Tërmeti i Shkupit (1963)

[parapamje|[Josip Broz Tito dhe Nikita Hrushovi në Shkup pas tërmetit.]][parapamje|[Shkup: Orët e para pas tërmetit]]
[parapamje|250x250px|Pjesëtarët e [Forcat tokësore të SHBA|Ushtrisë Amerikane në Spitalin e Shkupit, Jugosllavi, pas tërmetit në vitin 1963. Njësia ishte dërguar në vendin e katastrofës për të ofruar kujdes mjekësor për viktimat.]]
**Tërmeti i Shkupit - 1963** () ishte një tërmet i cili ndodhi në Shkup, Republika Socialiste e Maqedonisë (sot Maqedonia e Veriut ), atëherë pjesë e RSF Jugosllavisë, më 26 korrik 1963, në shkallën 6.1 MM, e që mbyti mbi 1.070 njerëz, u lënduan mes 3,000  dhe 4,000  njerëz, ndërsa më shumë se 200,000 njerëz mbetën të pastrehë. Rreth 80 përqind e qytetit u shkatërrua.
 
## Tërmeti 
Tërmeti, me fuqi 6.1 në shkallën MM, ndodhi më 26 korrik 1963, në orën 04:17; UTC (5:17 sipas kohës lokale) në Shkup, Republika Socialiste e Maqedonisë, asokohe pjesë e RSF Jugosllavisë ( Maqedonia e sotme). Dridhja zgjati për rreth 20 sekonda dhe u ndje më së shumti përgjatë luginës së lumit Vardar. Kishte edhe pastronditje më të vogla deri në orën 5:43.  

Brenda disa ditësh pas tërmetit, 35 kombe të ndryshme të botës kërkuan që Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara, në listën e agjendave të tyre, të vendoste lehtësime në furnizime për Shkupin. Ndihma, në formën e parave, ekipeve mjekësore, inxhinierike e ndërtimore dhe furnizime u ofruan nga 78 vende nga e gjithë bota.  

Gazetari i parë i huaj që arriti në Shkup për të raportuar mbi tërmetin ishte David Binder nga *The New York Times*.  Ndërsa shikonte Shkupin nga avioni, ai komentoi që qyteti dukej sikur ishte i bombarduar.  

Në vitin 1965, arkitektit japonez Kenzo Tange iu kërkua nga Kombet e Bashkuara që të futej në një konkurs të kufizuar për rizhvillimin e Shkupit, pas së cilës Tange fitoi 60% të çmimit ndërsa skuadra jugosllave fitoi 40% të pjesës së mbetur. Sidoqoftë, plani i Tange për Shkupin (një nga veprat e tij kryesore) mbetet pjesërisht i implementuar, posaçërisht në lidhje me Stacionin Hekurudhor të Shkupit të Ri dhe të ashtuquajturin Muri i Qytetit. 

Tërmeti i Shkupit është përmendur në shumë vepra arti, përfshirë letërsinë, muzikën, teatrin dhe filmat. Një shembull është filmi artistik maqedonas *Memento*, me regji nga Dimitrie Osmanli në vitin 1967.  Një shembull nga fusha e letërsisë është poema *"Skoplje 1963"* nga poeti austriak Christine Busta . 

## Galeria 

Skeda:Stara zeleznicka 2010.JPG|Simboli i tërmetit: Stacioni i vjetër hekurudhor në Shkup. Ora ndaloi në 5.17 në 26 korrik 1963. Sot ndërtesa përdoret nga *Muzeu i Qytetit të Shkupit* (*Muzej na grad Shkup*). 
Skeda:Monument-skopjeearthquake.JPG|Monument kushtuar viktimave të tërmetit, afër Stacionit të Hekurudhës së Vjetër 
Skeda:Skopje earthquake 1963 new settlements.JPG|Vendbanimet e reja në Shkup dhuruar nga: SHBA, Mbretëria e Bashkuar, Gjermania Perëndimore, Meksika, vendet Skandinave, Zvicra, ČSSR, Polonia, Këshilli Botëror i Kishave etj. 
Skeda:Reims France charity concert Skopje earthquake 1963 Macedonia.jpg|Koncert bamirësie nga Henryk Szeryng për viktimat e tërmetit të Shkupit, Reims, Francë, 26 nëntor 1963 
Skeda:Roosendaal help for Skopje earthquake 1963 Macedonia.JPG|Klipet e gazetës: Ndihmë për qytetarët e Shkupit nga Roosendaal, Hollandë, 8 gusht 1963 
Skeda:Prv den po zemjotresot.jpg|Të nesërmen pas tërmetit, qytetarët duke përgatitur banesa të përkohshme. 
Skeda:Tito so delegacija vo Skopje.jpg|Delegacioni jugosllav i udhëhequr nga Josip Broz Tito, në rrugën "Ivo Lola Ribar". 
Skeda:Pomos na nastradani.jpg|Dhënia e ndihmës së parë për viktimat para hotelit Maqedoni 
Skeda:Gragjanite vo akcija, baraat preziveani.jpg|Qytetarët ndihmojnë të bllokuar dhe të plagosur 
Skeda:Krangova palata za vreme na rusenjeto.jpg|Pallati Krangova gjatë prishjes 
Skeda:Zemjotresot vo Skopje 1963.tif|Ndërtesë e rrënuar, Shkup 
Skeda:Centarot na Skopje pred zemjotresot.jpg|Një pamje e qendrës së Shkupit para tërmetit 

## Shiko gjithashtu 
* Historia e Maqedonisë së Veriut 
* Tërmeti në Shqipëri (2019) 

## Linqe te jashtme 
* Footage of the aftermath
* Social Vulnerability to Natural Disasters: A Study of Skopje, Macedonia 
* The International Seismological Centre has a bibliography and/or authoritative data for this event.

## Referime