Vola

**Volë** (greqisht: *Σύβοτα/Sívota*) është fshat në Krahinën e Çamërisë, aktualisht pjesë e Greqisë. Përpara vitit 1927, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke *Βώλια/Vólia*. Në vitin 1940, emri i vendbanimit ishte ndryshuar prej *Μούρτος/Moúrtos* më emrin greke të tjerë si *Σύβοτα/Sívota*. Fshati ka 908 banorë. Gjurmët e para njerëzore i përkasin Antikitetit ku vendi banohej nga fisi Thesprotëtve, i cili jetonte në Epir. Në antikitetin klasik, qyteti quhej Sybota dhe në 433 p.e.s në ujërat e saj u zhvillua një betejë detare midis Korintit dhe Korkyrës. Në mesjetë, midis 1204 dhe 1337, i gjithë rajoni i Epirit përbënte Despotatin e Epirit, në Perandorinë Bizantine. Emrin Mourtos (nga rrjedh edhe emri aktual shqiptar Murto) e ka marrë gjatë sundimit Osman. Në vitin 1913, pas rreth pesë shekujsh nën kontrollin osman, Vola iu bashkua Greqisë si rezultat i Luftërave Ballkanike dhe Traktatit të fshehtë të Londrës. Nga janari 2011, Vola, përfshihet në komunën e Gumenicës. Sot është një destinacion turistik për shkak të plazheve të pastra dhe ujërave të kristalta.

## Gjeografia 
Nga veriu Vola kufizohet me Vrisin, nga jugu me Arpicën, nga lindja me Kuçin, Arvenicën e Vrohonain dhe nga jugu e perëndimi me detin Jon. Para Luftës së Dytë Botërore, Vola kishte këto lagje: **Alemàtë**, **Birbilàtë**, **Bubushàtë**, **Dhonatë**, **Gjinàtë**, **Gjonàtë**, **Kormërkur**, **Làcurr**, **Meçanj**, **Makaçan**, **Mal’ e Aliut** (në breg të detit) dhe **Piro**.

