open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Meteoroidi

parapamje| Një meteoroid i shfaqur duke hyrë në atmosferë, duke u bërë i dukshëm si një *meteor* dhe duke goditur sipërfaqen e Tokës si një *meteorit*.
**Meteoroidi** ()  është një trup i vogël shkëmbor ose metalik në hapësirën kozmike. 

Meteoroidet janë dukshëm më të vegjël se asteroidet, dhe shkojnë në madhësi nga kokrra të vogla deri tek objektet me një metër të gjerë.  Objektet më të vogla se kjo klasifikohen si mikrometeoroide ose pluhur hapësinor.  Shumica janë fragmente nga kometat ose asteroidet, ndërsa të tjerët janë mbeturina si rezultat i përplasjes të dëbuara nga trupa si Hëna ose Marsi.   

Kur një meteoroid, kometë ose asteroid hyn në atmosferën e Tokës me një shpejtësi tipike më të madhe se , nxehtësia aerodinamike e këtij objekti prodhon një varg drite, si nga objekti i ndezur, ashtu edhe nga gjurmët e grimcave të ndezura që lë në prag të saj. Ky fenomen quhet meteor ose "yll që shkëlqen". Një seri e shumë meteorëve që shfaqen sekonda ose minuta larg dhe që shfaqen me origjinë nga e njëjta pikë fikse në qiell quhet shi meteoresh. Nëse ai objekt i reziston ablacionit nga kalimi i tij nëpër atmosferë si një meteor dhe përplaset me tokën, atëherë quhet meteorit. 

Rreth 25 milion meteoide, mikrometeoroide dhe mbeturina të tjera hapësinore hyjnë në atmosferën e Tokës çdo ditë,  gjë që rezulton në rreth 15,000 ton të atij materiali që hyn në atmosferë çdo vit.  

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Një Histori e Meteorëve dhe Fenomeneve të tjera Atmosferike  
* Shoqëria Amerikane e Meteorit 
* Faqja meteorike e Shoqërisë Astronomike Britanike 
* Organizata Ndërkombëtare e Meteorëve 
* Skanues i drejtpërdrejtë i meteorit 
* Faqja e meteorideve në eksplorimin e sistemit diellor të NASA-s 
* Parashikimet e shiut të meteorëve  
* Shiu meteorik dhe këshilla për shikimin 
* Shoqëria për Astronominë Popullore - Seksioni Meteor 
*    (min. 7:14)
Guri i Topit

**Guri i Topit** është mal në kufi midis rrethit të Gramshit e atij të Pogradecit me lartësi 2120 m. Në jug kufizohet me Valamarën, kurse në veriperëndim me Gurin e Zi. Ka një kreshtë të valëzuar me forma të relievit akullnajor (mbi 1600-1700 m), të përfaqësuar nga lugje, cirqe, morena dhe liqene akullnajore. Në shpatin perëndimor burojnë disa degë të Devollit, kurse në atë lindor degë të Shkumbinit. Bimësia përbëhet kryesisht nga pyje ahu, pishe dhe kullota alpine.
Ushqimi i detit

parapamje|240px|Një pjatë e madhe me ushqim deti
**Ushqimi i detit** është çdo formë e jetës së detit që konsiderohet si ushqim nga njerëzit, duke përfshirë dukshëm peshkun dhe butakët. Butakët përfshijnë lloje të ndryshme të molluskëve (psh. molluska bivalve, si clam, gocat e detit dhe midhje dhe cefalopodët), krustaceve (p.sh. karkaleca, gaforre dhe karavidhe, dhe ekinodermat (p.sh. kastraveca dhr iriq deti). Historikisht, gjitarët detarë si cetacetë (balena dhe delfinët) si dhe fokat janë ngrënë si ushqim, megjithëse kjo ndodh në një masë më të vogël në kohët moderne. Bimët e detit të ngrënshëm si disa perime deti dhe mikroalgë hahen gjerësisht si perime deti në të gjithë botën, veçanërisht në Azi.

Korrja e ushqimeve të detit të egër zakonisht njihet si peshkim ose gjueti, ndërsa kultivimi i ushqimeve të detit njihet si akuakulturë ose bujqësi peshku (në rastin e peshkut). Ushqimi i detit shpesh dallohet kolektivisht nga mishi, megjithëse është akoma kafshë në natyrë dhe është i përjashtuar nga një dietë vegjetariane, siç vendoset nga grupe si Shoqata Vegjetariane pas konfuzionit përreth pescetarianism. Ushqimi i detit është një burim i rëndësishëm i proteinave (shtazore) në shumë dieta në të gjithë botën, veçanërisht në zonat bregdetare.

Shumica e korrjeve të ushqimit të detit konsumohet nga njerëzit, por një pjesë e konsiderueshme përdoret si ushqim peshku për të kultivuar peshq të tjerë ose kafshë të fermave të pasme. Disa ushqime deti (d.m.th. leshterikë) përdoren si ushqim për bimë të tjera (një pleh). Në këto mënyra, ushqimet e detit përdoren për të prodhuar ushqim të mëtejshëm për konsum njerëzor. Gjithashtu, produkte të tilla si vaji i peshkut dhe tabletat spirulinave nxirren nga ushqimet e detit. Disa ushqime deti ushqehen me peshq akuariumi, ose përdoren për të ushqyer kafshët shtëpiake siç janë macet. Një pjesë e vogël përdoret në ilaç, ose përdoret në mënyrë industriale për qëllime jo ushqimore (p.sh. lëkure).

## Shiko edhe 
* Ushqimi
* Gatimi
* Kuzhina

## Referime
RTV Armakedon

**Radio Televizion Armakedon** është një radio interneti me bazë në Tiranë, i cili transmeton 24 orë në 7 ditë të javës këngë, emisione dhe tregime në gjuhën vllahe.

## Historia
**Radio Televizion Armakedon** është krijuar në Tiranë nga avokati i njohur me origjinë vllahe Edmond Petraj, dhe ka filluar transmetimin në Prill të vitit 2020.

## Shiko edhe
Vllehët

## Lidhje të jashtme
* Radio Armakedon online
Rajonet e Danimarkës

Pesë **Rajonet e Danimarkës** u krijuan si ndarje administrative në një nivel mbi komunat dhe nën qeverinë qendrore në sektorin publik si pjesë e Reformës Komunale Daneze 2007, kur u shfuqizuan 13 qarqet. Në të njëjtën kohë, numri i komunave u shkurtua nga 270 në 98. Reforma u miratua dhe u bë ligj nga ligjvënësit në Folketing 26 qershor 2005 me zgjedhjet për 98 komuna dhe 5 rajone që u mbajt të martën e 15 nëntorit 2005. 

Çdo rajon qeveriset nga një këshill rajonal i zgjedhur me 41 anëtarë, nga të cilët zgjidhet kryetari rajonal. 

Përgjegjësia kryesore e rajoneve është kujdesi shëndetësor. Fuqitë më të vogla të rajoneve përfshijnë transportin publik, planifikimin e mjedisit, menaxhimin e ndotjes së tokës dhe njëfarë koordinimi të arsimit të mesëm. 

