri ka 303 faqe.
Në udhën time

**Në udhën time** : poezi me autor Betim Muço, red. Sevim Arbana. Botuar në Tiranë në vitin 1988 nga "Naim Frashëri". Libri ka 115 faqe.
Domni Stridoni

**Domni** (ose **Domnus** ) ishte peshkopi metropolit i Sirmiumit në fillim të shekullit të katërt. Ai ndoshta pasoi Ireneun, peshkopi i parë i njohur i Sirmiumit, i cili u martirizua në vitin 304. Ai u rrëzua diku mes viteve 325 dhe para 337.  Në vitin 343 ai kishte vdekur. 
## Biografia 
Domni ishte një nga vetëm pesë peshkopët nga gjysma perëndimore latinishtfolëse e Perandorisë Romake, i njohur për të marrë pjesë në Këshillin e Parë të Nikesë në 325.  Ai përmendet në listat e nënshkruesve të kanoneve dhe kredos së Nicesë si *Domnus Pannoniae* (Domnus i Panonisë), *Domnus Pannoniensis* (panoniani) ose *Domnus metropolitanus* (metropolitan), pa përmendur një seli.   Në mënyrë të ngjashme, kur pasardhësi i Domnusit në Sirmium, Eutherius, mori pjesë në Këshillin e Serdikës në vitin 343, listat e përmendën atë vetëm si *një Pannoniis* (nga Pannonia). Meqenëse Sirmium ishte kryeqyteti i provincës së Pannonia Secunda në atë kohë dhe qyteti më i madh dhe më i pasur në të gjithë Panoninë, ka të ngjarë që ishte metropoli i kishës atje dhe kuptohej se Domnus dhe Eutherius përfaqësonin të gjithë provincën e tyre. .  Domnus ishte viktimë e reagimit anti-Nikeas që u përhap në Panoni. Sipas Athanasius of Alexandria 's *History of the Arians*, Domnus u rrëzua, u detyrua në mërgim dhe u zëvendësua sepse ai "e urrente herezinë Ariane".  Është vetëm referenca bashkëkohore e Athanasius për *Domnus Sirmii* që lejon peshkopin e Sirmiumit dhe peshkopin e Nicesë të ndërlidhen.  Megjithatë, është e mundur të rindërtohet një listë pothuajse e plotë e peshkopëve katolikë dhe arianë të Sirmium për shekullin e katërt.   

Veprat e vjetra ndonjëherë i referohen Domni Panonisë si "Domnus of Stridon" ( *Domnus Stridonensis* ). Ky është një gabim. Fshati Stridon, vendlindja e Shën Jeronimit, nuk kishte peshkopatë. Përkundrazi, në disa lista të nënshkruesve të Nicesë, emri që i paraprin atij të Domnus, *Budius Stobiensis* (peshkop i Stobit ), është korruptuar në *Stribon* ( *ensis* ) dhe më pas është aplikuar gabimisht në Domnus, duke u hiperkorrektuar në proces në *Stridon* ( *ensis* ). Ky gabim shfaqet në *Illyricum sacrum* (1751) dhe në *koleksionin Sacrorum Conciliorum nova et amplisima* të Giovanni Domenico Mansi (1758–98).  

## Shih edhe 
* Iliriku
* Mbretëria e Ilirisë
* Lista e personaliteteve ilire

## Referime
Bota në sytë e Dolës : përralla

**Bota në sytë e Dolës** : përralla

Autori: Betim Muço

Ilustruesi: Zamir Mati

Botuesi: Naim Frashëri

Viti i botimit: 1986

Shtypi: Tiranë

Seria: Biblioteka e Fatosit

“Bota në sytë e Dolës: Përralla”  është një vepër e njohur e letërsisë shqipe për fëmijë, e shkruar nga Betim Muço dhe ilustruar nga Zamir Mati. Libri u botua për herë të parë në vitin 1986 nga shtëpia botuese "Naim Frashëri", në Tiranë, dhe është pjesë e serisë "Biblioteka e Fatosit".

Kjo vepër paraqet një koleksion përrallash që ndërthur elemente fantastike dhe edukative përmes syve të personazhit kryesor, Dola, një vajzë e vogël që përjeton botën përmes imagjinatës së saj të pasur. Përrallat e paraqitura në libër janë të mbushura me mesazhe të thella moraliste dhe filozofike, duke ofruar një pasqyrë të jetës dhe vlerave të shoqërisë, por gjithashtu, ato nxisin ndjenjat e dashurisë, respektit dhe solidaritetit.

Këto përralla përfshijnë një gamë të gjerë ngjarjesh dhe personazhesh, ku imagjinata dhe realiteti janë të shkrira, duke krijuar një atmosferë të ngrohtë dhe magjike për fëmijët që i lexojnë.

Shkrimi i Betim Muços është i ngrohtë, i thjeshtë dhe i përshtatshëm për lexuesit e rinj, duke përdorur një gjuhë të pastër dhe të kuptueshme. Përrallat janë të mbushura me detaje që ftojnë lexuesin të mendojë për realitetin dhe për botën imagjinare që përshkruhet. Ilustrimet e realizuara nga Zamir Mati e pasurojnë përvojën e leximit, duke i dhënë librit një dimension vizual që thekson karakteristikat fantastike dhe emocionale të ngjarjeve. Kjo bashkëpunim mes shkrimtarit dhe ilustruesit krijon një vepër tërheqëse dhe tërësisht të përshtatshme për fëmijët.

"Bota në sytë e Dolës" është një libër që ka lënë një gjurmë të thellë në letërsinë shqipe për fëmijë, duke qenë një nga titujt më të rëndësishëm të kësaj kategorie. Ai ofron një mundësi të shkëlqyer për t'i njohur fëmijët me vlerat e letërsisë dhe kulturës shqiptare, duke u ndihmuar atyre të formojnë një kuptim më të thellë të botës që i rrethon. Përmes përrallave të saj, vepra nxit imagjinatën dhe krijon një lidhje të fortë mes lexuesve të rinj dhe kulturës popullore shqiptare.

