Agjërimi me ndërprerje

**Agjërimi me ndërprerje** është cilido nga oraret e ndryshme të vakteve që qarkullojnë ndërmjet agjërimit vullnetar (ose marrjes së reduktuar të kalorive) dhe mosagjërimit gjatë një periudhe të caktuar.  Metodat e agjërimit të ndërprerë përfshijnë agjërimin **me ditë alternative**,  **agjërimin periodik** dhe **ushqimin ditor të kufizuar me kohë**. 

Agjërimi me ndërprerje është studiuar për të gjetur nëse mund të zvogëlojë rrezikun e sëmundjeve të lidhura me dietën, siç është sindroma metabolike.    Një përmbledhje e vitit 2019 arriti në përfundimin se agjërimi me ndërprerje mund të ndihmojë me obezitetin, rezistencën ndaj insulinës, dislipideminë, hipertensionin dhe inflamacionin.  Efektet negative të agjërimit me ndërprerje nuk janë studiuar plotësisht, duke bërë që disa akademikë të vënë në dukje rrezikun e tij si një modë diete.  Instituti Kombëtar i SH.B.A.-së për plakjen deklaron se nuk ka prova të mjaftueshme për të rekomanduar agjërimin me ndërprerje dhe inkurajon të flasësh me ofruesin e kujdesit shëndetësor për përfitimet dhe rreziqet përpara se të bësh ndonjë ndryshim të rëndësishëm në modelin e të ushqyerit. 

Agjërimi ekziston në praktika të ndryshme fetare, duke përfshirë Budizmin, Krishterimin, Hinduizmin, Islamin, Jainizmin dhe Judaizmin .  

## Historia 
Agjërimi është një traditë e lashtë, e cila është praktikuar nga shumë kultura dhe fe gjatë shekujve .  

Agjërimet me ndërprerje terapeutike për trajtimin e obezitetit janë studiuar të paktën që nga viti 1915, me një interes të ripërtërirë në komunitetin mjekësor në vitet 1960 pasi Bloom dhe kolegët e tij publikuan një "raport entuziast".  Agjërimet me ndërprerje, ose "periudhat afatshkurtra të urisë", varionin nga 1 deri në 14 ditë në këto studime të hershme.  Ky entuziazëm depërtoi në revistat laike, gjë që i nxiti studiuesit dhe mjekët të kujdeseshin për përdorimin e agjërimeve me ndërprerje pa monitorim mjekësor. 

Një lloj agjërimi periodik i njohur si dieta 5:2 u prezantua nga Michelle Harvie dhe Mark Mattson dhe u popullarizua në MB dhe Australi nga Michael Mosley rreth vitit 2012. Gjithashtu u bë e zakonshme në Australi.   

## Llojet 
Tre metoda të agjërimit me ndërprerje janë ushqyerja me kohë të kufizuar, agjërimi me ditë alternative dhe agjërimi periodik:  

* Ushqimi me kohë të kufizuar përfshin të ngrënit vetëm gjatë një numri të caktuar orësh çdo ditë, shpesh duke vendosur një model të qëndrueshëm ditor të marrjes së kalorive brenda një periudhe kohore 8-12-orëshe. Ky orar mund të përafrojë marrjen e ushqimit me ritmet cirkadiane .   Hulumtimet kanë treguar se ushqimi me kohë të kufizuar mund të zvogëlojë obezitetin dhe të ndihmojë në përmirësimin e shëndetit të përgjithshëm të zemrës.  
* Agjërimi alternativ ditor përfshin alternimin midis një "ditë agjërimi" 24-orëshe kur personi ha më pak se 25% të nevojave të zakonshme të energjisë, e ndjekur nga një periudhë "feste" 24-orëshe jo-agjëruese. 
** Agjërimi i plotë i ditëve alternative (ose kufizim total i ndërprerë i energjisë), ku nuk konsumohen kalori në ditët e agjërimit.
** Agjërim alternativ ditor i modifikuar (ose kufizim i pjesshëm i ndërprerë i energjisë) i cili lejon konsumimin e deri në 25% të nevojave ditore të kalorive në ditët e agjërimit në vend të agjërimit të plotë. Kjo është e ngjashme me alternimin e ditëve me ushqimin normal dhe ditët me një dietë shumë të ulët kalorive. 
* Agjërimi periodik ose agjërimi gjithëditor përfshin çdo periudhë agjërimi të njëpasnjëshëm prej më shumë se 24 orësh, siç është dieta 5:2 ku ka një ose dy ditë agjërimi në javë, deri në versionin më ekstrem me disa ditë ose javë agjërim. 

