Luigi

**Luigi** (Japonisht: ルイージ, Hepburn: *Ruīji*, ) është një personazh imagjinar i paraqitur në video lojëra dhe media të ngjashme të lëshuara nga Nintendo. Krijuar nga stilisti japonez i video lojërave Shigeru Miyamoto, Luigi portretizohet si vëllai binjak më i ri vëllazëror dhe ndihmës i Marios. I përcaktuar nga sjellja e tij zemërmirë, por frikacake, Luigi shfaqet në shumë lojëra përgjatë ekskluzivitetit të *Marios*, shpesh duke shoqëruar vëllain e tij.

Luigi u shfaq për herë të parë në lojën Game & Watch të vitit 1983 *Mario Bros.*, ku ai është personazhi i kontrolluar nga lojtari i dytë. Ai do ta ruante këtë rol në shumë lojëra të ardhshme, duke përfshirë *Mario Bros.*, *Super Mario Bros.*, *Super Mario Bros. 3*, *Super Mario World*, ndër tituj të tjerë. Ai ishte fillimisht i disponueshëm si personazh kryesor në *Super Mario Bros. 2*. Në paraqitjet më të fundit, roli i Luigit u kufizua gjithnjë e më shumë në spinoffs, si seritë *Mario Party* dhe *Mario Kart*; megjithatë, ai është paraqitur në një rol kryesor në ''Luigi's Hammer Toss*, *Mario is Missing*, *Luigi's Mansion*, *Luigi's Mansion: Dark Moon*, *Dr. Luigi*, *New Super Luigi U*, *Luigi's Mansion Arcade*, dhe *Luigi's Mansion 3*. Në shumicën e lojërave të përmendura, ai thirret të veprojë si hero sepse Mario ka nevojë për shpëtim. Luigi është shfaqur gjithashtu në çdo episod të tre serive televizive DiC bazuar në lojërat NES dhe Super NES.

Fillimisht i zhvilluar si një ndërrim paletash i Marios me një skemë ngjyrash jeshile në vend të të kuqes, Luigi që atëherë ka zhvilluar një personalitet dhe stil të tijin. Ndërsa roli i tij në serialin Mario përparonte, Luigi evoluoi në një personazh fizikisht të dallueshëm dhe u bë më i gjatë dhe më i hollë se vëllai i tij. Nintendo e quajti periudhën nga marsi 2013 deri në mars 2014 Viti i Luigit për të përkujtuar përvjetorin e tridhjetë të ekzistencës së personazhit. Në përputhje me rrethanat, lojërat e lëshuara më 2013 theksuan Luigin. Një version i zhbllokueshëm me temën e Luigi të *Mario Bros.*, i titulluar *Luigi Bros.*, u përfshi gjithashtu me *Super Mario 3D World*.

## Koncepti dhe krijimi
150px|parapamje|majtas|Kjo emblemë shfaqet në kapelën e Luixhit dhe si simbol për të në shumë ndërfaqe lojërash.
Ngjarjet që çuan në krijimin e Luigit filluan në vitin 1982, gjatë zhvillimit të *Donkey Kong*, ku Shigeru Miyamoto kishte krijuar Marion (atëherë i njohur si "Jumpman"), duke shpresuar se ai do të ishte në gjendje të riformulonte personazhin në një sërë rolesh në lojërat e ardhshme. Miyamoto u frymëzua nga *Joust* për të krijuar një lojë me një modalitet të njëkohshëm me dy lojtarë, gjë që çoi në zhvillimin e tij të lojës *Mario Bros.* në vitin 1983. Në atë lojë, Luigit iu dha roli i vëllait të Marios si personazhi i dytë i luajtshëm. Miyamoto vërejti se fjala japoneze *ruiji* do të thotë "i ngjashëm", duke shpjeguar kështu ngjashmëritë në madhësi, formë dhe lojë të Luigit me Marion.

Ndërsa Miyamoto fillimisht e portretizoi Marion si një marangoz në *Donkey Kong*, të dy Mario dhe Luigi u stiluan si hidraulikë italianë në *Mario Bros.*, me sugjerimin e një kolegu. Kufizimet e softuerit në kohën e origjinës së lojës përkatëse nënkuptonin që shfaqja e parë e Luigit ishte e kufizuar në një shkëmbim të thjeshtë palete. Për sa i përket grafikës dhe lojës, personazhet ishin plotësisht identikë; skema e ngjyrave jeshile e miratuar për Luigi mbeti një nga karakteristikat e tij fizike përcaktuese në publikimet e mëvonshme.

Pas suksesit të *Mario Bros.*, Luigi u prezantua në një audiencë më të gjerë në 1985 me lëshimin e lojës së konsolës *Super Mario Bros.* Edhe një herë, roli i tij u kufizua në një shkëmbim paletash dhe mund të përdorej vetëm nga lojtari i dytë. Versioni japonez i *Super Mario Bros. 2* në vitin 1986, i lëshuar më vonë në perëndim si *Super Mario Bros.: The Lost Levels*, shënoi fillimin e zhvillimit të Luigit drejt shndërrimit në një personazh më të dalluar. Lëvizja e Luigit nuk ishte më identike; ai tani mund të kërcente më lart dhe më larg se vëllai i tij, në kurriz të reagimit dhe saktësisë së lëvizjes.

