open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kadri Osmani

U lind më 23 Nistor 1937, në fshatin Makresh i Poshtëm, Komuna e Artanës. Është arsimtar i Gjuhës dhe i Letërsisë Shqiptare në pension. Aktualisht është Zv/Redaktorpërgjegjës i revistës semestrale "Shqipëria Etnike".  Në Konkursin Letrar të revistës „Spektri"-1998, ka zënë vendin e parë për tregimin „Dyluftimi", shifra: "Terrorizmi kundër terrorizimit është patriotizëm!!-serum kundër serumit"; Poashtu në atë konkurs ka zënë vendin e III-të për poezinë: "nëntori i flamurit shqiptar", shifra: "Veterniku". Gjithashtu në atë Konkurs janë marrë për botim:1.Poemë për Komandant Fehmiun, shifra:"Betimi", dhe 2. Eseja:"Diapora dhe Atdheu, arritjet dhe mundësitë" shifra:"Sipas derrit-sëpatën". Në vitin 2003 në Konkursin Letrar të Universiteti Popullor në Gjenevë, ka zënë vendin e parë, me tregimin „Telegrami". Në përmbledhjen me poetë të mërguar „Metafora e arratisur", 2003, është prezantuar me një cikël vjershash.

Deri më tani ka botuar këto libra:

1."Shqipja e Lartësive" (kurorë sonetike), 1988;

2."Falë të qoftë gjaku!" poemë), 1997;

3."Nënë Tereza e Shqipërisë" (kurorë sonetike) 1998;

4."Shqiptarët janë atje!" (Publicistikë) 1999;

5."Nuset tona" (Roman), 2003;
Fatmir Halimi

**Fatmir Halimi** u lind në vitin 1972 në fshatin Dumnicë e poshtme të Podujevës.Shkollën fillore e kyeu në vendlindje, të mesmen në Podujevë, ndërsa studimet në degën Letërsi dhe gjuhë shqipe i kreu në Fakultetin e Filologjisë në Prishtinë. Është gazetar dhe professor i letërsisë dhe ghuhës shqipe. Me shkrime është marrë që nga shkolla fillore, kurse poezitë e para i botoi më 1989 në revisten; "Zëri I rinisë", dhe që atëherë botoi gati në të gjitha gazetat dhe revistat tona, si Rilinja(Bujku), Bota e Re, Fryma etj.
Frrok Kristaj

Frrok KRISTAJ (1944) u lind në fshatin Zym të Hasit të Thatë, komuna e Prizrenit. Shkollimin fillor e filloi në Zym dhe e kreu në Rakosh të Istogut. Shkollën Normale e kreu në Prizren, kurse Akademinë Pedagogjike në Gjilan. Vijoi studimet në Letërsi dhe Gjuhë Shqipe në Fakultetin Filologjik, sikurse edhe ato të Gjeografisë në Fakultetin e Shkencave të Universitetit të Prishtinës. Punoi në arsim në Planejë, Mazrrek, Gjonaj e Zym, pastaj në Akademinë Pedagogjike në Prizren, kurse nga viti 1978 ishte gazetar i të përditshmes “Rilindja” në Prishtinë. Në vitin 1986 u emërua arsimtar i Shkollës me mësimit plotësues në gjuhën shqipe në Hamburg të Gjermanisë. Në vitin 1991 kthehet përsëri në “Rilindje” (atëbotë botohej “Bujku”), pas luftës në Kosovë përsëri punon në “Rilindje”, kurse nga viti 2003 ishte gazetar i të përditshmës “Bota sot”, si dhe tash së fundi ishte redaktor i kulturës në te përditshmën ‘Iliria Post’. Është bashkëpunëtor i jashtëm i Institutit Albanologjik të Prishtinës, themelues i SHKA “Katarina Josipi” në Zym (1970), Klubit letrar “Shtjefën Gjeçovi” në Zym (1971), manifestimit letrar, kulturor e shkencor “Takimet e Gjeçovit” në Zym (1971), Kuizit të diturisë të Shkollës (me mësim plotësues në gjuhën) Shqipe në Gjermani (1991), i manifestimit kulturor “Ditët përkujtimore Nëna Tereze” në Prishtinë (1998), manifestimit letrar e kulturor “Gjurmë të Gjeçovit” në Janjevë (2001) etj. Me krijimtari letrare merret që si nxënës i shkollës fillore dhe se pjesë nga krijimtaria e tij është botuar në të gjitha gazetat dhe revistat në gjuhën shqipe në Kosovë, Maqedoni, Mal të Zi, Kosovën Lindore dhe në Shqipëri, por edhe në SHBA, Zvicërr e Gjermani. Do përmendur se herë pas here punimet e tij janë përkthyer në gjuhën serbe në Kosovë, në gjuhën kroate (në “Oko” të Zagrebit), në gjuhën turke në Kosovë, si dhe në gjuhën suedeze e gjermane (nga Ana Maria Schertel). Është mbledhës i pasionuar i folklorit.
Faruk Tasholli