## Lista e rajoneve 
### Rritja e popullsisë 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Rajonet Daneze Faqja kryesore zyrtare (13. Shkurt 2013). Marrë më 9 gusht 2014. 
* Ministria Daneze për airështje Ekonomike dhe Brendshme - Departamenti i Statistikave Informacione statistikore për rajonet dhe komunat (in Danish) 
* Shpjegimi dhe prejardhja për Reformën Komunale -   me lidhje me Ministrinë Daneze të Brendshme dhe Shëndetin (in English) 
* Marrëveshja për Reformën Komunale - nga Ministria Daneze e Brendshme dhe Shëndetësisë (in Danish) 
* Faqja kryesore e Ministrisë me raportin e Komisionit për strukturën administrative etj. 
* Faqja kryesore e Rajoneve. Klikoni në hartë për të hyrë në faqen kryesore të një rajoni (in Danish) 
* Buxheti i Rajoneve (in Danish) 
* Statistikbanken.dk Buxheti 
* Statistikbanken.dk Buxheti (in Danish) 
* Faqja kryesore në anglisht e Administratave Shtetërore 
* Fushat shqetësuese (birësimi etj.) (in English) 
* Ministria e Punësimit 
* Lidhje për 4 rajonet e punësimit (in Danish) 
* Rajonalizimi dhe zhvendosja: Rajone të reja të propozuara të Norvegjisë (shfaqje në PowerPoint) 
* Hartat (pdf) që tregojnë administratën lokale / rajonale 1660-2007 (in Danish) 
* Harta me bashkitë dhe rajonet e emëruara 
* Harta e kërkueshme / e shtypshme e Krakut  (skica e komunës është e dukshme, por nuk shtypet!) ) 
* Statistikat Danimarka 
* Marka e rajonit
Fish and chips

[parapamje|240px|Fish and chips e shërbyer në një restorant në [Blackpool, Angli]]
**Fish and chips** (anglisht për "peshk dhe patate të skuqura") është një pjatë e nxehtë e përbërë nga peshk të skuqur në gjellë të servuar me patate të skuqura. Pjata ka origjinën në Angli. Peshku dhe patatet e skuqura është një ushqim i zakonshëm merre-me-veti (take away) në Mbretërinë e Bashkuar dhe në shumë vende të tjera, veçanërisht në vendet anglisht-folëse dhe kombet e Komonuelthit.

Fish and chips u shfaq për herë të parë në Mbretërinë e Bashkuar në vitet 1860, dhe deri në vitin 1910 kishte mbi 25,000 dyqane fish and chips në të gjithë Mbretërinë e Bashkuar. Deri në vitet 1930 kishte mbi 35,000 dyqane, por prirja u përmbys dhe deri në vitin 2009 kishte vetëm afro 10,000.

Qeveria britanike ruajti furnizimin e fish and chips gjatë Luftës së Parë Botërore dhe Luftës së Dytë Botërore dhe ishte një nga ushqimet e pakta në Mbretërinë e Bashkuar që nuk i nënshtrohej racionimit gjatë luftërave.

## Referime
Rajoni i Danimarkës Qendrore

**Rajoni i Danimarkës Qendrore** (Danisht: *Region Midtjylland*), ose më saktë përkthehet si **Rajoni Qendror i Jutland** dhe nganjëherë thjesht Mid Jutland, është një rajon administrativ i Danimarkës, i themeluar më 1 janar 2007 si pjesë e Reformës Komunale Daneze 2007. Reforma shfuqizoi qarqet tradicionale dhe i zëvendësoi ato me pesë rajone të reja administrative. Në të njëjtën kohë, komunat më të vogla u shkrinë në njësi më të mëdha, duke ulur numrin e përgjithshëm të komunave nga 271 para 1 janarit 2006, kur u krijua Komuna Ærø, në 98. Rajoni i Danimarkës Qendrore përfshin 19 komuna. Reforma zvogëloi fuqinë e nivelit rajonal në mënyrë dramatike në favor të nivelit lokal dhe qeverisë qendrore në Kopenhagë.

## Gjeografia 
majtas|parapamje| Komunat që përbëjnë rajonin e Danimarkës Qendrore.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*   (në anglisht) 
* Zyra Qendrore e Danimarkës në BE (në anglisht)
Shkolla e Abderës

**Shkolla e Abderës** (ose **Shkolla greke e atomizmit**) ishte një shkollë filozofike e periudhës parasokratike, e themeluar në qytetin Abdera, të Thrakisë rreth viti 440 - 430 p.e.s. Ithtarët e saj, Leucipi dhe Demokriti, ishin atomistët më të hershëm.  Leucipi besohet të jetë themeluesi i saj pasi që edhe vet ishte nga Abdera ose Mileti. Demokriti, student i tij, ishte gjithashtu bashkëvendas i tij nga Abdera. Metrodori i Kios dhe Anaksarku i Abderës ishin gjithashtu anëtarë të kësaj shkolle, ky i fundit ishte mësuesi i Pyrros i cili për një periudhë kohore kishte qenë edhe drejtues i kësaj shkollë ndërsa më vonë themeloi një drejtim filozofik të njëjur si pyrronizmi.  
  
## Shih edhe 
* Atomizmi
* Demokriti
* Parasokratikët
* Arsimi në Greqinë e lashtë

## Referime
Tatarët e Krimesë

**Tatarët e Krimesë** (Gjuha tatare e Krimesë *qırımtatarlar, къырымтатарлар*; rusisht: *крымские татары*; ukrainisht: *кримськi татари*; turqisht: *Кırım Тatarları*), ose Krimesë (Gjuha tatare e Krimesë *qırımlar, къырымлар*; rusisht: *крымцы*; ukrainisht: *кримці*; turqisht: *Kırımlılar*)  janë një popull turkik që jeton kryesisht në gadishullin e Krimesë, i cili përbën rreth 12% të popullsisë dhe është kombi i tretë më i madh, pas rusëve (58%) dhe ukrainasve (24%). Gjuha e tatarëve të Krimesë është një nga tre gjuhët zyrtare të Republikës Autonome të Krimesë. Ata janë myslimanë sipas fesë dhe flasin gjuhën tatarisht të Krimesë, e cila i përket grupit turkik të familjes së gjuhës Altaike. Ka rreth 248,000 prej tyre në Ukrainë (rreth 243,000 në Krime), por një numër i madh i tyre gjithashtu jetojnë në diasporë, veçanërisht në Turqi dhe Uzbekistan. Në të kaluarën, ata kishin shtetin e tyre të quajtur Hanate Krimesë.
parapamje|Një Tatare

Gjatë Luftës së Dytë Botërore, e gjithë popullata e tatarëve të Krimesë ishte një viktimë e politikës sovjetike. Megjithëse një numër i madh i tatarëve të Krimesë shërbyen në Ushtrinë e Kuqe dhe morën pjesë në aktivitete partizane në Krime gjatë luftës, ekzistenca e Legjionit tatar në Gjermaninë naziste dhe bashkëpunimi i liderëve fetarë dhe politikë tatar me Hitlerin shërbyen si një justifikim që tatarët e Krimesë të ishin bashkëpunëtorë nazistë. .

Të gjithë Tatarët e Krimesë u internuan masivisht, në formën e dënimit kolektiv, më 18 maj 1944, si kolonët specialë në SSR-në Uzbekistan dhe pjesët e tjera të largëta të Bashkimit Sovjetik.

Megjithëse një dekret sovjetik i vitit 1967 tërhoqi aktakuzat kundër tatarëve të Krimesë, qeveria sovjetike nuk bëri asgjë për të shpejtuar zhvendosjen e tyre në Krime dhe të paguante kompensim për jetën e humbur dhe pronën e konfiskuar. Tatarët e Krimesë, duke pasur një traditë rezistence ndaj komunizmit, arritën të krijojnë një rrjet të pavarur aktivistësh. Tatarët e Krimesë nuk u lejuan të kthehen në Krime deri në fillimin e perestroika në mesin e viteve 1980.

