Pasagjerët (film, 2016)

***Pasagjerët*** (titulli origjinal, në anglisht: ***Passengers***) është një film romantik fantastiko-shkencor amerikan i vitit 2016 me regji nga Morten Tyldum, shkruar nga Jon Spaihts dhe me Jennifer Lawrence dhe Chris Pratt. Kasti mbështetës përfshin Michael Sheen, Laurence Fishburne dhe Andy García. Filmi ndjek dy pasagjerë në një anije kozmike të pamasë ndëryjore që transporton mijëra njerëz në një koloni 60 vjet dritë nga Toka, kur të dy zgjohen 90 vjet më herët nga .

Skenari u shkrua në vitin 2007 nga Spaihts, por u hodh në ferr zhvillimi me aktorë të shumtë të bashkangjitur dhe të shkëputur prej tij gjatë viteve derisa Sony Pictures Entertainment fitoi të drejtat e saj në fund të 2014. Lawrence, Pratt dhe Tyldum shpejt iu bashkuan projektit dhe xhirimet u zhvilluan nga shtatori 2015 deri në shkurt 2016 në Atlanta. Ai u prodhua nga Village Roadshow Pictures, Start Motion Pictures, Original Film, LStar Capital, Wanda Pictures dhe Company Films dhe ishte filmi i fundit nga Columbia Pictures me përfshirjen e Village Roadshow Pictures.

*Pasagjerët* u shfaqën premierë në Teatrin Regency Village në Los Anxhelos më 14 dhjetor 2016 dhe u shfaq në teatër në Shtetet e Bashkuara nga Columbia Pictures më 21 dhjetor 2016. Ai mori komente të përziera, me lëvdata për performancat e Lawrence dhe Pratt, partiturën muzikore të Newman dhe stilin e tij vizual dhe vlerat e prodhimit, por u kritikua për komplotin dhe personazhet e tij.   Ai fitoi 304 milionë dollarë në mbarë botën dhe u nominua për këngën më të mirë origjinale dhe dizajnin më të mirë të prodhimit në çmimet e 89-të të Academy Awards.

## Përmbledhja 
*Avaloni*, një anije gjumi që transporton 5 000 kolonistë dhe 258 anëtarë të ekuipazhit në letargji, po udhëton nga Toka në planetin Houmsted II, një udhëtim 120-vjeçar si pjesë e një eksodi masiv të popullsisë së Tokës për shkak të ekocidit dhe kolapsit të biosferës.  Pas vetëm 30 vjetësh, një përplasje asteroidi dëmton anijen pavarësisht sistemeve të saj mbrojtëse, duke shkaktuar një mosfunksionim që zgjon pasagjerin Xhejms "Xhim" Preston, një inxhinier mekanik, 90 vjet shumë herët.

Pas një viti izolimi, me vetëm një barman android të quajtur Artur për shoqërinë, Xhimi dëshpërohet dhe mendon të bëjë vetëvrasje derisa vëren Aurora Lejn, një grua e re, e bukur brenda një pod letargjike. Ai shikon profilin e saj në video dhe goditet. Ai mendon ta ringjallë atë për shoqëri, por përpiqet ta bëjë këtë, duke e ditur se është moralisht e gabuar dhe do të anashkalojë jetën e saj të synuar në planetin e tyre të destinacionit. Ai përfundimisht e zgjon atë, duke e lënë të besojë se ishte gjithashtu një mosfunksionim. Ai i thotë Arturit të fshehë atë që ka bërë. E shkatërruar nga nevoja për të jetuar jetën e saj në anije, Aurora përpiqet pa sukses të rihyjë në letargji. E dorëzuar nga situata, Aurora, një shkrimtare dhe gazetare, fillon të shkruajë për përvojën e saj.

Gjatë vitit të ardhshëm, të dy bien në dashuri. Pak para se Xhimi të synojë t'i propozojë Aurorës, Arturi zbulon pa dashje të vërtetën për zgjimin e saj, pasi Aurora i thotë se ajo dhe Xhimi nuk i mbajnë sekrete njëri-tjetrit. Një Aurora e shqetësuar dhe e tërbuar e qorton, i shmanget dhe madje e sulmon fizikisht Xhimin. Ajo refuzon me tërbim faljet e tij dhe shmang kontaktin me të.