**Faruk Tasholli** lindi në Gadime të Rrafshit të Kosovës më 1958. Shkollën fillore e kreu në vendlindje, ndërsa të mesmen në Ferizaj. Fakultetin Filologjik, Degën e Letërsisë dhe Gjuhës Shqipe e përfundoi në Prishtinë, ku ndoqi edhe studimet pasuniversitare. Krahas studimeve, që nga viti 1980 ishte gazetar dhe për disa vite me radhë redaktor i rubrikës së kulturës në gazetën e studentëve "Bota e re" të Prishtinës. Nga viti 1988 kaloi në Redaksinë e Programit Kulturor të Radio Prishtinës, ku punoi deri më 5 korrik 1990, ditën kur forcat policore serbe mbyllën Radiotelevizionin e Prishtinës në gjuhën shqipe. Pastaj bashkëpunoi me gazetat e përkohshme në Kosovë si, "Fjala", "Zëri" e "Kosovarja", kurse më 1994 emigroi në Gjermani. Prej atje vazhdoi bashkëpunimin me Programin satelitor të Radiotelevizionit Shqiptar në Tiranë, pastaj u angazhua në organet e shtypit shqiptar në emigracion si "Ora", "Bota sot" dhe "Fakti", duke vazhduar të punojë një kohë edhe në Radion shtetërore gjermane "Deutsche Welle", programi në gjuhën shqipe në Këln. Deri tash ka botuar librat e poezisë për fëmijë "Mos u rrit pa mua" (1978), Ferizaj, "Rosat mësojnë patinazh" (1990) si dhe për të rritur "Drita të largëta" (1984) dhe "Tjerr fusharaku" (1988) në Ndërmarrjen Botuese "Rilindja", Prishtinë. Gjithashtu, ka shkruar vargjet për qindra këngë, shumica e të cilave janë bërë hite në njëzet vitet e fundit. Aktualisht jeton në Ahen të Gjermanisë.
Fation Pajo

**Fation Pajo** u lind në Kamëz të Tiranës më 06.10.1958, dhe tani banon në qytetin Elmwood Park të Illinois. Pas përfundimit të shkollës 8-vjeçare në vendlindje, ndoqi studimet ushtarake dhe në vitin 1982 u diplomova oficer. Krahas përkushtimit në detyrat si ushtarak, është marrë edhe me krijimtari letrare. Pajo ka pasur bashkëpunim me shtypin ushtarak dhe me gazetat lokale në Shqipëri, ku janë pasqyruar një pjesë e krijimtarisë së tij si në prozë ashtu edhe në poezi. Në vitin 2000, botoi vëllimin e parë poetik të titulluar, "Të kam pritur" i cili u prit mirë si nga lexuesi ashtu edhe nga kritika letrare. Pesë vjet më vonë, me ndihmën e shtëpisë botuese "Guteberg", botoi edhe romanin e tij të parë "Zemër nëne". Ka nxjerë nga botimi vëllimin me tregime "Shpagimi". Por pjesa më e madhe e krijimtarisë së tij nuk është botuar akoma.

## Burimi i të dhënave
Enciklopedia e Kurveleshit

**Enciklopedia e Kurveleshit** është enciklopedi rajonaele. Ky libër është botim i shtëpisë Botuese Toena, Tirana 2009 Autorët e kësaj vepre janë Nasip Meçaj, Xhemil Çelaj dhe Fatmir Toçi. ISBN : 978 - 99943 - 1 - 496 - 6 Faqet e librit 408.

Kurveleshi është një njësi etnografike e Labërisë. Përfshin 15 fshatra të ndara në Kurveleshin e Sipërm (10 fshatra) dhe në Kurveleshin e Poshtëm (5 fshatra).

Enciklopedi e Kurveleshit përmban rreth 2000 zëra për:

- Ngjarje dhe data historike në shkallë fshati, krahine e kombëtare

- Figura dhe personalitete historike të artit e të kulturës të fshatrave e të krahinës

- Objekte dhe dukuri gjeografike e kulturore të krahinës

- Objekte historike e të kultit

- Veshje, orendi, pajisje e vegla tradicionale

- Ilustrime me harta, grafikë, tabela, skica, skema e fotografi

- Shtojcë me objekte të ndryshme e toponime sipas fshatrave
Kallarati (gazetë)

"Ec ngado, por Kallaratin mos e harro". Kjo është motua e Gazetës "Kallarati", Organ i Shoqatës Atdhetare Kulturore "Kallarati". Gazeta nisi rrugën e vet në fillim të vitit 2003. Ajo u ka bërë jehonë kontributit dhe përpjekjeve të kallaratasve për çlirim kombëtar dhe demokraci, figurave më të shquara të këtij fshati në gjithë historinë e tij, jetës kulturore e artistike etj. Janë me dhjetëra kallaratas dhe jo kallaratas që kanë kontribuar me shkrimet e tyre, duke bërë gazetën të tërheqshme dhe të vlerësuar në krahinë e më gjerë.