Libri ka qenë pjesë e shumë aktiviteteve dhe programeve edukative për fëmijë dhe është një shembull i shkëlqyer i letërsisë që bashkon edukimin dhe argëtimin.

"Bota në sytë e Dolës: Përralla" është një vepër e rëndësishme për letërsinë shqiptare për fëmijë, që vazhdon të jetë një burim frymëzimi dhe kënaqësie për breza të tërë. Me historitë e saj të pasura dhe ilustrimet e bukura, ky libër mbetet një thesar i letërsisë për fëmijë, i cili nuk humbet asnjëherë freskinë dhe tërheqjen e tij.

## Burimet
Ditë që vështrojnë larg

**Ditë që vështrojnë larg** : Roman

* Autor: Betim Muço
* Redaktor: Xhezair Abazi
* Vendi i botimit: Tiranë
* Shtëpia botuese: Naim Frashëri
* Viti i botimit: 1982
* Të dhëna fizike: 381 faqe

Ditë që vështrojnë larg  është një roman i shkruar nga Betim Muço, një nga autorët e njohur të letërsisë shqipe, i cili ka kontribuar ndjeshëm në zhvillimin e prozës bashkëkohore. Ky libër u botua në vitin 1982 nga Shtëpia Botuese "Naim Frashëri" dhe pasqyron një kombinim të fuqishëm të narrativës psikologjike dhe shoqërore.

Romani trajton çështje universale të jetës dhe njeriut, duke përqendruar vëmendjen te marrëdhëniet njerëzore, ndryshimet shoqërore dhe sfidat personale. Me një stil të pasur narrativ, autori na fut në një udhëtim introspektiv, duke nxjerrë në pah dilemën e njeriut përballë kohës, shpresës dhe sfidave të përditshme.

Ky libër vlerësohet për aftësinë për të eksploruar dimensionet e ndërlikuara të jetës dhe për të kapur realitetin e shoqërisë shqiptare të asaj periudhe. Romani reflekton mbi identitetin dhe të ardhmen, duke theksuar rolin e ëndrrave dhe aspiratave në formimin e vizionit për jetën.

Betim Muço është i njohur për stilin e tij të qartë dhe të rrjedhshëm, i cili përmban një përzierje të analizës psikologjike dhe përshkrimit të detajuar të ambientit. Përdorimi i simbolizmit dhe metaforave pasqyron mjeshtërinë e tij si shkrimtar, duke krijuar një rrëfim që ngjall reflektim dhe emocion te lexuesit.

Ditë që vështrojnë larg është një nga veprat e rëndësishme të letërsisë shqipe dhe dëshmon për talentin dhe aftësinë krijuese të Betim Muços. Romani ka ndihmuar në pasurimin e letërsisë së periudhës së realizmit socialist, duke i dhënë një qasje më njerëzore dhe introspektive, përtej retorikës propagandistike të kohës.

Autorët

* Betim Muço: Shkrimtar, përkthyes dhe studiues, i cili ka lënë gjurmë të thella në letërsinë shqipe përmes veprave të tij origjinale dhe angazhimit të tij kulturor.
* Xhezair Abazi: Redaktor i njohur që ka mbështetur dhe udhëhequr botimin e shumë veprave të rëndësishme në letërsinë shqipe.

Ditë që vështrojnë larg mbetet një vepër e rëndësishme që meriton të lexohet dhe të studiohet si pjesë e trashëgimisë letrare shqiptare. Ajo ofron një dritare unike në botëkuptimin dhe shqetësimet e një periudhe të rëndësishme historike, duke e lidhur atë me pyetjet universale të ekzistencës njerëzore.

## Referime
Ditëlindja e këngës : poezi

**Ditëlindja e këngës**: Poezi

Autori: Betim Muço

Viti i botimit: 1983

Botuesi: Shtëpia Botuese "Naim Frashëri", Tiranë

Gjini: Poezi

Faqet: 94

"Ditëlindja e këngës"  është një përmbledhje poetike nga shkrimtari dhe poeti i njohur shqiptar Betim Muço. Botuar në vitin 1983 nga shtëpia botuese "Naim Frashëri", ky vëllim poetik shfaq një gamë të gjerë tematikash që lidhen me ndjenjat njerëzore, natyrën, shoqërinë dhe filozofinë jetësore. Libri përmban poezi që ndërthurin ndjeshmërinë artistike me reflektime të thella mbi jetën dhe botën përreth.

Në këtë libër, Muço përdor një gjuhë të pasur figurative dhe simbolike, duke u bazuar në traditën letrare shqiptare, por gjithashtu duke futur elemente të reja, moderne, që e bëjnë krijimtarinë e tij të dallueshme. Poezitë e tij shpesh reflektojnë mbi kohën, kujtimet, dashurinë dhe artin si forca që formësojnë identitetin dhe kulturën tonë.

Stili i tij karakterizohet nga:

* Metaforat e ndjera dhe përshkrimet e detajuara: Muço arrin të krijojë imazhe poetike të fuqishme që e lidhin lexuesin emocionalisht me tekstin.
* Toni i butë dhe i medituar: Poeti përdor një ritëm të qetë dhe të harmonishëm që i përshtatet natyrës introspektive të veprës së tij.
* Vargu i lirë dhe ritmika tradicionale: Ai eksperimenton me strukturën e vargut, duke ruajtur një balancë mes formës së lirë dhe stilit të rregulluar.

"Ditëlindja e këngës" përfaqëson një pikë kulmore në krijimtarinë e Betim Muços, duke shërbyer si një reflektim i kohës kur është shkruar, si dhe një burim frymëzimi për lexuesit dhe poetët e rinj. Përmbledhja ilustron aftësinë e tij për të trajtuar tema universale me një qasje origjinale dhe personale, duke e bërë këtë vepër një gur themeli në poezi.

Betim Muço (1947-2015) ishte një nga figurat më të rëndësishme të letërsisë bashkëkohore shqiptare. Përveçse një poet i shquar, ai ishte gjithashtu prozator, përkthyes dhe shkencëtar. Krijimtaria e tij përfshin poezi, tregime të shkurtra, romane dhe ese, të gjitha të karakterizuara nga një thellësi artistike dhe një ndjeshmëri e lartë.