**Toponimet të fshatit Volë:**(Para Luftës së Dytë Botërore)

* **Amulli Skalomës** - anë deti, vend zhukë, në P.
* **Anastasia** - arë, dardhë e ullinj, në J.
* **Ar’ e Boçove** - arë e ullinj, në mal, në L.
* **Ar’ e Husenj Dajkos** - arë, në L.
* **Ar’ e Murtatit** - arë, në J.
* **Ara e Nanes** - arë, në VP.
* **Ar’ e Sejkos** – arë, në mal, në L.
* **Ar’ e Zubës** - arë, në mal, në L.
* **Armilluca** - ara, në VP. 
* **Bardhërrishte** - ara, lisa e kullotë, në V.
* **Bakulli** - lugje e gropa me ulli, në JL.
* **Bakull’ i Zeqirate** - trap, Iuginë me ulli, në J.
* **Balla Sikurtes** - breg shkëmbor, në L.
* **Ballavraka** - pyll i hollë dhe lucë. 
* **Ball’ i Droshkëzës** - breg me Iisa, në J.
* **Balli Melisar** - kodër me ullinj, në L.
* **Balli Pàllosh** - ara e lisa, ne V. 
* **Ball’ i Pllakatoit** - bregore me gorrica, në L.
thumb|right|*Ballavrakë*, vend me pyll i hollë dhe lucë.
* **Balli Sulòt** - breg me lisa, në L.
* **Ballkudheza** - ara, në VP.
* **Bar’ i Qeve** - kullotë në faqe mali, në V.
* **Beleshina** - buzë deti, kullotë, në P.
* **Birat e Dhelprës** - bira në faqe mali, në L.
* **Bishtezi** - ulli, lisa e dardha, në JL. 
* **Bishti Qironisit** - brinjë në mal, në P.
* **Bokërrimat e Mulla Omerit** - bokërrima, në JL.
* **Bregu Mesëm** - breg, në L. 
* **Bregu i Pirove** - breg ku mblidheshin pleqtë në kuvend, në qendër.
* **Brigjeza** - brinjë me ulli, ne P. 
* **Brinj’ e Bajramit** - brinjë mali, në V.
* **Brinj’ e Hjesë** - brinjë mali, në V. 
* **Brinj’ e Qerastesë** - brinjë mali, në V. 
* **Brinja Gjonaq** - brinjë, në V. 
* **Bulgjeri** - lisa e kullota, në L. 
* **Bulgjeri Sasqidhë** - vend me lisa e bexga, në J.
* **Burima e Amullit** - burim, në P.
* **Burimat e Vrisit** – kullotë, në V.
* **Capizma** - faqe mali, në V.
* **Cinguri i Malës Madhe** - pirg gurësh në majën e malit, në V.
* **Dàva** - faqe mali me lisa e valanidh, në L.
* **Dàva** - vend me lisa në mal, në V. 
* **Drrasa e Hjesë** - vend i gjërë me dërrasa guri, në L.
* **Drras’ e Kusarëve** - dërras e gjatë në një përrua ku piqnin mishra kusarët, në JL.
* **Dushku** - ara e dushk, në V.
* **Dhespotikoje** - faqe mali, në V.
* **Fabrika e Mustafa Sulejmanit** - fabrikë mielli e vaji, në qendër.
* **Fabrik’ e Nez Buneqit** - fabrikë mielli e vaji, në qendër.
* **Fanari në Makrinoi** - fanar, në JP.
* **Faqa e Bojait** - faqe mali, në V.
* **Faqa e Diellit** - faqe mali me lisa, shullë, në V.
* **Faqe Dhria** - arë me hardhi, në L. 
* **Faq’ e Greminave** - faqe përroi shkëmbore me sherebel, në L.
* **Faqa e Hjése** - faqe mali me lisa, në J.
* **Faqa e Kurtesit** - faqe mali me lisa e gurë, në L.
* **Faqa e Pàlloshit** - faqe mali me lisa, në V.
* **Faq’ e Péçallit** - faqe mali me lisa, në L.
* **Faqa e Stomaqit** - brinjë, në L.
* **Faq’ e Sharliut** - faqe mali e veshur me lisa e fier, në L.
* **Faqa e Shtokthit** - faqe mali me lisa e gurë, në L.
* **Faqa e Vlaharisë** - faqe mali me lisa e fier, në L.
* **Ferrishta** - pyll me lisa, përrall, e sherebel, në VL.
* **Folej’e derravet** – ara e faqe me dushk, në V.
* **Fullazmeni** - ara në përrua, në V.
* **Fund’ i Ftelésë** - ara e lisa, në V.
* **Fùrrova** – kullotë, në VP.
* **Gallacidhet** – kullotë, në V.
* **Grava e Gravës** —shpellë, në L.
* **Grav’ e  Jahos** – vrimë, në V. 
* **Grav’ e Magondrafit** - shpellë që nxën 400 kokë dhi, në J. 
* **Grav’ e Palofshatit** - shpellë, në V. 
* **Grav’ e Palokatundit** - shpellë që nxën 100 kokë dhi, në L. 
* **Grava Bulgjer** - shpellë, në L. 
* **Grava Lelo** - shpellë që nxën 150 kokë dhi, në L.
* **Grava me ulli e lisa** - në V. 
* **Grava Putanellë** - sterrë në mal, në JL.
* **Gur’ i Sravatoit** - shkëmb në mal ku mblidheshin shqiponjat, në VL.
* **Gurra** - faqe mali me lisa, në J. 
* **Gurrëza** - vend ku dheu është i bardhë, në V.
