open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Numen

**Numen**(Bio)(Besmir Rekaj, i lindur më 4 Shtator 1995) është një këngëtar dhe artist shqipëtar. Karriera e tij muzikore filloi në Maj të vitit 2019 me publikimin e këngës së tij të parë remake **Kthema Kohën** të cilën e punoi dhe e lansoi në bashkëpunim me producentin e njohur **Cricket**, e cila u mirëprit jashtëzakonisht mirë nga i gjithë publiku shqiptar dhe për një kohë shumë të shkurtë arriti shikueshmëri prej 36 milion pamje në platformën youtube. Qysh atëherë Numen ka lansuar një mori projektesh/këngësh të ndryshme një pjesë të të cilave poashtu i përpunoi në bashkëpunim me Cricket prej të cilave vlen të theksojmë remake si **Më Fal**, poashtu EP'në e punuar së bashku të titulluar Nostalgia(Nostalgji) e cila në vete përfshin shume këngë si "Ëndrrat", "Dashuria", "Faleminderit", "Pa Fat". Numen poashtu ka lansuar shumë këngë solo të cilat janë mirëpritur jashtëzakonisht mirë nga publiku siç janë "I Ke Harru', "Leila", "Ti më Le", "Malena" etj...

## Artikuj mbi biografinë dhe veprimtarine e Numen 
Të gjitha aktivitetet artistike të Numen janë mbuluar nga një gamë e madhe mediash si Kosovare poashtu edhe Shqipëtare:

* Numen - Biografia në "Tekste Shqip"

* Numen Biografia në Top Awards Music

* Numen Lansimi i Kthema Kohën i mbuluar në Gazetën Digjitale Telegrafi (link)

* Numen Publikimi i këngës "Malena" në InLajmihttps://inlajmi.com/2021/08/08/numen-sjelle-kengen-e-re-malena/

* Numen dhe Cricket Albumi i parë "Nostalgji"

* Numen në Popnable

* Numen's lansimi i parë i mbuluar nga gazeta kombëtare Koha Ditore

* Numen në DTV

parapamje|Numen (Besmir Rekaj) Singer-Songwriter

## Jeta e herëshme dhe edukimi 
Besmir Rekaj është lindur më 04 Shtator 1995 në Fshatin Nerodime i cili ndodhet në Republikën e Kosovës. Pasioni i tij për muzikë lindi qysh në moshë të re ku shpejt ai dhe vëllai i tij i cili identifikohet me emrin artistik Ansohttps://www.teksteshqip.com/anso hapën studion e njohur si "Reverse" e cila ka provuar të jetë mjaft e sukseshme dhe përmes së cilës të dy artistët punojnë me artistë të mëdhenj të estradës shqipëtare e poashtu edhe me shumë talentë të tjerë të rinj.
Felimare pinna

***Felimare pinna*** është një lloj ligaveci detar, klasifikuar si branshi-zhveshur dorid. Bëhet fjalë për një butak gastropod të ujërave të kripura që bën pjesë në familjen Chromodorididae. Ka kaluar në gjininë *Felimare* bazuar në hipotezën që të gjitha llojet e Atlantikut brenda gjinisë *Hypselodoris* janë në fakt pjesëtare të gjinisë *Felimare*.

## Përhapja 
Ky lloj u përshkrua për herë të parë në Baja do Galeo, Maio, Kep i Gjelbër me disa ekzemplarë shtesë të sjellë nga Boavista.

## Përshkrimi 
*Felimare pinna* është blu e errët me një brez të gjerë të bardhë në mes të shpinës. Anët e këtij brezi kanë zgjerime katërkëndëshe në formë bedenash, të alternuara me zona me ngjyrë blu shumë të errët, ku bien në sy disa pika të bardha. Shiriti i bardhë qendror arrin deri te rinoforet ose kalon midis tyre dhe rrethon branshinë që gjendet prapa. Në ekzemplarët më të mëdhenj, brezi i bardhë tenton të zbehet dhe ngjyrën e bardhë uniforme për shkak të shfaqjes së toneve kafe që e shpërbëjnë atë. Përpara rinoforeve, manteli është blu i errët me njolla të bardha të zgjatura. Bishti është gjithashtu blu, me një shirit gjatësor të ngjyrës portokalli dhe me pika të bardha që bëhen më të vogla drejt këmbës. Buza e mantelit ka një vijë të hollë portokalli sipër dhe një poshtë, duke kufizuar një zonë blu të errët midis tyre.

Rinoforet janë blu me njolla të bardha të qarta në dy të tretat e poshtme, ndërsa në të tretën e sipërme janë krejt të bardha, fijet e branshive kanë një të tretën e poshtme blu dhe pjesën tjetër të bardhë. Kërcelli i branshive është i bardhë gjithashtu. Në individin më të vogël të studiuar (2 mm) brashitë kishin 5 fije dhe në më të madhin (25 mm) 10 fije. Pas branshive manteli ngushtohet. Hiponotumi është blu i errët me njolla të bardha në pjesën e sipërme dhe me pika të bardha në të verdhë pranë këmbës; tek individët më të mëdhenj ka gjithmonë një sasi më të madhe të njollave të verdha. Në porin gjenital ka gjithmonë një sërë njollash të mëdha dhe njolla të tjera më të vogla nën të. Në ekzemplarët më të vjetër dhe më të mëdhenj, bluja e errët e mantelit merr një nuancë kafe.
One Piece: Ushtari Gjigant Mekanik i Kalasë së Karakurit

**One Piece: Ushtari Gjigant Mekanik i Kalasë së Karakurit** (Japonisht: ONE PIECE カラクリ城のメカ巨兵  *Wan Pisu Karakuri-jō no meka kyohei*) është filmi i shtatë i bazuar në anime dhe manga *One Piece* i lëshuar në kinema në mars 2006.

## Përmbledhja
Pasi kanë gjetur një arkë thesari nga një anije që po fundoset, Piratët e Kapelës së Kashtës mezi presin të shohin se çfarë pasurie i pret brenda. Në vend të thesarit, ata nxorrën një grua të moshuar. E shqetësuar për t'u kthyer në shtëpi (dhe për të shmangur zemërimin e Namit për shkak se e hodhi thesarin më parë në arkë), zonja e vjetër ofron një shpërblim të madh thesari nëse ekuipazhi do ta kthejë atë në shtëpinë e saj në ishullin Mecha. Legjenda e saj e Kurorës së Artë tingëllon shumë e mirë për të qenë e vërtetë. Luffy nuhat aventura, kështu që ekuipazhi nuk ka zgjidhje tjetër. Në një ishull plot me shpikje të mahnitshme, ekuipazhi do të testojë aftësitë e tyre për zgjidhjen e enigmave - dhe instinktin e Luffy - për të zgjidhur misterin e ishullit Mecha dhe thesarit të tij.

## Dublimi
Mexichromis mariei

***Mexichromis mariei***(shqipëruar *Meksikromis mariei*) është një lloj ligaveci detar shumëngjyrësh, klasifikuar si branshi-zhveshur dorid. Bëhet fjalë për një butak gastropod të ujërave të kripura pa guaskë që bën pjesë në familjen Chromodorididae.

## Përhapja 
Lloji u përshkrua për herë të parë në Kaledoninë e Re, por në fakt haset shpesh në zonën qendrore të Oqeanit Indo-Paqësor. Disa lloje të tjera që jetojnë në Japoni mund të kenë lidhje farefisnore me llojin në fjalë.

## Përshkrimi 
*Mexichromis mariei* ka një mantel të bardhë në rozë të zbehtë me gunga rozë-vjollcë të rrumbullakosura të shpërndara mbi të. Përshkrimi origjinal përmend njolla të kuqe rreth buzës së mantelit, por zakonisht ka një brez të verdhë që mund të jetë i ndërprerë. Branshitë janë rozë e zbehtë, ndërsa kërcejtë e tyre kanë një vijë vjollcë në anën e jashtme. Rinoforet janë rozë e zbehtë në bazë dhe gradualisht bëhen vjollcë në majë.

