TGV

**TGV** (lexohet **Tezheve** "tren i shpejtesise se larte"; më parë TurboTrain à Grande Vitesse) është shërbimi hekurudhor me shpejtësi të lartë ndërqytetës i Francës, i operuar nga SNCF . SNCF punoi në një rrjet hekurudhor me shpejtësi të lartë nga viti 1966 deri në 1974 dhe ia paraqiti projektin Presidentit Georges Pompidou i cili e miratoi atë. Projektuar fillimisht si turbotrena për t'u mundësuar nga turbinat me gaz, prototipet e TGV evoluan në trena elektrikë me krizën e naftës të vitit 1973 . Në vitin 1976 SNCF porositi 87 trena me shpejtësi të lartë nga Alstom . Pas shërbimit inaugurues midis Parisit dhe Lionit në 1981 në LGV Sud-Est (LGV për *Ligne à Grande Vitesse* ; "linjë me shpejtësi të lartë"), rrjeti, me qendër në Paris, është zgjeruar për të lidhur qytetet kryesore në të gjithë Francën (përfshirë Marsejën, Lille, Bordeaux, Strasburg, Rennes dhe Montpellier ) dhe në vendet fqinje në një kombinim të linjave me shpejtësi të lartë dhe konvencionale. Rrjeti TGV në Francë transporton rreth 110 milionë pasagjerë në vit.

## Vështrim 
Binarët me shpejtësi të lartë, të mirëmbajtura nga SNCF Réseau, i nënshtrohen rregullimeve të rënda. Të përballur me faktin se drejtuesit e trenave nuk do të ishin në gjendje të shihnin sinjalet përgjatë shiritit kur trenat arrijnë shpejtësinë e plotë, inxhinierët zhvilluan teknologjinë e sinjalizimit të kabinës TVM, e cila më vonë do të përdorej edhe në rrugë të kufizuara brenda Belgjikës, Britanisë së Madhe dhe Koreja. Ai lejon që një tren që përfshihet në një frenim emergjent të kërkojë brenda sekondave të gjithë trenat pasues të ulin shpejtësinë e tyre; nëse shoferi nuk reagon brenda 1.5 km (0,93 mi), sistemi anulon kontrollet dhe redukton automatikisht shpejtësinë e trenit. Mekanizmi i sigurisë TVM u mundëson TGV-ve që përdorin të njëjtën linjë të nisen çdo tre minuta.  

Një tren testues TGV vendosi rekordin botëror për trenin më të shpejtë me rrota, duke arritur në  më 3 prill 2007.  Shërbimet konvencionale TGV funksionojnë deri në  në LGV Est, LGV Rhin-Rhône dhe LGV Méditerranée .  Në vitin 2007, udhëtimi më i shpejtë i planifikuar hekurudhor në botë ishte një shpejtësi mesatare prej  midis Gare de Champagne-Ardenne dhe Gare de Lorraine në LGV Est,   nuk u tejkalua deri në mesataren e raportuar të vitit 2013 prej  shërbim ekspres në segmentin Shijiazhuang në Zhengzhou të hekurudhës me shpejtësi të lartë të Kinës Shijiazhuang–Wuhan . 

TGV u konceptua në të njëjtën periudhë me projektet e tjera teknologjike të sponsorizuara nga Qeveria e Francës, duke përfshirë raketën Ariane 1 dhe aeroplanin supersonik Concorde ; ato programe financimi njiheshin si politika *kombëtare kampione* (përkthim fjalë për fjalë: kampion kombëtar). Suksesi tregtar i linjës së parë me shpejtësi të lartë çoi në një zhvillim të shpejtë të shërbimeve në jug ( LGV Rhône-Alpes, LGV Méditerranée, LGV Nîmes–Montpellier ), në perëndim ( LGV Atlantique, LGV Bretagne-Pays de la Loire, LGV Su Europe Atlantique ), në veri ( LGV Nord, LGV Interconnexion Est ) dhe në lindje ( LGV Rhin-Rhône, LGV Est ). Vendet fqinje, Italia, Spanja dhe Gjermania zhvilluan shërbimet e tyre hekurudhore me shpejtësi të lartë. 

Vetë sistemi TGV shtrihet në vendet fqinje, qoftë drejtpërdrejt (Itali, Spanjë, Belgjikë, Luksemburg dhe Gjermani) ose përmes rrjeteve të derivateve TGV që lidhin Francën me Zvicrën ( Lyria ), me Belgjikën, Gjermaninë dhe Holandën ( Thalys ), si dhe në Mbretërinë e Bashkuar ( Eurostar ). Janë planifikuar disa linja të ardhshme, duke përfshirë zgjerime brenda Francës dhe në vendet përreth. Qytete të tilla si Tours dhe Le Mans janë bërë pjesë e një "rripi të udhëtarëve TGV" rreth Parisit; TGV gjithashtu shërben aeroportin Charles de Gaulle dhe Aeroportin e Lyon-Saint-Exupéry . Një atraksion për vizitorët në vetvete, ai ndalet në Disneyland Paris dhe në qytete turistike si Avignon dhe Aix-en-Provence gjithashtu. Brest, Chambéry, Nice, Toulouse dhe Biarritz janë të arritshme nga TGV që funksionojnë në një përzierje të LGV-ve dhe linjave të modernizuara. Në vitin 2007, SNCF gjeneroi fitime prej 1.1 miliardë euro (afërsisht 1.75 miliardë dollarë, 875 milionë £) të nxitura kryesisht nga marzhet më të larta në rrjetin TGV.  

## Shih edhe 
* Hekurudha
* Transporti në Francë
* Magjistralja për Evropën

## Lidhjet e jashtme 
* Faqja zyrtare e SNCF (në anglisht)
* Faqja zyrtare e TGV (në anglisht)

## Referime