open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Uniseks

**Uniseks** është një mbiemër që tregon diçka që nuk është specifike për seksin, d.m.th. është i përshtatshëm për çdo lloj seksi.   Termi mund të nënkuptojë gjithashtu verbëri gjinore ose neutralitet gjinor.

Termi 'uniseks' u krijua si një neologjizëm në vitet 1960 dhe u përdor mjaft joformalisht. Parashtesa kombinuese *uni-* është nga latinishtja ''*, që do të thotë *një* ose *e vetme''. Megjithatë, 'uniseks' duket se është ndikuar nga fjalë të tilla si *united* dhe *universal*, në të cilat *uni-* merr kuptimin e përbashkët *të përbashkët*. Uniseksi atëherë do të thotë *e ndarë nga gjinitë*. 

## Shembuj 
Stilistët e flokëve dhe sallonet e bukurisë që u shërbejnë burrave dhe grave shpesh quhen uniseks . Kjo është gjithashtu tipike për shërbime dhe produkte të tjera që tradicionalisht ishin ndarë sipas gjinive, të tilla si dyqanet e veshjeve apo produkteve të bukurisë. Tualetet publike zakonisht janë të ndara në seks, por nëse nuk është kështu, ato quhen tualete publike uniseks. Veshjet uniseks përfshijnë veshje si bluza; versionet e veshjeve të tjera mund të përshtaten për veshje të ndryshme në varësi të seksit të dikujt, të tilla si xhinset. Ndarja e një pishine ose objekti rekreativ nga notarët dhe të tjerë të gjinive të ndryshme zakonisht quhet banje e përzier. Kur një shkollë pranon studentë të gjinive të ndryshme, ajo mund të quhet shkollë e përbashkët ose një shkollë me seks të përzier .

## Shiko gjithashtu 
* Edukimi me seks të përzier
* Banje e përzier
* Emrat uniseks
* Tualet publik uniseks
* Roli gjinor
* Integrimi gjinor

## Referime
Pero Shimlesha

**Pero Shimlesha** (, 27 prill 1910, Ljusha, Jajce – 2 gusht 1988, Zagreb) i njohur edhe si **Petar Shimlesha** ishte një profesor universitar dhe teoricien kroat i arsimit. 

## Biografia 
Pero Shimlesha ka lindur në fshatin Ljusha pranë Jajces, Bosnjë dhe Hercegovinë, më 27 prill 1910. Arsimin fillor dhe të mesëm i kreu në vendlindje dhe Jajce. Petar Šimleša studioi pedagogji në Fakultetin e Filozofisë në Zagreb, ku më pas kompletoi edhe doktoraturën në vitin 1951.

Shimlesha shërbeu si anëtar i stafit në të njëjtën institucion nga viti 1946 deri në pensionimin e tij në vitin 1975, duke u bërë profesor i plotë në vitin 1960. Gjatë kohës së tij në detyrë, ai mbajti pozicione si kryetar i Departamentit të Pedagogjisë, kryetar i Katedrës për Didaktikë dhe Metodologji, dhe dekan i fakultetit (1966–68). Në fushën e pedagogjisë dhe të arsimit Shimlesha ishte një mbrojtës i reformës arsimore dhe metodave moderne të mësimdhënies.

Shimlesha ishte edhe anëtar i Parlamentit Kroat (Sabor) dhe shërbeu si president i Këshillit Arsimor të Kroacisë. Ai mbajti pozicione udhëheqëse në Shoqatën Pedagogjike-Letrare, duke përfshirë edhe pozitën e kryetarit të nderit. Kontributet e tij u vlerësuan me disa çmime, duke përfshirë Plakatën Monumentale Çeke të J. A. Komenskit dhe Çmimin Kombëtar "Ivan Filipović" për arritjet jetësore.

## Publikime 
* *"Uzroci formalizma u znanju učenika"*, (1951) – një eksplorim i shkaqeve të formalizmit në dijen e studentëve.
* *"Metodika",* 1954 - përmbledhje e përgjithshme mbi metodikën e mësimdhënies.
* *"Suvremena nastava"* (1965) – një libër mbi praktikat e mësimit bashkëkohor.
* *"Na putu do reformirane škole"* (1977) – diskutim mbi rrugën drejt një sistemi shkollor të reformuar.
* *"Izabrana djela"* (1980)  – një koleksion i veprave të zgjedhura. 
* *"Enciklopedijski rječnik pedagogije",* 1963 (Redaktor)
* *"Pedagogjia",* 1988, 1990, Prishtinë, (Shqip)
* *"Pedagoška enciklopedija",* 1989, (Redaktor).

## Shih edhe 
* Arsimi në Kroaci
* Universiteti i Zagrebit

## Referime
Tripikëshi

Një **trepikësh**, **kufi i trefishtë**, **pikë e trefishtë**, ose **zonë trikufitare** është një pikë gjeografike në të cilën takohen kufijtë e tre vendeve ose qenieve nënkombëtare. Ka 175 tripikësha ndërkombëtare që nga viti 2020. Gati gjysma janë të vendosura në lumenj, liqene ose dete. Në tokë të thatë, trepikëshat e saktë mund të shënjohen me shënues ose shtylla, dhe ndonjëherë nga monumente më të mëdhenj.
Xhamia e Monemvasias

parapamje|Xhamia e Monemvasias
**Xhamia e Monemvasias** ( *Tzami Monemvasias*, ) është një xhami historike osmane e vendosur në qytetin mesjetar të Monemvasias, Peloponez, Greqi.

Pas pavarësisë së Greqisë në 1830, ajo u përdor për një kohë të shkurtër si burg. Xhamia e vjetër e restauruar ka strehuar koleksionin arkeologjik të qytetit që nga viti 1999.

## Shih edhe 
* Xhamia Ahmed III
* Xhamia e Vjetër (Nafplio)
* Xhamia e Aga Pashës
Monemvasia

**Monemvasia** është një qytezë dhe komunë në Lakoni, Greqi . Qyteti ndodhet në Greqinë kontinentale në një ishull në bregun lindor të Peloponezit, i rrethuar nga deti Mirtoan. Monemvasia është e lidhur me pjesën tjetër të kontinentit nga një tombolo e gjatë 400 metra.
Xhamia e Halil Beut

parapamje|Xhamia Halil Beu
**Xhamia e Halil Beut** ( *Tzami Chalil Mpei*, nga ) është një xhami historike e epokës osmane në qytetin e Kavalës, në Maqedoninë Lindore dhe Traki, në Greqi.

Ndodhet në qendër të gadishullit të vogël në port, pranë kalasë së vjetër dhe ndoshta është ndërtuar rreth viteve 1530. Tani është një muze i hapur për vizitorët.

## Shih edhe 
* Islami në Greqi
* Xhamia Ibrahim Pasha
Xhamia e Vjetër (Nafplio)

parapamje|Xhamia Trianon
**Xhamia e Trianonit** ( *Tzami Trianon*), e njohur gjithashtu si **Xhamia e Vjetër** ( *Palaio Tzami*, ) është një xhami historike osmane në qytetin e Nafplios, Peloponez, në Greqi.

Kjo xhami është shembulli më i vjetër i mbijetuar i arkitekturës osmane në Nafplio. Gjatë sundimit osman gjendej në lagjen e Vezirit të Madh, ndryshe lagjia e Sulltan Ahmedit, në qendër të tregut të qytetit. Ajo u ndërtua në fund të shekullit të gjashtëmbëdhjetë, gjatë periudhës së parë të sundimit osman në zonë. Sot funksionon si kinema dhe vend kulturor.
Xhamia e Vezirit

[parapamje|300px|Rrënojat e xhamisë së Vezirit, Epahtoi, [Greqi.]]
**Xhamia e Vezirit** () e njohur gjithashtu si **xhamia Amkazade Husein Pasha** () ishte një xhami osmane në qytetin e Nafpaktos, në Greqinë Qendrore perëndimore, që daton në fund të shekullit të shtatëmbëdhjetë ose në fillim të shekullit të tetëmbëdhjetë.

