open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Forcat e Armatosura të Bangladeshit

**Forcat e Armatosura të Bangladeshit** (**FAB**) janë forcat e kombinuara ushtarake të Republikës Popullore të Bangladeshit. Përbëhen nga tre shërbime ushtarake: Ushtria e Bangladeshit, Marina e Bangladeshit dhe Forca Ajrore e Bangladeshit. Forcat e Armatosura të Bangladeshit janë nën juridiksionin e Ministrisë së Mbrojtjes së Qeverisë së Bangladeshit dhe administrohen drejtpërdrejt nga Divizioni i Forcave të Armatosura të Zyrës së Kryeministrit. Presidenti i Bangladeshit shërben si Komandant i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura të Bangladeshit. Ato kanë buxhetin e tretë më të madh të mbrojtjes në Azinë Jugore dhe sipas indeksit Global Firepower, Ushtria e Bangladeshit është ushtria e 37-të më e fortë në botë dhe është forca e tretë më e fuqishme ushtarake në Azinë Jugore. Roja Kufitare e Bangladeshit dhe Roja Bregdetare e Bangladeshit janë nën juridiksionin e Ministrisë së Punëve të Brendshme gjatë kohës së paqes, por gjatë kohës së luftës ato bien nën komandën e Ushtrisë së Bangladeshit dhe Marinës së Bangladeshit respektivisht.

Politika ushtarake formulohet dhe zbatohet nga Divizioni i Forcave të Armatosura (DFA), ndërsa Ministria e Mbrojtjes (MM) nuk ushtron asnjë autoritet operacional ose politik mbi Forcat e Armatosura të Bangladeshit. Që nga pavarësia, DFA-ja dhe MM-ja udhëhiqen nga Kryeministri. Për të koordinatuar politikën ushtarake me politikën e jashtme dhe të inteligjencës, si presidenti ashtu edhe kryeministri këshillohen nga një bord këshillues prej gjashtë anëtarësh, i cili përbëhet nga tre shefat e shtabit të shërbimeve ushtarake, Oficeri Kryesor i Shtabit të Divizionit të Forcave të Armatosura, dhe sekretarët ushtarak të presidentit dhe të kryeministrit. Drejtorët e përgjithshëm të NSI-së, DGFI-së dhe BGB-së shërbejnë gjithashtu në cilësinë e këshillimit, kur ftohen.

Dita e Forcave të Armatosura festohet më 21 Nëntor dhe përkujton themelimin e tre shërbimeve të Forcave të Armatosura të Bangladeshit, që më pas nisën një operacion ushtarak kundër ushtrisë okupuese pakistaneze gjatë Luftës Çlirimtare të Bangladeshit. Funksionet zyrtare mbahen në të gjithë vendin duke përfshirë në Bangabhaban, Shtabin e Divizionit të Forcave të Armatosura në Kantonin e Dhakës, të gjitha kantonet ushtarake dhe në çdo instalim ushtarak në të gjithë vendin.
Forcat e Armatosura të Sao Tomes dhe Principes

**Forcat e Armatosura të Sao Tomes dhe Principes** (**FASTP**) janë forcat e armatosura të kombit ishullor të Sao Tomes dhe Principes, në brigjet e Afrikës Perëndimore. Ushtria e ishujve përbëhet nga një kontigjent i vogël tokësor dhe detar, me një buxhet të kufizuar. Ushtria e ShBA-së dhe marinat e tjera të huaja, të ndodhur pranë korsisë detare të komunikimit me rëndësi strategjike në Gjirin e Guinesë, për shkak të shqetësimeve të fundit në lidhje me çështjet e sigurisë rajonale, duke përfshirë sigurinë për cisternat e naftës që kalojnë në zonë, kanë rritur angazhimin e tyre me FASTP-në, duke i ofruar vendit me ndihmë në formën e projekteve të ndërtimit dhe të misioneve të trajnimit, si dhe integrim në programet ndërkombëtare të shkëmbimit të informacionit dhe të inteligjencës.
Feja në Australi

]]
**Feja në Australi** është e larmishme. Në regjistrimin kombëtar të vitit 2021, 43.9% e australianëve u identifikuan me krishterimin dhe 38.9% deklaruan "pa fe".

Australia nuk ka fe zyrtare . Seksioni 116 i Kushtetutës së Australisë thotë: "Commonwealth nuk do të nxjerrë asnjë ligj për themelimin e ndonjë feje, ose për imponimin e ndonjë feje fetare, ose për ndalimin e ushtrimit të lirë të ndonjë feje, dhe asnjë test fetar nuk do të kërkohet si një kualifikim për çdo zyrë ose besim publik nën Commonwealth."

Festat e krishtera të Pashkëve dhe Krishtlindjeve janë festa publike. 

## Të tjera 
* Feja në Tajlandë
* Feja në Malajzi
* Feja në Timorin Lindor
* Feja në Indonezi
Feja në Zelandën e Re

**Feja në Zelandën e Re** përfshin një gamë të gjerë grupesh dhe besimesh. Zelanda e Re nuk ka fe shtetërore dhe liria e fesë është mbrojtur që nga nënshkrimi i Traktatit të Waitangit . 

Pothuajse gjysma (48.6 për qind) e Zelandës së Re deklaruan se nuk kishin fe në regjistrimin e vitit 2018 dhe 6.7 për qind nuk bënë asnjë deklaratë. Krishterimi mbetet feja më popullore; 37.3&nbsp;për qind e popullsisë në regjistrimin e vitit 2018 u identifikua si e krishterë, me përkatësinë më të madhe fetare anglikane, pak përpara "të krishterëve jo të përcaktuar më tej" dhe katolikëve romakë . 

## Të tjera 
* Feja në Tajlandë
* Feja në Malajzi
* Feja në Australi
* Feja në Indonezi
Feja në Fixhi

Nga pikëpamja fetare, Fixhi është një shoqëri e përzier, me krishterimin dhe hinduizmin që janë besimet kryesore.

## Të tjera 
* Feja në Australi
* Feja në Malajzi
* Feja në Zelandën e Re
* Feja në Indonezi
Feja në Ishujt Solomon

Krishterimi është **feja mbizotëruese në Ishujt Solomon**, me Anglikanizmin ( Kisha e Melanezisë ) që është emërtimi i vetëm më i madh. 

Kushtetuta e Ishujve Solomon vendos lirinë e fesë dhe kjo liri respektohet në praktikë si nga qeveria ashtu edhe nga shoqëria e përgjithshme.

## Të tjera 
* Feja në Australi
* Feja në Malajzi
* Feja në Zelandën e Re
* Feja në Fixhi
Feja në Vanuatu

.]]
Krishterimi është **feja më e madhe në Vanuatu** . Vanuatu është një arkipelag i përbërë nga 13 ishuj më të mëdhenj dhe afërsisht 70 ishuj më të vegjël përreth, secili shtëpi për një mori komunitetesh të ndryshme kulturore dhe fetare.  

Përafërsisht 82% e popullsisë së Vanuatu është e krishterë . Rreth 28% janë prezbiterianë, 12% katolikë romakë, 15% anglikane dhe 12% adventistë të ditës së shtatë .

## Të tjera 
* Feja në Australi
* Feja në Ishujt Solomon
* Feja në Zelandën e Re
* Feja në Fixhi
Feja në Kiribati

Krishterimi është **feja mbizotëruese në Kiribati**, me katolicizmin që është emërtimi i tij më i madh.

Kiribati është një shtet laik dhe liria e fesë është e përfshirë në kushtetutën e tij.

## Të tjera 
* Feja në Vanuatu
* Feja në Ishujt Solomon
* Feja në Zelandën e Re
* Feja në Fixhi
Feja në Ishujt Marshall

Krishterimi ka qenë **feja kryesore në Ishujt Marshall** që kur u prezantua nga misionarët evropianë në shekullin e 19-të. 

