Leonard Bloomfield

**Leonard Bloomfield** (1 prill 1887 - 18 prill 1949) ishte një gjuhëtar amerikan që udhëhoqi zhvillimin e gjuhësisë strukturore në Shtetet e Bashkuara gjatë viteve 1930 dhe 1940. Ai konsiderohet të jetë babai i distribucionalizmit amerikan. Libri i tij shkollor me ndikim *Language*, botuar në vitin 1933, paraqiti një përshkrim të plotë të gjuhësisë strukturore amerikane. Ai dha një kontribut të rëndësishëm në gjuhësinë historike indo-evropiane, përshkrimin e gjuhëve austroneziane dhe përshkrimin e gjuhëve të familjes Algonquian.

Qasja e Bloomfield-it ndaj gjuhësisë u karakterizua nga theksi i saj në bazën shkencore të gjuhësisë dhe përqendrimi në procedurat formale për analizën e të dhënave gjuhësore. Ndikimi i gjuhësisë strukturore të Bloomfield-it ra në fund të viteve 1950 dhe 1960 pasi filloi të mbizotëronte teoria e gramatikës gjeneruese e zhvilluar nga Noam Chomsky.

## Jeta e hershme dhe edukimi 
Bloomfield lindi në Çikago, Illinois, më 1 prill 1887, nga prindër hebrenj (Sigmund Bloomfield dhe Carola Buber Bloomfield). Babai i tij emigroi në Shtetet e Bashkuara si fëmijë më 1868; emri origjinal i familjes *Blumenfeld* u ndryshua në Bloomfield pas mbërritjes së tyre. Më 1896, familja e tij u zhvendos në Elkhart Lake, Wisconsin, ku ai ndoqi shkollën fillore, por u kthye në Çikago për shkollën e mesme. Xhaxhai i tij Maurice Bloomfield ishte një gjuhëtar i shquar në Universitetin Johns Hopkins dhe halla e tij Fannie Bloomfield Zeisler ishte një pianiste e njohur koncertesh. Më pas ai filloi punën në Universitetin e Wisconsin, duke ndjekur kurse në filologji gjermane dhe gjermanike, përveç kurseve në gjuhë të tjera indo-evropiane. Një takim me indo-evropianistin Eduard Prokosch, një anëtar i fakultetit në Universitetin e Wisconsin, e bindi Bloomfield-in të ndiqte një karrierë në gjuhësi. Trajnimi i mëtejshëm në Evropë ishte një kusht për t'u avancuar në Universitetin e Illinois nga instruktor në gradën asistent profesor.

## Karriera 
Bloomfield ishte instruktor për gjermanisht në Universitetin e Cincinnati, 1909–1910; Instruktor i gjermanishtes në Universitetin e Illinois në Urbana–Champaign, 1910–1913; Asistent Profesor i Filologjisë Krahasuese dhe Gjermane, gjithashtu në Universitetin e Illinois, 1913–1921; Profesor i gjermanishtes dhe i gjuhësisë në Universitetin Shtetëror të Ohajos, 1921–1927; Profesor i Filologjisë Gjermane në Universitetin e Çikagos, 1927–1940; Sterling Profesor i Gjuhësisë në Universitetin Yale, 1940–1949. Gjatë verës së vitit 1925 Bloomfield punoi si Asistent Etnolog në Shërbimin Gjeologjik të Kanadasë në Departamentin Kanadez të Minierave, duke ndërmarrë punën gjuhësore në terren në Plains Cree ; ky pozicion u organizua nga Edward Sapir, i cili në atë kohë ishte Shefi i Divizionit të Antropologjisë, Muzeu Victoria, Shërbimi Gjeologjik i Kanadasë, Departamenti Kanadez i Minierave. Në maj 1946, ai pësoi një goditje në tru, e cila i dha fund karrierës së tij.