## Shiko edhe 
* Gjuhët turkike
* Khanate Krimesë

## Referime
Hanllëku e Krimesë

**Hanllëku i Krimesë** (tatare e Krimesë *Qırım Hanlığı* قرم خانلغى‎ ) - ishte një shtet i tatarëve të Krimesë nga 1441 deri në 1783, hanati turkik që jetoi më gjatë që pasuan perandorinë e Hordhisë së Artë. Themeluar nga Hacı I Giray në 1441, u konsiderua si trashëgimtari i drejtpërdrejtë i Hordhisë së Artë dhe i Desht-i-Kipchak.

Në vitin 1783, duke shkelur Traktatin e Küçük Kaynarca të vitit 1774 (i cili kishte garantuar mosndërhyrjen e Rusisë dhe Perandorisë Osmane në punët e Hanatit të Krimesë), Perandoria Ruse aneksoi hanatin. Midis fuqive evropiane, vetëm Franca doli me një protestë të hapur kundër këtij akti, për shkak të aleancës së gjatë franko-osmane.

## Themelimi 
Hanati i Krimesë filloi në fillim të shekullit të 15-të, kur disa klane të Perandorisë së Hordhisë së Artë pushuan jetën e tyre nomade në Desht-i Kipchak (stepat Kypchak të Ukrainës së sotme dhe Rusinë jugore) dhe vendosën ta bëjnë Krimenë atdheun e tyre. Në atë kohë, Hordhia e Artë e perandorisë Mongole kishte qeverisur gadishullin e Krimesë si një ulus që nga viti 1239, me kryeqytetin e saj në Qirim (Staryi Krym). Separatistët vendas ftuan një pretendent Genghisid për fronin e Hordhisë së Artë, Hacı Giray, që të bëhej hani i tyre. Hacı Giray pranoi ftesën e tyre dhe udhëtoi nga mërgimi në Lituani. Ai luftoi për pavarësinë kundër Hordhisë nga viti 1420 deri më 1441, në fund duke arritur sukses. Por Hacı Giray atëherë duhej të luftonte me rivalët e brendshëm para se të ngjitej në fronin e hanatit në 1449, pas së cilës ai e zhvendosi kryeqytetin e tij në *Qırq Yer* (sot pjesë e Bahçiserajit). Hanati përfshinte Gadishullin e Krimesë (përveç bregdetit jugor dhe jugperëndimor dhe porteve, të kontrolluara nga Republika e Gjenovës & Perandoria e Trebizondit) si dhe stepën ngjitur.

## Shënime 
## Referime
Anija hapësinore robotike

djathtas|parapamje|250x250px| Interpretimi i një artisti të anijes hapësinore *MESSENGER* në Merkur
Një **anije kozmike robotike** është një anije hapësinore pa ekuipazh, zakonisht nën kontroll telerobotik . Një anije kozmike robotike e krijuar për të bërë matje kërkimore shkencore shpesh quhet sondë hapësinore. Shumë misione në hapësirë janë më të përshtatshme me operacione  telerobotike sesa  me ekuipazh, për shkak të kostos dhe faktorët e rrezikut më të ulët. Për më tepër, disa destinacione planetare si Venera ose afërsia e Jupiterit janë tepër armiqësore për mbijetesën njerëzore, duke pasur parasysh teknologjinë aktuale. Planetët e jashtëm si Saturni, Urani dhe Neptuni janë shumë të largëta për tu arritur me teknologjinë aktuale me anije me ekuipazh, kështu që sondat telerobotike janë mënyra e vetme për t’i eksploruar ato. 

Shumë satelitë artificialë janë anije kozmike robotike, siç janë shumë tokësorë dhe roverë . 

## Historia 
parapamje| Një kopje e Sputnik 1 në Muzeun Kombëtar të Ajrit dhe Hapësirës në SH.B.A.
parapamje| Një kopje e Explorer 1
Anija e parë hapësinore robotik u nis nga Bashkimi Sovjetik (BRSS) më 22 korrik 1951, një fluturim suborbital që mbante dy qen Dezik dhe Tsygan.  Katër fluturime të tjera të tilla u bënë gjatë vjeshtës së vitit 1951. 

Sateliti i parë artificial, Sputnik 1, u vu në një orbitë  të Tokës nga BRSS më 4 tetor 1957. Më 3 nëntor 1957, BRSS e leshoj në orbitë Sputnik 2 . Peshonte , Sputnik 2 barti kafshën e parë të gjallë në orbitë, qenin Laika. Meqenëse sateliti nuk ishte projektuar për të shkëputur nga faza e sipërme e automjetit të tij të lëshimit, masa totale në orbitë ishte    .  

Në një garë të ngushtë me Sovjetikët, Shtetet e Bashkuara filluan satelitin e saj të parë artificial, Explorer 1, në orbitën   më 31 janar 1958. Explorer I ishte  i gjatë, me cilindër me diametër  që peshonte , në krahasim me Sputnik 1,   sferë e cila peshonte    . Explorer 1 mbarte sensorë të cilët konfirmuan ekzistencën e rripave Van Allen, një zbulim i madh shkencor në atë kohë, ndërsa Sputnik 1 nuk kishte sensorë shkencorë. Më 17 Mars 1958, SH.B.A. leshoi në orbitë satelitin e dytë të saj, Vanguard 1, e cila ishte me madhësinë e një grejpfrut, dhe mbetet në orbitën  sipas të dhënave deri në vitin 2016. 

Nëntë vende të tjera kanë lëshuar me sukses satelitët duke përdorur mjetet e tyre të lëshimit: Franca (1965), Japonia dhe Kina (1970), Mbretëria e Bashkuar (1971), India (1980), Izraeli (1988), Irani (2009), Korea e Veriut ( 2012),  dhe Zelanda e Re (2018).     
&#x5B; *citimi i nevojshëm* &#x5D;

* 

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Laboratori i Propulsionit Jet të NASA-s 
* Misionet e Hënë pa pilot të Rusisë 
* Faqja Kryesore e NASA-s
Anila Denaj

Anila Denaj
MINISTËR I BUJQËSISË DHE ZHVILLIMIT RURAL

Anila Denaj është lindur më 18 shtator 1973, në Tiranë. Që prej shtatorit 2023 ajo mban postin e Ministres së Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural.

Ajo është diplomuar për Financë dhe Menaxhim Bankar në vitin 1995 në Universitetin e Tiranës, Fakulteti Ekonomik dhe vjen me një përvojë të gjatë pune, si në sektorin bankar privat, ashtu edhe në sektorin publik. Në eksperiencën e saj 28 vjeçare përfshihet një periudhë e konsiderueshme në fushën e konsulencës ndërkombëtare.

Më parë, znj. Denaj ka kryer funksionin e Ministres së Financave dhe Ekonomisë.

Znj.Denaj ka qenë Zëvendës Drejtuese e Ekipit për Mbështetjen e Agrobiznesit Shqiptar (AASF) – mbështetur nga Qeveria Shqiptare dhe BERZH. Më herët ajo ka shërbyer si eksperte e jashtme për Fondacionin e Garancisë së Kredisë Rurale (RCGF) –mbështetur nga KFW.

Znj. Denaj, është një ish-bankiere me mbi 18 vite përvojë në këtë sektor. Ajo ka punuar si këshilltare financiare ndërkombëtare për 12 vjet në ProCredit Holding GmbH / IPC Consulting Gmbh, duke mbajtur pozicione të ndryshme drejtuese në bankat e ProCredit Group në Salvador, Bolivi, Ekuador, Rumani dhe Mozambik. Në Shqipëri ka mbajtur postin e anëtarit të bordit drejtues të Bankës Procredit dhe më herët të Zëvendës Drejtoreshës së Përgjithshme të Procredit Bank.

