open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jorgos Babinjotis

parapamje| Georgios Babiniotis
**Georgios Babiniotis** (Greqisht: Γεώργιος Μπαμπινιώτης; i lindur më 6 janar 1939) është një gjuhëtar dhe filolog grek dhe ish- Ministër i Arsimit dhe Çështjeve Fetare të Greqisë. Ai më parë shërbeu si rektor i Universitetit të Athinës. Si gjuhëtar, ai njihet më shumë si autori i një *Fjalori të Greqisë së* Re (Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας), i cili u botua në 1998.

## Biografia 
Ai lindi në Athinë, në vitin 1939. Ai u diplomua në gjimnazin e 9-të të djemve të Athinës dhe më pas studioi filologji në Shkollën Filozofike të Universitetit të Athinës. Në vitin 1962 ai fitoi diplomën bachelor në Universitetin e Athinës dhe vazhdoi studimet në Greqi dhe Gjermani. Para 35 vjetorit të tij, ai u bë profesor i rregullt i gjuhësisë në Departamentin e Filologjisë të Shkollës Filozofike të Universitetit të Athinës. Në 1991 ai u zgjodh president i Seksionit Filologjik të Shkollës Filozofike dhe në 2000 ai u zgjodh rektor i Universitetit të Athinës, një pozicion që e mbajti deri në 2006.

Ai është gjithashtu president i Shoqatës Arsimore Arsakeio-Tositseio Schools (Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσακείων-Τοσιτσείων Σχολείων), president i këshillit drejtues të Fondacionit Grek të Qytetërimit (Ίδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού) dhe president i Shoqatës së Gjuhësisë së Athinës (Γλωσσική Εταιρεία των Αθηνών). Në vitin 2009 ai u caktua menaxher i Këshillit të Arsimit Fillor dhe të Mesëm (Këshilli Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης) dhe ai punon për ndryshimet e sistemit të provimeve në shkollat e mesme greke (Lice) që lejojnë studentët të ndërmarrin arsimin e lartë. Ai shpesh shkruan artikuj për gazetën e përditshme *To Vima* dhe ishte gjithashtu këshilltar shkencor për televizionet publike greke. Ai menaxhon Qendrën e Leksikologjisë (Κέντρο Λεξικολογίας) e cila në 1998 botoi *Fjalorin e Greqishtes së* Re (Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας), i cili gjithashtu është bërë i njohur si "fjalori Babiniotis".

Më 7 Mars 2012, ai u emërua Ministër i Arsimit Kombëtar dhe Çështjeve Fetare në kabinetin e koalicionit të Kryeministrit Lucas Papademos, një post të cilin e mbajti deri më 17 maj 2012.

## Shiko edhe 
* Çështje gjyqësore e fjalorit Babiniotis

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Uebfaqe personale
* Biografia në Greqisht  nga Qendra Kombëtare e Librit.
* Qendra e Leksikologjisë
Andrea Ekonomi

**Andrea Ilia Ekonomi** (14 korrik 1879 - 11 mars 1934) ishte një mësues shqiptar, patriot dhe intelektual. Së bashku me Pal Xhumarin, ai përfaqësoi Kavajën në Kongresin e Kishave të Beratit në 1922.

## Jeta 
Andrea Ekonomi lindi në Kavajë në familjen e njohur Ekonomi. Pas përfundimit të studimeve në shkollën lokale greke në vendlindjen e tij ai vazhdoi të studionte për një periudhë të shkurtër në Rumani. Ai u kthye në shtëpi në 1902 dhe filloi të mësonte shqip të shkruar për popullsinë vendase pavarësisht nga të papëlqyerat nga autoritetet qendrore osmane. Ekonomi më vonë do të transferohej në Egjipt dhe atje u njoh me intelektualët Jani Vruho dhe Thanas Tashko. I bindur të kthehej në shtëpi nga autoritetet osmane, ai u transferua në qytetin jugor të Gjirokastrës në 1908 ku hapi shkollën e parë zyrtare sekulare të gjuhës shqipe atje, "Iliria". Në 1913, ai u zgjodh president i shoqërisë "Ditunia" e cila luftonte për të promovuar arsimin në një nivel kombëtar. Pas largimit të Princit Wied si shumë shqiptarë të tjerë, Ekonomi migroi në Bari, Itali. Ai u kthye në shtëpi në 1920 dhe dy vjet më vonë u zgjodh si një nga delegatët për të përfaqësuar Kavajën në Kongresin e Kishës të Beratit, i cili themeloi Kishën Ortodokse Shqiptare autonome. Ekonomi vdiq papritur dhe me dyshim në vitin 1934 në një spital në Tiranë . Më 26 nëntor 1962, ai u dha pas vdekjes Urdhrin "Për Detyrat Patriotike Klasa III". dhe më 10 dhjetor 1992, iu dha titulli "Mësues i Popullit".

## Referime
Jan Evstrat Vithkuqari

**Jan Evstrat Vithkuqari** (ca.1755-1822) ishte një dijetar, edukator, dhe përkthyes shqiptar.

## Jeta 
Ai lindi në Vithkuq, Shqipëria e Jugut ndoshta në 1755. Ai studioi në Akademinë e Re të Voskopojës, ku punoi si mësues. Ai gjithashtu punoi si mësues në Arta, Përmet dhe Janinë. Përveç shqipes ai dinte anglisht dhe greqisht.

Ai shkroi një libër gramatikor të gjuhës shqipe dhe ishte bashkautor i një fjalori anglisht-greqisht-shqip me 2000 fjalë të përfshira në *Researches in Greece* nga William Martin Leake botuar në vitin 1814.

## Referime
Refo Çapari

**Refo Çapari** (Luarati, 1884 – Korçë, 1944) ishte një politikan dhe udhëheqës fetar shqiptar. Çapari ishte prefekti i parë i qarkut Vlorë dhe biografi i parë i Ismail Qemalit. Ai konsiderohet të jetë prezantuesi i Besimit Baháʼí në Shqipëri.

## Jeta 
U lind në Luarat të Çamëria, asokohe në Vilajetin e Janinës, sot në Greqinë veriperëndimore. Në fund të viteve 1900 ai u diplomua në *Dar ul Huk,* shkolla e drejtësisë në Stamboll. Pas Deklaratës së Pavarësisë Shqiptare Çapari u bë prefekti i parë i Qarkut të Vlorës. Gjatë Luftës së Parë Botërore Refo Çapari emigroi në SHBA, ku u kthye në besimin Baháʼí në 1928.

Në vitin 1931 Çapari u kthye në Korçë, Shqipëri. Në një letër të datës 8 qershor 1931 ai informoi Shoghi Effendiun për mbërritjen e tij në Tiranë më 28 Prill 1931. Në të njëjtën letër ai përmend se nuk kishte literaturë Bahá'í shqipe në dispozicion, se ai kishte filluar punë në Ministrinë e Arsimit dhe se ai do të fillonte të përkthente librat Bahá'í menjëherë. Çapari është përgjegjës për *Fjalët e Fshehura*, përkthimi i parë i njohur i botuar i letërsisë Bahá'í në gjuhën shqipe.

Në një letër për Guardian të datës 19 gusht 1933, Refo Çapari njoftoi botimin në shqip të librit të JE Esslemont "Bahá'u'lláh dhe Epoka e Re". Dr. Howard Carpenter vizitoi Refo Çaparin në Tiranë në 1932.

Në maj të vitit 1933, Martha Root vizitoi për herë të dytë Shqipërinë. Me atë rast, Root u takua me Refo Çaparin, i cili tani ishte i martuar me Fiqrije Çapari, nënë e dy vajzave nga një martesë e mëparshme, domethënë Myrvet dhe Muveddat.