Bloomfield ishte një nga anëtarët themelues të Shoqërisë Gjuhësore të Amerikës. Në vitin 1924, së bashku me George M. Bolling (Universiteti Shtetëror i Ohajos) dhe Edgar Sturtevant (Universiteti Yale) ai formoi një komitet për të organizuar krijimin e Shoqërisë dhe hartoi thirrjen për themelimin e Shoqërisë. Ai kontribuoi me artikullin kryesor në numrin inaugurues të revistës *Gjuha* e Shoqatës, dhe ishte President i Shoqatës në 1935. Ai dha mësim në Institutin Gjuhësor Veror të Shoqatës në 1938–1941, me Institutet 1938–1940 që u mbajtën në Ann Arbor, Michigan dhe Institutin e 1941 në Chapel Hill, Karolina e Veriut. Bloomfield ishte gjithashtu një anëtar i Shoqërisë Filozofike Amerikane.

## Gjuhësia indoevropiane 
Puna më e hershme e Bloomfield ishte në studimet historike gjermanike, duke filluar me disertacionin e tij dhe duke vazhduar me një numër punimesh mbi fonologjinë dhe morfologjinë indo-evropiane dhe gjermanike. Studimet e tij pas doktoraturës në Gjermani e forcuan më tej ekspertizën e tij në traditën neogramatike, e cila ende dominonte studimet historike indo-evropiane. Bloomfield gjatë gjithë karrierës së tij, por veçanërisht gjatë karrierës së tij të hershme, theksoi parimin neogramatik të ndryshimit të rregullt të tingullit si një koncept themelor në gjuhësinë historike.

Puna e Bloomfield në indo-evropianisht përtej disertacionit të tij ishte e kufizuar në një artikull mbi bashkëtingëlloret palatale në sanskritisht dhe një artikull mbi traditën gramatikore sanskrite të lidhur me Pāṇini, përveç një numri rishikimesh librash. Bloomfield përdori gjerësisht materialet indo-evropiane për të shpjeguar parimet historike dhe krahasuese në të dy tekstet e tij, *Një hyrje në gjuhën* (1914) dhe *Gjuha* e tij kryesore (1933). Në tekstet e tij shkollore ai zgjodhi shembuj indo-evropianë që mbështesin hipotezën kryesore neogramatike të rregullsisë së ndryshimit të tingullit dhe theksoi një sekuencë hapash thelbësorë për suksesin në punën krahasuese: (a) të dhëna të përshtatshme në formën e teksteve që duhen studiuar intensivisht dhe të analizuara; (b) aplikimi i metodës krahasuese; (c) rindërtimi i proto-formave. Përveç ndryshimit të rregullt gjuhësor, Bloomfield lejoi gjithashtu huazimin dhe analogjinë.

Argumentohet se puna indo-evropiane e Bloomfield-it kishte dy implikime të gjera: "Ai deklaroi qartë bazat teorike për gjuhësinë indo-evropiane" dhe "ai vendosi studimin e gjuhëve indo-evropiane në mënyrë të vendosur brenda gjuhësisë së përgjithshme".

### Studimet sanskrite 
Si pjesë e trajnimit të tij me indo-evropianistët kryesorë në Gjermani në 1913 dhe 1914, Bloomfield studioi traditën gramatikore sanskrite me origjinë nga Pāṇini, i cili jetoi në Indinë veriperëndimore gjatë shekullit të pestë ose të katërt para Krishtit. Gramatika e Pāṇini karakterizohet nga përpikmëria dhe qartësia e saj ekstreme në llogaritjen e formave gjuhësore sanskrite dhe nga struktura e saj e ndërlikuar gjeneruese e ndjeshme ndaj kontekstit dhe e bazuar në rregulla. Bloomfield vuri në dukje se "Pāṇini jep formimin e çdo fjale të lakuar, të përbërë ose të prejardhur, me një deklaratë të saktë të variacioneve të tingullit (përfshirë theksin) dhe të kuptimit". Në një letër drejtuar algonkuianistit Truman Michelson, Bloomfield vuri në dukje "Modelet e mia janë Pāṇini dhe lloji i punës së bërë në indo-evropianisht nga mësuesi im, profesori Wackernagel i Bazelit."

