Henri Matisse

**Henri-Émile-Benoît Matisse** (31 dhjetor 1869 – 3 nëntor 1954) ishte një artist francez, i njohur edhe për përdorimin e ngjyrave dhe lëngjeve si dhe dizajnimeve grafike të tij origjinale. Ai ishte një disenjator, gravurist, dhe skulptor, por është i njohur kryesisht si një piktor.

Matisse konsideroht në përgjithësi, bashkë me Pablo Picasso-s, si një nga artistët, që ndihmoi më shumë në përcaktimin e zhvillimeve revolucionare në artet pamore përgjatë dekadave të para të shekullit të XX, përgjegjës pë zhvillime domethënëse në pikturë dhe skulpturë

## Jeta e hershme dhe edukimi
[parapamje|majtas|372px|Henri dhe Amélie Matisse, [1898]]
Matisse lindi në Le Cateau-Cambrésis, në Departamenti i Nord, në Francën Veriore gjatë krishtlindjeve të vitit 1869, djali i madh i një tregtari të pasur gruri. Ai u rrit në Bohain-en-Vermandois, Picardie. Në vitin 1887, ai shkoi në Paris për të studiuar jurisprudencë, duke punuar si administrator gjykate në Le Cateau-Cambrésis pasi mori diplomën. 

Ai do të fillonte të pikturonte në vitin 1889, pasi nëna e tij i solli furnizime arti gjatë një periudhe pushimesh duke pasuar një goditje apendisiti. Ai zbuloi *një lloj parajse*, siç do ta përshkruante më vonë atë, duke vendosur të bëhej artist, duke e zhgënjyer thellësisht të atin.

Në vitin 1891, ai u kthye në Paris për të studiuar art në Académie Julian nën pedagogun William-Adolphe Bouguereau dhe në École Nationale des Beaux-Arts në drejtimin e Gustave Moreau. Fillimisht ai pikturoi natyra të qeta dhe peizazhe në stilin tradicional, në të cilin ai do të arrinte nivele të arsyeshme. Matisse u ndikua nga veprat e mjeshtrave më të hershëm, si Jean-Baptiste-Siméon Chardin, Nicolas Poussin dhe Antoine Watteau, ashtu si dhe nga artistët modernë, si Édouard Manet dhe Arti Japonez. Chardin ishte një nga piktorët që Matisse admironte më shumë; si një student arti ai bëri kopje të katër pikturave të Chardin në Luvër.

File:Matisse the study of moreau.jpg|*Studioja e Gustave Moreau*, 1894&ndash;1895
File:Matisse - Blue Pot and Lemon (1897).jpg|*Kusi blu dhe limonë* (1897), Hermitage Museum, Shën Petersburg, Rusi
File:Matisse Mur Rose.jpg|*Le Mur Rose*, 1898, Jewish Museum Frankfurt
File:Matisse - Vase of Sunflowers (1898).jpg|*Vazo me Luledielli* (1898), Hermitage Museum, Shën Petersburg, Rusi
File:Study of a nude by Matisse.jpg|*Studimi i një nudoje*, 1899, Artizon Museum, Tokyo
File:Henri Matisse, 1899, Still Life with Compote, Apples and Oranges, oil on canvas, 46.4 x 55.6 cm, The Cone Collection, Baltimore Museum of Art.jpg|*Natyrë e vdekur me vilxhan, mollë dhe portokalle,* 1899, The Cone Collection, Baltimore Museum of Art

## Fauvizmi

File:Matisse - Luxembourg Gardens (1901).jpg|*Kopshtet e Luksemburgut*, 1901, Hermitage Museum, Shën Petersburg, Rusi
File:Matisse - Dishes and Fruit (1901).jpg|*Enë dhe fruta*, 1901, Hermitage Museum, Shën Petersburg, Rusi
File:Henri Matisse, 1902, Notre-Dame, une fin d'après-midi, oil on paper mounted on canvas, 72.4 x 54.6 cm, Albright-Knox Art Gallery.jpg|''Notre-Dame, une fin d'après-midi*, 1902, Albright–Knox Art Gallery, Buffalo, Nju Jork
File:Matisse-Luxe.jpg|*Luxe, Calme et Volupté'', 1904, Musée d'Orsay, Paris, Francë
File:Matisse-Open-Window.jpg|*Dritare e hapur, Collioure*, 1905, National Gallery of Art, Uashington D.C.
File:Matisse - Green Line.jpeg|*Portreti i Madame Matisse,* 1905, Statens Museum for Kunst, Kopenhagen, Danimarkë
File:Bonheur Matisse.jpg|*Le bonheur de vivre*, 1905–6, Barnes Foundation, Filadelfia, Pennsylvania
File:Henri Matisse Self-Portrait in a Striped T-shirt (1906).jpg|*Auto-portret në një këmishë me vija*, 1906, Statens Museum for Kunst, Kopenhagen, Danimarkë
File:Young Sailor II.jpg|*Detari i ri II,* 1906, Metropolitan Museum of Art, Nju Jork Siti
File:Matisse - Vase, Bottle and Fruit (1906).jpg|*Vazo, botil dhe fruta*, 1906, Hermitage Museum, Shën Petersburg, Rusi
File:Matisse Souvenir de Biskra.jpg|*Nudo Blu*, 1907, Baltimore Museum of Art, Baltimore, Merilend
File:Matisse.mme-matisse-madras.jpg|*Madras Rouge*, *Turbani i kuq*, 1907, Barnes Foundation, Filadelfia, Pennsylvania(i ekspozuar në vitin 1913 në Armory Show)
File:Bathers with a turtle.jpg|*Plazhistë me një breshkë*, 1908, Saint Louis Art Museum, St. Louis
File:Matisse - Game of Bowls.jpg|*Loja e boulit,* 1908, Hermitage Museum, Shën Petersburg, Rusi
File:Henri Matisse, 1909, La danse (I), Museum of Modern Art.jpg|*La Danse (versioni I),* 1909, Museum of Modern Art, Nju Jork Siti
File:Matissedance.jpg|*La Danse (versioni II),* 1910, Hermitage Museum, Shën Petersburg, Rusi

