Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë

parapamje|Harta botërore e shteteve anëtare, asociuese dhe aderuese të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë që nga qershori 2023.
**Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë** (IEA) është një organizatë autonome ndërqeveritare me bazë në Paris, e themeluar në vitin 1974, që ofron rekomandime politikash, analiza dhe të dhëna për të gjithë sektorin global të energjisë. 31 vendet anëtare dhe 13 vendet e shoqatës së IEA përfaqësojnë 75% të kërkesës globale për energji.

IEA u krijua në kuadrin e Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD) pas krizës së naftës të vitit 1973 për t'iu përgjigjur ndërprerjeve fizike në furnizimet globale të naftës, për të ofruar të dhëna dhe statistika rreth tregut global të naftës dhe energjisë. sektori, promovimi i kursimeve dhe ruajtjes së energjisë, dhe krijimi i bashkëpunimit teknik ndërkombëtar për inovacionin dhe kërkimin. Që nga themelimi i saj, IEA ka koordinuar gjithashtu përdorimin e rezervave të naftës që anëtarët e saj duhet të mbajnë.

Në dekadat pasuese, roli i IEA-s u zgjerua për të mbuluar të gjithë sistemin energjetik global, duke përfshirë karburantet tradicionale si gazi dhe qymyri, si dhe burimet dhe teknologjitë e energjisë më të pastra dhe me rritje të shpejtë, duke përfshirë burimet e rinovueshme të energjisë; fotovoltaikët diellorë, energjia e erës, biokarburantet, si dhe energjia bërthamore dhe hidrogjeni, dhe mineralet kritike të nevojshme për këto teknologji.

Aktiviteti kryesor i IEA është ofrimi i këshillave për politikat për 31 shtetet e saj anëtare, si dhe për 13 vendet e saj të asociuara, të cilat përfshijnë Argjentinën, Brazilin, Kinën, Indinë, Indonezinë, Kenia, Senegalin, Afrikën e Jugut, Ukrainën, Singaporin, Tajlandën, Egjipti dhe Maroku për të mbështetur sigurinë e tyre energjetike dhe për të çuar përpara kalimin e tyre drejt energjisë së pastër. Agjencia publikon rekomandime dhe zgjidhje politikash për të ndihmuar të gjitha vendet të sigurojnë energji të sigurt, të përballueshme dhe të qëndrueshme, si dhe analiza, udhërrëfyes, rishikime politikash, të dhëna të detajuara për më shumë se 150 vende. Kohët e fundit, ajo është fokusuar veçanërisht në mbështetjen e përpjekjeve globale për të përshpejtuar tranzicionin e energjisë së pastër, për të zbutur ndryshimet klimatike dhe për të arritur emetimet neto zero.

Ndërsa pandemia COVID-19 shkaktoi një krizë globale shëndetësore dhe ekonomike në fillim të vitit 2020, IEA u bëri thirrje qeverive të sigurojnë që planet e tyre të rimëkëmbjes ekonomike të fokusohen në investimet e energjisë së pastër, në mënyrë që të krijojnë kushtet për një rimëkëmbje të qëndrueshme dhe strukturore afatgjatë. rënie në emetimet e karbonit.

Në maj 2021, IEA publikoi një udhërrëfyes për sektorin global të energjisë për të arritur emetimet neto zero deri në vitin 2050 dhe për të parandaluar rritjen e temperaturave globale mbi 1,5 °C. Të gjitha vendet anëtare të IEA-s kanë nënshkruar Marrëveshjen e Parisit, e cila synon të kufizojë ngrohjen në 1,5 °C dhe dy të tretat e qeverive anëtare të IEA kanë marrë angazhime për neutralitetin e emetimeve deri në vitin 2050.

Në mars 2022, Takimi Ministror i IEA i dha agjencisë një mandat më të gjerë për t'u fokusuar në tranzicionin e energjisë së pastër. IEA është kritikuar për nënvlerësimin historik të rolit të burimeve të rinovueshme të energjisë si fotovoltaikët në sistemet e ardhshme të energjisë, si dhe nënvlerësimin e kostos së tyre në rënie. Grupet mjedisore, investitorët dhe kompanitë kanë kërkuar nga IEA të bëjë më shumë për të mbështetur zbatimin e Marrëveshjes së Parisit.

Drejtori aktual ekzekutiv i IEA-s është Fatih Birol, i cili mori detyrën në fund të vitit 2015. Birol u riemërua për një mandat të tretë në mars 2022. IEA publikon një sërë raportesh dhe informacione të tjera duke përfshirë publikimin e saj kryesor, World Energy Outlook, si si dhe raporti Neto Zero deri në vitin 2050.

## Shiko edhe 
* Industria e energjisë elektrike

## Referime