Joan Zonara

parapamje|Jon Zonara
**Jon** **Zonara** ( - Iōánnēs Zōnarâs; fl. c. 1120)  ishte një historian bizantin grek,  (Incir Ada, në Deti Egje), ku ai kaloi pjesën tjetër të jetës së tij duke shkruar libra. Në veprat e tij gjejmë të dhëna edhe për Ilirët dhe Ilirinë.

## Vepra të shkruara 
Vepra e tij më e rëndësishme, *Ekstrakte të historisë* (,    ), në 18 libra, shtrihet nga krijimi i botës deri në vdekjen e Aleksit (1118). Pjesa e mëparshme është mbështetur kryesisht në veprat e F. Josefit ; për historinë romake ai u mbështet kryesisht në veprat e Dion Kasit/Cassius Dion deri në fillim të shekullit III. Studiuesit bashkëkohorë janë veçanërisht të interesuar për rrëfimin e tij për shekujt e tretë dhe të katërt, të cilat varen nga burimet, tani të humbura, natyra e të cilave debatohet ashpër. Në qendër të këtij debati është vepra e Bruno Bleckmann, argumentet e të cilit priren të mbështeten nga studiuesit kontinentalë, por të refuzohen pjesërisht nga studiuesit anglishtfolës.  Një përkthim në anglisht i këtyre pjesëve të rëndësishme është botuar së fundmi.  Pjesa kryesore origjinale e historisë së Zonaras është seksioni mbi mbretërimin e Aleksit I Komnenit, të cilin ai e kritikon për favorin e treguar ndaj anëtarëve të familjes së tij, të cilëve Aleksi u besoi prona të mëdha dhe funksione të rëndësishme shtetërore. Historia e tij u vazhdua nga Nicetas Acominatus .

Zonaras i janë atribuar vepra të ndryshme kishtare - komente mbi Etërit e Kishës dhe poemat e Gregorit të Nazianzusit ; jetët e shenjtorëve; dhe një traktat mbi Kanunet Apostolike - dhe nuk ka asnjë arsye për të dyshuar vërtetësinë e tyre. Leksiku, megjithatë, i cili është dhënë nën emrin e tij (ed. J.A.H. Tittmann 1808) është ndoshta vepër e njëfarë Antonius Monachus ( Herodotus  Steinit, ii.479 f). Denoncimi i parë kishtar i lojës së shahut nga ana e Kishës Ortodokse Lindore u shpreh nga Zonara. Gjatë kohës së pensionimit të tij si murg në manastirin e Malit Athos ai shkroi komentin e tij mbi Kanonet e Kishës Lindore. Këshilli Quinisext kërkoi që si klerikët ashtu edhe laikët të hiqnin dorë nga përdorimi i zareve (Kanoni 50). Zonara donte që të përfshihej edhe shahu që klerikët dhe laikët të hiqnin dorë. Zonara, duke komentuar Kanunin 50, shkroi: "Për shkak se ka disa nga peshkopët dhe klerikët që largohen nga virtyti dhe luajnë shah ( *zatikron* ) ose zare ose pijnë tepër, Rregulli urdhëron që të tillët të pushojnë së vepruari ose të përjashtohen; dhe nëse një peshkop ose plak ose dhjak ose nëndhjak ose lexues ose këngëtar nuk pushon së vepruari, ai do të dëbohet; dhe nëse laikët u jepen lojërave të shahut dhe dehjes, ata do të përjashtohen".

## Shih edhe 
* Iliria
* Historia
* Ilirët dhe Iliria te autorët antikë

## Literatura 
* 
* *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, William Smith (lexicographer), ed., Little, Brown and Company, Boston (1849), vol. III, p.&nbsp;1331 ("Joannes Zonaras").
* ''Harper's Dictionary of Classical Literature and Antiquities*, Harry Thurston Peck, ed. (Second Edition, 1897), p.&nbsp;1684 ("Ioannes Zonaras").
* *Oxford Classical Dictionary*, N. G. L. Hammond and H. H. Scullard, eds., Clarendon Press, Oxford (Second Edition, 1970), p.&nbsp;1147 ("Johannes Zonaras").
*Thomas Banchich and Eugene Lane, *The History of Zonaras from Alexander Severus to the Death of Theodosius the Great*, Routledge, 2009.
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*Editio princeps: *Ioannis Zonarae Monachi, qui olim Byzantii Magnus Drungarius excubiaru[m] seu Biglae, & protosecretarius fuit, compendium Historiarum : in tres Tomos distinctum''. 3 vols., Greek text with Latin translation. Oporinus, Basel 1557. vol.1 vol. 2 vol.3 (Bavarian State Library)
*Raw Greek OCR of Dindorf's Teubner edition of Zonaras' *Epitome Historion* at the Lace project of Mount Allison University: vol. 1, vol. 2, vol. 3, vol. 4, vol. 5, vol. 6 
*Opera Omnia by Migne Patrologia Graeca with analytical indexes
*Epitome Historion in Greek at the Open Library
*2 Zonaras, Lexicon in greek at OPenn