Terminologjia e komunikacionit

Terminologjia e komunikacionit ne Republiken e Shqiperise. Ne Republiken e Kosove terminologjia ndryshon.

**BANKINA**  -  pjesë e rrugës e përfshirë ndërmjet kufirit të karrexhatës dhe elementit gjatësor më të afërm: - trotuarit, trafikndarësit, argjinaturës, buzës së brendshme të kanalit, ose buzës së sipërme të skarpatës.

**BREZ I REZERVUAR**  -  shirit toke, jashtë kufirit rrugor, në të cilën është e ndaluar për pronarin e tokës të kryejë ndërtime, rrethime, të mbjella, depozitime etj.

**BREZ PËR QËNDRIME ANËSORE**  -  pjesa e rrugës në anë të karrexhatës, e ndarë me një vijë kufitare të ndërprerë e që përfshin rreshtin e vendeve të qëndrimit dhe korsinë përkatëse të manovrës.

**BREZI I PËRKATËSISË**  -  shirit toke i ndodhur ndërmjet karrexhatës dhe kufirit rrugor; është pjesë e pronësisë rrugore dhe mund të përdoret vetëm për realizimin e pjesëve të tjera të rrugës.

**BRIGJET E RRUGËS**  -  zonë e terrenit që vjen menjëherë pas buzës së poshtme ose të sipërme të skarpatës së trupit rrugor, përkatësisht kur rruga është e ngritur ose e thelluar në terren.

**DEGË KRYQËZIMI**  -  pjesë rruge që bën pjesë në një kryqëzim.

**ISHULL SHPËTUES**  -  (shih *SHPËTUESE*)

**ISHULL TRAFIKU**  -  (shih *ISHULL UDHËZUES*)

**ISHULL TRAFIKNDARËS**  -  (shih *TRAFIKNDARËS*).

**ISHULL UDHËZUES**  -  pjesa e rrugës e kufizuar në mënyrë të përshtatshme dhe e pashkelshme, e destinuar për ndarjen dhe drejtimin e rrymave të trafikut.

**KALIM NË DISNIVEL**  -  kryqëzim në nivele të ndryshme, në të cilin rrymat e trafikut nuk ndërpriten ndërmjet tyre.

**KALIM NË NIVEL**  -  kryqëzim në nivel i rregulluar dhe i sinjalizuar në mënyrë të përshtatshme, me qëllim sigurimin e qarkullimit ndërmjet një ose më shumë rrugësh dhe një linjë hekurudhore që kalon nëpër sipërfaqen
rrugore.

**KANAL**  -  vepër arti e destinuar për rrjedhjen e ujërave të shiut, borës ose të drenazhimit, i ndërtuar përgjatë ose tërthor rrugës.

**KARREXHATA**  -  pjesë e rrugës e destinuar për lëvizjen e mjeteve; ajo është e përbërë nga një ose më shumë korsi lëvizjeje dhe përgjithësisht është e shtruar dhe e kufizuar nga vija anësore.

**KORSI**  -  pjesë gjatësore e rrugës me gjerësi të përshtatshme për lejimin e kalimit të një rreshti të vetëm mjetesh.

**KORSI BIÇIKLETASH**  -  pjesë gjatësore e rrugës e kufizuar në mënyrë të përshtatshme, e rezervuar për qarkullimin e biçikletave.

**KORSI EMERGJENCE**  -  korsi e veçantë në anë të karrexhatës e destinuar për ndalesat e emergjencës, për kalimin e mjeteve të ndihmës së shpejtë dhe, në raste të rralla, për lëvizjen e këmbësorëve, kur kjo është e lejuar.

**KORSI LËVIZJEJE**  -  korsi përbërëse e karrexhatës, normalisht e kufizuar nga shënja horizontale.

**KORSI NGADALËSIMI**  -  korsi e veçantë për të lejuar daljen e mjeteve nga një karrexhatë në mënyrë që të mos shkaktojë ngadalësimin e mjeteve që nuk marrin pjesë në një manovër të tillë.

