Kampi i përqendrimit i Aushvicit

**Kampi i Auschwitz-Birkenau** i njohur gjerësisht si **Kampi i Aushvicit,** është një nga kampet e përqëndrimit më famëkeq gjatë Luftës së Dytë Botërore. 

I ndërtuar nga nazistët si kamp përqendrimi dhe vdekjeje, Aushvici ishte kampi më i madh i nazistëve dhe qendra më e madhe e vrasjeve masive e krijuar ndonjëherë. Gjatë ekzistencës së tij, në Aushvic u vranë **1.1 milionë njerëz, kryesisht hebrenj.** Fillimisht qe një kamp përqendrimi për 10 mijë persona, por Aushvici u shndërrua gjatë luftës në një uzinë shfarosjeje masive dhe u shtri deri në tre kilometra, duke u pajisur me dhoma shtesë gazi të lidhura me krematoriume.

Aushvici është bërë simbol i vdekjes, holokaustit dhe shkatërrimit të hebrenjve evropianë.

## Historia 
Në vitin 1933, Partia Kombëtare Socialiste e Punës mori pushtetin në Gjermani, me diktatorin Adolf Hitlerin si lider i saj.  

Pas pushtimit të Polonisë nga Gjermania Naziste, forcat pushtuese gjermane vendosën të nisin punën për ndërtimin e kampit Aushvic-Birkenau në jug të qytetit polak të Osviecim, rreth 70 km nga qyteti i dytë më i madh i Polonisë, Krakova. 

Aushvici ishte kampi i parë që u ndërtua maj të 1940-ës në ish kazermat e vjetra ushtarake të Polonisë. Aushvic II apo i njohur ndryshe si Birkenau, u hap një vit më pas në tetor të vitit 1941, dhe më pas 4 dhoma të tjera gazi iu shtuan kampit për 3 muaj, gjer në janar të vitit 1942. Që nga viti 1942, trupat SS filluan të deportojnë hebrejtë nga e gjithë Evropa në Aushvic. Mes viktimave të kampit Aushvic-Birkenau kishte pa dallim burra, gra edhe fëmijë. Shumica e tyre ishin hebrenj, por kishte dhe mjaft romë, rusë dhe polakë të mbledhur nga qytetet e pushtuara prej nazistëve në të gjithë Evropën. Në të, vrasja u ngrit në nivelin e një industrie të mirfilltë, ndërsa eksperimentet pseudo-mjeksore ndaj të burgosurve nga mjekët nazistë, shënuan përjetësisht emrin e këtij kampi në kapitujt e errët të historisë së njerëzimit.Më 2 gusht 1944 u vranë në dhomën e gazit 4.300 romë, të fundit që ende jetonin nga i ashtuquajturi „kampi i ciganëve" në kampin e përqendrimit dhe shfarosjes Auzhvic-Birkenau. Trupat SS shkatërruan kampin e familjeve dhe çuan drejt vdekjes 4.300 njerëz, që ulërinin dhe qanin.

Nga viti 1940 deri në 1945 të paktën 1,1 milion persona kanë vdekur në Auschwitz-Birkenau, 960.000 prej të cilëve burra, gra dhe fëmijë hebrenj të shpërngulur nga vendet e Evropës së pushtuar nga nazistët. 75 mijë polakë, 21 mijë romë dhe 15 mijë sovjetikë u vranë gjithashtu në këtë kamp.

## Jetesa në kamp 
Ata që ishin dërguar djathtas gjatë procesit të përzgjedhjes kalonin në një proces çnjerëzor që i ktheu në të burgosur kampi. Atyre u merreshin të gjitha rrobat dhe çdo send personal të mbetur, dhe më pas u priteshin flokët. Të burgosurve u jepeshin veshje burgu me vija dhe një palë këpucë, të cilat zakonisht ishin të përmasave të gabuara. Më pas ata regjistroheshin, i nënshtroheshin kontrolleve mjekësore dhe më pas u caktohej një numër i burgosir, i cili u bëhej tatuazh në krah. Të burgosurit ishin të dënuar me punë të detyruar.

## Çlirimi 
Më 27 janar të vitit 1945, ushtarët e armatës së kuqe hynë në kampin më të madh të vdekjes, Aushvic-Birkenau. Sovjetikët zbuluan rreth 7 mijë persona ende të gjallë në kamp, në kushte shumë të vështira. Gjatë operacionit për çlirimin e kampit humbën jetën 231 ushtarë sovjetikë.

## Shih edhe 
* Lufta e Dytë Botërore
* auschwitz.org.pl - 

## Referime 
be-x-old:Асьвенцім