"Ditëlindja e këngës" mbetet një nga veprat më të spikatura të Betim Muços, që rezonon edhe sot me lexuesit përmes fuqisë së saj poetike dhe mesazheve të thella. Ky libër është një pasqyrë e fuqisë së artit të fjalës dhe një kontribut i vlefshëm në pasurinë e letërsisë shqipe.

## Referime
Ekspres. Skica e tregime

**Ekspres**. Skica e tregime me autor Betim Muço. Botuar në Tiranë në vitin 1975 nga "Naim Frashëri". Libri ka 122 faqe.
Etyde : vjersha

**Etyde** : vjersha me autor Betim Muço. Botuar në Tiranë në vitin 1972 nga "Naim Frashëri". Libri ka 80 faqe.
Është ç' na është : përrallat e Gigës

'''Është ç' na është : përrallat e Gigës''' me autor Betim Muço, red. Majlinda Kodra, pikt. Xhilda Paloka. Botuar në Tiranë në vitin 1984 nga "Naim Frashëri". Libri ka 141 faqe : me ilustrime.
Kokrra gruri : poezi

**Kokrra gruri** : poezi me autor Betim Muço. Botuar në Tiranë në vitin 1978 nga "Naim Frashëri". Libri ka 56 faqe.
Plumbi i gërmave : tregime

**Plumbi i gërmave** : tregime me autor Betim Muço, Lumturi Prizreni. Botuar në Tiranë në vitin 1986 nga "Naim Frashëri". Libri ka 275 faqe.
Tregime (Betim Muço)

**Tregime** me autor Betim Muço. Botuar në Tiranë në vitin 1978 nga "Naim Frashëri". Libri ka 199 faqe.
Në udhën e këngës : poezi nga letrarë të rinj

**Në udhën e këngës** : poezi nga letrarë të rinj / red. Foto Malo ; mbl. Betim Muço. Botuar në Tiranë në vitin 1985 nga "Naim Frashëri". Libri ka 221 faqe.
Mësimet e natës : 101 përrallat e fëmijëve të mi

**Mësimet e natës : 101 përrallat e fëmijëve të mi** me autor Betim Muço, ilustrime Bora Baboçi. Botuar në Tiranë në vitin 2017 nga "Poeteka". Libri ka 298 faqe me ilustrime. ISBN 9789928230157
Drejt hiçit me lavdi : poezi

**Drejt hiçit me lavdi**: Poezi – Redi Gjuzi

Drejt hiçit me lavdi është një vëllim poetik  i autorit shqiptar Redi Gjuzi, i botuar në vitin 1996 nga shtëpia botuese Toena në Tiranë. Redaktuar nga Muzafer Xhaxhiu, libri përmbledh poezi që eksplorojnë temat e ekzistencës, filozofisë dhe ndjesive njerëzore përballë absurdit dhe kalueshmërisë së jetës.

Me një përmbajtje të thellë reflektive dhe një stil poetik të ngjeshur, Gjuzi sjell një qasje meditative mbi fatin e individit dhe raportin e tij me botën. Libri përmban 64 faqe dhe ka përmasa kompakte (16 cm), duke e bërë një botim të përmbledhur, por me ndikim të ndjeshëm në poezinë bashkëkohore shqiptare.

Ky vëllim  është një dëshmi e ndjeshmërisë poetike të autorit dhe e përpjekjes për të zbërthyer kuptimin e jetës përmes vargjeve të tij.

## Burimet
Estetika e fjalës shqipe : studime, artikuj, ese

**Estetika e fjalës shqipe** : studime, artikuj, ese, me autor Nasho Jorgaqi, red. Muzafer Xhaxhiu. Botuar në Elbasan në vitin 1996 nga "Onufri". Libri ka 203 faqe.
Kënga e mjellmës : poezi

**Kënga e mjellmës** : poezi me autor Muzafer Xhaxhiu. Botuar në Tiranë në vitin 1999 nga "Toena". Libri ka 180 faqe. ISBN 9992711000
Koha jonë : poezi

**Koha jonë** : poezi me autor Dino Kalenja, përgat. Muzafer Xhaxhiu, red. Perikli Jorgoni. Botuar në Tiranë në vitin 1984 nga "Naim Frashëri". Libri ka 55 faqe.
Stinët e zemrës : poezi lirike

**Stinët e zemrës** : poezi lirike me autore Lejla Arapi, red. Muzafer Xhaxhiu. Botuar në Tiranë në vitin 1995 nga "Toena". Libri ka 64 faqe.
Ese, poezi, dokumente të letërsisë

**Ese, poezi, dokumente të letërsisë** me autor Mehmet Myftiu. Botuar në Tiranë në vitin 1998 nga "Marin Barleti". Libri ka 156 faqe.
Në kërkim të identitetit : artikuj, ese, intervista, letra

**Në kërkim të identitetit : artikuj, ese, intervista, letra** me autor Mehmet Myftiu. Botuar në Tiranë në vitin 2000 nga "Marin Barleti". Libri ka 112 faqe. ISBN 9992739053
Nënë Sudja. Tragjizmi i një dashurie. Ministri : drama

**Nënë Sudja. Tragjizmi i një dashurie. Ministri** : drama me autor Mehmet Myftiu. Botuar në Tiranë në vitin 2001 nga "Onufri". Libri ka 151 faqe. ISBN 9992745452
Leka : tregime

**Leka** : tregime me autor Mehmet Myftiu. Botuar në Tiranë në vitin 1960 nga "Naim Frashëri". Libri ka 227 faqe.
Miqësia shqiptaro-turke : kujtime

**Miqësia shqiptaro-turke** : kujtime me autor Ali Ymeri, red. Neshat Tozaj. Botuar në Tiranë në vitin 1999, libri ka 108 faqe. ISBN 9992761970
Liria e tjetrit

**Liria e tjetrit** : katër novela me autor Neshat Tozaj, red. Vladimir Meçaj. Botuar në Tiranë në vitin 2004 nga "Ada". Libri ka 332 faqe. ISBN 9994363425
Ligji & gazeta : inkuizitorë pa skrupuj dhe anonim të Gazetës përbuzin dhe denigrojnë të gjitha vlerat e letërsisë bashkëkohore shqiptare