Në vitin 2014, ajo ka mbajtur pozicionin e Drejtores së Përgjithshme në Ministrinë e Financave, me fokus në mbikëqyrjen e operacioneve në Financat, Legjislacionin dhe Menaxhimin e Pronës Shtetërore, Menaxhimin e Teknologjisë së Informacionit, Burimet Njerëzore etj.

Eksperienca e saj shtrihet edhe në rolin si anëtare bordi në shumë institucione të rëndësishme si anëtare e Bordit të Këshillit Administrativ të Fondit të Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor në Shqipëri (FSDKSH), njëherazi duke mbajtur edhe detyrën e Drejtorit të Përgjithshëm për një periudhë 4 mujore.

Ajo ka shërbyer gjithashtu dhe si anëtare e Bordit të Fondit Shqiptar të Sigurimeve Shoqërore dhe anëtare e Bordit Mbikëqyrës të Shoqërisë së Sigurimeve INSIG SH.A. Për tre vjet, zonja Denaj qëndroi si anëtare e Bordit të Autoritetit të Komunikimeve Elektronike dhe Postare në Shqipëri (A.K.E.P.).

Znj. Denaj ka një marrëdhënie të gjatë bashkëpunimi me Shkollën e Administratës Publike (ASPA) si dhe është trajnere e çertifikuar nga Bashkimi Evropian në programin e Lidershipit. Aktualisht si kryetare e nën-komisionit për Objektivat e Zhvillimit të Qëndrueshëm (OZHQ), ka kryer çertifikimin me temë, “Ekonomia Qarkulluese. Tranzicioni drejt Zhvillimit të Qëndrueshëm”, pranë institutit arsimor, MIT Professional Education në Boston.

## Referime 
https://www.kryeministria.al/ministrat/anila-denaj/
Rungaja

**Rungaja** është mal në jugperëndim të rrethit të Korçës me lartësi 1945 m. Kufizohet me pellgun e Kolonjës në juglindje dhe luginën e rrjedhjes së sipërme të Osumit në jugperëndim. Ka pamjen e një kubeje me forma të shumta karstike dhe akullnajore (cirqe, lugje e morena). Në pjesën veriperëndimore të Rungajës buron një nga degët e lumit Osum. Në periferi të tij ka pyje ahu, halorësh e dushku, ndërsa në pjesën e sipërme ka kullota alpine.
Rajoni i Madh i Danimarkës

**Rajoni i Madh i Danimarkës** (Danisht: *Region Hovedstaden*) është rajoni më lindor administrativ i Danimarkës, i themeluar më 1 janar 2007 si pjesë e Reformës Komunale Daneze 2007, e cila shfuqizoi qarqet tradicionale dhe ngriti pesë rajone. Në të njëjtën kohë, komunat më të vogla u shkrinë në njësi më të mëdha, duke ulur numrin e komunave nga 271 para 1 janarit 2006, kur u krijua Komuna Ærø, në 98. Reforma zvogëloi fuqinë e nivelit rajonal në mënyrë dramatike në favor të nivelit lokal dhe qeverisë qendrore në Kopenhagë. Rajoni i Madh ka 29 komuna. Këshilli rajonal përbëhet nga 41 politikanë të zgjedhur. Kryetari që nga 1 janari 2014 është Sophie Hæstorp Andersen. Ajo është anëtare e partisë politike Social Demokratët. Reforma u zbatua më 1 janar 2007. Detyra kryesore për rajonet daneze janë spitalet dhe kujdesi shëndetësor. Nuk duhet të ngatërrohet me Zonën Metropolitane të Kopenhagës dhe as me Rajonin Øresund. Për dallim nga qarqet (1970-2006) rajonet nuk janë komuna dhe kështu nuk lejohen të kenë stema, por vetëm logo, dhe nuk mund të "ndryshojnë paratë përreth" nga një zonë e shpenzimeve në një zonë tjetër të shpenzimeve, d.m.th., të përdorin para për çfarëdo qëllimi tjetër nga sa është thënë në mënyrë specifike, por duhet të paguajnë para që nuk përdoren më tepër sikurse departamentet ose agjensitë e qeverisë qendrore. Rajonet nuk vendosin asnjë taksë por financohen vetëm me grante. 

## Komunat e rajonit Hovedstaden 
djathtas|1000x1000px| Komunat e rajonit Hovedstaden
Rajoni i Madh i Danimarkës ka 29 komuna. 

* Kopenhagen 
* Frederiksberg 
* Albertslund 
* Allerød 
* Ballerup 
* Bornholm 
* Brøndby 
* Dragør 
* Egedal 
* Fredensborg 
* Frederikssund 
* Furesø 
* Gentofte 
* Gladsaxe 
* Glostrup 
* Gribskov 
* Halsnæs 
* Herlev 
* Hillerød 
* Hørsholm 
* Høje-Taastrup 
* Hvidovre 
* Ishøj 
* Lyngby-Taarbæk 
* Rudersdal 
* Rødovre 
* Tårnby 
* Vallensbæk 

## Shiko edhe 
* Rajonet e Danimarkës 
* Komunat e Danimarkës 

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*  (në anglisht)
Zëvendëskryeministri i Shqipërisë

**Zëvëndëskryeministri i Shqipërisë** është nënkryetari i qeverisë së Shqipërisë. Në mungesë të Kryeministrit i Shqipërisë Zëvendëskryeministri merr përsipër funksionet e tij, të tilla si kryesimi i Kabinetit të Shqipërisë dhe Këshillit të Ministrave të Shqipërisë. Zyra është ministria e dytë e lartë e kabinetit qeveritar në degën ekzekutive të qeverisë në sistemin parlamentar në Republikën e Shqipërisë.

Megjithëse Shqipëria gjithmonë ka pasur një Zëvendëskryeministër që nga pavarësia e saj në 1912. Një Kryeministër mund të zgjedhë të mos caktojë një Zëvendëskryeministër. Sa i përket Kushtetutës së Shqipërisë, Presidenti emëron Zëvendëskryeministrin dhe betohet përpara Presidentit. Zëvendëskryeministri mund të marrë postin e ushtruesit të detyrës së Kryeministrit, kur Kryeministri përkohësisht mungon ose nuk është në gjendje të ushtrojë pushtetin e tij ekzekutiv.

## Referime
## Lidhje të jashtme
*
Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë e Shqipërisë

**Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë** është një ministri e Republikës së Shqipërisë. Është përgjegjës për politikën e klimës, infrastrukturën dhe shërbimet publike dhe industrinë.

## Institucionet vartëse 
*Agjencia Kombëtare e Burimeve Natyrore
*Shërbimi Gjeologjik Shqiptar
*Iniciativa e Transparencës në Industrinë Nxjerrëse
*Inspektorati Shtetëror Teknik dhe Industrial
*Agjencia Kombëtare Bërthamore
*Autoriteti Kombëtar për Sigurinë dhe Emergjencën në Miniera
*Agjencia Kombëtare e Planifikimit të Territorit
*ALUIZNI
*Arkivi Qendror Teknik i Ndërtimit
*Agjencia e Zhvillimit të Territorit
*Instituti i Ndërtimit
*Enti Kombëtar i Banesave
*Autoriteti Rrugor Shqiptar
*Enti Kombëtar i Hetimit të Aksidenteve të Aviacionit
*Drejtoria e Përgjithshme Bregdetare
*Instituti i Transportit
*Drejtoria e Përgjithshme e Ujësjellës Kanalizimeve
*Drejtoria e Inspektimit Hekurudhor
*Autoriteti i Aviacionit Civil
*Drejtoria e Përgjithshme e Shërbimit të Transportit Rrugor

## Referime
Ulja e butë (aeronautikë)

parapamje| Orbiteri i anijes hapësinore gjatë uljes së butë
Një **ulje e butë** është çdo lloj avioni, rakete ose ulje anije kozmike që nuk sjell dëm të konsiderueshëm ose shkatërrim të mjetit ose ngarkesën e tij, në krahasim me një ulje të fortë. Shpejtësia mesatare vertikale në një ulje të butë duhet të jetë rreth  për sekondë ose më pak. 

