open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Julien Duranville

**Julien Dienda M. Duranville** (lindur më 5 maj 2006) është një futbollist profesionist belg i cili luan si sulmues për klubin zviceran, Basel, i huazuar nga klubi i Bundesligës, Borussia Dortmund, dhe për kombëtaren e Belgjikës.

## Jeta e hershme dhe karriera me klubet 
Duranville lindi në Uccle, Belgjikë, nga një baba nga Martinika dhe një nënë kongoleze nga Etterbeek.

Duranville është produkt i akademisë së Anderlecht, duke nënshkruar kontratën e tij të parë në maj 2021. Ai bëri debutimin e tij profesionist më 22 maj 2022 në një barazim 1–1 në Divizionin e Parë A Belg kundër Club Brugge. Më 27 janar 2023, Duranville nënshkroi për klubin e Bundesligës, Borussia Dortmund. Në ndeshjen e fundit të sezonit 2022–23, ai bëri debutimin e tij në një barazim 2–2 kundër Mainz.

Më 11 tetor 2023, ai u emërua nga gazeta angleze *The Guardian* si një nga lojtarët më të mirë të lindur në vitin 2006 në mbarë botën. Megjithatë, ai humbi pjesën më të madhe të sezonit 2023–24 për shkak të një lëndimi në muskujt e kofshës.

Më 17 gusht 2024, Duranville shënoi golin e tij të parë për "Verdhezinjtë" në një fitore 4–1 ndaj 1. FC Phönix Lübeck. Ai bëri debutimin e tij evropian në fitoren e thellë 7–1 të klubit kundër skuadrës skoceze Celtic.

Më 5 korrik 2025, në një ndeshje çerekfinale të Botërorit për Klube kundër Real Madrid, Duranville pësoi një lëndim (nxjerrje e shpatullës).

Më 22 janar 2026, Duranville iu bashkua kampionëve zviceranë Basel në huazim deri në fund të sezonit 2025–26.

## Karriera ndërkombëtare 
Duranville debutoi për kombëtaren e Belgjikës më 6 shtator 2024 në një ndeshje të Ligës së Kombeve kundër Izraelit në Hungari. Ai zëvendësoi Jérémy Doku në minutën e 74-të në fitoren 3–1 të Belgjikës.

## Statistikat e karrierës 
### Klubi 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Profili në faqen e Borussia Dortmund
Lënda djegëse e gazit

parapamje|Flaka blu e djegësve të lëndës djegëse të gazit.
**Lënda djegëse e gazit** apo **karburanti** **i gazit** është një nga një numër lëndësh djegëse që në kushte të zakonshme janë të gazta. Shumica e lëndëve djegëse të gazit përbëhen nga hidrokarbure (si metani dhe propani), hidrogjeni, monoksidi i karbonit ose përzierjet e tyre. Gazra të tillë janë burime energjie që mund të transmetohen dhe shpërndahen lehtësisht përmes tubave.
parapamje|Dritat me gaz të stilit të shekullit të 19-të në New Orleans.
Lënda djegëse e gazit është në kontrast me lëndët djegëse të lëngshme dhe lëndët djegëse të ngurta, megjithëse disa lëndë djegëse të gazit janë të lëngëzuara për ruajtje ose transport (për shembull, autogazi dhe gazi i lëngëzuar i naftës). Ndërsa natyra e tyre e gaztë ka përparësi, duke shmangur vështirësinë e transportimit të lëndëve djegëse të ngurta dhe rreziqet e derdhjes së natyrshme në lëndët djegëse të lëngshme, ajo gjithashtu ka kufizime. Është e mundur që një lëndë djegëse e gazit të mos zbulohet dhe të shkaktojë një shpërthim gazi. Për këtë arsye, aromatizuesit shtohen në shumicën e lëndëve djegëse të gazit. Lloji më i zakonshëm i lëndëve djegëse të gazit në përdorim aktual është gazi natyror.

## Shiko edhe 
* Gazi
* Gazi natyror

## Burime
Fuçia (njësi)

parapamje|Fuçi birre në një fabrikë birre në Mbretërinë e Bashkuar. Janë shishe firkin, secila me 41 litra.
Një **fuçi** është një nga disa njësi vëllimi që përdoren në kontekste të ndryshme: ekzistojnë fuçi për materiale të thata; fuçi për lëngje, si p.sh. fuçia britanike e birrës dhe ajo amerikane e birrës; fuçi nafte, etj. Për arsye historike, vëllimet e disa njësive të quajtura fuçi janë afërsisht dyfish më të mëdha se të tjerat; vëllimet që përdoren zakonisht variojnë përafërsisht nga 100 deri në 200 litra. Në shumë raste, termi drum përdoret pothuajse në mënyrë të ndërsjellë me fuçi.

Që nga Mesjeta, termi fuçi si njësi matjeje ka pasur kuptime të ndryshme në të gjithë Evropën, duke variojnë nga rreth 100 litra deri në rreth 1 000 litra. Emri rrjedh nga periudha mesjetare, nga frëngjishtja *baril*, me origjinë të panjohur, por që përdoret ende si në frëngjisht ashtu edhe në forma të prejardhura në shumë gjuhë të tjera, si italishtja, polonishtja dhe spanjishtja. Në shumicën e vendeve, ky përdorim është në rënie, pasi është zëvendësuar nga njësitë SI. Si pasojë, kuptimi i fjalëve përkatëse dhe koncepteve të lidhura (si *vat*, *cask*, *keg*, etj.) në gjuhë të tjera shpesh i referohet një ene fizike, më shumë sesa një njësie të përcaktuar matjeje.

Megjithatë, në kontekstin e tregut ndërkombëtar të naftës, çmimet në dollarë amerikanë për fuçi përdoren gjerësisht, dhe termi përkthehet në mënyra të ndryshme, shpesh duke u lidhur me rrënjë latine ose gjermanike të fjalës *fat* (për shembull *vat* ose *Fass*).

Në lidhje të tjera tregtare, madhësitë e fuçisë, si vëllimet e fuçive të birrës (*beer kegs*), janë të standardizuara në shumë vende.

## Shiko edhe 
* Vëllimi
* Sistemi perandorak i njësive
* Sistemi metrik

## Referime
Qyteti i mençur

parapamje|Skenar i mundshëm i lëvizshmërisë inteligjente dhe të qëndrueshme.
Në dekadat e fundit, teknologjia ka filluar të ndryshojë mënyrën se si funksionojnë qytetet. Koncepti i “qyteteve dixhitale” i referohet vendeve ku shumica e shërbimeve publike menaxhohen dhe përmirësohen me ndihmën e internetit, sensorëve inteligjentë dhe inteligjencës artificiale.

Një qytet dixhital përdor sensorë për të monitoruar trafikun, ndotjen e ajrit, konsumin e energjisë dhe lëvizjen e njerëzve në kohë reale. Kjo i lejon autoritetet të marrin vendime më të shpejta dhe më efikase. Për shembull, semaforët mund të ndryshojnë automatikisht për të shmangur bllokimet, ndërsa ndriçimi publik mund të ndizet vetëm kur ka lëvizje, duke kursyer energji.

Një tjetër element i rëndësishëm është shërbimi online për qytetarët. Në vend që njerëzit të presin në radhë në zyra, shumica e dokumenteve mund të aplikohen dhe merren përmes platformave dixhitale. Kjo ul burokracinë dhe kursen kohë.

