Nathaniel Hawthorne

**Nathaniel Hawthorne** ( i lindur si **Hathorne**; 4 korrik 1804 - 19 maj 1864) ishte një romancier amerikan dhe shkrimtar i tregimeve të shkurtra. Veprat e tij shpesh përqendrohen në histori, moral, dhe fe.

Ai lindi në vitin 1804 në Salem, Massachusetts, nga një familje qe kishte lidhje të hershme me atë qytet. Hawthorne hyri në Kolegjin Bowdoin në vitin 1821, u zgjodh anëtar në Phi Beta Kappa në vitin 1824,  dhe u diplomua në vitin 1825. Veprën e tij të parë e botoi në vitin 1828, romanin *Fanshawe* ; më vonë u përpoq ta shtypte atë, pasi  mendonte se nuk ishte në nivelin e veprave të tij të mëvonshme.  Ai botoi disa tregime të shkurtra në revista periodike, të cilat i mblodhi në vitin 1837 si *Përralla të Treguara Dy herë* (*Twice-Told Tales)*. Vitin pasues, u fejua me Sophia Peabody. Ai punoi në Shtëpinë e Doganave të Bostonit (Boston Custom House) dhe iu bashkua fermës Brook , një komunitet transcendentalist, përpara se të martohej me Peabody në vitin 1842. Çifti u zhvendos në The Old Manse në Concord, Massachusetts, më vonë u zhvendos në Salem, Berkshires, pastaj në The Wayside në Concord. *Letra e Kuqe* (*The Scarlet Letter*) u botua në vitin 1850, e ndjekur nga një sërë romanesh të tjera. Një emërim politik si konsull e çoi Hawthorne-in dhe familjen e tij në Evropë përpara se të ktheheshin në Concord në vitin 1860. Hawthorne vdiq më 19 maj 1864.

Pjesa më e madhe e shkrimeve të Hawthorne përqendrohet në rajonët e New England, dhe shumë vepra paraqesin metafora morale me një frymëzim kunder Puritanizmit. Veprat e tij të letërsisë artistike konsiderohen pjesë e lëvizjes romantike dhe, më konkretisht, e romantizmit të errët. Temat e tij shpesh përqendrohen në të keqen dhe mëkatin e lindur të njerëzimit, dhe veprat e tij shpesh kanë mesazhe morale dhe kompleksitet të thellë psikologjik. Veprat e tij të botuara përfshijnë romane, tregime të shkurtra dhe një biografi të mikut të tij të kolegjit Franklin Pierce, të shkruar për fushatën e tij të vitit 1852 për President të Shteteve të Bashkuara, të cilën Pierce e fitoi, duke u bërë presidenti i 14-të.

## Vepra të zgjedhura 
[parapamje| Miti i [Midas, nga *Një Libër i Mrekullueshëm për Vajza dhe Djem (A Wonder-Book for Girls and Boys)*. Ilustrim nga Walter Crane për botimin e vitit 1893.]]
Sipas studiueses së Hawthorne, Rita K. Gollin, "botimi përfundimtar"  i veprave të Hawthorne është *Botimi i Centenary of the Works of Nathaniel Hawthorne (The Centenary Edition of the Works of Nathaniel Hawthorne)*, redaktuar nga William Charvat dhe të tjerë, botuar nga The Ohio State University Press në njëzet e tre vëllime midis viteve 1962 dhe 1997.  *"Përralla dhe Skeçe"* (1982) ishte vëllimi i dytë që u botua në Bibliotekën e Amerikës (Library of America), *ndërsa "Novela të Përmbledhura"* (1983) i dhjeti. 

### Romane 
* *Fanshawe* (botuar në mënyrë anonime, 1828) 
* *Letra e Kuqe, Një Romancë (The Scarlet Letter, A Romance)* (1850)
* *Shtëpia e Shtatë Çateve, Një Romancë (The House of the Seven Gables, A Romance)* (1851)
* *Romanca e Blithedale* (*The Blithedale Romance)* (1852)
* *Fauni i Mermerit: Ose, Romanca e Monte Benit* (*The Marble Faun: Or, The Romance of Monte Beni*) (1860) (si *Transformimi: Ose, Romanca e Monte Benit*, botim në Mbretërinë e Bashkuar, i njëjti vit)
* *Romanca Dolliver* (*The Dolliver Romance*) (1863) (e papërfunduar)
* *Septimius Felton; ose, Eliksiri i Jetës* (*Elixir of Life*) (i papërfunduar, botuar në *Atlantic Monthly*, 1872)
* *Sekreti i Doktor Grimshawe: Një romancë* (''Doctor Grimshawe's Secret: A Romance*) (e papërfunduar, me parathënie dhe shënime nga Julian Hawthorne, 1882)

