Elisabeth Rotten

parapamje
**Elisabeth Friederike Rotten** (15 shkurt 1882, Berlin - 2 maj 1964) ishte një aktiviste paqeje kuakere dhe progresiste arsimore .

## Biografia 
Si vajza e çiftit zviceran Moritz dhe Luise Rotten, ajo ndoqi "höhere Mädchenschule Luisenschule" gjatë viteve 1888-1898, dhe më vonë studioi në Victoria-Lyzeum Berlin nga viti 1904. Në shtator të vitit 1906 ajo ndoqi Reifeprüfung në Kaiserin Augusta-Gymnasium Charlottenburg . Ajo u diplomua në studimet e filozofisë dhe gjuhës e letërsisë gjermane në Heidelberg, Berlin, Marburg dhe Montpellier . Në Marburg ajo u takua me Hermann Lietz dhe Gustav Wyneken, gjë që ishte jetike për zhvillimin e mëtejshëm të mendimit të saj. Në vitin 1913 ajo botoi tezën e doktoraturës me titullin "Goethes Urphänomen und die platonische Idee" ("Urphänomen" e Goethe -s dhe ideali platonik) në Marburg.

Në vitin 1913 ajo filloi të jepte leksione në Universitetin e Kembrixhit për letërsinë gjermane. Më 1914 ajo u kthye në Berlin dhe punoi në "Auskunfts- und Hilfsstelle für Deutsche im Ausland und Ausländer in Deutschland" me profesor Friedrich Siegmund-Schultze . Në të njëjtin vit ajo bashkëthemeloi " Bund Neues Vaterland ", më vonë " Lidhja Gjermane për të Drejtat e Njeriut ". Në vitin 1915 ajo udhëtoi si përfaqësuese në Kongresin e Parë Ndërkombëtar të Grave në Hagë dhe punoi për themelimin e "Internationalen Frauenliga für Frieden und Freiheit" (Lidhja Ndërkombëtare e Grave për Paqe dhe Liri").

Në vitin 1922, së bashku me Beatrice Ensor dhe Adolphe Ferrière, ajo themeloi Shoqatën e Re për Arsimin, duke u bërë nënkryetare e saj për vendet gjermanofolëse dhe redaktore e revistës së saj në gjuhën gjermane, e cila përfundimisht u quajt *Das Werdende Zeitalter* .  Që nga viti 1922 ajo ishte e lidhur me fermën shkollore, Schulfarm Insel Scharfenberg, të filluar nga Wilhelm Blume në Berlin dhe ishte një vizitore e shpeshtë në Odenwaldschule të themeluar në vitin 1910 nga reformatori arsimor Paul Geheeb .

Në vitin 1925, Rotten dhe Adolphe Ferrière u bënë zëvendësdrejtorët e parë të Byrosë Ndërkombëtare të Arsimit (IBE), ku ata i dhanë mbështetje drejtorit Pierre Bovet . 

Ajo ishte gjithashtu mike e anarkistit Gustav Landauer, i cili ishte Ministër i Kulturës në Sovjetikun jetëshkurtër të Mynihut (ose "Republikën e Këshillit") të vitit 1919, përpara se të vritej pasi u shtyp me dhunë. Nga viti 1926 deri në vitin 1932, Rotten ndau redaktorin e revistës *Das Werdende Zeitalter* me Karl Wilker, një eksponent i pedagogjisë sociale që transformoi Lindenhof në Berlin. Titulli i kësaj reviste u frymëzua nga ai që iu dha një koleksioni esesh nga Landauer, të cilat miku i tij, filozofi Martin Buber, i botoi në vitin 1921. Në vitin 1930, Rotten bashkëthemeloi një shkollë në Hellerau, pak jashtë Dresdenit, ku u krijua një qytet-kopsht pak pas vitit 1900 si pjesë e një lëvizjeje reformuese që mbështeste strehimin modern. 

## Shih edhe 
* Lidhja Ndërkombëtare për Arsimin e Ri

## Literatura 
* Dietmar Haubfleisch: *Schulfarm Insel Scharfenberg. Mikroanalyse der reformpädagogischen Unterrichts- und Erziehungsrealität einer demokratischen Versuchsschule im Berlin der Weimarer Republik* (=Studien zur Bildungsreform, 40). Frankfurt u.a. 2001.   Inhaltsverzeichnis und Vorwort des Herausgebers der Reihe "Studien zur Bildungsreform"
* Dietmar Haubfleisch: *Elisabeth Rotten (1882 - 1964) - eine (fast) vergessene Reformpädagogin*. In Inge Hansen-Schaberg (ed.): *„etwas erzählen“. Die lebensgeschichtliche Dimension in der Pädagogik. Bruno Schonig zum 60. Geburtstag*. Baltmannsweiler 1997, S. 114-131. - Überarb. Ausg. unter Weglassung der Abb.: Marburg 1997:  http://archiv.ub.uni-marburg.de/sonst/1996/0010.html(http://archiv.ub.uni-marburg.de/sonst/1996/0010.html)
* Dietmar Haubfleisch: *Elisabeth Rotten (1882 - 1964) - ein Quellen- und Literaturverzeichnis*. Marburg 1997.  http://archiv.ub.uni-marburg.de/sonst/1997/0010.html(http://archiv.ub.uni-marburg.de/sonst/1997/0010.html)
* Das Werdende Zeitalter (Internationale Erziehungs-Rundschau). Register sämtlicher Aufsätze und Rezensionen einer reformpädagogischen Zeitschrift in der Weimarer Republik. Zusammengestellt und eingeleitet von Dietmar Haubfleisch und Jörg-W. Link (=Archivhilfe, 8), Oer-Erkenschwick 1994; Auszug der Einleitung (S. 5-16) wieder in: Mitteilungen & Materialien. Arbeitsgruppe Pädagogisches Museum e.V., Berlin, Heft Nr. 42/1994, S. 97-99; Einleitung in leicht korr. Fassung u.d.T.: 'Dietmar Haubfleisch und Jörg-W. Link: Einleitung zum Register der reformpädagogischen Zeitschrift 'Das Werdende Zeitalter' ('Internationale Erziehungs-Rundschau')' wieder: Marburg 1996:  http://archiv.ub.uni-marburg.de/sonst/1996/0012.html(http://archiv.ub.uni-marburg.de/sonst/1996/0012.html)

## Referime