Megjithatë, qytetet dixhitale përballen edhe me sfida. Siguria e të dhënave dhe privatësia e qytetarëve janë ndër shqetësimet kryesore. Sa më shumë pajisje të lidhen me internetin, aq më i madh është rreziku i sulmeve kibernetike.

Në të ardhmen, pritet që qytetet të bëhen edhe më inteligjente duke përdorur energji të rinovueshme, transport autonom dhe sisteme që parashikojnë nevojat e popullsisë. Qytetet dixhitale nuk synojnë vetëm rehati, por edhe një jetë më të qëndrueshme dhe më të organizuar për banorët.

## Shiko edhe 
* Qyteti
* Teknologjia

## Referime
Free Fire

**Free Fire**, E njohur më parë si **Garena Free Fire**, është një lojë battle royale falas, e zhvilluar dhe publikuar nga Garena për Android dhe iOS. E publikuar më 8 dhjetor 2017, loja fitoi popullaritet të gjerë, duke u bërë loja më e shkarkuar në celular globalisht në vitin 2019. Deri në vitin 2021, ajo kishte mbi 150 milionë përdorues aktivë çdo ditë dhe tejkaloi 1 miliard dollarë në të ardhura gjatë gjithë jetës. Që nga shkurti 2024, Free Fire kishte 100 milionë përdorues aktivë.

Në shtator 2021, Garena lançoi **Free Fire Max**, një version të përmirësuar me grafikë, ndriçim dhe efekte zanore të përmirësuara. Gara zyrtare vjetore e-sports e lojës, Free Fire World Series, vendosi një rekord si ngjarja më e shikuar e-sports në atë kohë, duke arritur mbi 5.4 milionë shikues live.

## Shiko edhe 
* PUBG

## Burime
Tatimi i dyfishtë

**Tatimi i dyfishtë** është vendosja e taksës nga dy ose më shumë juridiksione mbi të njëjtat të ardhura (në rastin e taksave mbi të ardhurat), aseteve (në rastin e taksave mbi kapitalin) ose transaksioneve financiare (në rastin e taksave mbi shitjet).

Përgjegjësia e dyfishtë mund të zbutet në një numër mënyrash, për shembull, një juridiksion mund të:

* përjashtojë të ardhurat me burim të huaj nga taksat,
* përjashtojë të ardhurat me burim të huaj nga taksat nëse taksa është paguar mbi to në një juridiksion tjetër, ose mbi një pikë referimi për të përjashtuar juridiksionet e parajsave tatimore, ose
* tatojë plotësisht të ardhurat me burim të huaj, por të japë një kredi për taksat e paguara mbi të ardhurat në juridiksionin e huaj.

Juridiksionet mund të hyjnë në traktate tatimore me vende të tjera, të cilat përcaktojnë rregulla për të shmangur taksimin e dyfishtë. Këto traktate shpesh përfshijnë marrëveshje për shkëmbimin e informacionit për të parandaluar evazionin fiskal - si kur një person kërkon përjashtim nga taksat në një vend në bazë të mos-rezidencës në atë vend, por më pas nuk e deklaron atë si të ardhura të huaja në vendin tjetër; ose kush kërkon lehtësim tatimor lokal mbi një zbritje tatimore të huaj në burim që nuk kishte ndodhur në të vërtetë.

Termi "taksim i dyfishtë" mund t'i referohet gjithashtu taksimit të disa të ardhurave ose aktiviteteve dy herë. Për shembull, fitimet e korporatave mund të tatohen së pari kur fitohen nga korporata (taksa e korporatës) dhe përsëri kur fitimet u shpërndahen aksionarëve si divident ose shpërndarje tjetër (taksa e dividentëve).

Ekzistojnë dy lloje të taksimit të dyfishtë: taksimi i dyfishtë juridiksional dhe taksimi i dyfishtë ekonomik. Në të parin, kur rregulli i burimit mbivendoset, tatimi vendoset nga dy ose më shumë vende sipas ligjeve të tyre të brendshme në lidhje me të njëjtin transaksion, të ardhurat lindin ose konsiderohen të lindin në juridiksionet e tyre përkatëse. Në të dytin, kur i njëjti transaksion, artikull i të ardhurave ose kapitalit tatohet në dy ose më shumë shtete, por në duart e personave të ndryshëm, lind taksimi i dyfishtë.

## Shiko edhe 
* Taksa
* Tatimi në pronë

## Referime
Monofizitizmi

**Monofizitizmi** ose **monofizizmi,** nga greqishtja  ()- i vetmuar dhe  (physis) - natyrë është një doktrinë kristologjike , sipas së cilës ekziston vetëm një natyrë, ajo hyjnore, në personin e Jezu Krishtit, i cili ishte Fjala e mishëruar.  Është quajtur herezi nga Kisha Katolike, Kisha Ortodokse Lindore, Kisha Anglikane, Kisha Luteriane, Kisha Kalviniste dhe nga të gjitha besimet kryesore protestante, të cilat i përmbahen diofizitizmit të Sinodit të Kalqedonisë vitit 451, si dhe nga Ortodoksia Orientale, e cila i përmbahet miafizitizmit. 

## Referime
Bota e gjallë

**Bota e gjallë** është një term nga fusha e biologjisë që përshkruan gjithë organizmat që kanë jetë, bimët, kafshët, mikroorganizmat dhe njerëzit, për dallim nga bota jo e gjallë, e cila përfshin materien pa jetë si gurët, ujin dhe ajrin. 

Bota e gjallë përfshin të gjitha gjallesat që kanë organizim biologjik dhe aftësi për të kryer procese jetësore si frymëmarrja, ushqyerja, rritja, lëvizja dhe riprodhimi. Ajo dallon nga bota jo e gjallë, e cila përbëhet nga elementë natyrorë pa jetë, si gurët, uji dhe ajri.

Ky koncept është themelor në biologji dhe ekologji, sepse bota e gjallë ndërvepron vazhdimisht me mjedisin e saj. Gjallesat formojnë ekosisteme, ku bimët, kafshët, mikroorganizmat dhe njeriu lidhen me njëri-tjetrin dhe me faktorët abiotikë (jo të gjallë).

Në shkencat natyrore, studimi i botës së gjallë ndihmon në kuptimin e diversitetit biologjik, evolucionit dhe ruajtjes së mjedisit. Për arsimin bazë, ky term përdoret shpesh për të dalluar qartë mes gjallesave dhe objekteve pa jetë, duke e bërë më të kuptueshëm për fëmijët konceptin e jetës.

## Shih edhe 
* Jeta
* Biologjia
* Ekologjia
* Organizmi

## Referime 
* *Encyclopedia Britannica* – Biology  
* *GeeksforGeeks* – The Living World (Biology Notes)  
* *National Geographic Society* – Biodiversity

## Referime
Lista e termeteve në Kosovë

Kjo është një **listë jo plotë e tërmeteve në Kosovë.** Kosova është një vend me aktivitet sizmik relativisht të lartë në Gadishullin Ballkanik . Në periudha të ndryshme, Kosova është përballur me tërmete të vogla dhe të mëdha. Që nga themelimi i Shërbimit Sizmologjik të Kosovës në vitin 2008, në Kosovë kanë ndodhur 901 tërmete me magnitudë 1.5 dhe deri në 5.2 ballë të shkallës Rihter . 