Gazeta "Kallarati" e nisi rrugën e vet me një numër në muaj dhe me tetë faqe, por sot del në çdo dy muaj me tetë faqe.

Kryeredaktori i pare i gazetes ka qenë i zgjedhur Zoti Gafur Shametaj, ish edhe Kryetar i Pare i Shoqatës "Kallarati, ndërsa aktualisht është z. Seit Jonuzaj.

Gazeta ka qenë dhe mbetet një organ shtypi në dispozicion të të gjithë kallaratasve për kompaktësimin dhe bashkimin e tyre, për pasqyrimin në të nga secili të vlerave, ngjarjeve e fakteve historike, kulturore, arsimore, ekonomike, zakonore etj, të bëmave e veprave të figurave të shquara të fshatit tonë, të luftëtarëve dhe dëshmorëve të tij në të gjitha kohërat. Në faqet e saj nuk janë lejuar të botohen shkrime apo shprehje që mund të krijonin qoftë dhe nuancën më të vogël të përçarjes apo të prishjes së unitetit brenda komunitetit kallaratas.

## Numra të gazetës 

Skeda:Kallarati. Nr 63, maj - qershor 2012.JPG
Skeda:Kallarati. Nr 62, prill - maj 2012.JPG
Skeda:Kallarati. Nr 61, janar - shkurt 2012.JPG
Skeda:Kallarati. Nr 55, janar - shkurt 2011.JPG
Skeda:Kallarati Nr 50, Mars - Prill 2010.jpg
Skeda:Kallarati (gazetë).jpg
Qamil Foniqi

**Qamil Foniqi** u lind 24 janar 1950- tën në Llozicë-Përkorubë. Shkollën fillore e kreu në vendlindje, të mesmen në Drenas, studjoi Letërsi- Gjuhë shqipe në Prishtinë. Punoi gazetar në Radio-Prishtinë 11-të vjet, në programin Informativ ku afirmoi kulturën dhe zhvillimin e saj në Kosovë. Ishte bashkërealizues i *Emisionin për bashkëatdhetarët tanë jashtë atdhéut* si kreator i rubrikës për fëmijë dhe rubrikave tjera afirmative. Në Radio Prishtinë gjithashtu ishte autor i emisionit *Karvani i fshatit* realizator, Reportazhi i radios’ dhe i emisionit *Radio Posta*, emisione këto të cilat degjoheshin me kërsheri nga degjuesit. Me shkrime filloi të merret që në rini. Skruan prozë dhe poezi kryesisht për të rritur. Shkrimet e tij i gjejmë të botuara në gazetën e studentëve *Bota e Re*, pastaj në *Zëri i Rinisë*, në revistën kulturore *Fjala*, në *Jeta e Re*, dhe *Jehona* që botohej në Shkup e revista tjera në rubrikat kulturore. Ai është shpërblyer disa herë në konkurse letrare në poezi dhe prozë. Me 1993-tën largohet nga Kosova dhe emigron në Holandë- Rotterdam ku edhe jeton me familjen.
Hausatët

**Hausatët** (në tekste edhe *Haussa*, *Haousa* ose *Haoussa*) është grup i popujve afrikanes të islamizuar e që jetojnë në zona qendrore të Sudanit por që nuk paraqesin një etni të caktuar.  Qendra të rëndësishme të *hausatëve* janë *Kano*, *Sokoto* dhe rrafshnalta *Bauchi* në Nigerin veriore.  Koloni të mëdha të *hausatëve* përbëhen në po thuaj çdo vend të Afrikës perëndimore dhe të zonave qendrore të Sudanit.  Pasi që *hausatët* enden si tregtarë, gjuha e tyre paraqet edhe gjuhën e komunikimit dhe tregtimit në Afrikën perëndimore.  Po ashtu, *hausatët* dallohen për mirë mbajtjen e bagëtisë trup madhe dhe asaj trup vogël.  Si dorë punues të shkathtë përpunojnë lëkurën dhe metalet, fije peri, ngjyrosjen e tyre dhe thurjen.  Në punimet e dorës dhe mënyrën e vendosjes së vendbanimeve (kultura qytetare, shtëpia katërkëndëshe balte me kulme të rrafshët), shihet ndikimi i kulturës mesdhetare.  Rreth 9 milion *hausatë*, po thuaj se në gjitha vendet ku janë të shpërndarë, zënë vendin udhëheqës të ekonomisë.

Gjuha e *hausatëve* numërohet në gjuhët çado-hamitishte.  Përpos formave të vjetra të gjuhë si *Sokoto* dhe *Kastena*, është i zhvilluar dhe standardizuar dialekti *Kano* si gjuhë e letërsisë dhe mjeteve të informimit.  Nga koha para koloniale, është formuar një shkrim me shenja arabe për letërsinë.

