Samba

**Samba**  është një emër ose parashtesë që përdoret për disa variante ritmike, si **samba urbano carioca**   **samba de roda** (nganjëherë quhet edhe samba rurale),  ndër shumë forma të tjera të sambas, më së shumti e ka origjinën në shtetet e Rio de Zhaneiros dhe Bahias .   

Samba është një term i gjerë për shumë nga ritmet që kompozojnë zhanret më të njohura të muzikës braziliane që kanë origjinën në komunitetet afro-braziliane të Bahia në fund të shekullit të 19-të  dhe në fillim të shekullit të 20-të, duke vazhduar zhvillimin e saj në komunitetet e Rios de Zhaneiros në fillim të shekullit të 20-të.  

Duke pasur rrënjët e saj në Candomblé-n afro-braziliane,    si dhe tradita të tjera popullore afro-braziliane dhe indigjene, të tilla si Samba de Caboclo tradicionale,   konsiderohet si një nga dukuritë më të rëndësishme kulturore në Brazil   dhe një nga simbolet e vendit.    

E pranishme në gjuhën portugeze të paktën që nga shekulli i 19-të, fjala "samba" u përdor fillimisht për të përcaktuar një "valle popullore".  Me kalimin e kohës, kuptimi i saj është zgjeruar në një "valle rrethore të ngjashme me batuque", një stil kërcimi dhe gjithashtu në një "zhanër muzikor".   Ky proces i vendosjes së vetvetes si një zhanër muzikor filloi në vitet 1910  dhe pati pikë referimi inauguruese në këngën " Pelo Telefone ", e lançuar në vitin 1917.   Pavarësisht se u identifikua nga krijuesit e tij, publiku dhe industria muzikore braziliane si "samba", ky stil pionier ishte shumë më i lidhur nga pikëpamja ritmike dhe instrumentale me maksisin sesa me vetë sambën.   
Samba u strukturua në mënyrë moderne si një zhanër muzikor vetëm në fund të viteve 1920    nga lagja Estácio dhe së shpejti u shtri në Oswaldo Cruz dhe pjesë të tjera të Rios përmes hekurudhës së saj të udhëtarëve .  Sot sinonim i ritmit të sambës,  kjo samba e re solli risi në ritëm, melodi dhe gjithashtu në aspektin tematik.  Ndryshimi i saj ritmik i bazuar në një model të ri instrumental me goditje rezultoi në një stil më "batucado" dhe të sinkopuar  - në krahasim me "samba-maxixe" fillestare  - karakterizuar veçanërisht nga një ritëm më i shpejtë, nota më të gjata dhe një kadencë shumë përtej pëllëmbëve të thjeshta të përdorura deri më tani.   Gjithashtu "paradigma e Estácio" solli risi në formatimin e sambas si këngë, me organizimin e saj muzikor në pjesën e parë dhe të dytë si në melodi ashtu edhe në tekst.    Në këtë mënyrë, sambistët e Estácio-s krijuan, strukturuan dhe ripërcaktuan sambën qytetare të Carioca-s si një zhanër në një mënyrë moderne dhe të përfunduar.  Në këtë proces të themelimit si një shprehje muzikore qytetare dhe moderne, samba Carioca kishte rolin vendimtar të shkollave samba, përgjegjëse për përcaktimin dhe ligjërimin përfundimisht të bazave estetike të ritmit,  dhe transmetimit radiofonik, gjë që kontribuoi shumë në përhapjen dhe popullarizimin e zhanrit dhe këngëtarëve të tij.  Kështu, samba arriti projeksion të madh në të gjithë Brazilin dhe është bërë një nga simbolet kryesore të identitetit kombëtar brazilian.   Pasi u kriminalizua dhe u refuzua për origjinën e saj afro-braziliane, dhe padyshim muzikën e klasës punëtore në origjinën e saj mitike, zhanri ka marrë gjithashtu mbështetje nga anëtarët e klasave të larta dhe elitën kulturore të vendit.  

Samba moderne që u shfaq në fillim të shekullit të 20-të është kryesisht në një    kohë  ndryshonte  me përdorimin e vetëdijshëm të një kori të kënduar ndaj një ritmi batucada, me strofa të ndryshme të vargjeve shpall[se.   Instrumentimi i tij tradicional është i përbërë nga instrumente me goditje si pandeiro, cuíca, tamborim, ganzá dhe surdo    shoqërimi – frymëzimi i të cilit është koro – si kitara klasike dhe cavaquinho .  

Në vitin 2005 UNESCO e shpalli Samba de Roda pjesë të Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të Njerëzimit,   dhe në 2007, Instituti Kombëtar i Trashëgimisë Historike dhe Artistike të Brazilit shpalli Carioca samba dhe tre nga matricat e saj - samba de terreiro, partido-toal dhe samba de enredo – si trashëgimi kulturore në Brazil.     Gjithashtu, në vitin 2018, prefektura e Salvadorit shpalli Samba Junino, i njohur gjithashtu si Samba Duro, një variant urban i Sambës si pjesë e Trashëgimisë së Saj Kulturore.