## Shih edhe 
* Termeti i Gjilanit 2002
* Lista e tërmeteve në Shqipëri

## Referime
Termeti i Gjilanit 2002

**Tërmeti i Gjilanit i vitit 2002** ishte një tërmet me magnitudë 5.7 ballë që ndodhi më 24 prill 2002 në orën 12:51:50.&nbsp;pasdite CET . Ky tërmet kishte një intensitet Mercalli prej VII ( *Shumë i Fortë* ). Ai ndodhi në një thellësi prej 10 km, duke shkaktuar dridhje shumë të forta në pjesën më të madhe të Gjilanit, dridhje të moderuara në disa pjesë të Ferizajt, dhe dridhje të lehta në të gjithë Kosovën, dhe disa dridhje në pjesët fqinje të Kosovës . 

## Tërmeti 
Tërmeti ishte një nga tërmetet më të forta që ka goditur Kosovën në shumë vite. Epiqendra ishte 2 ballë.&nbsp;km në jug të Gjilanit, dhe hipoqendra e tij ishte 10.&nbsp;km thellësi. Në zonën afër epiqendrës, intensiteti më i madh i regjistruar i Mercalli-t për hartën DYFI (A e ndjetë?) ishte VIII (I rëndë) .

## Ndikimi 
Sipas The Irish Times, një burrë vdiq dhe të paktën 100 persona u plagosën. I vdekuri ishte Mehmet Salibichaj, një berber vendas nga Gjilani .  Tërmeti shkaktoi dëme në shtëpi, dyqane etj. Tërmeti zgjati 15 sekonda dhe shumë njerëz qëndruan në strehimore. Në Gjilan pati ndërprerje të energjisë elektrike dhe prishje të tubave të gazit. 

## Lëkundjet pasuese 
Gjatë ditëve në vijim, ndodhën shumë lëkundje pasuese, më i madhi prej të cilave ishte një tërmet me magnitudë 4.3 ballë, 16...&nbsp;km nga goditja kryesore, që ndodhi në orën 12:24 sipas kohës lokale,  dhe një tjetër tërmet me magnitudë 4.3, 5&nbsp;km nga goditja kryesore në orën 12:37 të mëngjesit 

## Shih edhe 
* Lista e termeteve në Kosovë
* Lista e tërmeteve në Shqipëri

## Referime
Merrie Melodies

***Merrie Melodies*** është një seri filmash të shkurtër komedi të animuar amerikan, e shpërndarë nga Warner Bros. Pictures. Ishte pjesë e ekskluzivitetit *Looney Tunes* dhe paraqiste shumë nga të njëjtët personazhe. Fillimisht u shfaq nga 2 gushti 1931 deri më 20 shtator 1969 (gjatë epokës së artë të animacionit amerikan), por u ringjall në vitin 1979 me filma të shkurtër të rinj që u publikuan herë pas here deri më 13 qershor 1997. *Merrie Melodies* fillimisht i vuri theksin filmave me ngjyra me një xhiro në krahasim me filmat bardh e zi të *Looney Tunes*. Pasi Bugs Bunny u bë personazhi i famshëm i *Merrie Melodies* dhe *Looney Tunes* kaloi në prodhim me ngjyra në fillim të viteve 1940, të dy seritë humbën gradualisht dallimet e tyre dhe filmat e shkurtër iu caktuan secilës seri rastësisht.

*Merrie Melodies* u prodhua fillimisht nga Harman–Ising Pictures nga viti 1931 deri në vitin 1933 dhe Leon Schlesinger Productions nga viti 1933 deri në vitin 1944. Schlesinger ia shiti studion e tij Warner Bros. në vitin 1944, dhe Warner Bros. Cartoons, i riemëruar, vazhdoi prodhimin deri në vitin 1963. Ai iu dha DePatie–Freleng Enterprises dhe Format Productions nga viti 1964 deri në vitin 1967, dhe Warner Bros.-Seven Arts Animation rifilloi prodhimin për dy vitet e fundit të epokës së artë. Kur seriali u ringjall në vitin 1979, DePatie–Freleng prodhoi shkurtimisht filma të rinj të shkurtër, por ato u zëvendësuan nga Chuck Jones Productions vitin pasardhës. Gjatë viteve të fundit, seriali u prodhua nga Warner Bros. Animation.

Filmat *Tweetie Pie*, *Speedy Gonzales* dhe *Birds Anonymous* fituan secili Academy Award për Filmin më të Mirë të Shkurtër të Animuar dhe tre të tjerë (*Duck Amuck*, *One Froggy Evening*, dhe ''What's Opera, Doc?*) janë futur në Regjistrin Kombëtar të Filmit të Bibliotekës së Kongresit.

Në vitin 2013, *TV Guide* renditi filmat vizatimorë të Warner Bros. (të renditur si Looney Tunes) si filmin e tretë më të madh vizatimor të të gjitha kohërave (nga 60), një nga vetëm gjashtë seritë filmash që u futën në listë (pesë të tjerët janë seritë e Panterës Rozë, *Popeye the Sailor*, *Mighty Mouse*, *Woody Woodpecker* dhe *Tom dhe Jerry'').

## Referime
Muzeu Etno Kastrioti

**Muzeu Etno-Kastrioti** është një koleksion privat i themeluar dhe i menaxhuar nga Miftar Januzaj, i cili për më shumë se 30 vite ka përkushtuar kohën dhe energjinë e tij për të mbledhur, ruajtur dhe dokumentuar eksponate të ndryshme që pasqyrojnë trashëgiminë kulturore dhe historike të Kosovës, veçanërisht të zonës së Isniqit dhe të rrethinës së Deçanit. Ky koleksion është rezultat i një pasioni të gjatë për ruajtjen e objektivave historike, etnografike dhe artistike, dhe përbën një dëshmi të rëndësishme të mënyrës së jetesës, praktikave tradicionale dhe kulturës materiale të komunitetit lokal.

Eksponatet e muzeut përfshijnë objekte nga periudha të ndryshme historike, duke filluar nga shekujt e kaluar deri tek shekulli i 20-të, dhe përfaqësojnë fusha të ndryshme si artizanati, veshjet tradicionale, mjete shtëpiake, instrumente pune dhe objekte rituale. Një pjesë e madhe e koleksionit është dhuruar nga vetë qytetarët e zonës, të cilët me besim dhe respekt kanë kontribuar në pasurimin e muzeut, duke e bërë atë një hapësirë që reflekton lidhjen e fortë të komunitetit me trashëgiminë e tij kulturore.

Përveç ruajtjes së eksponateve, ai shërben si një hapësirë edukative dhe kulturore. Ai ofron mundësi për vizitorë, studentë, studiues dhe hulumtues që të njohin dhe kuptojnë historinë dhe traditat lokale. Përmes organizimit të ekspozitave, prezantimeve dhe aktiviteteve të ndryshme, Muzeu Etno-Kastrioti kontribuon në ruajtjen e identitetit kulturor dhe në ndërtimin e vetëdijes për rëndësinë e trashëgimisë materiale dhe shpirtërore.

Muzeu përfaqëson edhe një hapësirë për bashkëpunim komunitar. Donacionet e vazhdueshme dhe vizitat e qytetarëve tregojnë një përkushtim të përbashkët ndaj ruajtjes së historisë dhe një vlerësim të gjallë për kulturën lokale. Ky koleksion privat është një shembull i përpjekjeve individuale që, me pasion dhe angazhim, mund të transformohen në një institucion që ruan dhe promovon trashëgiminë kulturore për brezat e ardhshëm.