Sot mbetjet e saj të pakta qëndrojnë tërësisht në rrënoja.

## Përshkrimi 
Xhamia u financua dhe u emërtua pas Amkazade Husein Pashës, i cili ishte vezir i madh i Sulltanit osman Mustafa II, dhe u ndërtua rreth viteve 1701–1702. Xhamia ishte pjesë e një kompleksi më të madh filantropik që përfshinte banja dhe një shatërvan, nga të cilat kanë mbetur vetëm rrënojat; ajo u ndërtua në vendin e një xhamie të mëparshme, të quajtur Xhamia e Puseve.
Xhamia Zinxhirli

parapamje|Zinzirli Xhami
**Xhamia e Zinxhirliut**, zyrtarisht **Xhamia Zinzirli** (, që do të thotë "xhamia e zinxhirëve" në turqisht), është një xhami historike në qytetin e Serresit në Greqinë veriore.

Kjo xhami osmane përfundoi në fund të shekullit të 16-të si produkt i dëshirës së fëmijëve të Sulltaneshës Selçuk, të cilët urdhëruan që xhamia të bëhej në kujtim të nënës së tyre.

## Shih edhe 
* Xhamia arabe (Dramë)
Xhamia Neradje

parapamje|Xhamia Neraxe
**Xhamia Neradje** ose **Xhamia e Neradjesë** ( *Tzami Neratze*, lit. "Xhamia e portokallit të hidhur", ), e njohur më parë si **Xhamia e Gazi Hysein Pashës** (), është një xhami historike e epokës osmane e vendosur në qytetin e vjetër të Retimnosë, Kretë, Greqi.

Tani shërben si shkollë muzikore.

## Shih edhe 
* Xhamia Veli Pasha
Xhamia e Gazi Omer Beut

parapamje|Xhamia Gazi Ymer Bej
**Xhamia e Gazi Omer Beut** ( *Tzami tou Gazi Omer Mpei*, nga ) është një xhami historike e epokës osmane në qytetin Livadheia, Greqi Qendrore, në Greqi.

Ajo u ndërtua në qendrën tregtare dhe në lagjen me popullatën më të dendur të qytetit. Livadheia u pushtua nga Turahanoğlu Ömer Bey në vitin 1460, gjatë sundimit të Sulltanit Mehmedi II, dhe xhamia u emërua pas tij kur u ngrit gjatë gjysmës së dytë të shek, shekulli i pesëmbëdhjetë. Edhe pse është braktisur për një kohë të gjatë, ka plane për ta rinovuar dhe për ta përdorur sërish për qëllime kulturore.
Xhamia e Kara Musa Pashës

[parapamje|Xhamia Kara Musa Pasha me [Çezma|çeshmen]]
**Xhamia e Kara Musa Pashës** ( *Tzami Kara Mousa Pasa*, ) është një xhami historike osmane në qytetin e Retimnosë, në ishullin e Kretës, Greqi.

E vendosur në rrugën Arkadiou, ka shumë të ngjarë të jetë ngritur gjatë viteve 1680, ose menjëherë pas pushtimit të qytetit në 1646, ndoshta nga guvernatori *(valiu)* osman i Kretës.

## Shih edhe 
* Xhamia Neradje
Xhamia Veli Pasha

parapamje|Xhamia Veli Pasha
**Xhamia e Veli Pashës** ( *Veli Pasa Tzami*, nga ), e njohur gjithashtu si **Xhamia Mastaba** ( *Tzami tou Mastampa*) nga vendndodhja e saj dhe aktualisht strehon Muzeun Paleontologjik të Retimnosë, është një xhami historike e epokës osmane në qytetin e Retimnosë, Kretë, në Greqinë jugore.

Fillimisht e ndërtuar në mesin e shekullit të shtatëmbëdhjetë, menjëherë pas rënies së Retimnosë në duart e osmanëve, tani funksionon si një muze i parahistorisë së ishullit të Kretës.

## Shih edhe 
* Xhamia e Kyçyk-Hasanit
Xhamia arabe (Dramë)

parapamje|Xhamia Arap
**Xhamia Arabe** ( *Arap Tzami*, nga , lit. "Arab Xhamia"), e njohur gjithashtu si **Xhamia e Gjykatave të Ligjit** () është një xhami historike e epokës osmane në qytetin e Dramës, Maqedoni Lindore, në Greqi.

Kjo xhami historike dhe e bukur është ndërtuar në vitet 1850-1875. E lënë pas dore për gati një shekull, ajo po i nënshtrohet restaurimit që prej nëntorit 2022.
Feja në Panama

.]]
**Feja mbizotëruese në Panama** është krishterimi, me katolicizmin që është emërtimi i tij më i madh. Përpara ardhjes së misionarëve spanjollë, grupet e ndryshme etnike që banonin në territorin e Panamasë moderne praktikonin një mori besimesh. 

Kushtetuta panameze parashikon lirinë e fesë dhe qeveria në përgjithësi e respekton këtë të drejtë në praktikë.  Qeveria e SHBA-së raportoi se nuk kishte raportime për abuzime shoqërore ose diskriminim bazuar në besimin ose praktikën fetare në vitin 2007.
## Të tjera 
* Feja në Kuba
* Feja në Kosta Rika
* Feja në Belize
* Feja në Bahamas

## Linqe te jashtme 
* Radiostacionet fetare në Panama Lista me mbi 20 radiostacione panameze transmetimi në internet
* Segunda Encuesta Nacional de Hogares, Panama 2015 nëpërmjet WaybackMachine
Feja në Kubë

Krishterimi është **feja më e përhapur në Kubë**, ku katolicizmi është emërtimi i tij më i madh. Një pjesë e konsiderueshme e popullsisë kubane është ose jo-fetare ose praktikon fetë popullore .

Para ardhjes së misionarëve spanjollë, njerëzit që banonin në territorin e Kubës moderne praktikonin një shumëllojshmëri besimesh.

## Të tjera 
* Feja në Bahamas
* Feja në Panama
* Feja në Belize
* Feja në Meksikë
Feja në Bahamas

**Feja në Bahamas** dominohet nga besime të ndryshme të krishtera dhe pasqyron diversitetin e vendit.
 

Nuk ka asnjë fe shtetërore në Bahamas, dhe në përgjithësi ka praktikë të lirë të besimeve fetare; që nga kolonizimi anglez, shumica e Bahamianëve u përmbahen besimeve të ndryshme protestante me kishat baptiste / ungjilloret, pentekostalizmin, adventizmin dhe metodizmin që janë në ballë.

## Të tjera 
* Feja në Haiti
* Feja në Panama
* Feja në Belize
* Feja në Meksikë
Feja në Haiti

Haiti është një vend me shumicë të krishterë.

Për pjesën më të madhe të historisë së tij dhe deri në ditët e sotme, Haiti ka qenë kryesisht një vend i krishterë, kryesisht katolik romak, megjithëse në praktikë shpesh është modifikuar thellësisht dhe ndikuar nga sinkretizmi . Një fe e zakonshme sinkretike është Vodou, e cila kombinoi fenë yorube të afrikanëve të skllavëruar me katolicizmin dhe disa fije amerikane vendase; tregon ngjashmëri dhe ndan shumë shenjtorë hyjni, me Santería Kubane dhe Candomblé braziliane . Kushtetuta e Haitit vendos lirinë e fesë dhe nuk krijon një fe shtetërore, megjithëse Kisha Katolike merr një trajtim preferencial.

Ata që identifikohen me Kishën Katolike përbëjnë grupin më të madh të krishterë të vetëm në vend, ata vlerësohen në mënyra të ndryshme të jenë rreth 55 për qind e popullsisë sipas Librit të Fakteve Botërore të CIA-s 2018,  dhe 57 për qind sipas Qendrës Kërkimore Pew. Sfondi historik është shumë për shkak të ndikimit francez të sjellë përmes territoreve të pushtuara rishtas.