## Referenca
Sava Pasha

parapamje|Joan Sava Pasha
**Sava Pasha** (Janinë, 1832 - Neuilly, Paris 1904) ka qenë burrështetas, dijetar dhe doktor osman me prejardhje ortodokse shqiptare. Pavarësisht pozitave të larta qeveritare ndihmoi çështjen kombëtare shqiptare, Lidhjen e Prizrenit dhe veprimtarët e shumtë me të cilët kishte patur të bënte, mes të cilëve edhe Sami Frashërin.

## Biografia 
U lind në Janinë më 1832 si Joan Sava (), biri i mjekut Kristo Sava Efendiut dhe Eleni Panos. Familja e të atit ishin nga parësia janiniote, paraardhësit e të cilit kishin patur veprimtari tregtare brenda dhe jashtë perandorisë, si dhe mbështetës të Ali pashë Tepelenës. 

Pas shkollimit në Zosimea, Joan Sava u vendos në Stamboll për të ndjekur studimet në shkollën perandorake të mjekësisë (), ku u specializua si mjek legjist. Studimet e thelluara i kreu më tej edhe në Paris dhe Piza. Ai ishte guvernator i Isfahya (Kretë) midis 1870 dhe 1875. Ai u bë drejtori i tretë i Mekteb-i Sultani më 27 maj 1874.

Ai shërbeu si vali i vilajetit të Ishujve të Mesdheut midis shkurtit 1877 dhe majit 1878, dhe si vali i Rumelisë Lindore midis korrikut dhe dhjetorit 1878. Në dhjetor të po atij viti mori titullin Pasha si Ministër i Punëve Publike. Ai u bë Ministër i Punëve të Jashtme në tetor 1879 dhe pasi e vazhdoi këtë detyrë deri në qershor 1880, u bë Ministër i Punëve Publike dhe anëtar i Komisionit të Punëve Publike në 1885. Ai shërbeu si vali i Kretës midis qershorit 1885 dhe janarit 1887. Pas vitit 1889 ai jetoi në qytetin Neuilly, afër Parisit, dhe vdiq atje në 1904.

Edhe pse Sava Pasha ishte një i krishterë ortodoks, herë i dokumentuar si shqiptar, herë si greko-shqiptar e herë si epirot,

## Referime
Struktura

**Struktura****.** 

**1.** Mënyra se si janë vendosur dhe si janë të lidhura në mes tyre pjesët përbërëse të diçkaje; ndërtimi i brendshëm, përbërja. Struktura e tokës (e gëlqerorëve, e shkëmbinjve). Struktura e gjuhës. Struktura e shtetit. Struktura klasore e shoqërisë. Struktura organizative e ndërmarrjes. Struktura qelizore e bimëve. Struktura e re e shkollës. Struktura e bujqësisë sonë.  

2. kryes. Pjesët përbërëse me organet e tyre drejtuese, të ndërtuara sipas një vartësie të caktuar në organizimin shtetëror, ushtarak etj. Strukturat e ushtrisë.

3. spec. Vendosja e pjesëve a e elementeve përbërëse të një sistemi dhe marrëdhëniet e ndërsjella ndërmjet tyre, që studiohen nga një shkencë; mënyra e organizimit të elementeve përbërëse të sendeve e të dukurive si shprehje e unitetit të formës me përmbajtjen.

4. kryes. ndërt. Shtyllat dhe pjesët e tjera më të qëndrueshme që mbajnë një ndërtesë. Struktura të parafabrikuara.

## Referime
Dafi derti

Dafi Derti është këngëtar dhe autor këngësh i njohur. Emri i tij i vertete eshte Dëfrim Derti. Reperi i cili u be shume i famshem fale pjese rep ne hitin "Te ka lali shpirt", tashme vazhdon te jete shume i kerkuar. Per teksteshqip.com, Dafi ka thene: "Kur isha i vogël e dëgjoja shumë Hip-Hop-in. Me kalimin e kohës pasioni m’u kthye në profesion. Unë jam dibran dhe normal që do jem krenar, se Dibra është një vend me vlera e me njerëz të mrekulleshëm me karakter, burrëri, cilësi këto që më kanë shoqëruar gjatë gjithë jetës sime. Pra, kuptohet që kam patur përkrahjen e Dibrës." Dafin e kemi pare edhe ne nje reklame te nje pije energjike. Pas hitit "Te ka lali shpirt" eshte i pandashem nga kengetarja Silva Gunbardhi.

Më datë 22 Dhjetor 2010, Dafi publikon videoklipin "Ekstazy", në bashkëpunim me Jona & Muharremi Ahmeti.

Më datë 3 Maj 2012, Bruna publikojnë videoklipin "I Love You Baby", në bashkëpunim me Marseli & Dafi Derti.

Në Maj 2012, Dafi merr pjesë në Top Fest 9 me këngën "Shume Nice", në bashkëpunim me Matilda.

Më datë 17 Nëntor 2012, Sabina Dana publikojnë videoklipin "E Kom Pas", në bashkëpunim me Dafi Derti & Mandi. Muzika e këngës u punua nga Alfred Sula, teksti u shkrua nga 2 Step. Videoklipi u prodhua nga Max Production.

Më datë 18 Janar 2013, Silva Gunbardhi publikojnë videoklipin "Te Ka Lali Shpirt", në bashkëpunim me Mandi & Dafi Derti. Muzika e këngës u punua nga Alfred Sula, teksti u shkrua nga 2 Step, ndërsa për orkestrimin u kujdes Alfred Sula. Videoklipi u prodhua nga Max Production. Me këtë këngë, Silva Gunbardhi marrin pjesë në Zhurma Show 2013 në vitin 2013.

Më datë 27 Mars 2013, Dafina Dauti publikon videoklipin "Golden Eagle", në bashkëpunim me Dafi Derti.

Më datë 20 Tetor 2016, Dafi Derti publikon videoklipin "Bingo". Muzika e këngës u punua nga Dafi Derti, Alandy, teksti u shkrua nga vetë Dafi Derti, ndërsa për orkestrimin u kujdes Alandy.

Më datë 21 Korrik 2017, Silva Gunbardhi & Dafi publikojnë videoklipin "I Love You". Muzika e këngës u punua nga vetë Silva Gunbardhi, teksti u shkrua nga Dafi Derti, 2 Step.

Më datë 19 Gusht 2017, Defri publikon videoklipin "Duke Me Pritur", në bashkëpunim me Dafi. Muzika e këngës u punua nga Alsked Rrenja, teksti u shkrua nga 2 Step, Dafi Derti. Videoklipi u prodhua nga XL Films.

Më datë 22 Qershor 2018, Silva Gunbardhi & Dafi publikojnë videoklipin "Hajde Shqipe". Muzika e këngës u punua nga Marsel Gunga, teksti u shkrua nga 2 Step, ndërsa për orkestrimin u kujdes Marsel Gunga.

Më datë 9 Korrik 2021, Silva Gunbardhi & Dafi Derti publikojnë videoklipin "Sa T'kam Prit". Muzika dhe teksti i këngës janë punuar nga Dafi Derti. Videoklipi u prodhua nga kompania MAX Production.
One Piece Film: Red

***One Piece Film: Red*** është një film artistik i animuar japonez i zhanrit aksion-aventurë-fantazi i prodhuar nga Toei Animation. Është filmi i 15-të artistik i serisë së filmave *One Piece*, i bazuar në mangën me të njëjtin emër të shkruar dhe ilustruar nga Eiichiro Oda. Ajo u njoftua për herë të parë në numrin e 21 nëntorit 2021 të Weekly Shōnen Jump në përkujtim të publikimit të episodit 1000 të animes *One Piece* dhe pas transmetimit të episodit, një fragment dhe poster u publikua më 21 nëntor 2021. Është planifikuar për lëshuar më 6 gusht 2022. Filmi pretendohet se sillet rreth një personazhi të ri femër të quajtur Uta.