Qeveria në përgjithësi mbështet praktikimin e lirë të fesë,  edhe pse komuniteti i pakicës Ahmeditë ka raportuar disa ngacmime dhe diskriminime .

## Të tjera 
* Feja në Vanuatu
* Feja në Ishujt Solomon
* Feja në Zelandën e Re
* Feja në Fixhi
Feja në Nauru

Krishterimi është **feja më e madhe në Nauru**, me Kishën Kongregacionale Nauru që është emërtimi më i madh, që përfshin 35.71% të popullsisë që nga regjistrimi i vitit 2011. 

Liria e fesë është një e drejtë kushtetuese dhe ligjet e vendit dhe shoqëria e mbështesin këtë të drejtë pa ndonjë shkelje të konsiderueshme.

## Të tjera 
* Feja në Vanuatu
* Feja në Ishujt Solomon
* Feja në Zelandën e Re
* Feja në Fixhi
Feja në Palau

Krishterimi është **feja** mbizotëruese **në** **Palau**, e praktikuar nga rreth 91.3% e popullsisë së përgjithshme, sipas regjistrimit të vitit 2015.   Liria e fesë është e sanksionuar në kushtetutën e Palau -s. 
## Të tjera 
* Feja në Vanuatu
* Feja në Ishujt Solomon
* Feja në Zelandën e Re
* Feja në Fixhi
Forcat e Armatosura të Senegalit

**Forcat e Armatosura të Senegalit** () përbëhen nga rreth 17,000 veta personel në ushtri, në forcë ajrore, në marinë dhe në xhandarmëri. Forca ushtarake e Senegalit merr shumicën e trajnimit, e pajisjeve dhe të mbështetjes nga Franca dhe nga Shtetet e Bashkuara. Gjermania gjithashtu ofron mbështetje, por në një shkallë më të vogël.

Mosndërhyrja ushtarake në çështjet politike ka kontribuar në qëndrueshmërinë e Senegalit që nga pavarësia. Senegali ka marrë pjesë në shumë misione paqeruajtëse ndërkombëtare dhe rajonale. Së fundmi, në vitin 2000, Senegali dërgoi një batalion në Republikën Demokratike të Kongos për të marrë pjesë në MONUC, misioni paqeruajtës i Kombeve të Bashkuara.

Senegali ra gjithashtu dakord të vendosë një batalion të stërvitur nga Shtetet e Bashkuara në Sierra Leone për të marrë pjesë në UNAMSIL, një tjetër mision paqeruajtës i OKB-së. Operacioni stërvitor u emërtua Operacioni "Focus Relief" dhe përfshiu Forcat Speciale të Ushtrisë Amerikane nga Grupi i 3-të i Forcave Speciale duke trajnuar një numër batalionesh të Afrikës Perëndimore, duke përfshirë ato nigeriane.

Si një nga kontribuesit më të mëdhenj të trupave në Afrikë (për frymë) në misionet e Bashkimit Afrikan, në misionet e Kombeve të Bashkuara dhe në organizatat e tjera rajonale të sigurisë, ushtria senegaleze e ka provuar veten të jetë një nga ushtritë më efikase dhe më të besueshme në kontinentin afrikan. Kjo është mbresëlënëse duke pasur parasysh se Senegali është më i varfër se vendi mesatar i Afrikës sub-sahariane. Më e rëndësishmja, ushtria e Senegalit është multietnike dhe nuk ka tentuar kurrë një *grusht shteti*, gjë që është e rrallë në Afrikë. Marrëdhëniet harmonike qytetaro-ushtarake senegaleze që nga pavarësia kanë lejuar krijimin e një 'enklave ushtarake' efikase që është një institucion i aftë dhe jo një kërcënim për lidershipin politik në Dakar.
Universiteti i Palermos

parapamje| Fakulteti i Arkitekturës, Universiteti i Palermos
**Universiteti i Palermos** ( ) është një universitet publik italian në Palermo, Itali, dhe i themeluar në vitin 1806. Ai është i organizuar në 12 fakultete. 

## Historia 
Universiteti i Palermos u themelua zyrtarisht në 1806, megjithëse rrënjët e tij më të hershme datojnë në 1498 kur atje mësohej mjekësia dhe ligji . Pak më vonë në histori, nga gjysma e dytë e shekullit të 16-të nga selia e tyre në Collegio Massimo al Cassero, Etërit jezuitë dhanë diploma në Teologji dhe Filozofi - lëndë në të cilat ata kishin qenë mjeshtër për më shumë se 200 vjet.

Në 1767 ata u dëbuan nga mbretëria nga mbreti Ferdinand I, deri 37 vjet më vonë, kur u kthyen për të zënë vendin e tyre - i cili ndërkohë ishte kthyer në Regia Accademia.

Në këtë kohë, i njëjti mbret Ferdinand vendosi t'i jepte një vend të mirë Accademia-s, duke e zhvendosur vendndodhjen e saj në Manastirin e Etërve Teatini pranë Kishës së Shën Giuseppe.
parapamje|267x267px| Palazzo Chiaramonte-Steri
Pas bashkimit të Italisë në vitin 1860, Universiteti i Palermos u modernizua nën shtytjen e kimistit Stanislao Cannizzaro dhe ministrit dhe specialistit të studimeve arabe Michele Amari, duke marrë pak a shumë pamjen e tij aktuale. Që nga viti 1984, ndërtesa kryesore e Universitetit, ku ndodhet zyra e rektorit, është Palazzo Chiaramonte-Steri, një nga ndërtesat më të rëndësishme historike në Palermo, e ndërtuar në vitin 1307 dhe më parë rezidenca e Chiaramonte. Jo shumë larg Palazzo Steri, në tokë që dikur i përkiste Chiaramonte, Kopshtet Botanike të Palermos përbëjnë një perlë më tej të admirueshme të Universitetit.

Sot, Universiteti është rritur në një institucion me rreth 2000 profesorë dhe 50,000 studentë në të cilin kryhen kërkime në të gjitha fushat kryesore të studimit. Në vitet e fundit universiteti ka marrë pjesë aktive në programet e bashkëpunimit ndërkombëtar.

## Organizimi 
parapamje| Brenda ndërtesës së Artit dhe Arkitekturës në Universitetin e Palermos
Këto janë 12 fakultetet në të cilat është i ndarë Universiteti i Palermos:

* Fakulteti i Bujqësisë
* Fakulteti i Arkitekturës
* Fakulteti i Arteve dhe Shkencave Humane
* Fakulteti Ekonomik
* Fakulteti i Edukimit
* Fakulteti i Inxhinierisë
* Fakulteti i Drejtësisë
* Fakulteti i Shkencave Matematikore, Fizike dhe Natyrore
* Fakulteti i Mjeksise
* Fakulteti i Fizikës
* Fakulteti i Farmacisë
* Fakulteti i Shkencave Politike

## Shih edhe 
* Palermo
* Arsimi në Itali

## Lidhjet e jashtme 
*  University of Palermo Website
*  History of the University of Palermo
* Life at the University of Palermo
Forcat e Armatosura të Siera Leones

**Forcat e Armatosura të Republikës së Siera Leones** janë forcat e armatosura të Siera Leones, përgjegjëse për sigurinë territoriale të kufijve të Siera Leones dhe mbrojtjen e interesave kombëtare të Siera Leones, brenda kornizës së Kushtetutës së Siera Leones të vitit 1991 dhe ligjeve ndërkombëtare. Forcat e armatosura u formuan pas pavarësisë në vitin 1961, në bazë të elementeve të ish Forcës Kufitare Mbretërore Britanike të Afrikës Perëndimore, e pranishme në Koloninë dhe në Protektoratin e Siera Leones.