Protestantizmi është rritur vitet e fundit dhe protestantët janë vlerësuar nga CIA World Factbook se përbëjnë 28.5% të popullsisë, ndërsa Qendra Kërkimore Pew vlerëson se pjesa e tyre është gati 28%.
## Të tjera 
* Feja në Bahamas
* Feja në Panama
* Feja në Belize
* Feja në Meksikë
Feja në Republikën Domenikane

Krishterimi është **feja më e përhapur në Republikën Domenikane** . Historikisht, katolicizmi dominonte praktikat fetare të vendit dhe si fe zyrtare e shtetit merr mbështetje financiare nga qeveria. Rreth 60% e dominikanëve e identifikojnë veten si katolikë .
## Të tjera 
* Feja në Haiti
* Feja në Panama
* Feja në Belize
* Feja në Xhamajka
Feja në Xhamajka

Krishterimi është **feja mbizotëruese në Xhamajka** . Ligjet e Xhamajkës vendosin lirinë e fesë dhe ndalojnë diskriminimin fetar. Sipas regjistrimit të vitit 2011, 69% e popullsisë janë të krishterë të besimeve të ndryshme, ndërsa 21% deklaruan se nuk kishin fe.

## Të tjera 
* Feja në Haiti
* Feja në Panama
* Feja në Belize
* Feja në Republikën Domenikane
Feja në Barbados

**Feja në Barbados** është kryesisht e krishterë . Liria fetare përcaktohet me ligj dhe përgjithësisht zbatohet në praktikë, megjithëse disa grupe fetare të pakicave kanë ankesa për praktikat e qeverisë që ndërhyjnë në besimet e tyre. 

]]

## Të tjera 
* Feja në Haiti
* Feja në Panama
* Feja në Belize
* Feja në Republikën Domenikane
Feja në Antigua dhe Barbuda

, Antigua dhe Barbuda]]
**Feja në Antigua dhe Barbuda** përbëhet nga praktikat e besimeve fetare të njerëzve që jetojnë në Antigua dhe Barbuda, si dhe nga historia e tyre. Shumica e popullsisë së Antigua dhe Barbuda është e krishterë dhe liria fetare përgjithësisht respektohet në vend, megjithëse rastafarianët përballen me disa pengesa në praktikën fetare.

## Të tjera 
* Feja në Haiti
* Feja në Panama
* Feja në Belize
* Feja në Barbados
Feja në Kosta Rika

në Kartago]]
Krishterimi është **feja mbizotëruese në Kosta Rika**, me katolicizmin që është emërtimi i saj më i madh. Katolicizmi është gjithashtu feja shtetërore, por qeveria në përgjithësi mbështet lirinë fetare të njerëzve në praktikë.
## Të tjera 
* Feja në Kubë
* Feja në Panama
* Feja në Belize
* Feja në Bahamas
Feja në Amerikën e Veriut

**Feja në Amerikën e Veriut** dominohet nga degë të ndryshme të krishterimit dhe përfshin periudhën e banimit të vendasve amerikanë, vendbanimin evropian dhe ditët e sotme. Feja ka pasur një ndikim të madh në artin, kulturën, filozofinë dhe ligjin e kontinentit.

Midis tyre, Shtetet e Bashkuara, Meksika dhe Kanadaja përbëjnë 85 për qind të popullsisë së Amerikës së Veriut. Feja në secilin prej këtyre vendeve dominohet nga krishterimi (77.4),   duke e bërë atë grupin më të madh fetar në Amerikën e Veriut.

## Sipas fesë 
### Judaizmin 
* Amerika e Veriut: 1.5% 
* Shtetet e Bashkuara: 1.7%   deri në 2.9% 
* Kanada: 1.2% 
* Meksikë: 0.02%

### Krishterimi 
* Amerika e Veriut: 75,2%  -77,4% 
* Meksikë: 87,7% 
* Shtetet e Bashkuara: 73,7% 
* Kanada: 67.3%

### Islami 
* Kanada: 4,9% 
* Shtetet e Bashkuara: 1.2% 
* Meksikë: 0.2%

### Budizmi 
* Kanada: 1.4%
* Meksikë: 0.09
* Shtetet e Bashkuara: 0.9%

### Hinduizmi 
* Kanada: 2.3%
* Shtetet e Bashkuara: 1.0%
* Meksikë: 0.1%

### Sikizmi 
* Kanada: 2.1%
* Shtetet e Bashkuara: 0.2%

### Besimi Bahá'í 
* Shtetet e Bashkuara: 0,2% 
* Kanada: 0,1% 
* Meksikë: <0,1%

## Afetaria 
* Kanada: 35% 
* Shtetet e Bashkuara: 28% 
* Meksikë: 8%
Feja në Venezuelë

Krishterimi është **feja më e madhe në Venezuelë**, me katolicizmin që ka më shumë pasues.

Venezuela është një komb laik dhe kushtetuta e saj garanton lirinë e fesë. Përpara ardhjes së misionarëve spanjollë, njerëzit që banonin në territorin e Venezuelës moderne praktikonin një shumëllojshmëri besimesh.
Feja në Ekuador

; Krishterimi është feja kryesore në Ekuador .]]
Kur bëhet fjalë për **fenë**, shoqëria ekuadoriane është relativisht homogjene, me krishterimin që është feja kryesore. Katolicizmi është besimi kryesor i krishterë në vend. Ka edhe pakica të vogla të feve të tjera.

Ka shumë kisha të vjetra dhe të reja në të gjithë vendin dhe shumë të tjera po ndërtohen nga Kisha Katolike. Unioni Misionar Ungjillor përfaqëson shumë protestantë në Ekuador; Kishat anglikane në Ekuador i përkasin Provincës 9 të Kishës Episkopale në Shtetet e Bashkuara të Amerikës . Fetë e tjera janë të pranishme në numër të vogël: Ortodoksia Lindore, Kisha e Jezu Krishtit e Shenjtorëve të Ditëve të Mëvonshme, Budizmi, Judaizmi, Hinduizmi dhe Islami .
Feja në Guajana

]]
**Feja në Guajana** është e dominuar nga degë të ndryshme të krishterimit, me pakica të konsiderueshme të pasuesve të hinduizmit dhe islamit . 

Guajana është një shtet laik dhe kushtetuta e vendit garanton lirinë e fesë dhe adhurimit.
Feja në Brazil

]]
**Feja mbizotëruese në Brazil** është krishterimi, me katolicizmin që është emërtimi i tij më i madh.

Në 1891, kur u parashtrua Kushtetuta e parë Republikane braziliane, Brazili pushoi së pasuri një fe zyrtare dhe ka mbetur laike që atëherë, megjithëse Kisha Katolike mbeti me ndikim politik deri në vitet 1970. Kushtetuta e Brazilit garanton lirinë e fesë dhe ndalon fuqimisht krijimin e çdo feje duke ndaluar mbështetjen e qeverisë ose pengimin e fesë në të gjitha nivelet.
Feja në Peru

është një sit i trashëgimisë botërore .]]
Krishterimi është **feja më e përhapur në Peru**, me katolicizmin që është emërtimi i tij më i madh. 

Feja në Peru është e lidhur tradicionalisht me sinkretizmin fetar me origjinë nga katolicizmi me fenë e lashtë Inka pas pushtimit spanjoll . Megjithatë, kishat protestante të besimeve të ndryshme janë zhvilluar në mënyrë të konsiderueshme në sektorët popullorë gjatë 30 viteve të fundit. Ka pasur një përparim të ngadalshëm, por të vazhdueshëm të mosfesë, veçanërisht në mesin e të rinjve në zonat urbane. Fetë si Judaizmi dhe Budizmi, dhe së fundmi hinduizmi dhe Islami, janë të pranishme për shkak të imigrimit.