## Përmbajtja 
Historia zhvillohet në "Ishullin e Muzikës" Elegia, ku Uta, diva më e njohur në botë, performon për herë të parë në publik. Zëri i Utës, me të cilin ajo këndon duke fshehur identitetin e saj të vërtetë, është cilësuar si “botëror”. Ndërsa Ekuipazhi i Kapelës prej Kashte, i udhëhequr nga Luffy, piratët e tjerë, marina dhe fansa nga e gjithë bota që kënaqen me zërin e saj kanë mbërritur, zëri i Utës dëgjohet në një dritë të re. Megjithatë, ngjarja nis me zbulimin tronditës se Uta është “bija” e Shanks Flokëkuqit.

## Dublimi 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*Faqja zyrtare
Lista e parqeve të erës në Kosovë

]]
## Projektet më të mëdha 
Këto janë projektet më të rëndësishme të centraleve të erës në Kosovë (*më të mëdha se 10&nbsp;MW*):

## Totali 
]]

## Shih edhe 
* Centrali i erës
* Energjia e erës
* Turbinat me erë
* Energjia e ripërtëritshme
* Hidrocentralet e Kosovës
* Energjia elektrike në Kosovë
* Lista e centraleve të erës në Shqipëri

## Referime
Parku i Erës Kitka

**Parku i Erës Kitka** është një impiant i prodhimit të energjisë elektrike nga fuqia e erës që ndodhet në Malet e Kitkës, në Kosovë. Kitka është impianti i parë i erës në Kosovë që aktualisht ka 9 turbina të General Electricut, me kapacitet prej 32 MW, me lartësi të qendrës prej 110 m dhe një diametër të krahut (blade) prej 137 m së bashku me krahët. Centrali i energjisë me erë Kitka ka filluar prodhimin nga data 11 tetor 2018 kur edhe është hapur për operim komercial. Parashikimi është që për një vit të prodhojë afro 96 milion kWh.  

## Shih edhe 
* Kitka
* Energjia e erës
* Turbinat me erë
* Centralet me erë
* Parku i Erës në Bajgorë
* Energjia e ripërtëritshme
* Lista e centraleve të erës në Kosovë

## Referime
Parku i erës Bajgora

parapamje|Parku i erës Bajgora
**Parku i Erës në Bajgorë** është një central i prodhimit të energjisë elektrike nga fuqia e erës me kapacitet prej 105 MW. 

## Përmbledhje 
Në fund të vitit 2021, në kuadër të parkut të erës në Bajgorë ishin 27 turbina me erë, prodhim i kompanisë General Electric. Kapaciteti i përgjithshëm i fuqisë së instaluar llogaritet në 105 MW duke qenë kështu parku më i madh i turbinave të erës si dhe njēkohësisht prodhuesi mē i madh i energjisë së rinovueshme në Kosovë. Lartësia e shpërndarësit është 110 metra dhe diametri i rotorit të secilës njësi është 137 metra. Prodhimi vjetor vlerësohet në 320 GWh, ndërsa sistemi është projektuar për të funksionuar për të paktën 25 vjet.  

## Shih edhe 
* Bajgora
* Energjia e erës
* Turbinat me erë
* Centralet me erë
* Parku i Erës Kitka
* Energjia e ripërtëritshme
* Lista e centraleve të erës në Kosovë

## Referime
Ferma me erë e Vlorës

**Ferma me erë e Vlorës** është një fermë me erë në Shqipëri. Ajo ka gjithsej 250 turbina me erë individuale me një fuqi nominale prej rreth 2 MW secila, e ku të gjitha mund të japin deri në 500 MW fuqi të energjisë elektrike. 

## Shih edhe 
* Centrali i erës
* Energjia e erës
* Turbinat me erë
* Energjia e ripërtëritshme
* Energjia e ripërtëritshme në Shqipëri

## Referimet 
## Lidhje të jashtme 
* Shqipëria do të ndërtojë një fermë të madhe me erë 
* Farma e erës Vlorë, Shqipëri
Centrali i erës

[parapamje| Centrali i erës San Gorgonio Pass në [Kalifornia|Kaliforni, Shtetet e Bashkuara.]]
parapamje| Një pamje ajrore e Whitelee Wind Farm, parku më i madh i erës në tokë në MB dhe i dyti më i madhe në Evropë
[parapamje| Turbinat me erë në det të hapur pranë [Kopenhaga|Kopenhagës, Danimarkë.]]
**Centrali i erës** i njohur edhe si **parku i erës** e gjithashtu edhe si **stacion i energjisë së erës** ose **fermë ere**,  është një grup turbinash me erë që përdoren për të prodhuar energji elektrike . Centralet me erë ndryshojnë në madhësi duke filluar nga një numër i vogël turbinash deri në disa qindra turbina me erë që mbulojnë një zonë të gjerë. Fermat me erë mund të jenë ose në tokë ose në det të hapur.

## Përmbledhje 
Shumë nga centralet më të mëdha të erës në tokë janë të vendosura në Kinë, Indi dhe Shtetet e Bashkuara. Për shembull, ferma më e madhe e erës në botë, Gansu Wind Farm në Kinë kishte një kapacitet prej mbi 6,000&nbsp;MW deri në vitin 2012,  me një objektiv prej 20,000&nbsp;MW  deri në vitin 2020.  Që nga dhjetori 2020, Hornsea Wind Farm me një kapacitet prej 1218 MW në MB është ferma më e madhe e erës në det të hapur në botë .  Modelet individuale të turbinave me erë vazhdojnë të rriten në fuqi, duke rezultuar nevojën e më pak turbinave për të njëjtën prodhim total.

Për shkak se nuk kërkojnë karburant, centralet e erës kanë më pak ndikim në mjedis se shumë forma të tjera të prodhimit të energjisë. Parqet me erë, megjithatë, janë kritikuar për ndikimin e tyre vizual dhe ndikimin në peizazh. Zakonisht ato duhet të shpërndahen në më shumë tokë se termocentralet e tjera dhe duhet të ndërtohen në zona të egra dhe rurale, gjë që mund të çojë në "industrializim të fshatit", humbje habitati dhe rënie të turizmit. Disa kritikë pohojnë se fermat me erë kanë efekte të pafavorshme shëndetësore, por shumica e studiuesve i konsiderojnë këto pretendime si pseudoshkencë (të njohura si sindroma e turbinës së erës ). Parqet e erës mund të ndërhyjnë me radarët, megjithëse në shumicën e rasteve, sipas Departamentit të Energjisë të SHBA-së, "vendndodhja dhe zbutjet e tjera kanë zgjidhur konfliktet dhe kanë lejuar që projektet e erës të bashkëjetojnë në mënyrë efektive me radarin". 

## Shih edhe 
* Energjia e erës
* Turbinat me erë
* Energjia e qëndrueshme
* Energjia e ripërtëritshme
* Lista e centraleve të erës në Kosovë
* Energjia e ripërtëritshme në Shqipëri

## Literatura 
* 
* Darrell, Dodge, Early History Through 1875, TeloNet Web Development, Copyright 1996–2001
* David, Macaulay, New Way Things Work, Houghton Mifflin Company, Boston, Copyright 1994–1999, pg.41-42
* 
* Righter, Robert W. *Windfall: Wind Energy in America Today* (University of Oklahoma Press; 2011) 219 pages; looks at the land-use decisions involved in setting up a wind farm.
* 

## Referime
Ferma me erë e Kryevidhit

**Ferma me erë e Kryevidhit** është një projekt i energjisë së erës në ndërtim e sipër në Shqipëri . Ai do të ketë 75 turbina me erë  me një prodhim nominal prej rreth 2 MW, të cilat do të japin deri në 150 MW fuqi, e mjaftueshme për të fuqizuar mbi 100, 250 shtëpi, me një investim kapital të kërkuar prej rreth 300 milionë dollarë amerikanë.