**Ligji & gazeta : inkuizitorë pa skrupuj dhe anonim të Gazetës përbuzin dhe denigrojnë të gjitha vlerat e letërsisë bashkëkohore shqiptare** me autor Neshat Tozaj, red. Aferdita Tozaj. Botuar në Tiranë në vitin 2005, libri ka 200 faqe. ISBN 9992793430
Borë e zezë

**Borë e zezë** : tregime dhe skica satirike

Autori: Ymer Minxhozi

Redaktor: Neshat Tozaj

Viti i botimit: 2008

Botues: Enrico Cuccia

ISBN: 9789995601409

Përmasat: 311 faqe; 21 cm

Borë e zezë: Tregime dhe skica satirike  është një përmbledhje tregimesh dhe skicash që përfaqësojnë një ndërthurje të fuqishme të humorit satirik me realitetet sociale, kulturore dhe politike të kohës. Ky vëllim, i shkruar nga Ymer Minxhozi dhe i redaktuar nga Neshat Tozaj, sjell një kritikë të hollë ndaj dukurive të shoqërisë shqiptare, duke përdorur një stil që bashkon groteskun, ironinë dhe shpesh absurdin.

Minxhozi, përmes tregimeve të tij, eksploron anët e errëta dhe paradoksale të jetës së përditshme në Shqipëri, duke nxjerrë në pah tensionet mes traditës dhe modernitetit, hipokrizinë, burokracinë dhe aspektet e ndryshme të psikologjisë njerëzore. Përmes satirës, ai ofron një pasqyrë të veçantë mbi fenomenet sociale, shpesh duke përdorur alegori për të thënë të pathënat.

Në këto tregime, autorit i pëlqen të përballet me stereotipet, të sfidojë normat dhe të shfaqë absurditetin e disa prej sjelljeve njerëzore. Titulli simbolik "Borë e zezë" mund të kuptohet si një metaforë për kontrastet e forta mes fasadës dhe realitetit të hidhur.

Stili i Minxhozit karakterizohet nga një ekonomi e madhe shprehjeje, me fjali të shkurtra dhe goditëse, të mbushura me ironi dhe humor. Ai tregon një zotërim të jashtëzakonshëm të gjuhës shqipe dhe një aftësi për të krijuar dialogje të gjalla e situata të paharrueshme.

Libri ka një rëndësi të veçantë në letërsinë bashkëkohore shqiptare, duke pasuruar zhanrin e satirës dhe duke ofruar një këndvështrim origjinal mbi realitetin e pas viteve '90. Përmes kësaj vepre, Minxhozi jo vetëm që argëton, por edhe i shtyn lexuesit të reflektojnë mbi fenomene të ndryshme shoqërore.

Libri është vlerësuar për aftësinë e tij për të kapur një realitet shpesh të zymtë në një formë që mbetet e këndshme dhe goditëse për lexuesin. Përmes satirës së tij të hollë dhe mesazheve të fuqishme, Borë e zezë mbetet një nga veprat më të spikatura në krijimtarinë e Minxhozit dhe në letërsinë shqiptare bashkëkohore.

## Burimet
Pse flas...

**Pse flas...** : retrospektivë, me autor Neshat Tozaj. Botuar në Tiranë në vitin 1993 nga "Shtëpia Botuese e Lidhjes së Shkrimtarëve". Libri ka 183 faqe.
Bisedë për një shok

**Bisedë për një shok** : novelë e tregime

Autor: Neshat Tozaj

Bisedë për një shok  është një përmbledhje me novelë dhe tregime e shkrimtarit shqiptar Neshat Tozaj, botuar nga Shtëpia Botuese "Naim Frashëri" në Tiranë më vitin 1988. Libri përmban një koleksion të pasur rrëfimesh që përfaqësojnë stilin narrativ të autorit dhe pasqyrojnë realitetin shoqëror, moral dhe njerëzor të kohës. Me një gjuhë të thjeshtë, por të pasur artistikisht, Tozaj trajton tematika që lidhen me marrëdhëniet ndërnjerëzore, jetën e përditshme dhe tensionet sociale.

Të dhëna bibliografike:

* Titulli: Bisedë për një shok: Novelë e tregime
* Autor: Neshat Tozaj
* Redaktor: Dilaver Dilaveri
* Vendi i botimit: Tiranë
* Botues: Naim Frashëri
* Viti i botimit: 1988
* Faqet: 336 f.
* Përmasat: 16 cm

Libri përfshin një novelë dhe disa tregime të cilat eksplorojnë psikologjinë njerëzore dhe dinamikat e jetës shqiptare të periudhës socialiste. Duke përdorur një qasje realiste, Tozaj ndërthur vlera artistike dhe morale në shkrimet e tij. Historitë përqendrohen te konflikti mes botës individuale dhe shoqërisë, duke reflektuar dilemat e kohës dhe kompleksitetin e jetës në Shqipërinë e viteve 1980.

Tozaj karakterizohet nga një stil rrëfimi i drejtpërdrejtë, me dialogë të gjallë dhe përshkrime të hollësishme të situatave dhe karaktereve. Libri përfaqëson një shembull të rëndësishëm të letërsisë shqipe të periudhës socialiste, duke shërbyer si dokument i gjallë i jetës dhe ideologjive të kohës.

Neshat Tozaj është një autor shqiptar i njohur për romanet dhe tregimet e tij që shpesh eksplorojnë tematika të lidhura me shoqërinë shqiptare dhe ndryshimet e saj historike. Veprat e tij janë shquar për realizmin e tyre dhe për aftësinë për të depërtuar në shtresat më të thella të përvojës njerëzore.

Bisedë për një shok është një kontribut i çmuar për letërsinë shqipe, duke ruajtur vlera historike dhe estetike për lexuesit dhe studiuesit. Ky libër reflekton një periudhë të rëndësishme të zhvillimit të letërsisë shqiptare, duke ofruar një pasqyrë të qartë të jetës dhe sfidave të individit në kontekstin e shoqërisë së kohës.

