open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lista e vendeve sipas shpenzimeve ushtarake

Kjo është një **listë e vendeve sipas shpenzimeve ushtarake** në një vit të caktuar. Shifrat e shpenzimeve ushtarake paraqiten në dollarë të Shteteve të Bashkuara bazuar në kursin e këmbimit konstant ose aktual.

Disa burime thonë se shpenzimet ushtarake ruse dhe kineze janë në fakt shumë më të larta se grafiku për shkak të tregjeve të kapura dhe barazisë së çmimit të blerjes në ato vende.

|
; 2025 edition of "The Military Balance" from the International Institute for Strategic Studies (IISS)

|}

## Shpenzimet ushtarake, pjesa e PBB-së 
Këto lista janë lista të vendeve sipas shpenzimeve ushtarake si pjesë e PBB-së - më konkretisht, një listë e 15 vendeve kryesore në vitet e fundit si përqindje e shpenzimeve - shuma që një komb shpenzon për ushtrinë e tij si pjesë e PBB-së. Lista e parë është nga Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve të Paqes në Stokholm (SIPRI) për vitin 2023, lista e dytë është nga Instituti Ndërkombëtar për Studime Strategjike (IISS) për vitin 2020.

### Si pjesë e PBB-së 
|

|-
|* Vlerat me shkronja të zeza me një yll sipër janë vlerësime shumë të pasigurta të SIPRI.
Vlerat kursive janë vlerësimet e SIPRI.
|
|}

## Shiko edhe 
* Buxheti ushtarak
* Industria e armëve

## Referime
Helidon Haliti në "Mezuraj Muze"(album)

Helidon Haliti në "Mezuraj Muze" (album) : [koleksioni i veprave të artit] / piktor Helidon Haliti ; realizoi Eduard Mezuraj ; tekst Moikom Zeqo ; përkth. në angl. Mariola Naçi ; foto Bevis Fusha. Botuar në Tiranë në vitin 2008, albumi ka 211 fletë : me piktura të autorit.
Muzikë dimri

**Muzikë dimri** : libër me poezi, me autor Maku Pone, red. Moikom Zeqo. Botuar në Tiranë në vitin 2009, libri ka (V.2), 207 faqe. ISBN 9789995638016
Vështrimshpikur : poezi

**Vështrimshpikur** : libër me poezi, me autore Zhulieta Tengu, red. Moikom Zeqo. Botuar në Tiranë në vitin 2009, libri ka 107 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9789995638085
Kështjella e shpirtit

**Kështjella e shpirtit** libër me autor Agim Dashi, red. Moikom Zeqo. Botuar në Tiranë në vitin 2009, libri ka 137 faqe. ISBN 9789994392353
Balada (Koçi Petriti)

**Balada**

Titulli: Balada

Autor: Koçi Petriti

Redaktor: Moikom Zeqo

ISBN: 9789995688752

Vendi i botimit: Tiranë

Botuar nga: Geer

Viti i botimit: 2010

Përmasat: 204 faqe, ilustrime, 21 cm

"Balada"  është një vepër e autorit Koçi Petriti, e redaktuar nga Moikom Zeqo, që ofron një eksplorim të thellë të formës letrare të baladës në letërsinë shqipe. Libri, botuar nga shtëpia botuese Geer në vitin 2010, ka për qëllim të ndriçojë dhe analizojë rrënjët, strukturën dhe temat e baladës, duke e vendosur atë në kontekstin e traditës letrare dhe kulturore shqiptare. Me 204 faqe të shoqëruara nga ilustrime të ndërlidhura me subjektet e trajtuara, libri është një burim i vlefshëm për studiuesit dhe dashamirësit e poezisë dhe të letërsisë shqipe në përgjithësi.

Petriti i qaset baladës si një formë letrare që ka ruajtur origjinalitetin dhe ndjeshmërinë e saj nëpër shekuj. Me një analizë të thellë të formave poetike dhe të simboleve karakteristike që përbëjnë baladën shqiptare, autori synon të tregojë evoluimin e këtij zhanri, duke u ndalur në figura të njohura, motive dhe tematikat e përjetshme të dashurisë, vdekjes, heroizmit dhe tragjizmit. Përmes referencave të ndryshme, Petriti nxjerr në pah rëndësinë e baladës si një pasqyrë e kulturës popullore shqiptare dhe lidhjen e saj me identitetin kombëtar.

Ky libër shquhet për mënyrën e thellë dhe të kujdesshme të qasjes në analizën e baladave, duke përfshirë edhe interpretimet dhe komentet e Moikom Zeqos, i cili është një ndër studiuesit më të njohur të kulturës dhe letërsisë shqiptare. Si redaktor, Zeqo kontribuon me pasqyrime dhe vëzhgime të rëndësishme mbi përmbajtjen dhe thellësinë e baladave, duke e pasuruar kështu më tej veprën.

Libri është pajisur me shënime të hollësishme nga autori, të cilat përshkruajnë dhe shpjegojnë kontekstin dhe variantet e ndryshme të baladave të përfshira në libër. Në kopertinë, jepen detaje mbi autorin dhe vepra theksohet si një nga botimet më të rëndësishme që trajton temën e baladave në letërsinë shqiptare. Libri nuk ka një tirazh të përcaktuar, çka tregon se është një botim i limituar, por me ndikim të madh për studiuesit e fushës.

"Balada" mbetet një burim i rëndësishëm për ata që duan të kuptojnë më thellë rrënjët e poezisë shqiptare dhe për rolin që balada luan në ruajtjen e kulturës dhe traditës sonë letrare.

## Referime
Lirika (Koçi Petriti)

**Lirika** libër me autor Koçi Petriti, red. Moikom Zeqo. Botuar në Tiranë në vitin 2010 nga "Geer". Libri ka 232 faqe.
Njerëz të dashur

**Njerëz të dashur** : skica dhe tregime, me autor Roland Gjoza, red. Moikom Zeqo. Botuar në Tiranë në vitin 1980 nga "Naim Frashëri". Libri ka 110 faqe.
Një nga ata

**Një nga ata** libër me autor Andrea Llukani, red. Moikom Zeqo. Botuar në Tiranë në vitin 2011 nga "Trifon Xhagjika". Libri ka 116 faqe dhe me foto.
Shitësit e kaosit

**Shitësit e kaosit** : tregime apo rrëfenja apokaliptike , me autor Moikom Zeqo, red. Kujtim Gjonaj. Botuar në Tiranë në vitin 2010 nga "Bota shqiptare". Libri ka 350 faqe. ISBN 9789995611934
Klepsidra : parabola misteri

**Klepsidra** : parabola misteri, me autor Moikom Zeqo, red. Fatmir Alimani. Botuar në Tiranë në vitin 2011 nga "Toena". Libri ka 355 faqe. ISBN 9789994317165
Libri i sinopseve

**Libri i sinopseve** me autor Moikom Zeqo, red. Eris Rusi. Botuar në Tiranë në vitin 2012 nga "Uegen". Libri ka 378 faqe. ISBN 9789928031105
Vetullat hyjnore

**Vetullat hyjnore** : proza nga kalendari i imazheve, me autor Moikom Zeqo. Botuar në Tiranë në vitin 2012 nga "Bota shqiptare". Libri ka 392 faqe. ISBN 9789928000675
Kësulëkuqja fluturuese dhe pedagogu i Kopernikut

**Kësulëkuqja fluturuese dhe pedagogu i Kopernikut** : tregime për pleq 10 vjeç dhe fëmijë 100 vjeç, libër me autor Moikom Zeqo, red. Anila Haruni (Konomi). Botuar në Tiranë në vitin 2013 nga "Erik". Libri ka 296 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9789928123732
Haziz Ndreu

**Haziz Ndreu** këngëtar popullor shqiptar, kishte origjinë prej një familje me tradita të rezistencës kombëtare, por edhe me traditë në këndimin e këngëve të trimërisë. Në sajë të angazhimit dhe talentit që kishte derdhur në këndimin e këngëve dhe interpretimin e shkëlqyer me çifteli, Haziz Ndreu shpallet “Artist i merituar”. Në moshë të re u angazhua si këngëtar popullor në Shtëpinë e Kulturës, në Peshkopi. Ka qenë i afirmuar si këngëtar popullor në nivel kombëtar. Ka marrë pjesë në Festivalin e këngës, muzikës dhe valles në Tiranë më 25-27 nëntor të vitit 1959, ku vlerësohet me çmimin e lartë “Rapsod popullor”. Pas kësaj, merr pjesë rregullisht në të gjitha festivalet folklorike të Gjirokastrës dhe në Festivalin e këngës popullore të Beratit, në vitin 1995.

