Garda e Republikës së Shqipërisë

[parapamje|Stema e Gardës së [Shqipëria|Republikës Shqiptare.]]**Garda e Republikës** është një agjenci qeveritare e militarizuar e Shqipërisë e mandatuar me ligj për të mbrojtur zyrtarët e lartë shtetërorë, përfshirë Presidentin e Shqipërisë, si dhe disa prona kombëtare, vizitorë të huaj të rangut të lartë dhe zyrat diplomatike. Ajo është kryesisht në varësi të Ministrisë së Punëve të Brendshme, përveç se njësia përgjegjëse për sigurinë e presidentit është nën autoritetin e presidentit.

Garda u krijua më 24 qershor 1928 si pjesë e Forcave të Armatosura Shqiptare. Komandanti aktual  i saj për ushtrimin e kompetencave dhe detyrave të Drejtorit të Përgjithshëm të Gardës së Republikës së Shqipërisë  është Drejtues Madhor Ermal Onuzi. 

## Historia 
### Garda Mbretërore (1928-1939) 
Garda e Republikës u krijua në fund të viteve 1920, kur Presidenti Ahmet Zogu (më vonë **Mbreti Zog I**) kërkoi riorganizimin e Forcave të Armatosura Shqiptare dhe krijimin e një njësie speciale, të ndarë nga milicia dhe xhandarmëria, detyra kryesore e së cilës do të ishte mbrojtja e personaliteteve më të larta shtetërore dhe ndërtesave të rëndësishme (si Institucionet; Bankat; shtëpitë e personaliteteve etj.). Krijimi i Gardës u dekretua më 24 qershor 1928. Përgjegjësia dytësore e saj ishin detyrat publike në Tiranë, kryeqytetin kombëtar.

Më 1 shtator 1928, Shqipëria u shndërrua në një mbretëri dhe Presidenti Zogu u bë Zogu I, *Mbreti i Shqiptarëve*. Garda e ndryshoi emrin në “Royal Guard of Albania”, por detyrat në shumicën e tyre mbetën të njëjta. Komandanti i parë i saj u emërua Hysen Selmani.

Në nëntor 1929 u shpall ligji "*Për Organizimin e Forcave të Armatosura*", i cili ndryshoi strukturën e njësisë. Struktura e Gardës më pas përbëhej nga:

* Komanda e Gardës
* 1 Kompani (21 Oficerë; 37 Nënoficerë; 412 Roje)
* 1 Togë e Kalorësisë
* Banda e Rojeve dhe Bugles

### Garda Republikane Socialiste (1945-1991) 
Pas Luftës së Dytë Botërore, Garda do të emërohej **Batalioni Special i Shtabit të Përgjithshëm**, duke qenë një strukturë në kuadër të *Divizionit të Mbrojtjes së Popullit (DMP)*.

Në shkurt 1947, departamenti u riemërua **Departamenti i Gardës së Republikës**. Nga fundi i viteve 1940, Garda filloi të rekrutonte ushtarakë përmes shërbimit të rekrutimit; deri atëherë përbëhej nga ish-partizanë të Ushtrisë Nacionalçlirimtare Shqiptare (*UNÇSH*). Në vitin 1951, Garda u bë pjesë e Ministrisë së Punëve të Brendshme, e cila ngarkoi batalionin me funksionin e ruajtjes dhe sigurimit të funksionarëve të lartë shtetërorë dhe anëtarëve të rëndësishëm të partisë komuniste, përfshirë edhe zonat e tyre të banimit te Ish-Blloku. Gjatë këtyre viteve deri në nëntor 1968, Garda u forcua dhe u modernizua, pas së cilës batalioni i gardës numëronte rreth 600 efektivë të të gjitha gradave.

Pas ndarjes sovjeto-shqiptare dhe pushtimit të Çekosllovakisë nga Traktati i Varshavës në vitin 1968, Garda pësoi një ndryshim strukturor dhe sasior. U rrit nga 1 në 3 batalione. Përveç kësaj, kishte 4 batalione rezervistësh, një komandë qendrore dhe staf të përhershëm me oficerë. Gjithashtu u krijua Komanda e Artilerisë.

Në vitin 1976, me miratimin e Kushtetutës së re, emri i Gardës ndryshoi në **Regjimenti i Gardës së Republikës Socialiste të Shqipërisë**.