## Shih edhe 
* Centrali i erës
* Energjia e erës
* Turbinat me erë
* Energjia e ripërtëritshme
* Energjia e ripërtëritshme në Shqipëri

## Referime
Gjeografia e Kinës

Sipërfaqja e përgjithshme e Kinës është 9.596.960 km2, prej së cilës 270.550 km2 janë të mbuluara me ujë. Shtrihet rreth koordinatave gjeografike 35° 00' V, 105° 00' L. Kina ka një vijë bregdetare të gjatë 14.500 km. Vija e përgjithshme kufitare tokësore e saj është 22.117 km. Kina në pjesën veriore kufizohet me Mongolin (4.677 km) dhe Rusinë në veri lindje (3.605 km) deri në lindje kur fillon kufiri i gjatë 1.416 km me Korenë Veriore, pastaj vijë bregdeti deri te kufiri në jug me Vietnamin (Vietnam 1,281 km) që vazhdon me Laosin (423 km), Birmanin (2.185 km), në jug-perëndim me Butanin (470 km), Nepalin (1.236 km) e Indin (3.380 km) duke kaluar në perëndim me Pakistanin (523 km), Afganistani (76 km), Kirgistanin (858 km) e Kazakistanin (1.533 km) në fund të së cilit fillon kufiri veri perëndimor me Rusinë (40 km). 
 
## Relievi 
Në pjesën më të madhe relievi është malorë, me rrafshnalta. Në perëndim dominojnë shkretëtirat ndërsa pjesa tjetër janë hapësira të rrafshëta me pellgje që përmbyllen me bjeshkë në lindje. Pika më e lartë ndodhet në lartësinë mbidetare 8.850 në *Malin Everest*. Ndërsa pika më e ulët -154 m n.n. e detit në vendin e quajtur *Turpan Pendi*

## Klima 
Shtrirja  e Kinës në gjerësitë gjeografike veriore, shumllojshmëria e relievit dhe hapësira e madhe teritoriale e saj janë faktorët kryesor që klima  në Kinë të jetë e llojllojshme.  Në Kinën veriore dhe perendimore klima është kontinentale, me verëra të nxehta dhe reshje të pakta, ndërsa dimri është i gjatë, i ftohtë dhe me borë. Në pjesën jugore të Kinës Veriore dhe në pjesën lindore të Kinës,  klima është musonike me dimër të thatë e me verë të nxehtë dhe të lagësht. Në këtë pjesë partaqitje të shpeshtë kanë tajfunet, të cilat shkaktojnë dëme të mëdha. Në pjesën e brtendshme  të Kinës, të rrethuara me male, klima është stepore dhe shkretinore ( në Tibet).

## Hidrografia 
## Pasuritë natyrore 
Si pasuri natyrore më të përhapura, thuhet se janë qymyri, xehja e hekurit, derivatet e naftës, gazi natyrorë, merkuri [Hg], kallaji [Sn], tungsteni [W], stibiumi [Sb], mangani [Mn], molibdeni [Mo], vadiumi [V], magnetitet [Fe3O4], alumini [Al], plumbi [Pb], zinku [Zn], urani [U], si dhe prurjen më të madhe të ujit në botë.

Për sipërfaqe të punueshme të tokës, në vitin 2005 thuhej që të ishte 14,86 % të së përgjithshmes, ndërsa të mbledhura gjithnjë vetëm 1,27 %, të përvetësuara dhe të ujitura 545,960 km2.

## Shiko edhe 
* Kina

## Referime
Kupa e Pavarësisë Volejboll

**Kupa e Pavarësisë në Volejboll Meshkuj** është një turne me eliminim direkt ku marrin pjesë klube profesioniste volejbolli meshkujsh nga Shqipëria dhe Kosova. 

Në turneun e vitit 2021 morën pjesë katër skuadraː dy nga Shqipëria,  KV Tirana dhe KV Erzeni si dhe dy nga Kosova, KV Drita dhe KV Ferizaj. Ato u ndeshën në gjysmëfinale dhe finale. Turneu u luajt në Prishtinë. 
KV Tirana fituan finalen ndaj KV Erzeni të Shqipërisë me rezultatin 3-0 (25:19, 25:18, 25:17).

Ndeshjet gjysmë finale prodhuan këto rezultateː

KV Tirana - KV Drita 3ː0 (25-18, 25-18, 25-11)

KV Erzeni - KV Ferizaj 3ː1 (25-23, 25-22, 21-25, 25-19)

Finaljaː

KV Tirana - KV Erzeni 3ː0 (25-19, 25-18, 25-17) 

Ne turneun e 2022 ne finale  Partizani-Tirana

Ne 2023 ne finale Peja-Partizani

Ne 2024 ne  finale Partizani Skenderbeu 3-0 

## Fituesit
Këta janë fituesit e Kupës së Pavarësisë në Volejboll Meshkujː  

2022      Partizani

2023      Peja

2024     Partizani. Fituesit Partizani 2 here,Tirana 1 here, Peja  1 here..
## Ne Volejboll femra
Ne turneun e 2021 ne finale M-Teknologji-Drita 3-0. 

Ne 2022 ne finale Skenderbeu-Partizani 3-1.Ne 2023 ne finale Drita -Skenderbeu 3-0.Ne 2024 ne Farke te Tiranes ne finale Skenderaj-Partizani 3-2.

Fituesit,

2021-----M-Teknologji e Prishtines

2022-----Skenderbeu i  Korces

2023------Drita e Gjilanit

2024------Skenderaj

M-Teknologji 1 here, Skenderbeu 1 here, Drita 1 here, Skenderaj 1 here.
* Superkupa e Volejbollit
Panairi i librit “Tirana 2021”

Panairi i librit “Tirana 2021” u zhvillua nga data 17 deri më 21 nëntor 2021 në Pallatin e Kongreseve në Tiranë. Ky ishte edicioni i 24-të  i librit në gjuhën shqipe.
Sotiraq Xega

**Sotiraq Xega** piktor shqiptar nga Korça. Xega ishte një nga piktorët më të njohur në qytetin e Korçës. Ai është prezantuar për artdashësit me shumë ekspozita personale, ndërsa ka marrë pjesë me punimet e tij në një sërë aktivitetesh, në nivel lokal dhe kombëtar. U nda nga jeta më 30 nëntor 2021.
Eliza (Aventurat e Elizës në Botën e Çudirave)

''Alice's Adventures in Wonderland'') është një roman i vitit 1865 i shkruar nga autori anglez Charles Lutwidge Dodgson nën pseudonimin Lewis Carroll. Ajo tregon për një vajzë të re të quajtur Liza duke rënë nëpër një vrimë lepuri në një botë fantazike të populluar nga krijesa të çuditshme, antropomorfe. Përralla luan me logjikë, duke i dhënë historisë popullaritet të qëndrueshëm si te të rriturit ashtu edhe me fëmijët. Konsiderohet të jetë një nga shembujt më të mirë të zhanrit të pakuptimta letrare.
Gjergj

Emri **Gjergj** mund të qëndrojë për disa persona:
* Gjergj Akropoliti
* Gjergj Arianiti
* Gjergj Bojaxhi
* Gjergj Dedaj
* Gjergj Fishta
* Gjergj Karaiskaqi
* Gjergj Leka
* Gjergj Meta
* Gjergj Prekoçaj
* Gjergj Qiriazi
Liri Lubonja

**Liri Lubonja** (Durrës, 5 gusht 1925 - 18 tetor 2021) ka qenë pjesëmarrëse në Lëvizjen Nacional-Çlirimtare, pas çlirimit qe gazetare dhe më pas punonjëse në Institutin e Historisë, pas 1973 u përndoqën familjarisht së pari me dëbim dhe më tej me internim. Është autore e tre titujve *Larg dhe mes njerëzve*, *Kujtime internimi 1973-1990* dhe *Kohët e reja, kujtimet e vjetra.*

## Biografia 
U lind më 5 gusht 1925 në Durrës, e bija e Ibrahim Shehut nga Fterra dhe Hatinasë, e motra e Pertef Pogoni, e bija e Mehmed Avni efendi Hoxhës, kadi në Selanik.