## Historia 
Që nga viti 1000 e. sonë, *hasuatët* kishin shtete të shumta dhe nga shekulli XV u islamizuan.  Nga shkencëtarët bëhet një ndarje në mes të këtyre shteteve *Hausa*, si shtete të "vërteta" të *hausatëve* dhe shtete të sunduara nga popujt tjerë si të "pavërteta".  Në grupin e shteteve të "vërteta" numërohen shtetet *Kano*, *Gobir*, *Katsena*, *Zegzeg*, ndërsa në ato të "pavërteta" ndër tjera numërohet shteti *Jukun*.  Nga fillimi i shekullit XX, një sundues i quajtur Osman Dan Fodio (Fulbët) ja arriti që të i fusë nën sundimin e tij pjesën më të madhe të shteteve të *hausatëve*.  Kjo perandori e tij, ra nën sundimin e britanikë (Nigeria) gjatë fund shekullit XX.

## Burimi i të dhënave 
### Tekste 
* A. Hellwig: Die Hausa (Diss. Marburg 1915).
* H. Jungraithmayr dhe W. Móhlig : Einfűhrung in die Hausa-Sprache (1976).
Mjeku i familjes

**Mjeku i familjes** (në tekste edhe *Mjeku familjar*,*Mjeku i shtëpisë*, *Mjeku shtëpiak*) është zakonisht një mjekë i përgjithshëm i cili në rast sëmundje, njoftohet i pari, si person që për një kohë shërbimi të gjatë, jo vetëm që njehë gjendjen e përgjithshme shëndetësore por edhe ka vëzhguar më për së afërmi fatin social të pacientit.

## External links 
* World Family Doctor Day
Rendi i shtëpisë

**Rendi i shtëpisë** (në tekste edhe *Rendi shtëpiak*, *Rendi i zotit të shtëpisë*) është e drejta e mbajtësit të së drejtës mbi shtëpinë për të jetuar apo vepruar i pa penguar brenda mureve të shtëpisë sipas rendit të vendosur nga ai. 

Zakonisht rregull e përbashkët e rendit të shtëpisë është hyrja apo qëndrimi brenda shtëpisë pa lejen e mbajtësit të së drejtës. Kjo e drejtë mbrohet me ligj, dhe mos respektimi i saj sjellë me vete padinë *për prishjen e qetësisë shtëpiake*. Përpos rendit shoqëror që përdoret për shtëpitë familjare, në shtëpi të ndryshme shërbyese, në hyrje të tyre në një listë paraqitet rendi në të cilën zakonisht ndalohet qëndrimi i të pa moshuarve brenda objekteve të shtëpisë.
Mobiljet

parapamje|Mobilje|368x368px
**Mobiljet** (në tekste edhe **orendi**, *inventari*, *mobile* - (e) shtëpi(s)/ake) i referohen objekteve të lëvizshme të destinuara për të mbështetur aktivitete të ndryshme njerëzore si ulja (p.sh., stolat, karriget dhe divanet), të ngrënit (tryeza), ruajtjen e sendeve, ngrënien dhe/ose punën me një send dhe gjumin (krevati). Mobiljet përdoren gjithashtu për të mbajtur objekte në një lartësi të përshtatshme për punë (si sipërfaqe horizontale mbi tokë, si tryeza dhe tavolina), ose për të ruajtur sende (p.sh. dollapët, raftet dhe sirtarët). Mobiljet mund të jenë një produkt i dizajnit dhe mund të konsiderohen një formë e artit dekorativ. Përveç rolit funksional të mobiljeve, ai mund të shërbejë për një qëllim simbolik ose fetar. Mund të bëhet nga një numër i madh materialesh, duke përfshirë metalin, plastikën dhe drurin. Mobiljet mund të bëhen duke përdorur një shumëllojshmëri të nyjeve të përpunimit të drurit, të cilat shpesh pasqyrojnë kulturën lokale.

Njerëzit kanë përdorur objekte natyrore, si trungje pemësh, shkëmbinj dhe myshk, si mobilje që nga fillimi i qytetërimit njerëzor dhe vazhdon edhe sot në disa shtëpi/kampe. Kërkimet arkeologjike tregojnë se rreth 30,000 vjet më parë, njerëzit filluan të ndërtonin dhe gdhendnin mobiljet e tyre, duke përdorur drurin, gurin dhe kockat e kafshëve. Mobiljet e hershme të kësaj periudhe njihen nga veprat e artit si një figurinë e Venusit e gjetur në Rusi, që përshkruan perëndeshën në një fron. Mobiljet e para të mbijetuara janë në shtëpitë e Skara Brae në Skoci dhe përfshijnë dollapët, komodinat dhe shtretërit e ndërtuar të gjithë prej guri. Teknikat komplekse të ndërtimit si mobilieri filluan në periudhën e hershme dinastike të Egjiptit të lashtë. Kjo epokë pa pjesë të ndërtuara prej druri, duke përfshirë stole dhe tavolina, ndonjëherë të zbukuruara me metale të vlefshme ose fildish. Evolucioni i dizajnit të mobiljeve vazhdoi në Greqinë e lashtë dhe Romën e lashtë, ku fronet ishin të zakonshme, si dhe klinai, kolltukë me shumë qëllime të përdorura për t'u çlodhur, për të ngrënë dhe për të fjetur. Mobiljet e Mesjetës ishin zakonisht të rënda, lisi dhe të zbukuruara. Dizajni i mobiljeve u zgjerua gjatë Rilindjes Italiane të shekullit të katërmbëdhjetë dhe pesëmbëdhjetë. Shekulli i shtatëmbëdhjetë, si në Evropën Jugore ashtu edhe në atë Veriore, u karakterizua nga dizajne baroke të pasura, shpesh të praruara. Shekulli i nëntëmbëdhjetë zakonisht përcaktohet nga stilet e ringjalljes. Treçereku i parë i shekullit të njëzetë shpesh shihet si marshimi drejt modernizmit. Një rritje unike e dizajnit post-modern të mobiljeve është kthimi në forma dhe tekstura natyrale.

