Trembëdhjetë Etër Asirianë

parapamje| Shën Davidi i Garejës, një miniaturë e shekullit të 18-të.
**Trembëdhjetë Etërit Asirianë** (     ) ishin, sipas traditës së kishës gjeorgjiane, një grup misionarësh monastikë që mbërritën nga Mesopotamia në Gjeorgji për të forcuar krishterimin në vend në shekullin e 6-të. Ata vlerësohen nga historianët e kishës gjeorgjiane për themelimin e disa manastireve dhe vetmitareve dhe fillimin e lëvizjes asketike në Gjeorgji.  

## Historia 
parapamje| Vendndodhjet në Iberi ku shërbenin baballarët.
Jetët e Etërve Asirianë janë të dokumentuara në një cikël tekstesh hagiografike gjeorgjiane mesjetare, por informacioni për to është i kufizuar në burimet e disponueshme. Disa prej këtyre teksteve janë krijime të formalizuara për sinaksaret e shekullit të 18-të, ndërsa katër prej tyre ekzistojnë në formën e tyre origjinale, së bashku me një version të përkthyer. Datimi dhe autorësia e këtyre teksteve janë të diskutueshme dhe subjekt i debateve.Arsen I (830-887) dhe Arseni II (955-980), të dy katolikë gjeorgjianë, janë sugjeruar si autorë të disa prej biografive të Etërve Asirianë. Megjithatë, për shkak të mungesës së burimeve të sakta dhe të dhënave të qarta, këto sugjerime janë të vështira për të verifikuar.Tekstet e tjera që lidhen me jetët e Etërve Asirianë, të cilat nuk janë të atribuara specifikisht, mund të jenë shkruar më herët, në fund të shekullit të shtatë. Për shkak të kufizimeve të burimeve dhe pasqyrimit të ngjarjeve historike, është vështirë të vendoset me siguri datimi dhe autorësia e tyre.Përkundër vështirësive në përcaktimin e datës dhe autorësisë së këtyre teksteve, ata mbeten burimet kryesore për të kuptuar jetën dhe veprën e Etërve Asirianë në kontekstin e krishterimit mesjetar në Gjeorgji.

Shumë manastire të rëndësishme në Gjeorgjinë moderne janë emërtuar sipas Etërve Asirianë, duke treguar ndikimin e tyre të fortë në traditën fetare gjeorgjiane.Thuhet se këto manastire janë themeluar dhe udhëhequr nga Etërit Asirianë dhe dishepujt e tyre të shumtë.Gjatë mesjetës, këto themele fetare luajtën një rol të rëndësishëm në formësimin e identitetit të krishterë gjeorgjian.Kjo dëshmon se Etërit Asirianë kanë pasur një ndikim të konsiderueshëm në zhvillimin e krishterimit dhe kulturës fetare në Gjeorgji gjatë periudhës së mesjetës. Roli i tyre në themelimin dhe drejtimin e manastireve të rëndësishme ndihmoi në konsolidimin e traditave të krishtera gjeorgjiane, duke kontribuar kështu në ndërtimin e identitetit kombëtar gjeorgjian brenda kontekstit të krishterë. Kjo ishte veçanërisht e rëndësishme gjatë një periudhe kur Gjeorgjia kalonte nëpër sfidat e pushtimeve të huaja dhe ndikimeve kulturore.

Tradita, e dokumentuar si me shkrim ashtu edhe gojore, përmend ekzistencën e 19 murgjve asirianë aktivë në Gjeorgji në shekullin e gjashtë. Numri "13" është kryesisht simbolik në këtë kontekst. Megjithatë, mendimi i studiuesve moderne është i ndarë në lidhje me prejardhjen e tyre dhe natyrën e tyre.Disa studiues mendojnë se murgjtë asirianë ishin asirianë që ishin arsimuar në asirian dhe erdhën në Gjeorgji si misionarë apo refugjatë. Ata ndoshta ishin miafitë ose diofitë, dy degë të ndryshme të krishterimit që kishin dallime në doktrinë e tyre. Në këtë kohë, Gjeorgjia ishte kryesisht miafitë, ndërsa miafitizmi ishte tërhequr nga Siria.Megjithatë, ka edhe ndonjë debate dhe ndarje në mendimet e studiuesve. Disa sugjerojnë se murgjtë asirianë mund të kenë qenë gjeorgjianë të arsimuar në asirian dhe jo asirianë të vërtetë. Kjo tregon se çështja e prejardhjes së tyre dhe natyra e tyre mbetet ende e pazgjidhur dhe e diskutueshme.Pavarësisht nga ndarjet dhe diskutimet, roli i murgjve asirianë në Gjeorgji në shekullin e gjashtë është i rëndësishëm për zhvillimin dhe forcimin e krishterimit në vend. Ata kanë lënë një ndikim të rëndësishëm në historinë dhe kulturën gjeorgjiane dhe në përhapjen e mesazhit të Krishtit në atë kohë.

## Etërit e Shenjtë 
Shefat e Etërve Asirianë ishin:

# Davit Garejeli (დავით გარეჯელი) / David of Gareja
# Ioane Zedazneli (იოანე ზედაზნელი) / John of Zedazeni
# Abibos Nekreseli (abibos Nekreseli) / Abibos of Nekresi
# Shio Mgvimeli (შიო მღვიმელი) / Shio of Mgvime
# Ioseb Alaverdeli (იოსeb ალავერდელი) / Joseph of Alaverdi
# Anton Martkopeli (anton მარტყოფელი) / Anton of Martkopi
# Tadeoz Stepantsmindeli (თადეოზ სტეფანწმინდელი) / Thaddeus of Stepantsminda
# Piros Breteli (პიროს ბრეთელი) / Pyrrhus of Breti
# Iese Tsilkneli (იესე წილკნელი) / Jesse of Tsilkani
# Stepane Khirseli (Stefane Khirseli) / Stephen of Khirsa
# Isidore Samtavneli (ისიდორი სამთავნელი) / Isidor of Samtavisi
# Mikael Ulumboeli (მიქაელ ულუმბოელი) / Michael of Ulumbo
# Zenon Ikaltoeli (ზენონ იყალთოელი) / Zenon of Ikalto

## Shiko gjithashtu 
* Nëntë shenjtorë

## Referencat 
Rapp, Stephen H. (2003), *Studies in Medieval Georgian Historiography: Early Texts And Eurasian Contexts*, p. 321. Peeters Publishers, Lang, David Marshall (1956), *Lives and Legends of the Georgian Saints*, pp. 81-83. London: Allen & Unwin

Rayfield, Donald (2000), *The Literature of Georgia: A History*, pp. 50-51. Routledge, .

## Linqe te jashtme 
* Kurdët jezidi dhe asirianët e Gjeorgjisë, Gazeta e Azisë Qendrore dhe Kaukazit, Iraklii Chikhladze, Giga Chikhladze. (3/21/2003)
* Duke ndjekur rrugën e Etërve të Shenjtë Asirianë
* Asirianët e Gjeorgjisë: Specifikat etnike duhet të rezervohen 
* Manastiret David Gareji dhe Hermitage nga Unesco