Në vitin 1938 ai filloi të botonte në Korçë dhe Tiranë revistën Baháʼí *Pënda siprore*.

Refo Çapari vdiq në Korçë në 1944.

## Referime
Vincenzo Dorsa

**Vincenzo Dorsa** (26 shkurt 1823 - 4 dhjetor 1885) ishte një studiues, shkrimtar dhe përkthyes arbëresh.

## Jeta 
Vincenzo Dorsa lindi në 1823 në një familje të shquar arbëreshe. Babai i tij, Francesco, ishte avokat dhe nëna e tij ishte mbesa e Domenico Bellusci. Fshati i tij, Frascineto, u vendos nga shqiptarët pas vdekjes së Skënderbeut. Të ndikuar nga rritja e interesit për popullin dhe gjuhën shqipe dhe lëvizja e Zgjimit Kombëtar Shqiptar të gjysmës së parë të shekullit të 19-të, në 1848 Dorsa botoi *Dagli Albanesi, richerchie e pensieri* . Një përmbledhje e historisë së popullit shqiptar, ai ia kushtoi "kombit tim të ndarë dhe të shpërndarë, por një.''''

## Shiko edhe 
* Letërsia shqipe

## Referime
Mbretëria e të çmendurve

**Mbretëria e të çmendurve** libër me tregime, autor Ilir Topi. Botuar në Tiranë nga "Emal" në vitin 2019. Libri ka 74 faqe, ISBN 9789928045423
Në valët AM (novela dhe tregime)

**Në valët AM**  novela dhe tregime me autor Ilir Topi. Botuar në Tiranë nga "Ilar" në vitin 2014. Libri ka 102 faqe. ISBN 9789928178282
Gjuhët anatolike

**Gjuhët anadolliane** janë një degë e zhdukur e gjuhëve indoevropiane që fliteshin në Anadoll, pjesë e Turqisë së sotme. Gjuha më e njohur anadolliane është hititishtja, e cila konsiderohet gjuha më e hershme indoevropiane e vërtetuar.

Të pazbuluara deri në fund të shekujve 19 dhe 20, ato konsiderohen si grupi më i hershëm i gjuhëve që degëzohen nga familja indoevropiane. Pasi u zbulua, prania e bashkëtingëlloreve laringale *n* dhe *ḫḫ* në hititisht dhe luvianisht siguroi mbështetje për teorinë e laringut të gjuhësisë proto-indoevropiane. Ndërsa vërtetimi i hititishtes mbaron pas epokës së bronzit, Luwiani hieroglif mbijetoi deri në pushtimin e mbretërive neo-hitite nga Asiria, dhe gjuhët alfabetike anadollake janë vërtetuar fragmentarisht deri në fillimin e mijëvjeçarit të parë pas Krishtit, përfundimisht duke iu nënshtruar helenizimit të Anadollit.

## Klasifikimi 
Melchert (2012) ka propozuar klasifikimin vijues:

* Proto-anadollishtja
** Hititishtja
** Palaik
** Luvike
*** Luvianishtja
*** Likianishtja
*** Miljanishtja
*** Karianishtja
*** Sidetikishtja
*** Pisidianishtja
** Lidianishtja

djathtas|parapamje|350x350px| Mbishkrime në gjuhën Sidetic, ekspozita të Muzeut të Side, Turqi

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* 
* 
* 
*  Luwian, Lycian and Lydian.
*
Gjuhët helenike

**Gjuhët helenike** është dega e familjes gjuhësore indo-evropiane, anëtari kryesor i së cilës është greqishtja. Në shumicën e klasifikimeve, helenishtja përbëhet vetëm nga greqishtja, por disa gjuhëtarë përdorin termin helenik për t'iu referuar një grupi të përbërë nga greqisht dhe varietete të tjera që mendohet se janë të lidhura, por mjaft të ndryshme për të qenë gjuhë të ndara, qoftë midis gjuhëve fqinje ose midis varieteteve moderne të greqishtes.

## Greqishtja dhe maqedonishtja e lashtë 
Një familje nën emrin "helenike" është sugjeruar të grupojë së bashku greqishten dhe gjuhën e lashtë maqedonase, e cila është vërtetuar mezi dhe shkalla e lidhjes së të cilës nuk është e njohur mirë. Sugjerimi i një grupi "helenik" me dy degë, në këtë kontekst, përfaqëson idenë se maqedonishtja nuk ishte thjesht një dialekt brenda greqishtes, por një "gjuhë vëllazërore" jashtë grupit të varieteteve greke. Qasje të tjera përfshijnë maqedonishten si një dialekt të gjuhës greke ose si një gjuhë pa klasifikim paleo-ballkanike.

## Gjuhët moderne helene 
Për më tepër, disa gjuhëtarë përdorin termin "helen" për t'iu referuar greqishtes moderne në një kuptim të ngushtë së bashku me disa lloje të tjera moderne divergjente që konsiderohen gjuhë të ndara në bazë të mungesës së kuptueshmërisë reciproke. Statusi i veçantë i gjuhës paraqitet më shpesh për cakonishten, e cila mendohet të jetë unikisht një pasardhëse e dorishtes sesa i Greqisë Atike, i ndjekur nga pontikishtja dhe greqishtja kapadokiane e Anadollit. Varietetet Griko ose Italiot të Italisë së Jugut gjithashtu nuk janë lehtësisht të kuptueshme për folësit e Greqishtes standarde. Statusi i veçantë ndonjëherë argumentohet edhe për qipriotishten, megjithëse kjo nuk justifikohet aq lehtë. Në të kundërt, evanishtja (greqishtja hebreje) është reciprokisht e kuptueshme me greqishten standarde, por ndonjëherë konsiderohet gjuhë e veçantë për arsye etnike dhe kulturore. Gjuhësia greke tradicionalisht i trajton të gjitha këto si dialekte të një gjuhe të vetme.

## Pema e gjuhës 
## Klasifikimi 
Helenishtja përbën një degë të familjes gjuhësore indo-evropiane. Gjuhët e lashta që mund të kenë qenë më të lidhura me të, maqedonishtja e lashtë, (ose një dialekt i lashtë grek ose një gjuhë e veçantë helene) dhe frigjishtja, nuk janë të dokumentuara mjaft mirë për të lejuar një krahasim të hollësishëm. Midis degëve indo-evropiane me pasardhës të gjallë, shpesh greqishtja argumentohet të ketë lidhje më të afërta gjenetike me gjuhët armene (shih gjithashtu grako-armene) dhe indo-iraniane (shih grako-ariane).

## Referime
Universiteti Gaziantepi

**Universiteti i Gaziantepit** (tr: *Gaziantep Üniversitesi*) është nje universitet në Gaziantep, Turqi. Kjo universiteti është themeluar në vitin 1973, si universiteti i publik, në Turqia. 

Themelet e Universitetit i Gaziantepit mbështeten te Universiteti Teknik Lindja E Mesme.

## Burim i të dhënave
Kryefjala-kallëzuesi-kundrinori

Në tipologjinë gjuhësore, **kryefjala-kallëzuesi-kundrinori** (**KrKKd**) është një strukturë fjalie ku kryefjala vjen e para, folja e dyta dhe kundrinori i treti. Gjuhët mund të klasifikohen sipas sekuencës mbizotëruese të këtyre elementeve në fjali të pashënuara (dmth., Fjali në të cilat një renditje e pazakontë fjalësh nuk përdoret për theksim). Shqipja është përfshirë në këtë grup. Një shembull është "**Besmiri hëngri portokaj**". 

KrKKd është rendi i dytë më i zakonshëm për nga numri i gjuhëve të njohura, pas KrKdK. Së bashku, KrKKd dhe KrKdK zënë më shumë se 75% të gjuhëve të botës. Është gjithashtu rendi më i zakonshëm i zhvilluar në gjuhët kreole, duke sugjeruar që ai mund të jetë disi më "i qartë" për psikologjinë njerëzore.