* **Gjimishëla** - ara e gorrica, në J. 
* **Gjonëla** - arë, në JL. 
* **Hunda Madhri** - ara e brinja në mal, në J.
* **Hunda Magandraf** - kep që zbret në det, në J.
* **Janicat** - ara në brinja në mal, në VP.
* **Kalaja e Nisisë** - kala veneciane, me mure gjysëm të rrëzuara, në një ishull të vogël rreth 100 m nga bregu, në P.
* **Kallamidhi** - pllajë, në VL.
* **Kamenica** – mal, në P.
* **Kamini Kosës** - shesh, në L.
* **Kanjua** – arë, në JL.
* **Kodra Kapel** – kodër, në VP.
* **Koniska** - arë me gorrica, në V.
* **Kullumça** — vend guror në mal, në V.
* **Kreshpa** - brinjë shkëmbore e kullotë, në VP. 
* **Kuramila** - bregore me ulli e lerë, në V.
* **Ler’ e Kocollucës** – lerë, në V.
* **Ler’ e Kuramilit** – lerë, në V.
* **Lëm’ i Bullës** - ara e ullinj, në L.
* **Lëmi Çim** – lëmë, në VL.
* **Lëm’ i Frëngut** – lëmë, në V.
* **Lëmi i Davës** – lëmë, në V.
* **Lëmi Dovar** – lëm’ i gurtë, në L.
* **Lëmi Kapel** - lëm i gurtë, në L.
* **Lëmi Kocollucë** – lëmë, në V.
* **Lëmi Kollovre** - lëm’ i gurtë, në VL.
* **Lëmi Kuramila** - ara, lisa e ullinj, në P.
* **Lëmi Lihadhna** – lëmë, në V.
* **Lëmi Malegonéja** - lëm’ i gurtë, në VP.
* **Lëmi Qosre** - lëmë e ullinj, në L.
* **Lëmi Rodhe** – kullotë, ara e ullinj, në P.
* **Lëm’ i Trogonit** – pyll, në V.
* **Lëmi Vlahari** - pyll, në L.
* **Lëm’ i Zotove** - pyll, në V. 
* **Lihadha Mesoraq** - kullotë e ullinj, në L.
* **Lisat e Elezit** - faqe mali, në V.
* **Lisat e Nezit** - lisa, në V.
* **Lis i Mejdanit** - ara, në J. 
* **Lisi Zofio** – valanidh, në V.
* **Lis’ i Zonjës** – lis, të cilin e ka pasur dikur një zonjë që kish mbetur pa burrë, në V.
* **Luca e Arkullinesë** - lerë ku pinin ujë bagëtia, në J.
* **Luvadhet** – livadhe, në J. 
* **Mahanamet** – baçe me ullinj, në L.
* **Mala Dubugjon** - breg malor me lisa, në L.
* **Mal’ e Madhe** – shkrep, majë, në V. 
* **Mala Gjovjenë** - bregore me lisa, në L.
* **Mala Kanaqe** - bregore me dsherebel, në JL.
* **Mala Kullumse** — majë, në V.
* **Mala Murto** - bregore, kullotë, në J.
* **Mala Përnakalive** - majë shkëmbore, në VP.
* **Màlasi** - breg, në JL.
* **Mala Vlahari** – majë, në VP.
* **Malaza** - faqë mali, kullotë, në J.
* **Mallakastëra** - brinjë shkëmbore, në VP.
* **Meçiku** – brinjë, në V.
* **Mesoraqi** - grykë mali, në L. 
* **Mal me ullinj** - në L.
* **Mirgaleja** - breg që ka gurë, në V.
* **Monej’ e Beqir Xhemaliut** – mone bagëtish, në V.
* **Monej’ e Mejdi Manit** - mone, në V.
* **Monej’ e Qeve** - mone në mal, ne VP.
* **Monej e Shemé Rexhos** - mone, në V.
* **Monej e Vejz Abazit** - mal, në V.
* **Moraçëla** - greminë me përrall e lisa, në L.
* **Mullaga** – ara, në brinjë, në V. 
* **Murabequa** - pllajë me ullinj, në V.
* **Nikiçali** - anë mali, në JL. 
* **Nisia Volë** — ishull i vogël nja 100 m. larg bregut, në JP.
thumb|right|Limani i Volës
* **Opsaka** - ara, në P.
* **Palokatundi** - ara e gërmadha në mal, në V.
* **Pàlloshi** — ara, në V.
* **Perama Badhërrishte** – përrua, në L.
* **Perama e Nikiçalit** — përrua shkëmbor, në L.
* **Perama Vùrrë** – përrua, në J.
* **Përnakaliva** - faqe mali, në V.
* **Pillrodha** - pyll me lisa e ullinj, në P.
* **Pilli i Madhrisë** - pyll ku ka pasur derra t’egër, në JL. Në këtë pyll vinin turista anglezë dhe gjuanin derra t’egër.
* **Plakatoni** - arë e ullinj, në VL. 
* **Poshtanika** - kullotë, në mal, në V.
* **Prroi Badhërrishte** - përrua, në L.
* **Prroi Blushit** – përrua, në VP.
* **Prroi Gjozdi** - përrua, në L.
* **Prroi Lofatës** – përrua, në V.
* **Prroi Megandraf** - përrua, në J.
* **Prroi Prrishur** - përrua i thellë, në V.
* **Prroi i Thellë** - përrua, në J.
* **Puset e Alematit** – puse, në qendër.
* **Puset e Bulushit** – puse, në qendër.
* **Puset e Dhonate** – puse, në qendër.