## Referime
Filip Mazreku

**Filip Mazreku** (Selanik, 8 shtator 1913 - Troshan, 11 nëntor 1975) ka qenë frat françeskan, arsimtar dhe muzikant shqiptar.

## Biografia 
U lind në Selanik në gjirin e një familjeje nga vilajeti i Kosovës, i biri i Pjetrit dhe Maries, mes 5 vëllezërve dhe një motre. Pas Luftës Ballkanike u vendosën në Shkodër, prej ku kishte të ëmën dhe i banonin dajat.

Shkollën fillore dhe gjimnazin i kreu në Shkodër, kurse studimet e larta në Fakultetin e Teologjisë në Colleviti-Pescia, në Itali (1934-’37). Më 7 shtator 1928 veshi petkun e Shën Françeskut. Kushtet e para i kreu më 8 shtator 1929, kurse Kushtet e Përjetshme më 8 shtator 1934. Dy vjet më vonë, më 13 shtator 1936, u shugurua meshtar. Gjatë viteve 1937-1946 është profesor i muzikës në liceun “Illyricum”, drejtues i korit dhe profesor i gjuhës italiane. Pas mbylljes së liceut, dërgohet famullitar në Bushnesh të Pukës, pastaj në Iballë e në fund në Bajzë të Shkodrës, ku dhe u arrestua më 1946. U dënua me 10 vjet burg, por nuk i kreu të gjitha sepse u lirua me amnisti. Vuajti në burgjet e Shkodrës, Burrelit, kampin e Bedenit... Mes viteve 1952-1955, është rektor i kishës së Shën Ndout në Tiranë. Nga 1955-a deri më 1961 shërbeu si famullitar në Laç, ndërsa nga viti 1961 deri më 1967 si famullitar në Troshan të Lezhës. Pas mbylljes së kishave, jetoi për ca kohë me të atin e pastaj vetëm, duke u marrë me bujqësi.

Ndërroi jetë më 11 nëntor 1975 në Troshan.

## Referime
Bülent Ecevit

**Mustafa Bülent Ecevit** (28 maj 1925 – 5 nëntor 2006) ishte një politikan, burrë shteti, poet, shkrimtar, studiues dhe gazetar turk, i cili shërbeu si Kryeministër i Turqisë katër herë midis 1974 dhe 2002. Ai shërbeu si kryeministër në vitet 1974, 1977, 1978–79, dhe 1999–2002. Ecevit ishte kryetari i Partisë Republikane Popullore (CHP) midis 1972 dhe 1980, dhe në 1989 ai u bë kryetar i Partisë së Majtë Demokratike (DSP). Atij i njihet merita për futjen e politikës socialdemokratike në Turqi duke sintetizuar Qemalizmin me socialdemokracinë, duke e bërë kështu demokracinë sociale një parim thelbësor në ideologjinë moderne e Mustafa Qemal Ataturkut.

Mustafa Bülent lindi në Stamboll tek një familje e klasës së mesme. Babai i tij, Fahri Ecevit ishte profesor i Universitetit të Ankarasë, ndërsa nëna e tij Nazlı Ecevit ishte ndër gratë e para në Turqi që pikturoi profesionalisht. Ecevit tha se nëna e tij ishte me prejardhje boshnjake dhe gjyshi i tij nga babai ishte ndoshta një kurd.

Ecevit e filloi karrierën e tij politike kur u zgjodh deputet nga CHP në zgjedhjet e vitit 1957 dhe u bë i njohur si Ministër i Punës në kabinetet e Ismet Inony dhe përfaqësoi fraksionin e majtë në rritje të CHP, të udhëhequr nga Inony. Ecevit do të bëhej përfundimisht kryetari i CHP-së në vitin 1972; Udhëheqja e tij e rinovoi partinë duke iu drejtuar votuesve të klasës punëtore dhe duke e çimentuar partinë si "e majta e qendrës". Ecevit u bë kryeministër në vitin 1974, gjatë së cilës ai tërhoqi ndalimin e kultivimit të opiumit dhe pushtoi Qipron. Ai formoi dy qeveri të tjera në 1977 dhe 1978-79, të cilat u shënuan nga polarizimi në rritje, ngërçi dhe dhuna politike që përfundoi me grushtin e shtetit të vitit 1980.

Pas grushtit të shtetit të vitit 1980, Ecevit, së bashku me personalitetet e të gjitha partive të tjera, u ndalua nga politika për 10 vjet. Gjatë ndalimit, Partia e Majtë Demokratike (DSP) u krijua nën kryesimin e gruas së tij, Rahşan Ecevit. Kur ndalimi politik u hoq me një referendum të mbajtur në vitin 1987, ai u bë kreu i DSP-së. Ndërsa drejtonte një qeveri të përkohshme për zgjedhjet e vitit 1999, udhëheqësi i PKK Abdullah Oxhalan u kap në Kenia, duke e katapultuar DSP në vendin e parë në zgjedhje. Koalicioni DSP-MHP-ANAP (1999–2002) prezantoi reforma të rëndësishme politike dhe ekonomike, si dhe filloi antarësimin e Turqisë në Bashkimin Evropian. Tërheqja e MHP-së nga koalicioni çoi në rrëzimin e qeverisë dhe në zgjedhjet e parakohshme pasuese të 2002-shit, DSP u përjashtua nga parlamenti për shkak të paaftësisë për të pastruar pragun elektoral. Ecevit dha dorëheqjen nga kryesia e partisë në vitin 2004. Ai vdiq të dielën, më 5 nëntor 2006, si pasojë e dështimit të qarkullimit të gjakut dhe frymëmarrjes.

## Shiko edhe 
## Referimet
Akşam

**Evening** (turqisht: ***Akşam***) është një gazetë turke e themeluar në vitin 1918 dhe në pronësi të Grupit Mediatik Türk të Zeki Yeşildağ (T Medya Yatırım San. Ve Tic. AŞ.) që nga viti 2013. Ai kishte një qarkullim prej rreth 100,000 në 2013.
parapamje|Logoja e Aksham

## Hostoria 
Themeluesit e Akşamit në 1918 përfshinin Necmettin Sadak, Kazım Şinasi Dersan, Falih Rıfkı Atay dhe Ali Naci Karacan.

Ish-redaktorët përfshijnë Doğan Özgüden (1964 - 1966).

Në vitin 2010, ish-redaktori Semra Pelek dhe menaxheri i redaksisë Mustafa Dolu u akuzuan në lidhje me raportimin mbi gjyqet e Ergenekon.

Mbrëmja ishte në pronësi të Çukurova Media Group nga viti 1997 deri në 2013, dhe më parë Mehmet Ali Ilıcak. Aktualisht është në pronësi të TMSF të qeverisë turke. Menjëherë pasi u ble nga TMSF, një numër gazetarësh u pushuan nga puna, me ish-deputetin e AKP-së Mehmet Ocaktan që zëvendësoi redaktorin prej pesë vitesh İsmail Küçükkaya, dhe të paktën katër gazetarë që kishin qenë kritikë ndaj qeverisë u pushuan nga puna.

Më 19 korrik 2013, ajo iu shit (së bashku me kanalin televiziv Sky Turk 360 dhe radiostacionin Alem FM) një ndërmarrjeje të përbashkët Cengiz-Kolin-Limak për 60 milion TL. Në shtator 2013, Cengiz-Kolin-Limak u tërhoq nga përpjekja për të blerë Akşam. Në tetor 2013, Akşam, kanali televiziv Sky Turk 360, radiostacioni Alem FM dhe Alem Magazine iu shitën Ethem Sancak.

