Lista e piktorëve të hershëm holandikë

Kjo është një listë e piktorëve të hershëm holandikë, që u referohet artistëve aktivë në Holandën Burgunde dhe Habsburge gjatë shekujve të XV dhe të XVI në Periudhën e Rilindjes Veriore, të njohur edhe si **Primitivët Flamandikë**. Ata lulëzuan veçanërisht në qytetet e Bruzhit, Gentit, Mekëlen, Leuven, Turnai dhe Bruksel, të gjithë në Belgjikën e tanishme. Periudha fillon afërsisht me Robert Campin-in dhe Jan van Eyck në vitet 1420 dhe zgjat të paktën deri në vdekjen e Gerard Davidit në vitin 1523, megjithëse shumë studiues e zgjatin atë në fillim të Revoltës Holandeze në vitin 1566 ose 1568 – shqyrtimet e vlerësuara të Max J. Friedländer shkojnë deri te Pieter Bruegel i Vjetri.

Piktura e hershme holandike koinçidon me fillimin e Rilindjen Klasike Italiane, por periudha e hershme (deri rreth vitit 1500) shihet si një evoluim i pavarur artistik, i ndryshëm nga Humanizmi i Rilindjes që karakterizonte zhvillimet në Itali. Duke nisur nga vitet 1490, pas rritjes së numrit të piktorëve holandikë dhe të tjerë veriorë që udhëtonin për në Itali, idealet e Rilindjes dhe stilet e pikturës u përfshinë në pikturën veriore. Si rrjedhojë, piktorët e hershëm holandikë shpesh kategorizohen sikur i përkasin të dyjave, si Rilindjes Veriore, ashtu dhe Gotikut të vonë Ndërkombëtar.

## Artistët
* Jean Bondol, i njohur edhe si Jean de Bruges, Jean Boudolf, ose Jan Baudolf (aktiv midis v. 1368 – 1381, ishte artist i oborrit të Karlit të V të Francës në v. 1368)
* Jan van der Asselt, ose Hasselt (rr. v. 1330/1335 – mes v. 1395 dhe 1398, lindur në Gent)
* André Beauneveu (rr. v. 1335 – rr. v. 1400. Ishte skulptor, piktor dhe miniator, i lindur në Valencienë të Kontesë së Hainautit. Vdiq në Bourges)
* Melchior Broederlam (rr. v. 1350 – pas v. 1409), lindur në Ipres)
* Jean Malouel (vdekur në v. 1415)
* Jacques Coene (aktiv në fund të v. 1380 – 1411, ishte piktor, ilustrator, miniaturist dhe arkitekt, vdiq në v. 1411)
* Vëllezërit Limburg (aktivë në v. 1385–1416, ishin miniaturistë nga qyteti i Nijmegenit. Emrat e tyre ishin Herman, Paul dhe Jean Limburg)
* Mjeshtrat e Dirc van Delf (një grup ilustratorësh dorëshkrimesh, aktivë në Vendet e Ulëta midis v. 1400 dhe 1410)
*  Hubert van Eyck (rr. v. 1385–1426)
* Robert Campin, i quajtur edhe Mjeshtri i Flemalles (1378–1444)
* Mjeshtri i Zweder van Culemborg-ut, ndonjëherë edhe Mjeshtri Pancracius (miniaturist dorëshkrimesh, aktiv midis v. 1420 dhe 1440 përreth Utrecht-it)
* Henri Bellechose (vdekur rr. v. 1445)
* Jan van Eyck (rr. v. 1390–1441)
* Dirk Bouts (rr. v. 1400/1415–1475)
* Rogier van der Vejden (rr. v. 1399/1400–1464)
* Luis Alimbrot (vitet 1400 – 1460, lindi në Bruzh dhe punoi në Spanjë. Ishte anëtar i Gildës së Shën Lukës së Bruzhit. Vdiq në Valencia, midis v. 1460 dhe 1463)
* Petrus Christus (rr. v. 1410/1420–1475/1476)
* Joos van Vasenhove, i quajtur edhe Justusi i Gentit (rr. v. 1410–1480), më vonë një nga pak artistët veriorë që punoi në  Itali
* Jacques Daret (rr. v. 1404–1470)