## Të tjera 
* Feja në Venezuelë
* Feja në Brazil
* Feja në Kili
* Feja në Ekuador
Feja në Kili

]]
Krishterimi është **feja më e përhapur në Kili**, me katolicizmin që është emërtimi i tij më i madh. Vendi është laik dhe liria e besimit është e vendosur sipas Kushtetutës së tij.

Historikisht, popujt indigjenë në Kili vëzhguan një sërë fesh përpara pushtimit spanjoll në shekullin e 16-të. Gjatë sundimit spanjoll dhe shekullit të parë të pavarësisë së Kilit, Kisha Katolike ishte një nga institucionet më të fuqishme në vend. Në fund të shekullit të 19-të, politikat liberale (të ashtuquajturat *Leyes laicas* ose "ligjet laike") filluan të zvogëlojnë ndikimin e klerit dhe shpallja e një Kushtetute të re në 1925 vendosi ndarjen e kishës nga shteti .

## Demografia 
Në regjistrimin e fundit në Kili, në vitin 2002, indigjenët përbëjnë 5 për qind (780,000) të popullsisë. 65 për qind e njerëzve indigjenë e identifikojnë veten si katolikë, 29 për qind si ungjillorë dhe 6 për qind si "të tjerë". 

Në vitin 2022, përkatësitë kiliane ishin 88% të krishterë (kryesisht katolike), 0,15% Baha'í, 0,1% hebrenj, 0,1% myslimanë dhe 10% jofetarë. 

Anëtarët e grupeve më të mëdha fetare (Katolike, Pentekostale dhe kisha të tjera ungjillore) janë të shumtë në kryeqytet dhe gjenden gjithashtu në rajone të tjera të vendit. Komunitetet hebraike janë të vendosura në Santiago, Valparaíso, Viña del Mar, Valdivia, Temuco, Concepción, La Serena dhe Iquique (megjithëse nuk ka sinagogë në Iquique). Xhamitë janë të vendosura në Santiago, Iquique dhe Coquimbo . 

Komunitetet Mapuche, që përbëjnë 87% të qytetarëve indigjenë, vazhdojnë të respektojnë udhëheqësit fetarë tradicionalë ( Longkos dhe Machis ) dhe informacioni anekdotik tregon një shkallë të lartë sinkretizmi në adhurimin dhe praktikat tradicionale të shërimit.

## Islami 
Statistikat për Islamin në Kili vlerësojnë një popullsi totale myslimane prej 3,196, që përfaqëson 0.02 për qind të popullsisë.

Islami ka gëzuar një histori të gjatë në Kili. Aurelio Díaz Meza's *Kronicles of the History of Kili*, një njeri në ekspeditën e zbuluesit Diego de Almagro, njëfarë Pedro de Gasco, ishte një *morisko* (d.m.th., një maur nga al-Andalusi, Spanjë, i cili ishte detyruar të konvertohej nga Islami te Katolicizmi Romak ). Institucioni i parë islamik në Kili, Shoqëria e Bashkimit Mysliman ( *Sociedad Unión Musulmana* ), u themelua më 25 shtator 1926, në Santiago . Shoqata e Ndihmës së Ndërsjellë dhe Bamirësisë Islame u krijua vitin e ardhshëm, më 16 tetor 1927. Në Kili, Islami është kryesisht rezultat i migrimeve libaneze, siriane dhe palestineze nga shekulli i 19-të dhe fillimi i shekullit të 20-të. Duke ikur nga kushtet në Perandorinë Osmane, këta emigrantë levantinë dhe pasardhësit e tyre u vendosën përgjithmonë në Kili dhe krijuan institucionet e para islame në vitet 1920.

## Të tjera 
* Feja në Venezuelë
* Feja në Peru
* Feja në Argjentinë
* Feja në Ekuador
Venevisión

thumb|right|
**Venevisión** është një stacion televiziv në Venezuelë, në pronësi të *Grupo Cisneros*. Ajo u themelua në vitin 1961 nga *Diego Cisneros*.

## Telenovelave
Feja në Kolumbi

]]
**Feja në Kolumbi** është e dominuar nga degë të ndryshme të krishterimit dhe është një shprehje e ndikimeve të ndryshme në kulturën kolumbiane, duke përfshirë spanjollën, amerindianin vendas dhe afro-kolumbianin, ndër të tjera. 

## Liria fetare 
Kushtetuta kolumbiane e vitit 1991 shpërbëu Kishën Katolike, deri tani feja shtetërore, dhe përfshin dy nene që parashikojnë lirinë e adhurimit:

* Neni 13 thotë se "të gjithë njerëzit lindin ligjërisht të lirë dhe të barabartë" dhe nuk duhet t'i nënshtrohen diskriminimit për shkak të "gjinisë, racës, origjinës kombëtare ose familjare, gjuhës, fesë, mendimit politik ose filozofik";
* Neni 19 garanton shprehimisht lirinë e fesë: "Liria e fesë është e garantuar. Çdo person ka të drejtë të shpallë lirisht fenë e tij dhe ta përhapë atë individualisht ose kolektivisht. Të gjitha besimet fetare dhe kishat janë njëlloj të lira para ligjit."

Në vitin 2023, vendi u vlerësua me 4 nga 4 për lirinë fetare. 

Në të njëjtin vit, vendi u rendit si vendi i 22-të më i vështirë në botë për të qenë i krishterë.
## Të tjera 
* Feja në Venezuela
* Feja në Brazil
* Feja në Kili
* Feja në Ekuador
Feja në Bolivi

Krishterimi është **feja mbizotëruese në Bolivi**, me katolicizmin romak që është emërtimi i saj më i madh. Përpara ardhjes së misionarëve spanjollë, njerëzit që banonin në territorin e Bolivisë moderne praktikonin një shumëllojshmëri besimesh.

Bolivia është një komb laik dhe kushtetuta e saj garanton lirinë e fesë. Në dekadat pas Koncilit të Dytë të Vatikanit (1962–65), Kisha Katolike është përpjekur të luajë një rol më aktiv në jetën shoqërore të vendit.

## Të tjera 
* Feja në Peru
* Feja në Brazil
* Feja në Argjentinë
* Feja në Kolumbi
Feja në Paraguaj

Krishterimi është **feja mbizotëruese në Paraguaj**, me katolicizmin që është emërtimi i tij më i madh. Para ardhjes së misionarëve spanjollë, njerëzit që banonin në territorin e Paraguajit të sotëm praktikonin një sërë fesh. 

Paraguai shpesh klasifikohet si vendi më fetar në Amerikën e Jugut .  Vendi është laik dhe liria e besimit është e garantuar me kushtetutë.

## Të tjera 
* Feja në Bolivi
* Feja në Brazil
* Feja në Argjentinë
* Feja në Ekuador
Feja në Argjentinë

Krishterimi është **feja më e përhapur në Argjentinë**, me katolicizmin romak që është emërtimi i tij më i madh. Ky sfond historik është shumë për shkak të ndikimit spanjoll të sjellë përmes territoreve të pushtuara rishtas. Megjithatë, lidhjet me kishat protestante po rriten dhe imigrimi përgjatë shekullit të 20-të ka sjellë fe të tjera nga rajone të ndryshme në Argjentinë. 

Argjentina është një komb laik dhe kushtetuta e saj garanton lirinë e fesë.  E Premtja e Mirë dhe Krishtlindjet njihen si festa kombëtare.

## Të tjera 
* Feja në Bolivi
* Feja në Brazil
* Feja në Uruguaj
* Feja në Ekuador
Feja në Uruguaj

Krishterimi është **feja më e madhe në Uruguaj**, me katolikët që kanë numrin më të shumtë, por rreth 44.5% e popullsisë është jofetare që nga viti 2021.  **Kisha dhe shteti** janë zyrtarisht të ndara që nga viti 1916. 