Një ulje e butë mund të arrihet nga 

* Parashutë —shpesh kjo është në ujë . 
* Fuqia vertikale e raketës duke përdorur *retorockets*, shpesh të referuara si VTVL (ulje vertikale referuar si VTOL, zakonisht është për aeroplanët që zbarkojnë në një qëndrim të nivelit, në vend se raketa - e arritur së pari nga Blue Origin me New Shepard . 
* Ulje horizontale, shumica e avionëve dhe disa anije kozmike, të tilla si Space Shuttle, ulen në këtë mënyrë. 
* Duke u kapur, si u tentua me Genesis (anija kozmike) dhe e ndoq nga një formë tjetër e uljes . 

## Referime
Lucas Pablo Mencia

**Lucas Pablo Mencia** lindi më 14 Dhjetor të vitit 2006 në East Los Angeles, Kalifornia të ShBA-ve. Është një komedian, poet dhe aktor amerikan.
Cola

**Cola** është një pije freskuese e gazuar e ëmbël, e aromatizuar me vanilje, kanellë, vajra citrus dhe aromatizues të tjerë. Shumica përmbajnë kafeinë, e cila fillimisht ishte me burim nga arrë kola, duke çuar në emrin e pijeve, megjithëse burime të tjera tani përdoren gjithashtu. Cola u bë e njohur në të gjithë botën pasi farmacisti John Pemberton shpiku Coca-Cola në vitin 1886. Receta e tij jo-alkoolike u frymëzua nga vera e cola e farmacistit Angelo Mariani, krijuar në vitin 1863. Prodhuesit e pijeve cola shtojnë aromatizues gjurmë për të krijuar shije dalluese të ndryshme për secilën markë. Aromatizimet gjurmë mund të përfshijnë një larmi të gjerë përbërësish, të tilla si erëza si arrëmyshk ose korianderi, por aromatizimet themelore që shumica e njerëzve i identifikojnë me një shije cola mbeten citrusi, vanilja dhe kanella. Aciditeti shpesh sigurohet nga acidi fosforik, ndonjëherë i shoqëruar nga acidi citrik ose të tjera të izoluara. Receta e Coca-Cola ruhet si një sekret tregtie i korporatave.

Një shumëllojshmëri e ëmbëlsuesve të ndryshëm mund të shtohen në cola, shpesh pjesërisht të varura nga politika bujqësore lokale. Shurup misri me fruktozë të lartë (HFCS) përdoret kryesisht në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada për shkak të çmimit më të ulët të misrit të subvencionuar nga qeveria. Në Evropë, megjithatë, HFCS është subjekt i kuotave të prodhimit të dizajnuara për të inkurajuar prodhimin e sheqerit; sheqeri kështu përdoret zakonisht për të ëmbëlsuar sodat. Përveç kësaj, stevia ose një ëmbëltues artificial mund të përdoret; Kolat "pa sheqer" ose "dietë" zakonisht përmbajnë vetëm ëmbëlsues artificial.

## Efektet shëndetësore
Një studim i vitit 2007 zbuloi se konsumimi i cola, si ato me ëmbëlsim natyral, ashtu edhe ata me ëmbëlsim artificial, ishte i lidhur me rritjen e rrezikut të sëmundjes kronike të veshkave. Acidi fosforik i përdorur në cola mendohej se ishte një shkak i mundshëm.

Shumica e nutricionistëve këshillojnë që Coca-Cola dhe pije të tjera freskuese mund të jenë të dëmshme nëse konsumohen në mënyrë të tepërt, veçanërisht për fëmijët e vegjël, konsumi i pijeve freskuese të të cilëve konkurron, në vend se plotëson, një dietë të ekuilibruar. Studimet kanë treguar që përdoruesit e rregullt të pijeve freskuese kanë një konsum më të ulët të kalciumit, magneziumit, vitaminës C, riboflavin dhe vitaminës A.

Pija gjithashtu ka ngjallur kritika për përdorimin e saj të kafeinës, e cila mund të shkaktojë varësi fizike (varësia e kafeinës). Është treguar një lidhje midis konsumit të rregullt afatgjatë të kolës dhe osteoporozës tek gratë më të moshuara (por jo burrat). Kjo mendohej se ishte për shkak të pranisë së acidit fosforik, dhe rreziku për gratë u konstatua se ishte më i madh për cola me sheqer dhe kafeinë sesa dieta dhe variantet e kafeinës, me një konsum më të lartë të cola që lidhet me densitetin e kockave më të ulët.

Shumë pije joalkoolike janë ëmbëlsuar kryesisht ose plotësisht me shurup misri me fruktozë të lartë, sesa sheqeri. Disa nutricionistë bëjnë kujdes ndaj konsumimit të shurupit të misrit sepse mund të përkeqësojë mbipesha dhe diabeti tip-II më shumë sesa sheqeri nga kallami.

## Referime
Rajoni Zelanda

**Rajoni Zelanda** (Danisht: *Region Sjælland*) është rajoni më jugor administrativ i Danimarkës, i themeluar më 1 janar 2007 si pjesë e Reformës Komunale Daneze të vitit 2007, e cila shfuqizoi qarqet tradicionale dhe ngriti pesë rajone më të mëdha. Rajoni i Zelandës ka 17 komuna. 

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Sistemi yjor

|-
|
* Krye: Sistemi tre yjor i Algol i fotografuar me rreze infra të kuqe nga interferometri CHARA me rezolucion 0,5 mas në 2009. Forma e Algol C është një obje&#x5B; *citimi i nevojshëm* &#x5D;kt.    &#x5B; *citimi i nevojshëm* &#x5D;
* Posht-majtas: Algol A po eklipsohet rregullisht nga errësira Algol B çdo 2.87 ditë. (Paraqitur në grupin H nga interferometri CHARA. Kërcimet e papritura në animacion janë objekte.) 
* Posht-djathtas: Përshtypje artistike e orbitave të HD 188753, një sistem të trefishtë yll. 
|}
Një **sistem yll** ose një **sistem yjor** është një numër i vogël i yjeve që rrotullohen rreth njëri-tjetrit,  të lidhur nga tërheqja gravitacionale. Një grup i madh yjesh të lidhur nga graviteti zakonisht quhet një *grumbull yjesh* ose *galaktikë*, megjithëse, në përgjithësi, ato janë gjithashtu sisteme yje. Sistemet e yjeve nuk duhet të ngatërrohen me sistemet planetare, të cilat përfshijnë planetë dhe trupa të ngjashëm (siç janë kometat). 

## Sistemet hierarkike
Shumica e sistemeve me shumë yje janë të organizuar në atë që quhet një sistem hierarkik: yjet në sistem mund të ndahen në dy grupe më të vogla, secila prej të cilave përshkon një orbitë më të madhe rreth qendrës së masës së sistemit. Secila prej këtyre grupeve më të vogla duhet të jetë gjithashtu hierarkik, që do të thotë se ato duhet të ndahen në nëngrupe më të vogla të cilat vetë janë hierarkike, etj. Çdo nivel i hierarkisë mund të trajtohet si një *problem me dy trupa* duke konsideruar çifte të ngushta sikur të ishin një yll i vetëm. Në këto sisteme ka pak ndërveprim midis orbitat dhe lëvizja e yjeve do të vazhdojë të përafrojë orbitat e qëndrueshme Kepleriane rreth qendrës së masës së sistemit,, ndryshe nga sistemet e paqëndrueshme të trapezisë ose aq më komplekse dinamika e numrit të madh të yjeve në grupe yjesh dhe galaktikash.