Në gusht 2017, Zeki Yeşildağ bleu gazetën si pjesë e Es Publishing.

## Librat 
* Kavaklı, Nurhan (2005), *Bir gazetenin tarihi: Akşam* ("History of a newspaper: Akşam"). Yapı Kredi Yayınları

## Referimet 
# **^** 
# **^** İsmail Küçükkaya, *Akşam*, 30 May 2013, AKŞAM Türkiye’nin tarihidir
# **^** 
# **^** 
# **^** 
# **^** Info-Türk, Info-Türk Editors
# **^** bianet, 25 June 2010, Akşam Newspaper Sued for Ergenekon Reporting
# **^** Hurriyet Daily News, 1 July 2013, Columnists fired as daily Akşam gets new chief
# **^** Today's Zaman, 21 July 2013, Gov't asked to explain sale of media group, othersArchived 22 July 2013 at the Wayback Machine
# **^**
Vela

**Veli** është një copë pëlhure e trashë dhe e fortë, që lidhet në direk, fryhet nga era dhe vë në lëvizje varkën ose anijen.

## Shih edhe 
* Lundrimi me vela
Bova

[thumbnail|Një bovë në [Fjordi|fjordin e Kielit.]]
**Bova** është një enë metalike e zbrazët në trajtë fuçie a në ndonjë trajtë tjetër, që rri mbi ujë.

Ajo vihet në det a në liqen, zakonisht jo shumë larg bregut, si shenjë paralajmëruese ose si mbështetje ku lidhen përkohësisht anijet.
Olaf Scholz

parapamje|Olaf Sholc
**Olaf Sholc** (lindur më 14 qershor 1958 në Osnabrück) është një politikan gjerman (SPD) dhe Kancelari i caktuar i Republikës Federale të Gjermanisë.

Ai ka qenë Zëvendës Kancelar dhe Ministër Federal i Financave i Republikës Federale të Gjermanisë që nga 14 marsi 2018 dhe ka qenë shef ekzekutiv vetëm që nga 26 tetori 2021. Për zgjedhjet federale në 2021, ai kandidoi për SPD, e cila u bë partia më e madhe, si kandidate për kancelar. Nga maji deri në tetor 2001 ai ishte Senator i Brendshëm i Hamburgut, nga tetori 2002 deri në Mars 2004 Sekretar i Përgjithshëm i SPD, nga nëntori 2007 deri në tetor 2009 Ministër Federal për Punën dhe Çështjet Sociale dhe nga Marsi 2011 deri në Mars 2018 Kryebashkiak i Parë i Hamburgut. Nga prilli 2000 deri në qershor 2004 dhe nga nëntori 2009 deri në mars 2018 ai ishte kryetar i SPD Hamburg, nga nëntori 2009 deri në dhjetor 2019 ai ishte një nga nënkryetarët federalë të SPD. Nga shkurti deri në prill 2018 ai drejtoi partinë përkohësisht.

## Referencat
Shoqëria Politike Atdhetare "Çamëria"

:*Shënim: Kjo faqe është rreth shoqatës në Shqipëri, për shoqatën e shqiptarëve çam në SHBA, shih Shoqata për të Drejtat e Njeriut Çamëria*
**Shoqëria Politike Atdhetare "Çamëria"** është një grup që mbron kthimin e çamëve në Greqi (pas dëbimit të shqiptarëve), marrjen e kompensimit dhe lirinë më të madhe për çamët ortodoksë në Greqi, e cila u themelua më 10 janar 1991.

Kjo shoqatë zhvillon çdo vit një sërë aktivitetesh, me ndihmën e Partisë për Drejtësi dhe Integrim, si dhe organizata të tjera. Çdo vit, më 27 qershor, organizohet në Marshi i Çamërisë në Konispol, në kujtim të dëbimeve të shqiptarëve të Çamërisë.

## Historia 
Në mars të vitit 1991 u mbajt në Tiranë konferenca e parë kombëtare e Shoqatës Politike të Çamërisë (PKSH) me shumë aktivistë të saj të ardhur nga komuniteti shqiptar i dëbuar nga Greqia pas luftës. PKSH synonte të sillte në vëmendjen ndërkombëtare të drejtat e neglizhuara gjuhësore, kulturore dhe arsimore të shqiptarëve çamë ortodoksë, të cilët i janë nënshtruar një politike asimiluese greke. Grupi ka nisur edhe fushata në emër të mërgimtarëve çamë në Shqipëri. Ajo ka nxitur zgjerimin e kontakteve me bashkatdhetarët në Greqi, kthimin e të internuarve në zonat e tyre familjare dhe pagesën e dëmshpërblimit për pronat dhe tokat që u janë marrë në mënyrë të paligjshme gjatë dëbimit.

## Aktivitetet 
Që nga viti 1991, aktivistët shqiptarë në të gjithë spektrin politik janë bërë më të hapur për çështjen e Çamërisë përballë Greqisë. Ankesat historike mbi shtypjen greke të shqiptarëve myslimanë dhe ortodoksë në fillim të këtij shekulli janë transmetuar dhe Athina është kritikuar për presionet e saj të vazhdueshme asimiluese kundër shqiptarëve ortodoksë që ende banojnë në Çamërinë, rajonin e Epirit. Edhe pse autoritetet greke kanë mohuar se ekziston ndonjë problem çam, përfaqësuesit çamë kanë vazhduar t'i kërkojnë qeverisë shqiptare që ta trajtojë çështjen me Athinën në nivelet më të larta dypalëshe.

## Referimet
Partia e Çamërisë

**Partia e Çamërisë** (Greqisht: Κόμμα της Τσαμουρίας) ishte një parti e vogël politike jetëshkurtër në Greqi, e cila synonte të përfaqësonte shqiptarët çamë në parlamentin grek. Është krijuar nga Ali Dino, një karikaturist dhe deputet i famshëm.

Partia mori pjesë vetëm në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 1926, duke mbledhur 1539 vota nga prefektura e Prevezës dhe Janinës.

## Referimet
Gjyshe Marta

[parapamje| Martenica, varur në pemët frutore në lulëzim, [Bullgaria|Bullgari.]]
**Gjyshe Marta** () është emri i një figure mitologjike bullgare që sjell me vete fundin e dimrit të ftohtë dhe fillimin e pranverës. 

## Përmbledhje 
Festa e Gjyshe Martës në Bullgari shënohet më 1 mars me shkëmbimin dhe veshjen e martenicës. Legjenda folklorike e Gjyshe Martës, me disa dallime të vogla, është e pranishme edhe në të gjitha vendet e Ballkanit. Kjo festë (legjendë) është shumë e vjetër dhe lidhet me ndryshimin e motit pas një dimri të ftohtë dhe me ngrica e që dallohet me një fillim pranveror. Edhe festa rumune Mărțișor lidhet me Baba Martën.

Baba Marta ("Gjyshe Marta") besohet të jetë një zonjë e guximshme, e cila gjithmonë duket se është inatosur me dy vëllezërit e saj, janarin dhe shkurtin, ndërsa dielli del vetëm kur ajo buzëqesh. Si folklor, ka versione të ndryshme të përrallës së Baba Martës. Njëra thotë se atë ditë ajo bën pastrimin e saj para pranverës dhe tund dyshekun e saj për herë të fundit para dimrit të ardhshëm - të gjitha pendët që dalin prej tij derdhen në tokë si bora - bora e fundit e vitit. Kjo histori mund të gjendet gjithashtu në folklorin gjerman, për shembull në legjendën "Frau Holle" ose "Nëna Hulda ".

Plazhi Baba Marta është një plazh në bregun jugor të ishullit Nelson, një ishull jashtë Antarktidës . Plazhi u emërua sipas Baba Martës.

