Pekini

**Pekini** (kineze: 北京, pinyin: běijīng /pei˨˩tɕiŋ˥˥/) është kryeqyteti i Kinës. Me mbi 21 milionë banorë, Pekini është kryeqyteti kombëtar më i populluar në botë, si dhe qyteti i dytë më i madh i Kinës pas Shangait .  Ndodhet në Kinën Veriore dhe qeveriset si komunë nën administrimin e drejtpërdrejtë të Këshillit Shtetëror me 16 rrethe urbane, periferike dhe rurale .  Pekini është i rrethuar kryesisht nga Provinca Hebei me përjashtim të Tianjinit fqinj në juglindje; Së bashku, të treja nënndarjet formojnë megalopolin Jingjinji dhe rajonin e kryeqytetit kombëtar të Kinës. 

Pekini është një qytet global dhe një nga qendrat kryesore në botë për kulturën, diplomacinë, politikën, financat, biznesin dhe ekonominë, arsimin, kërkimin, gjuhën, turizmin, median, sportin, shkencën dhe teknologjinë dhe transportin . Ai është shtëpia e selive të shumicës së kompanive më të mëdha shtetërore të Kinës dhe strehon numrin më të madh të kompanive Fortune Global 500 në botë, si dhe katër institucionet financiare më të mëdha në botë për nga totali i aseteve.  Është gjithashtu një qendër kryesore për autostradën kombëtare, autostradën, hekurudhat dhe rrjetet hekurudhore me shpejtësi të lartë . Aeroporti Ndërkombëtar i Kryeqytetit të Pekinit ka qenë i dyti më i ngarkuari në botë nga trafiku i pasagjerëve (më i frekuentuari i Azisë) që nga viti 2010,  dhe, që nga 2016  , rrjeti i metrosë së qytetit është më i ngarkuari dhe më i gjatë në botë. Aeroporti Ndërkombëtar Daxing i Pekinit, një aeroport i dytë ndërkombëtar në Pekin, është terminali më i madh i aeroportit me një strukturë në botë.  

Duke kombinuar arkitekturën moderne dhe tradicionale, Pekini është një nga qytetet më të vjetra në botë, me një histori të pasur që daton më shumë se tre mijëvjeçarë. Si i fundit nga Katër Kryeqytetet e Mëdha të Lashta të Kinës, Pekini ka qenë qendra politike e vendit për shumicën e tetë shekujve të fundit,  dhe ishte qyteti më i madh në botë për nga popullsia për pjesën më të madhe të mijëvjeçarit të dytë të erës sonë .  Me male që rrethojnë qytetin e brendshëm në tre anët, përveç mureve të vjetra të qytetit të brendshëm dhe të jashtëm, Pekini ishte i përgatitur dhe i zhvilluar në mënyrë strategjike për të qenë rezidenca e perandorit dhe kështu ishte vendndodhja e përsosur për kryeqytetin perandorak. Qyteti është i njohur për pallatet, tempujt, parqet, kopshtet, varret, muret dhe portat e tij të pasura.  Pekini është një nga destinacionet më të rëndësishme turistike në botë. Në vitin 2018, Pekini ishte qyteti i dytë turistik me fitimin më të lartë në botë pas Shangait .  Pekini është shtëpia e shumë monumenteve dhe muzeve kombëtare dhe ka shtatë vende të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s — Qyteti i Ndaluar, Tempulli i Parajsës, Pallati Veror, Varret Ming, Zhoukoudian dhe pjesë të Murit të Madh dhe Kanalit të Madh —të gjitha këto janë vendndodhje turistike të njohura.  Siheyuans, stili tradicional i banimit të qytetit, dhe hutong, rrugicat e ngushta midis siheyuans, janë tërheqjet kryesore turistike dhe janë të zakonshme në Pekinin urban.

## Historia e Pekinit 
Pekini si kryeqytet i Kinës, është qendra politike dhe kulturore e Kinës. ai gjendet në veri të zonës fushore të Kinës veriore. Nga ana gjeografike ai është në të njëjtin paralel me Romen e Italisë dhe me Madridin e Spanjës. Klima e Pekinit përfshihet në klimën e butë kontinentale. Dimti dhe vera janë relaticisht të gjatë, ndërsa pranvera dhe vjeshta janë të shkurtra dhe të thata. Temperatura mesatare vjetore është 11,8 °C.

Pekini ka histori të lashtë. Si qytet ai ka një histori mbi 3 mijë vjeçare. Qysh në periudhën e shteteve ndërluftuese (770-221 para erës sonë) Pekini ka qenë si kryeqytet i shumë shteteve të atëherëshme. Në periudhën e Dinastive Qin dhe Han dhe në periudhën e Tre shteteve, Pekini ka qenë një nga kryeqendrat e Kinës veriore. Nga Dinastia Gjin, Pekini filloi të jetë si kryeqytet. Më vonë, edhe Dinastia Yuan, Dinastia Min dhe Dinastia Çin e kanë përcaktuan Pekinin si kryeqytetin e tyre. Gjithesej ka pasur 34 perandorë që lëshonin dekrete për sundimin e gjithë vendit.

