Baltaxhiu

Korpusi **baltaxhi** (turqisht: *baltacı*, shumës *baltacılar*, "sëpatës") ishte një klasë e rojeve të pallatit në Perandorinë Osmane nga shekulli i 15-të deri në fillim të shekullit të 19-të.

## Historia 
I njohur gjithashtu me titullin ekuivalent persian *tabardar*, korpusi baltaxhi daton në ditët e para të Perandorisë Osmane: të rekrutuar nga devshirme, ata shërbyen si xhenier dhe pionierë të ushtrisë osmane. Tashmë në fillim të shekullit të 15-të, megjithatë, një numër u vendosën si roje në pallatin e Sulltanit në Edrene. Pas rënies së Kostandinopojës dhe krijimit të pallateve të ndryshme në kryeqytetin e ri, u krijuan kompani të veçanta baltaxhish për shërbim në çdo pallat: Pallati i Vjetër ose Eski Saray, Pallati i Ri ose Pallati Topkapı, Pallati Galata dhe Pallati i Ibrahim Pashës.

## Detyrat 
Meqenëse Pallati Topkapı ishte rezidenca kryesore perandorake, njerëzit e kompanisë së tij baltaxhi kishin status të veçantë: ndërsa njerëzit e kompanive të tjera u regjistruan, pas një periudhe shërbimi, në regjimentet e këmbësorisë jeniçere, njerëzit e Pallatit Topkapı kishin privilegjin për t'u regjistruar në regjimentet e kalorësisë *spahi* dhe *silahdar*. Baltaxhitë e Topkapisë komandoheshin nga një *kahya* ose *kethüda*, i cili ishte nën autoritetin e faqes kryesore të Sulltanit, Silahdar Agha. Kompania ishte gjithashtu përgjegjëse për furnizimin me dru zjarri për Haremin Perandorak. Për të mos parë pa dashje zonjat e haremit, baltaxhitë u pajisën me blinkers të posaçme prej pëlhure ose dantelle dhe xhaketa me jakë shumë të larta, prej nga ata njiheshin zakonisht si "blinkered axemen" *(zülüflü baltacılar)*. Përveç kësaj, dymbëdhjetë subaltern *(kalfas)* të kompanisë së Pallatit Topkapı, të zgjedhur për shkrim-leximin e tyre, përmbushën detyrat ceremoniale: ata sollën fronin e Sulltanit gjatë ceremonisë së fronëzimit të tij dhe në festa të tjera, ata ruanin standardin e shenjtë të Profetit në fushatë ndërsa recitonin vargje nga Kurani, duke ruajtur sendet e zonjave të haremit kur gjykata u zhvendos nga Topkapi gjatë verës, dhe, pas shekullit të 17-të, me dhurimin e predikuesve në Xhaminë e Sulltan Ahmetit me sharbat, ujë trëndafili dhe temjan në ditëlindjen e Profetit. Të tjerë baltaxhinj të kompanisë Topkapi iu bashkëngjitën kryeoficerëve të pallatit, ndërsa dy kalfa të kompanisë shërbenin si kryekuzhinier dhe zëvendëskryekuzhinier i kuzhinës perandorake.

Kompania që ruante Pallatin e Vjetër, e cila pas ndërtimit të Topkapit u transferua në një rezidencë të nënave të sulltanëve, fillimisht ishte përgjegjëse te Kapi Agha, por pas shekullit të 17-të te Këzllar-Aga. Këta të fundit shpesh përdornin anëtarë të arsimuar të kompanisë baltaxhi të Pallatit të Vjetër si sekretarë personalë ose si nëpunës në administrimin e dhurimeve të devotshme të Qyteteve të Shenjta. Burra të tjerë të kësaj shoqërie u caktuan si kryekafexhinj (*kahvedji bash*) te *valide sulltanesha* dhe princeshat e ndryshme.

## Sistemi Devshirme dhe Baltaxhi 
Nga mesi i shekullit të 17-të, kompanitë baltaxhi nuk u morën më nga rekrutët devshirme (*acemi oghlans*), por kryesisht nga muslimanët e Anadollit dhe, herë pas here, nga të afërmit e shërbëtorëve të pallatit. Në vitin 1675, pallatet e Galatas dhe të Ibrahim Pashës u mbyllën dhe kompanitë e tyre baltaxhi u shfuqizuan. Sulltan Mustafa III (s. 1757–1774) shfuqizoi gjithashtu kompaninë Topkapı, por ajo u rivendos nga pasuesi i tij, Abdülhamid I (s. 1774–1789) dhe mbijetoi derisa i gjithë pallati u riorganizua gjatë reformave të Sulltan Mahmud II (s. 1808–1839).

Disa anëtarë të korpusit u ngritën për t'u bërë vezirë të mëdhenj, si Baltacı Mehmet Pasha and Nevşehirli Damat Ibrahim Pasha.