* Barthélemy d'Eyck (rr. v. 1420–1470), punoi në Francën Jugore
* Vrancke van der Stockt (rr. v. 1420–1495)
* Simon Marmion (rr. v. 1425–1489)
* Pierre Coustain (shekulli XV, ishte pjesë e Gildës së Shën Lukës në Bruzh, në v. 1450 bëhet piktor i oborrit të Filipit të III të Burgundisë)
* Lieven van Lathem (1430–1493, piktor dhe ilustrues dorëshkrimesh, lindur në Gent, babai i Jacob van Lathem)
* Agnes van den Bossche, (rr. v. 1435/40 ¬– rr. v. 1504, piktore flamande, aktive në Gent, në mesin dhe fundin e shekullit të XV)
* Mjeshtri i Legjendës së Shën Ursulës (1436–1505, aktiv në Bruzh)
* Hugo van der Goes  (1440–1482)
* Colijn de Coter (rr. v. 1440/1445 – rr. v. 1522/1532)
* Albert van Uvater (1444–1515)
* Dieric Bouts i Riu, i quajtur edhe Dirk Bouts i Riu, (1448 – 2 maj 1491, lindur në Leuven, biri i Dieric Bouts të Vjetrit)
* Hieronymus Bosch (rr. v. 1450–1516)
* Lucas Adriaens (lindur në Antverpen, u pranua në punishten e Shën Lukës në v. 1456, ku për pesë herë do të mbante postin e dekanit të shoqërisë. Vdekur rr. v. 1493)
* Jacob Bellaert, i quajtur edhe Mjeshtri i Bellaertit, ose Mjeshtri i Jacob Bellaertit, (rr. v. 1450 – fundi i v. 1480, ishte një ilustrues librash në Haarlem).
* Aelbrecht Bouts (rr. v. 1452 – mars 1549, lindur në Leuven, në familjen e piktorëve Bouts, biri i Dieric Bouts të Vjetrit dhe vëllai i Dieric Bouts të Riut)
* Aert van den Bossche, i quajtur edhe Aert Panhedel, Aert van Panhedel, Arnoul de Panhedel, Arnoul Vanden Bossche dhe Harnoult van den Boske (rr. v. 1455 – ?, tepër aktiv në vitet 1490 – 1499, në Bruksel dhe Bruzh)
* Jan Joest van Calcar (rr. v. 1450–1519)
* Mjeshtri i Epifanisë Llangattock (ilustrator dorëshkrimesh, aktiv mes v. 1450–1460)
* Mjeshtri i Ngushëllimit të Jardin de vertueuse (ilustrator aktiv mes v. 1450–1475 në Bruzh)
* Mjeshtri i Antonit të Burgundisë (aktiv midis v. 1460 dhe 1490 në Bruzh)
* Mjeshtri i Librit të Lutjeve të Dresdenit (ilustrues aktiv në Flandër midis v. 1460 dhe 1520)
* Juan de Flandes (rr. v. 1460–rr. v. 1519), lindur në Flandër, aktiv në Spanjë
* Geertgen tot Sint Jans (rr. v. 1460–1490)
* Pieter van Coninxloo (rr. v. 1460–1513)
* Gerard David  (rr. v. 1460–1523)
* Willem Vrelant (? – rr. v. 1481/1482, ilustrator librash, rregjistruar për herë të parë në v. 1449)
* Mjeshtri i Maries së Burgundisë (piktor, miniaturist dhe vizatues aktiv midis v. 1469 dhe 1483 në Flandër)
* Mjeshtri i Margaretës së Jorkut (aktiv midis v. 1470 dhe 1480 në Bruzh)
* Mjeshtri i Croniques d'Angleterre të Vjenës (miniaturist dorëshkrimesh, aktiv në v. 1470–1480 në Bruzh)
* Mjeshtri i Affligem, ose Mjeshtri i Sekuencës së Jozefit (aktiv midis v. 1470 dhe 1500, kryesisht në Bruksel)
* Mjeshtri i Legjendës së Shën Barbarës (aktiv mes v. 1470–1500 në Bruksel)
* Mjeshtri i Legjendës së Shën Katerinës (aktiv mes v. 1470–1500)
* Mjeshtri i Sibilës Tiburtine (aktiv në v. 1475–1495)
* Mjeshtri i Miniaturave Houghton (ilustrator aktiv mes v. 1476–1480 përreth Gentit)
* Cornelis Engebrechtszoon, ose Engelbrechtszoon (rr. v. 1462–1527, lindur dhe vdekur në Leiden)