Këngët e rapsodit dibran, Haziz Ndreu janë të veçanta në shumë segmente krijuese dhe interpretuese. Për dallim nga rapsodët e tjerë që kanë krijuar e kënduar dhjetra e qindra këngë, albumi i këngëve të tij duket modest, por origjininaliteti i këngës së tij është tej mase i veçantë, qoftë me zërin burrëror, të lindur apo të trashëguar, qoftë me përzgjedhjen e këngëve, meqë ai ka kënduar vetëm këngë historike dhe këngë trimërie, qoftë me melodinë dhe kompozimin e shquar artistik, qoftë me mënyrën arkaike të të kënduarit, qoftë me forcën e brendshme shpirtërore, mobilizuese, që iu ka dhënë këngëve.

Ka vdekur në vitin 2000 në moshë 65-vjeçare.
Ezopi i Dibrës : Haziz Ndreu : jeta dhe arti i tij

**Ezopi i Dibrës** : Haziz Ndreu : jeta dhe arti i tij, libër me autor Xhezair Abazi, rec. Moikom Zeqo, rec. Shaban Sinani. Botuar në Tiranë në vitin 2013 nga "Onufri". Libri ka 320 faqe dhe me foto. ISBN 9789928164766
Shqipja si çelës për dy fraza enigmatike

'*Shqipja si çelës për dy fraza enigmatike : nga *Zogjtë* e Aristofanit (shekulli V-të p.e.r)*' : sprovë, me autor Ruzhdi Ushaku, rec. Halit Halimi, red. Moikom Zeqo. Botuar në Ulqin në vitin 2011, libri ka 70 faqe dhe me foto. ISBN 9788690873937
Portat pa epilog

**Portat pa epilog** : proza në muzg, me autor Moikom Zeqo, përgatiti botimin Fatos Tarifa. Botuar në Tiranë në vitin 2014 nga "Fan Noli". Libri ka 322 faqe. ISBN 9789928165695
Emrat e zotit : tregime

**Emrat e zotit** : tregime me autor Moikom Zeqo, red. Fatmir Minguli. Botuar në Tiranë në vitin 2014, libri ka 192 faqe. ISBN 9789928423931
Si ta mësojë peshku abetaren?

**Si ta mësojë peshku abetaren?** : vjersha me autor Moikom Zeqo, red. Anila Haruni (Konomi). Botuar në Tiranë në vitin 2014, libri ka 208 faqe. ISBN 9789928123909
Kur jeta kërkon të flas

**Kur jeta kërkon të flas** : kujtime, me autor Feruz Mataj, përg. për bot. Moikom Zeqo, përg. për bot. Esjana Gega. Botuar në Tiranë në vitin 2011, libri ka 392 faqe dhe me foto.
Historia e Patosit (Lindita Qalliaj)

**Historia e Patosit** libër nga Lindita Qalliaj, rec. Moikom Zeqo, red. Fiqirete Muçaj. Botuar në Fier në vitin 2014 nga "Ymeraj 1". Libri ka 292 faqe dhe me foto. ISBN 9789928108616
Bedros Kirkorov

djathtas|parapamje|261x261px| Bedros Kirkorov në vitin 2013
**Bedros Filippovich Kirkorov** (    ; ; lindur më 2 qershor 1932 në Varna )  është një këngëtar dhe drejtues bande bullgaro-rus me origjinë armene .  Atij iu dha titulli Artist i Popullit i Rusisë dhe është babai i Philipp Kirkorovit . 

## Referime
Qytetari 6 (Dorina Xhavara)

**Qytetari 6** libër me autore Dorina Xhavara, red. shkenc. Moikom Zeqo. Botuar në Tiranë në vitin 2015 nga "Arbëria 07". Libri ka 80 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9789928143105
Moda e varfërisë

**Moda e varfërisë** : poezi të zgjedhura, me autor Konstandin Dhamo, red. Moikom Zeqo. Botuar në Tiranë në vitin 2015 nga "Ada". Libri ka 166 faqe. ISBN 9789928204462
Labëri, moj lule gjaku

**Labëri, moj lule gjaku** : poema, me autor Lirim Deda, red. Moikom Zeqo. Botuar në Tiranë në vitin 2016 nga "Edlora". Libri ka 200 faqe. ISBN 9789928214058
Vepra / Migjeni

**Vepra / Migjeni** përgatitur nga Moikom Zeqo, pikt. Bujar Marika. Botuar në Tiranë në vitin 1988 nga "Naim Frashëri". Libri ka 381 faqe.
Beko çastin : poezi

**Beko çastin** : poezi

Autorja: Mimoza Bici

Redaktori: Moikom Zeqo

Botuesi: Nacional

Vendi i Botimit: Tiranë, Shqipëri

Viti i Botimit: 2016

ISBN: 9789928220196

Formati: 194 faqe, me fotografi, 21 cm

"Beko çastin"  është një vëllim poetik i autores shqiptare Mimoza Bici, një krijuese e njohur për ndjeshmërinë dhe vëzhgimet e saj të thella mbi jetën, kohën dhe ndjesitë njerëzore. Vepra është redaktuar nga Moikom Zeqo, një personalitet i njohur në letërsinë dhe kulturën shqiptare, i cili ka vlerësuar dimensionin filozofik dhe estetik të poezive të këtij vëllimi.

Titulli i librit, "Beko Çastin", sugjeron një qasje ekzistenciale ndaj kohës dhe jetës, duke theksuar rëndësinë e momentit dhe të përjetimit të tij në formën më të plotë dhe të pastër. Poezitë përqendrohen në bekuarjen e thjeshtësisë së ekzistencës, duke ofruar një qasje meditative ndaj realitetit dhe duke ftuar lexuesin të ndalet dhe të reflektojë mbi bukuritë e fshehura të çdo çasti.

Vepra përbëhet nga 194 faqe poezi dhe përmban edhe ilustrime fotografike, të cilat plotësojnë estetikën vizuale të librit. Poezitë trajtojnë tema të ndryshme:

* Kohën si një entitet fluid dhe të pakapshëm.
* Momentin si burim i një bekimi të brendshëm.
* Natyrën dhe ndjenjat njerëzore, të cilat autorja i lidh me përjetimet personale dhe universale.

Në vargjet e saj ndihet ndikimi i traditës së poezisë shqipe, por edhe një frymë moderne e reflektimeve filozofike, duke sjellë një ndërthurje të thjeshtësisë dhe thellësisë.

Ky vëllim paraqet një kontribut të rëndësishëm në letërsinë bashkëkohore shqipe, duke pasuruar poeziografinë shqiptare me një zë të veçantë dhe unik. Redaktimi nga Moikom Zeqo përforcon vlerat e larta artistike dhe mendimin e rafinuar që qëndron në bazën e kësaj vepre.

"Beko çastin" mbetet një libër që u drejtohet atyre që kërkojnë të reflektojnë mbi ekzistencën dhe të gjejnë bukuri edhe në detajet më të vogla të jetës.

