Viswanathan Anand

**Viswanathan **"**Vishy**"** Anand** (lindi më 11 dhjetor 1969) është një mjeshtër i madh shahu indian, një ish-pesë herë Kampion Botëror i Shahut dhe një kampion rekord dy herë në Kupën e Botës së Shahut. Ai u bë mjeshtri i parë nga India në vitin 1988, dhe ai ka vlerësimin e tetë më të lartë FIDE të të gjitha kohërave. Në vitin 2022, ai u zgjodh nënkryetar i FIDE.

Anand mundi Alexei Shirov në një lojë me gjashtë ndeshje për të fituar FIDE Kampionatin Botëror të Shahut 2000, një titull që e mbajti deri në vitin 2002. Ai u bë kampion i padiskutueshëm botëror më 2007 dhe mbrojti titullin e tij kundër Vladimir Kramnik më 2008, Veselin Topalov më 2010, dhe Boris Gelfand më 2012. Në vitin 2013, ai humbi titullin ndaj sfiduesit Magnus Carlsen, dhe ai humbi një revansh ndaj Carlsen më 2014 pasi fitoi Turneun e Kandidatëve 2014.

Në prill 2006, Anand u bë lojtari i katërt në histori që kalon 2800 Elo në listën e vlerësimit të FIDE, pas Kramnik, Topalov dhe Garry Kasparov. Ai zuri vendin e parë për 21 muaj, periudha e gjashtë më e gjatë në rekord.

I njohur për shpejtësinë e tij të shpejtë të lojës si fëmijë, Anand morri nofkën "**Lightning Kid**" gjatë karrierës së tij të hershme në vitet 1980. Ai është zhvilluar që atëherë në një lojtar universal dhe shumë e konsiderojnë atë shahistin më të madh të brezit të tij.

Anand ishte marrësi i parë i Khel Ratna Award më 1991–92, nderi më i lartë sportiv i Indisë. Në vitin 2007, atij iu dha çmimi i dytë më i lartë civil i Indisë, Padma Vibhushan, duke e bërë atë sportistin e parë që merr çmimin.

## Jeta e hershme
Viswanathan Anand lindi më 11 dhjetor 1969 në Mayiladuthurai, Tamil Nadu, Indi.  Ai më vonë u transferua në Chennai, ku u rrit. Babai i tij, Krishnamurthy Viswanathan, ishte një menaxher i përgjithshëm në Hekurudhat Jugore, i cili kishte studiuar në Jamalpur, Bihar; dhe nëna e tij, Sushila, ishte një amvise, adhuruese e shahut dhe një socialiste me ndikim.

Anand është më i vogli nga tre fëmijët. Ai është 11 vjet më i vogël se motra dhe 13 vjet më i vogël se vëllai i tij. Vëllai i tij, Shivakumar, është menaxher në Crompton Greaves në Indi. Motra e tij, Anuradha, është profesoreshë në Universitetin e Miçiganit.

Anand filloi të mësonte shah që në moshën gjashtë vjeçare nga nëna e tij, por ai mësoi ndërlikimet e lojës në Manila, ku jetoi me prindërit e tij nga viti 1978 deri në vitet 1980, ndërsa babai i tij ishte kontraktuar si konsulent nga Hekurudhat Kombëtare të Filipineve.

Anand u arsimua në Don Bosco Matriculation Higher Secondary School, Chennai, dhe ka një Bachelor ofe Commerce nga Loyola College, Chennai.

## Karriera e hershme e shahut
Ngritja e Anandit në botën indiane të shahut ishte meteorike. Suksesi kombëtar erdhi herët për të kur fitoi kampionatin nën-junior me një rezultat prej 9/9 pikësh në vitin 1983, në moshën 14 vjeç. Në vitin 1984, Anand fitoi Kampionatin Aziatik për Junior në Coimbatore, duke fituar një normë Mjeshtri Ndërkombëtar (IM) në këtë proces. Menjëherë pas kësaj, ai mori pjesë në Olimpiadën e 26-të të Shahut, në Selanik, ku debutoi në ekipin kombëtar indian. Atje, Anand shënoi 7½ pikë në 11 lojëra, duke fituar normën e tij të dytë të IM. Në vitin 1985 ai u bë indiani më i ri që arriti titullin Mjeshtër Ndërkombëtar, në moshën 15 vjeç, duke fituar Kampionatin Aziatik për Junior për të dytin vit radhazi, këtë herë në Hong Kong. Në moshën 16 vjeç, ai u bë kampioni kombëtar i shahut. Ai e fitoi atë titull dy herë të tjera. Në vitin 1987, ai u bë indiani i parë që fitoi Kampionatin Botëror të Shahut për Junior. Në vitin 1987, në moshën 18 vjeç, ai u bë mjeshtri i parë i Indisë duke fituar turneun ndërkombëtar të shahut Shakti Finance të mbajtur në Coimbatore, Indi. Një nga sukseset e tij të dukshme në këtë turne ishte fitorja kundër mjeshtrit të madh rus Efim Geller. Ai u nderua me Padma Shri në moshën 18 vjeç.