* **Puset e Pirove** - katër puse në të cilët mbushte ujë kushdo (pa zot), në qendër.
* **Pusi Çikanjt** – pus, në qendër.
* **Pus’ i Hasan Efendiut** – pus, në fshat.
* **Pus’ i Kajet** – pus, në fshat.
* **Pus’ i Met Fetahut** – pus, në fshat.
* **Pus’ i Muhtarit** - pus në një qafë me ullinj, në J.
* **Putanella** - faqe, vënd’ i lartë, në L. (ara, në V.)
* **Qafa Borboll** – qafë, në V. 
* **Qafa Dufeq** - qafë me ullinj ku para 200 vjetësh në këtë vend , është bërë luftë, në L.  
* **Qaf’ e Bojbos** – qafë, në V. 
* **Qaf’ e Cjapit** – qafë, në V. 
* **Qaf’ e Drizës** — qafë mali me ullinj, lisa e ara, në V.
* **Qaf’ e Gjokës** – qafë, në V.
* **Qaf’ e Gjoksit** – qafë, në V.
* **Qaf’ e Haskës** – qafë, në J.
* **Qaf’ e Kamines** – qafë, në V.
* **Qaf’ e Kondreut** – qafë, në V.
* **Qaf’ e Mehdjéve** - qafë e bregore me një shesh sipër, në V.
* **Qaf’ e Memiços** – qafë, në V.
* **Qaf’ e Mënit** – qafë, në V.
* **Qaf’ e Mirgalése** - në V.
* **Qaf’ e Ngushtë** - qafë shkëmbore me lisa e kullotë, në L.
* **Qafat Kollacë** - qafë me ara e ullinj, në JL. 
* **Qafat Kuçuber** – qafë, në L.
* **Qafat Péçall** - kullotë, në L.
* **Qafat Shushpat** – qafa, në VP.
* **Qafat e Xhepit** – qafa, në V.
* **Qironisi** - kullotë, në V.
* **Radhojt’ e Vjetër** - breza shkëmborë, në P.
* **Raqi Çim** - kodër, në L.
* **Raqi Sharli** - kodër, në J.
* **Radha** - vend me pllaka prej guri, në V.
* **Rrahu i Lakos** - shesh e mone bagëtish, në V.
* **Sallangadha** - faqe mali me lisa e bexga, në V.
* **Sikurtési** - kullotë në mal, në L.
* **Spitharet Péçall** - spitharë, në L.
* **Spitharet Putanellë** — spitharë, në J.
* **Spitharet Sasqidhë** — spitharë, në J.
* **Spithar’ i Malit Math** — spithar, në V.
* **Spithar’ i Mavrésë** — spithar, në V. 
* **Spithar’ i Mesoraqit** — spithar, në V.
* **Spithar’ i Shqipjes** — spithar, në mal, në V.
* **Stupiperi** - bregore e ara, në JP.
* **Sharlia** – arë, ullinj e lisa, në V.
* **Shënikolla** - gërmadhë në ishullin e Volës, në P.
* **Shkalla Sasqidhë** – greminë, në J.
* **Shkëmbi Kshirë** – shkëmb’ i madh në mezin e malit, në V.
* **Shkëmb’ i Pushtanikës** - shkëmb, në VP.
* **Shpat’ i Gjërë** - shpat, në V.
* **Shpat’ i Glatë** - shpat, në V.
* **Shtrung’ e Gurtë** – shtrungë, në V.
* **Shushpati** - ara, brinja e brezarë, në VP.
* **Trap’ i Berberit** - ara e ullinj të fisit barberate, në J.
* **Trap’ i Jupeve** - ara, në J.
* **Trap’ i Vejzit** - ara e lisa, në J.
* **Trap’ i Zallit** – luginë, në V.
* **Tre ullitë** – ullinj, në J.
* **Ujët e Berdhë** - ngushticë e ujit të detit që ndan.
* **Ullit e Trapit Shahrli** – luginë, ara e ullinj, në VP.
* **Varvàti** – shesh, në L.
* **Varret në Xhami e Re** – varre, në V.
* **Varret në Xhami e Vjetër** - varre, në V.
* **Varret Makaçan** - varre të lagjes Makaçan, në J.
* **Varret Piro** - varre të lagjes Piro, në V.
* **Vethet e Lopëve** - qafë mali, mone lopësh, në JP.
* **Xhami e Poshtëme** – xhami, në qendër.
* **Xhami e Re** - xhami, në qendër.
* **Xhami e Sipërme** - xhami, në qendër.
* **Xhami e vjetër** - xhami, në qendër.
* **Zall i Kaços** - vend zallishte në rrëzën e malit, në VP.
* **Zavjet** - baçë me ullinj, në JP.

## Demografia 
**Familjet në fshatin Volë:**(Para Luftës së Dytë Botërore)

**Në lagjen Alematë:** Bejdohaskenj, Daharenj, Ferrulat, Kamberatë, Muharremànj, Mulla Ali. **Në Birbilatë:** Beqiranj, Fetahénj, Mezanénj, Zeqiratë. **Në Bulushatë:** Abazenj, Bejdot, Hamitanj, Mullomeranj, Mustafaranj, Xhaferanj. **Në Dhonatë:** Haxhinjaj, Magjinot, Xhelalenjtë, Zerràtë. **Në Gjonàq:** Dautanj, Halilanjt, Hysenajtë, Korbatë. **Në Makaçan:** Askllanenj, Balenj, Isufenj, Mejdinjarë. **Në Mal’ i Aliut:** Çaushanj, Metaj, Murto, Resulatë. **Në Pirotë:** Alinjëj, Bidinjaj, Bollaritë, Cikanj, Çamër, Fehimenj, Qorrarë.

## Lidhje të jashtme 
* vendndodhja

## Burimet