Xhenet el-Baki

parapamje|320px|Xhennet el-Baki para rrënimit
'''Xhennetu'l-Baki''' (Arabisht: ٱلْبَقِيْع‎, "Baki') është varreza më e vjetër dhe e para islame e Medinës në rajonin e Hixhazit të Arabisë Saudite të sotme. Ndodhet në juglindje të Xhamisë së Pejgamberit, e cila përmban varret e disa prej familjes dhe miqve të pejgamberit islam Muhamed. Njihet gjithashtu si **Baki el-Garkad** (arabisht: بَقِيْع الْغَرْقَد‎ *Baqīʿ al-Gharqad* që do të thotë "Baki i gjembave").

Gjatë ndërtimit të Xhamisë së Profetit, në vendin që bleu nga dy fëmijë bonjakë kur mbërriti pas shpërnguljes së tij nga Meka në Medine, vdiq As'ad ibn Zurara, një nga shokët e Muhamedit. Muhamedi zgjodhi vendin që të ishte një varrezë dhe As'ad ishte personi i parë që u varros në el-Baki në mesin e ensarëve. Ndërsa Muhamedi ishte jashtë Medinës për Betejën e Bedrit, vajza e tij Rukeje u sëmur dhe vdiq në vitin 624. Ajo ishte personi i parë nga familja e tij që u varros në këtë varrezë. Menjëherë pasi Muhamedi mbërriti nga Bedri, Uthman bin Mazun vdiq në 5/626-7 dhe u varros në el-Baki.

Fillimisht, kalifi i tretë Othmani u varros në varrezat e mëdha hebreje fqinje. Zgjerimi i parë i el-Baki në histori u bë nga Muavije I, kalifi i parë Omajad. Për të nderuar Othmanin, Muavije përfshiu varrezat e mëdha çifute në varrezat e el-Baki. Kalifati Umajad ndërtoi kupolën e parë në el-Baki mbi varrin e tij. Gjatë periudhave të ndryshme të historisë, shumë kube dhe struktura u ndërtuan ose u rindërtuan mbi shumë varre të famshme në el-Baki.

Varrezat u shkatërruan në vitin 1806, dhe pasi u rindërtua në mesin e shekullit të 19-të, u shkatërrua përsëri në 1925 dhe 1926.

[parapamje|300px|Varrezat pas rrënimit të vitit 1926. [Xhamia e Profetit në sfond të largët, pamje nga perëndimi.]]

## Njerëz të njohur që u varrosën në el-Baki 
* Halimah nëna nga qumështi dhe infermierja e Muhammedit.
* Gratë e Muhamedit, Seude binti Zema, Aisheja, Hafsa bint Omer, Zejneb bint Huzejme, Umm Seleme, Zejneb bint Xhehsh, Umm Habibe, Xhuvejrije bint el-Harith, Safije bint Hujej, Maria el-Kibtije përveç Hatixhe bint Huvejlidit dhe Mejmune bint el-Harith që u varrosën në Xhennet el-Mualla përkatësisht në Mekë dhe në Sarif.
* Ibrahim, biri i Muhamedit nga Maria el-Kibtije, vdiq në foshnjëri.
* Rukeje bint Muhamed, Umm Kulthum bint Muhamed, Zejneb bint Muhamed vajzat e Muhamedit dhe Hatixhes.
* Fatime vajza e Muhamedit supozohet se është varrosur atje, megjithëse vendndodhja e varri i saj është i diskutueshëm.
* Fatime bint Asad, nëna e Aliut.
* Abas ibn Abdylmutalib, xhaxhai i Muhamedit.
* Umm el-Benin, gruaja e Aliut, e cila u martua pas vdekjes së Fatimes dhe Safije, Atika hala e Muhammad.
* Hasani, nipi i Muhamedit, djali i Aliut dhe Fatimes
* Zejn el-Abidin, nipi i Fatimes, i cili është i vetmi që i shpëtoi Betejës së Bedrit për shkak se u sëmur dhe nuk mundi të luftonte.
* Muhamed Bakir, djali i Alī ibn el-Husejn.
* Xhafer Sadik, djali i Muhamed el-Bakir.
* Abdullah ibn Xhaferi, burri i Zejnebes, vajzës së Aliut.
* Dëshmorët e Qerbelasë.
* Akil ibn Ebi Talib, vëllau i madh i Aliut.
* Osman ibn Afan, shok i hershëm, kushëriri i dytë, dy herë dhëndër i Muhamedit. Ai së pari u varros në varrezat jehude prapa el-Baki, por më vonë Muavije I zgjeroi el-Baki për të përfshirë Uthmanin.
* Abdullah ibn Uthman, nipi i Muhamedit, djali i Uthmanit dhe Rukejes.

### Vendndodhja e panjohur e varrimit 
* Muhamed Haja El-Sindi, dijetar.
* Sheh Shamilil, udhëheqësi mysliman dhe luftëtar i lirisë nga Kaukazi.
* Muhamed Sejid Tantavi, dijetar.
* Zine El Abidine Ben Ali, President of Tunisia.
* Idrisi i Libisë, Mbreti i Libisë.
* Hasan es-Senusi, Princi i Kurorës së Libisë.
* Muhamed Zekerija el-Kandalavi, dijetar dhe autori i ''Fazael-e-A'maal*.
* Rafiuddin Deobandi, zëvendëskancelarët e Darul Uloom Deoband.

Skeda:Baqi Halimah.jpg|Varri i Halimes
Skeda:Baqi 4Imams&Abbas crop.jpg|Varret e Fatimes (*varr i vetëm përpara*), Hasanit, Zejn el-Abidin, Bakirit, Xhaferit (*Rreshti i dytë nga e majta në të djathtë, 4 varre krah për krah''), dhe Abas ibn Abdulmutalibit (varr i vetëm në të djathtë)
Skeda:Grave Ajvaje(wife) nabi 1.JPG|Varri i grave të Muhamedit, nga e majta në të djathtë: Maria el-Kibtije, Xhuvejrije bint el-Harith, Hind bint Ebi Umeje, Zejneb bint Xhehsh, Zejneb bint Huzejme, Seude binti Zema, Hafsa bint Pmer, Safije bint Hujej, Ramla bint Ebi Sufjan, Aishe bint Ebi Bekër
Skeda:Grave of Ibrahim at Jannat-ul-Baqi, Medina.JPG|Varri i Ibrahim ibn Muhamed
Skeda:Baqi Othman.jpg|Varri i Uthmanit, me Xhaminë e Profetit në sfond, pamje nga perëndimi. Kupola e Gjelbër është gjithashtu e dukshme.
Skeda:Grave abdullah bin Jafar(left)and Akil bin abi Talib.jpg|Abdullah ibn Xhaferi dhe Akil ibn Ebi Talib
Skeda:Baqi Malek&Nafi.jpg|Malik ibn Enes dhe Nafiʽ al-Madani

## Referime