Diskriminimi sipas vijave fetare dënohet me ligj dhe qeveria në përgjithësi respekton lirinë fetare të njerëzve. Megjithatë, përveç krishterimit dhe në një masë më të vogël Umbanda dhe Judaizmit, fetë e tjera botërore si Islami, Budizmi dhe Hinduizmi, etj. kanë një prani të papërfillshme në vend.

## Të tjera 
* Feja në Bolivi
* Feja në Brazil
* Feja në Uruguaj
* Feja në Argjentinë
Azazel

parapamje|280x280px| "Dhe Aaroni do të hedhë short mbi dy cjeptë, njërin short për Zotin dhe tjetrin për Azazelin". Katedralja Lincoln
Në Biblën Hebraike, emri Azazel (hebraisht: עֲזָאזֵל *ʿĂzāʾzēl*; arabisht: عزازيل,  *ʿAzāzīl*) përfaqëson një vend të shkretë ku një cjap fajshlyes, që bart mëkatet e hebrenjve, u dërgua gjatë Yom Kippur. Gjatë periudhës së vonë të Tempullit të Dytë, Azazeli filloi të konsiderohej si një engjëll i rënë, i cili ishte përgjegjës për prezantimin e njerëzve për dije të ndaluara, ashtu siç është përshkruar në Librin e Enokut. Roli i tij si një engjëll i rënë mbetet pjesërisht në traditat e krishtera dhe islame.
Feja në Trinidad dhe Tobago

**Feja në Trinidad dhe Tobago**, e cila është një vend shumë-fetar, klasifikohet si më poshtë:

Sipas regjistrimit të vitit 2011, grupi më i madh fetar ishte krishterimi me 55.2 për qind të popullsisë. Kjo përfshinte të krishterët protestantë (me anglikanët, prezbiterianët, metodistët, ungjillorët, pentekostalët, baptistët shouter ose shpirtërorë dhe baptistët e rregullt) si dhe katolikët romakë . Hindusët përbënin 18.2 për qind, myslimanët 5.0 për qind. Kishte një besim sinkretik afro-karaibe, besimi Orisha (më parë i quajtur Shangos ) me 0,9 përqind dhe Rastafaris me 0,3 përqind. 

Grupet me rritje më të shpejtë ishin një mori kishash Ungjillore dhe Fundamentaliste të stilit amerikan të grupuara zakonisht si " Pentekostale " nga shumica e Trinidadianëve. Kisha e Jezu Krishtit e Shenjtorëve të Ditëve të Mëvonshme (e njohur si "Mormonët") e kishte zgjeruar gjithashtu praninë e saj në vend në vitet 1980 dhe 1990.  Ai raportoi 3,524 anëtarë në 9 kongregacione në vitin 2019.  

Sipas Censusit të vitit 2011, 33.4% e popullsisë ishte protestante (përfshirë 12.0% pentekostal, 5.7% anglikane, 4.1% adventist të ditës së shtatë, 2.5% presbiterian ose kongregacion, 1.2% baptist dhe 0.1% metolikë 1%)., 18.2% hindu dhe 5.0% myslimanë. Një numër i vogël individësh u pajtuan në fetë tradicionale të Karaibeve me rrënjë afrikane, të tilla si Baptistët Shpirtërorë (ndonjëherë të quajtur Baptistët Shouter) (5.7%); dhe Orisha (0.1%). Grupet më të vogla përfshinin Dëshmitarët e Jehovait (1.5%) dhe "të palidhur" (2.2%). Ekziston edhe një komunitet i vogël budist .

## Të tjera 
* Feja në Brazil
* Feja në Uruguaj
* Feja në Argjentinë
* Feja në Kolumbi
Dita Botërore e Poezisë

**Dita Botërore e Poezisë** festohet më 21 Mars dhe është shpallur nga UNESCO (Organizata e Kombeve të Bashkuara për Arsim, Shkencë dhe Kulturë) në vitin 1999, "me synimin për të mbështetur diversitetin gjuhësor përmes shprehjes poetike dhe për të rritur mundësinë që gjuhët e rrezikuara të dëgjohen".   

## Vështrim 
Qëllimi i tij është të promovojë leximin, shkrimin, botimin dhe mësimin e poezisë në mbarë botën dhe, siç thotë deklarata origjinale e UNESCO-s, "t'i japë njohje dhe shtysë të re lëvizjeve të poezisë kombëtare, rajonale dhe ndërkombëtare".

Në përgjithësi festohej në tetor, por në shekullin e 20-të komuniteti botëror e festoi atë në datën 15, ditëlindjen e Virgjilit, poetit epik romak dhe poetit laureat nën Augustin . Tradita për të mbajtur një datë tetori për festimet kombëtare ose ndërkombëtare të poezisë vazhdon ende në shumë vende të botës.  Mbretëria e Bashkuar në përgjithësi përdor të enjten e parë të tetorit,  por diku tjetër festohet një tetor i ndryshëm, ose ndonjëherë edhe një datë nëntori.

Ditën Botërore të Poezisë e ka në kalendar edhe UNESCO, sepse PEN International e kishte propozuar zyrtarisht në prezantimin e Tarık Günersel në Kongresin '97 në Edinburg — siç sugjerohej nga PEN Turqia dhe i dërguar nga Melbourne PEN. (Në '96 iniciuar nga Tarık Günersel dhe Gülseli Inal et al. - Poetic Space Lab)

## Shih edhe 
* Kombet e Bashkuara
* Takimet e poeteshave në Vushtrri

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Kavishala -Shkolla e Poetëve
* "Dita Botërore e Poezisë" në un.org
* Kalendari Ndërkombëtar i Respektimeve të KB
* "Poetët e rinj me bazë në Jaipur festuan Ditën Botërore të Poezisë më 21 Mars 2017 në O2 The Plant Cafe"
Xhamia e Ahmetit III

parapamje|*Pamja e xhamisë*
**Xhamia e Ahmetit III** ( *Tzami Achmet G*), e njohur gjithashtu si **Xhamia e Akrokorinthit** ( *Tzami tis Akrokorinthou*) ose **Xhamia e Ahmet Pashës** (), është një xhami osmane e vendosur në kështjellën e Akrokorinthit, në Peloponez, Greqi.

I ndërtuar në vendin e një xhamie të hershme të shekullit të 16-të, monumenti u porosit nga Sulltan Ahmeti III pas ripushtimit osman të vitit 1715. Tani është në një gjendje kryesisht të rrënuar, të braktisur dhe të lënë pas dore, megjithatë iu nënshtrua disa punimeve restauruese në vitin 2000.

## Burime
Akrokorinthi

**Akrokorinthi** (nga greqishtja "Korinthi i sipërm" ose "akropoli i Korinthit të lashtë") është një shkëmb monolit me pamje nga qyteti i lashtë i Korinthit, Greqi. Sipas vlerësimit të Xhorxh Forestit, "Është akropoli më mbresëlënës i Greqisë kontinentale".

