Shpallja e Pavarësisë së Kosovës

[parapamje|[Stema e Kosovës]]
[parapamje|[Deklarata e Pavarësisë së Kosovës]]
[parapamje|[Hashim Thaçi, Joe Biden dhe Fatmir Sejdiu me Deklaratën e Pavarësisë së Kosovës]]
[parapamje|[Tony Blair dhe Hashim Thaçi me Deklaratën e Pavarësisë së Kosovës]]
 u zbulua në festimet e vitit 2008 pas Deklarimit të Pavarësisë së Kosovës po atë ditë, më 17 shkurt 2008, në kryeqendrën e Kosovës Prishtinë.]]
[djathtas|parapamje|Harta e [Kosova|Republikës së Kosovës]]

**Shpallja e Pavarësisë së Kosovës** është bërë më 17 shkurt të vitit 2008 në ora 15:39 minuta, në Kuvendin e Republikës së Kosovës në Prishtinë.  Në një mbledhje të jashtëzakonshme ku merrnin pjesë 109 nga gjithsej 120 deputetë, Kuvendi i Kosovës njëzëri shpalli Kosovën shtet të pavarur, sovran dhe demokratik.  

Ligjshmëria e Shpalljes së Pavarësisë së Kosovës për një kohë ka qenë temë e diskutueshme. Serbia duke kundërshtuar Deklaratën e Pavarësisë së Kosovës kërkonte vlerësimin e vlefshmërisë ndërkombëtare dhe mbështetje për pozicionin e saj, gjoja se Deklarata e Pavarësisë së Kosovës ishte e paligjshme. Në vazhdën e kësaj ecurie, në tetor të vitit 2008, Serbia kërkoi një opinion këshillues nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë. 

Më 22 korrik të vitit 2010, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë përmes një Vendimi Këshillëdhënës rikonfirmoi se Deklarata e Pavarësisë së Kosovës nuk ka shkelur asnjë nen të Ligjit Ndërkombëtar.  

## Historiku 
[djathtas|parapamje|[Newborn|Monumenti Newborn disa vite më vonë.]]
Shpallja e Pavarësisë së Kosovës më 17 shkurt 2008, ishte kurorëzim i një rrugëtimi të gjatë e të vështirë për qytetarët e Kosovës. Për vite me radhë qytetarët e Kosovës vuajtën pasojat e spastrimit etnik nga regjimi serb i Sllobodan Millosheviqit, gjë e cila rezultoi më një Luftë Çlirimtare (1997-99). Pas përfundimit të Luftës Çlirimtare të Kosovës u bë edhe vendosja e trupave paqeruajtëse ndërkombetare në Kosovë.

Prej 13 qershorit të vitit 1999, kur forcat serbe u detyruan të largoheshin nga Kosova, ky vend administrohej nga Misioni i Organizatës së Kombeve të Bashkuara - UNMIK dhe Institucionet Vetëqeverisëse të Kosoves: Kuvendi, Presidenti dhe Qeveria.

Edhe pse Serbia nuk kishte kontroll mbi Kosovën, në rezolutën 12 44 të Këshillit të Sigurimit, disa herë përmendej se Kosova është protektorat i OKB-së, por juridikisht pjesë e Republikës Federale të Jugosllavisë.

Në nëntor të vitit 2005 nisi zyrtarisht procesi për statusin përfundimtar të Kosovës. Pas konsultimeve gjithëpërfshirëse, më 2 shkurt të vitit 2007 i dërguari special ndërkombëtar për statusin e Kosovës, Martti Ahtisaari, dorëzoi propozimin e tij në Prishtinë dhe Beograd, për pavarësinë e kushtëzuar të Kosovës, hap që çoi drejt krijimit të shtetit te pavarur. Pasi u mbajtën disa raunde bisedimesh, Kosova u shpall e pavarur më 17 shkurt të vitit 2008.

## Deklarata e Pavarësisë së Kosovës 
Shpallja e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës është bërë nga kryeministri i atëhershëm i Kosovës, Hashim Thaçi, në prani të deputetëve të Kuvendit të Kosovës, dhe Presidentit të Kosovës, në mbledhjen e mbajtur në kryeqendrën e Kosovës - Prishtinë, më 17 shkurt të vitit 2008. Deklarata e Pavarësisë së Kosovës u miratua në mënyrë unanime prej deputetëve të pranishëm në sallën e Kuvendit të Kosovës. Njëmbëdhjetë deputetë përfaqësues të pakicës serbe bojkotuan procedurën e votimit. Nëntë përfaqësues të pakicave tjera etnike ishin pjesë e kuorumit. 

