Zbarkimet në Normandi

**Zbarkimet e Normandisë**, të quajtura gjithashtu **ulje të Normandisë**, ose **ulje aleate në Normandi**, me emrin kod '*Operacioni *Neptun'''* , është një operacion ushtarak amfib dhe ajror i lidhur me Luftën e Dytë Botërore të nisur natën e 5 deri në 6 qershor 1944 . 

Është faza e sulmit të një operacioni më të madh që synon krijimin e një ure të gjerë aleate në Evropën veri-perëndimore dhe hapjen e një fronti të ri në perëndim . Kjo ulje shënon fillimin e Operacionit *Overlord*, emri kod për Betejën e Normandisë . 

Ky operacion i *Neptunit'' përfshinte operacionet ajrore amerikane dhe britanike gjatë natës së 6 qershorit si dhe bombardimet përgatitore ajrore dhe detare të mbrojtjeve bregdetare gjermane, kalimi në Kanalin e la Manshit nga disa mijëra anije dhe më në fund zbarkimin e trupave nga 6 qershori deri në mëngjesin ("Ditën") në plazhet e Cotentin verilindor dhe në perëndim të Calvados në sektorët (nga perëndimi në lindje) të Beach Utah dhe Omaha Beach dhe Pointe du Hoc për Amerikanët, Beach Beach për Britanikët,Juno Beach për Kanadezët dhe Sword Beach për Britanikët (përfshirë Francezët e lirë nga komandat Kieffer ). 

Një herë plazhet e marra, operacioni vazhdon me bashkimin e forcave ulëse dhe vendosjen e një ure në bregdetin e Normandisë, pastaj transportimin e burrave dhe pajisjeve shtesë. Ditët në vijim shihet krijimi i strukturave logjistike ( portet artificiale Mulberry, tubacioni nënujor PLUTO ) për furnizimin e frontit dhe zbarkimin e trupave shtesë. Operacioni zyrtarisht pushon me 30 qërshor 1944. 

## Konteksti 
Midis 27 majit dhe 4 qershorit 1940, më shumë se 338 000 burra nga Forcat e Ekspeditês Britanike dhe Ushtria Franceze, të rrethuar në brigjet e Francës veriore, u kthyen në Mbretërinë e Bashkuar falë evakuimit të Dunkirk . Nënshkrimi i armëpushimit dhe okupimi gjerman në Francë penalizon aleatët e Evropës Perëndimore kontinentale. Pas pushtimit të Bashkimit Sovjetik nga ushtria gjermane në qershor 1941, Joseph Stalin filloi t'u kërkojë aleatëve të hapnin një front të dytë në Evropën Perëndimore  . Në fund të majit 1942, Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Sovjetik bënë një deklaratë të përbashkët për urgjencën e krijimit të një fronti të dytë në perëndim  . Por kryeministri britanik Winston Churchill e bindi Presidentin e Shteteve të Bashkuara Franklin Delano Roosevelt të vonojë uljen e premtuar, aleatët që nuk kanë ende forcat e duhura për një operacion të kësaj madhësie  . 

Duke përfituar nga prania e trupave britanike në Afrikën e Veriut pas fitoreve të tyre mbi ushtritë gjermane dhe italiane, Aleatët shkuan në ofensivë në Mesdhe duke filluar pushtimin e Siçilisë në korrik 1943, pastaj pushtimin e gadishullit italian në shtator të të njëjtit vit. Në të njëjtën kohë, ushtritë sovjetike kaluan në ofensivë pasi fituan Betejën e Stalingradit. Vendimi për të vendosur një ulje amfibe në të gjithë la Manchin u mor në Konferencën e Tridentit në Uashington në maj 1943  . Përgatitja për operacionin megjithatë ra nën kufizimin e numrit të anijeve dhe anijeve ulëse në dispozicion, shumica e të cilave ishin të kërkuara tashmë në Mesdhe ose Paqësor  . Në konferencën e Teheranit në nëntor 1943, Roosevelt dhe Churchill i premtuan Stalinit hapjen e një fronti të dytë për maj 1944  . 
[parapamje|270x270px| Takimi i Shtabit Suprem Aleate të Aleancës (SHAEF), 1 shkurt 1944. Rreshti i parë: Shefi i ajrit Marshalli Arthur Tedder ; Gjeneral [Dwight D. Eisenhower ; Gjenerali Bernard Montgomery . Rreshti i pasmë : Gjeneral-lejtënant Omar Bradley ; Admirali Bertram Ramsay ; Shefi i ajrit Marshal Trafford Leigh-Mallory ; Gjeneral-lejtënant Walter Bedell Smith . ]]
Aleatët kanë zgjedhur katër vende të mundshme të uljes në perëndim të Francës : në Bretanjë, gadishulli Cotentin, Normandia dhe Pas-de-Calais. Për shkak se do të ishte e lehtë për gjermanët të parandalonin përparimin e Aleatëve në një gadishull, Bretanjë dhe Cotentin u braktisën . Meqenëse Pas-de-Calais është bregdeti më i afërt me Evropën kontinentale nga Britania e Madhe, Gjermanët e konsideruan atë vendin më të mundshëm për të debarkuar dhe kishin përqendruar një numër të madh trupash dhe fortifikimesh  . Për më tepër, përparimi takësor do të kishte ofruar një numr më të madh kanaleve dhe lumenjve.  Një ulje në Normandi, nga ana tjetër, do të bënte të mundur kapjen e portit të Cherbourg-it, për të përparuar drejt porteve të Bretonit ndërsa kërcënonte një përparim drejt Parisit dhe më pas Gjermanisë  .