## Shiko edhe 
* Historia e Dardanisë

## Referime
Pushtimi gjerman i Kosovës

[parapamje|Harta e [Kosova|Kosovës pas konferencës të Vjenës; pjesa me ngjyrë vjollce është territori nën pushtimin gjerman.]]
**Pushtimi gjerman i Kosovës** ishte një pushtim që ndodhi gjatë pushtimit te Jugosllavise, në Luftën e Dytë Botërore, kur ushtarët gjermanë marshuan nëpër rajon duke pushtuar edhe një pjesë të Kosovës. Pas pushtimit, u mbajt një konferencë në Vjenë (21-24 prill 1941)

## Shih edhe 
* Kosova në Luftën e Dytë Botërore
* Pushtimi italian i Kosovës

## Referime
KB Mornari

**KB Mornar** (malazezisht: *KK Mornar*) është një klub basketbollistik nga Tivari, Mali i Zi. Është formuar më 1974 dhe aktualisht merr pjesë në Ligën Basketbollistike të Malit të Zi. Samir Shaptahu luajti për Mornarin.

## Referime
KB Deçiqi

**Klubi basketbollistik Deçiq** është një klub basketbollistik nga Tuzi, Mali i Zi.

## Lojtarë të shquar
* Robert Shestani
* Driton Çunmulaj
* Marko Koljeviq
* Marko Mugosha

## Lidhje të jashtme
*KB Deçiq në eurobasket.com
Enis Zabërgja

**Enis Zabërgja** është ish-futbollist kosovar. Ai ka luajtur për shumë skuadra kosovare.

## Nderime
;Hysi
***Superliga e Futbollit të Kosovës**: 2010–11

## Referime
Gerhard Progni

**Gerhard Progni** është një futbollist profesionist shqiptar që luan si një mesfushor për KF Valbona.

## Burime
Guri gëlqeror

**Guri gëlqeror** është një lloj shkëmbi sedimentar karbonat i cili është burimi kryesor i materialit gëlqeror . Ai përbëhet kryesisht nga mineralet kalcit dhe aragonit , të cilat janë forma të ndryshme kristalore të karbonatit të kalciumit CaCO3 . 

## Vështrim 
Guri gëlqeror formohet kur këto minerale precipitojnë nga uji që përmban kalcium të tretur . Kjo mund të ndodhë përmes proceseve biologjike dhe jobiologjike, megjithëse proceset biologjike, të tilla si akumulimi i koraleve dhe guaskave në det, kanë qenë ndoshta më të rëndësishme për 540 milion vitet e fundit. Guri gëlqeror shpesh përmban fosile të cilat u ofrojnë shkencëtarëve informacion mbi mjediset e lashta dhe mbi evolucionin e jetës. 

Rreth 20% deri në 25% të shkëmbit sedimentar është shkëmb karbonat, dhe pjesa më e madhe e tij është gur gëlqeror.  Shkëmbi karbonat i mbetur është kryesisht dolomit , një shkëmb i ngjashëm, i cili përmban një përqindje të lartë të mineralit dolomit , CaMg(CO3 ) 2 . Gur gëlqeror magnezian është një term i vjetëruar dhe i përcaktuar dobët që përdoret në mënyra të ndryshme për dolomitin, për gur gëlqeror që përmban dolomit të konsiderueshëm ( gur gëlqeror dolomitik ), ose për çdo gur gëlqeror tjetër që përmban një përqindje të konsiderueshme magnezi .  Shumica e gurit gëlqeror u formua në mjedise të cekëta detare , siç janë raftet kontinentale ose platformat , megjithëse sasi më të vogla u formuan në shumë mjedise të tjera. Shumë dolomit është dolomit sekondar, i formuar nga ndryshimi kimik i gurit gëlqeror.  Guri gëlqeror është i ekspozuar në rajone të mëdha të sipërfaqes së Tokës, dhe për shkak se guri gëlqeror është pak i tretshëm në ujin e shiut, këto ekspozime shpesh gërryhen për t'u bërë peizazhe karstike . Shumica e sistemeve të shpellave gjenden në shkëmbinj gëlqerorë.

Guri gëlqeror ka përdorime të shumta: si lëndë e parë kimike për prodhimin e gëlqeres që përdoret për çimento (një përbërës thelbësor i betonit ), si agregat për bazën e rrugëve, si pigment i bardhë ose mbushës në produkte të tilla si pasta e dhëmbëve ose bojëra, si kondicioner toke dhe si një shtesë dekorative popullore për kopshtet shkëmbore . Formacionet e gurit gëlqeror përmbajnë rreth 30% të rezervuarëve të naftës në botë .  

## Shih edhe 
* Guri
* Mermeri
* Shkëmbi

## Referime
Otto John (futbollist)

**John Otto John** (lindi më 25 janar 1998) është futbollistë nigjerianë i cili luan për klubin libjan Al-Madina si sulmues.

## Referime
Elvis Osmani

**Elvis Osmani** (lindi më 8 shtator 1976), i njohur si **Eki**, është një ish futbollist kosovar dhe një nga emrat më të respektuar të futbollit vendor, veçanërisht në Mitrovicë. 

Gjatë karrierës së tij të gjatë dhe të suksesshme, ai ka luajtur për klube të njohura si Minatori 89, Pavarësimi, Besiana, Renova në Maqedoni, dhe ma kryesorja Trepça me të cilën u bë kampion i Superligës së Kosovës në sezonin 2009/2010.

## Nderime
;Trepça
***Superliga e Futbollit të Kosovës**: 2009–10

;Besiana
***Superliga e Futbollit të Kosovës**: 2001–02
***Kupa e Kosovës**: 2001–02

## Referime
Pushtimi bullgar i Kosovës

[parapamje|Harta e [Kosova|Kosovës pas konferencës së Vjenës; pjesa me ngjyrë të kaltër është territori nën pushtimin bullgar.]]
**Pushtimi bullgar i Kosovës** gjatë periudhës së Luftës së Dytë Botërore ishte pjesë e ndarjes së territoreve jugosllave mes fuqive të Boshtit pas prillit 1941.  Bullgaria mori nën administrim rajonet lindore të Kosovës, përfshirë Ferizajn, Kaçanikun, Vitinë dhe Kamenicën, të cilat i shpalli pjesë të Mbretërisë Bullgare. Ky veprim pasqyronte vazhdimësinë e politikës së saj të ndjekur edhe gjatë Luftës së Parë Botërore, me synimin për të integruar këto zona në shtetin bullgar. 

Në këto territore u vendos një administratë e ardhur nga Bullgaria, pa përfshirë elementë lokalë shqiptarë, ndërsa gjuha shqipe u ndalua krejtësisht në administratë dhe arsim. Gjuha bullgare u bë gjuhë zyrtare, duke zëvendësuar serbokroatishten, dhe u përdor në çdo veprimtari publike. Kjo politikë e asimilimit synonte bullgarizimin e popullsisë, por solli pakënaqësi të thella te shqiptarët, të cilët u përballën me represion kulturor e politik dhe shpesh iu bashkuan lëvizjeve antifashiste ose nacionaliste që kundërshtonin pushtimin. Ndryshimet e imponuara gjuhësore e arsimore lanë gjurmë të forta në jetën e përditshme dhe krijuan tensione që vazhduan edhe pas përfundimit të luftës. 