Terminologjia e deklaratës thotë se Pavarësia e Kosovës është e kufizuar në parimet e përcaktuara nga Plani i Ahtisaarit. Ajo ia ndalon Kosovës të bashkohet me çfarëdo vendi tjetër, ofron vetëm kapacitete të kufizuara ushtarake, thotë se Kosova do të jetë nën mbikëqyrje ndërkombëtare dhe parashikon mbrojtjen e minoriteteve etnike. Versioni origjinal i papirusit të deklaratës është nënshkruar nga delegatët po atë ditë. Teksti i deklaratës në gjuhën shqipe është i vetmi dokument autentik.

## Reagimet 
 në kohën e Jugosllavisë]]

### Vendet ish-Jugosllave 
Më 23 shkurt, 44 protestues kroatë u arrestuan pas djegies së flamurit serb, në sheshin kryesor të Zagrebit (Kroaci), pasi që protestuesit serbë sulmuan ambasadën kroate në Beograd, Serbi.

Qindra demonstrues serbë të Bosnjës në Banjallukë më 26 shkurt 2008 u drejtuan për në zyrën e Ambasadës së Shteteve të Bashkuara, duke u përleshur me policinë përgjatë rrugës.

### Vendet e Bashkimit Evropian 
Më 18 shkurt 2008 presidenca e BE njoftoi se pas një dite bisedimesh të ashpra midis ministrave të jashtëm, që vendet anëtare ishin të lira të vendosnin individualisht nëse do ta njohin pavarësinë e Kosovës. Shumica e shteteve anëtare të BE e kanë njohur Kosovën, por Qiproja, Greqia, Rumania, Sllovakia dhe Spanja vazhdojnë të mos e njohin. Disa personalitete spanjolle e kundërshtuan mënyrën e Shpalljes së Pavarësisë së Kosovës.

Pak para Shpalljes së Pavarësisë së Kosovës, Bashkimi Evropian aprovoi vendosjen e një misioni joushtarak 2,000 anëtarësh për Sundimin e Ligjit, "EULEX", për të zhvilluar më tej sektorin e policisë dhe drejtësisë në Kosovë. Të gjithë njëzet e shtatë vendet anëtare të Bashkimit Evropian miratuan mandatin e EULEX-it, duke përfshirë këtu edhe pakicën e pesë vendeve të BE që ende nuk e kanë njohur pavarësinë e Kosovës. Serbia ka pohuar se kjo është një okupim dhe se masat e BE-së janë të paligjshme.

### Organizata e Kombeve të Bashkuara 
Pas një kërkese nga Rusia, Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara mbajti një sesion urgjent në pasditen e 17 shkurtit. Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Ban Ki-Moon, lëshoi një deklaratë asnjanëse duke kërkuar nga të gjitha palët "të përmbahen nga çdo veprim i deklaratave që mund të rrezikojnë paqen, nxisin dhunën ose rrezikojnë sigurinë në Kosovë apo në rajon". Duke folur në emër të gjashtë vendeve - Belgjika, Kroacia, Franca, Gjermania, Italia dhe Shtetet e Bashkuara - ambasadori belg shprehu keqardhjen "se Këshilli i Sigurimit nuk mund të bjerë dakord për rrugën përpara, por ky bllokim ka qenë shumë i qartë për disa muaj. Ngjarjet e sotme përfaqësojnë përfundimin e një procesi të statusit që ka shteruar të gjitha rrugët në ndjekje të një rezultati të negociuar".  

## Vendimi i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë 
 me rastin e Vlerësimit të Pajtueshmërisë me të Drejtën Ndërkombëtare të Deklaratës për Shpalljen e Pavarësisë nga Institucionet e Përkohshme të Vetëqeverisjes në Kosovë.]]

Më 22 korrik 2010 Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë me seli në Hagë shpalli Vendimin e saj për Shpalljen e Pavarësisë së Kosovës me të cilën vlerësonte se Deklarata e Kosovës për Pavarësi nuk ka shkelur të drejtën ndërkombëtare dhe se autorët e saj ishin duke vepruar në cilësinë e tyre si përfaqësues të popullit të Kosovës (Kuvendi i Kosovës dhe Institucionet e Përkohshme të Vetë-Qeverisjes), pra jashtë kuadrit të Administratës së Përkohshme të Kombeve të Bashkuara dhe prandaj nuk ishin të detyruar me Kornizën Kushtetuese të Kosovës (shpallur nga UNMIK-u) ose nga UNSCR1244 që është i drejtuar vetëm për Shtetet Anëtare të Kombeve të Bashkuara dhe Organet e Kombeve të Bashkuara. Para shpalljes së deklaratës, Hashim Thaçi tha se nuk do të ketë asnjë "fitues apo humbës" dhe se "unë pres që ky të jetë një vendim i saktë, në pajtim me vullnetin e qytetarëve të Kosovës. Nga ana e saj Kosova duhet të respektojë mendimin këshillues." Për pjesën e tij, Boris Tadiqi, presidenti i Serbisë, paralajmëroi se "Nëse Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë vendos një parim të ri, ajo do të shkaktojë një proces që do të krijonte disa vende të reja dhe do të destabilizonte shumë rajone në botë."