Qasja sistematike e Pāṇini ndaj analizës përfshin komponentë për: (a) formimin e rregullave gramatikore, (b) një inventar tingujsh, (c) një listë të rrënjëve foljore të organizuara në nënlista dhe (d) një listë të klasave të morfave. Qasja e Bloomfield-it ndaj ideve kyçe gjuhësore në librin e tij *Gjuhë* pasqyron ndikimin e Pāṇini në trajtimin e koncepteve bazë si *forma gjuhësore*, *forma e lirë* dhe të tjera. Në mënyrë të ngjashme, Pāṇini është burimi për përdorimin nga Bloomfield të termave *ekzocentrikë* dhe *endocentrikë* të përdorur për të përshkruar fjalët e përbëra. Konceptet nga Pāṇini gjenden në *Ojibwa Lindore*, botuar pas vdekjes në 1958, në veçanti përdorimi i tij i konceptit të një zero morfologjike, një morfemë që nuk ka realizim të hapur. Ndikimi i Pāṇini është gjithashtu i pranishëm në qasjen e Bloomfield për përcaktimin e pjesëve të ligjëratës (Bloomfield përdor termin "formë-klasa") si në *Ojibwa Lindore* ashtu edhe në *gjuhën e mëvonshme Menomini*, botuar pas vdekjes në 1962.

## Gjuhësia austroneziane 
Ndërsa ishte në Universitetin e Ilinoisit, Bloomfield ndërmori kërkime në gjuhën tagaloge, një gjuhë austroneziane e folur në Filipine. Ai kreu punë gjuhësore në terren me Alfredo Viola Santiago, i cili ishte student i inxhinierisë në universitet nga 1914 deri në 1917. Rezultatet u botuan si *tekste tagaloge me analizë gramatikore*, e cila përfshin një seri tekstesh të diktuara nga Santiago, përveç një përshkrimi dhe analize të gjerë gramatikore të çdo fjale në tekste. Puna e Bloomfield në gjuhën tagaloge, nga fillimi i kërkimit në terren deri në botim, zgjati jo më shumë se dy vjet. Studimi i tij në gjuhën tagaloge është përshkruar si "trajtimi më i mirë i çdo gjuhe austroneziane&nbsp;. . . Rezultati është një përshkrim i tagalogut i cili nuk është tejkaluar kurrë për plotësinë, saktësinë dhe pasurinë e shembullit."

I vetmi botim tjetër i Bloomfield në një gjuhë austroneziane ishte një artikull mbi sintaksën e Ilocano-s, bazuar në kërkimet e ndërmarra me një folës amtare të Ilocano-s, i cili ishte student në Universitetin e Yale. Ky artikull është përshkruar si një "tour de force, sepse mbulon në më pak se shtatë faqe të gjithë sintaksën taksonomike të Ilocano".

## Gjuhësia algonkiane 
Puna e Bloomfield mbi gjuhët Algonquiane kishte komponentë përshkrues dhe krahasues. Ai botoi gjerësisht në katër gjuhë Algonquian: Fox, Cree, Menominee dhe Ojibwe, duke botuar gramatika, leksikone dhe koleksione tekstesh. Bloomfield përdori materialet e mbledhura në punën e tij përshkruese për të ndërmarrë studime krahasuese që çuan në rindërtimin e Proto-Algonquian, me një studim të hershëm që rindërtoi sistemin e tingujve të Proto-Algonquian, dhe një letër pasuese më të gjerë që rafinonte analizën e tij fonologjike dhe shtonte informacion të gjerë historik mbi veçoritë e përgjithshme të gramatikës Algonquiane.

Bloomfield ndërmori kërkime në terren mbi Cree, Menominee dhe Ojibwe, dhe analizoi materialin në koleksionet e teksteve të Fox të botuar më parë. Hulumtimi i tij i parë Algonquian, duke filluar rreth vitit 1919, përfshinte studimin e koleksioneve të teksteve në gjuhën Fox që ishin botuar nga William Jones dhe Truman Michelson. Duke punuar nëpër tekstet në këto koleksione, Bloomfield nxori informacione gramatikore për të krijuar një skicë gramatikore të Fox. Një leksik i Fox-it i bazuar në materialin e tij të shkëputur u botua pas vdekjes.