## Shiko edhe 
## Referimet
Godina

**Godina** është një objekt zakonisht i ndërtuar ndër tjera nëpërmjet të *goditjeve* (rrahjeve) të elementeve të elemeteve të ndërtimtarisë.

thumb|ndërtesë
## Shiko dhe këtë 
* kasolla
* kuliba
Nëpër analet e diplomacisë Angleze

Nëpër analet e diplomacisë Angleze (Mbi politikën e Britanisë së Madhe ndaj Shqipërisë gjatë luftës së II Botërore) me Autor
Arben Puto. Shtëpia botuese Albin, viti 2001. Faqet e librit 203.
Kuliba

**Kuliba** është shtëpizë e goditur me qëllim banimi të kafshëshëve, mirëpo shpeshë goditet edhe nga fëmijët për të luajtur jenxhasë.
Loja jenxhasë

*Loja jenxhasë* është një lloj argëtimi i fëmijëve, zakonisht i çupave gjatë të cilit ato imitojnë jetën familjare. Për këtë qëllim përdorin gjësende si kukulla apo edhe fëmijë më të vegjël dhe nga çunat goditen objekte të ndryshme imituese të objekteve reale.
Fjala e shtëpisë

thumb|250px|"Shtëpia është e imja, e po nuk është e imja, se para meje ishte, e nuk ishte e tij, ai iku, unë u vendosa edhe pas vdekjes time ashtu do të jetë".
**Fjala e shtëpisë** (në tekste edhe *thënia e *zotit* të shtëpisë*) është mbishkrim i goditur (gdhendur, muratosur) në ballë të shtëpisë. Këto mbishkrime të zbukuruara janë përdorur nga fundi i shekullit XVI deri në shekullin XVIII nëpër Evropë (krysisht në hapsirën gjermano folëse ). Mirëpo që nga fillimi i shekullit XXI janë afirmuar përsëri. Zakonisht në fazën e parë të afirmimit për *fjalë të shtëpisë* janë marr shprehje nga bibla apo thënie tjera (fjalë të urta).
Hiriarkëza shtëpiake

thumb|100px|Pasqyrim i hiriarkëzes së Pergamonit.
**Hiriarkëza shtëpiake** (në tekste edhe *sënduku i hirit*) është një mbajtëse e hirit të të vdekurve e që mbahet në shtëpi si *arkë*.

## Hiriarkëza etruske 
Në Evropë, tek etruskët e lashtë në Itali, në Evropën qendrore dhe në pjesën lindore, në kohën e hershme të hekurit, si *hiriarkëza shtëpiake* prodhoheshin disa kuti në formë shtëpie të quajtura *urn* që shërbenin për mbajtjen e hirit të të vdekurit.  Këto kutia, në mënyrë figurative merreshin si shtëpi të të vdekurit, ashtu që të ju shërbenin atyre edhe në botën tjetër.  Më vonë nga këto *urn* mori emrin edhe kultura e kohës së hershme të hekurit në zonën *Harz-Saale*.
Shtëpia e pleqve

*Shtëpia e pleqve* (në tekste edhe *azili i pleqve*) është qendër e strehimit për të moshuarit e pa aftë për të jetuar të vetmuar apo që nuk kanë mbikëqyrje nga të afërmit e tyre, përpos institucioneve shtetërore.
Liri Belishova

**Liri Belishova** (Belishovë, 14 tetor 1926 - 23 prill 2018) ka qenë anëtare e Byrosë Politike dhe e Komitetit Qendror të PPSH-së ka qenë një nga drejtueset kryesore të Partisë Komuniste që nga vitet e para të krijimit të saj.