* Jan Provoost, Jean Provost, ose Jan Provost (1462/65 – janar 1529, lindur në Valonia)
* Kuentin Matsis (1466–1529)
* Michael Sitou (rr. v. 1469–1525), lindur në Estoni, punoi në Flandër dhe Spanjë, me gjasa duke vizituar Anglinë
* Jan van Dornicke (rr. v. 1470 – 1527, lindur në Turnai)
* Jacob van Laethem, gjithashtu Jacques van Lathem ose Laethem (1470–1528, djali i dytë i Lieven van Lathem)
* Jan de Beer, i njohur edhe si Mjeshtri i Adhurimit të Milanit, ishte një piktor, vizatues dhe piktor qelqesh (rr. v. 1475 – 1528, lindi në Antverpen, u bë anëtar i gildës së Shën Lukës)
* Jacob van Utrecht, Jacob Claesz van Utrecht, ose Jacobus Traiectensis (rr. v. 1479 – pas v. 1525, punoi në Antverpen dhe Lybek)
* Joachim Patinir (rr. v. 1480–1524), piktori i parë i specializuar për peizazhet
* Jan Crans (1480 – rr. v. 1540, lindur në Antverpen, anëtar i Gildës së Shën Lukës në Antverpen)
* Adrien Isenbrandt, Ysenbrandt, ose Hysebrandt (midis v. 1480 dhe 1490 – korrik 1551)
* Mjeshtri i Portreteve të Baroncelli-ve (aktiv midis v. 1480–1490 në Bruzh)
* Mjeshtri i Pamjes së Shënj Gudulës (aktiv midis v. 1480–1499 në Bruksel)
* Jean Hey, i quajtur edhe Mjeshtri i Mulinsit (aktiv 1480–1500)
* Mjeshtri i Zbritjes Figdor (aktiv midis v. 1480 dhe 1500)
* Mjeshtri i Legjendës së Shën Luçias (aktiv 1480–1510)
* Mjeshtri i Gjetheve të Qëndisura (aktiv 1480–1510)
* Mjeshtri i Diptikut të Brunsvigut (aktiv midis v. 1480–1510)
* Mjeshtri i Librit të Lutjeve rr. v. 1500 (ilustrator dorëshkrimesh dhe miniaturist aktiv rr. v. 1485 dhe 1520 në Bruzh.)
* Jean Clouet (rr. v. 1485 – 1540/1541)
* Jan van Coninxloo (rr. v. 1489 - ?, pas v. 1546, lindur në Bruksel)
* Hans Clemer (aktiv mes v. 1490 – 1510, në Piemont)
* Mjeshtri i Delftit (aktiv midis v. 1490 dhe 1520)
* Mjeshtri i Alkmarit (aktiv midis v. 1490–1529, në Alkmaar)
* Mjeshtri i vitit 1499, ndonjëherë i quajtur edhe Mjeshtri Bruzhas i vitit 1499
* Mjeshtri i Jannecke Bollingier (aktiv në v. 1500 në Gent dhe Bruzh)
* Mjeshtri i Legjendës së Magdalenës (aktiv midis v. 1483 – 1527)
* Josse Lieferinxe, më parë i njohur me pseudonimin Mjeshtri i Shën Sebastianit (aktiv rr. v. 1493–1503/08)
* Mjeshtri i Vdekjes dhe Virgjëreshës së Amsterdamit, ndonjëherë i quajtur Mjeshtri i Lëmoshërisë së Shtatë Elektorëve (aktiv në v. 1500)
* Jean de Looz (? – 1516, ishte murg nga Limburgu)
* Jan Mertens i Riu (? – rr. v. 1527, lindur dhe vdekur në Antverpen, babai tij ishte skulptori Jan Mertens i Vjetri)
* Jacob Cornelisz van Oostsanen (para v. 1470 – 1533, punoi në Amsterdam)
* Jan Mostaert (rr. v. 1475 – 1552/53)
* Mjeshtri i Magdalenës Mansi (rr. v. 1490–1530)
* Dirck Jacobszoon (1496–1567)
* Mjeshtri i Triptikut Morrison (aktiv mes v. 1500 – 1510 në Antverpen)
* Mjeshtri i Madonave Faqe Rrumbullakta (aktiv mes v. 1500–1525)
* Adriaen van Overbeke, ose Adrian van Overbeck (aktiv mes v. 1508 dhe 1529)
* Mjeshtri i Adhurimit të Lilës (aktiv mes v. 1510–1530 në Antverpen)
* Mjeshtri i Virgjëreshës së André-së, ose Madonës së André-së (1500 – ?, aktiv në Bruzh)
