Lidhja e Ballkanit

[djathtas|parapamje|332x332px|Harta që tregon kufijtë e shteteve ballkanike para dhe pas të dy [Luftërat Ballkanike|luftërave ballkanike.]]
**Lidhja Ballkanike** ( *Balkanski sŭyuz*,  *Balkaniki Symmachia*,  *Balkanski savez*) ishte një aleancë e katërfishtë e formuar nga një sërë traktatesh dypalëshe të lidhura në vitin 1912 midis mbretërive ortodokse lindore të Greqisë, Bullgarisë, Serbisë dhe Malit të Zi, dhe të drejtuara kundër Perandorisë Osmane,  që në atë kohë ende kontrollonte pjesën më të madhe të Evropës Juglindore.

## Përmbledhje 
Ballkani kishte qenë në një gjendje trazirash që nga fillimi i viteve 1900, me vite luftë guerile në Maqedoni të ndjekur nga Revolucioni xhonturk, kriza e zgjatur e Bosnjës dhe disa kryengritje shqiptare. Shpërthimi i Luftës Italo-Turke në vitin 1911 i kishte dobësuar më tej osmanët dhe i kishte trimëruar shtetet ballkanike. Nën ndikimin rus, Serbia dhe Bullgaria zgjidhën mosmarrëveshjet e tyre dhe nënshkruan një aleancë, e drejtuar fillimisht kundër Austro-Hungarisë më 13 mars 1912,  por duke shtuar një kapitull të fshehtë në të në thelb ridrejtoi aleancën kundër Perandorisë Osmane.  Serbia pastaj nënshkroi një aleancë të ndërsjellë me Malin e Zi, ndërsa Bullgaria bëri të njëjtën gjë me Greqinë. Lidhja doli fitimtare në Luftën e Parë Ballkanike që shpërtheu në tetor 1912, ku mori me sukses kontrollin e pothuajse të gjitha territoreve osmane evropiane. Megjithatë, pas kësaj fitoreje, mosmarrëveshjet e mëparshme të pazgjidhura midis aleatëve u rishfaqën mbi ndarjen e plaçkës, veçanërisht Maqedonisë, duke çuar në shpërbërjen efektive të Lidhjes, dhe menjëherë pas kësaj, më 16 qershor 1913, Bullgaria sulmoi aleatët e saj të dikurshëm, duke shënuar illimi i Luftës së Dytë Ballkanike.

Në luftën që rezultoi, ushtritë e kombinuara ballkanike shkatërruan në mënyrë efektive fuqinë osmane në Evropë në një seri fitoresh. Megjithatë, triumfi i Lidhjës ishte jetëshkurtër. Antagonizmat midis shteteve ballkanike vazhduan ende dhe pas përfundimit të suksesshëm të Luftës së Parë Ballkanike, ato u rishfaqën, veçanërisht për ndarjen e Maqedonisë. Tensionet në rritje e ndanë Lidhjen, dhe Lufta e Dytë Ballkanike shpërtheu kur Bullgaria, e sigurt për një fitore të shpejtë, sulmoi ish-aleatët e saj Serbinë dhe Greqinë. Ushtritë serbe dhe greke zmbrapsën ofensivën bullgare dhe kundërsulmuan, duke depërtuar në Bullgari. Perandoria Osmane dhe Rumania përfituan nga situata dhe pushtuan edhe Bullgarinë. Paqja e mëvonshme e la Bullgarinë me përfitime në territor, por çoi në humbjen e Thrakisë Lindore nga osmanët dhe pjesën më të madhe të Maqedonisë nga grekët. Humbja e ktheu Bullgarinë në pjesëmarrjen e saj në Luftën e Parë Botërore në anën e Fuqive Qendrore, pasi armiqtë e saj ballkanikë (Serbia, Greqia dhe Rumania) ishin përfshirë në luftë në anën e Antantës.

Gjatë luftës, mbreti grek u vra në Selanik nga Alexandros Schinas. Kjo gjeneroi një zhvendosje në politikën e jashtme greke nga qartësisht pro-Antantes në neutralitet, pasi Mbreti i ri, ndryshe nga babai i tij dhe kryeministri i tij popullor, ishte pro-gjerman dhe u përpoq ta mbante vendin neutral në Luftën e ardhshme Botërore. Me shpërthimin e Luftës së Parë Botërore dhe ndërhyrjen e Antantës në Maqedoni, konflikti midis mbretit dhe ministrit të parë u përkeqësua vazhdimisht, duke çuar përfundimisht në përçarjen kombëtare, gjë që kontribuoi shumë në humbjen e luftës së ardhshme kundër Turqisë kemaliste në Azinë e Vogël dhe dominoi politikën greke për më shumë se një gjysmë shekulli.

Rezultati i Luftërave Ballkanike shkaktoi një prishje të përhershme të aleancës ruso-bullgare dhe la Serbinë dhe Malin e Zi si aleatët e vetëm të Rusisë në këtë rajon kritik.

## Galeria 

Skeda:Bosnian_Crisis_1908.jpg| Kriza e Bosnjës e vitit 1908 ndryshoi ekuilibrin e fuqisë në Ballkan dhe përshpejtoi ngjarjet që do të çonin në formimin e Lidhjes Ballkanike. Kopertina e periodikut francez *Le Petit Journal* .
Skeda:Balkan_League_poster.png|Posteri i Lidhjes Ballkanike gjatë Luftërave Ballkanike ku lexohej: "Shtetet e Ballkanit kundër tiranit"
Skeda:Balkan_League_and_Hagia_Sophia.jpg|Posteri i aleancës ushtarake ballkanike, 1912.

## Shih edhe 
* Historia e Ballkanit
* Lufta e Parë Ballkanike
* Lufta e Dytë Ballkanike

## Lidhje të jashtme 
* Formimi i Aleancës Ballkanike të vitit 1912, Kolegji Mount Holyoke.
* Lufta e Parë Ballkanike 1912-1913, OnWar.com

## Referime