## Shiko gjithashtu 
* Folklori
* Mitologjia
* Shkundadimri
Era e tokës

**Era e tokës** është një erë që fryn nga toka në det gjatë natës. Ajo zëvendësohet nga era e detit gjatë ditës.  

Gjatë natës, ajrit mbi det freskohet më ngadalë se ajri mbi tokë dhe vjen një çast kur ajri në tokë është më i ftohtë se në det. Ajri më i ftohtë është më i dendur, kështu që ka trysni më të lartë. Ajri më i ngrohtë (në det) është më pak i dendur, pra ka trysni më të ulët. Erërat gjithmonë fryjnë nga zona me trysni të lartë në zonën me trysni të ulët. Pra, kjo ndodh natën, era fryn nga toka në det.  

Në dimër, era e tokës mund të fryjë edhe ditën, ngaqë ajri mbi tokë është pothuajse gjithmonë më i ftohtë se mbi det.  

## Funksionimi 
## Shih edhe 
* Moti
Juga (erë jugore)

**Juga** ose **frashia** është një erë e ngrohtë që fryn nga jugu dhe që zakonisht sjell shi. Ndërsa "juga e bardhë" quhet era e ngrohtë që fryn nga jugu në fillim të pranverës dhe që çel lulet. Ajo njihet edhe si era e luleve.

## Etimologjia 
## Shih edhe 
* Moti
Shiroku

**Shiroku** është një erë detare e ngrohtë dhe e lagësht, që fryn nga jugu dhe sjell zakonisht mot me shira.

## Etimologjia 
## Shih edhe 
* Moti
Veriu (erë)

**Veriu** është një erë e fortë dhe e ftohtë që fryn nga ky drejtim.

## Etimologjia 
## Shih edhe 
* Moti
Shqipëria e Mesme

140px|parapamje|Shqipëria Qendrore në të verdhë.
**Shqipëria Qendrore** është një nga tre rajonet NUTS-2 të Shqipërisë. Ai përbëhet nga dy qarqe: Qarku i Tiranës dhe Qarku i Elbasanit.

Në përdorimin e folur shpesh përfshihen disa krahina të tjera në Shqipërinë Qendrore si Durrësi, Peqin, Elbasan, Kavajë, dhe Tiranë.

## Shih edhe
*Shqipëria Veriore (ndryshe Gegëria)
*Shqipëria Jugore (ndryshe Toskëria)

## Referime
Abordazhi

**Abordazhi** është një mënyrë luftimi në det, ku dy anije puqen e kapen me çengela që luftuesit të përleshen trup me trup.
Spiranca

**Spiranca** ose **çengeli** është një hekur i rëndë me disa veshë me majë të mprehtë, që lëshohet në fund të ujit me litar a me zinxhir dhe që shërben për të mbajtur anijen në një vend. Pjesa e spirancës, e cila zë në tokë kur lëshohet në det quhet coka.

## Ankorimi 
Ankorimi nënkupton lëshimin e spirancës së anijes në fund të ujit.
Era e detit

thumb|Lart: Era e detitPoshtë: Era e tokës
**Era e detit** është një erë që fryn nga deti në breg gjatë ditës. Ajo zëvendësohet nga era e tokës gjatë natës.

Në Myzeqe, era e detit njihet me emrin smorec (sllavisht: *nga deti*). Smoreci është një erë e ftohtë nga veriu që shoqërohet me shkatërrime.

## Referime
Ballamari

**Ballamari** është një litar i trashë, i cili shërben për të lidhur anijen në port që të mos lëvizë.
Ballastama

**Ballastama** është një tra i pjerrët që del sipër bashit a kiçit të varkave dhe që vjen si vijim i kallumës.
Shturmani

**Shturmani** (hollandisht: *stuurman*) është drejtuesi i lundrimit të një anijeje.

## Shih edhe 
* Bocmani
* Kapiteni
Bordi

**Bordi** ose **kuverta** është pjesa e sipërme e anijes, që është e sheshtë dhe e pambuluar. Bordi nënkupton edhe anijen në tërësinë e saj kundrejt mjedisit të jashtëm.
Manovra (detaria)

**Manovrat detare** janë tërësia e veprimeve që bëhen për të nxjerrë një mjet lundrues në drejtimin e duhur.

## Bregëzimi 
Bregëzimi nënkupton afrimin dhe lidhjen te bregu e një anije ose një varke.

## Cekimi 
Cekimi është manovra për të prekur në vend të cekët.

## Rrëzimi 
Rrëzimi nënkupton ndërrimin e drejtimit të lundrimit nga era ose nga rryma.

## Shih edhe 
* Lundrimi
Doku

**Doku** është një vend i posaçëm në një port për ngarkimin e shkarkimin e anijeve ose për ndreqjen e tyre.
Laga

**Laga** është pjesa e rruzullit tokësor që është e mbuluar me ujë, pra detet, liqenet, lumenjtë në përqasje me tokën. E kundërta e lagës është tera.
Tera

**Tera** ose **stereja** është toka e thatë dhe e qëndrueshme e bregut, pra në kundërvënie me sipërfaqen e lëkundshme të ujit të detit. E kundërta e terës është laga.
Nyja

**Nyja** është një njësi matjeje e shpejtësisë për anijet, e barabartë me një milje detare në orë, ose 1852 metra në orë.

## Referime
Prapatoka

**Prapatoka** është pjesa e tokës që shtrihet fill pas brigjeve të detit, të liqenit ose të lumit në brendësi të një vendi.
Bocmani

**Bocmani** (gjermanisht: *Bootsmann*) ose **nostromi** është nënoficer në një anije, i cili kujdeset për pajisjet dhe për nevojat e detarëve.
Sandalli

**Sandalli** është një varkë e vogël me lopata ose me motor, që përdoret për të lundruar ose që e mbajnë anijet për të çuar e për të marrë njerëz në breg.
Skela

**Skela** ose **moli** është një vend në breg të një trupi ujor, i mbrojtur nga dallgët e stuhitë dhe i ndërtuar e i pajisur për t’u bregëzuar anijet.
Verzoma

**Verzoma** është një rrjetë e madhe peshkimi, me plumbça të vegjël në një anë, me të cilën gjuhet në det e në liqen, duke rrethuar me të një copë vend e duke e tërhequr zvarrë në ujë.
Burimet e të dhënave gjeografike digjitale

**1    Të dhënat gjeografike në formë digjitale sot janë pjesë e rëndësishme e bazave të të dhënave në shumë fusha të shkencës dhe veprimtarisë praktike të njeriut. Varësisht nga qëllimi, përdoruesit dhe produkti i një projekti të ndërtuar mbi këto dhëna variojne edhe burimet e krijimit të tyre.** 

**Për këtë arsye ato klasifikohen si a) burime parësore të të dhënave gjeografike digjitale dhe b) burime dytësore të të dhënave gjeografike digjitale** *(P. Longley.et al, 2005)***.** 

**Procesi i identifikimit të burimeve të disponueshme është padyshim hapi i parë dhe më i rëndesishëm i cili udhëheq mënyrën se si ky tip të dhenash do të krijohet.**

1.1  Burimet parësore të të dhënave gjeografike digjitale bazohen në matje direkte të cilat kryhen në objektet apo fenomenet e interesit në botën reale. Këto matje mund të realizohen për të dy modelet e të dhënave gjeografike digjitale, si atë raster dhe atë vektor.

1.1.1 Në rastin e të dhënave gjeografike digjitale të përfaqësuara në modelin raster burimi kryesor i tyre mbetet padyshim teknologjia e Remote Sensing. Në këtë rast informacioni përftohet si rezultat i matjeve të sasisë së rrezatimit elektromagnetik të reflektuar, emetuar ose shpërndarë nga objektet e hapësirës së interesit. Ky proçes realizohet nga sensorë të vendosur ne platforma të deidkuara e që operojnë përgjatë spektrit elektromagnetik nga gjatësitë valore vizive deri tek ato të mikrovalëve *(P. Longley.et al, 2005).* Produktet e kësaj teknologjie ofrojnë të dhena gjeografike digjitale në formën e imazheve satelitore dhe fotografive ajrore.

