Captain America: The First Avenger

***Captain America: The First Avenger*** është një film superhero amerikan i vitit 2011 i bazuar në personazhin e Marvel Comics, me të njëjtin emër. Prodhuar nga Marvel Studios dhe shpërndarë nga Paramount Pictures, është filmi i pestë në Marvel Cinematic Universe (MCU). Filmi u drejtua nga Joe Johnston, shkruar nga Christopher Markus dhe Stephen McFeely, dhe luan Chris Evans as Steve Rogers / Kapiten Amerika së bashku me Tommy Lee Jones, Hugo Weaving, Hayley Atwell, Sebastian Stan, Dominic Cooper, Toby Jones, Neal McDonough, Derek Luke, dhe Stanley Tucci. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Steve Rogers, një burrë i dobët, transformohet në super-ushtarin Kapiten Amerika dhe duhet të ndalojë Red Skull të përdorë Tesseract si një burim energjie për dominimin e botës.

Filmi filloi si koncept në vitin 1997 dhe ishte planifikuar të shpërndahej nga Artisan Entertainment. Megjithatë, një proces gjyqësor ndërpreu projektin dhe nuk u zgjidh deri në shtator 2003. Në vitin 2005, Marvel Studios mori një hua nga Merrill Lynch dhe planifikoi të financonte dhe lëshonte filmin përmes Paramount Pictures. Regjisorët Jon Favreau dhe Louis Leterrier ishin të interesuar të drejtonin projektin përpara se Johnston të afrohej në vitin 2008. Personazhet kryesore u hodhën midis marsit dhe qershorit 2010. Prodhimi filloi në qershor dhe xhirimet u zhvilluan në Londër, Manchester, Caerwent, Liverpool, dhe Los Anxhelos. Disa teknika të ndryshme u përdorën nga kompania e efekteve vizuale Lola për të krijuar pamjen fizike të personazhit përpara se të bëhej Kapiten Amerika.

*Captain America: The First Avenger* u shfaq premierë në El Capitan Theatre në Los Anxhelos më 19 korrik 2011 dhe u publikua në Shtetet e Bashkuara më 22 korrik, si pjesë e Fazës së Parë të MCU. Filmi ishte i suksesshëm komercialisht, duke fituar mbi 370 milionë dollarë në mbarë botën. Filmi mori vlerësime pozitive nga kritikët, të cilët vlerësuan performancën e Evans, përshkrimin e filmit të periudhës kohore të viteve 1940 dhe regjinë e Johnston. Janë publikuar dy vazhdime: *Captain America: The Winter Soldier* (2014) dhe *Captain America: Civil War* (2016).

## Përmbajtja
Në ditët e sotme, shkencëtarët në Arktik zbulojnë një avion të vjetër, të ngrirë me dikë të ngrirë brenda tij. Në mars 1942, gjatë Luftës së Dytë Botërore, gjenerallejtënant nazist Johann Schmidt dhe njerëzit e tij vjedhin një relike misterioze të quajtur Tesseract, e cila zotëron fuqi të patreguara hyjnore, nga qyteti Tønsberg në Norvegjinë e pushtuar nga gjermanët.

Në New York City, Steve Rogers refuzohet për rekrutim në ushtrinë amerikane për shkak të problemeve të ndryshme shëndetësore dhe fizike. Ndërsa merrte pjesë në një ekspozitë të teknologjive të së ardhmes me mikun e tij më të mirë, Rreshter James "Bucky" Barnes, Rogers përsëri përpiqet të regjistrohet. Duke dëgjuar bisedën e Rogers me Barnes rreth përfaqësimit të vendit të tij në luftë, Dr. Abraham Erskine lejon Rogers të regjistrohet. Ai është rekrutuar në Rezervën Shkencore Strategjike si pjesë e një eksperimenti "super-ushtar" nën Erskine, kolonel Chester Phillips dhe agjenten britanike të MI6 Peggy Carter. Phillips nuk është i bindur nga pretendimet e Erskine se Rogers është personi i duhur për procedurën, por pendohet pasi e sheh Rogers të hidhet mbi një granatë për të shpëtuar shokët e tij, pa e ditur se kjo është një provë. Një natë para trajtimit, Erskine i zbulon Rogers se Schmidt vodhi formulën e tij 'të hershme' dhe e përdori atë për veten e tij, duke e bërë atë më të fortë, por pësoi efekte anësore të përhershme.

