Bilbili dhe gjinkalla

**Bilbili dhe gjinkalla**: fabula, vjersha humoristike

Autor: Ferit Lamaj

Ilustrime: Bardhyl Fico

Redaktor: Sevim Arbana

Botues: Naim Frashëri

Vendi dhe viti i botimit: Tiranë, 1990

Gjinia: Poezia humoristike, fabula

Përmasa: 75 faqe, ilustrime, 18 cm

Libri Bilbili dhe gjinkalla  i Ferit Lamajt është një koleksion fabulesh dhe vjershash humoristike, që ndërthurin satirën dhe mësimet morale me humorin e hollë dhe shprehjet popullore. Në këtë vepër, Lamaj krijon një botë ku personazhe të ndryshëm nga bota e kafshëve dhe natyrës përçojnë mesazhe të rëndësishme për lexuesit, veçanërisht për fëmijët dhe të rinjtë. Secila fabul ka një qëllim moralizues, duke i nxitur lexuesit të reflektojnë mbi virtytet e ndershmërisë, përkushtimit, dhe marrëdhëniet njerëzore.

* Ferit Lamaj - Një shkrimtar i njohur shqiptar, i cili ka kontribuar në fushën e letërsisë për fëmijë dhe të rinj. Në këtë libër, Lamaj përdor stilin e tij unik për të krijuar fabula dhe vjersha që shfrytëzojnë një humor të qartë dhe të lehtë për t'u kuptuar, duke i dhënë një qasje edukative lexuesve të rinj.
* Bardhyl Fico - Ilustruesi i librit, i cili e pasuron përvojën lexuese me ilustrime të gjalla që shoqërojnë çdo fabul. Vizualet e Ficos i japin një ndjesi të gjallë personazheve të botës së gjitarëve dhe insekteve, si bilbili dhe gjinkalla.
* Sevim Arbana - Redaktorja e librit, që ka kontribuar në rishikimin dhe përmirësimin e përmbajtjes për të ofruar një tekst të pastër dhe të qartë.

Bilbili dhe gjinkalla përmban fabula dhe vjersha që përdorin kafshë si personazhe kryesore për të dhënë mesazhe morale, të ngjashme me fabulistët klasikë si Ezopi apo La Fonteni. Temat kryesore përfshijnë:

* Vlerat e punës dhe përkushtimit - Përmes kafshëve të ndryshme, Lamaj nënvizon rëndësinë e punës së palodhur dhe të përpjekjeve për të arritur qëllimet.
* Ndihma dhe bashkëpunimi - Fabula përqendrohen në ndihmën reciproke dhe në përfitimet që sjell bashkëpunimi në shoqëri.
* Shmangia e përtacisë dhe egoizmit - Disa prej vjershave trajtojnë personazhe përtacë dhe egoistë, të cilët përfundojnë në situata të pakëndshme për shkak të veprimeve të tyre.

Stili i Lamajt karakterizohet nga një gjuhë e thjeshtë dhe e rrjedhshme, që është e përshtatshme për lexuesit e rinj. Duke përdorur humorin dhe situatat ironike, Lamaj krijon një atmosferë argëtuese dhe të këndshme, që e bën librin të lehtë për t'u lexuar dhe për t'u kuptuar. Fabula dhe vjershat janë të ndërtuara në vargje të shkurtra, të cilat lehtësojnë të kuptuarit e mesazheve të secilës pjesë.

Libri Bilbili dhe gjinkalla ka një vlerë të lartë edukative, duke u ofruar lexuesve jo vetëm zbavitje, por edhe mësime të vlefshme për jetën. Përmes situatave të paraqitura në fabula, lexuesit mësojnë për rëndësinë e virtyteve si ndershmëria, përkushtimi dhe empatia. Fabula e bilbilit dhe gjinkallës, që jep titullin e librit, është një shembull ku kafshët u mësojnë lexuesve që t’i vlerësojnë gjërat thelbësore të jetës, si ndihma dhe solidariteti.

Ilustrimet e Bardhyl Ficos janë një shtesë e rëndësishme për përmbajtjen e librit. Fico përdor një stil të qartë dhe të detajuar për të sjellë në jetë personazhet, duke i dhënë lexuesit një përvojë më të pasur vizuale. Këto ilustrime ndihmojnë fëmijët të imagjinojnë më lehtë skenat dhe t’u përkushtohen më shumë temave të trajtuara në libër.

Bilbili dhe gjinkalla është një libër që pasuron letërsinë shqiptare për fëmijë dhe të rinj, duke ofruar fabula dhe vjersha me humor dhe mesazhe të fuqishme morale. Përmes këtij libri, Ferit Lamaj krijon një botë ku kafshët përfaqësojnë tipare njerëzore dhe japin mësime të vlefshme për jetën. Falë përkushtimit të tij, përkujdesjes së redaktores Sevim Arbana dhe vizatimeve të Bardhyl Ficos, libri mbetet një pasuri e çmuar për letërsinë shqiptare të këtij zhanri.

## Burimet