## Biografia 
Lindi në Belishovë të krahinës së Mallakastrës në një familje të kamur të zonës, dhe pjesëmarrës në Luftën e Vlorës. Shkollën fillore pesëvjeçare e mbaroi më 1937 në Ballsh. Më 1938 fitoi bursë që të ndiqte studimet në Institutin "Nana Mbretneshë" në Tiranë, krah Nexhmije Hoxhës, Ramize Gjebreas, Fiqiret Shehut, dhe Vito Kapos. Kontaktet me idetë dhe materialet komuniste i pati prej kushëririt të saj, Besimit, student në Normalen e Elbasanit.

Belishova u bashkua me Lëvizjen Nacional-Çlirimtare të Shqipërisë dhe humbi një sy. Gjatë viteve 1946 dhe 1947, ajo ishte kryetare e Rinisë Popullore të Shqipërisë. Në 1946, pas vdekjes së bashkëshortit të saj, Nako Spiru, që u supozua të ishte vetëvrasje, ajo u shkarkua nga roli i saj dhe u dërgua nga Tirana në Berat për të dhënë mësim. Më 1948, Belishova u rehabilitua dhe u bë anëtare e Byrosë Politike të Partisë së Punës të Shqipërisë nga viti 1948 deri më 1960.

Ashtu si Ramiz Alia, Liri Belishova u bë pjesë e Institutit Marksist-Leninist të Universitetit Shtetëror të Moskës nga 1952 deri në 1954. Gjatë kësaj periudhe, ajo u njoh dhe u martua me bashkëshortin e saj të dytë, Maqo Çomon, i cili shërbeu si Ministër Agrikulture gjatë viteve 1954-1960. 

Në 1960, gjatë prishjes së marrëdhënieve të Shqipërisë me Bashkimin Sovjetik, Belishova u arrestua nën akuzën se ishte mike e Nikita Khrushchev-it. Së bashku me Maqo Çomon dhe komunistin e vjetër, Koço Tashko, ajo kishte protestuar kundër vendimit të njëanshëm të Enver Hoxhës për të mbajtur qëndrim pro-Kinës, duke paralajmëruar për pasojat e ndarjes me Sovjetikët. Si pasojë e kundërshtimit hapur të politikave të pushtetit, Liri Belishova u shpall tradhëtare dhe armike e Partisë dhe e popullit. Më 9 nëntor 1960, familja Belishova-Çomo u dërgua në fshatin Bulo të Gjirokastrës, ku ajo u punësua si mësuese dhe Çomo si drejtor i fermës së Goranxisë. Ata u përjashtuan nga partia më 19 janar të 1961 dhe u internuan në Kuç të Vlorës, më vonë në Progonat të Zvërnecit dhe në Cërrik. Liri Belishova u kthye në Tiranë në 1991.

## Familja 
Në vitin 1958, Liri Belishova dhe Maqo Çomo ishin prindër të Petrit dhe Drita Çomos. Drita (Tiranë, 19 mars 1958 – Tiranë, 19 shkurt 1981) ishte poete. Punët e saj, më e njohura ndër të cila është *Dritë që vjen nga humnera*, u botuan në Shqipëri pas vdekjes së saj në moshën 23 vjecare.

## Vdekja 
Belishova u nda nga jeta në moshën 91 vjeçare, në vitin 2018.

## Referime
Semiramis Alia

**Semiramis Alia** lindi në Elbasan në vitin 1925, bashkëshorte e Ramiz Alisë. Ajo ishte vajza e profesorit të njohur Aleksandër Xhuvani. Semiramis Alia, ndryshe nga shumë gra të ish-udhëheqësve komunistë, nuk u mor me politikë, por punoi si pedagoge në Fakultetin e Shkencave. Bashkëshortja e Ramiz Alisë vdiq në vitin 1986 nga një sëmundje e rëndë.

Ramizi dhe Semiramisi u njohën gjatë punimeve të Konferencës së Rinisë për Shqipërinë e Mesme dhe të Veriut mbajtur më 2 tetor 1944 në Priskë, më pas u ritakua në Moskë ku gjendeshin me studime. Ai vazhdimisht ka folur me shumë dobësi për të, duke e përshkruar me shumë dashuri në librin biografik "Jeta ime". Nga martesa e Ramizit dhe Semiramisit lindën tre fëmijë. Dy vajza, Zanën, Besën, si dhe një djalë, Arbeni. 

Ajo vdiq në vitin 1985 nga një sëmundje e rëndë, vit në të cilin ndërroi jetë edhe nëna e Ramiz Alisë.

## Referime
Gazeta Panorama
Naxhije Dume

**Naxhije Dume** ose **Dumi** (Lubonjë,  3 janar 1921 - Tiranë, 29 shtator 2008) ishte veprimtare e Frontit Nacional-Çlirimtar gjatë rezistencës shqiptare, anëtare e Komitetit Qendror dhe ministri i parë femër. Dume përfshihet në listën e përpiluar nga Instituti i Studimit të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit, që përmbledh pjesëmarrësit që kanë përgjegjësi direkte për krimet e Partisë Komuniste Shqiptare dhe të Ushtrisë Nacionalçlirimtare, duke qene, sipas ligjit nr. 41, anëtarë të strukturave politike dhe ushtarake “që kanë inspiruar, organizuar, urdhëruar, ekzekutuar ose ndihmuar forcat partizane në vepra kriminale”.

