Medina

**Medineja** (zyrtarisht njihet si **el-Medinetul-mynevere**, Arabisht: المدينة المنورة, sqt.  ose المدينة sqt. ) është qytet në Hixhaz një krahinë në perëndim të Arabisë Saudite dhe është kryeqendra e provincës El Medina. Sipas vitit 2020, qyteti ka 1,488,782 banorë, duke e bërë qytetin të katërtin më të madh në vend sipas popullsisë. Qyteti konsiderohet e dyta më e shenjtë në Islam. Xhamia e Pejgamberit (*Mesxhid en-Nebevi*) e ndërtuar nga profeti Muhammed në vitin 622 (1 hixhri), ka një rëndësi të jashtëzakonshme në Islam dhe është vendi i varrimit së Muhammedit. Emri origjinal i qytetit para ardhjes së Islamit ishte **Jethrib** dhe përmendet me të njëjtin emër në Kur'an në kapitullin 33, el-Ahzab (Konfederata). Ai u riemërua *Medinet en-Nebij* (Qyteti i Profetit) pas vdekjes së Muhamedit dhe më vonë *el-Medina el-Mynevere* (Qyteti i Ndriçuar), para se të thjeshtohej dhe shkurtohej në emrin e tij modern Medine.

Medina ishte kryeqyteti i një hilafeti mysliman në rritje të shpejtë nën udhëheqjen e Muhamedit, duke shërbyer si baza e tij e operacioneve dhe si djepi i Islamit, ku umeti i Muhamedit, i përbërë nga qytetarë të Medinës, të njohur si Ensarët (ndihmësit) dhe Muhaxhirët (emigrantët), i njohur kolektivisht si Sahabët, fitoi një ndikim të madh. Medina është shtëpia e tre xhamive të shquara, përkatësisht Xhamia e Pejgamberit, Mesxhidi Kuba dhe Xhamia e Dy Kibleve, me xhaminë në Kuba që është më e vjetra në Islam. Një pjesë më e madhe e Kur'anit u shpall në Medine në kontrast me kaptinat (*suret*) e mëparshme mekase.

Ashtu si shumica e Hixhazit, Medina ka parë shkëmbime të shumta të pushtetit brenda ekzistencës së saj relativisht të shkurtër. Zona dihet të jetë kontrolluar nga fiset hebraike arabe (deri në shekullin e 5-të të erës sonë), Aus dhe Hazrexh (deri në ardhjen e Muhamedit), Muhamedi dhe Rashidun (622-660), Emevi (660-749), Abasitët (749–1254), Mamlukët e Egjiptit (1254–1517), Osmanët (1517–1805), Shteti i Parë Saudit (1805–1811), Muhamed Ali Pasha (1811–1840), Osmanët për herë të dytë (1840–1918), Sharifati i Mekës Hashemite (1918–1925) dhe më në fund është në duart e Mbretërisë së sotme të Arabisë Saudite (që nga viti 1925).

Myslimanët vizitojnë *rawdah* e njohur si zijareti sa herë që vizitojnë Medinën. Përveç kësaj, ata vizitojnë xhamitë e tjera të shquara dhe monumentet në qytet që kanë rëndësi fetare të tilla si Mali Uhud, varrezat el-Baki' dhe Shtatë Xhamitë ndër të tjera. Kohët e fundit, pas pushtimit saudit, sauditët kryen një prishje të disa varreve dhe kupolave në dhe përreth rajonit nga frika se këto mund të bëhen vende të shoqërimit të të tjerëve në adhurim përveç Allahut (shirk).

## Historia 
Medina është shtëpia e disa vendeve dhe monumenteve të dalluara, shumica e të cilave janë xhami dhe kanë një rëndësi historike. Këto përfshijnë tre xhamitë e lartpërmendura, Xhamia el-Fath (i njohur gjithashtu si Xhamia e Hendekut), Shtatë Xhamitë, varrezat el-Baki' ku supozohet se ndodhen varret e shumë figurave të famshme Islame; drejtpërdrejt në juglindje të Xhamisë së Profetit, malit Uhud, vendi i betejës eponimale të Uhudit dhe Kompleksit të Shkrimeve të Lavdishme të Kur'anit Mbreti Fahd ku janë shtypur shumica e Mus'hafeve Kur'anore moderne.

#### Fiset Jehude 
Jethribi për herë të parë u banua nga fiset jehude Beni Kajnuka, Beni Kurejdha dhe Beni Nadir . Ibn Hordadbe më vonë ka deklaruar se gjatë dominimit persian në Hixhaz, fisi Beni Kurejdha ka shërbyer si taksambledhës për shahun.

Situata ndryshoi pas mbërritjes së dy fiseve të reja arabe, Aus dhe Hazrexh, të njohur gjithashtu si Benu Hazrexh. Në fillim, këto fise ishin aleate me fiset hebreje që sunduan rajonin, por më vonë u revoltuan dhe u bënë të pavarur.

#### Beni Aus dhe Beni Hazrexh 
### Arritja e Muhammedit (paqja qoftë mbi të) 
Në vitin 622, Muhammedi e la Mekkën dhe arriti në Jethrib duke ndryshuar tërësisht jetën sociale dhe politike në këtë vend. Pas arritjes së Muhammedit *(paqja qoftë mbi të)* qyteti gradualisht filloi të njihej si Medina.

Sipas Ibën Is'hakut, myslimanët dhe jehudët e vendit nënshkruan një marrëveshje të njohur si Kushtetuta e Medines e cila i detyronte fiset myslimane dhe jehude të bashkëpunonin  mes tyre. Natyra e këtij dokumenti sipas shkrimit të Ibën Is'hakut, përcjellur nga Ibën Hishami është subjekt i mosmarrëveshjes mes historianëve modernë, ku shumica janë të mendimit se kjo marrëveshje është përmbledhje marrëveshjesh, më shumë gojore se sa të shkruara, të kohërave të ndryshme, dhe nuk është e qartë se kur janë bërë dhe me kë.

#### Konflikti i mekasve dhe judëve 
##### Lufta e Bedrit 
##### Beteja e Uhudit 
## Gjeografia 
Medina ndodhet në rajonin e Hixhazit, i cili është një brez i gjerë 200 km midis shkretëtirës Nefud dhe Detit të Kuq. me një normë rritjeje prej 2.32%. Duke qenë një destinacion i myslimanëve nga e gjithë bota, Medina është dëshmitare e imigracionit të paligjshëm pas kryerjes së Haxhit ose Umres, pavarësisht rregullave strikte që qeveria ka zbatuar. Sidoqoftë, Komisioneri Qendror i Haxhit Princi Halid bin Feisal deklaroi se numri i vizitorëve që qëndronin ilegalisht ra me 29% në vitin 2018.

### Feja 
Si me shumicën e qyteteve në Arabinë Saudite, Islami është feja më e ndjekur nga shumica e popullsisë së Medinës.

Sunitët e medh'hebeve të ndryshme (Hanefi, Maliki, Shafi'i dhe Hanbeli) përbëjnë shumicën, ndërsa ekziston një pakicë e rëndësishme shiite në dhe përreth Medinës, siç është Nahavila. Jashtë haramit, ka një numër të konsiderueshëm të punëtorëve migrantë jomyslimanë dhe të emigrantëve.

## Shih edhe 
* Mekka
* Xhide
* Universiteti islam i Medinës

## Lidhje të jashtme 
* Beautiful Masajids Of Madina Munawara, Details And Pictures - Completely In Urdu - (anglisht)
* Satellite map of Medina - Google - (anglisht)
* Pictures of Medina Munawwara  - (anglisht)

## Referime