Gjuhët që konsiderohen si KrKKd përfshijnë: Të gjitha gjuhët bantu, shqipja, dialektet arabe, asirianishtja, boshnjakishtja, bullgarishja, kinezishtja, anglishtja, estonezishtja, finlandishtja, frëngjishtja, greqishtja, hausishtja, islandishtja (me V2 kufizim), igbishtja, italishtja, javanishtja, kmerishtja, letonishtja, maqedonishtja, malajzezishtja (Indonezishtja), hebraishtja, norvegjishtja, polonishtja, portugalishtja, quicheishtja, reo rapa, rumanishtja, rusishtja, sllovenishtja, spanjishtja, suahilishtja, suedishtja (me kufizimin V2), tailandishtja dhe laoishtja, ukrainishtja, vietnamezishtja dhe jorubishtja.

Greqishtja e lashtë ka rend sintaksor të lirë, megjithëse Grekët klasikë kishin tendencë të favorizojnë KrKdK. Sidoqoftë, shumë fraza të famshme janë KrKKd.

## Shiko edhe 
* Kryefjala-kundrinori-kallëzuesi
* Kundrinori-kryefjala-kallëzuesi
* Kundrinori-kallëzuesi-kryefjala
* Kallëzuesi-kundrinori-kryefjala
* Kallëzuesi-kryefjala-kundrinori
* Renditja e fjalëve V2

## Referime
Karl-Hajnc Smola

Shkrimtar i viteve 90. I zgjuar, i dashur nga publiku, i perzgjedhuri i mbretereshe Elizabetes dhe burri Armenia Curry, princeshes Rumune. Vdiq ne 2017 nga zhurma e larte qe i demtoi veshin muzikor.
Pipëz kashte

parapamje|Pipëz kashte plastike
parapamje|Një pipëz kashte plastike rozë në një pije
Një **pipëz kashte** është një enë që ka për qëllim të çojë përmbajtjen e një pije në gojën e pijësit. Pipëzat zakonisht bëhen nga plastika por shqetësimet mjedisore dhe rregullimi i ri ka çuar në rritjen e tyre të ripërdorshme dhe të biodegradueshme. Këto pipëza shpesh bëhen prej silikoni, kartoni ose metali. Një pipëz përdoret duke vendosur një fund në gojën e pijësit dhe tjetrin në një pije. Duke përdorur thithjen, presioni i ajrit në gojën e dikujt bie duke bërë që presioni atmosferik të detyrojë lëngun përmes pipëzes dhe në gojë. Kashtat e pirjes mund të jenë të drejta ose të kenë një segment shakull të rregullueshëm nga këndi. Pipëzat historikisht kanë qenë të destinuara si një produkt me një përdorim të vetëm dhe disa vende, rajone dhe komuna kanë ndaluar pipëzat plastike me një përdorim për të zvogëluar ndotjen plastike. Për më tepër, disa kompani madje kanë ndaluar ose zvogëluar vullnetarisht numrin e pipëzave plastike të shpërndara nga ambientet e tyre.

## Historia
Pipëzat kashte të para të njohura u bënë nga Sumerianët dhe u përdorën për të pirë birrë, Argjentinasit dhe fqinjët e tyre, për disa qindra vjet, kanë përdorur (për të pirë mate) një pajisje të ngjashme metalike të quajtur bombilla, që vepron si një pipëz kashte ashtu edhe si sitë.

Pipëzat e hershme të letrës kishin një pus të ngushtë të ngjashëm me atë të kërcellit të barit, atëherë në përdorim të zakonshëm. Ishte e zakonshme të përdoren dy prej tyre, për të zvogëluar përpjekjen e nevojshme për të pirë çdo gllënjkë.

## Referime
Gjuhët balto-sllave

djathtas|parapamje| Gjuhët Balto-Sllave
**Gjuhët Balto-Sllave** janë një degë e familjes së gjuhëve indoevropiane. Tradicionalisht përfshin gjuhët baltike dhe sllave. Gjuhët baltike dhe sllave ndajnë disa tipare gjuhësore që nuk gjenden në asnjë degë tjetër indo-evropiane, gjë që tregon për një periudhë të zhvillimit të përbashkët. Megjithëse nocioni i një uniteti Balto-Sllav është kontestuar (pjesërisht për shkak të polemikave politike), tani ekziston një konsensus i përgjithshëm midis specialistëve të gjuhësisë indo-evropiane për të klasifikuar gjuhët baltike dhe sllave në një degë të vetme, me vetëm disa detajet e natyrës së marrëdhënies së tyre duke mbetur në mosmarrëveshje.

Një gjuhë proto-balto-sllave është e rindërtueshme me metodën krahasuese, duke zbritur nga proto-indoevropianishtja me anë të ligjeve të tingujve të përcaktuara mirë, dhe prej të cilave kanë ardhur gjuhët moderne sllave dhe baltike. Një dialekt veçanërisht inovativ u nda nga vazhdimi i dialektit Balto-Sllav dhe u bë paraardhës i gjuhës proto-sllave, nga e cila vinin të gjitha gjuhët sllave.

## Klasifikimi i brendshëm 
Ndarja tradicionale në dy nëndegë të dallueshme (p.sh. sllave dhe baltike) mbështetet kryesisht nga studiues që pranojnë balto-sllavishten si një degë gjenetike të indo-evropianes. Ekziston një konsensus i përgjithshëm që gjuhët baltike mund të ndahen në Baltike Lindore (Lituanisht, Letonisht) dhe Balltike Perëndimor (Prusishte e Vjetër). Diversiteti i brendshëm i pikave baltike në një thellësi kohore shumë më të madhe për prishjen e gjuhëve baltike në krahasim me gjuhët sllave.**Modeli "tradicional" i trungut Balto-Sllav**

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Theksimi Balto-Sllav, nga Kortlandt; një qasje shumë idiosinkretike ndaj theksimit balto-sllav
*     (Bernstein dhe Trubachev mbi izogloset balto-jug-sllave)
* Punëtori Ndërkombëtare Bienale mbi Përpunimin e Gjuhës Natyrore Balto-Slavike
Derrick Rose

**Derrick Martell Rose** (lindur më 4 tetor 1988) është një basketbollist profesionist amerikan për New York Knicks të National Basketball Association (NBA). Ai luajti një vit basketboll kolegji për Memphis Tigers para se të duke u hartuar i pari në përgjithësi nga qyteti i tij i lindjes Chicago Bulls në draftin e NBA 2008. Ai u emërua Rookie i Vitit i NBA dhe gjithashtu u bë lojtari më i ri që fitoi Çmimin e Lojtarit më të Vlefshëm i NBA në 2011 në moshën 22 vjeç.

Rose u lind dhe u rrit në Çikago dhe mori pjesë në Akademinë e Karrierës Simeon. Ai u rekrutua shumë nga kolegjet, duke zgjedhur përfundimisht të bashkohej me Universitetin e Memfisit nën trajnerin John Calipari. Rose drejtoi Tigrat në fitoret më të mëdha në historinë e NCAA (një rekord 38–2), renditjen e tyre të parë numër 1 në 25 vjet dhe një paraqitje në ndeshjen e kampionatit NCAA. Në vitin 2009, një hetim i NCAA zbuloi se rezultatet e Rose të SAT ishin shfuqizoj, dhe si rezultat, NCAA nuk llogariten gjithë sezonin 2007-08 i Memphisit.