### Skulptura 

File:The Serf.jpg|*Le Serf* (*Shërbëtori*), 1900–1904, bronz
File:Henri Matisse, 1905, Sleep, wood, exhibition Blue Rose (Голубая Роза), 1907, location unknown.jpg|*Gjumi*, 1905, dru, ekzibicioni Blue Rose, 1907
File:Henri Matisse, 1906-07, Nu couché, I (Reclining Nude, I), exhibited at Montross Gallery, New York, 1915.jpg|*Nu couché, I* (*nudo e shtrirë, I*), 1906–07, bronz, ekspozuar në Montross Gallery, Nju Jork, 1915
File:Henri Matisse, 1908, Figure décorative, bronze.jpg|*Figure décorative*, 1908, bronz
File:Matisse - left to right 'The Back I', 1908-09, 'The Back II', 1913, 'The Back III' 1916, 'The Back IV', c. 1931, bronze, Museum of Modern Art (New York City).jpg|*Seritë e Zeza,* bronz, nga e majta në të djathtë: *E zeza I,* 1908–09, *E zeza II,* 1913, *E zeza III*, 1916, *E zeza IV,*  1931, të gjitha në Museum of Modern Art, Nju Jork Siti

### Vepra të zgjedhura (1910–1917)

File:Matisse518.jpg|*Natyrë e qetë me Geraniums,* 1910, Pinakothek der Moderne, Mynih, Gjermani
File:Atelier rouge matisse 1.jpg|''L'Atelier Rouge*, 1911, The Museum of Modern Art, Nju Jork Siti
File:Matisse Conversation.jpg|*Biseda,'' , The Hermitage Museum, Shën Petersburg, Rusi
File:Henri Matisse, 1911-12, La Fenêtre à Tanger (Paysage vu d'une fenêtre Landscape viewed from a window, Tangiers), oil on canvas, 115 x 80 cm, Pushkin Museum.jpg|*Dritare në Tanxher,* 1911–12, The Pushkin Museum of Fine Arts, Moskë
File:Goldfish Matisse.jpg|*Peshku i artë*, 1912, Pushkin Museum of Fine Arts, Moskë
File:Matisse Riffian.jpg|*Le Rifain assis*, 1912–13, 200 × 160&nbsp;cm. Barnes Foundation
File:Henri Matisse, 1913, Portrait of the Artist's Wife, oil on canvas, 146 x 97.7 cm, Hermitage, Saint Petersburg.jpg|*Portreti gruas së artistit*, 1913, Hermitage Museum, Shën Petersburg
File:Henri Matisse, 1913, La glace sans tain (The Blue Window), oil on canvas, 130.8 x 90.5 cm, Museum of Modern Art.jpg|*La glace sans tain* (*Dritarja blu*), 1913, Museum of Modern Art
File:Matisse Woman on a high stool.jpg|*Grua në një stol të lartë,* 1914, Museum of Modern Art, Nju Jork Siti
File:Henri Matisse - View of Notre Dame. Paris, quai Saint-Michel, spring 1914.jpg|*Pamje e Notre-Dame,* 1914, Museum of Modern Art
File:Yellow Curtain.jpg|*Le rideau jaune,* 1915, Museum of Modern Art, Nju Jork
File:Henri Matisse, 1916-17, Auguste Pellerin II, oil on canvas, 150.2 x 96.2 cm, Centre Georges Pompidou, Paris.jpg|*Auguste Pellerin II*, 1916–17, Musée National d'Art Moderne, Paris
File:Henri Matisse, 1916-17, Le Peintre dans son atelier (The Painter and His Model), oil on canvas, 146.5 x 97 cm, Musée National d'Art Moderne, Centre Georges Pompidou, Paris.jpg|*Piktori dhe modelja e tij* (), 1916–17, Musée National d'Art Moderne, Paris
File:Henri Matisse, 1917, Portrait de famille (The Music Lesson), oil on canvas, 245.1 x 210.8 cm, Barnes Foundation.jpg|*Portrait de famille* (Mësime muzike), 1917, vajë në kanavacë, 245.1 x 210.8&nbsp;cm, Barnes Foundation

## Shiko edhe
* Vincent van Gogh
* Paul Cézanne
* Paul Gaugin
* Pablo Picasso
* Pierre-Auguste Renoir
* Klod Monet
* Georges Seurat
* Edvard Munch
* Joan Miro
* Ernst Ludwig Kirchner
* Vasili Kandinski
* Gino Severini
* Umberto Boccioni
* Modernizmi
* Arti Avant-Garde
* Pointilizmi
* Ekspresionizmi
* Racionalizmi (arkitekturë)
* Tonalizmi
* Kubizmi

## Referime 
### Bibliografia
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Lidhje të jashtme
* Filmim i Henri Matisse në Vence, Francë duke punuar në Kapelën e re të Vence 
* Henri Matisse: Jeta dhe Puna 500 foto me rezolucion të lartë
* Muzeu Matisse në Nice