Rreth vitit 2010, Forcat e Armatosura të Siera Leones përbëheshin nga rreth 13,000 veta personel.
Forcat e Armatosura të Somalisë

**Forcat e Armatosura të Somalisë** janë forcat ushtarake të Republikës Federale të Somalisë. Të udhëhequra nga presidenti si komandant i përgjithshëm, ato janë të mandatuara me kushtetutë për të garantuar sovranitetin, pavarësinë dhe integritetin territorial të kombit.

Në vitin 1990 Forcat e Armatosura përbëheshin nga Ushtria, nga Forca Ajrore, nga Forca e Mbrojtjes Ajrore dhe nga Marina. Nga fillimi i viteve 1960 deri në 1977, periudha kur ekzistonin marrëdhënie të mira midis Somalisë dhe Bashkimit Sovjetik, Forcat e Armatosura kishin forcën më të madhe të blinduar dhe të mekanizuar në Afrikën sub-sahariane. Për shkak të rritjes së mbështetjes së Barres në klanin e tij, duke ndarë Forcat e Armatosura përgjatë linjave të klaneve, dhe për shkak të Rebelimit Somalez, në vitin 1988 ato filluan të shpërbëheshin. Në kohën kur presidenti Siad Barre u largua nga Mogadishu në janar 1991, grupimi i fundit koheziv i ushtrisë, 'Beretat e Kuqe', ishte përkeqësuar në një milici klani.

Një proces i paqëndrueshëm rindërtimi filloi pas vitit 2000 dhe fitoi ritëm pas Marrëveshjes së Xhibutit të vitit 2008. Rajoni verilindor i Puntlandit mban forcat e veta të veçanta ushtarake.
Forcat e Armatosura të Afrikës së Jugut

**Forca Kombëtare e Mbrojtjes së Afrikës së Jugut** (**SANDF**) përbëhet nga forcat e armatosura të Afrikës së Jugut. Komandanti i SANDF-së emërohet nga Presidenti i Afrikës së Jugut nga një prej shërbimeve të armatosura. Nga ana tjetër, ato janë përgjegjëse para Ministrit të Mbrojtjes dhe Veteranëve Ushtarakë të Departamentit të Mbrojtjes.

Ushtria siç ekziston sot u krijua në vitin 1994, pas zgjedhjeve të para joracore të Afrikës së Jugut në prill të atij viti dhe pas miratimit të një kushtetute të re. Ajo zëvendësoi Forcën e Mbrojtjes së Afrikës së Jugut dhe gjithashtu integroi uMkhonto we Sizwe (MK) dhe forcat guerile të Ushtrisë Çlirimtare Popullore Azaniane (APLA).
Forcat e Armatosura të Sudanit

**Forcat e Armatosura Sudaneze** (**SAF**) janë forcat ushtarake të Republikës së Sudanit. Në vitin 2011, IISS-ja vlerësoi numrin e forcave në 109,300 personel. CIA vlerëson se SAF-ja mund të ketë deri në 200,000 personel.

Në 2016–2017, Forcat paraushtarake të Mbështetjes së Shpejtë (RSF) kishin 40,000 anëtarë që morën pjesë në Luftën Civile të Jemenit (nga të cilët 10,000 u kthyen në Sudan deri në tetor 2019).  Shpërthimi i luftës së vazhdueshme në vend bëri që SAF-ja dhe RSF-ja të luftonin njëra-tjetrën.
Forcat e Armatosura të Tanzanisë

**Forcat e Mbrojtjes Popullore të Tanzanisë** (**TPDF**) është forca ushtarake e Republikës së Bashkuar të Tanzanisë. Ajo u krijua në shtator 1964, pas një rebelimi nga ish-forca ushtarake koloniale, pushkët Tanganyika. Që nga fillimi i saj, ishte rrënjosur ideja në trupat e TPDF-së së re që ato ishin një forcë popullore nën kontrollin civil. Ndryshe nga disa nga vendet fqinje, Tanzania nuk ka pësuar kurrë një grusht shteti apo një luftë civile.

Misioni i TPDF-së është të mbrojë Tanzaninë dhe çdo tanzanian, veçanërisht njerëzit dhe ideologjinë e tyre politike. Rekrutët janë të detyruar të shërbejnë 2 vjet që nga viti 2004.
Forcat e Armatosura të Togos

**Forcat e Armatosura të Togos** (frëngjisht: *Forces Armées Togolaises*, **FAT**) janë ushtria kombëtare e Republikës së Togos e cila përbëhet nga Ushtria, nga Marina, nga Forcat Ajrore dhe nga Xhandarmëria Kombëtare. Shpenzimet totale ushtarake gjatë vitit fiskal 2005 ishin 1.6% e PBB-së së vendit. Baza ushtarake ekzistojnë në Lomé, në Temedja, në Kara, në Niamtougou dhe në Dapaong. Shefi aktual i Shtabit të Përgjithshëm është gjeneral brigade Dadja Maganawe, i cili mori detyrën më 6 dhjetor 2020.

## Ushtria 
Shefi aktual i shtabit të ushtrisë është koloneli Blakimwé Wiyao Balli. Truprojat elitë presidencialë të Forcave të Armatosura të Republikës së Togos thuhet se janë trajnuar nga Benjamin Yeaten, një komandant ushtarak liberian i kërkuar ndërkombëtarisht dhe kriminel lufte.
Forcat e Armatosura të Tunizisë

**Forcat e Armatosura Tuniziane** (arabisht:  **التونسية**) përbëhen nga Ushtria Tuniziane, nga Forca Ajrore dhe nga Marina.

Që nga viti 2019, Tunizia kishte forca të armatosura me më shumë se 150,000 personel aktiv, nga të cilët 80,000 ishin rekrutë. Forcat paraushtarake përbëheshin nga një gardë kombëtare prej 12,000 anëtarësh. Tunizia merr pjesë në përpjekjet paqeruajtëse të Kombeve të Bashkuara në DROC (MONUSCO) dhe në Bregun e Fildishtë. Dislokimet e mëparshme paqeruajtëse të Kombeve të Bashkuara për forcat e armatosura tuniziane kanë përfshirë Kamboxhian (UNTAC), Namibinë (UNTAG), Somalinë, Ruandën, Burundin, Etiopinë/Eritrean (UNMEE) dhe misionin e viteve 1960 në Kongo, ONUC.
Forcat e Armatosura të Ugandës

**Forcat e Mbrojtjes Popullore të Ugandës** (**UPDF**), të njohura më parë si Ushtria e Rezistencës Kombëtare, janë forcat e armatosura të Ugandës. Nga viti 2007 deri në vitin 2011, Instituti Ndërkombëtar për Studime Strategjike vlerësoi se UPDF-ja kishte një forcë të përgjithshme prej 40,000–45,000 vetash, e përbërë nga forca tokësore dhe nga një krah ajror. Rekrutimi në forca bëhet çdo vit.