Me stilin e saj të qartë dhe ndjeshmërinë e spikatur, Mimoza Bici në "Beko Çastin" ofron një vepër frymëzuese që mbetet një thesar për lexuesit e poezisë dhe admiruesit e letërsisë shqipe bashkëkohore.

## Burimet
Legjenda e Epidamit : vjersha dhe poema

**Legjenda e Epidamit** : vjersha dhe poema, me autor Moikom Zeqo, red. Zerina Kuke, pikt. Dolli Gjinali. Botuar në Tiranë në vitin 1989 nga "Naim Frashëri". Libri ka 101 faqe dhe me ilustrime.
Kollare akulli

**Kollare akulli** : poezi me autor Haxhi Kalluci, red. Petrit Nika, red. Moikom Zeqo. Botuar në Tiranë në vitin 2015 nga "Toena". Libri ka 296 faqe.
De Rada- rishpikja e Arbërisë

**De Rada- rishpikja e Arbërisë** : sprovë kritike për një lexim të ri

Autori: Moikom Zeqo

Redaktore: Anila Haruni (Konomi)

Botues: Erik

Viti i botimit: 2014

ISBN: 9789928123893

Libri "De Rada – Rishpikja e Arbërisë : Sprovë Kritike për një Lexim të Ri" është një vepër e thelluar dhe e ndriçuar mbi veprën dhe trashëgiminë e Jeronim De Radës, një prej figurave më madhore të letërsisë dhe kulturës arbëreshe. Autori, Moikom Zeqo, i njohur për qasjen e tij multidisiplinare dhe inovative, sjell një analizë të pasur kritike për të kuptuar thellësisht kontributin e De Radës në formësimin e identitetit kulturor dhe letrar arbëresh.

Ky libër përfshin 400 faqe të ndara në kapituj që trajtojnë tema të ndryshme, duke përfshirë:

* Konteksti historik dhe kulturor i Arbërisë në krijimtarinë e De Radës.
* Kritikë dhe interpretim i veprave kryesore të De Radës.
* Ndikimi i letërsisë dhe ideve të De Radës në identitetin kombëtar shqiptar dhe arbëresh.
* Paralelizmat me lëvizjet letrare të Evropës së shekullit XIX.

Në fund të librit përfshihet një bibliografi e veprave të De Radës, e hartuar nga Jup Kastrati, si dhe një bibliografi shtesë me referenca kritike dhe burime të tjera të rëndësishme.

Moikom Zeqo ndjek një qasje novatore duke trajtuar De Radën jo vetëm si një shkrimtar romantik, por edhe si një arkitekt të një "Arbërie të rishpikur" – një Arbëri që jeton në ndërgjegjen kolektive të arbëreshëve dhe shqiptarëve përmes letërsisë, gjuhës dhe kulturës.
Përmes një leximi të detajuar të veprave si "Milosao" dhe "Skënderbeu i pafan", autori eksploron simbolikën, mitologjinë dhe estetikën që De Rada ndërtoi për të artikuluar një Arbëri ideale.

Zeqo analizon gjithashtu mënyrën sesi De Rada ndërthuri realitetin historik me përfytyrime të romantizuara, duke e kthyer Arbërinë në një koncept që tejkalon kohën dhe hapësirën. Kjo i jep veprës një rëndësi të jashtëzakonshme jo vetëm në letërsinë arbëreshe, por edhe në atë shqiptare dhe më gjerë.

Ky libër është një kontribut i rëndësishëm për të kuptuar më mirë Jeronim De Radën, jo vetëm si një figurë e shquar e letërsisë arbëreshe, por edhe si një ideator që ndihmoi në ruajtjen dhe përforcimin e identitetit shqiptar përmes artit dhe letrave. Ai u bën thirrje studiuesve dhe lexuesve të rishikojnë De Radën nga një këndvështrim kritik dhe bashkëkohor.

Libri përmban një aparat të pasur bibliografik, përfshirë bibliografinë e plotë të veprave të De Radës nga Jup Kastrati dhe një seksion me referenca të detajuara (faqet 397-399). Kjo e bën veprën një burim të rëndësishëm për studiuesit dhe studentët e letërsisë arbëreshe dhe shqiptare.

"De Rada – Rishpikja e Arbërisë" është një libër që pasuron studimet mbi letërsinë dhe kulturën shqiptare, duke ofruar një perspektivë të thelluar mbi një figurë ikonike si Jeronim De Rada. Qasja kritike dhe e mirëstrukturuar e Moikom Zeqos e bën këtë libër një pikë referimi të rëndësishme për çdo studiues të letërsisë dhe kulturës shqiptare.

## Referime
Njëqind zemra : poezi

**Njëqind zemra** : poezi me autor Moikom Zeqo, red. Panajot Koçi. Botuar në Tiranë në vitin 1989 nga "Naim Frashëri". Libri ka 148 faqe.
Syri : vjersha

**Syri** : vjersha me autor Moikom Zeqo, red. Zerina Kuke, pikt. Zamir Mati. Botuar në Tiranë në vitin 1988 nga "Naim Frashëri". Libri ka 76 faqe dhe me ilustrime.
Tri shkronjat e hënës : poezi

**Tri shkronjat e hënës** : poezi me autor Moikom Zeqo, red. Zerina Kuke. Botuar në Tiranë në vitin 1990 nga "Naim Frashëri". Libri ka 102 faqe dhe me ilustrime.
Përralla për fëmijë të zgjuar

**Përralla për fëmijë të zgjuar** libër me autor Moikom Zeqo, red. Dëshira Shehu. Botuar në Tiranë në vitin 2017, libri ka (Pj.1), 24 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9789928130877

Shënime: Libri është botuar në vitin 2017 në Pj.1, Pj.2, Pj.3 me 24 faqe secila pjesë.
Motive arkeologjike dhe shkrime të tjera

**Motive arkeologjike dhe shkrime të tjera** libër me autor Moikom Zeqo, red. Feride Papleka. Botuar në Tiranë në vitin 1990 nga "8 Nëntori". Libri ka 246 faqe.
Creil

**Creil** (shqip: Krejë) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore.  Stacioni i Krejës është një kryqëzim i rëndësishëm hekurudhor për Veriun e Francës dhe më gjërë.

## Historia 
Mbetjet arkeologjike në zonë përfshijnë një vend neolitik si dhe një nekropol të vonë të epokës së hekurit, ndoshta që i përket një kështjelle galike ose një kampi të mbrojtur.

Vetë qyteti përmendet për herë të parë në një dokument të vitit 633 pas Krishtit.

Kështjella e Krejës është regjistruar në rekorde që nga shekulli i VII.

Janë disa gjurmë të një kështjelle në të cilën Karli VI ka banuar gjatë periudhës së çmendurisë së tij,  1390. Creil pati një pjesë disi të rëndësishme në luftërat e shekujve 14, 15 dhe 16. 

## Popullatë 
## Marrëdhëniet ndërkombëtare 
Kreja ështëv e binjakëzuar me: 
 
* Marl, Germany
* Pendle, England, United Kingdom
* Chorzów, Poland
* Bethlehem, Palestinian Territories
* Nabadji Civol, Senegal
* Ouro Sogui, Senegal
* Nefta, Tunisia
* Dakhla, Western Sahara

## Personalitete 
* Houssen Abderrahmane, futbollist
* Simon Banza, futbollist
* Jean-François Christophe, futbollist
* Fabé Dia, atlete
* Michel Chion, teoricien francez i filmit dhe kompozitor i muzikës eksperimentale
* Steve Furtado, futbollist
* Helene Geoffroy, politikane
* Keblack, reper
* Lynel Kitambala, futbollist
* , inxhinier francez
* Johann Lion, ish-futbollist
* Pacelis Morlende, basketbollist

## Referime
Amy, Oise

**Amy** (  ; shqip: Ami) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore.

## Popullsia ndër vite 
## Referime
Chepoix

**Chepoix** (  ) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore. Megjithë popullësinë e ulët komuna ka stacionin e saj të trenit.

