Lale Drekali

**Lale Drekali** ishte një vojvodë i fisit Kuçi në Malin e Zi lindor në gjysmën e parë të shekullit të 17-të.

## Jeta 
Babai i tij ishte Drekale dhe nëna e tij ishte vajza e një vojvoda të Kuçit të Vjetër.  Ai kishte një vëlla, Nikollën, i cili vdiq me të atin në një bastisje të Kelmendit . Kujtimi i ngjarjes është ruajtur në poezinë dhe këngën popullore ''* (Vdekja e vojvodës Drekali dhe hakmarrja e tij) e regjistruar në vitet 1930. Një gur varri është vendosur në vitin 1979 në Rikavačko Jezero, shumë pranë kufirit Mali i Zi-Shqipëri, ku mendohet se ka vdekur. Përshkrimi më i hershëm i tij është në raportin e venecianit Mariano Bolizza, i cili udhëtoi në tokat e Malit të Zi modern dhe Shqipërisë veriore për të dokumentuar rrugët e mundshme tregtare për në Stamboll. Në raportin e tij, Bolizza vë në dukje se *Lale Drecalou* dhe *Nico Raizcou* (Niko Rajckov) ishin komandantët e shqiptarëve katolik të fisit Kuçi ( *Chuzzi Albanesi* ), i cili kishte 490 familje dhe 1500 luftëtarë të përshkruar si *shumë të ngjashëm me luftën dhe guximin* . Ky komunitet ishte vendosur në zonën e Kuçit në shekullin e XVI nën komandën e Drekales.  Ata ishin ndër komunitetet malësore që luftuan aktivisht kundër Perandorisë Osmane; të tjerë përfshinin Vasojeviqin, Bjelopavliqin, Kelmendin dhe Hotin . Ai duket se ka marrë pjesë në kuvende të ndryshme të koordinimit kundër osmanëve.

Në vitin 1608, ai mori pjesë në një takim të patriarkut serb Jovan II Kantul në manastirin e Moraçës .  Në vitin 1614, ai ishte një nga pjesëmarrësit kryesorë dhe organizatorët e kuvendit të Kuçit . Në atë kuvend morën pjesë 44 krerë kryesisht nga Shqipëria e Veriut dhe Mali i Zi për të organizuar një kryengritje kundër osmanëve dhe për të kërkuar ndihmë nga Papati.  Gjon Renësi kishte marrë përsipër detyrën e paraqitjes së vendimeve të kuvendit para Papatit.  Ai u pasua nga një kuvend në Prokuplje më 1616 dhe një tjetër në vitin 1620 në Beograd, ku ai shfaqet si një nga pjesëmarrësit. 

Ai është varrosur në oborrin e kishës së Lesjhit, në Kuç. Një lis qëndron mbi varrin e tij. Tradita popullore thotë se ajo u mboll ditën që u varros. Prandaj quhet *Ljaljev cer* (Qarri i Lales). 

## Konvertimi 
Lale Drekala lindi dhe u rrit si katolik romak. Në një moment në gjysmën e parë të shekullit të 17-të ai u konvertua në ortodoksinë. Data e vërtetë e konvertimit të tij është një çështje historike. Marko Miljanov, vetë pasardhës i drejtpërdrejtë i Lale Drekalit përmes vëllazërisë Popova, përmend se ai u konvertua pas një marrëveshjeje me Ruvim III, Mitropoliti i Cetinjës .   Siç jetoi Ruvimi III pas jetëgjatësisë së mundshme të Lale Drekalit, Rufim Njegushi, i cili luajti një rol kyç në konvertimin e Kuçit dhe Bratonoziçit në Ortodoksi, është alternativa më e bazuar historikisht siç kanë theksuar Jovan Erdeljani dhe Sima Milutin Sarajlija . Konvertimi i Drekalit u pasua shpejt nga një konvertim gradual i të gjithë katolikëve të Kuçit. Siç vëren Francesco Bolizza në një letër drejtuar kardinalit Caponi në vitin 1649, rreth tre ose katër fshatra katolike mbetën në Kuçi nën juridiksionin e misionit françeskan të Grudës. 

Data e konvertimit përkon edhe me martesën e tij të dytë. Ai fillimisht ishte i martuar me një grua të panjohur nga Kastrati me të cilën kishte një djalë, Ukën. Më pas u martua me një të afërm të vojvodës Bratonožići . Në versionin më të bazuar historikisht ajo ishte vajza e vojvodës Stanoje Radonjin dhe motra e Pejo Stanojev Balevit.  Pas vdekjes së tij fillon degëzimi i *Drekalovi''ve në një bashkim vëllazërish në krahasim me të qenit një vëllazëri e vetme.

Ngjarja e dasmës është regjistruar edhe si histori popullore me një segment metaforik ku vojvoda i Bratonozhiçit i paraqet Lalës si dhuratë topuzin e tij të famshëm, për t'u paralajmëruar më vonë nga të afërmit e tij se me topuz ia dorëzoi të gjithë begatinë e fisit deri te Lale. Historia ilustron bëmat e Lales, pasi nën drejtimin e tij dhe djemve të tij Kuçi u bë fisi më i madh dhe më i fuqishëm në Malësinë e Malit të Zi. 

## Shih edhe 
* Fiset shqiptare
* Fiset e Malit të Zi
* Historia e Malit të Zi

## Referime