Pasi Uganda arriti pavarësinë në tetor 1962, oficerët britanikë mbajtën shumicën e komandave ushtarake të nivelit të lartë. Ugandasit në rang dhe në dosje pretenduan se kjo politikë bllokonte rritjet e pagave dhe i mbante pagat e tyre në mënyrë disproporcionale të ulëta. Këto ankesa përfundimisht destabilizuan forcat e armatosura, tashmë të dobësuara nga përçarjet etnike. Çdo regjim pas pavarësisë zgjeroi madhësinë e ushtrisë, zakonisht duke rekrutuar njerëzit e një rajoni ose të një grupi etnik, dhe secila qeveri përdori forcën ushtarake për të nënshtruar trazirat politike.
Forcat e Armatosura të Zambisë

**Forca e Mbrojtjes së Zambisë** është ushtria e Zambisë. Ajo përbëhet nga Ushtria Zambiane, nga Forca Ajrore Zambiane dhe nga Shërbimi Kombëtar i Zambisë. Forcat e mbrojtjes u formuan në pavarësinë e Zambisë më 24 tetor 1964, nga njësitë përbërëse të Federatës së shpërbërë të Rodezisë dhe Forcave të Armatosura të Nyasaland. Gjatë viteve 1970 dhe 1980, ajo luajti një rol kyç në disa konflikte rajonale, përkatësisht në Luftën Kufitare të Afrikës së Jugut dhe në Luftën Rodeziane të Bushit. Duke qenë një vend pa dalje në det, Zambia nuk ka marinë, megjithëse Ushtria Zambiane mban një njësi patrullimi detar për ruajtjen e sigurisë në trupat ujorë të brendshëm.
Forcat e Armatosura të Zimbabvesë

**Forcat e Mbrojtjes së Zimbabvesë** (**ZDF**) përbëhen nga Ushtria Kombëtare e Zimbabvesë (ZNA) dhe nga Forca Ajrore e Zimbabvesë (AFZ). Si një vend pa dalje në det, Zimbabveja nuk ka një marinë. Komandanti më i lartë i ZDF-së është gjenerali Philip Valerio Sibanda. Në kohën e pavarësisë pas Luftës Rodeziane të Bushit, kryeministri i atëhershëm Robert Mugabe deklaroi se integrimi i tre forcave të armatosura të Zimbabvesë do të ishte një nga prioritetet kryesore të Zimbabvesë. Ushtria ekzistuese Rodeziane u kombinua me dy ushtritë guerile; forcat e Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare Afrikane të Zimbabvesë (ZANLA) prej 20,000 trupash të Bashkimit Kombëtar Afrikan të Zimbabve -PF dhe forcat e Ushtrisë Revolucionare Popullore të Zimbabvesë (ZIPRA) prej 15,000 trupash të PF- Unionit Popullor Afrikan të Zimbabvesë. Fuqia punëtore e tanishme qëndron në një fuqi prej 29,000 vetash në Ushtri dhe rreth 4,000 vetash në Forcën Ajrore. Që nga Lufta Rodeziane e Bushit, forcat e armatosura janë përfshirë kryesisht në shtypjen e qelizave të armatosura joshtetërore në një sërë operacionesh.

## Ministria e Mbrojtjes 
Në korrik 1994 u krijua Shtabi i Kombinuar i Forcave të Mbrojtjes të Zimbabvesë.

## Fuqia punëtore 
Në vitin 2007, Ushtria Kombëtare e Zimbabvesë kishte një forcë të vlerësuar prej 29,000 vetash dhe Forca Ajrore e Zimbabvesë kishte rreth 4,000 veta të caktuar.
Forcat e Armatosura të Sudanit të Jugut

**Forcat e Mbrojtjes Popullore të Sudanit të Jugut** (**SSPDF**), më parë **Ushtria Çlirimtare Popullore e Sudanit** (**SPLA**), është ushtria e Republikës së Sudanit të Jugut. SPLA-ja u themelua si një lëvizje guerile kundër qeverisë së Sudanit në vitin 1983 dhe ishte një pjesëmarrës kyç i Luftës së Dytë Civile Sudaneze, të udhëhequr nga John Garang. Pas vdekjes së Garang në 2005, Salva Kiir u emërua Komandanti i ri i Përgjithshëm i SPLA-së. Që nga viti 2010, SPLA-ja u nda në divizione prej 10,000–14,000 ushtarësh.

Pas Marrëveshjes Gjithëpërfshirëse të Paqes në 2005, milicia e fundit e mbetur e madhe dhe e pajisur mirë, Forcat e Mbrojtjes së Sudanit të Jugut (SSDF), nën gjeneralin Paulino Matiep, nënshkroi një marrëveshje me Kiir të njohur si Deklarata e Jubas, e cila bashkoi të dy forcat nën flamurin e SPLA-së.

Pas pavarësisë së Sudanit të Jugut në 2011, Kiir u bë President dhe SPLA-ja u bë ushtria e rregullt e republikës së re. Në maj 2017 pati një ristrukturim dhe SPLA-ja mori emrin e **Forcave të Mbrojtjes së Sudanit të Jugut** (**SSDF**), me një ndryshim tjetër në shtator 2018 në Forcat e Mbrojtjes Popullore të Sudanit të Jugut.  ushtria vlerësohej të kishte 185,000 ushtarë si dhe një numër të panjohur personeli në Forcën e vogël Ajrore të Sudanit të Jugut. , SSPDF-ja përbëhej nga Forca Tokësore, nga Forca Ajrore, nga Forcat e Mbrojtjes Ajrore dhe nga Garda Presidenciale.
Forcat e Armatosura të Australisë

**Forca e Mbrojtjes Australiane** (**ADF**) është organizata ushtarake përgjegjëse për mbrojtjen e Komonuelthit të Australisë dhe interesave të saj kombëtare. Ajo ka tre degë: Marina Mbretërore Australiane (RAN), Ushtria Australiane dhe Forca Ajrore Mbretërore Australiane (RAAF). ADF-ja ka një forcë prej pak më shumë se 89,000 vetash personel dhe mbështetet nga Departamenti i Mbrojtjes dhe nga disa agjenci të tjera civile.

Gjatë dekadave të para të shekullit të 20-të, qeveria australiane krijoi shërbimet e armatosura si organizata të veçanta. Çdo shërbim kishte një zinxhir të pavarur komandimi. Në vitin 1976, qeveria bëri një ndryshim strategjik dhe krijoi ADF-në për t'i vendosur shërbimet në një seli të vetme. Me kalimin e kohës, shkalla e integrimit është rritur dhe selitë me tri shërbime, institucionet logjistike dhe trajnimi kanë zëvendësuar shumë institucione me shërbime të vetme. ADF-ja është vendosur në të gjithë botën, duke përfshirë si pjesë e misioneve luftarake dhe paqeruajtëse.

ADF-ja është teknologjikisht e ndërlikuar, por relativisht e vogël. Megjithëse 57,346 vetat personel aktiv me kohë të plotë të ADF-së dhe 32,049 rezervistët aktivë   e bëjnë atë ushtrinë më të madhe në Oqeani, ajo është më e vogël se shumica e forcave ushtarake aziatike. ADF-ja mbështetet nga një buxhet i konsiderueshëm sipas standardeve botërore dhe është e pajisur dhe e trajnuar mirë.
Forca e Policisë së Mauritiusit

**Forca e Policisë së Mauritiusit** (**MPF**) është agjencia kombëtare e zbatimit të ligjit në Mauritius. MPF-ja kryen funksione policore, sigurie dhe ushtarake në Mauritius, me rreth 12,500 oficerë policie nën komandën e Komisionerit të Policisë. MPF-ja është pjesë e Divizionit të Punëve të Brendshme, i cili funksionon nën kujdesin e Zyrës së Kryeministrit.

Këshilltarë ushtarakë nga India dhe nga Mbretëria e Bashkuar punojnë me Forcën Speciale Lëvizëse, me Rojën Bregdetare Kombëtare dhe me Skuadrën e Helikopterëve të Policisë, dhe oficerët mauritian të policisë janë trajnuar në Indi, në Mbretërinë e Bashkuar dhe në Francë. India dhe Shtetet e Bashkuara ofrojnë trajnime për oficerët e Gardës Bregdetare Kombëtare në fusha të tilla si detaria dhe zbatimi i ligjit detar.
Forcat e Armatosura të Fixhit

**Forcat Ushtarake të Republikës së Fixhit** (**RFMF**, më parë **Forcat Ushtarake Mbretërore të Fixhit**) është forca ushtarake e kombit ishullor të Paqësorit të Fixhit. Me një fuqi punëtore prej rreth 6,500 ushtarësh aktivë dhe afërsisht 6,200 rezervistësh, ajo është një nga ushtritë më të vogla në botë dhe e treta më e madhe në rajonin e Paqësorit Jugor. Forca Tokësore është e organizuar në gjashtë batalione këmbësorie dhe në një batalion inxhinierik.