[parapamje|Anand në [Olimpiada e 30të e Shahut|Olimpiadën e 30-të të Shahut në Manila, 22 vjeç]]
Në ciklin e Kampionatit Botëror të Shahut 1993, Anand u kualifikua për Turneun e tij të parë të Kandidatëve, duke fituar ndeshjen e tij të parë, por duke humbur ngushtë ndeshjen e tij çerekfinale ndaj nënkampionit të vitit 1990, Anatoly Karpov.

Në vitet 1994–95, Anand dhe Gata Kamsky dominuan ciklet kualifikuese për kampionatet botërore rivale FIDE dhe PCA. Në ciklin e FIDE, Anand humbi ndeshjen e tij të raundit të dytë (gjysmëfinalja e Kandidatëve) ndaj Kamsky pasi kryesoi në fillim. Kamsky humbi ndeshjen e kampionatit FIDE në vitin 1996 ndaj Karpov.

Në ciklin PCA të vitit 1995, Anand fitoi ndeshjet kundër Oleg Romanishin dhe Michael Adams pa humbje, pastaj u hakmor për humbjen e tij në FIDE duke mposhtur Kamskyn në finalen e Kandidatëve. Në vitin 1995, ai luajti PCA Kampionatin Botëror të Shahut kundër Kasparov në World Trade Center në New York City. Pas një serie hapëse prej tetë barazimesh (një rekord për hapjen e një ndeshjeje kampionati botëror deri më 21 nëntor 2018), Anand fitoi ndeshjen e nëntë me një sakrificë të fuqishme shkëmbimi, por më pas humbi katër nga pesë të tjerat. Ai e humbi ndeshjen 10½–7½.

Në ciklin e FIDE-s të vitit 1998, FIDE i dha Karpovit, kampionit në fuqi, një vend të drejtpërdrejtë në finale kundër fituesit të turneut të kandidatëve me shtatë raunde me një eliminim të vetëm. Avantazhi psikologjik dhe fizik që Karpovi fitoi nga ky vendim shkaktoi polemika të konsiderueshme, duke çuar në tërheqjen e Kramnikut nga turneu. Anand fitoi turneun, duke mposhtur Adams në finale, dhe menjëherë u përball me Karpovin për kampionatin. Pavarësisht këtij disavantazhi për Anandin, të cilin ai e përshkroi si "të sjellë në arkivol" për të luajtur kundër Karpovit, ndeshja e rregullt përfundoi 3–3, gjë që çoi në një playoff rapid, të cilin Karpovi e fitoi 2–0. Kështu, Karpovi mbeti kampioni i FIDE-s.

## Jeta personale
Anand u martua me Arunën në vitin 1996 dhe ka një djalë, të lindur më 9 prill 2011, të quajtur sipas patronimit tradicional Anand Akhil.

Anand është hindu dhe deklaroi se viziton tempujt për të shijuar qetësinë dhe gëzimin që ato simbolizojnë. Ai i ka dhënë meritën lutjeve të tij të përditshme për ta ndihmuar të arrijë një "gjendje të ngritur mendore" që e ndihmon të përqendrohet më mirë kur luan shah. Më 24 dhjetor 2010, ai ishte i ftuari i nderit në mjediset e Universitetit të Guxharatit, ku 20,486 lojtarë krijuan një rekord të ri botëror të lojës së njëkohshme të shahut në një vend të vetëm.

Hobitë e tij janë leximi, noti dhe dëgjimi i muzikës. Anand nganjëherë njihet si "Tigri i Madrasit".

Anand ishte i vetmi sportist i ftuar në darkën që kryeministri indian Manmohan Singh organizoi për Presidentin e SHBA-së Barack Obama më 7 nëntor 2010.

