open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ismail Mal'Osmani

'''Ismail Mal'Osmani''' (Tiranë, 3 janar 1910 -  12 shkurt 1983) ka qenë tipograf dhe botues shqiptar para, gjatë dhe pas Luftës së Dytë Botërore. Në vitin 2000 Bashkia e Tiranës i dha Ismail Mal'Osmanit titullin "Mirënjohje e Qytetit të Tiranës" me motivacionin: "Për vlera të larta qytetare dhe intelektuale të vëna në shërbim të qytetit të Tiranës dhe për të cilat qytetarët e saj i shprehin mirënjohjen e tyre". Një monografi e titulluar ''Ismail Mal'Osmani, njeriu i librit'' është punuar nga Spiro V. Mëhilli botuar më 2010.

## Biografia 
U lind në një familje të mesme qytetare, i biri i Hysenit dhe Zyhrasë; kishte edhe dy vëllezër, Xhelalin dhe Sulejmanin.

Me hapjen e shtypshkronjës "Mbrothësia" sjellë nga Sofia prej Kristo Luarasit dhe e vendosur në një ndërtesë me tre kate në Rrugën e Kavajës, Ismaili u fut aty ai punëtor i thjeshtë. E tërhoqi zanati i tipografit. Si mësoi sekretin e shtypit të të librave dhe gazetave, u largua prej aty dhe ngriti në rrugën Dibrës një shtypshkronjë të vogël, me makineri të përdoruar. Në janar të vitit 1932 u formua shoqëria "Gutenberg" me pjesëtarë Ali Ndroqin dhe Ismail Mal'Osmanin. Në vitin 1935 shtypshkronja u transferua në rrugën "Bari" dhe u quajt "Gutenberg".

Më 1943 ai i shiti bashkëpunëtorit të tij gjysmën e shtypshkronjës dhe vendosi të hapë shtëpinë botuese që mbajti emrin e tij. Sigla e kësaj shtëpie botuese ishte një vendosje harmonike e tri gërmave IOM dhe në të djathtë të tyre një pishtar. Kuptimi i saj është: Ismail Mal'Osmani përhapës i dijes. Në faqen e parë, në kopertinë shkruhej: Ismail Mal'Osmani, Botonjës-Tiranë. Për t'iu dhënë botimeve një hop cilësor mbante pranë një përkthyes, Kristaq Cipon, dhe për t'iu ardhur në ndihmë punëtorëve të tij, mbante në shërbim një mjek.

Më 1947 shtëpi botuese u shtetëzua dhe ai doli i papunë. Më 1951 u martua me zonjushën Leman Ruga nga Durrësi, e bija e Xhemil Rugës, Sekretar i Përgjithshëm i Dhomës së Deputetëve të Parlamentit Shqiptar.  Më 1956 fillon punë radhitës në gazetën "Zëri i Popullit", ndërsa e shoqja në Ndërmarrjen e Grumbullimit. Në moshën e pensionit Mal'Osmani u dërgua në Fier dhe Elbasan për të ngritur dy shtypshkronja të cilat bouan gazetat "Drapër e çekan" dhe "Shkumbini". Ndërroi jetë më 12 shkurt 1983 në moshën 73-vjeçare.

## Referime
Cannabis

thumb
**Kanabisi** (lat. *Cannabis*) është bimë njëvjeçare dikotiledone, i cili mund të jetë i varieteteve të shumta. Besohet se prejardhjen e ka nga Azia Qendrore, Kina dhe veriperëndimi i Himalajeve, dhe me shekuj shfrytëzohet në industri, mjekësi, dhe me qëllim kënaqësie shpirtërore.

Kanabisi është i njohur edhe me emrat: kanabis (latinisht), ganxha (indiane), marihuana (në gjuhën spanjolle) dhe bari (nga zhargoni), etj.

## Historia e kanabisit 
## Prejardhja e emrit 
## Llojet e kanabisit 
## Përdorimi industrial 
## Përdorimi në mjekësi 
## Statusi ligjor i kanabisit 
thumb|Ligjet e shteteve evropiane për kanabisin.

## Shiko edhe 
* Cannabis sativa

## Referime
Gjuha prekmurske

**Gjuha prekmurske** (prekmurishtja, prek.: *prekmürščina, prekmürski jezik, prekmörski jezik*) është një dialekt i shkëputur i sllovenishtes, që flitet në lindje të Sllovenisë dhe pjesërisht në Hungari.

Kjo fushë ishte nën sundimin hungarez për një kohë të gjatë, prandaj dialekti lokal slloven u zhvillua në mënyra të tjera. Duke mos respektuar gjuhën sllovene letrare, u formua gjuha e vet letrare lokale. Një literaturë e pasur u zhvillua në prekmurisht deri në vitin 1945.

|}

## Shiko dhe këtë 
* Borovo gostüvanje
Kryetarët e Bashkive të Shqipërisë

Këtu gjeni tabelën me kryetarët e bashkive të Shqipërisë, për një listë me të dhëna më tepër shikoni: *Lista e bashkive të Shqipërisë*.
Bashkia Delvinë

**Bashkia Delvinë** është një bashki në Rrethin e Delvinës në Shqipëri.

## Vendbanimet 
## Burimet 
## Shiko edhe
Bashkia Tropojë

**Bashkia Tropojë** është një bashki në Rrethin e Tropojës në Shqipëri dhe i vetmi vendbanim i bashkisë është qyteti Bajram Curri.

## Referime 
## Shiko edhe
Kikboksi

**Kikboksi**

## Historia 
Kikboksit filluar në ShBA gjatë 1970, kur mjekët amerikanë të karatesë u bë frustruar me kontrollet e rrepta në konkurse artet marciale që nuk e lejonte kontakt të plotë shkelma dhe grushta.  Shumë pyetje janë ngritur kur sportive filloi në lidhje me rrezik të lartë të lëndimit.  Si rezultat, rregullat e sigurisë janë përmirësuar dhe rroba mbrojtëse u shtua.  Si ky është një sport relativisht i ri nuk ka tradita afatgjatë.  Sport ka pësuar ndryshime dhe është rafinuar gjatë dy dekadave të fundit.  Konkurrentët të përdorni mësimi, nis, grushta, goditje blloqe, boks hije, dhe të prishjes druri që është mësuar dhe aplikuar nën udhëzimin profesional. 

## Lidhje 
* *Kikboksit Informacion i Përgjithshëm* : Faqet e internetit që përmbajnë informacion të përgjithshëm, histori, dhe teknikat. 

* *Kikboksit Revista* : Revista Online. 

* *Kikboksit Organizatat* : Organizatat, Federatave, dhe shkollat.
Albedoja

**Albedo** quhet ajo pjesë e rrezatimit diellor që rreflektohet prej sipërfaqes tokësore dhe ujore.

Albedoja është ndryshimi në mes te rrezatimit elektromagnetik dhe rrezatimit që bie në sipërfaqen e tokës., shprehet me vlerë decimale ose si përqindje( nga 0% deri 100%). Kjo është nnjësi shum e rëndësishme në klimatologji dhe astronomi. 
 
Albedoja e borës së freskët arrinë 90%. Sipërfaqja oqeanike ka albedo të vogël.Albedoja mesatare e planetës Tokë është 37-39%, ndërsa ajo e hënës 12%.

## lidhje të jashtme 
* Albedo - Encyclopedia of Earth
* NASA MODIS Terra BRDF/albedo product site
* NASA MODIS BRDF/albedo product site
* Surface albedo derived from Meteosat observations
* A discussion of Lunar albedos
Anekumena

**Anekumena** (gre. ἀνοἰκουμένη – „e pabanuar“) janë hapësirat e pabanuara në planetën Tokë në të cilat njerëzit nuk janë vendosur për të banuar, p.sh. në Antarktik, në veriun amerikan dhe në Siberi, në pjesën më të madhe të shkretirave pa ujë, në masivet e larta malore dhe në pyjet ekuatoriale.