Dy batalionet e para të rregullta të Regjimentit të Këmbësorisë së Fixhit janë të vendosur tradicionalisht jashtë shtetit për detyra paqeruajtëse; Batalioni i parë është vendosur në Liban, në Irak, në Siri dhe në Timorin Lindor nën komandën e OKB-së, ndërsa batalioni i dytë është i vendosur në Sinai me MFO-në. Të ardhurat e paqeruajtësve përfaqësojnë një burim të rëndësishëm të ardhurash për Fixhin. Batalioni i tretë është i vendosur në kryeqytet, Suva, dhe tre të tjerët janë të shpërndarë në të gjithë ishujt.
Forcat e Armatosura të Zelandës së Re

**Forca e Mbrojtjes e Zelandës së Re** (**NZDF**) është ushtria me tre degë e Zelandës së Re. NZDF-ja është përgjegjëse për mbrojtjen e sigurisë kombëtare të Zelandës së Re dhe mbretërisë së saj, duke promovuar interesat e saj, duke ruajtur paqen dhe sigurinë, si dhe duke mbështetur misionet paqeruajtëse dhe humanitare. Ajo përbëhet nga tre shërbime: Marina Mbretërore e Zelandës së Re (RNZN), Ushtria e Zelandës së Re dhe Forca Ajrore Mbretërore e Zelandës së Re (RNZAF), si dhe komponentë "tri-shërbimesh". Që nga qershori 2023, NZDF-ja ka një forcë prej 14,996 punonjësish, të përbërë nga 8,669veta personel i forcës së rregullt, 3,260 veta personel i forcës rezervë dhe 3,067 anëtarë civilë.  Ajo mbështetet nga Ministria e Mbrojtjes e Zelandës së Re (MOD) dhe komandohet nga Shefi i Forcave të Mbrojtjes (CDF).

Rolet dhe detyrat kryesore që priten nga NZDF-ja janë të sigurojë një forcë të aftë luftarake për të mbrojtur territorin sovran të Zelandës së Re dhe për të mbrojtur linjat kritike të komunikimit, për të ofruar mbështetje të mbrojtjes civile, për të përmbushur objektivat e sigurisë së të gjithë qeverisë, si dhe për angazhimet ndaj aleatëve dhe partnerëve, për të mbështetur agjencitë qeveritare, për të mbrojtur dhe promovuar paqen rajonale, sigurinë dhe qëndrueshmërinë në Paqësorin Jugor dhe për të mbështetur rendin ndërkombëtar të bazuar në rregulla.

NZDF-ja jep efekte ushtarake në mbështetje të objektivave të sigurisë kombëtare të Zelandës së Re. Ajo ndjek një kornizë të politikës së mbrojtjes të vendosur nga qeveria që përcakton parimet, rezultatet dhe prioritetet e saj. NZDF-ja është një komponent kritik i sistemit të sigurisë kombëtare të Zelandës së Re. Zelanda e Re merr një qasje "të gjitha rreziqe" për sigurinë kombëtare që bashkon agjencitë qeveritare për t'iu përgjigjur të gjitha rreziqeve për sigurinë kombëtare, qoftë të brendshme apo të jashtme, njerëzore, natyrore apo artificiale.

Komandanti i Përgjithshëm është Guvernatori i Përgjithshëm (si përfaqësues i Mbretit të Zelandës së Re). Kontrolli i NZDF-së është nën Ministrinë e Mbrojtjes, sipas Aktit të Mbrojtjes 1990. Guvernatorja e Përgjithshme e tanishme është Cindy Kiro, dhe Ministre e Mbrojtjes është Judith Collins.

Marshalli Ajror Kevin Short u emërua Shef i Forcave të Mbrojtjes më 1 korrik 2018. Zëvendës-Marshalli Ajror Tony Davies shërben si Zëvendës Shefi i Forcave të Mbrojtjes që prej vitit 2018.
Forcat e Armatosura të Tongës

**Forcat e Armatosura të Madhërisë së Tij** (**HMAF**) janë ushtria e Tongës. Atp përbëhen nga tre komponentë operacionalë dhe dy elementë mbështetës (grupe logjistike dhe trajnimi).

Misioni i HMAF-së është të: "Mbrojë sovranitetin e Mbretërisë së Tongës".

HMAF-ja mbështetet pjesërisht nga marrëveshjet e bashkëpunimit në mbrojtje me Australinë,  me Shtetet e Bashkuara, me Kinën, me Indinë dhe me Zelandën e Re. Bashkëpunimi synon zhvillimin e kapaciteteve nëpërmjet trajnimit të personelit të HMAF-së në lidership, akademikë dhe tregti, ndërsa mbështetja për zhvillimin e infrastrukturës është një pjesë tjetër e bashkëpunimit të sigurisë.

Në vitet e fundit, anëtarët e HMAF-së kanë mbështetur Koalicionin e Vullnetarit në Operacionin Liria e Irakut, Forcën Ndërkombëtare të Ndihmës për Sigurinë në Afganistan dhe Misionin Rajonal të Asistencës në Ishujt Solomon.
Forcat e Armatosura të Vanuatus

**Forca Lëvizëse e Vanuatus** (**VMF**) është një trupë e vogël, e lëvizshme prej 300 vullnetarësh që përbën ushtrinë e Vanuatus. Detyra e saj kryesore është të ndihmojë Forcën Policore të Vanuatus. Sidoqoftë, nëse Vanuatu sulmohet, atëherë VMF-ja do të veprojë si linja e parë e mbrojtjes. Në vitin 1994, VMF-ja dislokoi 50 persona në Papua Guinenë e Re, si misioni i tyre i parë paqeruajtës. 

Megjithëse forcat e armatosura në Vanuatu nuk kanë përmbysur kurrë një qeveri, anëtarët e VMF-së të zemëruar për pagën e tyre arrestuan Presidentin Jean-Marie Léyé dhe zëvendëskryeministrin Barak Sopé më 12 tetor 1996, por i liruan vetëm disa orë më vonë.
Forcat e Armatosura të Kamboxhias

**Forcat** **e Armatosura Mbretërore Kamboxhiane** (**FAMK**) është forca ushtarake kombëtare e Kamboxhias. Komandanti i Përgjithshëm Suprem është Mbreti Norodom Sihamoni. Që nga viti 2018, gjenerali Vong Pisen ka qenë Komandant i Përgjithshëm i FAMK-së si kreu i Ushtrisë, Marinës, Forcave Ajrore dhe Xhandarmërisë.   Forcat e armatosura funksionojnë nën juridiksionin e Ministrisë së Mbrojtjes Kombëtare. Sipas kushtetutës së vendit, FAMK-ja është e ngarkuar me mbrojtjen e sovranitetit dhe integritetit territorial të Mbretërisë së Kamboxhias. 