### Përmbledhje me tregime të shkurtra 
* *Tregime të treguara dy herë (Twice-Told Tales)* (1837)
* *Legjendat e Shtëpisë së Provincës (Legends of the Province House)* (1838–1839)
* *Karrigia e Gjyshit (Grandfather's Chair)* (1840)
* *Myshqe nga një rezidencë e vjetër* (1846)
* *Një libër i mrekullueshëm për vajza dhe djem* (*A Wonder-Book for Girls and Boys*) (1851)
* *Imazhi i Borës dhe Tregime të Tjera të Treguara Dy herë (The Snow-Image, and Other Twice-Told Tales)* (1852)
* *Tregime të Tanglewood* (*Tanglewood Tales*) (1853)
* *Romanca Dolliver dhe Pjesë të Tjera* (*The Dolliver Romance and Other Pieces*) (1876)
* *Fytyra e Madhe prej Guri dhe Tregime të Tjera të Maleve të Bardha* (*The Great Stone Face and Other Tales of the White Mountains*) (1889)

*

## Referime 
### Shënime 
### Referime 
 

## Lexime të mëtejshme 
* Bell, Michael Davitt. *Hawthorne dhe Romanca Historike e Anglisë së Re* . Shtypshkronja e Universitetit të Prinstonit (2015).
* Forster, Sofia. "Elizabeth Stuart Phelps, Nathaniel Hawthorne dhe Shfaqja e Realizmit Letrar Amerikan." *Studime në Novel* 48.1 (2016): 43–64. në internet
* Greven, David. *Protesta Gjinore dhe Dëshira për të Njëjtën Gjini në Letërsinë Amerikane të Para Luftës Civile: Margaret Fuller, Edgar Allan Poe, Nathaniel Hawthorne dhe Herman Melville'' (2015).
* Hallock, Thomas. "'A' është për Akronimin: Mësimdhënia e Hawthorne në një Botë të Bazuar në Performancë." *ESQ: Një Revistë e Letërsisë dhe Kulturës Amerikane të Shekullit të Nëntëmbëdhjetë* 62#1 (2016): 116–121.
* Hawthorne, Julian. *Nathaniel Hawthorne dhe Gruaja e Tij: Një Biografi* (2 vëll.). Shtëpia Botuese e Universitetit të Kembrixhit (1884); Boston: James R. Osgood and Company (1885).
* Hawthorne, Julian. *Hawthorne dhe Rrethi i Tij* . Nju Jork dhe Londër: Shtëpia Botuese Harper & Brothers (1903).
* Hawthorne, Julian. *Kujtimet e Julian Hawthorne, Redaktuar nga Gruaja e tij Edith Garrigues Hawthorne* . Nju Jork: Kompania Macmillan (1938).
* 
* Parks, Tim . "Lëvizjet e humorit të Hawthorne-it", *The New York Review of Books*, 21 nëntor 2024 (recension i Salwak, Dale, *Jeta e autorit: Nathaniel Hawthorne* ).
* Reynolds, Larry J., red. *Një Udhëzues Historik për Nathaniel Hawthorne* . Nju Jork: Shtypshkronja e Universitetit të Oksfordit (2001).
* Salwak, Dale . *Jeta e autorit: Nathaniel Hawthorne* . Çiçester: Wiley Blackwell (2022). 
* Scribner, David, red. *Hawthorne i Rishikuar: Në Nderim të Dyqindvjetorit të Lindjes së Autorit* . Lenox, Massachusetts: Shoqata e Bibliotekave të Lenox (2004).
* Ticknor, Caroline. *Hawthorne dhe Botuesi i Tij* . Boston dhe Nju Jork: Kompania Houghton Mifflin (1913).
* Williamson, Richard Joseph. "Miqësia, politika dhe imagjinata letrare: Ndikimi i Franklin Pierce në veprën e Hawthorne" (disertacion doktorature, Universiteti i Teksasit të Veriut, Shtëpia Botuese ProQuest Dissertations, 1996. 9638512).
* I ri, Filip. *Sekreti i Hawthorne-it: Një histori e patreguar* . Boston: David R. Godine (1984).

## Lidhje të jashtme 
* Koleksioni dixhital Hawthorne i Muzeut Peabody Essex në Bibliotekën Phillips
* Uebfaqja e Hawthorne në Salem
* Nathaniel Hawthorne  
* Koleksioni CE Frazer Clark i Nathaniel Hawthorne në Departamentin e Librave të Rrallë dhe Koleksioneve Speciale në Irvin të Universitetit të Karolinës së Jugut.
* Dokumentet e Familjes Hawthorne, rreth viteve 1825–1929, të vendosura në Departamentin e Koleksioneve Speciale në Bibliotekat e Universitetit të Stanfordit
* "Shkrimet e Nathaniel Hawthorne" nga *Shkrimtarët Amerikanë: Një Udhëtim Nëpër Histori* të C-SPAN
* Ditari i përbashkët i Sophia dhe Nathaniel Hawthorne  në Bibliotekën dhe Muzeun Morgan
*  . Koleksioni i Letërsisë Amerikane i Yale-it, Biblioteka e Librave dhe Dorëshkrimeve të Rralla Beinecke.
* Shoqata e Komunitetit Hawthorne dhe shtëpia e fëmijërisë në Raymond, Maine
* Shtëpia e Shtatë Çateve në Salem, Massachusetts

; Vepra

* Works by Nathaniel Hawthorne at Project Gutenberg
* Works by or about Nathaniel Hawthorne at the Internet Archive
* Works by Nathaniel Hawthorne at LibriVox (public domain audiobooks)