## Shih edhe 
* Mbretëria e Bullgarisë
* Kosova në Luftën e Dytë Botërore

## Referime
Ahmad Shah

**Ahmad Shah Durrani** (lindur **Ahmad Khan Abdali**; 1720–1722 – 16/23 tetor 1772) ishte themeluesi dhe sundimtari i parë i Perandorisë Durrani. Ai konsiderohet gjerësisht si themeluesi i shtetit modern të Afganistanit.

## Jeta e hershme
Ahmad Khan lindi midis viteve 1720 dhe 1722, në Herat ose Multan. Ai ishte pjesëtar i fisit Abdali (më vonë i njohur si Durrani). Në rininë e tij shërbeu nën Nader Shahun dhe mori pjesë në fushatat e tij ushtarake, përfshirë pushtimin e Indisë.

Pas vrasjes së Nader Shahut në vitin 1747, Ahmad Khan u kthye në Kandahar dhe u shpall shah nga një këshill fisnor. Ai mori titullin “Durr-i Durran” (“Perla e Perlave”), prej nga rrjedh emri i dinastisë Durrani.

## Sundimi (1747–1772)
Nën drejtimin e tij, Perandoria Durrani u shtri në territorin e Afganistanit të sotëm, pjesë të mëdha të Pakistanit, rajonin e Khorasanit dhe pjesë të Indisë Veriore.

Administrata e tij u ndikua nga modelet mogule dhe safavide, ndërsa fuqia e shtetit mbështetej kryesisht në ekspeditat ushtarake.

## Fushatat në Indi
Ahmad Shah Durrani ndërmori disa pushtime të Indisë:

* Në vitin 1748 pushtoi Lahoren.
* Në vitet 1751–1752 konsolidoi kontrollin mbi Punjabin.
* Në vitin 1757 pushtoi Delhin.
* Në vitin 1761 fitoi kundër Perandorisë Maratha në Betejën e Tretë të Panipat, një nga betejat më të mëdha të shekullit XVIII.

Ai zhvilloi gjithashtu fushata në Khorasan dhe kundër Konfederatës Sikh.

## Vdekja
Ahmad Shah Durrani vdiq në vitin 1772 dhe u varros në Kandahar. Mauzoleumi i tij mbetet një monument i rëndësishëm historik në Afganistan.

## Referenca
Duck Dodgers

**Duck Dodgers** është ylli i një serie të filmave vizatimorë të prodhuara nga Warner Bros., ku shfaqet Daffy Duck në rolin e një heroi fantastiko-shkencor.

Ai u shfaq për herë të parë në filmin e shkurtër vizatimor të vitit 1953, *Duck Dodgers in the 24½th Century*, me regji nga Chuck Jones si një parodi e serialeve të famshme fantastiko-shkencore *Buck Rogers in the 25th Century* dhe *Flash Gordon* të viteve 1930, duke e paraqitur Daffy Duck të paturp dhe egomaniakal si heroin e historisë. Ngjarja e vizatimit përfshin kërkimin e Duck Dodgers për elementin e rrallë Illudium Phosdex, "atomin e kremit të rrojës", furnizimi i vetëm i mbetur i të cilit është në "Planetin X" misterioz. Menjëherë pasi Dodgers ka marrë Planetin X në emër të Tokës, Marvin the Martian zbarkon në të njëjtin planet dhe e merr atë në emër të Marsit. Skena është përgatitur për një betejë zgjuarsie, për të mos përmendur format e ndryshme të armëve, shumica e të cilave kanë tendencë të kthehen në mënyrë komike kundër Dodgers.

Duke pasur parasysh periudhën në të cilën u prodhua vizatimi (Red Scare ishte në kulmin e saj gjatë viteve 1950), disa studiues e kanë përdorur vizatimin për të krahasuar kotësinë e supozuar të Luftës së Ftohtë dhe garën e armatimeve.

## Vazhdimet e Duck Dodgers
Filmi i dytë i shkurtër, i prodhuar gjithashtu nga Chuck Jones dhe me Mel Blanc që riinterpretonte rolet e tij, titullohej *Duck Dodgers and the Return of the 24½th Century* dhe u publikua në vitin 1980. Ngjarja e këtij filmi të animuar si vazhdim ishte pothuajse një kopje e origjinalit, megjithëse këtë herë, Marvin thotë se po përpiqet të zgjidhë krizën energjetike të Tokës (duke e hedhur në erë Tokën); Marvin arrin të lëshojë raketën e tij dhe në fund të filmit të animuar u kujton të gjithëve se është vetëm një film i animuar.

Filmi i tretë i shkurtër, i titulluar *Marvin the Martian in the Third Dimension*, ishte një film i animuar 3D i publikuar në vitin 1996 për vende të zgjedhura dhe kishte impresionistin Joe Alaskey që jepte zërin e Duck Dodgers. Këto përfshinin Warner Bros. Studio Store në Manhattan dhe parqet tematike Warner Bros. Movie World në Gold Coast, Australi dhe në Bottrop-Kirchhellen, Gjermani. Ai përfshinte një gamë efektesh interaktive, duke përfshirë një spërkatje me ujë. Ndryshe nga filmat e tjerë të animuar të Dodgers, Porky Pig nuk u shfaq.

Një film i shkurtër me titull *Superior Duck* u publikua në vitin 1996, me Frank Gorshin në rolin e Daffy. Ndërsa *Superior Duck* ishte kryesisht një pastiç i Superman, duke përfshirë një paraqitje të shkurtër nga vetë Superman, Porky Pig u shfaq në rolin e Kadetit të Ri Hapësinor të Eager pasi Superior Duck u shpërbë nga Marvin.

Një tjetër film i shkurtër, me titull *Attack of the Drones*, u realizua në vitin 2003 dhe paraqiti Jeff Bennett si zërin e Duck Dodgers. Ky film i shkurtër ishte pjesë e një serie filmash të rinj të shkurtër, por për shkak të dështimit të *Looney Tunes: Back in Action*, nuk u publikua në kinema. Megjithatë, filmi i shkurtër u përfshi si një veçori speciale në diskun e dytë të setit DVD *The Essential Daffy Duck*.

## Referime
Abecedariumi

***Abecedariumi*** është një abetare e shkruar nga Primozh Trubar dhe botuar në vitin 1550 që konsiderohet të jetë abetarja e parë në gjuhën sllovene dhe së bashku me Katekizmin ( *Catechismus* ) është libri i parë i shtypur në sllovenisht .  Ky tekst konsiderohet teksti i parë i abetares botuar në Ballkan dhe njëri ndër të parët e këtij lloji në Evropën Juglindore. 

## Vështrim 
Abecedariumi i Primozh Trubarit, është një broshurë me tetë fletë për të ndihmuar njerëzit të mësojnë alfabetin . Reformatori protestant Primož Trubar e shtypi atë në vitin 1550 në schwabacher (alfabetin gotik) dhe e ribotoi me disa korrigjime në alfabetin latin në vitet 1555 dhe 1566. Një version i përmirësuar i tij u shtyp gjithashtu nga Sebastjan Krelj në vitin 1566. Si *Abecedariumi* ashtu edhe *Katekizmi* janë të rëndësishëm në zhvillimin e sllovenishtes. 

*Abecedarium* u botua në tetor 2008 për herë të parë në sllovenishten moderne. Ky botim shkencor përfshin si sllovenishten e epokës Trubar ashtu edhe një përkthim në sllovenishten moderne me shënime shkencore. Në mënyrë të ngjashme, *Catechismus* u botua në tetor 2009, libri tjetër "i parë" slloven. "Pridiga o veri" (Predikimi mbi Besimin) nga *Catechismus* është i disponueshëm në sllovenisht, anglisht, gjermanisht dhe esperanto.