1.1.2 Të dhënat gjeografike digjitale të përfaqesuara në modelin vektor kanë si burim kryesor matjet që kryhen në terren rreth objekteve dhe fenomeve të interesit. Përgjithësisht fokusi është në më matje të cilat ofrojne të dhëna që lidhen me vendndodhjen e tyre dhe zhvillimet e fundit teknologjike e lehtësojnë shumë këtë proçes.

1.2   Burimet dytësore të të dhënave gjeografike digjitale përfaqësohen nga proçesi i krijimit të tyre në dosje të dhënash sipas modeleve raster dhe vektor duke përdorur harta, fotografi ajrore, imazhe satelitore dhe dokumente të tjera të skanuara në format letër ose format digjital. Digjitalizimi në ekran, stereo-fotogrametria apo kalimi i të dhenavë nga matje me GPS (Sistemet e Pozicionimit Global) janë format më të përdorshme për këtë qëllim.

## References
Cilësia e të dhënave gjeografike digjitale

'*1    Organizata Ndërkombëtare e Standarteve (ISO) e konsideron cilësine si “*tërësia e karakterstikave të një produkti që bën të mundur plotësimin e kërkesave dhe nevojave specifike të parashtruara (nga klienti*”*' *(Goldwin, 1999*)**. Në këtë këndvështrim termi cilësi e të dhënave gjeografike digjitale i referohet tipareve të ketyre të dhënave në raport me disa elementë të standartizuar që përcaktojnë vlefshmërinë e tyre në funksion të qëllimit të përdorimit dhe përdoruesit.** 

1.1      Duke qenë se shkalla e matjes së efektit të cilësise qe mbartin të dhënat në raport me vendimarrjen lidhet ngushtë me qëllimin për të cilin këto të dhëna janë përdorur cilësia e të dhënave gjeografike digjitale shpesh trajtohet nën prizmin “fitness for use” – e dedikuar për një qëllim të caktuar. Meqënëse të dhënat e krijuara synojnë zvogëlimin e paqartësive ne proçesin e vendimarrjes njerëzore në funksion të territorit, çdo gabim apo pasaktësi në bazën e të dhënave gjeografike digjitale dhe produktet finale sjell pasoja praktike, financiare e ligjore për përdoruesit.

Kur aplikohen në të dhena gjeografike dixhitale gabimet i referohen: a) pasaktësive në vendndodhjet hapësinore b) në matjet e atributeve sasiore dhe c) në klasifikimet apo emërtimet e objekteve dhe fenomeneve të interesit (ITC Textbook,2001).

Gjithashtu në kontekstin e të dhenave gjeografike digjitale, për vetë specifikat e tyre është me rëndësi të veçohen gabimet që shfaqen në a) burimet e të dhënave dhe b) gjatë përpunimit të të dhënave.

Cilësia e të dhënave sigurisht që shoqërohet edhe me një kosto financiare prandaj lind pyetja: sa do të shpenzojmë për proçeset e mbledhjes së të dhënave dhe analizimit të tyre? Kjo nuk ështeë një pyetje e lehtë per tiu pergjigjur pasi ka disa paqartësi të cilat lidhen më së shumti me element të tillë:pas mbledhjes së të dhënave mund të vërehet se ato nuk i japin zgjidhje problemit të ngritur; roli i të dhënave për një vendimarrje specifike mund te mos jetë aq i duksheëm fillimisht dhe zhvillohet gradualisht pas proçesit te përpunimit të tyre; vendimarrja është një proçes njerëzor dhe njerëzit kanë preferencat e tyre te cilat mund te devijojne nga ato fillestare dhe ti bëjnë të dhënat të pavlefshme (M.Lemmens, 2011).

Cilësia e të dhënave gjeografike është mbajtur parasysh gjithmone si nga disiplina e survejimit ashtu dhe ajo e Sistemeve te Informacionit Gjeografik (SIG). Nga këndvështrimi i survejimit rëndësia më e madhe i është dhënë proçesit të matjeve, ndërsa përdoruesit e SIG i kanë kushtuar më shumë vëmendje cilësisë së të dhënave në përdorim si mjete për të zgjidhur probleme të natyrës fizike dhe sociale nëTokë e që lidhen drejpërdrejt me vendimarrjen njerëzore (M.Lemmens, 2011).

## References
Hysejn Pashë Qyprilliu

**Haxhi Hysejn Pasha** i **Qyprillinjve** (; 1644 - shtator 1702) ka qenë sadrazem shqiptar i Perandorisë Osmane nën Sulltan Mustafanë II nga shtatori 1697 deri në shtator 1702. Hysein Pasha ishte i afërt me nënshtetasit e zakonshëm myslimanë osmanë duke qenë anëtar i tarikatit Mevlevi. Dihej se ai merrej me nevojat e njerëzve të thjeshtë, si dhe ato të klasave ushtarake dhe burokratike.

## Vitet e hershme 
Hysein Pasha lindi në vitin 1644 dhe ishte djali i Hasan Aga Kypriljotit, vëllait të Mehmed pashë Qyprilliut. Pak dihet nga rinia dhe arsimimi i tij. Babai i tij kishte prona bujqësore në fshatin turk "Kozluca" në Bullgarinë e sotme dhe Hyseini i riu e kaloi rininë e tij atje. Ai duhet të ketë pasur një arsim të mirë klasik osman skrib ose ushtarak, pasi që kur përmendet për herë të parë është oficer shtabi. Mori pjesë në fushatën për Rrethimin e Vjenës në vitin 1683, si oficer i lartë i shtabit në ushtrinë osmane pasi osmanët komandoheshin nga veziri i madh Merzifonlu Kara Mustafa Pasha, i cili ishte i afërmi i tij. Pas humbjes së osmanëve në Betejën e Vjenës dhe tërheqjes në Beograd, Merzifonlu Kara Mustafa u ekzekutua dhe Hyseini u arrestua për shkak të marrëdhënies së tij të ngushtë me komandantin e ekzekutuar.

Në vitin 1684 u lirua nga burgu, por u largua nga selia e pushtetit si administrator provincash me gradën *bejlerbej*. Fillimisht u emërua roje-guvernator i Cardakut afër Gallipolit në ngushticën e Dardaneleve; pastaj iu dha grada e vezirit dhe iu dha një punë e ngjashme, por më prestigjioze në Seddulbahir. Në vitin 1691 u emërua për një kohë si guvernator i përkohshëm (*kajmekami* i Stambollit dhe u kthye në punën e tij kryesore në Dardanele. Në vitin 1694 u emërua Kapedan Pasha (kryeadmirali osman) dhe luajti me ndihmën e Mezzo Morto Hüseyin Pasha në rimarrjen e Hiosit nga Venedikasit në vitin 1695. Për këtë sukses ai u emërua guvernator i Hiosit. Në vitin 1696 ai u emërua përsëri si guvernator i përkohshëm i Stambollit por shpejt u dërgua në postin e guvernatorit të Beogradit. Në gusht 1697 Ushtria Osmane nën komandën e Sulltan Mustafa II ishte në fushatë kundër austriakeve dhe erdhi në Beograd. Në një Këshill të Luftës që planifikonte se çfarë të bënte më pas, Hyseini Pasha propozoi që ushtria osmane të shkonte dhe të rrethonte kështjellën e Varazhdin, por të tjerë argumentuan se duhej të shkonte drejt Temeshvarit; propozimi i tyre u pranua dhe ushtria osmane u befasua dhe u shpartallua në Betejën e Zentas.

## Shih edhe 
* Epoka Qyprilliu
* Traktati i Karlowitz
* Lista e vezirëve shqiptarë në Perandorinë Osmane

## Referimet