Dikur më vonë, një tjetër dështim i pod zgjon Gaz Mankuso, një oficer kryesor i kuvertës. Duke përdorur kodin e personelit të Gazit, grupi hyn në urën e anijes (të cilën Xhim u përpoq të hynte pa sukses). Ata zbulojnë dështime të shumta në kaskadë në të gjithë sistemet e anijes, por kompjuteri nuk zbulon shkakun. Nëse nuk riparohet, anija në mënyrë të pashmangshme do të dështojë, duke shkaktuar që pasagjerët dhe ekuipazhi të humbasin. Gazi kupton se Xhimi zgjoi Aurorën; Gaz nuk i fal veprimet e Xhimit, por e kupton dhe i thotë Aurorës se një "burrë i mbytur" (që do të thotë Xhimi vetëvrasës) do të kapë çdo litar shpëtimi. Kur Gazi sëmuret rëndë, paketa mjekësore e automatizuar e anijes, Autodok, diagnostikon nekrozën pansistemike dhe i jep atij orë të tëra jetë. Gazi atribuon atë dështimeve të shumta të pod-it të tij të letargjisë. Para se të vdesë, Gazi i jep Xhimit dhe Aurorës byzylykun tij të identitetit dhe kodin e punonjësit për të hyrë në zonat vetëm për ekuipazhin, kështu që ai dhe Aurora mund të përpiqen të riparojnë anijen.

Xhim dhe Aurora zbulojnë thyerje të bykut nga përplasja e asteroidit dy vjet më parë. Moduli kompjuterik që administron termocentralin e reaktorit të shkrirjes së anijes është dëmtuar në mënyrë kritike, duke shkaktuar keqfunksionime në kaskadë pasi fuqia llogaritëse e sistemeve të tjera u devijua në një përpjekje për ta ruajtur atë. Ata zëvendësojnë modulin e dëmtuar, por kur kompjuteri përpiqet të shfryjë reaktorin për të shuar një reaksion plazmatik të arratisur, ndenja e jashtme dështon. Xhimi detyrohet të ecë në hapësirë dhe të nxjerrë plazmën nga jashtë, duke përdorur kontrollet manuale në tubin e ventilimit.

Xhim zbulon se ai duhet të qëndrojë në tub për të mbajtur hapjen e ventilimit ndërsa Aurora fillon ajrosjen nga brenda anijes. Duke zbuluar ndjenjat e saj të qëndrueshme për të, ajo pranon se është e tmerruar se mund ta humbasë atë dhe të mbetet vetëm. Xhim improvizon një mburojë nxehtësie dhe i mbijeton ajrosjes, por shpërthehet në hapësirë ndërsa lidhja e tij këputet dhe kostumi i tij i dëmtuar fillon të humbasë oksigjen. Aurora merr një Xhim klinikisht të vdekur nga hapësira dhe e ringjall atë në Autodok. *Avaloni*, reaktori i tij i riparuar, kthehet në funksionimin normal.

Pas varrosjes së Gazit në hapësirë, Xhimi mëson se Autodok mund të funksionojë si një pod letargjie për një person dhe Xhim këmbëngul që Aurora ta përdorë atë për pjesën e mbetur të udhëtimit. Duke kuptuar se nuk do ta shihte më Xhimin, ajo zgjedh të qëndrojë zgjuar me të. Ai i dhuron asaj unazën e improvizuar të fejesës që ka bërë më herët, të cilën ajo e pranon.

Tetëdhjetë e tetë (88) vjet më vonë, ekuipazhi i anijes zgjohet sipas planit, pak para mbërritjes në Houmsted II. Në konkursin madhështor të anijes, ata zbulojnë një pemë të madhe me hardhi në zvarritje, bimësi të harlisur, zogj që fluturojnë dhe një kabinë të vogël. Një regjistrim i historisë së Auroras përshkruan jetën e mrekullueshme që ajo dhe Xhim ndanë në *Avalon*.

## Kasti 
* Jennifer Lawrence në rolin e Aurora Lejn, gazetare dhe shkrimtare
* Chris Pratt si Xhim Preston, një inxhinier mekanik
* Michael Sheen si Artur, një banakier android në *Avalon*
* Laurence Fishburne si Gaz Mankuso, shefi i kuvertës
* Andy García (në një rol që nuk flet) si kapiten Norris, oficer komandues i *Avalon*
* Julee Cerda dhe Nazanin Boniadi si instruktore holograme
* Aurora Perrineau në rolin e Selest, shoqja e ngushtë e Aurorës shihet në një video-mesazh

Emma Clarke, Chris Edgerly, Matt Corboy, Fred Melamed dhe skenaristi Jon Spaihts interpretojnë respektivisht si zërat e *Avalon*, InfoMat, video-lojë, observatori dhe Autodok.