## Referime
Rajoni i Danimarkës Jugore

**Rajoni i Danimarkës Jugore** (Danisht: *Region Syddanmark*; ) është një rajon administrativ i Danimarkës i krijuar të hënën më 1 janar 2007 si pjesë e Reformës Komunale Daneze të vitit 2007, e cila shfuqizoi qarqet tradicionale dhe ngriti pesë rajone më të mëdha. Në të njëjtën kohë, komunat më të vogla u shkrinë në njësi më të mëdha, duke ulur numrin e komunave nga 271 para 1 janarit 2007 në 98. Reforma zvogëloi fuqinë e nivelit rajonal në mënyrë dramatike në favor të nivelit lokal dhe qeverisë qendrore në Kopenhagë. Rajoni i Danimarkës Jugore ka 22 komuna. Reforma u zbatua në Danimarkë më 1 janar 2007, megjithëse bashkimi i komunave Funish të Ærøskøbing dhe Marstal, duke qenë një pjesë e reformës, iu dha përparimin për t'u zbatuar të dielën më 1 janar 2006, një vit para reformës kryesore. Kufizohet me Schleswig-Holstein (Gjermani) në jug dhe me rajonin e Danimarkës Qendrore në veri dhe është i lidhur me Rajonin Zelanda përmes Lidhjes së Fiksuar të Rripit të Madh . 

## Gjeografia 
parapamje| image_map e komunave të rajonit

## Shiko edhe 
* Universiteti i Danimarkës Jugore 

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*  (në anglisht)
Mel Winkler

**Mel Winkler** lindi më 23 tetor, 1941 në St. Louis, Mizuri dhe vdiq më 11 Qershor, 2020 në Los Anxheles, Kalifornia. Ishte një komedian dhe aktor amerikan, ndër më të mirët e të gjitha kohërave.

## Lidhje të jashtme
Belinda Balluku

**Belinda Balluku** (Tiranë, 9 tetor 1973) është një politikane shqiptare, ish-Ministre e Infrastrukturës dhe Energjisë dhe ish drejtoresha e Albcontrol dhe Autoriteti i Aviacionit Civil të Shqipërisë.

Në fund të vitit 2025, SPAK ka ngritur ndaj saj akuza penale për shkelje të barazisë në tendera publik, duke përfshirë projektin e tunelit të Llogarasë dhe Unazën e Madhe të Tiranës.

Beqir Balluku, Ministër i Mbrojtjes gjatë regjimit komunist, ishte gjyshi i saj.

## Akuzat për korrupsion në prokurimet publike 
Më 31 tetor 2025, Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) njoftoi zyrtarisht akuzën ndaj zëvendëskryeministres dhe ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku, për veprën penale “Shkelje e barazisë së pjesëmarrësve në tendera apo ankande publike”, kryer në bashkëpunim (neni 258/2 bashkë me nenin 25 të Kodit Penal).

Akuza e parë lidhet me procedurën e prokurimit për projektin “Ndërtimi i tunelit të Llogarasë” me vlerë rreth 190 milionë euro, ku sipas SPAK-ut, Balluku ka kryer veprime që kanë krijuar avantazhe të padrejta për një konsorcium të caktuar operatorësh ekonomikë, duke shkelur parimin e barazisë dhe konkurrencës së ndershme.

Më pas, në nëntor 2025, hetimi u zgjerua edhe për Lotin 4 të projektit “Unaza e Madhe e Tiranës” (Unaza e Jashtme), me akuza të ngjashme për ndërhyrje në procedurat e tenderit dhe favorizim të paligjshëm.

Më 16 dhjetor 2025, SPAK i dërgoi Kuvendit kërkesë për heqjen e imunitetit dhe autorizimin për arrestimin e Ballukut, duke shtuar akuza për shtatë raste të tjera të dyshuara abuzimesh në tendera rrugësh, me vlerë totale të konsiderueshme (përfshirë qindra milionë euro për projektet kryesore).

Gjykata e Posaçme (GJKKO) pranoi kërkesën e SPAK-ut dhe më 20 nëntor 2025 vendosi pezullimin e saj nga detyra si zëvendëskryeministre dhe ministre, si dhe ndalimin e largimit nga vendi.

Hetimet vazhdojnë dhe përfshijnë edhe aspektin pasuror, me SPAK-un që ka kërkuar informacione nga bankat për pasurinë e  Ballukut.

Balluku i ka mohuar akuzat, duke i quajtur ato të pabazuara dhe “insinuata”.

## Referime
École de management de Normandie

**"École de management de Normandie"** është një shkollë biznesi evropiane me komplekse universitare në Paris, Le Havre, Caen, Oxford dhe Dublin. Ngritur që në vitin 1871.

"EM Normandie" u rendit e 81-a ndër shkollat evropiane të biznesit në 2019-ën nga gazeta "Finacial Times". "EM Normandie" ka gjithashtu një program PhD (doktoraturë) si dhe një numër programesh Master në fusha të caktuara të menaxhimit si marketing, financë apo sipërmarrje.

Programet e saj janë trefish të akredituara nga sistemet ndërkombëtare EPAS, EQUIS dhe AASCB. Shkolla numëron mbi 18500 ish-studentë në fushat e biznesit dhe politikës, si Patrick Bourdet (kreu ekzekutiv i Areva Med-it) dhe Frédéric Daruty de Grandpré (kreu ekzekutiv i 20 Minutes-it).

## Referime
## Lidhje të jashtme
* Faqja zyrtare
Tom yam

[parapamje|300px|Tom yam kung e shërbyer në [Bangkok, Tajlandê]]
**Tom yam** (Tajlandisht: ต้มยำ ) është një lloj supë e nxehtë dhe e thartë tajlandeze, e gatuar zakonisht me karkaleca (të detit). Tom yam e ka origjinën në Tajlandë.

Fjalët "tom yam" rrjedhin nga dy fjalë tajlandeze. *Tom* i referohet procesit të zierjes, ndërsa *yam* i referohet një sallate me erëza dhe e thartë tajlandeze. Tom yam karakterizohet nga shijet e tij të dallueshme të nxehta dhe të tharta, me erëza aromë dhe barishte të përdorura bujarisht në supë. Supa përgatitet gjithashtu me përbërës të freskët si bar limoni, gjethe gëlqere Kaffir, galangal, lëng gëlqere, salcë peshku dhe speca djegës të kuq të grimcuar.

Pasta tom yam komerciale bëhet duke shtypur të gjithë përbërësit e barishteve dhe përzien të skuqur në vaj. Pastaj, shtohen erëza dhe përbërës të tjerë konservues. Pasta futet në shishe ose paketohet dhe shitet në të gjithë botën. Tom yam me aromë mund të ketë karakteristika të ndryshme nga ato të bëra me përbërës të freskët barishte. Supa shpesh përfshin mish të tillë si mishi i pulës, lope, derri ose karkaleca.

## Përgatitja
Shija e tom yam bazohet në shije të thartë dhe pikante. Një pastë e quajtur *nam prik pao* përgatitet si bazë e supës, së cilës i shtohen ujë, barishte dhe mish. *Nam prik pao* është bërë nga speca të pjekura, shallot dhe hudhra dhe përbërësit piqen në skarë më së miri në një zjarr me qymyr.