Organizimi i tij përfshinte:

* Qendra e Komandës
* Departamenti Politik
* Shtabi i Përgjithshëm i Regjimentit të Gardës
* Komanda e Artilerisë
* 3 Batalione Këmbësorie Aktive (Batalionet 1-3, Garda e Republikës)
* 4 Batalione Rezervë (Batalionet 4-7 (Vullnetarë), Garda e Republikës)
* Qendra Udhëzuese në Mullet
* Bazat Autonome (Durrës, Vlorë, Pogradec, Lezhë dhe Korçë)
* 1 Bateri Kundërajrore e Pajisur me ZPU
* 1 Bateri Artilerie e Pajisur me ZiS-3
* 1 Kompani me Flakëhedhës; Tanke; Korpusi i Inxhinierëve; Trupat Kimike; Trupat Mbështetëse dhe Mbështetja e Transportit
* 1 Togë Transporti e Blinduar
* Banda e Regjimentit

Më 4 shkurt 1984 **Presidiumi i Kuvendit Popullor** i dha Regjimentit të Gardës së Republikës me "**Urdhrin e Flamurit Kombëtar**".

### 1991-Tani 
Më 9 shtator 1992, Kuvendi i Shqipërisë miratoi ligjin "Për Gardën e Republikës", i cili përcaktonte se garda, e cila në atë kohë quhej **Njësia Ushtarake e Specializuar**, do të ishte garda ushtarake zyrtare e nderit të shtetit. Në vitin 1993, bazuar në dekretin e qershorit 1928 të krijimit të Gardës, Garda e Republikës u rikrijua në formën e saj origjinale. Në vlerësim për pjesëmarrjen e njësisë në Luftën Civile Shqiptare të vitit 1997, Garda e Republikës u dekorua me Medaljen e Artë të Shqiponjës në jubileun e saj të diamantit në vitin 1998. Në janar 2011, gjashtë anëtarë të gardës u arrestuan për vdekjen e katër protestuesve civilë në një demonstratë të opozitës jashtë zyrës së kryeministrit Sali Berisha. 3 prej tyre më pas u liruan nga prokurori i përgjithshëm.

## Misioni 
Batalioni i Gardës së Republikës së Shqipërisë është një strukturë me status special në Ministrinë e Punëve të Brendshme, misioni i së cilës është sigurimi fizik i Presidentit, Kryeministrit, Kryetarit të Kuvendit dhe personaliteteve të tjera të larta shtetërore të përcaktuara në nr.8869, datë 22.05.2003 “Për Gardën e Republikës së Shqipërisë”. Një tjetër nga detyrat e rojes është edhe mbrojtja e objekteve me rëndësi të madhe, si Parlamenti, Presidenca dhe ndërtesa të tjera të përcaktuara në të njëjtin ligj.

Misionet e rojes:

* Ruajtja e ndërtesave të rëndësishme publike në Tiranë apo në mbarë vendin.
* Shërbime nderimi dhe sigurie për personalitetet më të larta kombëtare dhe mysafirë të rëndësishëm të huaj; Ceremoni ushtarake dhe roje nderi për ushtarët e rënë.
* Mbështetja e forcave të tjera të zbatimit të ligjit me ndërhyrje (p.sh. Skuadrat e Njësisë Speciale);

Ajo shpesh bashkëpunon me Orkestrën e Forcave të Armatosura Shqiptare për realizimin e këtyre detyrave.

## Uniforma 
Uniforma aktuale e veshjes të plotë përbëhet nga tunika e kuqe dhe kostumi, si dhe një kapele e vogël me majë të zezë me një simbol të verdhë të Stemës së Shqipërisë në krye. Në mars 2016, u zbulua një uniformë e re, e cila përfshin gradat dhe etiketën e oficerit, të cilat të dyja janë të qepura në tunikë. Sipas gazetës online Shqiptarja.com, ndryshimet e uniformave raportohet se kanë kushtuar 113 milionë lekë (rreth 1 milionë euro).

## Pajisjet 
### Armatimi 
## Shiko edhe 
Ministria e Punëve të Brendshme, Policia, Forcat e Armatosura, Forcat Tokësore, Forcat Detare, Forca Ajrore.

## Referimet 
## Lidhje të Jashtme 
* www.garda.gov.al
* http://www.garda.gov.al/wp-content/uploads/2016/12/HISTORIKU.-i-Gardes.pdf 
* https://sot.com.al/aktualitet/garda-e-republik%C3%ABs-me-uniforma-t%C3%AB-reja-tender-113-mln-lek%C3%AB