Kamuflazhi ushtarak

parapamje|Snajper i veshur me një kostum ghillie.
**Kamuflazhi ushtarak** është përdorimi i kamuflazhit nga një forcë e armatosur për të mbrojtur personelin dhe pajisjet nga vëzhgimi nga forcat armike. Në praktikë, kjo nënkupton aplikimin e ngjyrave dhe materialeve në pajisjet ushtarake të të gjitha llojeve, duke përfshirë automjetet, anijet, avionët, pozicionet e armëve dhe veshjet e betejës, ose për ta fshehur atë nga vëzhgimi (kripsis), ose për ta bërë atë të duket si diçka tjetër (mimika). Fjala e zhargonit francez kamuflazh hyri në përdorim të zakonshëm në anglisht gjatë Luftës së Parë Botërore, kur koncepti i mashtrimit vizual u zhvillua në një pjesë thelbësore të taktikave moderne ushtarake. Në atë luftë, artileria me rreze të gjatë dhe vëzhgimi nga ajri u kombinuan për të zgjeruar fushën e zjarrit dhe kamuflimi u përdor gjerësisht për të ulur rrezikun për t'u shënjestruar ose për të mundësuar befasinë. Si i tillë, kamuflimi ushtarak është një formë mashtrimi ushtarak përveç funksioneve kulturore si identifikimi politik.

Kamuflimi u praktikua për herë të parë në formë të thjeshtë në mesin e shekullit të 18-të nga njësitë e pushkëve. Detyrat e tyre kërkonin që ata të mos bieshin në sy, dhe atyre iu dhanë uniforma jeshile dhe më vonë me ngjyra të tjera të zbehta. Me ardhjen e armëve më të gjata dhe më të sakta, veçanërisht pushkën e përsëritur, kamuflimi u miratua për uniformat e të gjitha ushtrive, duke u përhapur në shumicën e formave të pajisjeve ushtarake, duke përfshirë anijet dhe avionët.

Kamuflimi për pajisjet dhe pozicionet u zhvillua gjerësisht për përdorim ushtarak nga francezët në 1915, i ndjekur së shpejti nga ushtritë e tjera të Luftës së Parë Botërore. Në të dyja luftërat botërore, artistët u rekrutuan si oficerë kamuflazhi. Kamuflimi i anijeve u zhvillua përmes skemave të dukshme të kamuflazhit verbues gjatë Luftës së Parë Botërore, por që nga zhvillimi i radarit, kamuflimi i anijeve ka marrë më pak vëmendje. Avionët, veçanërisht në Luftën e Dytë Botërore, shpesh ishin kundërhije: pikturoheshin me skema të ndryshme sipër dhe poshtë, për t'i kamufluar përkatësisht në tokë dhe në qiell. Disa forma të kamuflazhit kanë elementë të pandryshueshmërisë së shkallës, të dizajnuara për të prishur skicat në distanca të ndryshme, zakonisht modele kamuflimi dixhital të bëra nga pikselë.

Përhapja e sensorëve më të avancuar duke filluar në shekullin e 21-të çoi në zhvillimin e kamuflazhit modern multi-spektral, i cili adreson dukshmërinë jo vetëm ndaj dritës së dukshme, por edhe infra të kuqe afër, infra të kuqe me valë të shkurtër, radar, ultravjollcë dhe imazhe termike. SAAB filloi të ofrojë një sistem kamuflimi personal me shumë spektra të njohur si Kostumi Taktik i Operacioneve Speciale (SOTACS) qysh në vitin 2005.

Modelet e kamuflazhit ushtarak kanë qenë të njohura në modë dhe art që nga viti 1915. Modelet e kamuflazhit janë shfaqur në punën e artistëve si Andy Warhol dhe Ian Hamilton Finlay, ndonjëherë me një mesazh kundër luftës. Në modë, shumë stilistë të mëdhenj kanë shfrytëzuar stilin dhe simbolikën e kamuflazhit, dhe veshjet ushtarake ose imitimet e tij janë përdorur edhe si veshje në rrugë dhe si simbol i protestës politike.

## Shiko edhe 
## Referimet