**KORSI E REZERVUAR**  -  korsi lëvizjeje e destinuar për qarkullimin ekskluziv të një ose vetëm të disa kategori mjetesh.

**KORSI E SPECIALIZUAR**  -  korsi e destinuar për mjetet që kryejnë manovra të caktuara, si parakalim, ngadalësim, shpejtim, manovra për qëndrim etj.

**KORSI SHPEJTIMI**  -  korsi e veçantë për të lejuar dhe lehtësuar hyrjen e mjeteve në karrexhatë.

**KRAHU I KRYQËZIMIT**  -  (shih *DEGË E KRYQËZIMIT*)

**KRYQËZIM NË DISNIVEL**  -  bashkësi e infrastrukturave (mbikalime, nënkalime dhe rampa) që lejon zhvendosjen e rrymave të mjeteve ndërmjet degëve të rrugëve të vendosura në nivele të ndryshme.

**KRYQËZIM NË NIVEL**  -  zonë e përbashkët për disa rrugë, e organizuar në mënyrë të tillë që të lejojë zhvendosjen e rrymave të trafikut nga njëra rrugë te tjetra.

**KTHESË**  -  rakordim gjatësor ndërmjet dy pjesëve të drejta të rrugës që kanë akse, të cilat ndërpriten.

**KUFI RRUGOR**  -  fundi i pronësisë rrugore, i cili rezulton nga aktet e blerjes ose nga brezat e shpronësimit të projektit të miratuar. Në mungesë të tyre, kufiri formohet nga buza e jashtme e hendekut të sigurimit apo kanalit, kur ai ekziston, ose nga këmba e skarpatës, nëse rruga është në lartësi, ose nga buza e sipërme e skarpatës, nëse rruga është në thellësi.

**PARKIMI**  -  zonë ose infrastrukturë e vendosur jashtë karrexhatës, e destinuar për qëndrimin e rregulluar ose jo të mjeteve.

**PJERRËSI**  -  pjesë e rrugës me pjerrësim gjatësor të vazhdueshëm.

**QARKULLIMI**  -  është lëvizja, ndalimi dhe qëndrimi i këmbësorëve, mjeteve dhe kafshëve në rrugë.

**QENDËR E BANUAR**  -  bashkësi ndërtesash, e kufizuar përgjatë rrugëve në hyrje dhe në dalje me sinjale të posaçme të fillimit dhe fundit; me *bashkësi ndërtesash* kuptojmë një grupim të vazhdueshëm dhe të ndërprerë nga rrugë, sheshe, lulishte e zona të përdorimit publik me hyrje për mjetet dhe këmbësorët në rrugë.

**RAKORDIM KONKAV**  -  rakordim ndërmjet dy pjerrësish të ndryshme njëra pas tjetrës me akse që ndërpriten nën sipërfaqen e rrugës; pjesë e rrugës me formë gjatësore konkave.

**RAKORDIM KONVEKS**  -  rakordim ndërmjet dy pjerrësish të ndryshme njëra pas tjetrës, me akse që ndërpriten mbi sipërfaqen e rrugës; pjesë e rrugës me karakteristikë gjatësore konvekse.

**RAMPË KRYQËZIMI**  -  rrugë e destinuar për lidhjen e dy degëve të një kryqëzimi.

**RRUGË INTERURBANE**  -  rrugë jashtë qendrave të banuara.

**RRUGËKALIM KËMBESORËSH**  -  pjesë e rrugës e ndarë nga karrexhata me një vijë të verdhë, ose një mbrojtëse të posaçme paralele me të, e destinuar për kalimin e këmbësorëve; ajo kryen funksionin e një trotuari rrugor në mungesë të tij.

**RRUGËKALIM MJETESH**  -  hyrje ose dalje të një zone anësore, e përshtatshme për qëndrimin e një ose më shumë mjeteve.

**RRUGË NDËRKOMBËTARE**  -  rrugë ose pjesë të rrugës që bëjnë pjesë në itinerare të përcaktuara nga marrëveshjet ndërkombëtare.