## Shih edhe 
* Abetarja
* Arsimi fillor
* Abetarja shqipe

## Lidhje të jashtme 
* Uebfaqja e Forumit Trubar në anglisht dhe sllovenisht - duke përkthyer Trubar në sllovenishten moderne!  

## Referime
Ferid Berisha

**Ferid Berisha** (i njohur edhe si "Komandant Shkupi") është veteran i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe ish-drejtues i njësisë së atëhershme të njohur si “Tigrat e Zi”. Ai mori pjesë në luftën e Kosovës (1998–1999) kundër forcave serbe dhe më vonë është angazhuar në aktivitete përkujtimore dhe veprimtari publike në diasporë.

## Jeta dhe veprimtaria 
Feridi ishte 31 vjeç kur u kthye nga Holanda në Kosovë, pas Sulmit në Prekaz në mars 1998. Këto zhvillime konsiderohen si moment kyç në përshkallëzimin e konfliktit në Kosovë.

Berisha kishte drejtuar “Tigrat e Zi”, të përshkruar si njësi elite gjatë periudhës së luftës.

## Pjesëmarrja në veprimtari ndërkombëtare 
Në vitet e pasluftës, Berisha ka marrë pjesë në aktivitete përkujtimore dhe tubime në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Ai ka qenë pjesëmarrës në National Prayer Breakfast (Mëngjesin Kombëtar të Lutjeve), ku është paraqitur i veshur me uniformën e veteranit të UÇK-së. Në një deklaratë publike, ai ka theksuar se është ndier i prekur nga mirënjohja e pjesëmarrësve, të cilët e kanë falënderuar për shërbimin e tij ushtarak.

Po ashtu, ai ka marrë pjesë në ngritjen e flamurit kombëtar shqiptar në Detroit, si dhe në festimet e përvjetorit të Pavarësisë së Kosovës në City Hall New York, duke i cilësuar këto si përjetime simbolike për diasporën shqiptare.

## Shiko edhe 
* Luftën e Kosovës

## Referime
Bujar Shehu

**Bujar Shehu** (i lindur më 7 shkurt 1985) është një trajner shqiptar i basketbollit dhe ish-lojtar. Shehu ishte trajner i Kombëtares së Shqipërisë dhe ekipe si Tirana, Prishtina, Peja dhe Drita. Përpara se të fillonte karrierën e tij si trajner, ai luajti për Tirana dhe ishte anëtar i ekipit kombëtar të Shqipërisë nga viti 1960 deri në vitin 1972.

## Referime
KB Buduçnosti Podgoricë

**KB Buduçnosti Podgoricë** (malazezisht: *KK Budućnost Podgorica*) është një klub basketbollistik nga Podgorica, Mali i Zi. Është formuar më 1949 dhe aktualisht merr pjesë në ABA League.

## Referime
Konkursi i bukurisë

Një **konkurs bukurie** është një konkurs, në të cilin konkurrentët gjykohen dhe renditen bazuar në atribute të ndryshme fizike dhe mendore. Sipas emrit të tyre, konkurset e bukurisë tradicionalisht përqëndrohen në gjykimin e pamjes së jashtme të konkurrentëve, ndonjëherë vetëm në paraqitjen e jashtme, por shumica e konkurseve moderne të bukurisë vlerësojnë konkurrentët edhe për "bukurinë e brendshme" - tiparet dhe karakteristikat e tyre individuale (personaliteti, inteligjenca, talentet, karakteri moral dhe bamirësia). Ndonëse zakonisht konsiderohen si kompeticione të orientuara për femrat, ekzistojnë edhe konkurse bukurie për meshkuj, si dhe konkurse bukurie për fëmijë dhe të rinj.

Termi konkurs bukurie u referohet fillimisht Katër konkurseve të Mëdha të bukurisë : Miss Universe, Miss World, Miss International dhe Miss Earth. Mijëra konkurse bukurie zhvillohen çdo vit, por Katër të Mëdhenjtë konsiderohen më prestigjiozët, dhe mbulohen e transmetohen gjerësisht nga media e lajmeve. Konkurset e para formale të bukurisë u mbajtën në shekullin e 19-të, megjithëse ngjarje të ngjashme joformale datojnë të paktën që nga periudha postklasike . Konkurset moderne të bukurisë u krijuan për herë të parë në fillim të shekullit të 20-të. Popullariteti i tyre u rrit ndjeshëm nga krijimi i konkurseve ndërkombëtare të bukurisë në mesin e shekullit të 20-të. Reformat në shekullin e 21-të e zhvendosën përqendrimin kryesor nga pamja fizike dhe u dhanë më shumë rëndësi karakteristikave të tjera.

Konkurset e bukurisë janë përgjithësisht shumënivelëshe, me konkurse lokale që përfshihen në konkurset më të mëdha; për shembull, konkurset ndërkombëtare kanë qindra ose mijëra konkurse lokale. Organizatorët e çdo konkursi mund të përcaktojnë rregullat e tij, duke përfshirë grupmoshën e konkurrentëve. Rregullat mund të kërkojnë gjithashtu që konkurrentët të jenë të pamartuar, të virtytshëm, amatorë dhe të disponueshëm për ngritje në detyrë, përpos kritereve të tjera. Ato mund të përcaktojnë edhe standardet e veshjeve sipas së cilave do të vlerësohen konkurrentët, duke përfshirë veshjet formale, rrobat e banjës, veshjet sportive ose veshjet firmato Çmimet e mundshme të konkurseve të bukurisë përfshijnë tituj, diadema, kurora, breza, buqeta, skeptra, obligacione kursimi, bursa studimi dhe çmime në para. Fituesja e një konkursi bukurie për femra zakonisht quhet **mbretëreshë bukurie** (*beauty queen)* kurse fituesi i një konkursi për meshkuj **mbret bukurie** (*beauty king).*

## Shiko edhe 
* Konkursi

## Referime
Alma Wittlin

**Alma Stephanie Wittlin** (23 mars 1899, Lviv (Lemberg) – 31 dhjetor 1992, Palo Alto) ishte një muzeologe dhe pedagoge e shquar, e cila konsiderohet si një nga figurat më të rëndësishme në historinë e pedagogjisë muzeale. 

## Biografia 
Lindi në Austri në vitin 1899, studioi histori arti dhe pedagogji, dhe më vonë emigroi në Mbretërinë e Bashkuar e më pas në Shtetet e Bashkuara, ku zhvilloi pjesën më të madhe të karrierës së saj.   Ajo u formua akademikisht si historiane arti dhe pedagoge, duke u fokusuar në rolin e muzeut si institucion edukativ. Për shkak të rrethanave historike, u shpërngul në Britani dhe më pas në SHBA, ku vazhdoi punën e saj akademike dhe praktike. Wittlin botoi një sërë veprash mbi rolin e muzeut në shoqëri; më e njohura është *Museums: In Search of a Usable Future* (1949), ku argumentoi se muzeu duhet të shërbejë si mjet edukimi për publikun e gjerë.   