## Shih edhe 
* Prishtina
* Lufta e Kosovës
* Plani i Ahtisaarit
* Monumenti Newborn
* Kushtetuta e Kosovës
* Njohja ndërkombëtare e Kosovës
* Kuvendi i Republikës së Kosovës
* Deklarata e Pavarësisë së Kosovës
* Shpallja e Pavarësisë së Shqipërisë
* Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës
* Institucionet e Përkohshme të Vetëqeverisjes në Kosovë

## Bibliografia 
**(Anglisht)**
* 
* 
* 
* Buckley, William Joseph: *Kosovo. Contending Voices on Balkan Interventions*, ed., William B. Eerdmans, Grand Rapids, Michigan & Cambridge U. K, 2000.
* Perritt, Jr. Henry H. (2010) The Road to Independence for Kosovo: A Chronicle of the Ahtisaari Plan, Cambridge University Press,  
* Bajraktari, Halim. (2010) Kosovo Challenge of Integration in the European Union, GRIN Verlag, 
* Warbrick, Colin. (2008)"I. Kosovo: The Declaration of Independence." International and Comparative Law Quarterly 57.03: 675-690.
* Vidmar, Jure. (2009) "International Legal Responses to Kosovo's Declaration of Independence." Vand. J. Transnat'l L. 42: 779.
* Ioannis Armakolas and James Ker-Lindsay. 2019. *The Politics of Recognition and Engagement: EU Member State Relations with Kosovo*. Springer.
* Visoka, Gëzim. 2018. Acting Like a State: Kosovo and the Everyday Making of Statehood. Routledge.

**(Frëngjisht)**
* Dérenset, Jean-Arnault et Catherine Samary (2000) Les conflits yougoslaves de A à Z, Éditions de l'Atelier, 
* Garapon, Antoine *Kosovo, un drame annoncé*, éditions Michalon, 1999.
* Myriam Gaume, *Kosovo, la guerre cachée*, Médecins sans Frontières / éditions Mille et une nuits, collection « Les petits libres », 1999.
* Jean-Michel De Waele & Gjeloshaj, Kolë (1999) *De la question albanaise au Kosovo*, éditions Complexe, Paris, 
* Pauly, Philippe-Xavier: *Kosovo assiégé*, Préface d'Alain Griotteray, éditions L'Âge d'Homme, 64 p., 1er juin 2000 
* Métais, Serge: ''Histoire des Albanais. Des Illyriens à l'indépendance du Kosovo. Essai sur les racines du peuple albanais*, Fayard, Paris, 2006 
* Anne-Marie Lizin, *Kosovo, l'inévitable indépendance*, Édition Luc Pire, 2007 
* Castellan, Georges (1999) *Histoire des Balkans, XIVe-XXe siècle*, Fayard, 
* Dérenset, Jean-Arnault: *Kosovo. Année zéro*, préface de Marek Antoni Nowicki, Paris: Paris-Méditerranée, 2004.
* Gricourt, Sébastien: *Kosovo: Récits sur la construction d'un État*, éditions Non Lieu, 2014.

**(Gjermanisht)**
* Karl Kaser, Wolfgang Petritsch, Robert Pichler: *Kosovo/Kosova. Mythen, Daten, Fakten.* Wieser, Klagenfurt 1999, ISBN 3-85129-304-5.
* Christine von Kohl, Wolfgang Libal: *Kosovo: gordischer Knoten des Balkan.* Europaverlag, Wien/Zürich 1992, ISBN 3-203-51161-4.
* Jeton Neziraj, Timon Perabo: *Sehnsucht im Koffer. Geschichten der Migration zwischen Kosovo und Deutschland.* Be.bra Verlag, Berlin 2013, ISBN 3-95410-011-8.
* Hiphold, Peter (Hrsg.): *Das Kosovo-Gutachten des IGH vom 22. Juli 2010.'' Leiden, Boston 2012, ISBN 978-90-04-20482-9.

## Lidhje të jashtme 
* Deklarata e Pavarësisë së Kosovës (Teksti shqip)
* Shpallja e Pavarësisë së Kosovës (Wikinews - Anglisht)
* Kosovo Thanks You Portal
* Kosovo Young Europeans Campaign
* Kosovo Compromise Portal
* Kosovo - a timeline of independence , Feb 17, 2008, The Sofia Echo
* Kosovo, a testing ground for giants, 17 March 2008, Turkish Daily News
* Assembly of Kosovo: Kosovo Declaration of Independence, Pristina, 17 February 2008.
* Photo Gallery of Kosovo Serbs demonstrating against the proclamation of Kosovo independence , Feb 18, 2008 RIA Novosti.

## Referime