**RRUGË URBANE**  -  rrugë brenda një qendre të banuar.

**RRYMË TRAFIKU**  -  bashkësi mjetesh (rrymë mjetesh), ose këmbësorësh (rrymë këmbësorësh), që lëvizin në rrugë në të njëjtin sens lëvizjeje në një ose më shumë rreshta paralelë, duke ndjekur një trajektore të caktuar.

**SHESH QËNDRIMI**  -  pjesë e rrugës me gjatësi të kufizuar, në krah dhe jashtë bankinës, e destinuar për qëndrimin e mjeteve.

**SHPËTUESE**  -  pjesë e rrugës e ngritur ose e kufizuar dhe e mbrojtur në mënyrë të përshtatshme, e destinuar për mbrojtjen dhe qëndrimin e këmbësorëve, në vendkalimet e këmbësorëve ose në ndalesa të transportit kolektiv.

**SHTEGKALIM**  -  rrugë me bazament natyror e formuar për kalimin e këmbësorëve ose të kafshëve.

**TRAFIKNDARËS**  -  pjesë gjatësore e rrugës, e pakalueshme nga mjetet, e destinuar për ndarjen e rrymave të mjeteve.

**TROTUAR**  -  pjesë e rrugës jashtë karrexhatës, e ngritur ose e kufizuar dhe e mbrojtur, e destinuar për këmbësorët.

**UDHËZUES**  -  bashkësi treguesish të destinuar për përzgjedhjen e rrymave të trafikut dhe për t'i udhëzuar në drejtime të caktuara.

**VENDKALIM KËMBESORËSH**  -  pjesë e rrugës e shënuar në mënyrë të përshtatshme dhe e organizuar, në të cilën këmbësorët, gjatë kalimit nga njëra anë e rrugës në tjetrën, kanë përparësi ndaj automjeteve.

**XHEP NDALIMI**  -  pjesë e rrugës jashtë karrexhatës, e destinuar për ndalimin e mjeteve publike të linjës, ngjitur me trotuarin ose me një hapësirë tjetër pritjeje për këmbësorët.

**ZONË KRYQËZIMI**  -  pjesë e kryqëzimit në nivel, në të cilën ndërpriten dy ose më shumë rryma trafiku.

**ZONË NDËRRIMI**  -  pjesë e rrugës me sens unik, gjatë së cilës rryma paralele trafiku, në lëvizje në të njëjtin sens, mund të ndryshojnë pozicionin e tyre reciprok pa pasur nevojë të ndalen.

**ZONË ME TRAFIK TË KUFIZUAR**  -  zonë, në të cilën hyrja dhe qarkullimi i mjeteve janë të kufizuara në orë të caktuara ose për kategori të caktuara mjetesh.

**ZONË RIGRUPIMI**  -  pjesë e karrexhatës para vijës së ndalimit, e destinuar për grumbullimin e mjeteve në pritje për rrugë të lirë, përgjithësisht e ndarë në korsi të specializuara e të kufizuara nga vija gjatësore të vazhduara.

**ZONË RRUGORE**  -  sipërfaqja e përfshirë brenda kufijve rrugore; përfshin karrexhatën dhe brezat e përkatësisë.

**ZONË PËRZGJEDHJEJE**  -  pjesë e rrugës, e sinjalizuar në mënyrë të përshtatshme, ku lejohet ndryshimi I korsisë, me qëllim që mjetet të kalojnë në korsi të specializuara.

**ZONË URBANE KËMBËSORE**  -  zonë e ndaluar për qarkullimin e automjeteve, përveç atyre të shërbimit të urgjencës dhe mjeteve në shërbim të personave me aftësi të kufizuar lëvizjeje, që kanë përmasa dhe shpejtësi të krahasueshme me biçikletat.

**ZONË E VEÇANTË**  -  zonë urbane, në të cilën janë në fuqi rregulla të posaçme qarkullimi në mbrojtje të këmbësorëve dhe të mjedisit, e kufizuar nga sinjale të posaçme fillimi dhe fundi.

## Shih edhe 
Trotuari