## Referime
Pisseleu

**Pisseleu** (  ; Shqip: Pisël) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore.

## Referencat
Chavençon

**Chavençon** (  ; shqip: Shavëqon) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore.

*

## Referime
Gjinia

[parapamje|Simbolet gjinore të ndërthurura. E kuqja (majtas) është simboli [Femra|femëror i Venusit. Bluja (djathtas) përfaqëson simbolin mashkullor të Marsit.]]
**Gjinia** përfshin aspektet sociale, psikologjike, kulturore dhe të sjelljes të të qenit burrë, grua ose identitet tjetër gjinor. Në varësi të kontekstit, kjo mund të përfshijë strukturat sociale të bazuara në seks (p.sh. rolet gjinore) dhe shprehjen gjinore. Shumica e kulturave përdorin një binar gjinor, në të cilin gjinia ndahet në dy kategori, dhe njerëzit konsiderohen pjesë e njërës ose tjetrës (djem/burra dhe vajza/gratë); ata që janë jashtë këtyre grupeve mund të bien nën termin ombrellë *jo-binar*. Disa shoqëri kanë gjini specifike përveç "burrit" dhe "gruas", siç janë hixhret e Azisë Jugore; këto shpesh quhen *gjinitë e treta* (dhe *gjinitë e* katërta, etj.). Shumica e studiuesve pajtohen se gjinia është një karakteristikë qendrore për organizimin shoqëror.

Në mesin e shekullit të 20-të, një dallim terminologjik në anglishten moderne (i njohur si dallimi i seksit dhe gjinisë) midis seksit biologjik dhe gjinisë filloi të zhvillohej në fushat akademike të psikologjisë, seksologjisë dhe feminizmit. Përpara mesit të shekullit të 20-të, ishte e pazakontë të përdorej fjala *gjini* për t'iu referuar çdo gjëje përveç kategorive gramatikore. Në vitet 1970, teoria feministe përqafoi konceptin e një dallimi midis seksit biologjik dhe konstruktit social të gjinisë. Shumica e shkencëtarëve bashkëkohorë socialë, shkencëtarëve të sjelljes dhe biologëve, shumë sisteme ligjore dhe organe qeveritare, si dhe agjenci ndërqeveritare si OBSH, bëjnë një dallim midis gjinisë dhe seksit.

Shkenca shoqërore kanë një degë të përkushtuar ndaj studimeve gjinore. Për këtë temë janë të interesuara edhe shkenca të tjera, si psikologjia, sociologjia, seksologjia dhe neuroshkenca. Shkencat sociale nganjëherë i qasen gjinisë si një konstrukt shoqëror, dhe studimet gjinore i qasen veçanërisht, ndërsa kërkimet në shkencat e natyrës hulumtojnë nëse ndryshimet biologjike tek femrat dhe meshkujt ndikojnë në zhvillimin e gjinisë tek njerëzit; të dyja informojnë debatin rreth asaj se sa ndryshimet biologjike ndikojnë në formimin e identitetit gjinor dhe sjelljes gjinore. Qasjet biopsikosociale ndaj gjinisë përfshijnë aspektet biologjike, psikologjike dhe sociale/kulturore.

## Shiko edhe 
* Gjinia biologjike

## Referime
Lasgushi i panjohur

**Lasgushi i panjohur** : sprovë për një lexim të ri, mblodhi e përgatiti Moikom Zeqo, red. Anton Papleka. Botuar në Tiranë në vitin 2017, libri ka 456 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9789928130860
Metafora e bardhë : poezi

**Metafora e bardhë** : poezi me autor Pirro Loli, red. Moikom Zeqo. Botuar në Sarandë në vitin 2017 nga "Milosao". Libri ka 196 faqe.
Universi së prapthi

**Universi së prapthi** : tregime me autor Moikom Zeqo. Botuar në Tiranë në vitin 2017 nga "Bota shqiptare". Libri ka 328 faqe. ISBN 9789928002716
Qytetaria 9

**Qytetaria 9** me autore Eva Teqja (Allushi), Viorela Agolli (Polena), red. shkenc. Moikom Zeqo, red. Mexhit Hajdari. Botuar në Tiranë në vitin 2018 nga "Arbëria 07". Libri ka 100 faqe dhe me foto. ISBN 9789928143198

Shënime: Tekste për shkollat 9-vjeçare shqiptare.
Legjenda : fjala e dhënë

**Legjenda** : fjala e dhënë, libër me autor Moikom Zeqo, red. Rrezarta Merja. Botuar në Tiranë në vitin 2018, libri ka (V.2), 64 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9789928275141
Ëndrrat e Gjergj Kastriotit

**Ëndrrat e Gjergj Kastriotit** : tregime për pleq 10 vjeç dhe fëmijë 100 vjeç, libër me autor Moikom Zeqo, red. Rrezarta Merja. Botuar në Tiranë në vitin 2018 nga "Erik". Libri ka 272 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9789928275165
Tri rrëfenja të shekullit të XV : sinops romani

**Tri rrëfenja të shekullit të XV** : sinops romani, libër me autor Moikom Zeqo, red. Rrezarta Merja. Botuar në Tiranë në vitin 2018 nga "Erik". Libri ka 124 faqe. ISBN 9789928275172
Mos më lër të vdes : poezi

**Mos më lër të vdes** : poezi, me autore Besarta Beqiraj, red. Moikom Zeqo. Botuar në Tiranë në vitin 2019 nga "Kumi". Libri ka 88 faqe. ISBN 9789928247582
Fjala si algjebër semantike

**Fjala si algjebër semantike** : (ese dhe kritikë) me autor Besim R. Cengu, rec. Moikom Zeqo, red. Nexhat Çoçaj. Botuar në Tiranë në vitin 2019 nga "Arbëria". Libri ka 224 faqe. ISBN 9789928143211
Skënderbeu dhe shqiptarët në kulturën e anglosferës

**Skënderbeu dhe shqiptarët në kulturën e anglosferës** libër me autor Refik Kadija, rec. Moikom Zeqo, rec. Shaban Sinani, red. Brikena Liko. Botuar në Tiranë në vitin 2018 nga "Kristalina-KH". Libri ka 398 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9789928237323
Qielli pa zogj : 202 fabula me motive nga Moikom Zeqo

**Qielli pa zogj : 202 fabula me motive nga Moikom Zeqo** libër me autorë Kastriot Hadëri, Izet S. Çulli, red. Bardhosh Gaçe. Botuar në Tiranë në vitin 2019 nga "Univers", libri ka 98 faqe. ISBN 9789928456601
Historiku i Organizatës Kombëtare për Dëshmorët e Atdheut : 25 vjet : (6 tetor 1995-6 tetor 2020)

**Historiku i Organizatës Kombëtare për Dëshmorët e Atdheut : 25 vjet : (6 tetor 1995-6 tetor 2020)** libër me autor Bernard Zotaj, rec. Moikom Zeqo, rec. e red. Dorian Koçi, red. Asllan Zemani. Botuar në Tiranë në vitin 2020 nga "Morava". Libri ka 320 faqe dhe me foto. ISBN 9789928314109
Rindërtimi i greminës : poezi

**Rindërtimi i greminës** : poezi, me autor Poli Hoxha, red. Petraq Zoto. Botuar në Korçë në vitin 1995 nga "Bota e Re". Libri ka 72 faqe.
Zogu i Blertës

**Zogu i Blertës** : tregime, me autor Sokol Jakova, red. Petraq Zoto. Botuar në Tiranë në vitin 2002 nga "Mësonjëtorja e parë". Libri ka 47 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9992755008
Ditari kanadez : poezi

**Ditari kanadez**: Poezi

Autor: Vangjush Ziko

Redaktor: Petraq Zoto

Botues: Mësonjëtorja

Viti i botimit: 2005

ISBN: 9992746858

Përshkrimi: 120 f.; 20 cm

Ditari kanadez: poezi  është një vëllim poetik i autorit shqiptar Vangjush Ziko, i botuar në vitin 2005. Libri përmban poezi që pasqyrojnë përjetimet dhe refleksionet e autorit gjatë periudhës së qëndrimit të tij në Kanada, duke shpalosur aspekte të jetës së emigrantëve dhe të përjetimeve të brendshme të njeriut të ndodhur në një mjedis të huaj. Ky libër është një udhëpërshkrim poetik i vështirësive, nostalgjisë dhe kërkimit të identitetit në një kulturë tjetër, ku Ziko përdor një gjuhë të thjeshtë dhe të ndjerë për të shprehur botëkuptimin e tij.

