Carlo Urbani

“*Unë jam rritur duke ndjekur mirazhin e mishërimit të ëndrrave. Unë bëra ëndrrat e mia, jetën time dhe punën time ".*

( Carlo Urbani, Imazhe dhe Fjalë )

Carlo Urbani ( Castelplanio , 19 Tetor 1956 - Bangkok , 29 Mars 2003 ) ishte një mjek dhe mikrobiolog Italian .

Ai ishte personi i parë që identifikoi dhe klasifikoi SARS ( Sindroma e Rëndë Akute e Frymëmarrjes ) ose " pneumonia atipike", sëmundja në qendër të epidemisë që shpërtheu midis 2002 dhe 2003 , e cila shkaktoi 774 viktima të konfirmuara, përfshirë edhe vet Carlon.

## Biografia 
Që në femijeril Carlo Urbani ishte aktiv në punën vullnetare dhe bashkëpunoi me organizata katolike si Mani Tese dhe Unitalsi . Si djalë i ri ai mori pjesë me ngulm në kampet e punës të Mani Tese, i angazhuar në mbledhjen e barnave që do të dërgoheshin në Afrikë dhe organizoi kampe verore për fëmijët me aftësi të kufizuara të Institutit Santo Stefano në Porto Potenza Picena . Ai gjithashtu formoi një grup të rinjsh që takoheshin çdo javë për te diskutuar mbi çështje që lidheshin me vendet e Botës së Tretë.

Ai u diplomua për Mjekësi në 1981 në Universitetin e Ankonës dhe specializoi në sëmundjet infektive dhe tropikale në Universitetin e Messina . Ai më vonë u kualifikua për një master në parazitologji tropikale. Ai punoi në Institutin e Sëmundjeve Infektive të Ankonës deri në vitin 1985 dhe nga 1986 deri në 1989 drejtoi klinikën e tij në Castelplanio . Në vitin 1993 ai u bë këshilltar i Organizatës Botërore të Shëndetësisë .

Në vitin 1996 ai u bashkua me organizatën joqeveritare Mjekët pa Kufij dhe midis viteve 1996 dhe 1997 ai koordinoi projektin e tij të parë me Mjekët pa Kufij në Kamboxhia . Në 1999 ai u bë president i sektorit Italian të Mjekëve Pa Kufij dhe në atë rol në të njëjtin vit ai mori Çmimin Nobel për Paqë në Oslo në emër të shoqatës.

### Përvoja në Kamboxhia dhe Vietnam 
Menjëherë pasi u bashkua me Mjekët pa Kufij, mjeku Urbani mori detyrën e tij të parë: kontrollin e sëmundjeve parazitare endemike siç është skistosomiaza në Kamboxhia. Mjeku ishte vazhdimisht i angazhuar në "udhëtimet e tij në terren", siç përcaktohen në zhargonin e Mjekëve pa Kufij. Carlo Urbani u mësoi popullatave lokale se si të kurojnë infeksionet dhe të shmangin kontraktimin e sëmundjeve parazitare. Kërcënimi i sulmeve nga Khmer Rouge e detyroi atë të lëvizte midis fshatrave të ndryshëm nën shoqëri, por kjo situatë e rrezikshme nuk e bëri atë të hiqte dorë nga misioni i tij.

Më 6 janar 2000, Carlo Urbani mori nga OBSH lajmin për misionin e tij të re, këtë herë në Vietnam . Kohëzgjatja e misionit ishte tre vjet. Në Vietnam, ai shërbeu si këshilltar i OBSH-së për kontrollin e sëmundjeve parazitare në Paqësorin Perëndimor. Falë Carlo Urbanit, Vietnami ishte vendi i parë që mund të shpallte SARS të zhdukur  .

### Presidenca e MSF dhe Trajnimi i Avancuar mbi Mjekësinë Tropikale 
Në 1999 Carlo Urbani u bë president i sektorit Italian të Mjekëve pa Kufij dhe si i tillë u angazhua fuqimisht për të drejtën e çasje në ilaçe për popullatat e vendeve në zhvillim. Me paratë e Çmimit Nobel, të tërhequr në Prill të të njëjtit vit, Presidenti Urbani krijoi një fond për të promovuar një fushatë ndërkombëtare për të hyrë në ilaçe thelbësore për popullatat më të varfra. Në Mars 2000 Carlo Urbani koordinoi një kurs ndërkombëtar, Trainimin e Avancuar mbi mjekësinë tropikale, rezultat i bashkëpunimit midis Mjekëve pa Kufij, Fondacionit "DeCarneri" dhe spitalit Macerata. Qëllimi i kursit ishte të përcaktojë më mirë udhëzimet që duhen ndjekur në kujdesin shëndetësor të popullatave të Botës së Tretë, ku sëmundjet parazitare janë shkaqet kryesore të vdekjes. Pas dy javësh diskutimi, kursi u përqendrua në Deklaratën Macerata, një letër që mblodhi direktivat që duheshin ndjekur në misionet humanitare.

