Lazër Lumezi

**Lazër Lumezi** (1870 -1941) ishte një shkollar dhe veprimtar i arsimit, mësues në Shkollën e Parë Shqipe në Kosovë, në qytetin e Prizrenit, metodist i  gjuhës shqipe, autor tekstesh shkollore, etnograf, folklorist e vjershëtor, bashkëkohanik dhe bashkëpunëtor i Mati Logorecit dhe vazhdues i veprës së tij.

## Biografia 
U lind në Prizren ku edhe mbaroi shkollën fillore. Përveq gjuhës amtare zotëronte edhe gjuhët serbe, gjermane, turke e italiane. Dha kontribut të madh në përhapjen e alfabetit të Manastirit, çeljen e shkollës së parë shqipe në Zhur, formimin e shoqërisë "Besa-Besë", të Pejës, etj. U mor edhe me hulumtime në fushën etnografike si dhe në atë të folklorit dhe mbledhjes së këngëve popullore.

Lazër Lumezi ka merita të veçanta sidomos për veprimtarinë e arsimit dhe të shkollës shqipe në Prizren dhe rrethinën e tij. Në *Mësonjëtoren e parë shqipe në Prizren* punoi plot 40 vjet, (1892 - 1932). Mbajti mësim nga të gjitha lëndët.

Mësuesi dhe shkollari Lazër Lumezi, vuri në skenën teatrore pjesë teatrale në gjuhën shqipe më nxënësit e shkollës. Në këtë mënyrë u paraqit para publikut të qyteteve si Prizreni, Gjakova, Peja, Shkupi, etj. Gjurmoi mjaft emra të qendrave të vjetra ilire ashtu si edhe veshje të kostumeve popullore.

## Vepra 
Krahas punës mësimore, Lazër Lumezi u morr edhe me krijimtari letrare (poezi dhe prozë) si dhe me përkthime. Krijoi edhe vjersha me karakter didaktik për nevojat e mësimit. Shkroi disa vepra shkollore si:

* *Abetari shqip*
* *Doracak për gjuhën shqipe e serbokroate*
* *Fletore e punës së Lazër Lumezit*
* *Mësime përdorue prej mësuesve nëpër shkolla fillore, në klasa të para dhe të dyta*
* *Mësime të përditshme për të dytën klasë*
* *Kanga gjithfarëshe - 1917*

## Citate 
Duke folur për punën e tij në arsim, shkollari Lazër Lumezi, mes tjerash thot:

*" Për katërdhet vjet rresht kam punue në shkollë fillore të Prizrenit; në të cilën shkollë të tanë mësimet janë dhanë në gjuhën amtare. Ma të shumën e mësuesnis s`eme kam kaluem tuj punue me klasa të para. Për kah metodi qi kam ndjekun, më ka ndimue metodika e Profesor Z. Bettinit. Gadi krejt mësimet qi kam dhanun në klasat e para i kam pasë ruajtun."*

             Uku e berret
       Nji ditë uku, ndaje heret,
       Shkoj ke vathi ku janë berret, 
       Edhe u thot:-Qe besa e Zotit
       S`ju nguc uku, jo mas sodit!
       Mos prej meje m`u frigue,
       Si miq kemi me jetue.
       Te tanë berret fort u gzuen,
       Fjalve t`ukut i besuen.
       Vetëm qeni briti e tha:
       Besën ujku kurr s`e mba
       Ai mundohet me tradhtije
       Juve t`gjithëve me ju zhbije.
       Me fjalë t`mira u mashtron.
       Rrini larg se ju kafshon!

## Shih edhe 
* Prizreni
* Mati Logoreci
* Arsimi në Prizren
* Shkolla shqipe e Prizrenit

## Literatura 
* Elsie, Robert. *Historical Dictionary of Kosova*. The Scarecrow Press, Inc. Lanham-Toronto-Plymouth, UK. 2011. ISBN 978-0-8108-7231-8
* *Fjalor enciklopedik shqiptar*, (Vëllimi II). Akademia e Shkencave e Shqipërisë. Tiranë. 2008
* Osmani, Shefik. *Fjalor i pedagogjisë*. 8 nëntori. Tiranë. 1983
* Shatri, Bajram. *Arsimi fillor në Kosovë në shekullin XX (Sfida, dëshmi, fakte)*. Shtëpia Botuese Libri Shkollor. Prishtinë. 2006
* Vokrri, Abdullah. *Shkollat dhe arsimi në Kosovë ndërmjet dy luftërave botërore (1918-1941)*. Rilindja. Prishtinë. 1990

## Referime