Në këtë vëllim, poetika e Zikos është e ngarkuar me ndjenja të thella dhe një lloj intimiteti, ku secila poezi është një fragment ditari, një rrëfim për jetën dhe ndjesitë personale të autorit. Lidhur me përmbledhjen, redaktori Petraq Zoto ka ofruar një mbështetje dhe përkrahje profesionale në përgatitjen e këtij vëllimi poetik.

Kjo vepër përfaqëson një nga shumë përpjekjet e autorëve shqiptarë të shprehen në lidhje me eksperiencën e emigracionit dhe pasojat e tij në jetën personale dhe kolektive. Poezia e Zikos është e mbushur me një ndjenjë melankolike dhe një lloj udhëtimi emocional përmes vargjeve, duke krijuar një lidhje të fortë me lexuesin.

Vëllimi Ditari kanadez: poezi është një shembull i bukur i letërsisë shqipe moderne, duke e lidhur atë me temat universale të identitetit, dashurisë për atdhenë dhe kërkimit të kuptimit në një botë të ndryshme. Ai pasqyron një dimension të brendshëm të njeriut në një botë të ndarë midis dy kulturave, duke krijuar një përvojë letrare që prek dhe ngacmon mendjen e lexuesit.

Poezitë e Zikos janë të karakterizuara nga një shpërthim i ndjenjave të thella, ku mbizotëron një lloj introspektive që lidhet ngushtë me përvojat e tij si emigrant. Të pasura me imazhe natyrore dhe vizione poetike, këto poezi shprehin përpjekjet për të krijuar një lidhje të re me botën e jashtme dhe për të ruajtur identitetin personal. Poezia e Zikos, e ndikuar nga mjedisi i ri kanadez, mbetet e lidhur ngushtë me thelbin e shpirtit shqiptar, duke krijuar një përzierje të dendur të kulturave dhe emocioneve të përbashkëta.

Ky vëllim ka një rëndësi të veçantë në letërsinë shqipe, pasi ai kontribuon në pasurimin e traditës letrare të emigrantëve shqiptarë. Poezitë e Zikos sjellin një perspektivë të re dhe të freskët për jetën e shqiptarëve jashtë atdheut, duke i dhënë lexuesve një mundësi për të reflektuar mbi jetën, marrëdhëniet dhe përjetimet e njerëzve që jetojnë mes dy botëve.

Libri është një vepër e vlefshme për ata që kërkojnë të kuptojnë më mirë dilemat dhe sfidat e individëve të ndodhur në një mjedis të huaj, por gjithashtu për ata që duan të eksplorojnë mundësitë e shprehjes poetike në letërsinë shqiptare.

## Referime
Qeshin kafshët shtëpiake

**Qeshin kafshët shtëpiake** : vjersha me autor Skënder Hasko, red. Petraq Zoto, il. Safo Marko. Botuar në Tiranë në vitin 2002 nga "Mësonjëtorja e parë". Libri ka 51 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9992746971

Shënime: Botimi i 2-të
Djali me tre brirë : përralla

**Djali me tre brirë**: Përralla

Autori: Bardhyl Xhama

Redaktor: Petraq Zoto

ISBN: 9992755059

Botimi dhe detajet

* Botimi: Botimi i dytë
* Vendi i botimit: Tiranë
* Shtëpia botuese: Mësonjëtorja e Parë
* Viti i botimit: 2002
* Të dhëna fizike: 103 faqe; 18 cm

"Djali me tre brirë"  është një koleksion përrallash shqiptare nga Bardhyl Xhama, një nga autorët e mirënjohur të letërsisë për fëmijë në Shqipëri. Redaktuar nga Petraq Zoto, ky libër përmban një seri tregimesh të ndërtuara mbi temat tradicionale të folklorit shqiptar, të cilat sjellin në jetë personazhe të jashtëzakonshme dhe botë plot me mrekulli dhe aventura.

Përrallat trajtojnë tematika të ndryshme, duke përfshirë luftën mes së mirës dhe së keqes, rëndësinë e guximit, mençurisë dhe drejtësisë. Titulli i librit vjen nga një nga përrallat më të spikatura në përmbledhje, "Djali me tre brirë", ku një djalë i veçantë dhe misterioz me tre brirë përballet me sfida të pazakonta.

Kjo përmbledhje është një thesar i çmuar për letërsinë shqipe për fëmijë. Tregimet përçojnë mesazhe morale që kultivojnë vlerat e miqësisë, kurajës dhe mirësisë te lexuesit e rinj. Gjithashtu, ato ruajnë dhe përcjellin elementet autentike të traditës shqiptare, duke i bërë ato të dashura për të gjitha moshat.

Stili i Bardhyl Xhamës është i thjeshtë, por njëkohësisht i pasur me përshkrime të detajuara dhe gjuhë poetike. Libri është i strukturuar në disa përralla të shkurtëra që lexohen me lehtësi dhe janë të përshtatshme për lexuesit e rinj, si edhe për prindërit që u lexojnë fëmijëve të tyre.

Ky libër u botua fillimisht në vitet e mëparshme dhe është sjellë në një botim të dytë më 2002 nga shtëpia botuese "Mësonjëtorja e Parë". Me një format kompakt dhe të lehtë për t’u mbajtur, ai është një shtesë e shkëlqyer për bibliotekat personale apo shkollore.

Petraq Zoto, një figurë e njohur në letërsinë shqiptare, ka dhënë një ndihmë të rëndësishme në përgatitjen e këtij botimi. Kontributi i tij siguron që përrallat të jenë të rrjedhshme, të qarta dhe të pasqyrojnë më së miri traditat folklorike.

"Djali me tre brirë" është një libër që vazhdon të magjepsë lexuesit shqiptarë dhe të ruajë vendin e tij në letërsinë për fëmijë si një pasqyrë e pasurisë kulturore dhe imagjinatës së popullit shqiptar.

## Referime
Engjëll i jetës : novelë

**Engjëll i jetës** : novelë, me autor Kristaq Balli, red. Petraq Zoto. Botuar në Tiranë në vitin 2002 nga "Mësonjëtorja e parë". Libri ka 97 faqe. ISBN 9992746955
Çakalli dhe ariu : fabula

**Çakalli dhe ariu**: Fabula
* Autori: Skënder Tapia
* Redaktori: Petraq Zoto
* ISBN: 9992755288
* Vendi i botimit: Tiranë
* Shtëpia botuese: Mësonjëtorja
* Viti i botimit: 2003
* Të dhëna fizike: 70 faqe; 19 cm

“Çakalli dhe ariu”  është një përmbledhje me fabula nga autori i njohur shqiptar Skënder Tapia, redaktuar nga Petraq Zoto. Publikuar në vitin 2003 nga shtëpia botuese “Mësonjëtorja” në Tiranë, ky libër përmban tregime alegorike të shkruara në një stil të thjeshtë dhe tërheqës, duke i dhënë zë kafshëve dhe krijesave të tjera për të përcjellë mesazhe me mësime morale.