Ndërsa ky version i *Super Mario Bros. 2* u lëshua në Japoni, u konsiderua shumë i vështirë për audiencën amerikane në atë kohë.

## Karakteristikat
Luigi portretizohet si vëllai më i gjatë, më i vogël i Marios, dhe zakonisht shihet i veshur me një këmishë jeshile, pantallona të gjera blu të errët dhe një kapele jeshile me një shenjë "L" të gjelbër. Edhe pse Luigi është një hidraulik si Mario, aspekte të tjera të personalitetit të tij ndryshojnë nga loja në lojë; Luigi duket gjithmonë nervoz dhe i ndrojtur, por është me natyrë të mirë dhe mund ta mbajë durimin më mirë se vëllai i tij. Një version i vogël i personazhit të quajtur Baby Luigi debutoi në *Super Mario World 2: Yoshi's Island*, i cili mbahet rob nga Kamek. Ai gjithashtu u shfaq në *Mario & Luigi: Partners in Time* si një personazh i luajtshëm së bashku me Baby Mario. Ai është dubluar nga Charles Martinet, ashtu si ai i rritur. Duke qenë binjaku më i ri i Marios, Luigi supozohet të jetë gjithashtu 24 vjeç.

Ndërkohë që nuk është zyrtarizuar, Daisy është përfolur si interesi romantik i Luigit. Në *Mario Kart Wii* ata shihen në statujë duke kërcyer së bashku. Ajo ishte kufoma e tij në *NES Open Tournament Golf* siç ishte Peach për Marion. Gjithashtu në trofeun e Daisy në *Super Smash Bros. Melee'', thuhet se ajo është ndoshta përgjigjja e Luigit për Mario's Peach.

### Mbiemri
Nintendo fillimisht nuk i dha Luigi një mbiemër. Përdorimi i parë i dukshëm i "Luigi Mario" ishte në përshtatjen e filmit live-action të vitit 1993. Në shtator 2015, në festivalin e 30-vjetorit të *Super Mario Bros*, Miyamoto deklaroi se emri i plotë i Mario ishte Mario Mario. Si rezultat, kjo konfirmon indirekt se emri i plotë i Luigi është Luigi Mario.

## Viti i Luigit
Më 19 mars 2013, Nintendo filloi "Viti i Luigi". Kjo përfshinte një vit lojërash me temë Luigi si ''Luigi's Mansion: Dark Moon*, *Dr. Luigi*, *Mario & Luigi: Dream Team*, dhe *New Super Luigi U*. Një statujë e*Luigi's Mansion* u lansua në Club Nintendo. Më 19 mars 2014, përfundoi Viti i Luigit.

### Muaji i Luigit
Më 4 tetor 2019, Nintendo deklaroi se i gjithë muaji tetor do të ishte Muaji i Luixhit. Kjo është bërë për të festuar *Luigi's Mansion 3*, i cili u publikua më 31 tetor 2019. Muaji i Luigit përfundoi më 1 nëntor 2019.

## Pritja
Që nga paraqitja e tij në *Super Mario Bros.'', Luigi ka marrë një pritje shumë pozitive. Nintendo Power e renditi Luixhin si heroin e tyre të pestë të preferuar, duke përmendur besueshmërinë e tij ndërsa e përshkroi atë si një i dobët. Ata gjithashtu e renditën atë si me një nga mustaqet më të mira. GameDaily e renditi "djalin e neglizhuar" si një nga 25 arketipet e tyre më të mira të video lojërave, duke përmendur Luigin si shembull dhe duke deklaruar se atij i mungon karizma e vëllait të tij më të madh Mario dhe se ai duhet të marrë një tjetër rol kryesor. Ata gjithashtu renditën Luigi's Poltergust 3000 nga ''Luigi's Mansion'' si një nga 25 truket më të mira të Nintendo. UGO Networks e renditi Luigin në vendin e 16-të në listën e tyre "25 italianët më të paharrueshëm në video lojëra", duke e renditur atë mbi vetë Marion.

Luigi është paraqitur në shumë lista. Machinima e vendosi Luigin në listën e tyre "Top 10 Sidekicks in Gaming" list. Ai u rendit gjithashtu si ndihmësi më i mirë në video lojërat nga Maximum PC. IGN e renditi atë të dytin në listën e tyre 10 më të mirë, duke komentuar "Asnjë çift nuk ilustron dashurinë vëllazërore si Mario dhe Luigi". Maxim e renditi Luigin si ndihmësin e dytë më të nënvlerësuar, pas Waylon Smithers të serialit televiziv "The Simpsons".

## Referime