Karakteristikë e anekumenës mund të jenë edhe temperaturat ekstreme dhe viset e pashkelura.

## shih edhe këtë 
* Ekumena
Izobarja

**Izobare** (gre. isos – i njejt dhe  gre. baros - peshë) janë vijat që bashkojnë pikat me trysni të njëjtë

## shih edhe
*Izonefe
*Izoterma
Izonefe

**Izonefe** (gre. isos – I njejt dhe   gre. nephos – re)  është lloj I vijave të cilat lidhin vendet në hartë gjeografike me vrenjtësi të njejt për nji periudhë të caktuar. Përdorimi I tyre ka rëndësi të madhe  në meteorolgji dhe klimatologji dhe me rastin e përpilimit të hartave sinoptike.
## shih edhe 
*Izobarja
Izoterma

thumb|right|300px

**Izoterma** (grei ισος - "i njejt", "i barabartë", dhe  θερμη - "ngroht") është vija me temperaturë të njejt. Shfrytëzohet në meteorologji për përpilimin e hartave sinoptike për paraqitjen e vendeve  në të cilat mbretërojnë viset me temperature të njejta.
 
Distanca në mes izotermave japin pamjen dhe shpejtësinë e ndryshimit të temperaturave në disa hapsira. Ky gradim i temperaturave është i rëndësishëm për prognozimin e motit.

Izotermat shfrytëzohen edhe në termodinamikë.
## shih edhe
*Izonefe
* Izobarja
Izohipsi

thumb|right|300px| izohipset
**Izohipsi**  (në shumës: **Izohipset**, nga greqishtja: *isos* = i njëjtë, *hypsos* = lartësi) është vija imagjinare që bashkon pikat me të njëjtën lartësi mbi nivelit e detit. Izohipset janë vija të lakuara dhe të mbyllura, që vihen re si një element i rëndësishëm i hartave topografike dhe të gjeografisë fizike.  

### Përdorimi i izohipseve në hartat topografike 
Sa më e madhe të jetë dendësia e rrjetit të izohipseve (sa më pranë njëra-tjetrës të jenë vijat), aq më i pjerrët është relievi.
Izohipset shënohen me ngjyrë të errët ose kafe dhe paraqitja e tyre varet nga shkalla e hartës. Zakonisht, izohipset paraqiten çdo 5, 10, 20, 50, 100, ose më tepër metra mbi nivelin e detit. 

## Shih edhe
*Izobaret (nga greqishtja: *isos* = i njëjtë, *baros* = peshë) janë vijat e lakuara që bashkojnë pikat me të njëjtin presion atmosferik (shtypje atmosferike).
*Izotermat (nga greqishtja: *ισος* = i njëjtë, i barabartë, *θερμη* = ngrohtë) janë vijat e lakuara që bashkojnë pikat me të njëjtën temperaturë. Shfrytëzohen në meteorologji për përpilimin e hartave sinoptike për paraqitjen e hapësirave me temperaturë të njëjtë dhe ndryshimeve të temperaturës.
Izovijat

**Izovijat** janë vija  të cilat në hartat gjeografike bashkojnë pikat me vlera të njejta.

## shembuj të izovijave  
*izobarja
*izobate
*izoglose
*izogone
*izonefe
*izohaline
*izohiete
*izohipsa
*izokline
*izoplete
*izostrate
*izoterma
*izoseiste
*halobate
*hidroizoterma
Kundërcikloni

Jugore pranë Tazmanisë.]]
Një **kundër ciklon** është një dukuri moti i përcaktuar si një qarkullim në shkallë të gjerë të erërave rreth një rajoni qendror me presion të lartë atmosferik, në drejtim të akrepave të orës në hemisferën veriore dhe në drejtim të kundërt në hemisferën jugore, siç shihet nga lart (përballë një cikloni). Efektet e anticikloneve me bazë sipërfaqësore përfshijnë pastrimin e qiellit si dhe ajrin më të freskët dhe më të thatë. Mjegulla mund të formohet edhe gjatë natës brenda një rajoni me presion më të lartë.

Sistemet e mesme troposferike, të tilla si kreshta subtropikale, devijojnë ciklonet tropikale rreth periferisë së tyre dhe shkaktojnë një përmbysje të temperaturës që pengon konvekcionin e lirë pranë qendrës së tyre, duke krijuar mjegull me bazë sipërfaqësore nën bazën e tyre. Anticiklonet lart mund të formohen brenda niveleve të ulëta të bërthamës së ngrohtë si ciklonet tropikale, për shkak të zbritjes së ajrit të ftohtë nga pjesa e pasme e luginës së sipërme, siç janë lartësitë polare, ose nga fundosjet në shkallë të gjerë, si p.sh. një kreshtë subtropikale. Evolucioni i një anticiklon varet nga variabla të tilla si madhësia, intensiteti dhe shtrirja e konvekcionit të lagësht, si dhe nga forca Coriolis.

## Shiko edhe 
* Cikloni

## Referime
Skicë (vizatim)

[thumb|160px|Vizatimi i një zogu në fluturim, [Leonardo da Vinci.]]
Një **skicë** ose *skemë* (rrjedh nga Gerqishtja Antike σχέδιος - schedios "i përkohshëm") është bërja me shpejtësi e skicës me dorë të lirë që nuk është menduar si një punë i përfunduar.

Në përgjithësi, një skicë është një mënyrë e shpejtë për të regjistruar një ide për të përdorur atë më vonë.
[thumb|Vizatim nga [Rembrandt van Rijn.]]

## Burimi
Ekumena

thumb|right|300px| Rekonstruimi ekumenës sipas hipotezës së Herodotit (450. p.e.r)

**Ekumena** (në gjuhën e vjetër greke οἰκουμένη – „e banuar“, „toka e banuar“) është term I cili e ka burimin në antikë atëherë ka treguar botën e njohur, gjegjësisht Tokën .

Në kuptim të gjerë ekumena është pjesë e banuar e tokës, në të cilën hyjnë edhe teritoret të cilat janë të lidhura me jetën, gjegjësisht me aktivitetin e njeriut.

Vendet ku është e vendosur popullsia i quajmë ekumenë.

## Shih edhe 
* Anekumena
Skicë gjyqësore

Një **skicë gjyqësore** është një përshkrim artistik i procedurës në gjykatën e ligjit.  Shumë raste gjyqësore në Amerikën e Veriut dhe në Mbretërinë e Bashkuar nuk lejojnë kamerat në sallën e gjyqit, sidomos ato ku çështja është e nivelit të lartë dhe prania e mediave paraqet një pengesë për gjykatën.  Megjithatë, një artist i skemave (i skicave) është e lejuar në mënyrë tipike të jetë i pranishëm edhe gjatë procedurave më të bujshme.

Artistët munden me shpejtësi në sallën e gjyqit të kapin një moment në letër dhe pastaj shesin punën e tyre për mediat.

Skicat gjyqësore janë marrë tradicionalisht në letër kafe.  Pastelet janë përdorur në mënyrë tipike, por artistë përdorin lapsa, qymyr druri ose materiale të tjera të përshtatshme për skicim.

Kjo është veçanërisht i ndaluar në gjykatat e Hong Kong.

## Shih edhe 
* Shelagh Armstrong
* Nell Brinkley
* Mary Chaney
* Paulette Frankl
* Leo Hershfield
* Bill Lignante
* Rosalie Ritz
* Dick Rockwell
* Skicë
* Ralph Sirianni

## Burimi 
## Lidhje të jashtme 
* Captured for posterity
Shkarravinë

Një **shkarravinë** është një lloj i skicës, një vizatim i shpërqendruar i bërë ndërkohë kur vëmendja e një personi është ndryshe e zënë. Shkarravinat janë vizatime të thjeshta që mund të ketë kuptim konkret të përfaqësimit, ose mund të jetë vetëm forma abstrakte.