Rose ka luftuar me dëmtime të konsiderueshme të gjurit që nga fushata e tij 2010-11 MVP. Në raundin e parë të Playoffs NBA 2012 kundër Philadelphia 76ers, Rose grisi ACL në gjurin e majtë e tij. Rose kërkoi një operacion dhe më pas u mënjanua për të gjithë sezonin 2012–13 .  Rose u kthye për të luajtur në 2013–14, por gjatë një ndeshje të sezonit të rregullt kundër Portland Trail Blazers më 22 nëntor 2013, Rose plagosi meniskun e tij të djathtë i cili bëri që ai të humbasë pjesën e mbetur të sezonit.  Ai u kthye edhe një herë në sezonin vijues, por dëmtimet e gjurit vazhduan të ndikonin në disponueshmërinë e tij dhe prodhimin e tij. Në qershor 2016, ai u tregtua në New York Knicks, ku përfundoi vitin e fundit të kontratës së tij. Ai nënshkroi me Cleveland Cavaliers për një pagë minimale për sezonin 2017–18 NBA por u pengua nga dëmtimet në kyçin e këmbës, gjë që çoi në tregtimin e tij dhe më pas heqjen dorë nga Utah Jazz në Shkurt 2018.  Ai nënshkroi me Minnesota Timberwolves një muaj më vonë me një kontratë të sezonit; ai qëndroi me ekipin gjatë sezonit vijues dhe gëzoi një rilindje në karrierë si njeri i gjashtë jashtë stolit, megjithëse humbi 31 ndeshje për shkak të menaxhimit të dëmtimit. Për sezonin 2019-2020 NBA, Detroit Pistons e nënshkroi atë për kontratën e tij të parë të pagës jo minimale që nga viti 2012, dhe ai vazhdoi të ishte i suksesshëm jashtë stolit.  Sezonin vijues, ai u ribashkua me ish-trajnerin e tij Tom Thibodeau kur New York Knicks e bleu atë në një zanat.
Armët osmane

Forcat ushtarake të Perandorisë Osmane përdorën një larmi **armësh** përgjatë shekujve. Armëtimi në Pallatin Topkapı ka një koleksion të madh nga të cilat tregon sende të zgjedhura
parapamje|Topi osman (shek. 16)

## Jatagan 
Jatagan (yatağan) paraqitet në gjysmën e dytë të shekullit të 16-të dhe është një armë këmbësorie në të cilën kaseta zakonisht bëhet prej kockave ose fildishit dhe kremi ndizet. Tehu i saj i shkurtër, pak i lakuar është i mprehtë në njërën skaj dhe vjen në një pikë të imët. Kjo formë vazhdon e pandryshuar deri në fund të shekullit të 19-të. Shpata jatagan u përdor gjerësisht si në ushtrinë osmane ashtu edhe në flotën detare veçanërisht për jeniçerët pasi ato ishin armë nënshkruese për korpuset.

## Killixh 
Sabri ose killixh kalorësia osmane është varianti osman i saberëve Turko-Mongole me origjinë në Azinë Qendrore. Shtë projektuar për luftime të ngushta të montuara, të preferuara nga trupat turke dhe mamluke. Ishte një sabër me një dorë me një lakim të lehtë sa për të prerë dhe futur në mënyrë efektive; Skaji i mprehur mbrapa në pjesën e fundit të tehut i njohur si "yalman" ishte specifik për kilij.

A (kılıç) përbëhet nga një teh i cili zakonisht është i zakonshëm, një fole, roje dhe zgjebe. Forma e tij themelore ilustrohet nga shpata e Sulltan Mehmedit II, me tehun e saj pak të lakuar që trashet në pjesën e prapme. Gjatë sundimit të Sulltan Bajazidit dhe Sulejmanit I, shpata turke arriti formën e saj klasike, duke u bërë më e shkurtër, e lehtë dhe e drejtë.

## Hark 
Ekzistojnë tre lloje të harkut të përsëritur: harqet e luftës (tirkeş), shënjestrës (puta) dhe distancës së gjatë (menzil). Të tre llojet ishin bërë nga katër materiale: druri, briri, pjeza dhe ngjitësi. Një kapje (kabza) është e vendosur në qendër të secilit hark. Ata në përgjithësi janë zbukuruar në teknikën e llakut.

Bosht shigjetash ishte bërë nga pisha dhe koka prej hekuri, bronzi ose kockash. Në fund të shigjetës ka pupla për të stabilizuar fluturimin dhe noku me nyje (gez) për ta mbajtur shigjetën fort kundër harkut.

## Mace 
Macet ishin armë me forcë të hapur për përdorimin e goditjeve kundër armikut. Këto armë ishin efektive kundër trupave të blinduara dhe zakonisht ishin të lëmuara ose kishin 3-12 fllanxha ose tehe që dilnin nga maja e armës.
Rende

parapamje|240px|Rende djathi
**Rende** është një enë kuzhine që përdoret për të grirë ushqimet në copa të imëta. Renda moderne u shpik nga François Boullier në vitet 1540, fillimisht për të grire djathin.

## Përdorimi
Disa lloje të rendës shfaqin madhësi të ndryshme të hapësirave për grirje, dhe për këtë arsye mund të ndihmojnë në përgatitjen e një larmie ushqimesh. Ato përdoren zakonisht për të grirë djathë dhe lëvore limoni ose portokalli dhe gjithashtu mund të përdoren për të grire ushqime të tjera të buta. Ato përdoren zakonisht në përgatitjen e djathit të thekur, Welsh rarebit, sallatës me vezë dhe enëve që përmbajnë salcë djathi si makarona dhe djathë, djathë lulelakër.

Në kuzhinën sllave, rendat zakonisht përdoren për të grirë patatet për përgatitjen e pjatave, përfshirë draniki, bramborak ose patate babka.

Në vendet tropikale rendat përdoren gjithashtu për të grirë mishin e kokosit. Në nënkontinentin Indian, rende përdoret për përgatitjen e një ëmbëlsire të njohur, Gajar ka halwa.

Rendat prodhojnë copëza që janë më të hollë në skajet sesa në mes. Kjo lejon që materiali i integruar të shkrihet ose gatuhet në një mënyrë tjetër se copat me trashësi kryesisht uniforme të prodhuara nga tehu i grilës së një përpunuesi ushqimi. Patatet e grira në dorë, për shembull, shkrihen së bashku më lehtë në një petull patate sesa copat e patates të përpunuara nga ushqimi.
Simone Inzaghi

**Simone Inzaghi** (Italisht: [siˈmoːne inˈtsaːɡi]), lindur më 5 prill 1976, është një trajner futbolli dhe ish futbollist italian në rolin e sulmuesit. Ai është aktualisht trajner i Al-Hilal në Saudi Pro League.

## Statistikat e karrierës si lojtar
### Klube
### Ndërkombëtare
## Statistikat e karrierës si trajner
## Trofe
### Lojtar
**Novara**

## Referime
Global Citizen (organizatë)

**Global Citizen** (i njohur gjithashtu edhe si **Projekti Global i Varfërisë**) është një organizatë ndërkombëtare e arsimit dhe avokimit që punon për të katalizuar lëvizjen për t'i dhënë fund varfërisë ekstreme. Organizata u themelua nga Hugh Evans, Simon Moss dhe Wei Soo dhe synon të rrisë numrin dhe efektivitetin e njerëzve që ndërmarrin veprime për të mbështetur kauzën.      

## Vizioni 
Vizioni i Global Citizen është një botë pa varfëri ekstreme deri në 2030-ën.  Për të arritur këtë, organizata punon me njerëzit për të bërë një ndryshim në të tashmen, dhe përqendrohet në përmirësimin e së ardhmes duke ndryshuar sistemet dhe politikat që i mbajnë njerëzit në varfëri, duke përdorur arsimin, komunikimet, avokimin, fushatat dhe mediat. 