### Zbulimi i SARS, dhe vdekja 
Më 28 shkurt 2003, Johnny Chen, një biznesmen amerikan që vuante nga pneumonia atipike, u shtrua në spital në Hanoi . Urbani u kontaktua menjëherë nga spitali, ku ai menjëherë shkoi. Mjeku, ndryshe nga pjesa tjetër e stafit të pranishëm, e kuptoi se ai po përballej me një sëmundje të re dhe se situata ishte kritike. Prandaj, ai ngriti alarmin tek qeveria dhe Organizata Botërore e Shëndetësisë, duke arritur të bindte autoritetet lokale për të miratuar masa karantine. Megjithatë, më 11 mars 2003, gjatë një fluturimi nga Hanoi në Bangkok, Urbani filloi të ndjejë ethe dhe zbuloi se ishte prekur nga sëmundja: me të zbritur, ai kërkoi që menjëherë të shtrohej në spital dhe të vihej në karantinë. Deri në fund ai gjithmonë dëshmoi se ishte i përkushtuar ndaj shëndetit të të tjerëve: ai u tha mjekëve që vinin nga Gjermania dhe Australia për të marrë indet e mushkërive të tij, për t'i analizuar ato dhe për t'i përdorur ato për kërkime. Ai vdiq në 29 marsin pasues, pas nëntëmbëdhjetë ditësh izolimi, duke lënë pas vetes gruan e tij Giuliana Chiorrini dhe tre fëmijët: Tommaso, Luca dhe Maddalena (kjo e fundit vdiq pas një mbidoze në Romë në 27 mars 2021 në moshën njëzet vjeç.  ) Falë gatishmërisë së Urbanit, ai dhe katër punonjës të tjerë të kujdesit shëndetësor ishin vdekjet e vetme të SARS-it që u vunë re në të gjithë Vietnamin, i cili ishte vendi i parë i Azisë Juglindore që raportoi se SARS ishte çrrënjosur. Ndërhyrja e menjëhershme dhe e shënjestruar e Urbanit shpëtoi mijëra jetë. Sipas OBSH, metoda anti-pandemike që ai krijoi në 2003 ende përfaqëson një protokoll ndërkombëtar për të luftuar këtë lloj sëmundje  .

## Mirënjohjet 
Tipi i koronavirusit përgjegjës për SARS, i identifikuar nga studiuesit nga Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve në Atlanta dhe universitetet e ndryshme të Vietnamit dhe Kinës, u emërua *Urbani* në kujtesën e tij.

Rrugë të ndryshme të qytetit në Itali janë emëruar pas tij; spitali i ri i Jesi (AN) ish "Murri" në Via Moro, dhe Shkolla Gjithëpërfshirëse homonime e Jesi; një park në periferi lindore të qytetit të Bolonjës ; fytyra e tij është portretizuar në veprën e artit urban "Salla e famës së shkencës" e krijuar nga Andrea Marrapodi, Gregorio Pampinella dhe Daniele Tozzi në murin e spitalit Spallanzani në Romë.

Nga viti 2021 një pllakë përkujtimore i është kushtuar në Kopshtin e të Drejtëve në Milano.

## Nderime 
majtas|parapamje|Medalja e artë e meritave për Shëndetin Publik-Romë,7 prill 2003, me propozim të ministrit të shëndetësisë.

majtas|parapamje|Urdhëri-Kalorës i Kryqit të Madh të Nderit “Yll i Italisë”
Më 12 maj 2003, Ministri Vietnamez i Shëndetësisë Tran Thi Trung Chien paraqiti dy medalje në kujtim të mjekut: Medaljen për Shëndetin e Popullit dhe Medaljen e Urdhrit të Miqësisë .

## Bibliografia 
* *SARS dhe Carlo Urbani* . Reilley B., Van Herp M., Sermand D., Dentico N. N Engl J Med 2003; 348: 1951-1952, 15 maj 2003. *Perspektiva* http://content.nejm.org/cgi/content/full/348/20/1951
* *Një koronavirus i ri i shoqëruar me sindromën e rëndë akute të frymëmarrjes* . Ksiazek TG, Erdman D. et al. dhe Grupi i Punës SARS. N Engl J Med 2003; 348: 1953-1966, 15 maj 2003 http://content.nejm.org/cgi/content/full/348/20/1953
* Jenner Meletti, *Mjeku i botës: jeta dhe vdekja e Carlo Urbani*, Il Saggiatore, Milano, 2004.
* Lucia Bellaspiga, *Carlo Urbani - Mjeku i parë kundër SARS* Edizioni Ancòra, 2004.
* Vincenzo Varagona, *mjeku i SARS-it.* *Carlo Urbani treguar nga ata që e njohën*, Paoline Editoriale Libri, 2013.

## Projekte të tjera 
*  Wikiquote contiene citazioni di o su **Carlo Urbani**

## Linqe te jashtme 
Categoria:Voci con codice VIAF
Categoria:Voci con codice ISNI
Categoria:Voci con codice SBN
Categoria:Voci con codice LCCN
Categoria:Voci con codice GND
Categoria:Voci con codice NDL
Categoria:Voci con codice WorldCat Identities
Categoria:Voci biografiche con codici di controllo di autorità