## Lidhje të jashtme 
* npr.org
* smh.com.au
* socyberty.com 
* socyberty.com 
* enchantedmind.com
Amanda Lear

parapamje|right|Amanda Lear (2010)
**Amanda Lear** është këngëtare, piktore, aktore dhe prezantuese . Lindi më 18 nëntor 1939 në Hong Kong.

## Lidhje të jashtme 
* Amanda Lear Official Website
* Amanda Lear Official YouTube Channel
* Amanda Lear at Discogs
Boney M.

**Boney M.** është një grup muzikor i krijuar nga producenti gjerman Frank Farian. Të vendosur fillimisht në Gjermani, katër anëtarët e parë të reshtimit zyrtar të grupit ishin këngëtaret të lindura në Xhamajka - Liz Mitchell dhe Marcia Barrett, Maizie Williams nga Montserrat dhe Bobby Farrell nga Aruba. Grupi u formua në vitin 1976 dhe arriti popullaritetin gjatë epokës së diskos në fund të viteve 1970-ta. Që nga vitet e 1980-ta, rreshtime të ndryshme të grupit kanë performuan me personel të ndryshëm.

## Historia
## Personeli
### Anëtarët e parë 
* Liz Mitchell – vokal kryesor dhe mbështetës (1976–1986, 1987–1989, 1989, 1992–1994)
* Marcia Barrett – vokal kryesor dhe mbështetës (1975–1986, 1987, 1988–1989)
* Maizie Williams – kërcimtare, vokal live (1975–1986, 1987–1989)
* Bobby Farrell – kërcimtar, rap, vokal live (1975–81, 1984–1986, 1987, 1988–1989; died 2010)
* Reggie Tsiboe - vokal kryesor dhe mbështetës (1982–1986, 1989)

### Anëtarë të tjerë 
 tregon anëtarë që nuk përfshirë në rreshtimin ose regjistrim zyrtar të Boney M.

* Sheyla Bonnick (1975) *
* Nathalie - vokal kryesor dhe mbështetës (1975) *
* Claudja Barry - vokal kryesor dhe mbështetës (1975-1976) *
* Marilyn Scharbaai (Carrilho) - vokal kryesor dhe mbështetës (1987) *
 
* Celena Duncan - vokal kryesor dhe mbështetës (1987-1988) *
* Curt De Daran - kërcimtar, rap, vokal live (1987-1988, 1992-1994)
* Madeleine Davis - vokal kryesor dhe mbështetës (1989)
* Sharon Stevens - vokal kryesor dhe mbështetës (1989)
* Patty Onoyewenjo - vokal kryesor dhe mbështetës (1989)
* Carol Grey - vokal kryesor dhe mbështetës (1992-1994)
* Patricia Lorna Foster - vokal kryesor dhe mbështetës (1992-1994)
* Tony Ashcroft - kërcimtar, rap, vokal live (1994) *
* Peter Jarrette-vokal kryesor dhe mbështetës (2012)

## Diskografia 
### Albumet e studios 
## Referimet
## Lidhjet e jashtme
* Official bookings site of Marcia Barrett's Boney M -Show.
* Liz Mitchell "BONEY M." in Moscow 28.01.2013
* Official website Sheyla Bonnick
Muharrem Bushi

**Muharem Bushi** studiues për historinë e trevës së Lopësit dhe zhvillimin e arsimit në rrethin e Tepelenës dhe më gjerë, ka lindur në fshatin Dhëmblan të krahinës së Lopësit në rrethin e Tepelenës. Vazhdoi studimet si nxënës i Shtëpisë së Fëmijës, duke pasur rezultate të larta. Pas studimeve të larta, ka punuar mësues dhe drejtues në shkolla të mesme në Tepelenë e në rrethin e Kurbinit, inspektor arsimi në Tepelenë dhe në Ministrinë e Arsimit, ku ka qenë përgjegjës sektori. Është veprimtar i Shoqatës Atdhetare-Kulturore-Shkencore Mbarëkombëtare "Ali Pashë Tepelena" dhe n/kryetar i Shoqatës "Lopësi" dhe kryeredaktor i gazetës "Griba".  

## Burimi 
* "Dino Malo Islamaj-mësuesi atdhetar i Dhëmblanit" faqe 172, me autorë Dr. Zihni Haskaj - Bektash Zite.
Burhanedin Xhemaili

**Burhanedin Xhemaili** (lindi më 28.02.1962 në fsh. Rramanli, Komuna e Kumanovës) është shkrimtar, poet. Shkollën e mesme e kreu në Kumanovë, ndërsa Fakultetin Filologjik Dega “Gjuhë dhe Letërsi Shqipe” në Shkup. 
Ka punuar profesor i Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe në Shkollën e Mesme Ekonomike në Kumanovë. Ndërsa tani punon Këshilltar shtetëror në Ministrinë e Kulturës të Republikës së Maqedonisë së Veriut. Ka kryer detyrën e Kryeredaktorit të Revistës për Letërsi‚ Shkencë dhe Kulturë *Doruntina*. Dy mandate ishte Kryetar i Klubit të Shkrimtarëve “Jehona e Karadakut” në Kumanovë‚ dhe anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve Shqiptar në Maqedoni.

## Botimet 
* *Drita e vonuar*, poezi, 1993;
* *Frikë nga liria*, tregime, 1994;
* *Portrete të djegura*, dramë, 1999;
* *Tingujt e jetës*, tregime, 2001;
* *Kambanat e lirisë*, poezi, 2003;
* * Magjia moderne*, tregime dhe novela, 2005;
* *Rruga e ndjenjave*, roman, 2006;
* *Në fund të tunelit*, tregime, 2011;
* *Ëndrra e zgjuar brenda syve*, poezi, 2013;
* *Nga ëndrra në ëndrra* / Din vis in vis, poezi në rumanisht, 2013;
* *Portrete të djegura*, dramë, 2015;
* *Në kërkim*, tregime, 2017;
* *Përjetime letrare,* kritika letrare*, 2022*

## Lidhje të jashtme
*Burhanedin Xhemaili
Tonsiliti akut (bajamet)

Është një nga sëmundjet më të shpeshta të fëmijërisë sidomos rreth moshës 5-6 vjeç. Poshtë moshës 3 vjeç dhe mbi 50 shihet rrallë.
Funksioni i bajamëve është në krijimin e limfociteve(qeliza të bardha apo antitrupa) dhe zakonisht shkaktarët kryesorë janë mikroorganizma patogjenë si stafilokoke,streptokoke,pneumokoke etj.

## Shenjat e para
Fillon me një rritje të temperaturës papritur dhe me ethe. Temperatura mund të shkojë deri në 39 gradë. Ka dhimbje të fytit dhe si pasojë e prekjes prej inflamacionit edhe të muskujve të fytit vihet re dhe vështirësi në gëlltitje. Shoqërohet me dhimbje koke, këputje, dhimbje kyçesh. Tek fëmijët mund të shkaktojë edhe dhimbje barku e të vjella. Mund të shkaktojë dhimbje veshi dhe infalmacionin e këtij organi (otitis media). Gjithashtu mund të vihen re edhe lenfadenopati të dhimbshme (enjtje të gjendrave).

## Diagnostifikimi
Diagnoza vendoset me vizitën e bërë nga mjeku i cili vë re se bajamet janë të zmadhuara (hipertrofike) dhe të skuqura (hiperemike). Mund të ketë edhe eksuda mbi bajame (qelbëzim). Nëse janë shumë dhe të vogla si pikë atëherë e merr emrin tonsiliti folikular. Mukoza e gojës është e thatë si pasojë e marrjes së pakët të lëngjeve. Si test diagnostikues përdoret mbjellja (kultura) e fytit. Gjithashtu edhe me preparatin e fytit mund të punohet për gjetjen antigjenteve të streptokokëve beta hemolitik grupi A.