Përbërësi themelor i *tom yam* është karkaleca ose derri. Baza më e njohur e *tom yam* është karkaleca e lumenjve të quajtur *tom yam kung*.

Përbërësit thelbësorë të *tom yam* janë barëra të tilla si bar limoni, galangali, dhe gjethet e gëlqeres kaffir. Përbërësit e tjerë janë gjithashtu të rëndësishëm, veçanërisht speca tajlandeze, kërpudha, gjethe koriandri (cilantro), domate, qepë të ëmbla të bardha, lëng limoni, sheqer dhe salcë peshku. *Tom yam nam khon* është një larmi me qumësht kokosi ose qumësht të avulluar.

## Referime
Majonezi

parapamje|240px|Një kavanoz me majonezë të verdhë e zbehtë
**Majonezi** është një salcë që përdoret zakonisht në sanduiçe, hamburgerë, dhe sallata të përbërë, dhe në patate të skuqura. Është gjithashtu si bazë në salca të tilla si salcë tartare.

Në thelb është një emulsion i qëndrueshëm i vajit, e verdhë vezës dhe një acidi, uthull ose lëng limoni; ka shumë variante që përdorin aromatizues shtesë. Proteinat dhe leqitina në të verdhën e vezëve shërbejnë si emulsifikues në majonezë. Ngjyra e majonezës ndryshon nga gati e bardhë në të verdhë e zbehtë, dhe cilësi e saj nga një krem i lehtë në një xhel të trashë.

## Referime
Umeboshi

parapamje|240px|Umeboshi
**Umeboshi** (Japonisht: 梅干) janë fruta *ume* turshi (e njomur me ujë të kripur) të zakonshme në Japoni.

Umeboshi janë një lloj tsukemono të popullarizuar japonez dhe janë jashtëzakonisht të thartë dhe të kripur. Gjithashtu ekziston umeboshi të ëmbëla që bëhen me mjaltë. Zakonisht shërbehen si pjatë anësore për oriz ose të ngrëna në toptha orizi për mëngjes dhe drekë. Ata shërbehen herë pas here të ziera ose të kaluara për darkë.

## Karateristikat fizike 
Umeboshi janë zakonisht të rrumbullakët, dhe ndryshojnë nga të buta në shumë të rrudhur. Zakonisht ata shijohen të njelmëta dhe janë jashtëzakonisht të thartë për shkak të përmbajtjes së lartë të acidit citrik, por versionet më të ëmbla ekzistojnë gjithashtu. Umeboshi ishin të njohura për aftësinë e tyre për të ngrënë ushqim me kuti e zakonshme të drekës të tërhequra nga alumini, të përdorura zakonisht në vitet 1960. Kombinimi i acideve organike dhe kripës në umeboshi ishin shkaku i këtij fenomeni.

Zona qendrore e prefekturës Wakayama është e njohur në të gjithë Japoninë për numrin dhe cilësinë e ume dhe umeboshi. Qyteti i Minabe, Wakayama, në veçanti, rritet më shumë ume dhe prodhon më shumë umeboshi sesa çdo qytet tjetër në Japoni.)

Shumë lloje të umeboshi të shitura në treg janë të skualifikuara në një farë mase dhe ri-njomet në një lëng aromatik. Ato nganjëherë lyhen me të kuqe duke përdorur barishte perillash të purpurta (të quajtura *akajiso*), ose të aromatizuara me *katsuobushi*, *kombu* ose madje edhe të ëmbëlsuar me mjaltë. Për shkak se këto varietete me aromë përfundojnë në përmbajtje kripe 3% deri 15%, ato zakonisht përmbajnë një ruajtës natyral ose artificial për të zgjatur jetëgjatësinë. Ruajtësit natyralë përfshijnë uthullën, alkoolin dhe vitaminën B1.

## Konsumi 
Umeboshi hahet zakonisht në sasi të vogla me oriz, për aromë të shtuar. Është gjithashtu një përbërës i zakonshëm në *onigiri*, topat e orizit të mbështjellë me *nori*, dhe ato mund të përdoren gjithashtu në *makizushi*. Makizushi i bërë me umeboshi mund të bëhet ose me ngjitje umeboshi ose me ngjitje umeboshi (e cila është më e lirë), shpesh në lidhje me gjethet e perime të freskëta perille (*shiso*). Ilaçi standarde popullore japoneze për ftohjet dhe gripet është *okayu* (supë orizi) me umeboshi. Një përdorim tjetër i umeboshi është në "Ume chazuke", një pjatë me oriz me derdhje në çaj jeshil të mbushur me umeboshi.

Umeboshi u vlerësua nga samurai për të luftuar lodhjen në betejë, një funksion i përmbajtjes së tyre të kripës dhe acidit citrik, midis faktorëve të tjerë. Kripa, acidi citrik dhe polifenolet gjithashtu kontribuojnë në aktivitetin e tyre antimikrobik, kështu që ato janë një ruajtës natyral për ushqimet dhe ndihmojnë në parandalimin e helmimit nga ushqimi dhe problemet e tjera bakteriale të stomakut.

Umeboshi përdoret si një theks gatimi për të përmirësuar aromën dhe prezantimin. Mund të shërbehen gjithashtu si një plotësues i një pije me *shochu* dhe ujë të nxehtë.

## Referime
Lëng domate

parapamje|240px|Lëng domate në një gotë, zbukuruar me fetë domate dhe degëz
**Lëngu i domates** është një lëng i bërë nga domatja, që zakonisht përdoret si pije, qoftë i thjeshtë ose në kokteje siç është një Bloody Mary, Caesar, ose Michelada.

## Historia
Lëngu i domates u shërbye për herë të parë si pije në vitin 1917 nga Louis Perrin në French Lick Resort në jug të Indianës, kur ai doli nga lëngu i portokallit dhe i duhej një zëvendësues i shpejtë. Kombinimi i tij i domateve të shtrydhur, sheqerit dhe salcës së tij të veçantë u bë një sukses i menjëhershëm pasi biznesmenët e Çikagos e përhapën fjalën në lidhje me koktein e lëngut të domates.

## Prodhimi
Shumë prodhues tregtarë të lëngut të domates gjithashtu shtojnë kripë. Përbërësit e tjerë gjithashtu shtohen shpesh, të tilla si qepë pluhuri, hudhër pluhuri dhe erëza të tjera. Në Shtetet e Bashkuara, lëngu i domates i prodhuar në masë filloi të tregtohet në mesin e viteve 1920, dhe u bë një pije e njohur e mëngjesit disa vjet pas kësaj.

Në Shtetet e Bashkuara, shumica e lëngut të domates bëhen nga paste domate. Në Kanada, lëngu i domates është i pakoncentruar dhe pasterizuar, i bërë nga tul domate të imët nga domate të pjekura dhe të tëra. Rrënjët dhe lëkurat duhet të hiqen pa shtuar ujë në produktin përfundimtar të lëngut. Mund të përmbajë gjithashtu një agjent ëmbëlsues, acid limoni dhe kripë.

## Referime
Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Gjermanisë

**Marrëdhëniet gjermano-kosovare** janë **marrëdhënie të** jashtme midis Gjermanisë dhe Kosovës. Kosova shpalli pavarësinë e saj nga Serbia më 17 shkurt 2008 dhe Gjermania e njohu atë më 20 shkurt 2008. Gjermania ka një ambasadë në Prishtinë që nga 27 shkurti 2008. Kosova ka një ambasadë në Berlin dhe konsullata në Frankfurt dhe Stuttgart. Të dy vendet gëzojnë marrëdhënie shumë të mira dhe miqësore. 