## Vepra të zgjedhura 
* **„Isabella, Begründerin der Weltmacht Spanien“ (1930),** – biografi e mbretëreshës Izabela e Kastiljes, ku ajo trajton rolin e saj në themelimin e Spanjës.
* **„Abdul Hamid, the Shadow of God“ (1940)** – një biografi e sulltanit osman Abdülhamid II, ku Wittlin e paraqet si figurë komplekse politike dhe fetare. Libri u përkthye në disa gjuhë dhe pati jehonë ndërkombëtare. 
* **„The Museum. Its History and Its Tasks in Education“ (1949)** – një tekst themelor mbi rolin e muzeut në edukim.
* **„Museums: In Search of a Usable Future“ (1970)** – vepra e saj më e njohur, ku argumenton për muzeun si hapësirë edukative.
* **„Myself a Goddess: A New Biography of Isabella of Spain“ (1961)** – një biografi historike e mbretëreshës Izabela e Kastiljes, që tregon edhe interesin e Wittlin për historinë kulturore.
* **"The Museum: Its History and Its Tasks in Education" (1949)** – rezultat i hulumtimeve të nisura në Angli rreth viteve **1940–1941** (nën mbikëqyrjen e Herbert Read). Ky studim lindi nga përvoja e saj me "ekspozitat udhëtuese" për fëmijët gjatë luftës, por u botua vetëm pas përfundimit të saj.

## Shih edhe 
* Muzeologjia
* Pedagogjia e muzeumeve

## Referime
Homogjenizimi kulturor

**Homogjenizimi kulturor** është një aspekt i globalizimit kulturor, i listuar si një nga karakteristikat e tij kryesore, dhe i referohet reduktimit të diversitetit kulturor përmes popullarizimit dhe përhapjes së një game të gjerë simbolesh kulturore - jo vetëm objekteve fizike, por edhe zakoneve, ideve dhe vlerave. David E. O'Connor e përcakton atë si "procesin me të cilin kulturat lokale transformohen ose absorbohen nga një kulturë e jashtme dominuese". Homogjenizimi kulturor është quajtur "ndoshta shenja dalluese më e diskutuar e kulturës globale". Në teori, homogjenizimi mund të funksionojë në prishjen e barrierave kulturore dhe në adoptimin global të një kulture të vetme.

Homogjenizimi kulturor mund të ndikojë në identitetin dhe kulturën kombëtare, të cilat do të "gërryheshin nga ndikimi i industrive kulturore globale dhe mediave shumëkombëshe". Termi zakonisht përdoret në kontekstin e kulturës perëndimore që dominon dhe shkatërron kulturat e tjera. Procesi i homogjenizimit kulturor në kontekstin e dominimit të kulturës perëndimore (amerikane), kapitaliste njihet edhe si McDonaldizim, kolonizim kokaine, amerikanizim ose perëndimorizim dhe kritikohet si një formë e imperializmit kulturor dhe neokolonializmit. Ky proces është kundërshtuar nga shumë kultura indigjene. Megjithatë, ndërsa disa studiues, kritikë ndaj këtij procesi, theksojnë dominimin e kulturës amerikane dhe kapitalizmit të korporatave në homogjenizimin modern kulturor, të tjerë vërejnë se procesi i homogjenizimit kulturor nuk është njëkahësh dhe në fakt përfshin një numër kulturash që shkëmbejnë elementë të ndryshëm. Kritikët e teorisë së homogjenizimit kulturor theksojnë se, ndërsa kulturat e ndryshme përzihen, homogjenizimi ka më pak të bëjë me përhapjen e një kulture të vetme sesa me përzierjen e kulturave të ndryshme, ndërsa njerëzit bëhen të vetëdijshëm për kulturat e tjera dhe përvetësojnë elementët e tyre. Shembuj të kulturës jo-amerikane që ndikon në Perëndim përfshijnë muzikën botërore dhe popullarizimin e televizionit jo-amerikan (telenovelat latino-amerikane, anime japoneze, Bollywood indian), fenë (Islami, Budizmi), ushqimin dhe veshjet në Perëndim, megjithëse në shumicën e rasteve të parëndësishme në krahasim me ndikimin perëndimor në vendet e tjera. Procesi i adoptimit të elementeve të kulturës globale në kulturat lokale njihet si glokalizim ose heterogjenizim kulturor.

Disa studiues si Arjun Appadurai vërejnë se "problemi qendror i ndërveprimit global të sotëm është tensioni midis homogjenizimit kulturor dhe heterogjenizimit kulturor". Bota Arabe u gjet e pakëndshme me të parën, pasi shumë prej tyre e perceptonin atë si një kërcënim real ose potencial për pavarësinë e tyre politike, ekonomike dhe kulturore.

## Shiko edhe 
* Homogjenizimi

## Referime
Petrit Tuna

**Petrit Tuna** aktor shqiptar i njohur për kontributin e tij në kinematografinë dhe teatrin shqiptar, veçanërisht gjatë periudhës së viteve ’70–’80. Ai ishte pjesë e brezit të aktorëve që u formuan dhe u afirmuan në kohën kur industria filmike shqiptare zhvillohej nën drejtimin e Kinostudio Shqipëria e Re, institucioni kryesor i prodhimit të filmave në Shqipëri gjatë sistemit socialist.

Gjatë karrierës së tij, Petrit Tuna interpretoi në disa filma artistikë me tematikë historike dhe shoqërore. Edhe pse shpesh në role dytësore, ai u dallua për interpretim të natyrshëm dhe për aftësinë për të mishëruar figura me autoritet, karaktere serioze dhe personazhe me peshë dramatike. Prania e tij në ekran ishte e qëndrueshme dhe profesionale, duke e bërë një figurë të respektuar në rrethin artistik të kohës.

Përveç kinemasë, ai kontribuoi edhe në skenën teatrore, duke qenë pjesë e jetës kulturore dhe artistike të vendit. Me punën e tij, Petrit Tuna mbetet pjesë e historisë së artit skenik dhe filmik shqiptar, si një ndër aktorët që ndihmuan në formësimin e identitetit të kinemasë kombëtare gjatë një periudhe të rëndësishme të saj.

Në kinemanë shqiptare interpretoi edhe në disa filma si Emblema e dikurshme (1976), Goditja (1981), Gjurmë në dëborë (1984) dhe Guri i besës (1986)

## Burimet
Scott Bamforth

**Scott Douglas Bamforth** (i lindur më 12 gusht 1989) është një basketbollist profesionist amerikano-kosovar që luan për Golden Eagle Ylli të Superligës së Basketbollit të Kosovës. Bamforth ishte pjesë e Përfaqesuesë se Kosovës.

## Referime
Bordi i Paqes

**Bordi i Paqes** (anglisht: *Board of Peace* - **BoP**), është një organizatë ndërkombëtare e themeluar në janar 2026 nga Donald Trump dhe e udhëhequr nga qeveria e Shteteve të Bashkuara. Qëllimi i deklaruar i organizatës është promovimi i paqeruajtjes globale, me fokus fillestar në stabilizimin, rindërtimin dhe administrimin e Rripit të Gazës pas luftës së vitit 2023-2025. Organizata përmendet në Rezolutën 2803 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së si organi mbikëqyrës i proçesit të paqes.

## Themelimi 
Bordi u propozua fillimisht në shtator 2025 si pjesë e planeve të administratës amerikane për periudhën pas luftës në Gaza. Krijimi i tij u mbështet nga Rezoluta 2803 e Këshillit të Sigurimit, e cila autorizoi një mekanizëm ndërkombëtar për mbikëqyrjen e proçesit të paqes.

Më 22 janar 2026, organizata u themelua zyrtarisht gjatë një ceremonie në Davos, Zvicër, në kuadër të Forumit Ekonomik Botëror. Donald Trump nënshkroi kartën themeluese së bashku me liderë të tjerë botërorë.