## Biografia 
U lind më 3 janar të vitit 1921, në fshatin Lubonjë të rrethit të Kolonjës. Babai i saj ishte nëpunës dhe për këtë, asaj iu desh të shkollohej në Ersekë, Sarandë, Shkodër, Elbasan, Korçë. Ndoqi mësimet në vitet 1933-1941 në Institutin Femëror «Nana Mbretneshë», pasi kreu e emëruan mësuese në shkollën «Avni Rustemi», në Tiranë.

Naxhija mori pjesë në të gjitha demonstratat dhe aktivitetet antifashiste të ditëve të para të prillit 1939. Në vitin 1943, Naxhija ishte sekretare e komitetit të gruas komuniste të Korçës, ndërsa në Konferencën e Parë të Vendit vetëm 23-vjeçare, ajo do të ishte një nga 15 anëtarët e Komitetit Qendror definitiv të PKSH-së. Një vit më vonë e zgjodhën delegate të Qarkut të Korçës për në Kongresin e Përmetit, nga ku vjen anëtare e Këshillit Antifashist. Së bashku me Kristo Themelkon, caktohen për organizimin dhe përurimin e Brigadës së XXII Sulmuese. Naxhija ishte një nga gratë që mori pjesë në mbledhjen e dytë të Komitetit Antifashist dhe punimet e plenumit të dytë të KQ të PKSH-së, që u mbajtën në Berat.

Me transferimin e Qeverisë së re në Tiranë, emërohet pranë aparatit të Komitetit Qendror. Atje punoi deri në vitin 1948, vit në të cilin do të ngjitej në postin e Ministres së Arsimit. Deri atëherë, ajo ishte e vetmja grua shqiptare e të gjitha kohëve, që ishte emëruar si anëtare e ekzekutivit. Në Kongresin e Parë të PKSH-së, pas kritikash të ashpra dhe akuzash të pabazuara të Enver Hoxhes e Mehmet Shehut, Naxhije Dume u shkarkua nga të gjitha detyrat e larta shtetërore dhe partiake. Këtu fillon persekutimi i saj 54-vjeçar. Më pas, ajo caktohet drejtoreshë e Muzeumit Arkeologjik-Etnografik (1951) dhe drejtoreshë e Bibliotekës Kombëtare (1956).

Pas Konferencës së Partisë së Tiranës filloi kalvari i ri edhe më i egër politik dhe administrativ për Naxhije Dumen dhe bashkëshortin e saj Nesti Kerenxhi. Pasi kishte punuar gjatë si arsimtare, në vitin 1972 doli në pension. Dhjetë vjet më vonë atë dhe familjen e saj e priste një fatkeqësi edhe më e rëndë, pasi i internuan përsëri në Petë-Mavrovë e Selenicë, të Vlorës. Vetëm në vitin 1996 familja kthehet përsëri në Tiranë.

## Referime
Lenka Çuko

**Lenka Çuko** anëtare e Byrosë Politike dhe e Komitetit Qendror të PPSH-së. Ajo erdhi në këtë post në vitin 1971. Në vitin 1993 ajo u arrestua me akuzën për krime kundër njerëzimit dhe u dënua me 15 vjet burg. Ajo u lirua nga burgu në vitin 1997.
Rita Marko

**Rita Marko** (Dishnicë, 17 shkurt 1920 - 15 qershor 2018) ka qenë figurë politike në periudhën e regjimit komunist, kohë kur shërbeu në disa pozita të larta politike.

## Biografia 
U lind më 17 shkurt 1920 në Dishnicë të Korçës, i biri i Sterjos dhe Parashqevisë. Në vitin 1936 ai mori pjesë në një grevë të punëtorëve të naftës të organizuar nga sindikata Puna në këtë zonë, e cila ishte e lidhur me Grupin Komunist të Korçës. Ai u bashkua me forcat e rezistencës pas pushtimit italian të Shqipërisë në vitin 1939 dhe iu bashkua Partisë Komuniste të Shqipërisë (1948 Partia e Punës e Shqipërisë) në vitin 1942. Gjatë luftës ai shërbeu në batalion e 4 si komisar i Partisë, komisar i Brigadës së Dytë të Partisë, komisar i Brigadës së Tetë të Mbrojtjes Popullore dhe deri në vitin 1948 komisar komandant në Forcat e Sigurisë me gradën Major .