Bloomfield ndërmori kërkime në terren mbi Menominee në verën e viteve 1920 dhe 1921, me kërkime të mëtejshme të shkurtra në terren në shtator 1939 dhe vizita me ndërprerje nga folësit e Menominee në Çikago në fund të viteve 1930, përveç korrespondencës me folësit gjatë së njëjtës periudhë. Materiali i mbledhur nga Morris Swadesh në 1937 dhe 1938, shpesh në përgjigje të pyetjeve specifike nga Bloomfield, plotësoi informacionin e tij. Publikimet e rëndësishme përfshijnë një koleksion tekstesh, një gramatikë dhe një leksik (të dyja të botuara pas vdekjes), përveç një artikulli teorikisht domethënës mbi alternimet fonologjike të Menomini.

Bloomfield ndërmori kërkime në terren në vitin 1925 midis folësve të Plains Cree në Saskatchewan në rezervatin Sweet Grass, dhe gjithashtu në rezervatin Star Blanket, duke rezultuar në dy vëllime tekstesh dhe një leksik pas vdekjes. Ai gjithashtu ndërmori një punë të shkurtër në terren në Swampy Cree në The Pas, Manitoba . Puna e Bloomfield në Swampy Cree siguroi të dhëna për të mbështetur fuqinë parashikuese të hipotezës së një ndryshimi të jashtëzakonshëm fonologjik.

Hulumtimi fillestar i Bloomfield mbi Ojibwe ishte përmes studimit të teksteve të mbledhura nga William Jones, përveç gramatikave dhe fjalorëve të shekullit të nëntëmbëdhjetë. Gjatë Institutit Gjuhësor të Shoqërisë Gjuhësore të Amerikës të vitit 1938 të mbajtur në Universitetin e Miçiganit në Ann Arbor, Michigan, ai dha mësim në një klasë metodash në terren me Andrew Medler, një folës i dialektit të Otavës, i lindur në Saginaw, Michigan, por kaloi pjesën më të madhe të tij. jeta në ishullin Walpole, Ontario. Përshkrimi gramatikor që rezultoi, fjalitë e transkriptuara, tekstet dhe leksiku u botuan pas vdekjes në një vëllim të vetëm. Në vitin 1941 Bloomfield punoi me folësin e dialektit të Otavës, Angeline Williams, në Institutin Gjuhësor të vitit 1941 të mbajtur në Universitetin e Karolinës së Veriut në Chapel Hill, Karolina e Veriut, duke rezultuar në një vëllim tekstesh të botuar pas vdekjes.