Schmidt dhe Dr. Arnim Zola shfrytëzojnë energjitë e Tesseract, duke synuar të përdorin fuqinë për të ushqyer shpikjet e Zolës dhe për të ngritur një ofensivë që do të ndryshojë botën. Schmidt zbulon vendndodhjen e Erskine dhe dërgon atentatorin Heinz Kruger, i maskuar si përfaqësuesi i Departamentit të Shtetit, Fred Clemson, për ta vrarë atë. Erskine i nënshtron Rogers-it trajtimin e super-ushtarit, duke i injektuar një serum të veçantë dhe duke e dozuar me "rrezet vita". Pasi Rogers del nga eksperimenti më i gjatë dhe më muskuloz, një Kruger i fshehtë vret Erskine dhe ikën me një shishkë me serum. Rogers ndjek dhe kap Krugerin, por vrasësi i shmanget marrjes në pyetje duke kryer vetëvrasje me një kapsulë cianidi. Me Erskine të vdekur dhe formulën e tij të super-ushtarit të humbur, senatori amerikan Brandt bën që Rogers të vizitojë vendin me një kostum shumëngjyrësh si "Kapiten Amerika" për të promovuar lidhjet e luftës, ndërsa shkencëtarët studiojnë gjakun e tij dhe përpiqen të rindërtojnë formulën. Në vitin 1943, ndërsa ishte në turne në Itali duke performuar për ushtarakët aktivë, Rogers mëson se njësia e Barnes ishte MPB në një betejë kundër forcave të Schmidt. Duke refuzuar të besojë se Barnes ka vdekur, Rogers i detyron Carter dhe inxhinierin Howard Stark ta fluturojnë pas linjave të armikut për të bërë një përpjekje të vetme shpëtimi. Rogers depërton në kështjellën e divizionit Hydra të Schmidt, duke liruar Barnes dhe të burgosurit e tjerë. Rogers përballet me Schmidt-in, i cili heq një maskë për të zbuluar një pamje të kuqe, të ngjashme me kafkën, e cila i dha atij emrin "Kafka e Kuqe". Schmidt arratiset dhe Rogers kthehet në bazë me ushtarët e liruar.

Rogers rekruton Barnes, Dum Dum Dugan, Gabe Jones, Jim Morita, James Montgomery Falsworth dhe Jacques Dernier për të sulmuar baza të tjera të njohura Hydra. Stark e vesh Rogers me pajisje të avancuara, veçanërisht një mburojë rrethore të bërë nga vibranium, një metal i rrallë, pothuajse i pathyeshëm. Rogers dhe ekipi i tij sabotojnë operacione të ndryshme në Hidra, ndërsa ai dhe Carter fillojnë të bien në dashuri. Në vitin 1945, ekipi sulmon një tren që transportonte Zola. Rogers dhe Jones arrijnë të kapin Zola, por Barnes bie nga treni për vdekjen e tij të dukshme. Duke përdorur informacionin e nxjerrë nga Zola, gjendet bastioni i fundit i Hydras dhe Rogers drejton një sulm për të ndaluar Schmidt-in të përdorë armë të shkatërrimit në masë në qytetet kryesore amerikane. Rogers ngjitet në bordin e super-bombarduesit të Schmidt, The Valkyrie, ndërsa ngrihet. Gjatë përleshjes së mëvonshme, kontejneri i Tesseract është dëmtuar. Schmidt trajton fizikisht Tesseract, duke bërë që ai të thithet përmes një portal në hapësirë. Tesseract digjet përmes aeroplanit dhe humbet në oqean. Duke mos parë asnjë mënyrë për të ulur aeroplanin pa rrezikun e shpërthimit të armëve të tij, Rogers i dërgon radio Carter dhe i thotë lamtumirë asaj përpara se të rrëzohet në Arktik. Lufta në Evropë përfundon dhe Stark më vonë e merr Tesseract nga fundi i oqeanit, por nuk është në gjendje të gjejë Rogers ose avionin, duke supozuar se ai ka vdekur.