Organizata hulumton dhe zgjedh shkaqe  për të mbështetur dhe më pas sugjeron veprime që anëtarët e saj të marrin në mbështetje të këtyre shkaqeve.  Kjo mund të përfshijë dërgimin e cicërimave (tweets) në organizata si Kombet e Bashkuara në mbështetje të zvogëlimit të ndotjes, nënshkrimin e peticioneve për të mbështetur barazinë gjinore, dërgimin e mesazheve elektronike të shkruara paraprakisht politikanëve për të rritur ndihmën ndërkombëtare, ose dhënien e shpërblimeve për të inkurajuar njerëzit të përfshihen.    Secila kauzë mbështet Synimet e Zhvillimit të Qëndrueshëm të OKB-së, një prej të cilave përfshin eliminimin e varfërisë deri në 2030-ën.
Marshall Eriksen

**Marshall Eriksen** është një personazh i trilluar në sitcomin e CBS, *How I Met Your Mother*, portretizuar nga Jason Segel. Bashkë-krijuesi i serisë Craig Thomas shpjegoi se ai i mbështeste Marshall dhe Lily në vetvete dhe gruan e tij Rebecca.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Lily Aldrin

**Lily Aldrin** është një personazh i trilluar në serialin televiziv nga CBS, *How I Met Your Mother.* Lily është portretizuar nga aktorja amerikane Alyson Hannigan. Ajo është e martuar me Marshall Eriksen dhe është shoqe e ngushtë me Ted Mosby, Robin Scherbatsky dhe Barney Stinson. Lily është një mësuese kopshtesh dhe një piktore amatore. Në sezonin e tetë, ajo merr një punë si këshilltare arti. Lily është gjithashtu e vetmja anëtare e kastit kryesor origjinal të serialit që nuk është shfaqur në çdo episod, për shkak të Alyson Hannigan që mori lejen pasi solli në jetë fëmijën e saj të parë.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Automjeti ajror pa pilot

[parapamje|300x300px|Një [General Atomics MQ-9 Reaper, një UAV vëzhgimi gjuetar-vrasës.]]
Një **Automjeti ajror pa pilot** (**UAV**), i njohur zakonisht si **dron** ose **droni**, është një avion pa asnjë pilot njerëzor, ekuipazh ose pasagjerë në bord. UAV-të janë një komponent i një sistemi avioni pa pilot (UAS), i cili përfshin shtimin e një kontrolluesi me bazë tokësore dhe një sistem komunikimi me UAV. Fluturimi i UAV-ve mund të funksionojë nën kontroll të largët nga një operator njerëzor, si **avion i pilotuar në distancë** (RPA), ose me shkallë të ndryshme autonomie, si ndihma autopilot, deri në avionë plotësisht autonome që nuk kanë dispozita për ndërhyrje njerëzore.

UAV-të u zhvilluan fillimisht gjatë shekullit të njëzetë për misione ushtarake shumë "të shurdhër, të pista ose të rrezikshme" për njerëzit, dhe në të njëzetenjët, ato ishin bërë asete thelbësore për shumicën e ushtrive. Ndërsa teknologjitë e kontrollit u përmirësuan dhe kostot ranë, përdorimi i tyre u zgjerua në shumë aplikacione joushtarake. Këto përfshijnë monitorimin e zjarreve në pyje, fotografimin nga ajri, dërgesat e produkteve, bujqësinë, policimin dhe mbikëqyrjen, inspektimet e infrastrukturës, argëtimin, shkencën, kontrabandën dhe garat me drone.

## Shiko edhe 
* Automjeti ajror luftarak pa pilot
* Automjeti tokësor pa pilot
* Roboti

## Referime
Robin Scherbatsky

**Robin Charles Scherbatsky Jr.** është një personazh imagjinar i krijuar nga Carter Bays dhe Craig Thomas për serialin televiziv nga CBS, *How I Met Your Mother*, portretizuar nga aktorja Cobie Smulders. Robin është interesi i vazhdueshëm dhe i dashurisë i Barney Stinson (Neil Patrick Harris) dhe Ted Mosby (Josh Radnor), dhe një mike e ngushtë me Lily Aldrin (Alyson Hannigan) dhe Marshall Eriksen (Jason Segel).

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*   
* Citate nga Robin Scherbatsky
Ekuacioni i Zotit

***Ekuacioni i Zotit: Kërkimi për një teori të gjithçkaje*** është një libër i njohur shkencor nga futuristi dhe fizikanti Michio Kaku . Libri u botua fillimisht në 6 Prill 2021 nga Doubleday .  Libri debutoi në numrin gjashtë në listën më të shitur të letërsisë jo-të-trilluar të *New York Times* për javën që mbaron më 10 prill 2021.
Tracy McConnell

**Tracy McConnell** ("**Nëna**") është personazhi titullar nga sitcomi televiziv nga CBS, *How I Met Your Mother*. Shfaqja, e rrëfyer nga Future Ted (Bob Saget), tregon historinë se si Ted Mosby (Josh Radnor) u takua me nënën e fëmijëve të tij. Tracy McConnell shfaqet në tetë episode, nga "Lucky Penny" tek "The Time Travellers", si një personazh i pa parë; ajo për herë të parë u pa plotësisht në "Something New" dhe u promovua në një personazh kryesor në sezonin 9. Ajo interpretohet nga Cristin Milioti.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
The Beach Boys

**The Beach Boys** është një grup pop rock / surf rock amerikan, i formuar më 1961. Ata kanë arritur të bëhen një prej grupeve më të suksesshme muzikore komercialisht të dekadave të fundit, me më shumë se 100 milionë albume të shitura në mbarë botën.

## Anëtarët 
## Diskografia 

* *Surfin’ Safari* (1962)
* *Surfin’ U.S.A.* (1963)
* *Surfer Girl* (1963)
* *Little Deuce Coupe* (1963)
* *Shut Down Volume 2* (1964)
* *All Summer Long* (1964)
* *The Beach Boys’ Christmas Album* (1964)
* *The Beach Boys Today!* (1965)
* *Summer Days (And Summer Nights!!)* (1965)
* *Beach Boys’ Party!* (1965)
* *Pet Sounds* (1966)
* *Smiley Smile* (1967)
* *Wild Honey* (1967)
* *Friends* (1968)
* *20/20* (1969)
* *Sunflower* (1970)
* *Surf’s Up* (1971)
* *Carl And The Passions: "So Tough"* (1972)
* *Holland* (1973)
* *15 Big Ones* (1976)
* *The Beach Boys Love You* (1977)
* *M.I.U. Album* (1978)
* *L.A. (Light Album)* (1979)
* ''Keepin' The Summer Alive* (1980)
* *The Beach Boys* (1985)
* *Still Cruisin’* (1989)
* *Summer In Paradise* (1992)
* *Stars And Stripes Vol. 1* (1996)
* *That’s Why God Made The Radio'' (2012)

## Referencie
Gene Wilder

**Gene Wilder** (11 qershor, 1933 – 29 gusht, 2016), ishte aktor amerikan.

## Dekoratat 
### Shpërblime 
### Nominime 
## Filmografia 
### Aktrim 
## Referimet 
## Lidhje të jashtme 
*
Ekonomia e Guatemalës

Guatemala është ekonomia më e madhe në Amerikën Qendrore, me një PBB (PPP) për frymë të US $ 5,200. Sidoqoftë, Guatemala përballet me shumë probleme sociale dhe është një nga vendet më të varfra në Amerikën Latine. Shpërndarja e të ardhurave është shumë e pabarabartë me më shumë se gjysmën e popullsisë nën kufirin kombëtar të varfërisë dhe pak më shumë se 400,000 (3.2%) të papunë. CIA World Fact Book konsideron 54.0% të popullsisë së Guatemalës që jetojnë në varfëri në 2009. [189] [190]

