Shkenca bujqësore

**Shkenca bujqësore** është një fushë e gjerë multidisiplinare e cila ngërthen njohuri nga fusha të tilla si biologjia, shkencave ekzakte, shkencave natyrore, ekonomike, shkencave sociale si dhe njohuri nga fusha e bujqësisë. (Nga ky përkufizim përjashtohet shkenca veterinare, por jo edhe shkenca e kafshëve.) 

Shkenca bujqësore përfshinë hulumtime dhe studime kërkimore-shkencore në çështje të tilla si:   

* Mbarështimi i bimëve dhe gjenetika 
* Fitopatologjia (Patologjia e bimëve)
* Kopshtaria
* Lavërtaria
* Entomologjia
* Teknikat e prodhimit (p.sh., menaxhimi i ujitjes, inputet e rekomanduara të azotit ) 
* Përmirësimi i produktivitetit bujqësor në aspektin e sasisë dhe cilësisë (p.sh., zgjedhja e kulturave dhe kafshëve rezistente ndaj thatësirës, zhvillimi i pesticideve të reja, teknologjitë për rritjen e rendimenteve, modelet e simulimit të rritjes së bimëve, teknikat e kulturës qelizore in vitro) 
* Minimizimi i efekteve të dëmtuesve ( barërat e këqija, insektet, patogjenët, nematodat ) në sistemet e bimëve ose kafshëve. 
* Transformimi i produkteve primare në produktet e konsumit fundor (p.sh., prodhimi, ruajtja dhe paketimi i produkteve të qumështit ) 
* Parandalimi dhe korrigjimi i efekteve të pafavorshme mjedisore (p.sh., degradimi i tokës, administrimi i mbeturinave, bioremisionimi ) 
* Ekologjia teorike e prodhimit, që ka të bëjë me modelimin e prodhimit të bimëve 
* Sistemet tradicionale bujqësore, ndonjëherë të quajtura bujqësi jetese, të cilat ushqejnë shumicën e njerëzve më të varfër në botë. Këto sisteme janë me interes pasi ato ndonjëherë mbajnë një nivel integrimi me sisteme ekologjike natyrore më të mëdha se ai i bujqësisë industriale, e cila mund të jetë më e qëndrueshme se disa sisteme moderne bujqësore. 
* Prodhimi dhe kërkesa e ushqimit në baza globale, ku vëmendje i veçantë i kushtohet prodhuesve kryesorë, si Kina, India, Brazili, SH.B.A. dhe BE. 
* Shkenca të ndryshme në lidhje me burimet bujqësore dhe mjedisin (p.sh. shkenca e tokës, agroklimatologjia); biologjia e të lashtave bujqësore dhe kafshëve (p.sh. shkenca për kulturat bujqësore, shkencat e kafshëve dhe disiplinat e përfshira të tyre, p.sh. ushqimi i përtypjes, mirëqenia e kafshëve të fermës) fusha të tilla si ekonomia bujqësore dhe sociologjia rurale; disiplina të ndryshme të përfshira në inxhinierinë bujqësore. 

## Shkencëtarë të shquar bujqësorë 
* Robert Bakewell 
* Norman Borlaug 
* Luther Burbank 
* George Washington Carver 
* Carl Henry Clerk 
* George C. Clerk 
* René Dumont 
* Sir Albert Howard 
* Kailas Nath Kaul 
* Justus von Liebig 
* Jay Lush 
* Gregor Mendel 
* Louis Pasteur 
* MS Swaminathan 
* Jethro Tull 
* Artturi Ilmari Virtanen 
* Eli Whitney 
* Sewall Wright 
* Wilbur Olin Atwater

## Literatura 
* Agricultural Research, Livelihoods, and Poverty: Studies of Economic and Social Impacts in Six Countries Edited by Michelle Adato and Ruth Meinzen-Dick (2007), Johns Hopkins University Press Food Policy Report
* Claude Bourguignon, *Regenerating the Soil: From Agronomy to Agrology*, Other India Press, 2005
* Pimentel David, Pimentel Marcia, *Computer les kilocalories*, Cérès, n. 59, sept-oct. 1977
* Russell E. Walter, *Soil conditions and plant growth*, Longman group, London, New York 1973
* 
* Saltini Antonio, *Storia delle scienze agrarie*, 4 vols, Bologna 1984-89,  ISBN 88-206-2412-5,  ISBN 88-206-2413-3,  ISBN 88-206-2414-1,  ISBN 88-206-2415-X
* Vavilov Nicolai I. (Starr Chester K. editor), *The Origin, Variation, Immunity and Breeding of Cultivated Plants.* *Selected Writings*, in Chronica botanica, 13: 1-6, Waltham, Mass., 1949–50
* Vavilov Nicolai I., *World Resources of Cereals, Leguminous Seed Crops and Flax,* Academy of Sciences of Urss, National Science Foundation, Washington, Israel Program for Scientific Translations, Jerusalem 1960
* Winogradsky Serge, *Microbiologie du sol.* *Problèmes et methodes. Cinquante ans de recherches,* Masson & c.ie, Paris 1949

## Referime