## Burimet
Hapa të matur

**Hapa të matur** : tregime, me autor Neshat Tozaj. Botuar në Tiranë në vitin 1972 nga "Naim Frashëri". Libri ka 135 faqe.
Në gjurmë të të tretit : novelë

**Në gjurmë të të tretit** : novelë, me autor Neshat Tozaj. Botuar në Tiranë në vitin 1973 nga "Naim Frashëri". Libri ka 160 faqe.
Kulte, rite, magji në traditën orale : studime

**Kulte, rite, magji në traditën orale** : studime, me autor Ndoc Papleka, red. Gjergj Zheji. Botuar në Tiranë në vitin 1999 nga "Toena". Libri ka 240 faqe. ISBN 9992711426
Lirikë nga Tropoja

**Lirikë nga Tropoja** përgatiti Ndoc Papleka. Botuar në Tiranë në vitin 2001, libri ka 127 faqe. ISBN 9992744294
Dedalia dhe katallani : përralla

"**Dedalia dhe Katallani**" është një vëllim përrallash të përpunuara nga folklori shqiptar, përgatitur nga shkrimtari Ndoc Papleka dhe redaktuar nga Odhise K. Grillo, një emër i njohur në letërsinë për fëmijë në Shqipëri. Vepra është shoqëruar me ilustrime të punuara nga artisti Artur Muharremi, duke i dhënë një dimension artistik të veçantë dhe duke i bërë përrallat tërheqëse për lexuesit e vegjël.

Ky libër është botuar në dy edicione kryesore:

1. Edicioni i parë, i titulluar Dedalia dhe Katallani: Përralla popullore të përpunuara, u botua në vitin 1988  nga shtëpia botuese Naim Frashëri, si pjesë e serisë "Biblioteka e Fatosit". Ky edicion përmban 70 faqe dhe ka një format kompakt prej 20 cm.

2. Edicioni i dytë, i titulluar Dedalia dhe Katallani: Përralla, u botua në vitin 1997 . Ky botim, me 48 faqe dhe një format më të madh prej 24 cm, u pasurua me ilustrime të reja për të plotësuar përvojën vizuale të lexuesit.

"Dedalia dhe Katallani" shfrytëzon motive nga përrallat popullore shqiptare, duke i përshtatur për t'i bërë më të kuptueshme dhe tërheqëse për fëmijët e kohës moderne. Përrallat trajtojnë tema universale si drejtësia, zgjuarsia, guximi dhe triumfi i të mirës mbi të keqen. Figura e Dedalies dhe Katallanit mishëron dualitetin e cilësive njerëzore dhe sfidave që individët përballen në jetë.

Libri kontribuon në ruajtjen dhe përcjelljen e traditave gojore shqiptare, duke ofruar një urë lidhëse midis brezave dhe duke nxitur dashurinë për kulturën kombëtare. Përpunimi nga Papleka dhe redaktimi i Grillos e bëjnë veprën të përshtatshme për lexues të rinj, ndërsa ilustrimet e Muharremit ndihmojnë në gjallërimin e tregimeve.

Roli i krijuesve

* Ndoc Papleka, autor dhe përpunues i përrallave, ka dhënë një kontribut të rëndësishëm në zhvillimin e letërsisë për fëmijë në Shqipëri. Ai ka përdorur njohuritë e tij mbi folklorin shqiptar për të ndërtuar rrëfime edukative dhe argëtuese.
* Odhise K. Grillo, redaktor i veprës, është një figurë e njohur për përkushtimin e tij ndaj letërsisë për fëmijë. Përmes redaktimit të tij, Grillo ka ndihmuar në formësimin e një stili të qartë dhe të qashtër për lexuesit e rinj.
* Artur Muharremi, ilustrues, ka kontribuar me vizatime të gjalla dhe artistikisht të përpunuara që ndihmojnë në krijimin e një përvoje të pasur vizuale për lexuesit.

Pavarësisht ndryshimeve në format dhe përmbajtje midis edicioneve, Dedalia dhe Katallani mbetet një pjesë thelbësore e letërsisë shqiptare për fëmijë. Libri ka qenë i pranishëm në biblioteka dhe shtëpi shqiptare për dekada, duke ndihmuar breza të tërë të njohin dhe vlerësojnë përrallat tradicionale shqiptare.

Puna e Paplekës në këtë vepër thekson rëndësinë e përrallave si një mjet për edukimin dhe argëtimin e fëmijëve, ndërsa ndihmon në ruajtjen e trashëgimisë kulturore shqiptare.

## Referime
"Oaz" : poemth

Oaz: Poemth

Titulli: "Oaz"

Autori: Kristaq F. Shabani

Redaktor: Ndoc Papleka

Vendi i botimit: Berat

Botuesi: Jonalda

Viti i botimit: 2002

ISBN: 9992776897
Të dhëna fizike: 20 faqe; 20 cm

Përshkrimi:

"Oaz" është një poemth i shkurtër nga autori Kristaq F. Shabani, i cili është botuar në vitin 2002 në qytetin e Beratit nga shtëpia botuese "Jonalda". Ky libër përbëhet nga 20 faqe dhe ka dimensione prej 20 cm, duke e bërë atë një vepër të vogël, por me përmbajtje të dendur dhe të thellë poetike. Redaktimi i këtij poemthi është realizuar nga Ndoc Papleka.

Në këtë vepër, Shabani eksploron motive dhe tematika të ndërlikuara të letërsisë shqipe, të përfshira në një strukturë të thjeshtë dhe koncize. Duke përdorur simbolikën e një oazi, autori mund të aludojë për një vend të qetësisë dhe shpëtimit në mes të një bote të trazuar, duke ofruar kështu një hapësirë për reflektim dhe përsiatje.

"Oaz" përfaqëson një shembull të rëndësishëm të poezisë bashkëkohore shqiptare, duke sjellë në pah stilin e veçantë të Shabanit dhe aftësinë e tij për të krijuar imazhe të fuqishme dhe emocionale me pak fjalë. Në këtë kontekst, poema mund të shihet si një meditim mbi të kaluarën, të tashmen dhe të ardhmen, në një mjedis ku kujtimet dhe shpresat ndërthuren.