* Mjeshtri i Gjakut të Shenjtë (rr. v. 1500–1525)
* Jan van Amstel i quajtur edhe Jan de Hollander (rr. v. 1500 – rr. v. 1543, lindi në Amsterdam, rr. v. 1528 u zhvendos në Antverpen, ku u bashkua me gildën e Shën Lukës. Vdiq në Antverpen)
* Jana van der Elburcht (1500–1571, lindur në Elburg)
* Pieter Claeissens i Vjetri (1500 – 1576)
* Barend Dircksz (1500–1577, lindur në Amsterdam, i ati i Dirck Barendsz, 1534–1592)
* Lieven de Witte, i njohur edhe si Lieveno da Anversa (rr. v. 1503 – pas v. 1578 në Gent, piktor dhe arkitekt)
* Lambert Lombard (rr. v. 1505 – gusht 1566, ishte piktor, arkitekt dhe teorist, lindur në Liezh, ku u bë piktor dhe arkitekt i oborrit)
* Mjeshtri i vitit 1518
* Mjeshtri i Adhurimit të Antverpenit (aktiv midis v. 1500–1520 në Antverpen)
* Mjeshtri i Adhurimit të Von Groote-s (aktiv midis viteve 1500–1520 në Antverpen)
* Mjeshtri i Portretit të Brandonit (aktiv midis v. 1510–1530 në Bruzh dhe në oborrin e Henrit të VIII të Anglisë.)
* Mjeshtri i Gjysmë Gjatësive Femërore, ose më shkurt, Mjeshtri i Gjysmë Gjatësive (aktiv në fillim të shek. XVI në Vendet e Ulëta)
* Jan van Eeckele, ose Van Eekele, ose Van Heckele (1520–1561)
* Marcellus Coffermans (rr. v. 1525 – 17 nëntor 1581)
* Dirck Barendsz (1534 – 1592, lindi në Amsterdam dhe udhëtoi për në Itali për të studjuar mjeshtrit italianë, veçanërisht Ticianin)
* Mjeshtri i viteve 1540 (aktiv midis v. 1541 dhe 1551)
* Joos de Beer (? – 1591, lindi në Utrecht)

## Shiko edhe
* Holanda Burgunde
* Holanda Habsburge
* Piktura e hershme holandike
* Shtatëmbëdhjetë Provincat
* Historia e Holandës
* Rilindja në Vendet e Ulta
* Piktura holandeze dhe flamande e Rilindjes
* Arti Holandez
* Arti i Vendeve të Ulta
* Arkitektura e Holandës
* Arkitektura Koloniale Holandeze
* Piktura flamande
* Piktura e Epokës së Artë Holandeze
* Piktura Baroke Flamande
* Piktura Baroke Holandeze
* Mullinjët e erës në Kinderdijk

## Shpjegime
## Referime 
## Bibliografia
* Ainsworth, Maryan. "Religious Painting from 1500 to 1550". Maryan Ainsworth, et al. (eds.), *From Van Eyck to Bruegel: Early Netherlandish Painting in the Metropolitan Museum of Art*.  Nju Jork: Metropolitan Museum, 1998b. 
* Borchert, Till-Holger. *Van Eyck to Dürer: The Influence of Early Netherlandish painting on European Art, 1430–1530*. London: Thames & Hudson, 2011. 
* Campbell, Lorne. *The Fifteenth-Century Netherlandish Paintings*. London: National Gallery, 1998. 
* Friedländer, Max J. *From Van Eyck to Bruegel*. (First pub. in German, 1916), London: Phaidon, 1981. 
* Harbison, Craig. "The Art of the Northern Renaissance". London: Laurence King Publishing, 1995. 
* Susie Nash. *Northern Renaissance art*. Oxford: Oxford University Press, 2008. 
* Pächt, Otto. *Early Netherlandish Painting from Rogier van der Weyden to Gerard David*. Nju Jork: Harvey Miller, 1997. 
* Spronk, Ron. "More than Meets the Eye: An Introduction to Technical Examination of Early Netherlandish Paintings at the Fogg Art Museum". *Harvard University Art Museums Bulletin*, Volume 5, No. 1, Autumn 1996