Ajo u krijua në 1993 nga një bashkim i **Forcave të Armatosura Popullore Kamboxhiane** (FAPK) dhe **Ushtrisë Kombëtare të Kampuçeas Demokratike** (**UKKD**), e cila përfshinte Kmerët e Kuq, **Frontin Nacional Çlirimtar Popullor Kmer** (**FNÇPK**) dhe **Frontin e Bashkuar Kombëtar për një Kamboxhia të Pavarur, neutrale, paqësore dhe bashkëpunuese** (, **FUNCINPEC**). Pararendësi i FAPK-së ishte **Forcat e Armatosura Revolucionare Popullore Kampuçean** (**FARPK**), e krijuar në vitin 1979 me mbështetjen e **Ushtrisë Popullore të Vietnamit** (**UPV**). 

## Referime
Forcat e Armatosura të Papua Guinesë së Re

**Forca e Mbrojtjes së Papua Guinesë së Re** (**PNGDF**) është organizata ushtarake përgjegjëse për mbrojtjen e Papua Guinesë së Re. Ajo e ka origjinën nga forcat tokësore të Ushtrisë Australiane të territorit të Papua Guinesë së Re përpara pavarësisë, duke u krijuar në janar 1973 dhe duke pasur paraardhësit e saj në Regjimentin e Ishujve të Paqësorit. PNGDF-ja është një forcë e vogël, që numëron rreth 3,600 veta personel dhe përbëhet nga një Element Tokësor, nga një Element Ajror dhe nga një Element Detar. Është një forcë e përbashkët e ngarkuar me mbrojtjen e Papua Guinesë së Re dhe territoreve të saj kundër sulmeve të jashtme, si dhe të ketë funksione dytësore duke përfshirë ndërtimin kombëtar dhe detyrat e sigurisë së brendshme.

Mbrojtja përbën më pak se 2% të PBB-së, ndërsa merr gjithashtu ndihmë të konsiderueshme dhe mbështetje trajnimi nga Australia, nga Zelanda e Re, nga Shtetet e Bashkuara dhe nga vende të tjera.

Elementi Tokësor i PNGDF-së përfshin dy batalione këmbësorie, një batalion inxhinierësh, një skuadron sinjalizues, një njësi për asgjësimin e mjeteve shpërthyese (EOD) dhe një togë të mjekësisë parandaluese. Elementi Ajror është një krah i vogël ajror që operon me tre avionë të lehtë transporti dhe me dy helikopterë me qira. Elementi Detar përbëhet nga katër varka patrullimi të klasit Guardian dhe nga dy anije zbarkimi. Ushtria është nën komandën e drejtpërdrejtë të Shtabit të PNGDF-së, ndërsa krahu ajror dhe marina kanë oficerët e tyre komandues. PNGDF-ja nuk ka një Komandant të Përgjithshëm, por një Komandant që këshillon Ministrin e Mbrojtjes. PNGDF-ja është nën kontrollin e Këshillit Ekzekutiv Kombëtar nëpërmjet Ministrit të Mbrojtjes.
Forcat e Armatosura të Indisë

**Forcat e Armatosura Indiane (FAI)** janë forcat ushtarake të Republikës së Indisë. Ai përbëhet nga tre shërbime profesionale: Ushtria Indiane, Marina Indiane dhe Forca Ajrore Indiane. Për më tepër, Forcat e Armatosura Indiane mbështeten nga Forcat e Armatosura Qendrore të Policisë,  Roja Bregdetare Indiane dhe Forca Kufitare Speciale dhe komanda dhe institucione të ndryshme ndër-shërbimi si Komanda e Forcave Strategjike, Komanda Andaman dhe Nikobar dhe Stafi i Integruar i Mbrojtjes. Presidenti i Indisë është Komandanti Suprem i Forcave të Armatosura Indiane, por autoriteti ekzekutiv dhe përgjegjësia për sigurinë kombëtare i është dhënë Kryeministrit të Indisë dhe ministrave të zgjedhur të kabinetit të tyre.    Forcat e Armatosura të Indisë janë nën menaxhimin e Ministrisë së Mbrojtjes të Qeverisë së Indisë. Me një forcë ushtarake mbi 1.4&nbsp;milion personel aktiv,   FAI-ja është forca e dytë më e madhe ushtarake në botë dhe ka ushtrinë vullnetare më të madhe në botë. Ajo gjithashtu ka buxhetin e tretë më të madh të mbrojtjes në botë. Raporti Global Firepower Index e rendit atë si ushtrinë e katërt më të fuqishme. 

Forcat e Armatosura Indiane janë përfshirë në një numër operacionesh të mëdha ushtarake, duke përfshirë: Luftërat Indo-Pakistaneze të vitit 1947, 1965 dhe 1971, Lufta Portugeze-Indiane, Lufta Sino-Indiane, incidenti i Ço La-së në vitin1967, Përleshja Sino-Indiane në vitin 1987, Lufta e Kargil-it dhe konflikti i Siaçen-it ndër të tjera. India nderon forcat e saj të armatosura dhe personelin ushtarak çdo vit në Ditën e Flamurit të Forcave të Armatosura, më 7 Dhjetor. Të armatosur me treshen bërthamore,  forcat e armatosura indiane po i nënshtrohen vazhdimisht modernizimit,  me investime në fusha të tilla si sisteme futuristike të ushtarëve dhe sisteme të mbrojtjes raketore.   India mbetet një nga importuesit më të mëdhenj të pajisjeve të mbrojtjes bashkë me Rusinë, Izraelin, Francën dhe Shtetet e Bashkuara që janë furnizuesit kryesorë të huaj të pajisjeve ushtarake.  Qeveria e Indisë, si pjesë e nismës Make in India, kërkon të indigjenizojë prodhimin dhe të reduktojë varësinë nga importet për mbrojtje. 

## Shiko edhe 
* Ushtria Çlirimtare Popullore

## Referime
Forcat e Armatosura të Indonezisë

**Forcat e Armatosura Kombëtare të Indonezisë** (, **TNI**) janë forcat ushtarake të Republikës së Indonezisë. Forcat përbëhen nga Ushtria (*TNI-AD*), Marina (*TNI-AL*) dhe Forca Ajrore (*TNI-AU*). Presidenti i Indonezisë është komandanti i përgjithshëm i Forcave të Armatosura. , Forcat përfshijnë afërsisht 400,000 personel ushtarak duke përfshirë Korpusin Detar Indonezian (Korps Marinir RI), e cila është një degë e Marinës. 

Fillimisht u formua me emrin e Ushtrisë së Sigurisë Popullore (**USP**), më pas u ndryshua në Ushtrinë e Republikës së Indonezisë (**UPI**) përpara se të ndryshonte përsëri emrin e saj në Forcat e Armatosura Kombëtare të Indonezisë (**TNI**) deri më sot. Forcat e Armatosura Indoneziane u formuan gjatë Revolucionit Kombëtar Indonezian, kur ndërmori një luftë guerile së bashku me milicinë informale. Si rezultat i kësaj dhe nevojës për ruajtjen e sigurisë së brendshme, Forcat e Armatosura të Indonezisë, përfshirë Ushtrinë, Marinën dhe Forcat Ajrore, janë organizuar përgjatë vijave territoriale, me synim mposhtjen e armiqve të brendshëm të shtetit dhe pushtuesve të jashtëm të mundshëm.

Sipas Kushtetutës së vitit 1945, të gjithë qytetarët kanë të drejtë ligjore dhe të detyruar të mbrojnë kombin. Rekrutimi parashikohet me ligj, megjithatë Forcat e Armatosura kanë mundur të ruajnë nivelet e mandatuara të forcës pa iu drejtuar një drafti.