## Prodhimi 
### Zhvillimi 
Në skenarin origjinal të Jon Spaihts të vitit 2007, mbiemri i Aurora ishte Dunn.  Në një moment të zhvillimit të filmit, ishte vendosur të luanin Keanu Reeves dhe Emily Blunt.  Aktorë të tjerë të lidhur përkohësisht me të përfshinin Reese Witherspoon dhe Rachel McAdams.  Brian Kirk fillimisht ishte vendosur të bënte debutimin e tij artistik regjisorial me Reeves në krye.   Më 5 dhjetor 2014, u njoftua se Sony Pictures Entertainment kishte fituar të drejtat për filmin,  dhe në fillim të 2015, Morten Tyldum u zgjodh si regjisor.  Ai gjithmonë kishte dashur të bënte një film fantastiko-shkencor në shkallë të gjerë, por gjithashtu theksoi rëndësinë e zhvillimit të personazheve mbi efektet. 

Kasti i fundit u shpall midis shkurtit 2015 dhe janarit 2016.     Lawrence u pagua 20 milion dollarë kundrejt 30% të fitimit pasi filmi shpërtheu. Pratt mori 12 milionë dollarë. 

### Xhirimet 
Fotografia kryesore filloi më 15 shtator 2015 në Pinewood Atlanta Studios në Atlanta,   me shumicën e saj që përfshinte vetëm dy drejtuesit. Rodrigo Prieto ishte kinematograf, dhe Maryann Brandon ishte redaktore e filmit.   Xhirimet përfunduan më 12 shkurt 2016. 

### Muzika 
Thomas Newman kompozoi kolonën zanore për *Pasagjerët*.  Spaihts tha se ai shkroi *Pasagjerët* ndërsa dëgjonte partiturat e mëparshme të Newman.  Imagine Dragons gjithashtu regjistroi këngën "Levitate" (shqip: *Levitojnë*) për kolonën zanore, e cila u publikua më 29 nëntor 2016.  Kënga me temë kineze për filmin është "Light Years Away" (shqip: *Vite Dritë Larg*), kompozuar nga GEM; u bë videoklipi i parë muzikor kinez që tejkaloi 200 milionë shikime në shtator 2019. 

## Marketingu 
Në CinemaCon 2016, *Pasagjerët* u paraqit nga kryetari i Sony Pictures, Thomas Rothman me Lawrence dhe Pratt të pranishëm. Më pas u shfaq një trailer me pamje të papërfunduara.  Imazhet e para zyrtare të filmit u publikuan më 12 gusht 2016. 

## Publikimi 
### Kinematografike 
Filmi u publikua në Shtetet e Bashkuara nga Sony Pictures Entertainment më 21 dhjetor 2016. 

### Media në shtëpi 
*Pasagjeret* u publikuar në DVD, Blu-ray dhe 4K Ultra HD Blu-ray më 14 mars 2017 dhe u vu në dispozicion në HD dixhitale nga Amazon Video dhe iTunes më 7 mars 2017.  Më 14 mars 2017, *Pasagjerët: Zgjimi*, një përvojë e realitetit virtual bazuar në filmin e lansuar për Oculus Rift dhe HTC Vive. 

## Pritja 
### Arka 
*Pasagjerët* fitovi 100 milion dollarë në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada dhe 203.1 milion dollarë në territore të tjera për një total në mbarë botën prej 303,1 milion dollarë, kundrejt një buxheti neto prodhimi prej 110 milion dollarësh. Ishte publikimi i dytë me fitime më të larta origjinale të Hollivudit të 2016-ës, pas *La La Land*. 

*Pasagjerët* u publikua së bashku me *Këndo* dhe ''Assassin's Creed*, dhe fillimisht pritej të fitonte rreth 50 milion dollarësh nga 3,478 kinema gjatë gjashtë ditëve të para, megjithëse studioja parashikonte 35 milion dollarë debutim.   Pasi fitoi 1,2 milion dollarë nga pamjet paraprake të së martës mbrëma  dhe 4,1 milion dollarë në ditën e parë të tij, parashikimet për hapjen gjashtë-ditore u ulën në 27 milion dollarë.  Ai vazhdoi të fitonte 15,1 milion dollarë në fundjavën e saj të hapjes (një total gjashtëditor prej 30 milion dollarësh), duke përfunduar i treti në arkë pas *Rogue One* dhe *Këndo*.  Ai u bë publikimi i tretë më i madh origjinal i brendshëm i vitit 2016 pas *La La Land* (149 milion dollarë) dhe *Inteligjenca Qendrore'' (126 milion dollarë). 

## Referime