Riviera shqiptare

thumb|Riviera shqiptare në dimër
thumb|Riviera parë nga Qafa e Llogarasë në verë

**Riviera shqiptare** (ose *Bregdeti* apo *Bregu*) është zonë bregdetare në Qarkun e Vlorës përgjatë Detit të Jonit nën Malësinë e Akrokerauneve në jug të Shqipërisë. Nuk duhet ngatërruar me bregdetin shqiptar në tërësi që përfshin rivierën si dhe plazhet e sheshta ranore të Shqipërisë qendore dhe veriore. Tradicionalisht, ky rajon fillon me Parkun Kombëtar të Llogarasë, vazhdon poshtë me fshatrat Borsh, Himarë, Qeparo, Piqeras dhe përfundon me Lukovën.  Burime të tjera shënojnë Sarandën ose Ishullin e Tongos si pikë mbarimi dhe Vlorën ose Gadishullin e Karaburunit si pikë fillimi. Riviera shqiptare u shpall nga Frommer's si *Destinacioni më i Çmuar i vitit 2012*.

Në vitin 2009, rajoni mori vëmendje ndërkombëtare pas rikonstruktimit të rrugës bregdetare SH8, ndalimit në Dhërmi të turit të DJ Tiesto, filmimit të një episodi befasues me ndjekje me makina në rrugët gjarpëruese bregdetare nga Top Gear, si dhe festimit të ditëlindjeve të Bon Xhovit dhe Roger Taylor-it.

Zona është një destinacion i rëndësishëm i jetës së natës, ekoturizmit dhe turizmit elitar. Në të gjen karakteristika të fshatrave mesdhetare, kalave të lashta dhe kishave ortodokse. Në fakt, peizazhi alternohet nga qafat malore, plazhet e mrekullueshme, fauna nënujore, shpellat dhe deri tek plantacionet me portokaj dhe limona.

Në vitin 48 p.e.s. Çezari në ndjekje të Pompeit shkeli këtu dhe urdhëroi legjionin të pushojë në Palasë. Më pas ai vazhdoi përgjatë Qafës së Llogarasë deri në një vend që më vonë u quajt *Qafa e Çezarit*. Si pjesë e masterplanit rajonal, Banka Botërore dhe institucione të tjera po financojnë projekte të infrastrukturës lokale duke përfshirë edhe rikonstruktimin e çative dhe fasadave të shtëpive karakteristike me pamje nga Riviera.
 

## Fshatrat përbërëse 
thumb|Harta topografike e rivierës shqiptare
Riviera përfshin plazhet e vendbanimeve në vijim:

*Llovizë
*Gramë
*Dhërmi - fshat turistik
*Spile
*Karkaniq 
*Himara
*Jaliskar 
*Primos
*Palasa
*Potam 
*Dhrale 
*Filikur 
*Jalë 
*Llaman
*Fushë 
*Qeparo 
*Borsh
*Piqeras
*Lapardha
*Lukovë
*Zis 
*Livadh
*Gjipë
*Krorëzë
*Ksamil

## Turizmi 
Në vitet 2000, rajoni filloi pak e nga pak të tërheqë turistë. U krijuan hotele të ndryshme, apartamente dhe restorante. . Rruga bregdetare u zgjeruar tërësisht në vjesht të vitit 2008, me përjashtim të disa segmenteve midis Himarës dhe Dhërmiut si dhe Borshit dhe Lukovës. Rruga Shtetërore 8 është e sapondërtuar dhe në gjendje të mirë. 

Shumica e turistëve janë shiptarë etnikë nga qendrat kryesore të vendit dhe emigrantë. Që prej vitit 2008, kanë preferuar t'i kalojnë këtu pushimet edhe maqedonasit. Me përjashtim të Dhërmiut dhe Himarës gjithë zona tjetër është pothuajse e paprekur nga ndërtimet e hoteleve dhe restoranteve. Operatoru turistik francez Club Méditerranée planifikoi të ndërtojë një kompleks turistik në Shën Vasil. Puna për ndërtimin e kompleksit filloi në vitin 2009, por plani u anulua për shkak të pretendimeve të banorëve për pronësinë e truallit. Që atëherë Club Méditerranée u tërhoq prej Shqipërisë.

### Vende turistike 
Akomodimi më së shumti bëhet në shtëpi bujtina ose edhe në komplekset me "shtëpiza" druri. Ka disa zona kampingu, plazhe dhe resorte ndërsa pjesa tjetër e bregdetit është pothuajse e paprekur. Disa nga pronarët e këtyre objekteve organizojnë ture turistike përgjatë bregdetit dhe zonave përreth si pjesë e paketës së akomodimit. Kjo përfshin vizitë në vendet me rëndësi historiko-kulturore, lundrim, hedhje me parashutë, shëtitje më këmbë, lundrim me kajak si dhe zhytje nënujore. Më poshtë janë disa atraksione historike dhe natyrore: 
*Kalaja e Butrintit apo Kalaja e Ali Pashës
*Kalaja e Borshit
*Kalaja e Kaninës
*Kalaja e Lëkurësit
*Kalaja e Porto Palermos
*Kështjella e Gjon Boçarit
*Malësia e Akrokerauneve
*Ishujt e Ksamilit
*Kanioni i Gjipes
*Gjiri i Kakomesë

## Parqe kombëtare 
*Parku Kombëtar i Llogarasë 
*Parku Kombëtar i Butrintit
*Parku Kombëtar Detar "Karaburun-Sazan" që përfshin një pjesë të ujërave që rrethojnë Gadishullin e Karaburunit dhe Ishullin e Sazanit pranë Gjirit të Vlorës

## Galeria 

Skeda: ALB 20070718 img 1402.jpg|Plazh në Dhërmi
Skeda: Coastline in Albania.jpg|Plantacione të ullirit dhe zona bregdetare në Borsh
Skeda: Albania, Palermo castle 1.jpg|Gjiri dhe kalaja në Porto Palermo

## Literatura 
* Jano Koçi: *Himara (Arkeologji – Histori – Kulturë – Himara sot)*. Shtëpia botuese Gent-Grafik, Tirana 2006, ISBN  99927-810-5-X

## Shiko gjithashtu 
*Turizmi në Shqipëri
*Gjeografia e Shqipërisë
*Qarku i Vlorës
*Gadishulli i Karaburunit
*Riviera, përmban artikuj për zonat bregdetare që njihen si Riviera si dhe përdorime të tjera të kësaj fjale.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Riviera shqiptare në Wikivoyage
* Albanian-Riviera.net
* Vështrim mbi vijën bregdetare shqiptare
* Shqipëria jugore në guidën In Your Pocket City Guide
* Faqja zyrtare e Himarës