Me furnizimin e saj të sigurt me ujë, fortresa e Akrokorinthit u përdor në mënyrë të përsëritur si linja e fundit e mbrojtjes në Greqinë jugore, sepse ajo komandonte Istmusin e Korinthit, duke zmbrapsur armiqtë të hynin në gadishullin e Peloponezit.
Korinthi i lashtë

**Korinthi** ishte një qytet-shtet (*polis*) në Istmusin e Korinthit, zona e ngushtë e tokës që bashkon Peloponezin me Greqinë kontinentale, afërsisht në gjysmë të rrugës midis Athinës dhe Spartës. Qyteti modern i Korinthit ndodhet afërsisht 5 kilometra në verilindje të rrënojave të lashta. Që nga viti 1896, hetimet sistematike arkeologjike të Gërmimeve të Korinthit nga Shkolla Amerikane e Studimeve Klasike në Athinë kanë zbuluar pjesë të mëdha të qytetit të lashtë dhe gërmimet e fundit të kryera nga Ministria Greke e Kulturës kanë nxjerrë në dritë aspekte të reja të rëndësishme të lashtësisë.
Dagon

**Dagon** (hebraisht: דָּגוֹן, *Dāgōn*) ose **Dagan** (sumerisht: 𒀭𒁕𒃶, me gërma latine: *dda-gan*; fenikasisht: 𐤃𐤂𐤍, me gërma latine: *Dāgān*) ishte një zot i adhuruar në Sirinë e lashtë në mes të Eufratit, me tempuj kryesorë të vendosur në Tuttul dhe Terqa, megjithëse shumë dëshmi të kultit të tij vijnë nga qytetet si Mari dhe Emar gjithashtu. Në vendbanimet e vendosura në zonën e sipërme të Eufratit ai konsiderohej si "ati i perëndive" i ngjashëm me zotin mesopotamian Enlil, si dhe si një zot i tokës, një zot i pasurisë, dhe një burim legjitimiteti mbretëror. Një numër i madh i emrave të theoforike, si maskulin ashtu edhe femëror, dëshmon se ai ishte një zot i njohur. Ai gjithashtu u adhurua më tej në lindje, në Mesopotamia, ku shumë sundimtarë e konsideronin atë si zotin që mund t'i jepte mbretërinë në zonat perëndimore.
parapamje| Relievi i një peshkatari mesopotamian (Kulullû) i identifikuar në përputhje me studimet e fillimit të shekullit të 20-të si Dagani në "  " (1910)
Lista e filmave të bazuar në botimet e Marvel Comics

Marvel Comics është një botues i librave komikë amerikanë dhe mediave përkatëse. Ai numëron ndër personazhet e tij superheronj të tillë të njohur si Spider-Man, Wolverine, Iron Man, Captain America, Thor, Hulk, Black Panther, Doctor Strange, Ant-Man, Daredevil, dhe Deadpool, dhe ekipe të tilla si Avengers, X-Men, Fantastic Four, and Gardianët e Galaktikës. Shumica e personazheve imagjinar të Marvel përshkruhen në një univers të përbashkët imagjinar, me shumicën e vendndodhjeve që pasqyrojnë vende të jetës reale. Shumë personazhe të mëdhenj janë të vendosur në New York City.

Filmat e bazuar në pronat e Marvel Comics kanë përfshirë filmseri të lëshuar në teatër, filma artistikë live action dhe të animuar, publikime direkt në video dhe filma televizivë.

## Filma live-action
### Filma artistikë
Filmat artistikë live action dhe filmat e shkurtër të prodhuar nga Marvel Studios janë vendosur brenda Marvel Cinematic Universe (MCU), përveçse kur shënohet ndryshe.

## Referime
## Lidhje të jashtme
* Filma në Marvel.com
Metamorfozë (Leonora Canja Allajbeu)

**Metamorfozë**  libër me poezi me autore Leonora Canja Allajbeu, redaktor Fatmir Shqarri. Botuar në Tiranë nga Shtëpia Botuese Emal. Viti i botimit 2022.  Libri ka 130 faqe. ISBN 9789928048974

Shënime; Letërsia shqipe, poezia.

Përshkrimi i librit:

"Metamorfozë" është një koleksion i veçantë i poezive, një udhëtim emocional dhe intelektual në botën e thellë të ndjenjave dhe mendimeve të autores, Leonora Canja Allajbeu. Me një delikatesë të veçantë dhe një shpirt të ndjeshëm, ajo hedh dritë mbi eksperiencën njerëzore në mënyrë që shpesh herë të shfaqet si një metamorfozë, një proces i përjetshëm i transformimit dhe riformatimit.

Libri është strukturuar në mënyrë të qartë dhe të organizuar, duke e bërë të lehtë për lexuesin të eksplorojë botën e mendimeve dhe emocioneve të shprehura në këtë vepër. Nga një poezi në tjetrën, lexuesi ndjehet i tërhequr në një rrugëtim poetik, ku fjalët shpesh herë bien si gurë mbi zemrën e tij.

"Metamorfozë" nuk është vetëm një koleksion poezish, por një reflektim thelbësor i jetës dhe përvojave njerëzore. Përmes fjalëve të saj, autoria ndan me lexuesin ndjenjat e gëzimit, dhimbjes, dashurisë, dhe reflektimin. Ajo e përdor gjuhën si një vegël e hollë e pikturimit të ndjenjave, duke krijuar imazhe të forta dhe të rëndësishme për lexuesin.

Nëpërmjet këtij libri, lexuesit do të shohin botën në një perspektivë të re, ku çdo fjalë dhe çdo varg kanë një thellësi të fshehur që pret të zbulojë kuptimin e saj.

## Burimet
Istmusi i Korinthit

**Istmusi i Korinthit** (greqisht: Ισθμός της Κορίνθου) është ura e ngushtë tokësore që lidh gadishullin e Peloponezit me pjesën tjetër të Greqisë kontinentale, pranë qytetit të Korinthit. Istmusi ishte i njohur në botën e lashtë si pikë referimi që ndan Peloponezin nga Greqia kontinentale. Në shekullin e parë të erës sonë, gjeografi Strabon vuri në dukje një stelë në istmusin e Korinthit, e cila mbante dy mbishkrime. Njëra drejt Lindjes, dmth. drejt Megarës, duke lexuar: "*Këtu nuk është Peloponezi, por Jonia*"  ) dhe ai drejt Perëndimit, pra drejt Peloponezit: "*Këtu është Peloponezi, jo Jonia*" (); Plutarku ia atribuoi ngritjen e stelës heroit të Atikës Tezeut, në rrugën e tij për në Athinë.

Në perëndim të istmusit ndodhet Gjiri i Korinthit dhe në lindje Gjiri Saronik. Që nga viti 1893, Kanali i Korinthit ka kaluar nëpër istmusin e gjerë 6.3 km, duke e bërë efektivisht Peloponezin një ishull. Sot, dy ura rrugore, dy ura hekurudhore dhe dy ura zhytëse në të dy skajet e kanalit lidhin anën kontinentale të istmusit me anën e Peloponezit. Gjithashtu një urë emergjence ushtarake ndodhet në skajin perëndimor të kanalit.
Klaus Kilian

**Klaus Kilian** (27 shkurt 1939 - 28 maj 1992) ishte një historian dhe arkeolog i njohur gjerman. Për një periudhë ai drejtoi departamentin e arkeologjisë së përgjithshme dhe arkeologjinë krahasuese në Institutin Arkeologjik Gjerman (DAI) në Bonn. Në vitet 1976-1982, ai udhëhoqi arkeologjinë në Tiryns dhe nga viti 1987 në Sri Lanka, në bashkëpunim me S. Bandaranayake dhe projektin UNESCO-Sri Lanka në vendin protohistorik të Ibbankatuwa dhe në kompleksin monastik të Pidurangala pranë Sigiriya. Ai ka botuar shkrime dhe studime edhe mbi arkeologjinë italiane dhe greke. 

## Shih edhe 
* Kuvendi i dytë i studimeve ilire

## Referime
Feja në Tunizi

Nga **fetë në Tunizi**, Islami është më i përhapuri. Është vlerësuar se në vitin 2022, afërsisht 99%  e banorëve të Tunizisë e identifikuan veten si myslimanë.  

Vendi përfshin gjithashtu komunitete të krishtera, çifute dhe Bahá'í . Ndërsa kushtetuta tuniziane e shpall Islamin fe shtetërore, ajo gjithashtu parashikon lirinë fetare,  por ligji vendos kufizime në këtë liri. 

Tunizia ka një reputacion për tolerancë dhe hapje ndaj kulturave të tjera që kanë bërë identitetin e vendit.