Në analizat laboratorike vihet re një leukocitozë (rritje e leukociteve, qelizave mbrojtëse të trupit). Nëse dyshohet për infeksion bakterial boja gram mund të jetë e dobishme. CRP ndihmon në diagnozën diferenciale mes bakterieve dhe viruseve. Nëse është e lartë infeksioni është bakterial.

Qëllimi i kurimit është të shkatërrojë infeksionin dhe të lehtësojë simptomat. Higjena e gojës dhe marrja e nevojshme elëngjave është shumë e rëndësishme. Për pastrimin e gojës mund të përdoren gargarat antiseptike. Për infeksionin duhen përdorur atibiotik (veçse kur dyshohet për infeksion bakteriel e jo viral), regjim shtrati, marrje e bollshme e lëngjeve .Edhe nëse nuk përdoret asgjë përsëri trupi e kufizon infeksionin por dhënia e ilaçeve kur duhet i ul ndjeshëm simptomat dhe pengon komplikacionet emundshme dhe të rrezikshme si sëmundjet e veshkave dhe ato reumatizmale. Si antibiotik këshillohet penicilina për 10 ditë.
Për heqjen e bajameve ka disa kritere të tjera që mjeku i merr parasysh dhe nuk duhet nxituar por duhet parë nëse është apo jo e nevojshme.
Intel Corporation

**Intel Corporation** (Korporata Intel) është shpikësja e serisë së arkitekturës x86 të mikroprocesorëve, të cilët gjenden në pjesën më të madhe të kompjuterëve personalë. Kjo kompani është prodhuesja më e madhe e çipave gjysmëpërçues, bazuar te të ardhurat.

Intel është themeluar më 18 korrik 1968, si Korporata **Int**egrated **El**ectronics (**Intel**) dhe është e vendosur në Santa Clara, California, SHBA. Intel fabrikon gjithashtu motherboard chipsets, network interface controller dhe çipa të integruar, flash memory, graphic chips, embedded processors, dhe pajisje të tjera në lidhje me komunikimin dhe informatikën.

[Image of a microprocessor architecture diagram]

## Historia e Korporatës 
Intel u themelua në Mountain View, California në vitin 1968 nga Gordon E. Moore (kimist) dhe Robert Noyce (fizikan). Investimi total fillestar për këtë kompani ishte 2.5 milionë dollarë dhe dy vjet më vonë u bë një kompani publike duke u rritur kështu me 6.8 milionë dollarë. Punonjësi i tretë ishte Andy Grove (inxhinier kimik), i cili e drejtoi kompaninë gjatë viteve 1980-1990. Fillimisht, më 18 korrik të vitit 1968, kompania quhej "N M Electronics", por më vonë e ndryshuan në "Intel" – shkurtim për Integrated Electronics. Këtë emër e mbante ndërkohë një hotel, ndaj atyre iu desh të paguanin për të drejtat e emrit.

## Burimi 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare e Intel
* Intel Software Network
Xhorxh Orvell

parapamje|250px|Goerge Orwell
**Xhorxh Oruell** (angl. *George Orwell*, emri i vërtetë *Eric Blair*), kishte lindur me emrin Erik Artur Bler (angl. Eric Arthur Blair), lindi më 25 qershor 1903 në Indi në fshatin Motihari afër kufirit me Nepalin dhe vdiq me 21 janar 1950 ne Londër, ishte shkrimtar dhe gazetar anglez.  

## Biografia 
Xhorxh Oruell ka lindur në Indi në vitin 1903 ku babai i tij ishte shërbyes civil në administratën e Perandorisë Britanike. Pas një viti, ai u soll për t’u rritur dhe arsimuar në Angli. Pasi që shkollimin e kreu në “Eton College”, duhet theksuar se ndiqte shkollim të cilësisë sipërore. Për shkak të mungesës së parave nuk pati mundësi të vazhdonte studimet universitare. Pas përfundimit të  kolegjit shkoi në Burmë ku dhe u punësua në Policinë Imperiale të Indisë. Pas disa vitesh u kthye sërish në Angli, pastaj shkoi në Spanjë, së bashku me Eileen, gruan e tij të parë, për të marrë pjesë në luftën civile në anën e republikanëve anti frankoist. Me 20 maj 1937 u plagos në qafë, ngjarje të cilën e shpjegoi në esenë “Wounded by a Fascist Sniper” (i plagosur nga një snajperist fashist) dhe në novelën “Homage to Catalonia” (Homazh Katalonisë). Pas kësaj ngjarje u kthye në Angli, moment i cili shënon ndryshim të madh në pikëpamjet e tij politike por edhe në intensifikimin e krijimtarisë letrare.

Xhorxh Oruell, ka shkruar 9 libra, dy përmbledhje me ese të shkurtra dhe disa qindra recensione dhe shkrime të tjera që përbëjnë artikuj të gazetarisë.  

Veprat e tij më të njohur janë "Nineteen Eighty-Four" ose "1984", një tekst distopik, dhe "Animal Farm", një tregim alegorik.

## Veprat 
* *Down and Out in Paris and London* (1933) — http://orwell.ru/library/novels/Down_and_Out_in_Paris_and_London/english/
* *Burmese Days* (1934) — http://orwell.ru/library/novels/Burmese_Days/
* ''A Clergyman's Daughter* (1935) — http://orwell.ru/library/novels/A_Clergymans_Daughter/
* *Keep the Aspidistra Flying* (1936) — http://orwell.ru/library/novels/Keep_the_Aspidistra_Flying/
* *The Road to Wigan Pier* (1937) — http://orwell.ru/library/novels/The_Road_to_Wigan_Pier/
* *Homage to Catalonia* (1938) — http://orwell.ru/library/novels/Homage_to_Catalonia/
* *Coming Up for Air* (1939) — http://orwell.ru/library/novels/Coming_up_for_Air/
* *Animal Farm* (1945) — http://orwell.ru/library/novels/Animal_Farm/ 
* *1984'' (1949) — http://orwell.ru/library/novels/1984/

## Lidhje të jashtme 
* Një jetë e shkurtër por e suskseshme
* Informacione për varrin e tij 

* George Orwell, “Politics and the English Language” (1946),George Orwell: „Politika dhe gjuha angleze “.
Rifat Haliti

parapamje|250px|Mulla Rifati
**Mulla Rifati** është i lindur me 1 shtator 1919 ne fshatin Kokaj, nga babai Neziri (axha Nezë, dhe nëna, Qamilja e lindur në Depcë. Prej 20 vitesh jetojne ne lagjen "Arbëria" ne Gjilan. 

## Jeta 
Mulla Rifati mësimet e para i ka filluar ne Llocë por pas një keqtrajtimi nga Hoxha i asaj kohe , i cili kishte si zakon ndëshkimin me shtagë edhe pse ne moshën 7 vjeqare i ndërpren mësimet për ti vazhduar pas ca vitesh përsëri. Me ndrrimin e hoxhes që ishte bërë dhe në mejtep të Llocës mësim jepte Mulla Bejta i Caparit, ky ishte me i bute dhe si pedagogë i afte i kohës. 
Mirpo mësimet e mirëfillta i arrin gjatë studimit 4 vjeqar në medresen e Gjilanit dhe 4 viteve tjera ne Preshevë.