## Publikime të zgjedhura 
* Bloomfield, Leonard. 1909/1910. "A semasiological differentiation in Germanic secondary ablaut". *Modern Philology* 7:245–288; 345–382.
* 
* Bloomfield, Leonard. 1914. *Introduction to the Study of Language*. New York: Henry Holt. Reprinted 1983, John Benjamins. Retrieved April 19, 2009. ISBN&nbsp;90-272-1892-7.
* 
* 
* Bloomfield, Leonard. 1917. *Tagalog texts with grammatical analysis*. University of Illinois studies in language and literature, 3.2-4. Urbana, Illinois.
* 
* 
* Bloomfield, Leonard. 1925–1927. "Notes on the Fox language." *International Journal of American Linguistics* 3:219-232; 4: 181-219
*  (reprinted in: Martin Joos, ed., *Readings in Linguistics I*, Chicago and London: The University of Chicago Press 1957, 26–31).
* 
* 
* Bloomfield, Leonard. 1928. *Menomini texts.* Publications of the American Ethnological Society 12. New York: G. E. Stechert, Agents. [reprinted 1974. New York: AMS Press] 
* 
* Bloomfield, Leondard. 1929. Review of Bruno Liebich, 1928, *Konkordanz Pāṇini-Candra*, Breslau: M. & H. Marcus. *Language* 5:267–276. Reprinted in Hockett, Charles. 1970, pp.&nbsp;219–226.
* Bloomfield, Leonard. 1930. *Sacred stories of the Sweet Grass Cree*. National Museum of Canada Bulletin, 60 (Anthropological Series 11). Ottawa. [reprinted 1993, Saskatoon, SK: Fifth House]. ISBN&nbsp;1-895618-27-4
* Bloomfield, Leonard. 1933. *Language*. New York: Henry Holt. ISBN&nbsp;0-226-06067-5, 
* Bloomfield, Leonard. 1934. *Plains Cree texts*. American Ethnological Society Publications 16. New York. [reprinted 1974, New York: AMS Press]
* Bloomfield, Leonard. 1935. "Linguistic aspects of science". *Philosophy of Science* 2/4:499–517.
* Bloomfield, Leonard. 1939. "Menomini morphophonemics". *Etudes phonologiques dédiées à la mémoire de M. le prince N.S. Trubetzkoy*, 105–115. Travaux du Cercle Linguistique de Prague 8. Prague.
* Bloomfield, Leonard. 1939a. *Linguistic aspects of science*. Chicago: University of Chicago Press. ISBN&nbsp;0-226-57579-9
* 
* Bloomfield, Leonard. 1942a. *Outline guide for the practical study of foreign languages.* Baltimore: Linguistic Society of America.
* Bloomfield, Leonard. 1946. "Algonquian." Harry Hoijer et al., eds., *Linguistic structures of native America*, pp.&nbsp;85–129. Viking Fund Publications in Anthropology 6. New York: Wenner-Gren Foundation.
* Bloomfield, Leonard. 1958. *Eastern Ojibwa.* Ed. Charles F. Hockett. Ann Arbor: University of Michigan Press.
* Bloomfield, Leonard. 1962. *The Menomini language.* Ed. Charles F. Hockett. New Haven: Yale University Press.
* Bloomfield, Leonard. 1975. *Menomini lexicon.* Ed. Charles F. Hockett. Milwaukee Public Museum Publications in Anthropology and History. Milwaukee: Milwaukee Public Museum.
* Bloomfield, Leonard. 1984. *Cree-English lexicon.* Ed. Charles F. Hockett. New Haven: Human Relations Area Files. ISBN&nbsp;99954-923-9-3
* Bloomfield, Leonard. 1984b. *Fox-English lexicon.* Ed. Charles F. Hockett. New Haven: Human Relations Area Files. ISBN&nbsp;99954-923-7-7