Në vitin 2010, ekonomia e Guatemalës u rrit me 3%, duke u rikuperuar gradualisht nga kriza e vitit 2009, si rezultat i kërkesave në rënie nga Shtetet e Bashkuara dhe tregjeve të tjerë të Amerikës Qendrore dhe ngadalësimit të investimeve të huaja në mes të recesionit global. [191 ]

Remitancat nga Guatemalët që jetojnë në Shtetet e Bashkuara tani përbëjnë burimin më të madh të vetëm të të ardhurave të huaja (dy të tretat e eksporteve dhe një të dhjetën e PBB-së). [189]

Disa nga eksportet kryesore të Guatemalës janë frutat, perimet, lulet, artizanat, pëlhura dhe të tjera. Përballë një kërkese në rritje për biokarburantet, vendi po rritet dhe eksporton një sasi në rritje të lëndëve të para për prodhimin e biokarburanteve, veçanërisht kallam sheqeri dhe vaj palme. Kritikët thonë se ky zhvillim çon në çmime më të larta për ushqimet kryesore si misri, një përbërës kryesor në dietën guatemalase. Si pasojë e subvencionimit të misrit amerikan amerikan, Guatemala importon gati gjysmën e misrit të saj nga Shtetet e Bashkuara që po përdor 40 përqind të të korrave të saj për prodhimin e biokarburanteve. [192] Në vitin 2014, qeveria po konsideronte mënyra për të legalizuar prodhimin e lulekuqes dhe marihuanës, duke shpresuar të taksonte prodhimin dhe të përdorte të ardhurat nga taksat për të financuar programe parandaluese të drogës dhe projekte të tjera sociale. [193]

Prodhimi i Brendshëm Bruto (PBB) në barazinë e fuqisë blerëse (PPP) në vitin 2010 u vlerësua në 70,15 miliardë dollarë. Sektori i shërbimeve është komponenti më i madh i PBB-së me 63%, i ndjekur nga sektori i industrisë me 23.8% dhe sektori i bujqësisë me 13.2% (vlerësimi i 2010). Minierat prodhojnë ar, argjend, zink, kobalt dhe nikel. [194] Sektori i bujqësisë përbën rreth dy të pestat e eksporteve dhe gjysmën e fuqisë punëtore. Kafeja organike, sheqeri, tekstilet, perimet e freskëta dhe bananet janë eksportet kryesore të vendit. Inflacioni ishte 3.9% në 2010.

Marrëveshjet e paqes të vitit 1996 që i dhanë fund luftës civile për dekada, hoqën një pengesë të madhe për investimet e huaja. Turizmi është bërë një burim në rritje i të ardhurave për Guatemalën falë investimit të ri të huaj.

Në Mars 2006, kongresi i Guatemalës ratifikoi Republikën Dominikane - Marrëveshjen e Tregtisë së Lirë të Amerikës Qendrore (DR-CAFTA) midis disa kombeve të Amerikës Qendrore dhe Shteteve të Bashkuara. [195] Guatemala gjithashtu ka marrëveshje të tregtisë së lirë me Tajvanin dhe Kolumbinë.
Ekonomia e Panamasë

Ekonomia e vendit bazohet kryesisht mbi praninë e Kanalit, pozita gjeografike e të cilit i jep një rol të jashtëzakonshëm në tregtinë detare  ndërmjet Oqeanit Atlantik e atij Paqësor. Përveç  veprimtarive të tregtisë,  të shumta janë edhe fitimet me burim nga flota tregtare, që zë vendin e parë në botë. Në të vërtetë, përbëhet më shumë nga anije të huaja, sesa vendase, ndonëse lundrojnë me flamurin Panamez e shkruhen në regjistrin  detar të Panamasë, për shkak të kushteve lehtësuese të regjistrimit dhe ligjit më fleksibël. Ekonominë e vendit e ndihmon ndjeshëm veprimtaria e zonës së portit të Colon, themeluar që më 1948 e fuqizuar edhe më shumë kohët e fundit.
Gaqo Veshi

**Gaqo Veshi** gazetar dhe shkrimtar shqiptar, me pseudonim letraro-humoristik, Hyskë Borobojka. Ka lindur më 25 tetor 1930 në Lavdar të Oparit, rrethi i Korçës. Nga viti 1948 deri në vitin 1952 ka kryer shkollën e mesme “Asim Zeneli” në Gjirokatër bashkë me Dritëro Agollin dhe Ismail Kadarenë. Pas këtij viti ka ndjekur studimet në Institutin e Lartë Pedagogjik dyvjeçar në Tiranë.

Gaqo Veshi mbahet mend si gazetari më me popullaritet, me karrierën më të sukseseshme dhe më të gjatë, prej më shumë se 20 vjetësh, nga viti 1970 e derisa ajo u mbyll në vitin 1991, në revistën humoristike “Hosteni” që dilte në periudhën komuniste, një revistë që, për hir të së vërtetës, nuk e kishte qejf as vetë regjimi, pasipërbënte të vetmen “opozitë” në Shqipëri, dhe ndoshta për këtë arsye edhe mbahej.

Por Gaqo Veshi mbahet mend edhe për korrespondencën më të gjatë, prej më shumë se 15 vjetësh, me mikun e tij të shkollës së mesme në Gjirokastër (miqësi qëmë pas zgjati gjithë jetën) me Dritero Agollin, që botohej në çdo numër të revistës “Hosteni” me pseudonimet: Gaqoja – Hyskë Borobojka dhe Driteroi – Bamkë Çomanga.

Ka shkruajtur mbi 15 libra humori. Edhe pas rënies së sistemeve ka botuar dhe vazhdon të botojë rrëfime, fejtone, skica humoristike, intervista, reportazhe në shtypin aktual.
Dorpell

parapamje|235x235px|Dorian Pellumbi gjatë një shooting fotografik në Bologna, Itali
Dorpell, pseudonimi i Dorian Pellumbi (Korcë, 23 Maj 1987), është një fotograf, blogger dhe artist shqiptar.

Ka nisur karierën e tij si fotograf i pejsazheve natyrale dhe atyre urbane në vitin 2006 mbas transferimit në shtetin fqinj të Italisë.

Dorian Pellumbi është më së tepërmi i njohur për stilin e tij fotografik të vecantë të perfaqësuar nga atmosferat ëndërruese plotngjyrëshe dhe nga përdorimi i dritës natyrale në mënyrë personale.

## Ambasador 
* Dorian Pellumbi në vitin 2018 ka përfaqësuar kollosin teknollogjik Samsung duke u emëruar në rrjetet sociale Instagram dhe Facebook si ambasador i firmës për repartin e telefonave smartphone.  Gjatë këti viti po ashtu ai ka qënë pjesë e grupit të fotografëve zyrtarë te Samsung.
* Gjatë vitit 2020 Dorian Pellumbi ka gjithashtu përfaqësuar si ambasador dhe si realizues i imazheve dhe videove profesionale për Huawei.
* Nga viti 2019 Dorian Pellumbi përfaqëson me imazhin e tij firmën e njohur të materialeve fotografike Haida

[[Skeda:Dorianpellumbimestevemccurry.jpg|parapamje|199x199px|Dorian Pellumbi (majtas) në një bisedë me Steve McCurry (në të djathtë)]]

## Bashkëpunime 
Dorian Pellumbi ne cilësinë e fotografit ka bashkëpunuar dhe vazhdon të bashkëpunojë me disa nga entet publike dhe private më të rëndësishme në fushen e turismit ndërkombëtar por dhe në fusha të tjera.

disa prej tyre janë:

* Enti zyrtar i turizmit në Zvicër. Në vitin 2019.
* Enti local i turizmit në Bologna, Itali Visitbo. 2016 - 2021.. 
* Polonia Travel. 2020.
* Jaguar Land Rover