## Islami 
Shumica e tunizianëve e konsiderojnë veten muslimanë,  të cilët sipas Qendrës Kërkimore Pew  58% e identifikojnë veten si myslimanë sunitë, ndërsa 40% thonë se janë vetëm myslimanë pa përkatësi në ndonjë sekt.

Qeveria kontrollon dhe subvencionon xhamitë dhe paguan rrogat e prijësve të namazit. Presidenti emëron Kryemyftiun e Republikës. Ligji i vitit 1988 për Xhamitë parashikon që vetëm personeli i emëruar nga Qeveria mund të udhëheqë aktivitetet në xhami dhe përcakton se xhamitë duhet të qëndrojnë të mbyllura, përveç gjatë kohës së faljes dhe ceremonive të tjera të autorizuara fetare, të tilla si martesat ose funeralet. Disa njerëz mund të merren në pyetje vetëm për shoqërim ose për t'u parë në rrugë me muslimanë praktikantë. Xhamitë e reja mund të ndërtohen në përputhje me rregulloret kombëtare të planifikimit urban; megjithatë, me përfundimin, ato bëhen pronë e Qeverisë. Qeveria gjithashtu subvencionon pjesërisht komunitetin hebre . 

## Krishterimi 
 .]]

Raporti Ndërkombëtar i Lirisë Fetare i vitit 222 raportoi se komuniteti i krishterë numëronte 30,000 njerëz, 24,000 prej të cilëve ishin katolikë .  Në Annuario Pontificio të vitit 2020, numri i katolikëve vlerësohet të jetë rritur në 30,440.  

Krishterimi erdhi në Tunizi gjatë sundimit romak. Megjithatë, pas ardhjes së Islamit, popullsia e të krishterëve në vend u zvogëlua.

## Të tjera 
* Feja në Egjipt
* Feja në Maroko
* Feja në Algjeri
* Feja në  Çad
Feja në Çad

Islami dhe Krishterimi janë **fetë më të përhapura në Çad** . Popullata më të vogla të njerëzve jo-fetarë, si dhe ithtarëve të besimeve të tjera janë gjithashtu të pranishme.
 
 

Midis myslimanëve të Çadit, 95% deklaruan se ishin sunitë, 1% shiitë dhe 4% të tjerë. Ata janë të përqendruar kryesisht në rajonet veriore dhe lindore, ndërsa animistët dhe të krishterët jetojnë kryesisht në Çadin jugor dhe Guéra .  Islami u soll gjatë pushtimit mysliman të rajonit të Sudanit, në rastin e Çadit, i përfunduar në shekullin e 11-të me konvertimin e Perandorisë Kanem-Bornu .

Krishterimi mbërriti në Çad me francezët, në fund të shekullit të 19-të.

## Demografia 
Sipas vlerësimeve në 2014-15, 52.1% e popullsisë është myslimane (kryesisht sufi Tijaniyah ), 44.1% është e krishterë, 0.3% është animiste dhe 2.8% nuk kanë fe. 

## Islami 
 në Abéché, Çad]]
Islami u bë një forcë dinamike politike dhe ushtarake në Lindjen e Mesme në dekadat menjëherë pas vdekjes së profetit Muhamed.

.  Nga fundi i shekullit të shtatë pas Krishtit,  muslimanët arritën në Afrikën e Veriut dhe u zhvendosën në jug në shkretëtirë.  Edhe pse është e vështirë të përcaktohet data e mbërritjes dhe përhapjes së Islamit në Çad, në kohën kur emigrantët arabë filluan të vinin nga lindja në shekullin e katërmbëdhjetë, besimi ishte tashmë i përhapur.  Në vend që të ishte produkt i pushtimit ose i imponimit të pushtetit politik, Islami gradualisht u përhap në Çad dhe përtej kufijve të tij politikë. 

Islami në Çad është përshtatur me kontekstin e tij lokal në shumë mënyra.  Së pari, pavarësisht nga prania e një numri të madh arabësh çadian dhe pavarësisht se është një gjuhë zyrtare dhe e folur gjerësisht, arabishtja nuk është gjuha amtare e shumicës së muslimanëve të Çadit.  Si rezultat, edhe pse shumë muslimanë të Çadit kanë ndjekur shkollat Kur'anore, ata shpesh kanë mësuar të recitojnë vargje pa e kuptuar kuptimin e tyre të brendshëm.  Prandaj, ndoshta edhe më shumë se në mesin e atyre që kuptojnë arabisht, recitimi i vargjeve ka marrë një karakter mistik midis muslimanëve të Çadit.  Për më tepër, Islami në Çad nuk u ndikua veçanërisht nga lëvizjet e mëdha mistike të mesjetës islame apo trazirat fondamentaliste që prekën besimin në Lindjen e Mesme, Afrikën Perëndimore dhe Sudan.  Duke filluar në Lindjen e Mesme në shekullin e trembëdhjetë, mistikët dhe da'itët myslimanë u përpoqën të plotësonin kuptimin intelektual të Islamit me përvojën e drejtpërdrejtë fetare përmes lutjes, meditimit dhe veprimit.  

## Të tjera 
* Feja në Sudan
* Feja në Çad
* Feja në Etiopi
* Feja në Nigeri
Feja në Mali

**Feja në Mali** është kryesisht Islami me rreth 95 për qind të popullsisë që janë myslimanë,  me 5 për qind e mbetur të malianëve u përmbahen feve tradicionale afrikane ose krishterimit.  Ateizmi dhe agnosticizmi besohet të jenë të rrallë në mesin e Malianëve, shumica e të cilëve praktikojnë fenë e tyre çdo ditë, megjithëse disa janë deistë.
 

Myslimanët janë kryesisht sunitë që i përkasin shkollës së jurisprudencës Maliki të ndikuar nga sufizmi . Janë të pranishëm edhe pakicat Ahmedia dhe Shiite .

## Islami 
Sipas raportit vjetor të Departamentit të Shtetit të SHBA-së për lirinë fetare të vitit 2005, Islami që praktikohej tradicionalisht në Mali u karakterizua si i moderuar, tolerant dhe i përshtatur me kushtet lokale.  Gratë lejoheshin të merrnin pjesë në aktivitete shoqërore ekonomike dhe politike dhe në përgjithësi nuk mbanin mbulesë, me përjashtim të disa grave tuareg .  Sipas studimit të vitit 2012 të Forumit Pew *, Myslimanët e Botës: Uniteti dhe Diversiteti*, 94% e muslimanëve në Mali besonin se feja është shumë e rëndësishme në jetën e tyre dhe 71% besonin se ekziston "vetëm një mënyrë e vërtetë për të kuptuar mësimet e Islamit" (24% besojnë se interpretimet e shumta të Islamit janë të mundshme).

## Krishterimi 
Krishterimi u prezantua në Mali në fund të shekullit të 19-të nga francezët. Në vitin 2014, kishte 275,000 katolikë në Mali, rreth 1.86% e popullsisë së përgjithshme. 

Në vitin 2020, të krishterët përbënin 2.35% të popullsisë së vendit;  mbi gjysma e tyre ishin katolikë.

## Të tjera 
* Feja në Niger
* Feja në Burkina Faso
* Feja në Mauritani
* Feja në Nigeri
Feja në Mauritani

në një bibliotekë në Chinguetti]]
Populli i **Mauritanisë** është në masë të madhe adhurues të islamit sunit, të shkollës jurisprudence Maliki . 

Mauritania është një vend në Afrikë, në kufi me Algjerinë, Malin, Senegalin dhe Saharën Perëndimore (aktualisht e kontrolluar nga Maroku ).  Sipas CIA-s, 100% e qytetarëve Mauritanianë janë myslimanë,  edhe pse ka një komunitet të vogël të krishterësh, kryesisht me kombësi të huaj. 

Në vitin 2004, dy tarikatet më të mëdha të muslimanëve sufistë në Mauritani ishin Tijaniyyah dhe Kadiriyya .  Nuk kishte asnjë të dhënë të sufinjve në vend në vitin 2022. 