Fabulat në këtë libër ndjekin traditën klasike të fabulave me kafshë, ku figura si çakalli dhe ariu përdoren për të pasqyruar vese dhe virtyte njerëzore. Nëpërmjet këtyre rrëfimeve, autori sjell tema universale si miqësia, dinakëria, drejtësia dhe ndershmëria, të cilat mbeten aktuale në çdo kohë dhe kulturë.

Fabulat janë të shkruara me një gjuhë të thjeshtë dhe të pasur, të përshtatshme për lexues të çdo moshe, por sidomos për fëmijët dhe të rinjtë që janë në fazën e formimit moral dhe intelektual. Autori shfrytëzon marrëdhëniet ndërmjet kafshëve si metafora për të reflektuar mbi shoqërinë njerëzore.

Mesazhe kryesore:

* Dinakëria dhe pasojat e saj: Çakalli, si personazh, simbolizon zgjuarsinë e gabuar dhe prirjen për të mashtruar.
* Forca dhe drejtësia: Ariu, nga ana tjetër, shpesh paraqitet si i fuqishëm, por edhe i drejtë, duke treguar që fuqia duhet shoqëruar me ndershmëri.
* Mësimet morale: Çdo fabul përfundon me një mesazh moral të qartë, duke e ftuar lexuesin të reflektojë mbi sjelljet dhe vlerat njerëzore.

“Çakalli dhe ariu” është një shembull i rëndësishëm i letërsisë shqipe për fëmijë dhe të rinj. Ky libër kontribuon në ruajtjen dhe zhvillimin e traditës së fabulës, një zhanër që kombinon argëtimin me edukimin. Punimi i Tapias ilustron mënyrën se si letërsia mund të përdoret për të ndikuar pozitivisht në formimin e karakterit dhe moralit të lexuesve.

Libri ka marrë vlerësime për stilin e tij të qartë dhe për mënyrën artistike të shprehjes së vlerave morale. Përkundër thjeshtësisë së strukturës, fabulat janë të pasura në mesazhe dhe simbolikë. Një pikë tjetër e rëndësishme është roli i redaktorit, Petraq Zoto, i cili ka ndihmuar në përmirësimin e rrjedhshmërisë dhe përshtatjes së librit për audiencën shqiptare.

Shënime bibliografike

* Numri i faqeve: 70
* Përmasat: 19 cm
* Çmimi fillestar: 180 lekë

“Çakalli dhe ariu” mbetet një nga librat më të dashur të fabulave në letërsinë shqiptare, duke ofruar jo vetëm argëtim, por edhe mësime të vlefshme për jetën. Ai i fton lexuesit të reflektojnë mbi vlerat dhe sjelljet e tyre, duke kontribuar në formimin e një shoqërie më të drejtë dhe të ndershme.

## Referime
Mësuesi im i parë

**Mësuesi im i parë** libër me autor Petraq Zoto, red. Mehmet Gjevori. Botuar në Prishtinë në vitin 1968 nga "Rilindja". Libri ka 45 faqe. 

Shënime: Letërsia për fëmijë
Dimri iku duke qarë

**Dimri iku duke qarë**

Lloji i veprës: Novela

Autori: Skënder Hasko

Botimet kryesore:

1. Viti 1982 , Shtëpia Botuese "Naim Frashëri", Tiranë; redaktuar nga Kostandin Leli.

2. Viti 2003 , Shtëpia Botuese "Mësonjëtorja", Tiranë; redaktuar nga Petraq Zoto.

"Dimri iku duke qarë" është një novelë e ndjerë dhe artistikisht e ndërtuar nga Skënder Hasko, një ndër autorët e shquar të letërsisë shqiptare për fëmijë dhe të rinj. E shkruar me një stil të thjeshtë dhe emocionalisht ngarkuar, vepra trajton tema universale të fëmijërisë, miqësisë, sfidave të jetës dhe transformimit që sjellin ndryshimet e stinëve, jo vetëm në natyrë, por edhe në jetën e njerëzve.

Ngjarjet zhvillohen në një mjedis të thjeshtë shqiptar, ku protagonistët, kryesisht fëmijë, përballen me kalimin e dimrit dhe ardhjen e pranverës si një metaforë për kalimin nga vështirësitë drejt një shprese të re. Dimri përshkruhet si një periudhë sfiduese, plot ndjenja dhe reflektime, ndërsa ardhja e pranverës simbolizon rilindjen shpirtërore dhe optimizmin.

Në vepër, autori Hasko përdor një gjuhë të qartë dhe të thjeshtë, të përshtatshme për lexuesit e rinj, por që njëkohësisht mbart një poezi të brendshme që i fton lexuesit e të gjitha moshave të reflektojnë.

Temat qendrore përfshijnë:

* Marrëdhëniet njerëzore: miqësia, solidariteti dhe familja.
* Natyra si simbol: dimri dhe pranvera ndërthuren për të pasqyruar emocionet dhe ciklet e jetës.
* Ndryshimi dhe transformimi: dimri që "ikën duke qarë" paraqet mbarimin e një faze të vështirë, duke lënë vend për rritje dhe përparim.

Novela ka elemente të realizmit dhe shfaqet si një histori e thjeshtë, por e mbushur me nuanca emocionale dhe mesazhe të thella.

"Dimri iku duke qarë" është botuar për herë të parë në vitin 1982 nga Shtëpia Botuese "Naim Frashëri", një nga institucionet më të rëndësishme botuese në Shqipëri në atë kohë. Kjo botim ishte pjesë e serisë "Biblioteka e Pionierit", që synonte edukimin dhe argëtimin e brezit të ri.
Një ribotim i dytë i veprës u realizua në vitin 2003 nga shtëpia botuese "Mësonjëtorja", duke konfirmuar popullaritetin e saj ndër vite.

"Dimri iku duke qarë" mbart një mesazh universal: pas çdo vështirësie vjen një kohë më e mirë, dhe çdo fund është një fillim i ri. Hasko i fton lexuesit të kuptojnë dhe të pranojnë ciklet e jetës me gjithë sfidat dhe bukuritë e tyre.

Novela është një dëshmi e aftësisë së Skënder Haskos për të krijuar një literaturë të pasur për fëmijë, duke u fokusuar në emocionet dhe përvojat e tyre të përditshme. Ajo vlerësohet për ndërthurjen mjeshtërore të realizmit dhe ndjeshmërisë poetike, duke e bërë të dashur dhe frymëzuese për lexuesit shqiptarë të të gjitha moshave.

Detaje teknike

* Botimi i parë (1982): 137 faqe, ilustrime, 19 cm.
* Botimi i dytë (2003): 143 faqe, ilustrime, 19 cm.
* ISBN i botimit të dytë: 9992755407.

## Referime
Pasqyra e mrekullive : përralla

**Pasqyra e mrekullive** : përralla, me autor Aqif Malaj, red. Petraq Zoto, pikt. Enisa Cenaliaj. Botuar në Tiranë në vitin 2003 nga "Mësonjëtorja". Libri ka 81 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9992755423
Dritëhijet e Anës

**Dritëhijet e Anës** : Tregime e novela

Autor: Naun Kule

Redaktorë: Agim Sinani, Petraq Zoto

Botues: Mësonjëtorja

Vendi i botimit: Tiranë

Viti i botimit: 2003

ISBN: 9992755458

Përmasa: 152 faqe; 20 cm

Përmbledhje

Dritëhijet e Anës  është një përmbledhje me tregime dhe novela të shkrimtarit shqiptar Naun Kule. Vepra përqendrohet në ndriçimin e botës së brendshme të personazheve të saj, duke shfaqur kontrastet e ndjenjave, dilemave morale dhe sfidave të përditshme që ata përballojnë. Përmes një stili të pasur dhe introspektiv, autori eksploron aspekte të ndryshme të jetës njerëzore, duke i dhënë lexuesit një pasqyrë të thelluar të realitetit shqiptar.