## Shënime 
## Lidhje të jashtme 
* Dorpell Faqja Zyrtare  Websiti Zyrtar i Dorian Pellumbi
* Dorpell Gallery galeria ne Instagram.
Horseshoe Falls

parapamje|240px|Pamje ajrore nga Horseshoe Falls
**Horseshoe Falls** i njohur gjithashtu **Ujëvarat Kanadeze**, është më i madhi nga tre ujëvarat që formojnë kolektivisht Ijëvarat e Niagarës në lumin Niagara përgjatë kufirit Kanada-Shtetet e Bashkuara. Përafërsisht 90% e lumit Niagara, pas devijimeve për gjenerimin e energjisë hidroenergjitike, derdhet mbi Horseshoe Falls. Pjesa e mbetur prej 10% rrjedh mbi American Falls dhe Bridal Veil Falls. Ndodhet midis Terrapin Point në Ishullin e Dhisë në shtetin amerikan të Nju Jorkut dhe Table Rock në provincën kanadeze të Ontario.
Bridal Veil Falls (Ujëvarat e Niagarës)

parapamje|300px|Pamje e American Falls (majtas) dhe Bridal Veil Falls (djathtas)
**Bridal Veil Falls** është më i vogli nga tre ujëvarat që përbëjnë Ujëvarat e Niagarës. Ndodhet në anën amerikane (në shtetin Nju Jork); Ishulli Luna e ndan atë nga ujëvarat amerikane dhe Ishulli i Dhisë e ndan atë nga Horseshoe Falls. Bridal Veil Falls ndodhet në veriperëndim dhe kanë një kreshtë të gjerë 17 m. Ishulli Luna duke qenë shumë i vogël, Bridal Veil është e ngjashme në dukje me American Falls, duke filluar me një rënie vertikale prej 24 m, e ndjekur nga uji që zbret me forcë gurët e talusit deri në pishinën Maid of the Mist 31 m më poshtë. Rënia totale vertikale është 55 m. Lartësia e kreshtës së ujëvarave është 155 m.

Tërheqja e Cave of the Winds lejon vizitorët të ecin deri në bazën e Bridal Veil Falls. Një urë për këmbësorë kalon nga Ishulli i Dhisë në Ishullin Luna disa metra në rrjedhën e sipërme të kreshtës së rrëzimeve.

Ujëvara gjithashtu ka qenë e njohur në të kaluarën si Luna Falls and Iris Falls.

## Referimet
Iginio Straffi

parapamje
**Iginio Straffi** (lindur më 30 maj 1965) është një regjisor, producent televiziv dhe producent italian i filmave. Ai është presidenti dhe themeluesi i studios së animacionit Rainbow dhe njihet më shumë për të qenë krijuesi i ekskluzivitetit mediatik *Winx Club*.

## Biografia 
Straffi lindi më 30 maj 1965 në Gualdo të Italisë. Ai e filloi karrierën e tij në Itali si shkrimtar dhe dizajner në revista dhe shtëpi botuese të ndryshme; ai ishte ndër karikaturistët e *Nick Raider* nga Sergio Bonelli Editore. Më pas, Straffi fillon t'i përkushtohet animacionit dhe udhëton në Francë dhe Luksemburg ku punon në disa filma të animuar.

Duke u kthyer në Itali, Straffi përfitoi nga përvoja e fituar dhe themeloi grupin Rainbow S.p.A. në Loreto në 1995. Ai pastaj filloi të projektojë dhe drejtojë disa seri televizive të animuara, nga *Tommy &amp; Oscar*, seriali i parë i Rainbow, te *Winx Club*, i cili është bërë një fenomen i vërtetë në të gjithë botën që nga paraqitja e tij e parë në televizion në 2004.

Karikatura ka arritur një sukses të madh televiziv, veçanërisht në mesin e vajzave dhe adoleshentëve, duke u bërë një kult nga Evropa në Shtetet e Bashkuara në Azi. Gjashtë protagonistët e zanave të serive televizive përfaqësojnë gjithashtu një rast të vërtetë të shkollës së tregtimit të personazheve imagjinarë.

Pas *Winx Club*, Straffi ka krijuar dhe drejtuar seri të tjera televizive të animuara duke përfshirë *Huntik - Secrets &amp; Seekers*. Përveç kësaj, që nga viti 2011 ai është autori i karikaturës së veprimit të *përzier drejtpërdrejtë Mia dhe Me* ndërsa që nga viti 2016 seriali i parë i veprimit të drejtpërdrejtë të drejtpërdrejtë *Maggie &amp; Bianca Fashion Friends* krijuar nga Rainbow.

Straffi është gjithashtu krijuesi dhe regjisori i filmit të animuar *Gladiators of Rome* të vitit 2012.

## Jeta private 
Ai është i martuar me Joanne Lee, nënkryetaren e Rainbow, të cilën e takoi gjatë një udhëtimi në Singapor, me të cilën kanë një vajzë, Isolde.

## Projekte të tjera
American Falls

[parapamje|300px|American Falls nga [Skylon Tower]]
**American Falls** (shqip: *Ujëvarat Amerikane*) është e dyta për nga madhësia nga tre ujëvarat që së bashku njihen si Ujëvarat e Niagarës në lumin Niagara përgjatë kufirit Kanada-Shtetet e Bashkuara. Ndryshe nga Horseshoe Falls, nga të cilat afërsisht 90% është në provincën kanadeze të Ontario dhe 10% në shtetin amerikan të Nju Jorkut, American Falls është tërësisht brenda Shteteve të Bashkuara.

Ujëvarat marrin përafërsisht 11% të rrjedhës nga lumi Niagara, me pjesën më të madhe të pjesëve të tjera kalojnë mbi Horseshoe Falls, nga i cili ndahet nga Ishulli i Dhisë. Ajo ka një gjerësi të kreshtës së drejtë prej rreth 250 m. Nëse matet përgjatë buzës së dhëmbëzuar të ujëvarave, kreshta është e gjatë rreth 290 m e gjatë. Përroi i ujit që kalon mbi kreshtën e rrëzimeve është i thellë rreth 0,61 m.

Lartësia e Ujëvarave Amerikane varion midis 21–34 m. Kjo matje merret nga maja e ujëvarave në majë të grumbullit të shkëmbit (talus). Lartësia nga maja e ujëvarave në lumë është 57 metra.

Vizitorët mund të shohin ujëëvarat nga një kënd i pjerrët në anën amerikane, ku është e mundur të afrohesh brenda disa metrash nga buza e ujëvarave. Dikush mund të shikojë ujëvarat nga brigjet e lumit, si dhe në Ishullin e Dhisë dhe Ishullin Luna, të cilat janë të arritshme nga një urë për këmbësorë që kalon pragjet e lumit Niagara në rrjedhën e sipërme të rrjedhës së tij. Rëniet janë të dukshme ballë për ballë nga ana kanadeze në Ujëvarat e Niagarës, Ontario.
Arumunët në Shqipëri

**Arumunët në Shqipëri** () janë një grup etnik vendas që jetojnë në qendër dhe jug të Shqipërisë.

## Historia 
Arumunët u njohën për herë të parë në Konferencën e Londrës të viteve 1912–13 si një grup pakicash brenda Shqipërisë. Ata luftuan Perandorinë Osmane së bashku me serbët dhe grekët gjatë Luftërave Ballkanike.

## Feja 
[parapamje|majtas|200px|Kisha e Shën Mërisë në [Voskopoja|Voskopojë]]
Arumunët në Shqipëri janë kryesisht të krishterë ortodoksë si pjesa tjetër e arumunëve në botë. Në Korçë (arumunisht: *Curceau*, *Curcau*) ata kanë një kishë në gjuhën arumune të quajtur 'Alju Sutir' (Shpërfytyrimi i Jezusit) dhe është e vetmja kishë në Shqipëri që predikon në gjuhën arumune. Para kësaj, ata kishin një kishë tjetër gjithashtu në Korçë me të njëjtin emër, e ndërtuar më 1925 dhe e shkatërruar nga një tërmet në vitin 1931.