Personeli i Forcave të Frmatosura (ushtarake) indoneziane nuk përfshin anëtarë të personelit të zbatimit të ligjit dhe personelit paraushtarak si Policia Kombëtare Indoneziane (Polri) e përbërë nga rreth 440,000+ personel, Korpusi i Brigadës Lëvizëse (Brimob) rreth 42,000+ personel të armatosur dhe Regjimenti i Studentëve të Kolegjit Indonezian ose  (Menwa) i cili është një shërbim ushtarak kolegjial që përbëhet nga 26,000 personel të trajnuar.
Rafael Eristavi

**Princi Rafael Eristavi** ishte një figurë e rëndësishme në letërsinë gjeorgjiane të kohës së tij. Ai ishte një poet dhe dramaturg i shquar, i cili kishte një ndikim të madh në letërsinë e vendit. Veprat e tij shquheshin për thellësinë e mendimeve, stilin e shkëlqyeshëm dhe sensin e humorit. Përmbledhja e talentit të tij të rrallë i bëri atë një nga autorët më të rëndësishëm të një periudhe të rëndësishme në historinë e letërsisë gjeorgjiane.

## Biografia 
Eristavi, një person i lindur në vitin 1824 në Kakheti, Gjeorgji, nën Perandorinë Ruse, kreu studimet në një shkollë për fëmijët e fisnikërisë në Tbilisi dhe u diplomua në vitin 1845. Pas diplomimit, në vitin 1846, ai mori një pozicion si nëpunës civil.

Në vargje dhe prozë, Eristavi përcjell jetën dhe kulturën e popullit gjeorgjian në forma të ndryshme letrare, duke u përqendruar në aspektet etnografike të traditave, zakoneve dhe sjelljeve të tyre.

Në vitin 1895, në një shenjë respekti dhe admirimi për kontributin e tij të jashtëzakonshëm, Gjeorgjia festoi një ditë të veçantë për të nderuar figurën e Eristavit dhe për të përshëndetur trashëgiminë e tij të çmuar.

Josef Stalin, në një shenjë admirim dhe përulësi ndaj Eristavit, shkroi poemin e tij të famshëm "Mëngjesi", duke e kushtuar atës së njërit prej udhëheqësve më të rëndësishëm të letërsisë gjeorgjiane.

Barbare Jorjadze, e njohur si motra e Eristavit, shquhet si figura pionere në lëvizjen feministare në Gjeorgji. Përveç kontributit të saj në këtë drejtim, ajo është autore e një libri të rëndësishëm për kulturën gjeorgjiane, "Kuzhina Gjeorgjiane", si dhe "Shënime të provuara për mbajtjen e shtëpisë", të cilat sjellin një pasqyrë të thellë të traditave dhe zakoneve të kohës së saj.

## Referencat 
* Antologjia e Poezisë Gjeorgjian
Forcat e Armatosura të Irakut

**Forcat e Armatosura të Irakut** (**FAI**) janë forcat ushtarake të Republikës së Irakut. Ato përbëhen nga Ushtria irakiane, nga Forca Ajrore e Irakut dhe nga Marina e Irakut. Së bashku me këto tre degë të shërbimit kryesor, ekziston Shërbimi i Irakut Kundër Terrorizmit dhe Forcat e Mobilizimit Popullor. Presidenti i Irakut vepron si komandanti suprem siç parashikohet nga kushtetuta.

Forcat e armatosura të Irakut kanë një histori të gjatë, por përgjithësisht të politizuar dhe të pasuksesshme. Ato u formuan fillimisht në fillim të viteve 1920. Gjashtë grushte shteti ushtarakë u organizuan nga ushtria midis viteve 1936 dhe 1941. Forcat e armatosura panë për herë të parë luftime në Luftën Anglo-Irakiane të vitit 1941. Ato luftuan kundër Izraelit në Luftën Arabo-Izraelite të vitit 1948, në Luftën Gjashtëditore të vitit 1967 dhe në Luftën e Jom Kipurit të vitit 1973. Dy luftëra me Kurdët u zhvilluan nga viti 1961 deri në vitin 1970 dhe në vitet 1974-1975. Një konflikt shumë më i madh ishte Lufta Iran-Irak, e filluar nga irakianët në vitin 1980, e cila vazhdoi deri në vitin 1988. Më pas Iraku filloi pushtimin e Kuvajtit, i cili çoi në Luftën e Gjirit të vitit 1991, e cila nga ana e saj çoi në përballje mbi zonat e ndaluara të Irakut gjatë viteve 1990 dhe më në fund në Luftën e Irakut të vitit 2003. Konflikti i fundit i madh në të cilin morën pjesë Forcat e Armatosura të vendit ishte lufta në vitet 2013–2017 kundër ISIS-it. Logjistika dhe inxhinieria luftarake kanë qenë pika të forta tradicionale. Ushtarët irakianë, gjithashtu, zakonisht kanë luftuar fort në situata të vështira.

Forcat e armatosura administrohen nga Ministria e Mbrojtjes (MM). Që nga pushtimi i Irakut nga ShBA-ja në vitin 2003, i cili përmbysi regjimin e Sadam Huseinit, Forcat e Armatosura të Irakut morën ndihmë të konsiderueshme nga Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara. Që nga zbatimi i Marrëveshjes për Statusin e Forcave ShBA-Irak më 1 janar 2009, Forcat e Armatosura të Irakut dhe forcat e ministrisë së brendshme të Irakut janë përgjegjëse për sigurimin dhe për ruajtjen e ligjit në pjesën më të madhe të Irakut.

Ushtria irakiane ishte historikisht një nga ushtritë më të afta në botën arabe. Megjithatë, gjatë diktaturës së Sadam Huseinit dhe gjatë ndërhyrjes në organizimin ushtarak, aftësia e ushtrisë ra ndjeshëm. Ushtria, në veçanti, është një nga institucionet kombëtare më të besuara të Irakut. Mangësitë e Forcave të Armatosura të Irakut janë identifikuar në funksionet e mundshme, si p.sh., logjistika dhe inteligjenca ushtarake. Në operacionet konvencionale të nivelit të lartë, aftësitë irakiane të tanishme janë të kufizuara nga mungesa e artilerisë dhe e fuqisë ajrore.
Forcat e Armatosura të Iranit

**Forcat e Armatosura iraniane**, zyrtarisht **Forcat e Armatosura të Republikës Islamike të Iranit**, janë forcat e bashkuara ushtarake të Iranit, që përbëhen nga Ushtria e Republikës Islamike të Iranit (*Artesh*), nga Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike (*Sepah*) dhe nga Forca e Zbatimit të Ligjit (*Faraja*).

Forcat e Armatosura iraniane janë më të mëdhatë në Lindjen e Mesme për sa i përket trupave aktive.  Forcat ushtarake të Iranit përbëhen nga rreth 610,000 personel aktiv plus 350,000 personel rezervë dhe të trajnuar që mund të mobilizohen kur nevojitet, duke e çuar fuqinë njerëzore ushtarake të vendit në rreth 960,000 personel ushtarak total. Këto numra personelësh nuk përfshijnë Komandën e Zbatimit të Ligjit apo Basijin.

Shumica e armëve të importuara të Iranit përbëhen nga sisteme amerikane të blera përpara Revolucionit Islamik të vitit 1979, me blerje të kufizuara nga Rusia në vitet 1990 pas Luftës Iran-Irak.   Megjithatë, vendi ka nisur që atëherë një program të fuqishëm riarmatimi vendas,  dhe inventari i tij është bërë gjithnjë e më vendës. Sipas zyrtarëve iranianë, shumica e pajisjeve ushtarake të vendit janë prodhuar në vend dhe Irani ishte bërë tashmë një eksportues i armëve që nga vitet 2000.  Kur ishte e pamundur për të importuar sisteme armësh nga jashtë për shkak të sanksioneve ndërkombëtare dhe të SHBA-së, dhe duke vuajtur nga një personel gjithnjë e më e vjetër e forcave ajrore, Irani ka investuar fonde të konsiderueshme në një program ambicioz të raketave balistike dhe të lundrimit për aftësinë e goditjes me rreze të gjatë,  dhe ka prodhuar lloje të ndryshme armësh dhe municionesh, duke përfshirë tanke, automjete të blinduara dhe dronë, si dhe mjete të ndryshme detare dhe sisteme të mbrojtjes ajrore.    