Ne Gjilan ishte nxënës i Mulla Salihit te njohur nga fshati Dobërqan dhe atdhetarit të njohur Mulla Idrizit nga Velekinca. Që të dy ndikuan në arsimin dhe edukimin e tijë të më vonshëm, religjioz dhe në ate kombtarë. E tëra kjo ishte para luftës së dytë botërore, pasi që vitet nuk i dinë saktësisht, mirpo lufta ishte ajo e cila edhe në jetën e tijë kishte vënë ca kufijë të veprimtaris së tijë. Tregon se në Gjilan kur ishte duke mësuar Hoxha kishte dhënë një libër shqip dhe i kishte treguar se me ta zanë ktë pushteti i asaj kohe ishte më keq se me ja zanë ndonjë armë, e që ky i jep Haxhi Isahit i cili edhe e kishte ruajtur derinë vitet e vona. Jeta thot ishte e vështirë në atë kohë, shpesh here pasi terrohej e kam qel derën e kubes që të më bëjë dritë për të lexuar në mungesë llambe apo qiriu, i kujtohet se si një here Mulla Alia nga Lloca ua kishte dhënë ka dy dinarë me të cilat kishin kaluar javë të tëra, mirpo si lehtësim ishte edhe ajo që nuk ishte i vetëm. Në shoqëerim të tijë ishte edhe Mulla Xhaferi e një kohë edhe Isufi djali i Haxhi Isahit.

Mësimet i vijon fillimisht në Preshevë te Mulla Alia dhe Nexhatia me Mulla Xhaferin, hoxha i ardhshëm i fshatit që ishte bashkë me të. Me 1936 pasi që ndërtohet Xhamia e Sllubicës nga Haxhi Xhemajl Hajrullahu dhe pas pakë merrë postin e Imamit në këtë xhami. Pasi që xhamia e Caravajkës jet pa Imam i bëhet oferta që të kaloj atje. Ky duke e ditur se kolegu i tijë Xhaferi  e bindë që ai të bëhej imam në xhaminë e Sllubicës dhe vetë kalon në Caravajkë. Përpos mësimeve fetare fëmijve ju mëson edhe shkrimin shqip të cilin e kishte mësuar nga Mësusi Hasan Dyngjeri i ardhur si kuader i arsimit shqip nga Shqipëria. Vdiç më 24 shkurt 2019, shtatë muaj pa i mbushur një shekull jetë. I la në jetë dy djemtë Halilin dhe Halitin si edhe dy vajzat me nipa e mbesa.

## Burim i nformacioneve
*http://www.kokaj.net/rreth-kokaj-detale/items/mulla-rifat-haliti.html  |
Selvaset

**Selvaset** ose  selva (port. silva — pyell)  është term në gjuhën portugeze për pyjet ekuatoriale të lagështa në bazenin e lumit Amazon. Karakterizohen sepse zakonisht janë të vërshuara dhe vështirë të kalueshme. Flora e Selvaseve është shum e pasur – me më tepër se  200 lloje  të palmës, mandej kakaos, fikusit, bambusit etj.
## Shih edhe
*Pampaset
*Lanoset
Disku USB

parapamje|Një disk USB SanDisk Ultra Flair i vitit 2020, e lidhur në një laptop HP.
**Disku USB** përbëhet nga kujtesa flash pajisje e ruajtjes të të dhënave e integruar me një USB (Universal Serial Bus) 2.0 ose 3.0 USB flash drives janë zakonisht të lëvizshëm dhe të rishkruajtshme, shumica peshojnë më pak se 30 Gram.  

Për sa i përket kapacitetit të ruajtjes, USB Drive më të mëdha që ekzistojnë sot në treg janë 2 Terabajt.  

Shpejtësia më e madhe e transferit është 40Gbps (5GB/s) e cila arrihet me Specifikimin 4.0 dhe llojin USB C. 

## Specifikimet dhe Shpejtësitë e Transferit të të Dhënave 
USB 1.0 - Lansuar më 1996 (1.5 Mbps) 

USB 1.1 - Lansuar më 1998 (12 Mbps)

USB 2.0 - Lansuar më 2001 (480 Mbps)

USB 3.0 - Lansuar më 2008 (5 Gbps)

USB 3.1 - Lansuar më 2013 (10 Gbps)

USB 3.2 - Lansuar më 2017 (20 Gbps)

USB 4.0 - Lansuar më 2019 (40 Gbps)

## Shiko edhe 
* Universal Serial Bus

## Referime
Disketa

parapamje|235px|8-inch, 5¼-inch, and 3½-inch floppy disks
**Flopi disk** është një ruajtës i të dhënave të mesatar që është e përbërë nga një disk i hollë, fleksibël ("disketë"), ruajtje magnetike,i mbështjellë me një katror ose drejtkëndësh prej materialit të plastikës.

Floppy disqet janë lexo&shkruaj *read&write* nga një *floppy disk drive* ose *FDD*, inicialet e të cilit nuk duhet të ngatërrohet me "disk drive fikse", e cila është një tjetër term për një lloji (i palëvizshëm) i hard disk drive.
Floppy disk ,me madhesi fillimisht si 8 inch(200&nbsp;mm)media dhe me vone ne 5.25inch(133&nbsp;mm) dhe 3.5inch(89&nbsp;mm) gjeten perdorim te gjere ne ruajtjen e te dhenave dhe shkembimin e tyre na mesi I viteve1970 dhe decades se pare te shekullit te 21.

Pas 2010 .motherboard-et e kompjuterave rralle jane prodhuar per te mbështëtur lexuesin floppy:floppy 3e ½ “ mund te perdoren si drivera te jashtem por ata 5 e ¼ dhe ata jo standart mund te konsiderohen si pajisje te vjetra .
Nderkohe qe floppy disk ka akoma problem me perdorimin e limituar ,ata jane zevendesuar nga pajisje te te dhenave me kapacitet shume me te madh ,sic është USB-flash drive,hard disk-et e jashtem portativ,disqet optike ,kartat e memorjeve dhe rrjetet kompjuterike .
Ruajtje magnetike

**Ruajtja magnetike** dhe **Regjistrimi magnetik** janë terma nga inxhinieria duke iu referuar ruajtjes të të dhënave në një magnet mesatar.
Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër)

"Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2" libër me Autorë Agim Karçanaj - Fatmir Hoxha.           

Libri i dytë përfshin ushtrime dhe problema të olimpiadave të matematikës nga viti 1985 e deri më 2005, për vitin e tretë ( praktikisht të të gjitha olimpiadave të organizuara në Shqipëri). Libri me ushtrime rekomandohen për nxënësit e të katër viteve të shkollave të mesme, që e duan lëndën e matematikës, që marrin pjesë në olimpiadat e matematikës, si dhe për nxënësit e mirë dhe shumë të mirë. Gjithashtu ky libër ndihmon veçanërisht mësuesit e matematikës, që punojnë në mënyrë të diferencuar me grupe nxënësish në klasat dhe shkollat e tyre.

## Shiko edhe 
* Matematika

## Referime
Olimpiadat Kombëtare të matematikës 1 (libër)

"Olimpiadat Kombëtare të matematikës 1" libër me Autorë Agim Karçanaj - Fatmir Hoxha.
           
Libri i parë, që merrni në dorë, përfshin njohuri nga teoria e numrave dhe nga algjebra. Elementet teorike (sidomos për algjebrën), janë rikonceptuar, ndërsa informacioni për kapitujt me ushtrime është përditësuar me elemente të dhëna në olimpiadat e vendeve të tjera, si dhe në ato ndërkombëtare. Ushtrimet janë shoqëruar me zgjidhjet përkatëse, por do të ishte e këshillueshme dhe e dobishme që nxënësit të mos nguteshin t’i shihnin këto zgjidhje e të shuanin shpejt e shpejt kërshërinë e tyre. Kuptohet, shembujt dhe modelet do t’i studiojnë bashkë me zgjidhjet, por problemat, që përbëjnë shtresëzimin e tretë të çdo kreu (të ndërtuar sipas skemës: teori-shembuj e modele ilustruese-problema), le të përpiqen t’i zgjidhin vetë.
Olimpiadat kombëtare të matematikës 3 (libër)

"Olimpiadat Kombëtare të matematikës 3" libër me Autorë Agim Karçanaj - Andrea Kotro.

