Tre Kryqet

***Tre Kryqet*** është një gravurë e vitit 1653 në teknikën e gdhendjes dhe gdhendjes së thatë nga artisti holandez Rembrandt van Rijn, e cila paraqet kryqëzimin e Jezu Krishtit. Shumica e gravurave të tij janë kryesisht në teknikën e gdhendjes, ndërsa kjo është një gdhendje e thatë me përmirësime me burin që nga versioni i tretë e tutje. Ajo konsiderohet si "një nga gravurat më dinamike që janë bërë ndonjëherë". 

Subjekti është Jezu Krishti në kryq, i rrethuar nga dy hajdutët që u kryqëzuan bashkë me të, dhe Virgjëresha Mari, nëna e Jezusit, duke qarë e mbështetur nga Ungjilltari. Ushtarë romakë mbi kuaj, së bashku me qytetarë të pikëlluar, rrethojnë kryqet. Një rreze drite, që përfaqëson dritën e Zotit nga qielli, çan errësirën e qiellit për të përqafuar figurën e kryqëzuar të Krishtit.

Gravura është e njohur për ikonografinë e saj veçanërisht të ndërlikuar, dhe mund të përfaqësojë pikërisht momentin e vdekjes së Krishtit. Sipas Paul Crenshaw nga Muzeu i Artit Kemper, Rembrandti është frymëzuar nga teksti i Mateut 27:46-54, kur Krishti thirri: "Perëndia im, Perëndia im, përse më ke braktisur?" Rembrandti u mbështet shumë te burimet biblike në veprat e tij, si edhe u ndikua nga bashkëkohës të tjerë të epokës Barok. Kjo është një nga mbi 300 veprat e tij të frymëzuara nga Bibla. 

*Tre Kryqet* nuk lejon kontraste dramatike të dritës dhe hijes, të njohura si chiaroscuro. Rembrandti e realizoi veprën në katër faza, duke rritur efektet e kontrastit mes dritës dhe hijes në secilën fazë. Gdhendja dhe gdhendja e thatë janë procese që kërkojnë shumë punë dhe janë ndër format më të hershme të gravurës.

Rembrandti zgjodhi këto media kryesisht sepse shpesh përballej me vështirësi financiare. Ai shiti shumë nga gravurat e tij në mënyrë që të mund të përballonte shtypjen e *Tre Kryqet*. Rembrandti realizoi rreth gjashtëdhjetë kopje nga pllaka në tre fazat e para; hijet më të errëta në pjesë u krijuan me gdhendje të thatë, ndërsa Krishti dhe figurat më të ndriçuara u gravuan me gdhendje. Vetë natyra e këtyre teknikave i mundësonte Rembrandtit të bënte ndryshime të vazhdueshme (çka ai e bëri për një periudhë dhjetëvjeçare), duke shtuar më shumë gdhendje dhe gdhendje të thatë, duke ndryshuar përbërjen e figurës dhe duke e bërë imazhin përfundimtar më të errët dhe më kaotik.

Në fazën e fundit, Virgjëresha Mari shndërrohet në një kokë gati të pa-trupë, e rrethuar nga errësira. Figurave që fillimisht e rrethonin, u janë hequr, ashtu siç janë hequr disa nga ushtarët mbi kuaj. Një burrë me një kapelë të madhe (po ashtu mbi kalë) është shtuar dhe besohet se është një figurë nga vepra *Komploti i Klaudius Civilis* i Rembrandtit. Ndryshimi më dramatik është ai i "dritës qiellore", e cila është errësuar ndjeshëm, veçanërisht në të djathtën e figurës. Rembrandti mund të ketë dashur që kontrasti mes dritës qiellore dhe errësirës që e rrethon të dallonte hajdutin 'e mirë' nga hajduti 'i keq'.

Çdo ndryshim progresiv në veprë rrit rëndësinë fokale të figurës së Krishtit.  Në fazën e katërt dhe të pestë, Rembrandti mbështolli pllakën në mënyra të ndryshme dhe me cilësi të ndryshme të bojës. Një nga gravurat në fazën e katërt ndodhet në Muzeun e Artit Kemper.

## Shih edhe 
* Listë e vizatimeve nga Rembrandti
* Listë e gdhendjeve nga Rembrandti

## Referencat