Programi i raketave balistike dhe hapësinor i Iranit është një temë e nxehtë politike ndërkombëtare, mbi të cilën Irani ka refuzuar vazhdimisht të negociojë mbi. Autoritetet iraniane deklarojnë se programi i raketave të vendit nuk është projektuar për të ofruar ngarkesa bërthamore, por përdoret vetëm për sulme kirurgjikale, dhe për këtë arsye nuk është i rëndësishëm për asnjë negociatë bërthamore me P5+1-in.  

Programi i dronëve në Iran ka ngritur gjithashtu shqetësime në të gjithë Lindjen e Mesme dhe në pjesën më të madhe të botës perëndimore, veçanërisht me përhapjen midis forcave aleate iraniane në Lindjen e Mesme, si dhe eksportet në vendet armiqësore ndaj SHBA-së.  Sipas Komandës Qendrore të SHBA-së shef- gjenerali Kenneth McKenzie, SHBA-ja "për herë të parë që nga Lufta Koreane vepron pa kontroll të plotë ajrore" për shkak të kërcënimeve të paraqitura nga dronët iranianë. 

Të gjitha degët e forcave të armatosura bien nën komandën e Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura iraniane. Ministria e Mbrojtjes dhe Logjistika e Forcave të Armatosura është përgjegjëse për planifikimin e logjistikës dhe financimin e forcave të armatosura dhe nuk është e përfshirë në komandën operacionale ushtarake në terren. Komandanti i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura është Udhëheqësi Suprem.
Jeton Sallahu

parapamje|Jeton Sallahu
**Jeton Sallahu** (Vushtrri) është mësimdhënës, profesor dhe historian nga Vushtrria. 

## Biografia 
Jeton Sallahu u lind në Vushtrri ku kreu edhe arsimin fillor dhe të mesëm ndërsa studimet për Histori i mbaroi në Prishtinë më 2011 në Fakultetin Filozofik, ndërsa magjistroi po aty në vitin 2013. Po ashtu në Prishtinë, në Fakultetin e Edukimit mbaroi studimet në Histori-Edukatë Qytetare më 2013, duke qenë tre herë bursist dhe njëherë bursist gjatë magjistrimit për shkak të suksesit të lartë të treguar gjatë studimeve.

Sallahu është i njohur për studimet e tij në fushën e historisë kombëtare, edukatës qytetare dhe të folklorit shqiptar, duke u prezantuar si brenda ashtu edhe jashtë vendit në organizime të ndryshme shkencore. Aktualisht punon mësimdhënës në shkollën SHMU2 në Vushtrri.

## Publikime 
* *"Lufta e shqiptarëve për autonomi dhe Kryengritja e Dervish Carës", 2015
* *"Çështje nga historia e Vushtrrisë me rrethinë, 1"*, (bashkautor) 2017,
* *"Hasan Prishtina: Jeta dhe vepra",* (bashkautor), 2018 
* *"Çështje nga historia e Vushtrrisë me rrethinë, 2"*, (bashkautor) 2019
* *"Vushtrria gjatë rrjedhave të historisë"'', 2024

## Shih edhe 
* Sanxhaku i Viçitrinës
* Lista e monumenteve në Vushtrri

## Referime
Zamir Dule

**Zamir Dule** (1969 – 5 prill 2024) ishte një gazetar shqiptar i njohur për punën e tij në fushën e kronikës së zezë. Ai u bë i famshëm për kujdesin e tij të veçantë në raportimin e ngjarjeve të errëta dhe të ndryshme në shoqëri. Dule lindi në vitin 1969 dhe ndërroi jetë në moshën 55-vjeçare pas një ndërhyrje kirurgjikale në një spital në Tiranë.

Lajmi për vdekjen e tij u bë i ditur nga familjarët e tij, duke lënë një boshllëk të madh në fushën e gazetarisë shqiptare. Ai u varros në vendlindjen e tij në fshatin Miras në Korçë.

Gazetari i kronikës së zezë ishte një figurë e njohur në fushën e medias së shkruar në Shqipëri. Karriera e tij fillimisht nisi në vitin 1997, kur ai u masakrua nga pushteti i kohës, përballë një situate të vështirë politike dhe sociale në vend. Pas kësaj periudhe shëndeti i Dules u përkeqësuar duke pasur edhe probleme të shëndetit mendor edhe duke jetuar në kushte të vështira ekonomike.

Për shkak të talentit të tij të shkëlqyeshëm në gazetari, ai u bë një nga gazetarët më të respektuar në vend. Fillimisht, ai shkroi për gazetën "Zëri i Rinisë", duke shfaqur një interes të veçantë në zhanrin e kronikës. Më pas ai u bë korrespondent për Qarkun e Korçës për gazetën "Koha Jonë".

Në vitin 1994, Dule u afrua nga botuesi Nikollë Lesi dhe u ftua në Tiranë për të mbuluar kronikën e ngjarjeve të rëndësishme, si policia, prokuroria dhe gjykata. Ai arriti kulmin në karrierën e tij në vitin 1996, kur shkroi librin e tij të njohur "Përbindëshi i Tropojës".

Megjithëse ishte i njohur për përkushtimin e tij ndaj profesionit të gazetarisë, Dule ndjeu gjatë pasojat e përndjekjeve politike dhe torturave nga autoritetet. Sulmi ndaj redaksisë së gazetës "Koha Jonë" në vitin 1997, ku ai ishte i pranishëm, shkaktoi trauma të mëdha psikologjike dhe fizike në të.

Në mënyrë të merituar, Qeveria e kryeministrit të kohës, Fatos Nano, i akordoi Dules një pension special si shenjë vlerësimi për punën e tij dhe për vuajtjet që ai përjetoi për lirinë e shtypit në Shqipëri.

Për Zamir Dulen u kujde vëllai i tij, pasi prindërit e tij kishin vdekur më herët. Ai nuk kishte vendosur të martohet dhe ishte i përqendruar në botën e tij të librave.

Zamir Dule mbetet një figurë në historinë e gazetarisë shqiptare, duke lënë pas një trashëgimi të rëndësishme për të gjithë ata që e njohën dhe e respektuan atë.   

## Burimet
Garnizoni i Makaos

**Garnizoni i Makaos i Ushtrisë Çlirimtare Popullore** është një garnizon i Ushtrisë Çlirimtare Popullore (PLA), përgjegjës për detyrat e mbrojtjes në Rajonin e Veçantë Administrativ të Makaos (SAR) që kur sovraniteti i Makaos iu transferua Kinës në vitin 1999.

PLA- ja vendos midis 500 dhe 600 trupa në Makao, kryesisht si një prani simbolike për të nënvizuar sovranitetin kinez. Pjesa e mbetur e garnizonit të Makaos prej 1,200 trupash banon pak përtej kufirit kinez në Zhuhai.

Megjithëse ligji themelor i Makaos thotë se qeveria e SAR-it të Makaos mund "kur të jetë e nevojshme" t'i kërkojë qeverisë qendrore që të lejojë garnizonin të ndihmojë në ruajtjen e rendit publik ose ndihmës ndaj fatkeqësive, shefi ekzekutiv Edmund Ho ka thënë se, në përputhje me Ligjin Bazë garnizoni nuk do të luajë asnjë rol në sigurinë e brendshme. Garnizoni ka mbajtur një pamje të fshehtë, ku ushtarët zakonisht veshin rroba civile kur janë jashtë bazës dhe nuk angazhohen në aktivitete biznesi.