“Kombinatorika”, me të cilën mbyllet kolana e librave të hartuar posaçërisht për nxënësit dhe mësuesit e interesuar për olimpiadat matematike, pasqyron një pjesë teorike të rëndësishme e të domosdoshme të spektrit të kulturës matematike të atyre që synojnë të marrin pjesë në gara serioze, ku vihen në sprovë dhuntitë dhe talenti në lëmin e dijeve matematike. Krahas algjebrës, teorisë së numrave dhe gjeometrisë, të parashtruara në librat e tjerë, njohuritë kombinatorike përbëjnë një sektor mjaft të parapëlqyer e të pashtershëm, me anë të të cilave sajohen ushtrime e probleme ndër më të bukurat. Zgjidhja e tyre kërkon intuitë, mprehtësi, ide origjinale, nuhatje për të kapur fillin e duhur. Nuk është rastësi që kjo problematikë i takon fondit të artë të visarit të olimpiadave.
Agim Karçanaj

**Agim Karçanaj** ka lindur më 10 Nëntor 1936 në Tiranë. Ka përfunduar shkollën e mesmë te përgjithshme “Qemal Stafa”, Tiranë me rezultate shumë të mira. Më pas përfundoi studimet e larta në Fakultetin e Shkencave të Natyrës, Universiteti i Tiranës, Dega Matematikë – Fizikë. Mbaruar me rezultate maksimale në lëndët e specialitetit.
Në vitet 1958 – 1966 ka punuar si pedagog në Katedrën e Matematikës të Specialitetit në Fakultetin e Shkencave të Natyrës, Universiteti i Tiranës.
Në vitet 1967 – 2001 ka punuar si pedagog në Katedrën e Matematikës të Specialitetit, të emërtuar më pas Departamenti i Matematikës në Fakultetin e Shkencave të Natyrës, Universiteti i Tiranës. (dalë në pension më 31.08.2001)
Në vitet 2001 – 2008 si pedagog i jashtëm në Katedrën e Gjeometrisë në Departamentin e Matematikës në Fakultetin e Shkencave të Natyrës. Drejtues i leksioneve të lëndëve: gjeometri analitike, baza të gjeometrisë dhe matematikë elementare II. Ndërron jetë në 24 nëntor 2009.

Gjithashtu ka punuar për botime të ndryshme si :

* Autor apo bashkëautor i 14 (katërmbëdhjetë) teksteve të karakterit universitar: i 9 (nëntë) teksteve për olimpiadat kombëtare dhe ndërkombëtare të Matematikës për shkollat e mesme, si dhe i një teksti për konkurset e pranimit në shkollat e larta.
* Hartues i 4 (katër) planeve mësimore të karakterit universitar dhe drejtues i një prej tyre.
* Hartues i 9 (nëntë) programeve të lëndëve universitare dhe 2 (dy) programe lëndësh pasuniversitare
* Drejtues i leksioneve të lëndëve universitare: matematikë elementare, baza të gjeometrisë, gjeometri e lartë, gjeometri analitike, teori e numrave (në degën e matematikës) dhe i leksioneve të matematikës së lartë në degën e kimisë.
* Anëtar i komisioneve përkatëse për hartimin e planeve mësimorë dhe programeve të shkollave të mesme.
* Mbajtës i një sërë referimesh shkencore, si dhe dhënës leksionesh për rikualifikim të mësuesve të shkollave të mesme.
* Krijues i drejtimeve të reja shkencore në fushat e gjeometrisë projektive, gjeometrive të fundme, si dhe të gjeometrive joeuklidiane.
* Udhëheqës i tre disertacioneve që mbrojtën gradën shkencore “Doktor”
Lanoset

thumb|right|300px| Lanoset në Venezuelë
**Lanoset** (sp. llanos — rrafshinë) është tip I barishtave të larta savana në verilindje të Amerikës Jugore.,saktësishtë në naën e majt të lumit Orinoko. Lanoset janë të përhapura në Kolumbi dhe Venezuelë.
## shih 
* Pampaset
* Selvaset
Lumi La Plata

thumb|right|300px| grykëderdhja e lumit La Plata
**La Plata** është sistemi i dytë lumor për nga madhësisa në Amerikën Jugore. Këtë sistem e përbëjnë lumenjtë Parana, Paraguaji, dhe Uruguaji të cilët derdhen në La Platë ( lum i Argjend ) siq e ka quajtuar Mangelani në vitn 1519.

Me 4 mlion km katrorë të sipërfaqes së pellgut të La Platës vjen menjëherë pas pellgut të Amazonës në vendin e dytë.
 
Në rrjeshën e sipërmme lumenjtë e këtij sistemi janë të shpejtë me pjerrtësi të madhe me pragje dhe katarakte. Në lumen Parana është katarakti më i njohur Stei Kedas ( Sete Quedas) i lartë 114 m 
## Lidhje të jashtme
* Hydrological report published by the OAS
* Treaty between Uruguay and Argentina concerning the Rio de la Plata and the Corresponding Maritime Boundary (19 November 1973)
* Aquatic Habitat Modifications in La Plata River Basin, Patagonia and Associated Marine Areas
* Water and Land Management on the Uruguayan Coast of the Río de la Plata
* RioPla.com Río de la Plata on-line information (WAP, RSS and WWW): tides, weather, wind. Charts for Garmin GPS.
* Bibliography on Water Resources and International Law Peace Palace Library
Apia

**Apia** është kryeqyteti i Samoas. Qyteti është i vendosur në bregdetin në veri të ishullit Upolu.  Ajo është porti kryesor dhe i vetmi qytetit i vërtetë i vendit.  

Ajo është shtëpia e tre universiteteve.  

parapamje|right|Katedralja në Apia
parapamje|right|Aeoroporti në Apia

## Popullsia 
Popullsia 37.708 në vitin 2006.

Qyteti i Apia ndodhet në një gji natyral në gojën e lumit Vaisigano e cila formon fushën bregdetare në këmbët e malit Vaea (472 m). Dy urat kryesore mbi lumin janë Vaisigano : më perëndimore me ishullin e Kryqit rrugor e cila është një nga pak rrugët që kalojnë në brigjet jugore të Upolu.
Kamera ueb

[parapamje|Uebkem tipike me kosto të ulët të përdoret me shumë [Kompjuter personal|kompjutera personale .]]
**Uebkem** *(Webcam)* është një pajisje për video regjistrim e lidhur me një kompjuter ose rrjet kompjuterik, shpesh duke përdorur një USB port ose, nëse është i lidhur në një rrjet, Ethernet ose Wi-Fi.
CD-RW

parapamje|Logo e Compact Disc ReWritable (CD-RW)

**CD-RW** (Compact Disc-ReWritable) është disk optik i formatit të rishkruajtshëm (rewritable). 
I njohur si CD-erasable (CD-E) gjatë zhvillimit të tij, CD-RW u prezantua në 1997, dhe u parapri nga CD-MO, e cila kurrë nuk u lirua zyrtarisht, në 1988.
Disk drajv optik

parapamje|300px|Nje CD-ROM

Në informatikë, një **Disk drajv optik** *(disk drive optik*, *ODD*) është një disk drive që përdor dritë laseri apo valë elektromagnetike në afërsi të *spektrit të dritës* si pjesë e procesit të leximit ose të shkrimit të dhënave në ose nga disqet optike. Disa disqet mund të lexohet vetëm nga disqe, por disqet e kohëve të fundit janë zakonisht të *lexueshme* dhe *regjistruese*. Regjistruesit janë quajtur nganjëherë *burners* ose *shkruese*.
Avanos

parapamje|right|300px| vendndodhja
parapamje|right|300px|Avanos

**Avanos** është një qytet në Turqi me 11647 banorë. Avanos është edhe kryeqyteti i qarkut. Rrethi i ka 35230 banorë (2008). Qyteti është buzë lumit Kızılırmak, lumi më i gjatë i Turqisë, në provincën e Nevsehir dhe Kapadokia. E kaluara e rreth 920 metra mbi qytetin e detit është ndoshta kthehet herë Hiteut.