Ky libër pasuron letërsinë shqipe me rrëfime që ndërthurin elemente psikologjike dhe sociale, duke sjellë një këndvështrim të veçantë mbi përjetimet dhe përplasjet e individit në shoqëri.

## Burimet
Ali Baba me dyzet hajdutë : përrallë arabe

**Ali Baba me dyzet hajdutë**: përrallë arabe

Përmbledhje e Librit

Titulli: Ali Baba me dyzet hajdutë: përrallë arabe

Ritreguar nga: Astrit Bishqemi

Redaktor: Petraq Zoto

Vendi i botimit: Tiranë, Shqipëri

Botues: Mësonjëtorja

Viti i botimit: 2003

ISBN: 9992755504

Numri i faqeve: 22 faqe

Përmasat: 29 cm, me ilustrime

"Ali Baba me dyzet hajdutë"  është një përrallë klasike arabe e përshtatur dhe ritreguar nga shkrimtari shqiptar Astrit Bishqemi, me redaktimin e Petraq Zotos. Botuar nga "Mësonjëtorja" në Tiranë në vitin 2003, ky libër përmban 22 faqe dhe është i ilustruar, duke u përshtatur për lexuesit e rinj. Ilustrimet ndihmojnë në shprehjen vizuale të ngjarjeve dhe karaktereve të përrallës, duke e bërë atë tërheqëse dhe argëtuese për fëmijët.

Përralla "Ali Baba me dyzet hajdutë" është pjesë e koleksionit klasik të përrallave arabe "Njëmijë e një net". Ajo tregon historinë e Ali Babës, një burrë i thjeshtë dhe i varfër, i cili rastësisht zbulon fshehtësinë e një shpelle të mbushur me pasuri të mëdha, të fshehura nga një bandë hajdutësh. Me fjalët magjike "Hap-u, susam!", Ali Baba hap hyrjen e shpellës dhe hyn për të marrë thesarin. Kjo përrallë përshkruan betejën e tij për të mbajtur të fshehtë këtë zbulim dhe për të shmangur hakmarrjen e hajdutëve, të cilët zbulojnë vjedhjen e pasurive të tyre.

Ritregimi i Astrit Bishqemit e sjell këtë përrallë të njohur arabe në një formë të thjeshtë dhe të kuptueshme për fëmijët shqiptarë. Ai përdor një gjuhë të qartë dhe rrjedhëse, e cila mban vëmendjen e lexuesve të vegjël dhe i fton ata të përjetojnë aventurat e Ali Babës. Ilustrimet e pasura, të cilat shoqërojnë tekstin, i japin jetë skenave dhe personazheve, duke i bërë ato më të prekshme dhe më tërheqëse për imagjinatën e fëmijëve.

Libri është botuar pa tirazh të shënuar dhe ka një çmim prej 200 lekësh. Ai klasifikohet si një pjesë e letërsisë shqipe për fëmijë, duke qenë një përshtatje e një përralle tradicionale të literaturës arabe. Ky libër ka për qëllim edukimin dhe argëtimin e fëmijëve, duke i njohur ata me kulturën dhe traditat e Lindjes së Mesme përmes përrallave klasike.

## Burimet
Tomka dhe shokët e tij : tregime për fëmijë

**Tomka dhe shokët e tij** : tregime për fëmijë, me autor Nasho Jorgaqi, red. Petraq Zoto. Botuar në Tiranë në vitin 2002 nga "Mësonjëtorja e parë". Libri ka 137 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9992746939

Shënime: Letërsia për fëmijë
Aventurat e Bubit çamarrok

**Aventurat e Bubit çamarrok**

Titulli: Aventurat e Bubit çamarrok: përrallë

Autori: Vangjush Saro

Redaktor: Petraq Zoto

Ilustrues: Kosta Raka

ISBN: 9992755539

Vendi i botimit: Tiranë

Botues: Mësonjëtorja

Viti i botimit: 2004

Përmasat fizike: 30 faqe; ilustruar; 20 cm

Fjalë kyçe: Letërsia shqipe, letërsia për fëmijë, përralla

Libri Aventurat e Bubit çamarrok  është një përrallë e shkruar nga autori shqiptar Vangjush Saro, i njohur për kontributin e tij në letërsinë për fëmijë në Shqipëri. Publikuar në vitin 2004 nga shtëpia botuese "Mësonjëtorja", ky libër sjell një histori tërheqëse dhe argëtuese për fëmijë, me në qendër karakterin e Bubit, një djalë i çiltër dhe i çamarrokur. Përralla, e ilustruar me punimet e artistit Kosta Raka, është e mbushur me ngjyra dhe skena që i japin jetë aventurave të Bubit, ndërsa redaktimi është realizuar nga Petraq Zoto.

Përralla përshkruan udhëtimet dhe sfidat e Bubit, i cili është i njohur për karakterin e tij të gjallë dhe të paqetë. Gjatë historisë, ai përballet me situata të ndryshme, që nxisin imagjinatën e lexuesve të vegjël dhe i ndihmojnë ata të mësojnë për vlera si miqësia, guximi, dhe rëndësia e të qenit vetvetja. Bubi simbolizon fëmijën e lirë dhe krijues, që përpiqet të zbulojë botën përreth tij dhe të zgjidhë situatat në mënyrë të veçantë.

Libri synon të edukojë fëmijët përmes një gjuhe të thjeshtë dhe të kuptueshme, duke e kthyer leximin në një përvojë të këndshme dhe një mundësi për të mësuar. Ilustrimet e Kosta Rakës kontribuojnë në vizualizimin e tregimit dhe ndihmojnë lexuesit e rinj të përfshihen në botën e Bubit. Ngjyrat dhe stili i vizatimeve janë tërheqës dhe nxisin kreativitetin dhe imagjinatën.

Autorët dhe kontributet e tyre

* Vangjush Saro është një emër i njohur në letërsinë për fëmijë shqiptare, dhe ky libër është një tjetër dëshmi e talentit të tij për të krijuar karaktere dhe tregime që lënë gjurmë te lexuesit e rinj.
* Petraq Zoto si redaktor, ka kontribuar në përmirësimin e rrjedhshmërisë dhe cilësisë së përmbajtjes, duke e bërë tekstin më të qartë dhe të kuptueshëm.
* Kosta Raka, me talentin e tij artistik, ka sjellë një dimension shtesë vizual që rrit vlerën e librit dhe jep një tjetër kënaqësi për lexuesin e vogël.

Aventurat e Bubit çamarrok është pjesë e një tradite të pasur të letërsisë shqiptare për fëmijë, duke përfaqësuar një angazhim për të krijuar përmbajtje cilësore dhe edukative në gjuhën shqipe. Ky libër nuk është vetëm një histori argëtuese për fëmijët, por gjithashtu një mjet për të forcuar lidhjen e tyre me kulturën dhe gjuhën amtare.

Libri Aventurat e Bubit çamarrok mbetet një vepër e rëndësishme në letërsinë për fëmijë shqiptare, që ofron një përzierje të harmonizuar mes argëtimit dhe edukimit. Me gjuhën e saj të thjeshtë, karakterin e gjallë të Bubit dhe ilustrimet plot gjallëri, kjo përrallë është një pasuri që mbart vlera edukative dhe kulturore të qëndrueshme për lexuesit e rinj shqiptarë.