## Statusi i pakicës 
Arumunët u njohën për herë të parë në Konferencën e Londrës të viteve 1912–1913 si një grup pakicash deri në epokën komuniste (1967). Nga viti 1967 deri më 1992, ata njiheshin si shqiptarë të thjeshtë dhe nga viti 1992 deri më 2017, ata njiheshin si një pakicë kulturore dhe gjuhësore. Që nga viti 2017, arumunët janë një pakicë etnike e njohur zyrtarisht në Shqipëri.

Njohja e arumunëve si një pakicë shqiptare ka provokuar reagime negative nga Greqia, duke pretenduar se Shqipëria, së bashku me Rumaninë, kanë "bashkëpunuar në një veprim anti-grek". Me sa duket, Shqipëria do ta bënte këtë me synimin për të dobësuar pakicën greke në Epirin e Veriut, ndërsa Rumania do ta bënte këtë me synimin për të "rumunizuar" "grekët latinishtfolës" të Shqipërisë me synimin për të fituar më shumë popullsi.

## Arsimi 
Në Universitetin e Tiranës, gjuha arumune është prezente në Fakultetin e Gjuhëve të Huaj.

## Njerëz të njohur 
* Ioannis Chalkeus (1667–1730-40) - dijetar dhe filozof
* Daniel Moscopolites (1754–1825) - dijetar
* Llazar Fundo (1899-1944) - ish-komunist që u kthye në gazetar social-demokrat. 
* Albert Vërria (1936–2015) - aktor
* Damian Kokoneshi (1886-1973) - Kryepeshkop i Kishës Ortodokse Shqiptare nga viti 1966 deri më 1967.
* Georgios Sinas (1783–1856) - biznesmen
* Simon Sinas (1810–1876) - biznesmen
* Familja Mocioni (rreth shekullit 19) - Familje bankare dhe filantropiste në Austro-Hungari
* Rita Marko (1920–2018) - Kryetar i Kuvendit të Shqipërisë
* Nektar Tërpo (fund të shekullit të 17-të - shekulli i 18-të) prift dhe autor
* Teodor Kavalioti (1718–1789) - prift dhe mësues

## Referime
Grekët në Shqipëri

**Grekët në Shqipëri** janë grekë etnikë që jetojnë ose vijnë nga zona brenda Shqipërisë moderne. Ata janë përqendruar kryesisht në jug të vendit, në zonat e pjesës veriore të rajonit historik të Epirit, në pjesë të Qarkut të Vlorës dhe të Gjirokastrës. Sipas nacionalistëve grekë, zona njihet si **Epiri i Veriut**. Si pasojë, grekët që vijnë veçanërisht nga Shqipëria e Jugut njihen nga ana greke si **Vorioepirotë** (greqisht: Βορειοηπειρώτες *Vorioipirotes*). Grekët që jetojnë në "zonat e pakicave" të Shqipërisë njihen zyrtarisht nga qeveria shqiptare si **Pakica greke në Shqipëri** (greqisht: Ελληνική Μειονότητα në Αλβανία *Elliniki Mionotita stin Alvania*).

Në kohët moderne, popullata greke ka vuajtur nga ndalimi i gjuhës greke nëse flitet jashtë të ashtuquajturave "zona të pakicave" të njohura (të cilat kanë mbetur pas epokës komuniste) dhe madje kufizime në përdorimin zyrtar të gjuhës së saj brenda atyre zonave. Sipas drejtuesve të pakicave greke, ekzistenca e komuniteteve greke jashtë "zonave të pakicave" madje është mohuar plotësisht. Shumë ish-emra vendas grekë janë ndryshuar zyrtarisht në shqip.  Gjatë sundimit komunist shumë anëtarë grekë të partive politike shqiptare u detyruan të ndërpresin lidhjet e tyre me Kishën Ortodokse Lindore. Në kohët më të fundit, numri i pakicave është zvogëluar.

## Shih edhe 
* Republika Autonome e Epirit të Veriut
* Malazezët në Shqipëri

## Referime
Serbomalazezët në Shqipëri

**Serbo-malazezët në Shqipëri** (Malazisht dhe Serbisht: Срби-црногорци у Албанији, *Srbi-crnogorci u Albaniji*) janë një nga pakicat kombëtare të njohura në Shqipëri.

Në regjistrimin e fundit (2011), qytetarët kishin mundësinë të deklaronin si "Malazezë" (366 e bënë këtë). Popullsia ishte përqendruar në rajonin e Vrakës, por kryesisht emigruan në vitet 1990. Vlerësimet serbë varionin midis 366 (sipas regjistrimit të vitit 2011) deri në 2,000 (sipas monitorimit të pavarur). Komuniteti është dygjuhësh dhe me shumicë i përmbahet Kishës Ortodokse Lindore, ndërsa një pakicë pretendon Islamin. Shumica e komunitetit serbo-malazez erdhën në Shqipëri nga Mali i Zi gjatë periudhës së luftës Zogiste pas vitit 1926 dhe më vonë nga viti 1938 deri në viti 1948.

## Njerëz të njohur 
[parapamje|240px|[Gjorgj Beroviq]]
* Komnena Nemanjiq (1208–1215), bashkëshortja Dukeshë së *megas archon* të Krujës, dhe më vonë arhond i Elbasanit
* Ninac Vukosaliq (1450–59), këshilltar i Skënderbeut
* Stefan Marinoviq (1563), printer venedikas, lindi në Shkodër.
* Nikolla Musulin (1830–1897), mësues serb i cili gjeti dorëshkrimin në Prizren të Kodit të Dushanit.
* Gjorgj Beroviq (1845–1897), zyrtar osman, lindi në Shkodër.
* Anastas Bocariq (1864–1944), piktor jugosllav, lindi në Durrës.
* Nikola Vuliq (1872–1945), historian, filolog dhe arkeolog klasik serb, lindur në Shkodër, anëtar i SANU.
* Kosta Miliçeviq (1877–1920), piktorë serb
* Radivoje Beroviq (1900–1975), mjek serb, lindi në Shkodër, anëtar i SANU..
* Vasilije Popoviq Cico (1914–1962), piktor dhe karikaturist jugosllav, lindur në Shkodër.
* Branko Kadia (1921-1942), komunist shqiptar dhe hero i Shqipërisë.
* Jordan Misja (1911-1942), komunist shqiptar dhe hero i Shqipërisë.
* Vojo Kushi (1918–1942), komunist shqiptar, hero i Shqipërisë dhe Jugosllavisë, lindur në Shkodër.
* Nada Matiq, lojtare serbe paraolimpike e pingpongut.
Boshnjakët në Kosovë

**Boshnjakët** janë një grup i pakicave etnike **në Kosovë**, duke numëruar 27,553 sipas regjistrimit të vitit 2011. Për shkak se ky regjistrim u bojkotua nga shumica e serbëve të Kosovës, duke e lënë popullsinë serbe të nënpërfaqësuar, boshnjakët u regjistruan si grupi i dytë më i madh etnik në Kosovë, pas shqiptarëve të Kosovës.

Boshnjakët së pari arritën në vitin 1935 nga Tuzlla, duke vazhduar deri në vitin 1945. Arsyeja e mbërritjes së tyre ishte që të ishin në gjendje të emigronin në Turqi sipas ligjit të migracionit jugosllavo-turk, si boshnjakët e tjerë në Republikën Socialiste të Maqedonisë.

## Njerëz të njohur 
* Duda Balje, politikane
* Emilija Rexhepi, politikane
* Adrijana Hoxhiq, politikane