Gjermania është donatori i dytë më i madh në Kosovë pas SHBA-së. 

## Afera e BND 
Më 19 nëntor 2008 tre agjentë të Bundesnachrichtendienst u arrestuan në Kosovë dhe u akuzuan për përfshirje në një sulm me bomba pesë ditë më parë. Mediat gjermane spekuluan se ky arrestim ishte menduar si një lloj ndëshkimi për BND, e cila në vitin 2005 vërtetoi se Kryeministri Hashim Thaçi ishte i përfshirë në rrjetin mafioz kosovar-shqiptar. Edhe pse policia e Kosovës pretendoi se kishte prova video që vërtetonin përfshirjen e tre agjentëve (të cilat nuk tregoheshin kurrë para publikut), ata u lanë të lirë më 28 nëntor 2008. Një grup i panjohur i quajtur Ushtria e Republikës së Kosovës (URK) mori përgjegjësinë për sulmin me bomba. 

## Ushtria 
Gjermania mori pjesë në bombardimin e Jugosllavisë të vitit 1999 nga NATO, e cila rezultoi në një administratë të KB të Kosovës dhe më pas në pavarësinë eventuale. Gjermania aktualisht ka 2,350 trupa që shërbejnë në Kosovë si paqeruajtës në Forcën e Kosovës të udhëhequr nga NATO. Fillimisht kishte 8,500 trupa gjermane në KFOR. Klaus Reinhardt ishte Komandanti i 2-të i KFOR-it nga 8 tetori 1999 deri më 18 prill 2000. Holger Kammerhoff ishte Komandanti i 8-të i KFOR-it nga 3 tetori 2003 deri më 1 shtator 2004. Roland Kather ishte Komandanti i 11-të i KFOR-it nga 1 shtatori 2006 deri më 31 gusht 2007. 

Gjermania dërgoi 600 ushtarë për të shërbyer si Paqeruajtës në EULEX; një Polic, Mision civil dhe ligjor të BE-së në Kosovë. 

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Gjermanisë 
* Marrëdhëniet e jashtme të Kosovës 

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Italisë

**Marrëdhëniet italo-kosovare** janë marrëdhënie të jashtme midis Italisë dhe Kosovës. Kosova shpalli pavarësinë e saj nga Serbia më 17 shkurt 2008 dhe Italia e njohu atë më 21 shkurt 2008. Italia ka një ambasadë në Prishtinë që nga 15 maji 2008. Kosova do të hapë një ambasadë në Romë. Të dyja vendet gëzojnë marrëdhënie të mira dhe miqësore. 

## Ushtria 
Italia mori pjesë në bombardimin e Jugosllavisë nga NATO më 1999, e cila rezultoi në një administratë të KB të Kosovës dhe më pas në pavarësinë eventuale. Italia aktualisht ka 1,935 trupa që shërbejnë në Kosovë si paqeruajtës në Forcën e Kosovës të udhëhequr nga NATO. Fillimisht kishte 5,000 trupa italiane në KFOR. Carlo Cabigiosu ishte Komandanti i 4-të i KFOR-it nga 16 tetori 2000 - 6 prill 2001. Fabio Mini ishte Komandanti i 7-të i KFOR-it nga 4 tetori 2002 - 3 tetor 2003. Giuseppe Valotto ishte Komandanti i 10-të i KFOR-it nga 1 shtatori 2005 - 1 shtator 2006. Gjithashtu Giuseppe Emilio Gay është Komandanti aktual i KFOR-it që nga 29 gushti 2008. 

Italia dërgoi 600 ushtarë për të shërbyer si Paqeruajtës në EULEX; një Polic, Mision civil dhe ligjor të BE-së në Kosovë. 

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Italisë 
* Marrëdhëniet e jashtme të Kosovës 
* Marrëdhëniet Shqipëri-Itali 

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Zvicrës

**Marrëdhëniet kosovare-zvicerane** janë marrëdhënie të jashtme ndërmjet Kosovës dhe Zvicrës. Kosova shpalli pavarësinë e saj nga Serbia më 17 shkurt 2008 dhe Zvicra e njohu atë më 27 shkurt 2008. Zvicra ka një ambasadë në Prishtinë që nga 28 marsi 2008. Kosova ka një ambasadë në Bern. Në shtator 2008, autoritetet zvicerane fillimisht shprehën rezervimin për Ambasadorin e caktuar Naim Mala për shkak të kombësisë së tij të dyfishtë por më vonë e pranuan. 

## Ushtria 
Zvicra aktualisht ka 212 trupa që shërbejnë në Kosovë si paqeruajtës në Forcën e Kosovës të udhëhequr nga NATO. 

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Kosovës 
* Marrëdhëniet e jashtme të Zvicrës 

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Mbretërisë së Bashkuar

[parapamje| Ambasada kosovare në [Londra|Londër, Mbretëria e Bashkuar. ]]
**Marrëdhëniet kosovare-britanike** janë marrëdhënie të jashtme ndërmjet Kosovës dhe Mbretërisë së Bashkuar. Kur Kosova shpalli pavarësinë e saj nga Serbia më 17 shkurt 2008, Mbretëria e Bashkuar u bë një nga vendet e para që njoftoi njohjen zyrtare të një Kosove sovrane më 18 shkurt 2008. Mbretëria e Bashkuar ka një ambasadë në Prishtinë që nga 5 marsi 2008. Kosova ka një ambasadë në Londër që nga 1 tetori 2008. Të dyja vendet gëzojnë marrëdhënie shumë të mira dhe miqësore. 

## Ushtria 
Mbretëria e Bashkuar mori pjesë në bombardimin e Jugosllavisë të vitit 1999 nga NATO, e cila rezultoi në një administratë të KB të Kosovës. Mbretëria e Bashkuar aktualisht ka 84 trupa që shërbejnë në Kosovë si paqeruajtës në Forcën e Kosovës të udhëhequr nga NATO. Fillimisht kishte 19,000 trupa britanike në KFOR. Mike Jackson ishte Komandanti i parë i KFOR-it nga 12 qershori 1999 deri më 8 tetor 1999. 

Më 25 prill 2008, Qeveria Britanike njoftoi se do të dërgojë një grup beteje të bazuar në 2 Armë, një batalion të këmbësorisë së lehtë me rreth 600 ushtarë, për të ndihmuar në mirëmbajtjen e rendit publik për të shërbyer si Paqeruajtës në EULEX, një Polici të BE-së, Mision Civil dhe Ligjor në Kosovë. 

## Politika 
Mbretëria e Bashkuar ishte një lojtare e rëndësishme në ngjarjet e vitit 1999. Lufta e Kosovës, të cilën e kishte mbrojtur kryeministri Toni Bler në baza morale, fillimisht ishte një dështim kur u mbështet vetëm në sulmet ajrore; ai besonte se kërcënimi i një sulmi tokësor, të cilin Bill Klinton e kishte përjashtuar fillimisht, ishte i domosdoshëm për ta bindur Presidentin e Serbisë Slobodan Milošević që të tërhiqet. Bler urdhëroi që 50,000 ushtarë, shumica e ushtrisë britanike të disponueshme, duhet të bëhen gati për veprim. Bler ka vizituar Kosovën në disa raste që nga; Ministrat e tjerë britanikë që kanë pasur përgjegjësi ministrore për politikat ndaj Kosovës, siç është Dennis MacShane, gjithashtu kanë mbajtur lidhjet e tyre. 

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Kosovës 
* Marrëdhëniet e jashtme të Mbretërisë së Bashkuar 

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Artikull i Zyrës së Jashtme dhe Commonwealth Britanike në lidhje me marrëdhëniet me Kosovën