Kjo vepër, pavarësisht nga përmasa e saj modeste, mban një rëndësi të veçantë në korpusin e letërsisë shqipe dhe tregon një anë të ndjeshme dhe reflektuese të krijimtarisë së Kristaq F. Shabanit.
## Burime
Rehatia

thumbnail|Një qen i rehatshëm
**Rehatia** (ose të qenit **rehat**) është një ndjenjë kënaqësie fizike ose psikologjike, e karakterizuar shpesh si mungesë vështirësie. Personat të cilëve u mungon rehatia nuk ndihen rehat ose po përjetojnë siklet. Një shkallë e rehatisë psikologjike mund të arrihet duke rikrijuar përvoja që lidhen me kujtime të këndshme, të tilla si përfshirja në aktivitete të njohura, ruajtja e pranisë së [[|objekteve të njohura, Personat që janë të rrethuar me gjëra që ofrojnë rehati psikologjike mund të përshkruhen si "në zonën e tyre të rehatisë". Për shkak të natyrës personale të asociacioneve pozitive, rehatia psikologjike është shumë subjektive.

Ky eksperiment justifikoi rëndësinë e rehatisë dhe ngrohtësisë për zhvillimin e fëmijës. Të gjithë majmunët që u rritën nga eksperimenti shprehën një sjellje agresioni dhe sjellje seksuale atipike.

Koha e ditës luan gjithashtu një rol në konsumimin e ushqimeve komode. Shumica e njerëzve priren të hanë thjesht sepse "është koha e drekës" dhe vetëm 20% e kohës është për shkak të urisë aktuale.

### Rehatia termike
Rehatia termike është një kënaqësi e temperaturës dhe lagështisë së ajrit të ambientit. Psikologët krijuan një studim për të përcaktuar temperaturën më të rehatshme. Studimi bëri që njerëzit t'i përgjigjen një sondazhi ndërsa temperatura ndryshonte rreth tyre. Nga sondazhet, psikologu zbuloi se shumë njerëz nuk kishin mendim për një gamë të temperaturës. Kjo u emërtua neutraliteti i temperaturës, që është shkalla që metabolizmi i personit po zhvendoset me të njëjtën shpejtësi si temperatura përreth. Temperatura mesatare e rehatshme është 30 °C. Temperaturat shumë të nxehta (35 °C) dhe më lart) dhe temperaturat shumë të ulëta (12 °C e më poshtë) konsiderohen si të pakëndshme për shumë njerëz.

**Neutraliteti termik**

Neutraliteti termik (zona neutrale termike) është diapazoni i temperaturës ku nuk është as i rehatshëm dhe as i parehatshëm. Metabolizmi i trupit të njeriut po djeg kalori në të njëjtin ritëm si temperatura përreth. Kjo do të ishte rreth 24 °C (temperatura e dhomës) dhe njerëzit nuk kanë asnjë mendim për temperaturën.

**Përdorimet e përditshme**

*Temperatura e sipërfaqes së dyshemesë - dyshemetë shumë të nxehta ose shumë të ftohta shkaktojnë parehati dhe njerëzit mund të veshin këpucë të lehta ose të kenë dysheme të ngrohta.

## Referime
Mes nesh

**Mes nesh** : roman, me autor Neshat Tozaj. Botuar në Tiranë në vitin 1986 nga "Naim Frashëri". Libri ka 270 faqe.
Ilir Elmazi

**Ilir Elmazi** (i lindur më 18 nëntor 1979 në Manastir ) është një futbollist maqedonas i pensionuar me origjinë shqiptare i cili e përfundoi karrierën e tij në FK Novaci në Ligën e Dytë Maqedonase .

## Karriera ndërkombëtare 
Ai bëri debutimin e tij për të moshuarit për Maqedoninë në një ndeshje miqësore të korrikut 2000 kundër Azerbajxhanit dhe ka realizuar gjithsej 2 paraqitje, pa shënuar asnjë gol. Ndërkombëtari i tij i dytë dhe i fundit ishte një miqësore e korrikut 2001 kundër Katarit . 

## Shih edhe 
* Sporti në Maqedoninë e Veriut
## Refrime 
## Lidhje të jashtme 
* Profile at PlayerHistory
* Football Federation of Macedonia  
* Macedonian Football
Sporti në Maqedoni të Veriut

djathtas|parapamje|250x250px| Sportistët e Maqedonisë Veriore në Lojërat Olimpike në Vankuver.
Ky artikull është pjesë e një serie për sportet në Maqedoninë e Veriut .

## Historia 
Futbolli dhe hendbolli janë sportet më të njohura në Maqedoninë e Veriut. Ekipi i futbollit është nën kontrollin e Federatës së Futbollit të Maqedonisë së Veriut . Ata performojnë në stadiumin maqedonas Filip II me kapacitet prej 32.580 ulëse.  Darko Pancev është një ish-futbollist maqedonas, një nga futbollistët më të mirë të Vardarit në histori. Me Yllin e Kuq të Beogradit, ai fitoi Kupën e Kampionëve Evropian në vitin 1991 dhe shënoi golin vendimtar në penalltinë kundër Olympique de Marseille.  Klubet më të njohura të futbollit maqedonas janë: Vardar, Silex, Rabotnički dhe Shkendija 79 .

Hendbolli është një sport i rëndësishëm ekipor në vend. Në vitin 2002, skuadra Kometal Gjorçe Petrov nga Shkupi fitoi Ligën e Kampionëve të EHF-së për femra . Kampionati Evropian në hendboll për femra në vitin 2008 u mbajt në Republikën e Maqedonisë. Hendbollisti Kirill Lazarov ishte golashënuesi më i mirë në Kupën e Botës 2009 me 92 gola. Në Kampionatin Evropian të vitit 2012, ai u shpall golashënuesi më i mirë me 61 gola në 7 ndeshje, duke vendosur kështu një rekord të ri për numrin e golave të shënuar në një kampionat evropian .