## Referime
Sizifi pa gur : rrëfenja

**Sizifi pa gur** : rrëfenja, me autor Anton Papleka, red. Petraq Zoto. Botuar në Tiranë në vitin 2004 nga "Mësonjëtorja". Libri ka 217 faqe. ISBN 9992755636
Vrasësi i vdekjes : novela, tregime

**Vrasësi i vdekjes** : novela, tregime me autor Anastas Kondo, red. Petraq Zoto. Botuar në Tiranë në vitin 2004 nga "Mësonjëtorja". Libri ka 230 faqe. ISBN 9992755709
Nuset e përjetshme : rrëfenja

**Nuset e përjetshme** : rrëfenja, me autor Dalan Shapllo, red. Petraq Zoto, il. Kosta Raka. Botuar në Tiranë në vitin 2004 nga "Mësonjëtorja". Libri ka 46 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9992755717

Shënime: Letërsia për fëmijë.
Peneli i çuditshëm : poemë

**Peneli i çuditshëm** : poemë, me autor Xhevdet Shehu, red. Petraq Zoto, pikt. Kosta Raka. Botuar në Tiranë në vitin 2005 nga "Mësonjëtorja". Libri ka 23 faqe   dhe me ilustrime. 

Shënime: Letërsia për fëmijë.
Shyta kokëtyta : përrallë

**Shyta kokëtyta** : përrallë, me autor Anton Papleka, red. Petraq Zoto. Botuar në Tiranë në vitin 2005 nga "Mësonjëtorja". Libri ka 31 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9992755911
Endrra e Lulemizës : novelë fantastiko-shkencore

**Endrra e Lulemizës** : novelë fantastiko-shkencore, me autor Qazim Shemaj, red. Petraq Zoto. Botuar në Tiranë në vitin 2005 nga "Mësonjëtorja". Libri ka 40 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9992755962

Shënime: Letërsia për fëmijë.
Pas provimit të algjebrës : tregime

**Pas provimit të algjebrës** : tregime, me autor Sokol Jakova, red. Petraq Zoto. Botuar në Tiranë në vitin 2005 nga "Dituria". Libri ka 103 faqe. ISBN 9992759720

Shënime: Letërsia për fëmijë.
Vetja tjetër : roman

**Vetja tjetër** : roman, me autor Petraq Zoto, red. Thanas Jorgji. Botuar në Tiranë në vitin 2010, libri ka 248 faqe. ISBN 9789928030191
Aldona Elezi

**Aldona Elezi** u kurorezua ne vitin 1998 si Miss Albanian. Ne vitin 1999 u kurorezua si Miss World ne mesin e te gjitha vajzave qe perfaqesojne vendet e tyre ne mbare boten.Por ajo u kurorezua edhe si Miss Evropa ne vitin 1999.
Claude Gensac

**Claude Gensac** (1 mars 1927 - 27 dhjetor 2016) ishte një aktore franceze. Ajo mori pjesë në mbi 70 filma dhe prodhime televizive që nga viti 1952. Gensac është kandidatja më e vjetër deri më tani në kategorinë César Award për aktoren më të mirë dytësore, e nominuar në vitin 2015 për rolin e saj si Marthe në filmin *Lulu femme nue* .
Andeville

**Andeville** (  ; shqip: Andvija) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore.

## Popullsia 
## Referime
Virakoça

**Virakoça** (i njohur si **Wiraqocha**, **Huiracocha** ; Keçua: **Wiraqucha** ) është hyu i madh krijues në mitologjinë para-inkase dhe inkase në rajonin e Andeve të Amerikës së Jugut.

Termi më i gjatë **Tiksivirakoça** ( ''T'iqsi Wiraqocha* ), **Kon Tiksi Virakoça** ("Con" = " Zot ")  gjendet shpesh, ose herë pas here *Kon-Tiki Viracocha''. Emërtime të tjera janë "krijuesi", **Viracochan Pachayachicachan**,  **Viracocha Pachayachachi**  ose **Pachayachachic** ("mësues i botës"). 

Për inkat, kulti i Virakoçës ishte më i rëndësishëm se kulti i diellit.  Virakoça ishte hyjnia më e rëndësishme në panteonin e Inkave  dhe shihej si krijuesi i të gjitha gjërave, ose substanca nga e cila krijohen të gjitha gjërat, duke qenë gjithashtu ngushtësisht e lidhur me detin.  Virakoça u pasua menjëherë prej Intit, Dielli. 

Virakoça krijoi Gjithësinë, diellin, hënën dhe yjet, kohën (duke urdhëruar diellin të lëvizë mbi qiell)  dhe vetë qytetërimin. Virakoça adhurohej si zot i diellit dhe i stuhive. Ai paraqitej duke veshur diellin si kurorë, me rrufe në duar dhe lotë që i rridhnin nga sytë si shi. Në përputhje me kozmogoninë e Inkave, Virakoça mund të përthithet tek Saturni, "zoti i vjetër", krijuesi i kohës ose "deus faber" (krijuesi i perëndisë), që korrespondon me planetin e dukshëm me shëtitjen më të gjatë rreth diellit.
Coudun

|}

**Coudun** (shqip: Kodoje (*e pashquar*) , Kodojet (*e shquar*)) është një komunë franceze e vendosur në departamentin Oise, në rajonin Të Epërmet e Francës .

Banorët e saj quhen Kodojsa dhe Kodojse.

## Gjeografia 
### Përshkrimi 
majtas|parapamje| Pamje e pergjithshme - Jug.
Kodojet ndodhet në luginën e Arondës në rrëzë të krahut veriperëndimor të Mont Ganelonit, në rrjedhën e sipërme dhe në rrjedhën e poshtme nga fshati, bregu i majtë i Arondës përbëhet nga ligatinat e mbjella me pemë plepi që kufizohen me shpatet e pyllëzuara të Mont Ganelonit. Në perëndim, kodrat mbulohen nga toka bujqësore e cila shtrihet deri në pllajën e Marnj Compiègne dhe udhëkryqin e Shtatë Binarëve.

Kodojet ndodhet 5 kilometra në veri të Kompienjës .

#### 1849 epidemia e kolerës 
Në 1832, një epidemi e parë e kolerës goditi Francën midis marsit dhe shtatorit, ndërsa Kompienja u prek , Kodojet u kursye. Ky nuk do të jetë rasti gjatë epidemisë së vitit 1849, kur shkalla mesatare e vdekshmërisë në qytet gjatë dhjetë viteve të mëparshme është 2.6 %, ai u rrit atë vit në 6.1 % ; Nga data 27 gusht deri më 25 shtator janë regjistruar 23 vdekje nga 34 gjithsej vjetor.

## Kultura dhe trashëgimia lokale 
### Vende dhe monumente 
* Kisha Saint-Hilaire, në stilin romanik, e ndërtuar në vitin 1109 nga Rauli. Një nga ndërtesat e rralla të kompletuara dhe të paprekura romane në rajon, është klasifikuar si monument historik  .Plani i saj përbëhet nga një nef prej 3 gjiresh me rreshta, pastaj një gji që mbështet kullën e kambanores, i rrethuar nga dy kapela që formojnë së bashku një kryq. Seti vazhdon me dhe kori i përbërë nga një gji i drejtë që përfundon në një absidë gjysmërrethore.Në ndërtesë është një rreze lavdie e XVI XVI shekulli dhe altari me tabernakull dhe altar, XVIII 18 shekulli  .
Nointel, Oise

**Nointel** (  , shqip: Nantel) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore. Nanteli është një zonë e veçuar dhe me pak lidhje me pjesën tjetër të departamentit. Aeroporti i Bovesë ndodhet rreth 25 km në perëndim ndërkohë që Sharl de Goli rreth 41,8 km në Jug.

## Referime
Mureaumont

,.

**Mureaumont** (  ; shqip: Mormonas) është një komunë në departamentin Uaz në Francën veriore.

## Gjeografia 
Komuna e Mormonasit është afër kufirit me departamentin Sena-Detare. Mormonasi ndodhet 4.2 kilometra në juglindje të Formerisë, 12.5 km në perëndim të Grandvijersit dhe 17 km në veri të Gournabrajës . 

## Referencat