## Struktura 
Sipas kartës së organizatës, Bordi drejtohet nga një Kryetar (Chairman), post i mbajtur nga Donald Trump, i cili gëzon mandat të përjetshëm dhe kompetenca ekzekutive të gjera.
* **Kosova:** Presidentja Vjosa Osmani nënshkroi kartën në Davos, duke e bërë Kosovën anëtare themeluese. Ajo e cilësoi ftesën si njohje të rëndësishme ndërkombëtare.

### Kritika dhe Refuzime 
Shumica e vendeve të Bashkimit Evropian, përfshirë Francën, Gjermaninë dhe Suedinë, refuzuan të bashkohen. Arsyet kryesore përfshinin shqetësime se Bordi synon të dublojë ose të zëvendësojë Kombet e Bashkuara, si dhe kritika mbi natyrën financiare të anëtarësimit të përhershëm ("pay-to-play").

## Referime
Thoma Pesha

**Thoma Pesha** (1938 – 2014) aktor shqiptar, ishte një nga figurat përfaqësuese të teatrit profesionist në Gjirokastër dhe më gjerë, me një kontribut mbi 25-vjeçar në skenën shqiptare .

Lindi në fshatin Labovë e Madhe (e Zhapës). Shkollën fillore e kreu në vendlindje, ndërsa të mesmen teknike në Vlorë. Pas kthimit në Gjirokastër nisi aktivitetin si aktor amator në estradën e qytetit.

Më 28 nëntor 1968, ishte një ndër gjashtë aktorët amatorë të përzgjedhur për krijimin e teatrit profesionist të Gjirokastrës.

Më pas përfundoi me sukses kursin 1-vjeçar në Studion pranë Teatrit Popullor në Tiranë (sot Teatri Kombëtar i Shqipërisë), ku pati pedagog aktorin e madh Kadri Roshi. Për diplomim interpretoi rolin e Leninit, duke punuar me regjisorin Lazër Filipi.

Gjatë 25 viteve në skenën e teatrit të Gjirokastrës realizoi rreth 60 role, prej të cilave 30 kryesore. Ndër interpretimet më të vlerësuara përmenden rolet në dramat “Kurbeti” nga Andon Zako Çajupi, “Vatra e huaj” nga Ndrek Luca, “Fundi i sinoreve” nga Maku Pone, si edhe në veprat nga Dritëro Agolli, Jakov Xoxa dhe Kolë Jakova.

Ka bashkëpunuar me regjisorin Bernard Kokalari dhe me artistë të njohur si Pjetër Gjoka, Dhimitër Pecani dhe Piro Mani. Përveç aktrimit, kontribuoi edhe si asistent regjisor në disa premiera të Teatrit Profesionist “Zihni Sako” .

Thoma Pesha mbetet një nga aktorët që ndihmuan në konsolidimin e jetës teatrore në Gjirokastër  dhe në pasurimin e repertorit dramatik shqiptar.

Ndër dhjetëra role të interpretuara me mjeshtëri veçohen:

“Një krismë në errësirë” (Doktori)

“Ushtari Hiks” (Gjykatësi)

“Një dimër i shkurtër” (Xha Gaqo)

“Lagjia e varfër” (Adnani)

“Udha e Zavalinajve” (Isuf Zavalina)

“Njerëz mbi shkëmb” (Xha Aliu)

“Shqiptarët kanë gjunjë por nuk dorëzohen” (Rapo)

“Historia e një nate” (Myrteza Shkëmbi)

“Për pak tokë dhe një grua” (Prenga)

“Kufiri i gjakut” (Hate Nurja)

“Aeroporti” (Oficeri Italian)

“Operacioni” (Hamdiu)

“Shqetësimet e Anës” (Bahçevani)

“E fejuara” (Kryetari)

“Kërkoj shtëpinë time” (Besimi)

“Kjo nuk duhet harruar” (Rustemi)

“Dashuri e vërtetë” (Pensionisti)

“Shtëpia me dy porta” (Harrilla)

“Fjala e dhënë” (Marku)

“Burrat e lirisë” (Kryetar i komitetit)
etj.

## Burimet
Suka e Dërmanit

[parapamje|[Ujëndarësi evropian|Ujëndarësit kryesorë evropianë (vijat e kuqe) që i ndajnë pellgjet ujëmbledhëse (rajonet e gjelbra).]]
**Suka e Dërmanit** është një majë malore që ndodhet në territorin e Komunës së Ferizajit por afër kufirit me komunën e Suharekës, Fshati më i afërt është Jezerca. Ajo është pjesë e vargmaleve të brendshme të Kosovës dhe përbën një element të dallueshëm të peizazhit natyror të rajonit.

## Vështrim 
Suka e Dërmanit ngrihet në një lartësi prej rreth **1,359 metrash mbi nivelin e detit**, duke u renditur ndër pikat më të larta të komunës së Ferizajit dhe Suharekës. Ajo ndodhet afër fshatrave Jezerc dhe Mohlan, rreth 12 kilometra në perëndim të Ferizajit dhe po aq km në lindje të Suharekës ndërsa 40 kilometra në jug të Prishtinës. Pika më e lartë mbidetare në afërsi ndodhet 2.8 km më në jug dhe arrin 1660 m.

Territori përreth është kryesisht malor dhe i mbuluar me pyje gjetherënëse, ndërsa dendësia e popullsisë llogaritet rreth 222 banorë për kilometër katror. Klima është e butë kontinentale, me një mesatare vjetore prej 9 °C; korriku është muaji më i ngrohtë (20 °C), janari më i ftohti (−4 °C), ndërsa reshjet vjetore arrijnë në 910 mm, me majin si muajin më të lagësht dhe gushtin si më të thatin. Në majë shpie një shteg i njohur si **Shtegu i Azem Miftarit** (Azem Miftari Trail), i cili përdoret nga vizitorët dhe alpinistët lokalë. 

Ky kombinim i relievit, pyjeve dhe kushteve klimatike e bën Sukën e Dërmanit një destinacion të rëndësishëm për shëtitje, eksplorim natyror dhe studime gjeografike. Përveç vlerës turistike, ajo ka edhe rëndësi lokale si pikë orientimi për fshatrat përreth dhe si pjesë e rrjeteve të shtegtimeve malore të rajonit.

## Kyçi Hidrografik i Kosovës 
Në Sukën e Dërmanit ndodhet **Kyçi Hidrografik i Kosovës**, një pikë unike në të cilën ujërat ndahen në tri pellgje detare:
* **Deti i Zi**: Nga pikat e larta të Maleve të Jezercit rrjedh lumi i Carralevës (Toplluha e epërme), i cili nëpërmjet lumit të Shtimes, Sitnicës dhe Ibrit derdhet në Detin e Zi.
* **Deti Egje**: Në drejtim të jugut rrjedh lumi Nerodime, degë e Lepencit, që nëpërmjet Vardarit derdhet në Detin Egje.
* **Deti Adriatik**: Në perëndim rrjedh lumi Toplluha, i cili përmes Drinit të Bardhë derdhet në Detin Adriatik.

Kyçi Hidrografik i Kosovës është i vetmi i këtij lloji në Ballkan, ku ujërat shpërndahen natyrshëm në tri dete të ndryshme.   

## Shih edhe 
* Ujëndarësi evropian
* Gjeografia e Kosovës
* Hidrografia e Kosovës

## Referime