Ekipi maqedonas i basketbollit përfaqëson Maqedoninë e Veriut në basketboll ndërkombëtar. Shoqata e Basketbollit të Maqedonisë u themelua në vitin 1992 dhe iu bashkua FIBA-s në vitin 1993. Ndeshjet i luan si nikoqir në sallën Boris Trajkovski në Shkup. Maqedonia e Veriut ka marrë pjesë në pesë Eurobasketa, ndërsa pozitën më të mirë e kanë arritur në vitin 2011, kur kanë zënë vendin e katërt. Pero Antić në verën e vitit 2013. nënshkruan kontratë me Atlanta Hawks dhe kështu bëhet basketbollisti i parë maqedonas në NBA . 

Maqedonia e Veriut mori pjesë në Lojërat Olimpike për herë të parë si shtet i pavarur në Lojërat Olimpike Verore në Atlanta në vitin 1996. Në periudhën nga Lojërat Olimpike në Atlanta në 1996 deri në Rio de Janeiro në 2016. Atletët maqedonas fituan gjithsej një medalje bronzi ( Mohamed Ibrahimov, mundje).  Në muajt e verës, Maratona e notit e Ohrit mbahet në liqenin e Ohrit . 

Që nga Lojërat Olimpike të vitit 1920 Maqedonia e Veriut ishte në përbërje të këtyre reprezentacioneve:
*  RSFJ (1920—1990)
*  Republika e Maqedonisë  (1996 - )

## Medalje 
### Medalje të fituara 
## Shiko edhe 
* KF Shkëndija
* Sporti në Shkup
* Maqedonia e Veriut

## Referime
Italia qendrore

**Italia Qendrore** (    ose thjesht  ) është një nga pesë rajonet zyrtare statistikore të Italisë të përdorura nga Instituti Kombëtar i Statistikave (ISTAT), një rajon NUTS i nivelit të parë dhe një zonë elektorale e Parlamentit Evropian .

## Rajonet 
Italia Qendrore përfshin katër nga 20 rajonet e vendit :

* Lacio
* Marke ( *Marche* )
* Toskana ( *Toskanë* )
* Umbria

Pjesët më jugore dhe lindore të Lazios (qarqet Sora, Cassino, Gaeta, Cittaducale, Formia dhe Amatrice) përfshihen shpesh në Italinë Jugore (të ashtuquajturat *Mezzogiorno* ) për arsye kulturore dhe historike, pasi ato dikur ishin pjesë e Mbretërisë së fliten dy sicilitë dhe dialektet e italishtes jugore .

Si një rajon gjeografik, megjithatë, Italia qendrore mund të përfshijë gjithashtu rajonet e Abruzzo dhe Molise,    të cilat konsiderohen ndryshe pjesë e Italisë Jugore për arsye socio-kulturore, gjuhësore dhe historike.

## Politika 
Markete, Toskana dhe Umbria - së bashku me Emilia-Romagna - konsiderohen të jenë rajonet më të majta në Itali dhe së bashku quhen gjithashtu "Rripi i Kuq".    

Lazio, përveç Romës, është më konservator politikisht, një tipar të cilin e ndan me Italinë Veriore dhe Jugore. 

## Ekonomia 
Produkti i brendshëm bruto (PBB) i rajonit ishte 380.9 miliardë euro në 2018, duke zënë 21.6% të prodhimit ekonomik të Italisë. PBB-ja për frymë e rregulluar për fuqinë blerëse ishte 31,500 euro, ose 105% e mesatares së BE27 në të njëjtin vit. 

## Shih edhe 
* Italia
* Italia jugore
* Italia veriore
## Referime
Italia jugore

**Italia jugore** (  ose ) e njohur gjithashtu si ***Mezzogiorno***,   është një makrorajon i Italisë që përbëhet nga rajonet e saj jugore për ndryshim nga Italia e Jugut që paraqet një rajon administrativ të Italisë.

## Vështrim 
Termi *Mezzogiorno* sot i referohet rajoneve që lidhen me njerëzit, tokat ose kulturën e rajonit historik dhe kulturor që dikur ishte politikisht nën administrimin e ish-Mbretërisë së Napolit dhe Siçilisë (e emërtuar zyrtarisht si një entitet *Regnum Siciliae citra Pharum* dhe *ultra Pharum*, dmth "Mbretëria e Siçilisë në anën tjetër të ngushticës " dhe "përtej ngushticës") dhe që më vonë ndau një organizatë të përbashkët në shtetin më të madh para-unitar të Italisë, Mbretërinë e Dy Siçilive .      

Ishulli i Sardenjës, i cili nuk kishte qenë as pjesë e rajonit të përmendur dhe as i politikës së lartpërmendur dhe kishte qenë nën sundimin e Shtëpisë Alpine të Savojës që përfundimisht do të aneksonte krejtësisht Mbretërinë e udhëhequr nga Bourbonat dhe atë Jugore të Italisë, megjithatë shpesh përfshihet në *Mezzogiorno* .  

Instituti Kombëtar Italian i Statistikave (ISTAT) përdor termin " Italia e Jugut " ( *Italia meridionale* ose thjesht *Sud* ) për të identifikuar një nga pesë rajonet statistikore në raportimet e tij pa Siçilinë dhe Sardenjën, të cilat formojnë një rajon statistikor të veçantë të emërtuar " Italia ishullore" . " ( *Italia insulare* ose thjesht *Isole* ).  Të njëjtat nënndarje janë në fund të nivelit të parë italian NUTS të Bashkimit Evropian dhe zonave zgjedhore italiane për Parlamentin Evropian .

## Shih edhe 
* Italia
* Siçilia
* Kalabria
* Italia veriore
* Italia Qendrore

## Referime
Adım Farah

**Adım Farah** (Shqip: *Emri im është Farah*) është një serial televiziv dramatik turk i nënshkruar nga O3 Medya, episodi i parë i të cilit u transmetua më 1 mars 2023, me regji të Recai Karagöz dhe me shkrim nga Deniz Dargı, Cem Görgeç dhe Cenk Boğatur. Përshtatur nga seriali argjentinas i vitit 2017 *La Chica que Limpia*. Demet Özdemir dhe Engin Akyürek ndajnë rolet kryesore.

