Dita Botërore e Mësuesit

**Dita Botërore e Mësuesit** - 
Organizata e Kombeve të Bashkuara për Arsim, Shkencë dhe Kulturë, UNESCO, në vitin 1994, ka përcaktuar  5 tetorin si Ditën Botërore të Mësuesit, për të përkujtuar nënshkrimin e Rekomandimit, në lidhje me Statusin e Mësuesve, miratuar nga ana e ILO/UNESCO, në Paris, më 5 tetor 1966. Po në këtë vit, sipas idesë dhe sugjerimit të UNESCO-së, pedagogu zviceran Robert Dottrens (1893 - 1984) hartoi edhe betimin solemn të mësuesit mbi bazën e betimit të Hipokratit.
## Hyrje
Sipas UNESCO-së, 5 tetori si Dita Botërore e Mësuesit është një mundësi për të treguar që puna e mësuesve është njëra nga më të rëndësishmet për zhvillimin e përgjithshëm të shoqërisë. Kjo ditë është edhe një mundësi e mirë që interesi publik të orientohet, në njohjen e rolit të mësuesve në mbarë botën dhe për rëndësinë e tyre në shoqëri, nevojën e sigurimit të një arsimimi dhe trajnimi më të mirë të mundshëm të tyre para se të hyjnë në klasë, pasi që cilësia e përgatitjes së mësuesve ka një rol të rëndësishëm edhe në cilësinë e arsimit. Pikërisht për këtë arsye Internacionalja e Arsimit (Education Internationale – EI), me seli në Bruksel të Belgjikës, ka disa vjet që ka ndërmarrë një fushatë të gjërë për vlerësimin dhe propagandimin e kësaj Dite. Si rrjedhojë, sot 21 vende në botë (Armenia, Azerbajxhani, Bullgaria, Kanada, Estonia, Gjermania, Lituania, Maqedonia, Maldivet, Mauritania, Moldavia, Holanda, Pakistani, Filipinet, Kuvajti, Katari, Rumania, Rusia, Serbia, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Mbretëria e Bashkuar) e festojnë 5 tetorin si ditë e vetme e mësuesit në vendet e tyre, ndërsa mbi 100 vende në botë, në mënyra të ndryshme e shënojnë ose e vlerësojnë Ditën Botërore të Mësuesit, krahas ditëve të tyre kombëtare. Çdo vit EI me 401 organizatat e saj anëtare, nga 172 shtete dhe territore, ka ndërmarre fushata për ndërgjegjësimin publik në evidencimin e kontributit të profesionit të mësuesit. Më 5 tetor organizatat e mësuesve kudo në botë mobilizohen për të siguruar që nevojat e gjeneratës së ardhshme të merren në konsideratë në këtë botë komplekse, shumë kulturore dhe me një teknologji në rritje.

Rekomandimet e ILO/UNESCO Lidhur me Statusin e Mësuesit janë standarde ndërkombëtare për profesionin e mësimdhënies.  Rekomandimet e vitit 1966 mbulojnë të gjithë mësimdhënësit e nivelit shkollor, duke filluar nga niveli parashkollor e deri në nivelin e mesëm, në të gjitha institucionet publike ose private, të arsimit akademik, teknik, profesional, apo artistik.

Këto Rekomandime, më vonë do të plotësohen edhe me Rekomandimet e UNESCO-s në lidhje me Statusin e Personelit Arsimor të Arsimit të Lartë të vitit 1997, e të cilat mbulojnë të gjithë personelin e mësimdhënies dhe të kërkimit në nivelin e arsimit të lartë.

Lidhur me Ditën Botërore të Mësuesit është me rëndësi të veçantë edhe një dokument tjetër ndërkombëtar,  i ashtuquajtur “Udhëzime për politikat e promovimit të punës së denjë për personelin arsimor të fëmijërisë së hershme” (parashkollore), miratuar nga Organizata Ndërkombëtare e Punës ILO, në vitin 2014.

## Rekomandimet e ILO/UNESCO nga 5 tetori 1966
Përmbledhje

I. Përkufizime

II. Fushëveprimi

III. Parimet udhëzuese

I V. Objektivat dhe politikat arsimore

V. Përgatitja për profesion

Përzgjedhja
Programet e përgatitjes së mësuesve
Institucionet e përgatitjes së mësuesve
VI. Arsimimi i mëtutjeshëm i mësuesve

VII. Punësimi dhe karriera

Hyrja në profesionin e mësimdhënies
Avancimi dhe promovimi
Siguria e detyrës
Ekzaminimet mjekësore
Gratë mësuese me përgjegjësi familjare
Shërbimi me orar të shkurtuar
VIII. Të drejtat dhe përgjegjësitë e mësuesve

Liria profesionale
Përgjegjësitë e mësuesve
Marrëdhëniet mes mësuesve dhe shërbimit arsimor në tërësi
Të drejtat e mësuesve
IX. Kushtet për mësimdhënie dhe mësimnxënie efektive

Madhësia e klasës
Personeli ndihmës
Mjetet mësimore
Orët e punës
Pushimet vjetore me pagesë
Pushim studimi
Pushimet e veçanta
Pushimi mjekësor dhe pushimi i lehonisë
Këmbimi i mësuesve
Objektet shkollore
Dispozita të veçanta për mësuesit në zonat rurale apo të largëta
X. Pagat e mësuesve

X I. Sigurimi shoqëror

Dispozita të përgjithshme
Kujdesi mjekësor
Beneficionet për sëmundje
Beneficionet për lëndim në punë
Beneficionet e pleqërisë
Beneficionet për invaliditet
Beneficionet në rast të vdekjes
Mjetet e sigurimit social për mësuesit
X I I. Mungesa e kuadrit profesional

X I I I. Dispozitat përfundimtare.
### Deklerata e Forumit Botëror të Arsimit
“Ne sigurojmë që mësuesit dhe edukatorët do të jenë të fuqizuar, të rekrutuar në mënyrë adekuate, të trajnuar mirë, profesionalisht të kualifikuar, të motivuar dhe të mbështetur me resurse të mira, sisteme efikase dhe të qeverisura në mënyrë efektive. ...”

## Shih edhe
* Mësuesi
* UNICEF
* UNESCO
* Betimi sokratik
* Dita e mësuesit
* Mësonjëtorja e Korçës
* Dita Ndërkombëtare e Arsimit

## Referime