Abdyl Hamiti I

**Abdyl Hamiti I** apo thjesht **Abdylhamidi** ose **Abd ul-Hamid** (Turqishtja osmane: عبد الحميد الاول, 20 mars 1725 - 7 prill 1789) ishte Sulltani i 27-të i Perandorisë Osmane, që mbretëroi mbi Perandorinë Osmane nga viti 1774 deri më 1789.

## Jeta e hershme
Ai lindi më 20 mars 1725 në Kostandinopojë, djali më i vogël i Sulltan Ahmetit III (mbretëroi 1703–1730) dhe bashkëshortes së tij Shermi Kadën. Ahmeti III abdikoi në favor të nipit të tij Mahmud I, i cili u pasua nga vëllai i tij Osmani III dhe Osmani

### Sundimi 
Burgimi i gjatë i Abdul Hamidit e kishte lënë atë indiferent ndaj çështjeve shtetërore dhe të lakueshëm ndaj planeve të këshilltarëve të tij. Ai ishte fetar dhe paqësor për nga natyra. Në pranimin e tij, vështirësitë financiare të thesarit ishin të tilla që donacioni i zakonshëm nuk mund t'i jepej trupave të jeniçerëve.

Abdul Hamid tani kërkoi të reformonte forcat e armatosura të Perandorisë. Ai numëroi trupin jeniçer dhe u përpoq ta rinovonte atë, si dhe marinën. Ai krijoi një trup të ri artilerie. Atij iu besua gjithashtu krijimi i Shkollës Inxhinierike Detare Perandorake.

Abdul Hamid u përpoq të forconte sundimin osman mbi Sirinë, Egjiptin dhe Irakun. Megjithatë, sukseset e vogla kundër rebelimeve në Siri dhe Morea nuk mund të kompensonin humbjen e Gadishullit të Krimesë, i cili ishte bërë nominalisht i pavarur në vitin 1774, por në praktikë tani kontrollohej nga Rusia.

Rusia e shfrytëzoi vazhdimisht pozicionin e saj si mbrojtëse e të krishterëve lindorë për të ndërhyrë në Perandorinë Osmane, dhe në mënyrë eksplicite. Më në fund osmanët i shpallën luftë Rusisë në vitin 1787. Austria shpejt iu bashkua Rusisë. Turqia e mbajti veten në konflikt, në fillim, por më 6 dhjetor 1788, Oçakov ra në duart e Rusisë (të gjithë banorët e saj u masakruan). Thuhet se kjo disfatë e trishtë ia theu shpirtin Abdul Hamidit, pasi ai vdiq katër muaj më vonë.

Me gjithë dështimet e tij, Abdul Hamidi konsiderohej si sulltani më i hirshëm osman. Ai personalisht drejtoi brigadën e zjarrfikësve gjatë zjarrit të Kostandinopojës të vitit 1782. Ai u admirua nga populli për përkushtimin e tij fetar, madje u quajt *Veli* ("i shenjt"). Ai përshkroi gjithashtu një politikë reformash, mbikëqyri nga afër qeverinë dhe punoi me shtetarët.

Abdul Hamid I iu drejtua punëve të brendshme pasi lufta me Rusinë përfundoi në këtë mënyrë. Ai u përpoq të shtypte revoltat e brendshme përmes algjerianit Gazi Hasan Pashës dhe të rregullonte punët e reformës përmes Silâhdar Sejid Mehmed Pashës (Karavezir) dhe Halil Hamid Pashës.

Sidomos në Siri, rebelimi i Zahir el-Omar, i cili bashkëpunoi me admiralët e marinës ruse në Mesdhe, duke përfituar nga konfuzioni i shkaktuar nga ekspedita ruse e fushatës ruse të vitit 1768, dhe shtypi rebelimin në Egjipt në 1775, si si dhe Kolemenët që ishin në kryengritje në Egjipt. u soll në rrugë. Nga ana tjetër, konfuzioni në Peloponez mori fund dhe u arrit qetësia. Kaptanıderyâ Gazi Hasan Pasha dhe Cezzâr Ahmed Pasha luajtën një rol të rëndësishëm në shtypjen e të gjitha këtyre ngjarjeve.

## Familja 
;Djemtë
* Mustafa IV (mbretëroi 1807–08) – me Sineperver;
* Mahmud II (mbretëroi 1808–39) – me Nakshidil;
* Shehzade Abdulaziz (19 gusht 1779 – 19 gusht 1779) – me Ruhshah;
* Shehzade Seyfullah Murad (22 tetor 1783 – 21 janar 1786) - with Nakşidil;

;Vajzat
* Hatixhe Sultan (12 janar 1776 – 8 nëntor 1776);
* Ajshe Sultan (30 korrik 1777 – 9 shtator 1777);
* Esma Sultan (16 korrik 1778 – 4 qershor 1848) – me Sineperver, u martuam me Damat Küçük Hüseyin Pasha më 29 maj 1792, foster-sister of Sultan Selimi III; – 3-31 dhjetor 1785), u martua me Mehmed Said Bej, djali i Izet Pashës;
* Dürrüşehvar Hanım (1760 – maj 1826), u martua me Ahmed Nazif Bej, djali i Haxhi Selim Agës;

## Vdekja 
Abdul Hamidi I vdiq më 7 prill 1789 në moshën 64 vjet në Kostandinopojë.

## Referime