Dardani (mitologji)

**Dardani** (greqishtja e lashtë : Δάρδανος - Dardanos) në mitologjinë ilire dhe në mitologjinë greke,  ishte i biri i Zeusit, zotit suprem dhe i Atlantidës, bijës së Elektrës, themelues dhe mbret i parë i qytetit të Dardanisë në rrëzë të Malit Ida në Troad.

## Përmbledhje 
Dardani ishte djali i Zeusit dhe i Plejadës Electra,  bija e Atlasit, por një autor pretendon se babai i tij i vërtetë ishte Korithu, një mbret italian.  Ai ishte vëllai i Iasionit dhe ndonjëherë i Harmonisë dhe Emathionit.

Dionisi i Halikarnasit (1.61–62) thotë se shtëpia fillestare e Dardanit ishte në Arkadia, ku Dardani dhe vëllai i tij i madh Iasus (diku tjetër i quajtur më shpesh Iasion) mbretëruan si mbretër pas Atlasit. Dardani u martua me Chryse, të bijën e Pallas,  nga e cila pati dy djem: Ideus dhe Deimas . Kur ndodhi një përmbytje e madhe, të mbijetuarit, të cilët jetonin në malet që tani ishin bërë ishuj, u ndanë në dy grupe: një grup mbeti dhe mori Deimas si mbret ndërsa tjetri lundroi larg, duke u vendosur përfundimisht në ishullin e Samothrakës . Aty Iasus (Iasion) u vra nga Zeusi për shkak të shtrirjes me Demetrën .  Dardani dhe njerëzit e tij e gjetën vendin të varfër dhe kështu shumica e tyre u nisën për në Azinë e Vogël .

Një tregim tjetër në *Eneidën e Virgjilit* ( 3.163f) tregon se Enea në ëndërr mëson nga Penatet e tij stërgjyshore se "Dardani dhe At Iasius" dhe vetë Penatët erdhën fillimisht nga Hesperia, më pas u riemërua si Itali . Kjo traditë thotë se Dardani ishte një princ tirren dhe se nëna e tij Electra ishte martuar me Korithusin, mbretin e Tarquinia . 

Tregime të tjera nuk përmendin Arkadinë ose Hesperia, megjithëse nganjëherë përmendin një përmbytje dhe flasin për Dardanin duke lundruar në një trap (si pjesë e historisë së përmbytjes?) nga Samothraka në Troad afër Abidos . Të gjitha rrëfimet bien dakord se Dardani erdhi në Troad nga Samothraka  dhe atje u mirëprit nga mbreti Teucer . Dardani u martua me Batean, të bijën e Teucerit. (Dionisi përmend se gruaja e parë e Dardanit Kryse kishte vdekur. ) Dardani mori tokë në malin Ida nga vjehrri i tij. Aty Dardani themeloi qytetin e Dardanit i cili u bë kryeqyteti i mbretërisë së tij.  Ilusi vdiq para babait të tij. Sipas Dionisit të Halikarnasit, Zacynthus ishte koloni i parë në ishull që më pas u quajt Zacynthus .  Djemtë e Dardanit nga Chryse, gruaja e tij e parë, ishin Ideus dhe Dimas. Dionisi thotë (1.61.4) se Dimas dhe Ideus themeluan koloni në Azinë e Vogël. Ideus i dha emrin e tij maleve Idaean, që është mali Ida, ku ai ndërtoi një tempull për Nënën e Zotave ( Cibele ) dhe krijoi mistere dhe ceremoni të vëzhguara ende në Frigji në kohën e Dionisit. Sipas Dictys Cretensis, gruaja e tij quhej Olizone, e bija e Phineus dhe u bë nëna e Erichthonius .  Në tregime të tjera, gruaja e Dardanit quhej Arisbe, e bija e mbretit Teucer të Kretës  ose mbretit Macareus të Lesbos . 

Dardani mbretëroi për 64 ose 65 vjet dhe u pasua nga djali i tij Erichthonius ose në disa të dhëna, Ilus.

Ka opera me temën e Dardanit nga Jean-Philippe Rameau (1739), Carl Stamitz (1770) dhe Antonio Sacchini (1784).

## Shih edhe 
* Iliri
* Iliria
* Iliriku
* Dardania
* Dardani (mit)
* Mbretëria e Dardanisë

## Literatura 
* Dictys Cretensis *, nga Lufta e Trojës.* *The Chronicles of Dictys of Crete and Dares the Phrygian* përkthyer nga Richard McIlwaine Frazer Jr. (1931-). Shtypi i Universitetit të Indianës. 1966. Versioni online në Projektin Topos Text.
* Dionisi i Halikarnasit, *Antikitetet Romake.* Përkthimi në anglisht nga Earnest Cary në Loeb Classical Library, 7 vëllime. Harvard University Press, 1937–1950. Versioni online në faqen e internetit të Bill Thayer
* Dionisi i Halikarnasit, *Antiquitatum Romanarum quae supersunt*, *Vëllimi I-IV* . . Karl Jacoby. Në Aedibus BG Teubneri. Leipzig. 1885. Teksti grek i disponueshëm në Bibliotekën Dixhitale Perseus .
* Lactantius, Institutet Hyjnore, Përkthyer nga William Fletcher (1810–1900). Nga Etërit Ante-Nicene, vëll. 7. Redaktuar nga Alexander Roberts, James Donaldson dhe A. Cleveland Coxe. (Buffalo, NY: Christian Literature Publishing Co., 1886. ) Versioni online në Projektin Topos Text.
* Maurus Servius Honoratus, *In Vergilii carmina comentarii.* *Servii Grammatici qui feruntur in Vergilii carmina commentarii;* recensuerunt Georgius Thilo et Hermannus Hagen. Georgius Thilo. Leipzig. BG Teubner. 1881. Versioni online në Bibliotekën Dixhitale Perseus .
* Pausanias, *Përshkrimi i Greqisë* me një përkthim në anglisht nga WHS Jones, Litt. D., dhe HA Ormerod, MA, në 4 vëllime. Cambridge, MA, Harvard University Press; Londër, William Heinemann Ltd. 1918. ISBN&nbsp;0-674-99328-4 . Versioni online në Bibliotekën Dixhitale Perseus
* Pausanias, *Graeciae Descriptio.* *3 vëllime* . Leipzig, Teubner. 1903. Teksti grek i disponueshëm në Bibliotekën Dixhitale Perseus .
* Stephanus of Bizantium, *Stephani Byzantii Ethnicorum quae supersunt,* redaktuar nga August Meineike (1790-1870), botuar 1849. Disa hyrje nga ky manual i rëndësishëm i lashtë i emrave të vendeve janë përkthyer nga Brady Kiesling. Versioni online në Projektin Topos Text.

## Referime