Avanos është i njohur për qeramikë të shumta, të lashtë dhe brickworks. Banorët jetojnë kryesisht nga turizmi. Qyteti ka hotele të mëdha, dyqanet e qeramikës lokale, krevat, shitje qilim, bare dhe restorante dhe objekteve argëtuese për turizmin tre-ditore.

Siç prodhimet bujqësore janë drithërat, beets sheqer, pemëve frutore dhe verë.

Për rajonin qytetit është Akarca.
Monumenti i Mitrush Kutelit

**Monumenti i Mitrush Kutelit** ndodhet në qytetin e Pogradecit dhe është i lartë 3m e 60 cm . Skulptori i Popullit, Muntaz Dhrami është realizuesi i këtij monumenti. Derdhja në bronz është bërë nga Ramazan Karaj.  Ceremonia e inaugurimit u zhvillua 
më 27 prill 2010.

## Shih edhe 
*Mitrush Kuteli
Gjeografia e Ekuadorit

**Ekuadori** gjendet në perëndim të Amerikës Jugore, ndërmjet Perus dhe Kolummbisë. Sipërfaqja e përgjithshme e Ekuadorit është 283,560 km². Nga kjo sipërfaqe (283,560), 276,840 km² është tokë ndersa 6,720 km² është sipërfaqe ujore. Ishujt e njohur të gjthashtu janë pjesë të Ekuadorit.

Ekuadori ka nji bregdet të gjatë 2,237 kilometra. Me Kolumbinë kufizohet 590 km, ndërsa me Perun 1,420 km. Mali Chimborazo është mali më i lartë në Ekuator, me lartësi 6,267 metra, është pjesë e Andeve. Cotopaxi, ësht vullkani më i lartë aktiv në botë.
Demografia e Ekuadorit

Ekuadori ka 14.573.101 banor (korrik 2009)

radhitet në vendi e 65 në botë..

* Struktura e moshës :

0-14 vjet : 31,1 % (2.312.610 meshkuj / femra 2220378)

15-64 vjet : 62,7 % (4.506.908 meshkuj / femra 4636703)

65 vjeç e lart : 6,2 % (432.144 meshkuj / femra 464.358) (2009).

* Mosha mesatare :

e pergj. : 25 vjet

mashkuj : 24,4 vjet

femra : 25,6 vjet (2009).

* Shkalla e rritjes së popullsisë :

1,497 % (2009)

radhitet në vendi e 87 në botë..

* Nataliteti :

20,77 lindje / 1000 popullsia (2009)

radhitet në vendi e 95 në botë..

* Mortaliteti :

4,99 vdekje / 1000 popullsisë (korrik 2009).

radhitet në vendi e 188 në botë..

* Shkalla neto e migrimit :

-0,81 Emigrant (a) / 1000 popullsia (2009)

radhitet në vendi e 114 në botë..

* Urbanizimi :
* popullsisë urbane : 66 % (2008)
* Struktura gjinore :

të posalindur : 1,05 mashkull (a) / femra

nën 15 vjeç : 1,04 mashkull (a) / femra

15-64 vjet : 0,97 mashkull (a) / femra

65 vjeç e lart : 0,93 mashkull (a) / femra

Popullsia e përgj. : 0,99 mashkull (a) / femra (2009).

* Shkalla e vdekshmërisë së foshnjeve :

pop. e përgj. : 20,9 vdekje / 1000 lindje të gjalla

radhitet në vendi e 101 në botë.

mashkull : 24,4 vdekje / 1000 lindje të gjalla

femra : 17,24 vdekje / 1000 lindje të gjalla (2009).

* Jetëgjatësia :

Popullsia e pergj. : 75,3 vite

radhitet në vendi e 82 në botë.

mashkull : 72,37 vjet

femra : 78,37 vjet (2009).

* Grupet etnike :

të bardhë (kryesisht spanjisht dhe italisht) 97 %, mestik (përzier e bardhë dhe me prejardhje Amerindian k), Amerindian, apo të tjerë jo-bardhë 3 %.

* Struktura fetare :

katolik 92 % (më pak se 20 % praktikues), protestantë 2 %, çifut 2 %, të tjera 4 %.

* Struktura gjuhësore :

Spanjollisht (zyrtare), italisht, anglisht, gjermanisht, frëngjisht

* Shakalla arsimore :

Përkufizimi : nga mosha 15 e sipër mund të lexojnë dhe të shkruajnë

Popullsia totale : 97,2 %
* meshkuj : 97,2 %
* femra : 97,2 % (2001).
* Shpenzimet në arsim :

3,8 % e GDP-së (2004)

## Burimi i të dhënave
Demografia

**Demografia** si disiplinë shkencore është e re. Emrin demografi (demos-popull, grafein- përshkruaj) në literaturë i pari e ka futur Achille Gullard (Akil Gijard) (1799-1876), statistikani francez. Statistika e popullsisë është dega më e vjeter e statistikëse cila është shum e rëndësishme, posaçërisht statistika vitale. Elementet e statistikës demografike i hasim në të kaluaren e largët, shum para epokes sonë sepse njerzve gjithmon iu ka interesuarnumri i banorëve, parase gjithash për shkaqe ushtarake. Analizat e para sistematike i hasim në shek. XVII. Demografia si disiplinë shkencore ka fillu të formohet në studimin e lëvizjes natyrore të popullsisë, posaçërisht në studimin e mortalitetit. Si disiplinë e pavarur shkencore demografia, në të vërtetë, është konstituuar në shek. XX, kur interesat për probleme të popullsisë u rriten shumë.Karkteristikat e etapes parantranzitive-kjo e etape e zhvillimit te popullsise ka te me pikpmajekohore ne periudhen e gjate e ekzistimit te popullates se njerzeve qe p[erfshijne qindra vjete deri te fillimi i etapes se tranzicionit demografik.
Dilaver Shkurti

**Dilaver Shkurti** (Fterrë, 5 shtator 1928) ka qenë veprimtar i Luftës Nacional-Çlirimtare dhe inxhinier shqiptar.

## Biografia 
U lind në Fterrë të Kurveleshit, i biri i Hamit Shkurtit. Mësimet e para i mori në shkollën fillore të fshatit. Në vitet 1941-1943 filloi studimet në Shkollën Normale të Elbasanit. Këtu u njoh me idetë antifashiste. Mori pjesë në Grupin eduktativ të studentëve. U pranua në Organizatën e Rinisë Komuniste e Antifashiste më 1943 dhe në Partinë Komuniste në qershor 1944. Gjatë periudhës dhjetor 1943-qershor 1944 ka qenë partizan pranë Komandës së Vendit dhe Qarkut në Kuç, duke kryer detyrën e korrierit me Shtabin e Zonës së Parë Operative Vlorë-Gjirokastër në Zagori. Në gjashtëmujorin e dytë 1944 punoi si anëtar i Komitetit të Rinisë Kurvelesh-Tepelenë. Më 1945 u caktua me punë pranë sektorit të propagandës të Komitetit Qarkor të Rinisë në Gjirokastër. Në vitet 1946-1950 vazhdoi studimet në Politeknikumin “7 nëntori”. Më 1950-1955 kreu studimet e larta në Institutin e Naftës në Moskë, të cilat i përfundoi shkëlqyeshëm, ku mori titullin “Inxhinier për shfrytëzimin e vendburimeve të Naftës e Gazit”. Pas përfundimit të studimeve emërohet dhe punon me detyrën e inxhinierit, kryeinxhinierit dhe drejtorit në Ndërmarrjen e Prodhimit të Naftës në Patos. Më 1961, për gati shtatë vjet, ka qenë kryetar i Degës së Naftës në Ministrinë e Minierave e Gjeologjisë. Në vitet 1967-1972 u emërua atashe tregtar në Kinë dhe 1977-1984 në Algjeri. Me kthimin në atdhe punoi si kryetar i Dege në në Ndërmarrjet e Tregtisë së Jashtme deri sa doli në pension. Mban dekorata e urdhëra të Luftës e të punës. Me rastin e 60-vjetorit të Luftës së Madhe Patriotike e fitores mbi nazizmin u dekorua nga Presidenti rus Putin.

