Kuvendi Kishtar i Arbërit

**Kuvendi Kishtar i Arbërit** ishte një mbledhje e klerit katolik shqiptar, mbajtur më 14-15 janar 1703 në Kishën e Shën Gjon Pagëzuesit, në fshatin Merqi në Lezhë, me përkrahjen e papës me prejardhje shqiptare, Klementit të XI.

Kuvendi i Arbërit shqyrtoi gjendjen shpirtërore dhe shoqërore të besimtarëve, duke synuar të vinte në jetë porositë e Vatikanit në Shqipëri, për t’i bërë ballë islamizmit të vazhdueshëm të popullsisë. Ndër vendimet e marra ishin edhe kërkesat për të hapur shkolla dhe për të botuar libra në gjuhën shqipe, të cilat u zbatuan gjatë shekullit të XVIII dhe XIX, me disa botime fetare të bëra në dialektin e Shkodrës. Aktet e Kuvendit të Arbërit u shtypën si botim më vete në gjuhën shqipe që në vitin 1706. Ato kanë vlerë në radhë të parë si dokument gjuhësor me rëndësi.

## Vendimet e Kuvendit
Në këtë kuvend u diskutuan zbatimi i përpiktë i riteve fetare që kishin lidhje me jetën morale dhe materiale, e cila kishte filluar të shthurej jo pak edhe në trevat e Malësisë Shqiptare, të cilat kuvendi i përcakton saktë si në formë dhe vende ku kishin ndodhur, duke vendosur në themel familjen e shëndoshë dhe të shenjtë, që duhej ruajtur sipas parimeve të krishtera. Rikthimi i meshave dhe riteve të tjera fetare në gjuhën shqipe, si dhe plotësimi i regjistrave për të gjithë famulltarët.

U diskutua mbajtja e shkollave shqipe pranë famullive që ekzistonin, por edhe rihapja e atyre që ishin mbyllur, gjithashtu u vendos ringritja e kishave të rrënuara, si dhe u vendos që katolikët të kenë bekimin e kishës vetëm atëherë kur jetojnë në bazë të dokeve e zakoneve shqiptare të miratuar e predikuar prej shekujsh nga doktrina kristiane. Të gjitha këto do të bënin të mundur qëndresën e palëkundur nën pushtuesin mizor otoman, që kërkonte të zhdukte pa mëshirë, jo vetëm grigjën, por edhe farën katolike të shqiptarisë. Fatmirësisht kuvendi e kreu detyrën. Bota e krishterë e njohu dhe e përkrahu Kuvendin e Arbërit të 14 e 15 janarit të vitit 1703.

## Pjesëmarrësit
Më poshtë janë të listuar klerikët që nënshkruan Konçilin e Parë të Arbërisë, mbajtur në Merqi në vitin 1703, nën kryesinë e Shkelqësisë së Tij, Imzot Vincenc Zmajeviq, arqipeshkëv i Tivarit:
# Imzot Vincenz Zmajeviq, arqipeshkëv i Tivarit, primat i Serbisë, vizitator apostolik në Shqipëri.
# Imzot Pjeter Karagjiku, arqipeshkëv i emëruar i Shkupit.
# Imzot Gjergji, Ipeshkëv i Zadrimës.
# Imzot Nikollë Vladanji, ipeshkëv i Lezhës.
# Imzot Ndue Babi, ipeshkëv i emëruar i Shkodrës.
# Imzot Marin Gjini, ipeshkëv i zgjedhur i Pultit.
# Atë Fra Egjidi de Arsenta, prefekt apostolik i misioneve t'Arbënisë.
# Atë Fra Frano Maria a Lycio, prefekt apostolik i misioneve të Maqedonisë.
# Atë Fra Martini nga Gjonima (Gjonmi), i pari i provincës së Fretërve.

## Shiko edhe
* Pjetër Bogdani
* Pjetër Budi
* Frang Bardhi
* Kuvendi i Matit
* Kuvendi i Dukagjinit
* Kuvendet ballkanike
* Kuvendi i Kuçit
* Shkolla dhe arsimi në tokat shqiptare (shek. XVI-XVII)
* Kisha Katolike në Shqipëri
* Argjipeshkvia katolike Tiranë-Durrës
* Klementi XI
* Perandoria Osmane në shek. XVII-XVIII
* Kryengritjet shqiptare të shekujve të XVII-XVIII
* Kryengritjet shqiptare në vitet 1680
* Kryengritja e Bogdanit
* Kryengritja antiosmane e vitit 1689 në vilajetin e Rumelisë
* Perandoria Osmane në gjysmën e parë shek. XVIII-XIX
* Perandoria Osmane në gjysmën e dytë të shekullit XVIII-XIX
* Kryengritjet shqiptare të shekullit të XVI
* Shqipëria Osmane
* Sanxhaku i Arbërit
* Kryengritja Arbërore (1432-1436)
* Andrea Manesi
* Gjin Gjergji
* Gjergj Vladanji
* Nikollë Bardhi
* Nora e Kelmendit
* Gjergj Basta
* Gjon Renësi
* Mark Gjini
* Nikollë Mekajshi
* Tomë Plezha
* Kuçi (Mali i Zi)
* Piperët
* Lale Drekali
* Luftërat osmane në Evropë
* Historia e luftërave Ruso-Turke
* Luftërat turko-veneciane
* Lufta Osmano-Venedikase (1570-1573)
* Arbëria Venedikase
** Beteja e Lepantos
** Beteja e Prevezës
* Lufta e Madhe Turke
** Beteja e Vjenës
** Lufta e Moresë
** Beteja e Kaçanikut (1690)
* Kryengritja e Himarës (1472)
* Pirateria shqipëtare
* Pashallëqet shqiptare
* Rilindja Kombëtare Shqiptare
* Kriza Lindore
* Shkaqet për shpërthimin e Krizës Lindore
* Lufta e Krimesë
* Kriza Lindore dhe Shqipëria
* Kriza lindore dhe lëvizja shqiptare
* Shqipëria në fillim të Krizës Lindore (1875-1876)
* Lidhja e Prizrenit
* Konferenca e Stambollit
* Konferenca e Berlinit
* Traktati i Berlinit (1878)
* Kongresi i Berlinit
* Traktati i Shën Stefanit
* Lufta Ruso-Turke (1877-1878)
* Perandoria Osmane në shek. XIX-XX
* Shpallja e Pavarësisë së Shqipërisë
* Konferenca e Londrës (1912–1913)
* Shpërbërja e Perandorisë Osmane

## Referime