## Bamirësia
Anand mori pjesë në një simul bamirësie të quajtur "Checkmate COVID" për të mbështetur lehtësimin e COVID-19 së bashku me mjeshtrit e tjerë indianë Koneru Humpy, Harika Dronavalli, Nihal Sarin, and Praggnanandhaa Rameshbabu. Këta 5 mjeshtër të mëdhenj luajtën online kundër 100 kundërshtarëve në platformën Chess.com. Kontrolli i kohës për ndeshjet ishte 30 minuta me një rritje prej 30 sekondash me mjeshtrit e mëdhenj që kishin 15 minuta shtesë në orën e tyre. Më shumë se 50,000 dollarë u mblodhën nga kjo nismë. Të gjitha të ardhurat shkuan për Kryqin e Kuq të Indisë dhe nismëm "Checkmate COVID" të All India Chess Federation (AICF).

## Lojëra të shquara
*Anand vs. Bologan, New Delhi, Kampionati Botëror 2000; Ruy Lopez, Breyer (*ECO* C95) 

:[Analizë nga GM Ľubomír Ftáčnik] **1. e4 e5 2. Kf3 Kc6 3. Ob5 a6 4. Oa4 Kf6 5. 0-0 Oe7 6. Te1 b5 7. Ob3 d6 8. c3 0-0 9. h3 Kb8 10. d4 Kbd7 11. Kbd2 Ob7 12. Oc2 Te8 13. Kf1 Of8 14. Kg3 c5 15. d5 c4 16. Og5 Dc7 17. Kf5 Kh8 18. g4 Kg8 19. Dd2 Kc5 20. Oe3 Oc8 21. Kg3 Tb8 22. Mg2 a5 23. a3 Ke7 24. Th1 Kg6 25. g5! b4!?** Anand ka një sulm të fortë në krahun e mbretit, kështu që Bologan kërkon kundërluajtje me sakrificën e një ushtari. **26. axb4 axb4 27. cxb4 Ka6 28. Ta4 Kf4+ 29. Oxf4 exf4 30. Kh5 Db6 31. Dxf4 Kxb4 32. Ob1 Tb7 33. Ta3 Tc7 34. Td1 Ka6 35. Kd4 Dxb2 36. Tg3 c3** (shih diagramin) **37. Kf6!! Te5** Nëse 37...gxf6, 38.gxf6 h6 39.Tg1! Dd2! 40.Dh4 e lë të Bardhinme një nismë të parezistueshme. **38. g6! fxg6 39. Kd7 Oe7 40. Kxe5 dxe5 41. Df7 h6 42. De8+ 1–0** Forcat e bardha bën mat në 12 lëvizje nëse loja do të vazhdonte, me 42...Of8 43.Tf3 Da3 44.Txf8+ Dxf8 45.Dxf8+ Mh7 46.d6 exd4 47.Oa2 h5 48.dxc7 Nb4 49.Dg8+ Mh6 50.f4 g5 51.f5 g4 52.h4 Oxf5 53.exf5 Kxa2 54.Dh8#.

*Levon Aronian vs Anand, 75th Tata Steel Chess Tournament, Wijk aan Zee, 2013, Raundi 4, Gambiti i Mbretëreshës Refuzuar, Mbrojtja Gjysmë-Sllave (D49), 0-1.
I luajtur përpara ndeshjes së kampionatit botëror të shahut më vonë atë vit, Anand luan një kryevepër sulmuese, duke sakrifikuar figura të shumta në një sulm të pamëshirshëm kundër mbretit të bardhë në atë që konsiderohet gjerësisht si loja e tij e pavdekshme.

*Sergey Karjakin vs. Anand, 68th Corus Chess Tournament, Wijk aan Zee, 2006, Raundi 1, Mbrojtja Siciliane, Varianti Najdorf (B90), 0-1.
Pas një beteje shumë teorike në hapje, Anand fillon operacionet sulmuese në Zi, duke përfituar nga një gabim i Karjakin në mënyrë që të sakrifikojë një oficer dhe një kali, përpara se të fillojë një sulm mat vetëm me torrën dhe mbretëreshën e tij.

## Bibliografia
* Viswanathan Anand (1998). My Best Games of Chess. Gambit Chess. 
* Viswanathan Anand and Devangshu Datta (2007). *My Life in Chess.* Everyman Chess. 
* Viswanathan Anand and Ninan, Susan (2019). ''Mind Master:Winning Lessons from a Champion's Life.'' Hachette India. 

## Referime
## Lidhje të jashtme
* Viswanathan Anand] vlerësimi në FIDE
* Viswanathan Anand profili dhe lojërat në Chessgames.com
* Viswanathan Anand lojërat e shahut në 365Chess.com
* Viswanathan Anand profili i lojtarit në Chess.com