## Shënime 
## Referime 
*
*
*Despres, Leon M. 1987. “My recollections of Leonard Bloomfield.” Robert A. Hall, Jr., ed., *Leonard Bloomfield: Essays on his life and work*, pp.&nbsp;3–14. Philadelphia: John Benjamins. 
*Fought, John G. 1999a. *Leonard Bloomfield: Biographical Sketches*. Taylor & Francis.
*Fought, John G. 1999b. "Leonard Bloomfield's linguistic legacy: Later uses of some technical features". *Historiographica linguistica* 26/3: 313–332. http://www.ilx.nl/blonline/blonlinesearch2.php?ficheid=200000063412
*Goddard, Ives. 1987. "Leonard Bloomfield's descriptive and comparative studies of Algonquian". Robert A. Hall, Jr., ed., *Leonard Bloomfield: Essays on his life and work*, pp.&nbsp;179–217. Philadelphia: John Benjamins. 
*Hall, Robert A. Jr. 1987. *Leonard Bloomfield: Essays on his life and work*. Amsterdam: Benjamins. 
*Hall, Robert A. 1987. "Bloomfield and semantics". Robert A. Hall, Jr., ed., *Leonard Bloomfield: Essays on his life and work*, pp.&nbsp;155–160. Philadelphia: John Benjamins. 
*Hall, Robert A. Jr. 1990. *A life for language: A biographical memoir of Leonard Bloomfield.* Philadelphia: John Benjamins. 
*Hockett, Charles F., ed., 1970. *A Leonard Bloomfield Anthology.* Bloomington: Indiana University Press. 
*Harris, Randy Allen. 1995. *The Linguistics Wars*. New York: Oxford University Press.
*Hockett, Charles F. 1987. “Letters from Bloomfield to Michelson and Sapir.” Robert A. Hall, Jr., ed., *Leonard Bloomfield: Essays on his life and work*, pp.&nbsp;39–60. Philadelphia: John Benjamins. 
*Hockett, Charles F. 1999. "Leonard Bloomfield: After fifty years." *Historiographica linguistica* 26/3: 295–311. http://www.ilx.nl/blonline/blonlinesearch2.php?ficheid=200000063411
*Hoenigswald, Henry M. 1987. “Bloomfield and historical linguistics.” Robert A. Hall, Jr., ed., *Leonard Bloomfield: Essays on his life and work, * pp.&nbsp;73–88. Philadelphia: John Benjamins. 
*Jones, William. 1907. "Fox texts". American Ethnological Society Publications 1. Leiden. [reprinted 1974, New York: AMS Press]
*Jones, William. 1911. "Algonquian (Fox)". [edited posthumously by Truman Michelson] Franz Boas, ed., *Handbook of American Indian languages*, Part I, pp.&nbsp;735–873. Bureau of American Ethnology Bulletin 40. Washington: Smithsonian Institution.
*Jones, William. 1917. *Ojibwa texts. Volume 1.* Ed. Truman Michelson. Leiden: American Ethnological Society Publications 7.1 (Vol. 1).
*Jones, William. 1919. *Ojibwa texts. Volume 2.* Ed. Truman Michelson. New York: G. Stechert.
*Lehmann, Winfred P. 1987. "Bloomfield as an Indo-Europeanist". Robert A. Hall, Jr., ed., *Leonard Bloomfield: Essays on his life and work*, pp.&nbsp;163–172. Philadelphia: John Benjamins. 
*Manaster Ramer, Alexis. 1992–1993. "Ever since Bloomfield". in: *Proceedings of the international congress of linguists* 15/1: 308–310. http://www.ilx.nl/blonline/blonlinesearch2.php?ficheid=110021451474
*Michelson, Truman. 1921. "The Owl sacred pack of the Fox Indians". *Bureau of American Ethnology Bulletin 72*. Washington: Smithsonian Institution.
*Michelson, Truman. 1925. "Accompanying papers". *Bureau of American Ethnology Annual Report* 40: 21–658. Washington: Smithsonian Institution.
*Nichols, John D. and Leonard Bloomfield, eds. 1991. ''The dog's children. Anishinaabe texts told by Angeline Williams*. Winnipeg: Publications of the Algonquian Text Society, University of Manitoba. 
*Robins, R. H. "Leonard Bloomfield: The man and the man of science". *Transactions of the Philological Society 86: 63–87.
*Rogers, David E. 1987. "The influence of Pāṇini on Leonard Bloomfield". Robert A. Hall, Jr., ed., *Leonard Bloomfield: Essays on his life and work*, pp. 89–138. Philadelphia: John Benjamins. 
*Sayers, Frances Clarke. 1987. "The small mythologies of Leonard Bloomfield". Robert A. Hall, Jr., ed., *Leonard Bloomfield: Essays on his life and work*, pp. 16–21. Philadelphia: John Benjamins. 
*Wolff, John U. 1987. "Bloomfield as an Austronesianist". Robert A. Hall, Jr., ed., *Leonard Bloomfield: Essays on his life and work*, pp.&nbsp;173–178. Philadelphia: John Benjamins. 

## Lidhje të jashtme 
* Një biografi (versioni i arkivuar)
* Një listë bibliografike për reputacionin e Bloomfield si mësues në faqen e internetit të Listës së Linguistëve .
* Leonard Bloomfield "Gjuhësia dhe matematika" (Marcus Tomalin) (versioni i arkivuar
* Gjetja e ndihmës për letrat e Leonard Bloomfield, Arkivi Kombëtar Antropologjik, Instituti Smithsonian (versioni i arkivuar)
* Çmimi i Librit Leonard Bloomfield, Shoqëria Gjuhësore e Amerikës 
* Udhëzues për Leonard Bloomfield Papers 1935-1943 në Qendrën Kërkimore të Koleksioneve Speciale të Universitetit të Çikagos