Pas shpalljes së Kinës së Re, veçanërisht gjatë mbi 20 vjetëve të fundit të reformës dhe të hapjes së Kinës, kanë ndodhur ndryshime kolosale në pamjen e Pekinit. Janë ngritue njera pas tjetrës ndërtesa të ndryshme moderne. Kontaktet e Pekinit me botën e jashtme janë shtuar pandërprerë. Pekini po ecën me hapa të mëdha për të dyrë në radhët e qyteteve tç mëdha ndërkombëtare. Në Pekin, kuriozitete historike janë të lidhura mirë me pamjen e një qyteti modern dhe tërheqi turistë si nga brenda ashtu edhe nga jashtë vendit. Vitet e fundit Pekini ka pritur çdo vit miliona turistë të huaj dhe dhjetra miliona turistë të vendit.

Historia e lashtë i ka dhënë Pekinit shumë vende-muze dhe kuriozitete njerëzore. Në rast se ju pëlqejnë kuriozitete historike, mund të shkoni në Murin e Madh Kinez, në Qytezën e Ndaluar Perandorake. Ose në parqet perandorake, si Parkun Verior, Parkun Bejhai, Molin me aromë, Parkun qiellor, etj, ku bukuria e natyrës dhe ndërtesat e bukura do t’ju lenë përshtypje të thella. Në rast se dëshitoni të njiheni me kulturën e lashtë dhe karierën e personaliteteve të njohura kinezë, mund të vizitoni shtëpitë –muze të këtyre personaliteteve, dhe mund të dëgjoni edhe Operën e Pekinit. Në rast se dëshironi të njiheni me gjendjen e zhvillimit të Kinës në fushat politike, ekonomike. Tekniko-shkencore dhe ushtarake, mund të vizitoni mbi 100 muze të shpërndata në rajone të ndryshme të Pekinit. Për të soditur bukurinë e natyrës. Mund të shkoni në perideri të Pekinit.

Tani në Pekin vendet piktoreske të shkallës A të Kinës janë Parku qiellor, Varrezat e perandorëve të Dinastisë Ming, Parku verior, Pallati oqeanik i pekinit, Muri i Madh në sektorin e Badalinit, Parku Bejhai-Gjinshan, Parku Nacional i Kinës, Pallati i Shkencës dhe i Teknologjisë të Kinës, Parku Zoologjik i Pekinit dhe Parku Botanik i Pekinit.

## Ekonomia 
Për shkak të përqendrimit të ndërmarrjeve shtetërore në kryeqytetin kombëtar, Pekini në vitin 2013 kishte më shumë seli të kompanisë Fortune Global 500 se çdo qytet tjetër në botë.  Që nga gushti 2022, Pekini ka 54 kompani Fortune Global 500, më shumë se Japonia (47), vendi i tretë pas Kinës (145) dhe Shteteve të Bashkuara (124).   Pekini është përshkruar gjithashtu si "kryeqyteti i miliarderëve të botës".   Në vitin 2020, Pekini është qyteti i pestë më i pasur në botë, me një pasuri totale prej 2 trilionë dollarësh.  Pekini është klasifikuar si një qytet Alfa+ (global i nivelit të parë) nga Rrjeti i Kërkimeve të Globalizimit dhe Qyteteve Botërore, duke treguar ndikimin e tij në rajon dhe në mbarë botën dhe duke e bërë atë një nga 10 qytetet kryesore të botës.  Në Indeksin e Qendrave Financiare Globale 2021, Pekini u rendit si qendra financiare e gjashtë më konkurruese në botë dhe e katërta më konkurruese në të gjithë rajonin e Azisë dhe Oqeanisë (pas Shangait, Hong Kongut dhe Singaporit). 
[alt=|majtas|parapamje|Horizonti i [CBD e Pekinit|Distriktit Qëndror të Biznesit në Pekin]]
[parapamje|[Xidan është një nga zonat më të vjetra dhe më të ngarkuara tregtare në Pekin.]]

## Demografia 
## Kultura 
[thumb|right|[Beihai Park, an extensive imperial garden in the center of Beijing]]
[thumb|right|The [Beijing Botanical Garden]]
[thumb|The popular student hangout, [Wudaokou, in northwestern Beijing at night]]
[thumb|Bookshops in the [Xidan area]]
[thumb|[Chaoyang Park in Beijing's Chaoyang District]]
[thumb|[Shichahai, located in the Xicheng District, is traditionally one of Beijing's most beautiful and charming scenic areas]]
[thumb|Changpu River Park near the [Forbidden City]]

## Politika 
## Shiko edhe këtë 
* Kina

## Lidhje të jashtme 
## Referime