## Referime
Kripshmëria

thumb|right|300px| Harta globale e kripshmërisë.

**Kripshmëria** ose **kripësia**, paraqet sasinë e kripës së tretur në ujë të detit të shprehur në promila (‰ ). Kripshmëria nuk është i njejtë në të gjitha detet dhe oqeanet, ajo varet inteziteti i avullimit, i sasisë së reshjeve atmosferik, i shkëmbimit të ujrave të ëmbla në dete dhe oqeane. Kripshmëria mesatar i ujit të deteve dhe të oqeaneve lëviz rreth 35 ‰ . Kripshmëri më të madhe kanë detet e gjerësive subtropikale rreth 38 (‰ ), kurse në detin e Kuq arrinë në 40. Detet në gjerësitë më të mëdha gjeografike kan sasi më të vogël të kripës, Deti Baltik ka vetëm 6-8 (‰ ).

Për shkak të kripërave të tretura, uji i detit nuk mund të përdoret drejtpërdrejt për pije , në bujqësi, në industri etj, dhe procesi i desalinizimit është shum i shtrenjtë dhe ka zbatim të kufizuar. Në hartat me isohaline vërehet një shtrirje zonale në sipërfaqen e oqeanit botëror.

## Shiko edhe 
* Deti

## Lidhje të jashtme 
## Referime
Shtypshkronjësi

[parapamje|250px|Një shtypshkronjës [Lexmark]]
Në informatikë, një **shtypshkronjës** është një pajisje dalëse e cila shtyp një dorëshkrim (teksti i përhershëm i lexueshëm ose grafikë) të dëshmive dhe letrave të prirura në formë elektronike dhe që punon me ndërlidhje dytaktesh tepër të shpejtë, me lazer dhe me rutinë diellore shume të bardhë, të çelur.

Shumë shtypshkronjës përdoren vendosmërisht dhe janë të lidhur me një kabllo shtypshkronjësi (në mostrat më të reja me kabllo USB) te një kompjuter i cili shërben si një burim i dokumenteve.ka dhe shtypshoornjes te vjeter
Pajisjet hyrëse

Një **pajisje hyrëse** është ndonjë pajisje periferike (pjesë e pajisjeve harduerike) e përdorur për të futur të dhënat dhe sinjalet e kontrollit të një sistemi të përpunimit të informacionit (të tilla si një kompjuter).

Shumë pajisje hyrëse mund të klasifikohen në bazë të:
*mënyra e hyrjes (p.sh. lëvizje mekanike, audio, vizual, etj)
*pajisjet hyrëse  është i pavazhduar (p.sh. keypresses) ose të vazhdueshme (p.sh. një pozicion miun, digjitalizuar edhe pse në një sasi të pavazhduar, është e shpejtë sa duhet të konsiderohet i vazhdueshëm)
*numri i shkallës së lirisë të përfshira (p.sh.zakonisht miu dy-dimensionale , ose drejtuesit tre-dimensionale të dizajnuara për aplikimet e  CAD).

## Tastiera
Tastiera kompjuterike është mjet e cila shërben për futjen e të dhënave në kompjuter është pjesë harduerike e kompjuterit bën pjesë në njesin e pajsjeve hyrëse të kompjuterit.
*Tastiera kompjuterike
*Keyer
*Chorded keyboard
*LPFK

## Pajisjet treguese
Njëpajisje treguese është çdo pajisje që lejon një përdorues të fut të dhëna hapësinore në një kompjuter. Në rastin e miut dhe ekranet e ndjeshme, kjo është arritur zakonisht me zbulimin e lëvizjes nëpër një sipërfaqe fizike.

## Shkalla e lartë e pajisjeve hyrëse
skeneri
digjital kamera 
projektori 
autoparlantet
printeri

## Pajisjet hyrëse për Imazhe dhe Video
*Webcam
*Scanner për imazhe
*Fingerprint scanner
*Barcode reader
*3D scanner
*Laser rangefinder
Pajisjet dalëse

Një **Pajisje dalëse** është ndonjë pjesë e pajisjeve harduerike të përdorura për të komunikuar rezultatet e përpunuara të të dhënave që kryhet nga një sistem të përpunimit të informacionit (të tilla si një kompjuter) duke i paraqitur në botën e jashtme.

Shembuj të pajisjeve dalëse:
* Speaker
* Kufje
* Screen (Monitor)
* Printer
* Tastatura
Antananarivo

[parapamje|left|Pallati i Mbretëreshës, [Rova of Antananarivo (1898)]]
left|parapamje|Teatër në Antananarivo në 1905
**Antananarivo** (formalisht Tananarive, tani i quajtur zakonisht Tana) është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i Madagaskarit. Ajo është gjithashtu kryeqyteti provincial i Antananarivo dhe rajonit të Analamangaës.

## Gjeografia 
Qyteti shtrihet në anën e një krështë të gjatë dhe të ngushtë shkëmbore që shtrihet në veri dhe në jug për rreth 4&nbsp;km. Antananarivo ndodhet rreth 1275 m mbi nivelin e detit, me pamje një fushë pjellore. Ai është 145&nbsp;km nga bregun lindor dhe 215&nbsp;km në perëndim-jugperëndim të Toamasina, portin kryesor të ishullit, i cili është i lidhur me hekurudhë. Qyteti përshkohet nga lumenj si Ikopa Betsiboka dhe pret pallatin që ishte rezidenca e mbretëreshës Ranavalona II. Antananarivo ka për aeroport Ivaton.

## Historia 
Është themeluar rreth vitit 1625 nga mbreti Andrianjaka e në shekullin e nëntëmbëdhjetë u bë kryeqyteti i parë i Mbretërisë Merina (më vonë Mbretëria e Madagaskarit) dhe pastaj koloni franceze. Ndryshe nga shumica e kryeqyteteve të Afrikës, Antananarivo tashmë ishte një qytet i madh para epokës koloniale.

Antananarivo do të thotë "Qyteti i një" mijë, i quajtur sipas numrit të ushtarëve të caktuar për të ruajtur mbretin Andrianjaka. Për shumë vite ishte qyteti kryesor i krerëve të Hova. Në 1793 u shpall kryeqyteti i mbretit Merina. Me pushtimet e Mbretit Radama, Antananarivo u bë kryeqyteti i pothuajse të gjitha Madagaskarit.

Deri në 1869 të gjitha ndërtesat e qytetit janë ndërtuar kryesisht me dru, por edhe atëherë ka pasur disa ndërtesa në një qytet të një madhësie të konsiderueshme. Ndërtesa më e madhe ishte 37 metra e lartë. Këto ndërtesa kurorëzuan takimin e pjesës qendrore të kreshtë shkëmbore, dhe pallatin e madh, me çati të saj të lartë dhe kullat, është e dukshme nga çdo pikë e qytetit. Pas paraqitjes së gurit dhe tullave, i gjithë qyteti është rindërtuar dhe tani përmban strukturat e shumta e stilit evropian, duke përfshirë pallateve mbretërorë, të shtëpive që i përkasin ish-kryeministrit, selia franceze, anglikane dhe katedrales katolike romake dhe kisha të tjera të gurit.

## Binjakzime 
*  **Yerevan**, Armenia
*  **Suzhou**, Kina
*  **Seattle**, Shtetet e Bashkuara të Amerikës
*  **Fontenay-aux-Roses**, Francë

## Lidhjet e tjera 
*  Sito ufficiale 
*  Università