Rogers zgjohet në një dhomë spitali të stilit të viteve 1940. Duke dëgjuar një transmetim radiofonik të një loje bejsbolli që ndoqi në vitin 1941, Rogers dyshon, ikën jashtë dhe e gjen veten në Times Square të sotëm, ku drejtori i S.H.I.E.L.D. Nick Fury e informon se ka gati 70 vjet që është “në gjumë”. Në një skenë pas kredive, Fury i afrohet Rogers dhe propozon një mision me pasoja në mbarë botën.

## Luajnë
[parapamje|250px|[Kevin Feige, Joe Johnston, Chris Evans, dhe Hugo Weaving në 2010 San Diego Comic-Con]]

* Chris Evans si Steve Rogers / Kapiten Amerika:  Një i ri i brishtë, i cili është rritur në kulmin e aftësisë njerëzore nga një serum eksperimental për të ndihmuar përpjekjet e luftës së Shteteve të Bashkuara.
* Tommy Lee Jones si Chester Phillips:  Një kolonel në Ushtrinë e Shteteve të Bashkuara dhe anëtar i Rezervës Strategjike Shkencore që drejton projektin për të krijuar super ushtarë.
* Hugo Weaving si Johann Schmidt / Red Skull:  Kreu i armëve të avancuara të Adolf Hitlerit dhe komandanti i organizatës terroriste Hydra, plani i të cilit për dominimin e botës përfshin shfrytëzimin e fuqisë së objektit magjik të njohur si Tesseract.
* Hayley Atwell si Margaret "Peggy" Carter:  Një oficere e Rezervës Shkencore Strategjike që punon me Phillips në projektin e superushtarit.
* Sebastian Stan si James Buchanan "Bucky" Barnes:  Një rreshter në ushtrinë amerikane, miku më i mirë i Rogers dhe anëtar i skuadrës së tij të komandove.
* Dominic Cooper si Howard Stark:  Babai i Tony Stark i cili ka punuar në projekte të ndryshme qeveritare që datojnë nga epoka e Luftës së Dytë Botërore.
* Toby Jones si Arnim Zola: Një biokimist për Partinë Naziste.
* Neal McDonough si Timothy "Dum Dum" Dugan:  Një anëtar i skuadrës së komandove të Rogers.
* Derek Luke as Gabe Jones:  Një anëtar i skuadrës së komandove të Rogers.
* Stanley Tucci si Abraham Erskine:  Shkencëtari i cili krijoi serumin e superushtarit.

## Pritja
### Përgjigje kritike
Agreguesi i rishikimeve Rotten Tomatoes raportoi një vlerësim miratimi prej 80%, me një rezultat mesatar prej 7/10, bazuar në 275 rishikime. Konsensusi i faqes në internet thotë: "Me shumë aksione të forta, një atmosferë të këndshme retro dhe një pjesë të vogël të performancave të shkëlqyera, *Captain America* është një argëtim solid i modës së vjetër". Metacritic, i cili cakton një notë mesatare të ponderuar, e vlerësoi filmin me 66 nga 100 bazuar në 43 komente nga kritikët që tregojnë "vlerësime përgjithësisht të favorshme". Publiku i anketuar nga CinemaScore i dha filmit një notë mesatare "A−" në një shkallë A+ deri në F.

## Shënime
## Referime