Shkenca në lidhje me agjërimin me ndërprerje është paraprake dhe e pasigurt për shkak të mungesës së studimeve mbi efektet e tij afatgjata.   Provat paraprake tregojnë se agjërimi me ndërprerje mund të jetë efektiv për humbje peshe, mund të ulë rezistencën ndaj insulinës dhe insulinën e agjërimit dhe mund të përmirësojë shëndetin kardiovaskular dhe metabolik, megjithëse qëndrueshmëria afatgjatë e këtyre efekteve nuk është studiuar.     Shumica e studimeve mbi agjërimin me ndërprerje te njerëzit kanë vërejtur humbje peshe, duke filluar nga 2.5% në 9.9%.     Për të ngrënit me kohë të kufizuar, raporti i humbjes së peshës është përkatësisht 4:1 për masën yndyrore ndaj masës së dobët.  edhe pse një rishikim gjeti një rënie të vogël. 

Agjërimi alternativ i ditës përmirëson biomarkerët kardiovaskular dhe metabolikë në mënyrë të ngjashme me një dietë të kufizimit të kalorive te njerëzit që janë mbipeshë, obezë ose kanë sindromë metabolike .  

Agjërimi me ndërprerje nuk është studiuar tek fëmijët, të moshuarit ose njerëzit nën peshë dhe mund të jetë i dëmshëm në këto popullata.  Agjërimi me ndërprerje nuk rekomandohet për njerëzit që nuk janë mbipeshë dhe qëndrueshmëria afatgjatë e agjërimit me ndërprerje nuk dihet derinë vitin 2018.  

Një përmbledhje e vitit 2021 zbuloi se agjërimi i moderuar i alternuar i ditëve për dy deri në gjashtë muaj u shoqërua me reduktime të peshës trupore, indeksit të masës trupore dhe faktorëve të rrezikut kardiometabolik te të rriturit mbipeshë ose obezë. 

### Mekanizmat e mundshëm 
Hulumtimet paraprake tregojnë se agjërimi mund të shkaktojë një kalim nëpër katër gjendje:

# Gjendja e ushqyer ose gjendja absorbuese gjatë ngopjes, kur burimi kryesor i karburantit është glukoza dhe ruajtja e yndyrës së trupit është aktive, që zgjat rreth 4 orë;  
# Gjendja postabsorbuese, që zgjat deri në 18 orë, kur glukagoni sekretohet dhe trupi përdor rezervat e glukozës në mëlçi si burim karburanti ;  
# Zhvendosja nga sinteza preferenciale e lipideve dhe ruajtja e yndyrës, në mobilizimin e yndyrës (në formën e acideve yndyrore të lira), të metabolizuara në ketone me prejardhje nga acidet yndyrore për të siguruar energji.   Disa autorë e quajnë këtë tranzicion "ndërprerës metabolik".  

## Agjërimi fetar 
Agjërimi me ndërprerje ekziston në disa praktika fetare.  Këto përfshijnë Agjërimin e Zi të Krishterimit (zakonisht i praktikuar gjatë Kreshmës ), Vrata ( Hinduizëm ), Ramazan ( Islam ), Yom Kippur ( Judaizëm ), Të Dielën e Agjërimit ( Kisha e Jezu Krishtit e Shenjtorëve të Ditëve të Mëvonshme ), Agjërimi Jain dhe Budist agjërimi .    Praktikat fetare të agjërimit mund të kërkojnë vetëm abstenim nga disa ushqime ose të zgjasin për një periudhë të shkurtër kohe dhe të shkaktojnë efekte të papërfillshme. 

## Referime 
## Linqe te jashtme 
* Përfitimet e agjërimit me ndërprerje Jane E. Brody, The New York Times, 17 shkurt 2020
* Agjërimi me ndërprerje Harriet Hall, Mjekësi e bazuar në shkencë, dhjetor 2015