## Historia 
Ishte tregtia me tregtarët myslimanë ajo që solli Islamin në rajon, në shekullin e 8-të. 

Dinastia Almoravid u ngrit në pushtet në Magrebin perëndimor gjatë shekullit të 11-të dhe promovoi Islamin në të gjithë rajonin.  Anëtarët e Berberëve Gadala e sollën teologun Abdallah ibn Jasin nga Meka në vitin 1035, ku udhëtuan për haxhin, për të shuar paganizmin ende të përhapur në Mauritani.  Megjithëse Islami kishte ekzistuar në rajon para Almoravidëve, sundimi Almoravid përshpejtoi përhapjen e Islamit dhe hoqi ndikimet animiste në praktikat lokale islame.  Interpretimi i rreptë i Islamit i Ibn Jasinit tjetërsoi shumë nga Berberët dhe teologu u dëbua. I pa frikësuar, ai grumbulloi një ndjekje të përkushtuar besimtarësh besnikë dhe një ushtri, themeli i dinastisë Almoravid. Zgjerimi ushtarak i ibn Jasinit konvertoi anëtarët e fisit të Gadala, Lemtuma dhe Messufa Berberët e rajonit në Islam. Kapja e Sijilmasa dhe Aoudaghost, qytete të rëndësishme në tregtinë Trans-Sahariane, i lejoi ata të dominonin rrugët tregtare të Saharasë. Almoravidët i konvertuan berberët që banonin në Mauritaninë e sotme në shkollën Maliki të Islamit Sunit, e cila mbetet dominuese në Mauritani edhe sot e kësaj dite. 

Ibn Jasin u pasua nga Ebu Bekr ibn Umar, një prijës i Berberëve Lamtuna. Lufta midis Lemtuma dhe Messufa bëri që ibn Umar të shpallte një luftë të shenjtë kundër Perandorisë së Ganës për të bashkuar fiset kundër një armiku të përbashkët. Lufta, e cila zgjati për katërmbëdhjetë vjet, përhapi Islamin tek anëtarët e popullit Soninke, themeluesit e Ganës.  Ndikimi politik i Almoravidëve u zbeh me rënien e dinastisë, por aderimi islam u çimentua fort në vend. 

Ndikimi politik i fisit Kunta midis shekujve 16 dhe 18 e forcoi popullaritetin e sufizmit Kadiri në rajon.  Midis shekujve 16 dhe 18, shpallja e xhihadit nga teologët myslimanë shtyu për vendosjen e qeverisjes islame në Afrikën Perëndimore. Në shekullin e 17-të, Nasir al-Din udhëhoqi një xhihad në Mauritania, duke tërhequr mbështetjen e berberëve të frustruar nga korrupsioni i sundimtarëve arabë të rajonit.
## Të tjera 
* Feja në Niger
* Feja në Burkina Faso
* Feja në Mali
* Feja në Nigeri
Gratë në Gjeorgji

**Gratë në Gjeorgji** jetojnë në një shoqëri që ka evoluar gjatë shekujve, pas dekadave të regjimit Sovjetik, që nga vitet 1990 e tutje, kultura ka pësuar ndryshime të shpejta shoqërore dhe vlera të reja, por gjithashtu është prekur nga paqëndrueshmëria ekonomike.

## Konteksti historik 
[djathtas|parapamje| Mariam Jambakur-Orbeliani, [Filantropia|filantropiste dhe feministe gjeorgjiane e shekullit të 19-të]]
Në 26 maj 1918, Këshilli Kombëtar i Gjeorgjisë u nda në mënyrë të njëanshme nga Perandoria Ruse në rënie duke miratuar *Aktin e Pavarësisë së Gjeorgjisë* duke lindur Republikën Demokratike të Gjeorgjisë . Sipas këtij akti, “Republika Demokratike e Gjeorgjisë i garanton në mënyrë të barabartë çdo qytetari të saj të drejtat politike, pavarësisht nga kombësia, besimi apo rangu shoqëror ”.Në vitin 1919, gratë Gjeorgjiane ishin në gjendje të votonin në zgjedhjet e Asamblesë së re Kushtetuese të Gjeorgjisë . Zgjedhjet panë pesëmbëdhjetë kandidate gra që konkurruan për zgjedhje, pesë prej të cilave u zgjodhën në asamblenë prej 130 personash. 

Në 1921 Gjeorgjia u aneksua nga Ushtria e Kuqe dhe mbeti pjesë e BRSS. Në vitin 1991, pas shpërbërjes Sovjetike, Gjeorgjia u bë një vend i pavarur. Ashtu si me vendet e tjera të ish-bllokut komunist, rimëkëmbja nga një ekonomi socialiste në një ekonomi tregu ishte e vështirë dhe papunësia, destabilizimi ekonomik dhe konfliktet e kanë dëmtuar popullsinë.  Për sa i përket popullsisë, më shumë se 8 nga 10 banorë janë Gjeorgjianë etnikë, por ka edhe pakica si Azerët dhe Armenët. Shumica dërrmuese e popullsisë është e Krishterë Ortodokse, por rreth një në dhjetë janë Myslimanë . Urbanizimi i vendit është 53,6% (vlerësimi 2015). Norma totale e fertilitetit (TFR) e 1,76 fëmijëve të lindur/grua (vlerësuar 2015) është nën normën e zëvendësimit. 

## Dispozitat kushtetuese 
Kushtetuta e Gjeorgjisë thotë në nenin 14 se:
 T***ë gjithë janë të lirë nga lindja dhe janë të barabartë para ligjit, pavarësisht nga raca, ngjyra, gjuha, feja, opinionet politike dhe të tjera, përkatësia kombëtare, etnike dhe shoqërore, origjina, pasuria dhe titulli, vendbanimi.***

## Roli social i gruas 
Për shkak se kultura Gjeorgjiane është patriarkale, grave u jepet një formë kalorësiake respekti.  Shumë gra shërbejnë gjithashtu në fushën e zbatimit të ligjit dhe qeverisë . Megjithatë, asnjë grua nuk lejohet të bëhet priftëre e kishës Ortodokse.  Të ashtuquajturat "stereotipe tradicionale të roleve sociale të përcaktuara nga gjinia" po pësojnë ndryshime për shkak të edukimit që po merr brezi i ri i grave.  Art 27 jep leje lehonie, 

## Dhuna në familje dhe trafikimi i qenieve njerëzore. 
Në vitin 2006, Gjeorgjia vendosi *Ligjin e Gjeorgjisë për Eliminimin e Dhunës në Familje* .  Gjeorgjia ratifikoi Konventën e Këshillit të Evropës për Veprimin kundër Trafikimit të Qenieve Njerëzore në 2007. 

## Referime
Feja në Senegal

Feja dhe besimet zënë një vend të rëndësishëm në jetën e përditshme të kombit të Senegalit . Shumica e qytetarëve ndjekin Islamin (kryesisht Islamin Sunit ). Në vitin 2013, 6% e popullsisë ndoqi besimet indigjene (kryesisht Serer ), ndërsa 2% ndoqi krishterimin (kryesisht katolicizmin). 

Kushtetuta parashikon lirinë e besimeve fetare dhe vetëqeverisjen nga grupet fetare pa ndërhyrje të jashtme.
## Të tjera 
* Feja në Niger
* Feja në Burkina Faso
* Feja në Guinea
* Feja në Guinea-Bissau
Feja në Gambia

]]
]]

Gambia është një vend me shumicë myslimane, me myslimanë që përbëjnë 96.4% të popullsisë, rreth 3.5% janë të krishterë dhe 0.1% praktikojnë fe të tjera (përfshirë fetë tradicionale afrikane ).

## Të tjera 
* Feja në Niger
* Feja në Burkina Faso
* Feja në Gana
* Feja në Togo