## Përmbajtja
Farah është një grua iraniane 28-vjeçare. Gjatë arratisjes nga Irani në Francë 6 vite më parë. Pasi zbuloi se ishte shtatzënë, asaj iu desh të ndalonte në Stamboll, ku jeton jashtëligjshëm. Për më tepër, djali i tij Kerimshah ka një sëmundje të rrallë. Meqenëse sistemi imunitar është shumë i dobët që nga lindja, Kerimshah është i hapur ndaj sëmundjeve. Prandaj, duhet të jetojë në një mjedis steril. Pavarësisht se ka një arsim mjekësor, Farah punon jashtëligjshëm si pastruese në Stamboll. Synimi i Farahut në jetë është që djali i saj Kerimshah të bëhet i shëndetshëm dhe të ketë një jetë si fëmijët normalë. Ajo do të kursejë para sa më shpejt të jetë e mundur dhe do të përfundojë trajtimin e djalit të tij dhe të shkojë sërish në Francë.

Por bota e Farahut është kthyer përmbys brenda natës. Ajo është dëshmitare e një vrasjeje të kryer nga mafia në një vend ku shkon për të pastruar dhe takon Tahir Lekesiz. Farah me çmimin e jetës pastron skenën pa lënë asnjë gjurmë. Mirëpo, duke qenë se ajo është dëshmitare okulare e vrasjes, mafia kërkon që ajo të vritet dhe këtë detyrë i jepet Tahirit. Tahiri është një njeri i vetmuar që është rritur me liderin mafioz. Gjërat bëhen edhe më të vështira për Farahun kur rezulton se i ndjeri ishte polic.

## Luajnë
### Personazhe të përfunduara 
## Transmetimi
* **Shënim**: Seriali transmetohej të mërkurën në orën 20.00 nga episodi 1 deri në episodin 18. Episodet 19 deri në 27, që është finalja, transmetoheshin të shtunave në orën 20.00.

## Referime
Kastellorizo

**Kastellorizo** (Greqisht: Καστελλόριζο *Castellorizo*) ose **Meis** (turqisht: *Kızılhisar*), zyrtarisht **Megisti** ( *Megísti*), është një ishull dhe komunë greke e Dodekanezit në Mesdheun Lindor.  Shtrihet afërsisht 2 kilometra nga bregu jugor i Turqisë, rreth 570 kilometra në juglindje të Athinës dhe 125 kilometra në lindje të Rodit, pothuajse në gjysmë të rrugës midis Rodosit dhe Antalias, dhe 280 kilometra në veriperëndim të Qipros.

Ishulli është bërë shumë popullor vitet e fundit në mesin e turistëve që kërkojnë një vend të izoluar në arkipelagun e Dodekanezit, falë edhe filmit fitues të Oskarit të vitit 1991 *Mediterraneo*, nga Gabriele Salvatores, i cili zhvillohet në ishull gjatë Luftës së Dytë Botërore.

## Emri dhe etimologjia 
Emri zyrtar i ishullit, *Megisti* (Μεγίστη) do të thotë "më i madhi" ose "më madhështori", por me vetëm 11.98 kilometra katrorë në sipërfaqe, është më i vogli i Dodekanezit. Emri i referohet faktit se është më i madhi i arkipelagut të vogël. Ky emër është përdorur që nga antikiteti, por tani përdoret rrallë në greqisht, emri *Kastellórizo* (Καστελλόριζο) haset që nga shekulli i 12-të. Ekzistojnë disa hipoteza për origjinën e këtij emri. "Kastello" rrjedh nga fjala italiane "castello", që do të thotë "kështjellë". ose ngjyra e stemës së Mjeshtrit të Madh të Kalorësve të Rodit, Juan Fernández de Heredia, i cili qëndronte mbi portën e kështjellës; këto argumente hidhen poshtë gjerësisht pasi shkëmbinjtë në ishull nuk kanë pigment të kuq dhe emri Kastellorizo i paraprin ardhjes së Kalorësve. 
# *rizo* duke qenë një korruptim i fjalës "Rhoge", një nga emërtimet e lashta të ishullit të afërt Ro. Nëse kjo është e saktë, emri modern i ishullit është në fakt një amalgamë e emrave të veçantë të ishullit "Castello" dhe "Rhoge".
# *rizo* është fjala e vërtetë greke "rizon" që do të thotë "rrënjë", siç është hulumtuar nga historiani grek IM Hatzifotis (1996), duke nënkuptuar ultësirën ose 'rizovouno' mbi të cilën u ndërtua kështjella origjinale e ishullit.  Pas bregdetit, shumë shtëpi janë ende në gjendje të rrënuar. Në hyrje të portit, në anën lindore, qëndrojnë mbetjet njëkatëshe të ish-shtëpisë së qeverisë italiane ( *palazzina della delegazione* ), e ngritur në vitin 1926 nga arkitekti italian Florestano Di Fausto, i cili gjithashtu projektoi disa nga ndërtesat më të rëndësishme të periudhës italiane në Rod.  Aty pranë ndodhet xhamia osmane e dikurshme e ishullit, e cila daton nga gjysma e dytë e shekullit të 18-të dhe e cila është restauruar dhe hapur si muze që nga viti 2007. Prej këtu fillon kalata e qytetit, e cila kalon përgjatë të tre anëve të portit. Sheshi qendror - *Plateia Ethelondon Kastellórizou* ("Sheshi i Vullnetarëve të Kastellorizos") - shtrihet në mes të anës lindore, pranë dokeve të anijeve. Në anën e kundërt të portit ka një pamje të mirë nga kjo pikëpamje e *Pera Meria*, kalaja perëndimore dhe manastiret e *Profitis Ilías* dhe *Aghia Triadha*, e para tanimë një bazë ushtrie.

## Referime
Kangë kreshnike (Sokol Martini)

**Kangë kreshnike** me autor Sokol Martini, perg për bot. Ndoc Papleka. Botuar në Tiranë në vitin 2004, libri ka 167 faqe.