Ai u bë deputet në Kuvendin Popullor në vitin 1950 dhe anëtar i Presidiumit të tij në vitin 1952. Nga 1956-58 ai shërbeu si Kryetar i Kuvendit dhe Zëvendës Kryetar nga viti 1966-76. Nga korriku 1950 deri në mars 1951 ai shërbeu si Ministër i Industrisë. Në vitin 1952 ai u bë anëtar i Këshillit të Përgjithshëm të Bashkimeve Profesionale të Shqipërisë dhe shërbeu si Kryetar i saj në vitet 1970-82. Në prill të vitit 1950 ai u bë anëtar kandidat i Komitetit Qendror të PPSH , anëtar i plotë në Kongresin e Dytë të Partisë në vitin 1952 dhe anëtar i Byrosë Politike në Kongresin e Tretë më 1956. Ai shërbeu si Sekretar i Parë i Komitetit të Partisë në rrethin e Korçës nga 1949-50 dhe nga Komiteti i Partisë Durrës nga viti 1966-70. Në mars 1951 ai u bë sekretar i Komitetit Qendror të Partisë. Në dhjetor të vitit 1991 ai u arrestua dhe u burgos në korrik 1994 së bashku me disa liderë të tjerë të PPSH, pasi u akuzuan për shpërdorim të pushtetit. Ai u lirua në korrik 1995. U nda nga jeta më 15 qershor 2018.

## Referime
Xhevdet Sakaj

## Kariera
*	Lindur 20 janar 1942  në  Krahës të rrethit Tepelenë.
*	Në vitin 1950-1957, në shkollën fillore e 7-vjeçare në fshatin e lindjes.
*	Në vitin 1958-1960, në shkollën 2-vjeçare për teknik bulmeti pranë shkollës tregëtare birth_placeorë.
*	korrik 1960- gusht 1961, teknik bulmeti dhe kamarier në Tepelenë.
*	shtator 1961- korrik 1964, kreva shkollën e oficerëve në Ministinë e Punëve të Brënshme (M.P.Br) në armën e kufirit ku   morra gradën N/Toger.
*	shtator 1964- gusht 1970  kreu detyren e komisarit dhe komandantit në disa posta kufitare të rrethit Kolonjë.
*	shtator 1970 – korrik 1972 krevu akademinë ushtatake “Mehmet Shehu” në Tiranë.
*	shtator 1972 - shtator 1974,  shef shtabi në forcat e kufirit të rrethit Korçë.
*	tetor 1974 – gusht 1979, komandant i forcave të kufirit në rrethin e Gjirokastrës.
*	shtator 1979- Shkurt 1983, drejtor i burgut për krime kundër  shtetit në Ballsh ( Mallakastër)
*	Mars 1983 - shtator 1992, specialist ushtatak në drejtorinë operative dhe të përgatitjes ushtatake në M.P.Br.
*	shtator 1992 - tetor 1998 (me ndryshimin e sistemit) , doli në reformë sipas VKM  nr.225 dt.29.05.1992.
*	nëntor 1998, u rikthye në punë nga qeverisja e majtë me detyrë përgjegjës grupi për informacionin në M.P.Br deri në shkurt 2002.
*	Shkurt 2002, doli në pension me plotësim moshe dhe vjetërsie në  punë  me gradën N/Kolonel.
*	Maj 2006, pas aplikimit fitoi llotarinë amerikane, dhe bashkë me Vitën e të gjithë fëmijët kanë jetojnë në Amerikë.

## Vepra
Në maj 2009, Xhevdeti botoi një libër autobiografik me titull "Rruga e jetës time".

Ne vitin 2012, Xhevdeti botoi librin e dyte me titull "Dy rrathe nje jete".
Shtabi i Luftës për Qytetin e Gjakovës

**Shtabi i Luftës për Qytetin e Gjakovës**, u formua në vitin 1991, në Gjakovë, si kundërpërgjigje ndaj okupimit serb të Kosovës. Në këtë institucion me rëndësi të madhe nacionale, merrnin pjesë njerëz shumë të besueshëm, të cilët me kohë ishin involvuar dhe dëshmuar për veprimtari politike, patriotike dhe atdhetare të komunës së Gjakovës. Pjesa më e madhe e këtyre njerëzve vinin nga strukturat politike dhe organizata të ndryshme të qytetit. Veprimtaria e këtij institucioni ishte në tërësi sekrete, kundrejt pushtetit okupator serb. Gjatë tërë kohës së veprimit të suksesshëm të kësaj celule, falë pjekurisë politike të pjesëtarëve të saj, asnjë herë nuk u dekonspirua dhe nuk u zbulua nga agjentët e shërbimit sekret serb.

I gjithë aktiviteti i këtij grupi konsistonte në ndërtimin, organizimin dhe funksionimin e institucioneve paralele, në të gjitha lëmitë e jetës nën okupimin e egër serb. Duhet theksuar sidomos sektorin e mbrojtjes, arsimit, bujqësisë...

E gjithë kjo punë e palodhshme dhe më shumë rreziqe, reflektonte në opinionin e qytetarëve të Gjakovës me shpresën se në perspektivën e afërt gjërat do të ndryshojnë pozitivisht. Kontinuiteti i kësaj veprimtarie ishte lufta çlirimtare e UÇK-së në vitet 1998/99 në Kosovë dhe kurorëzimi i aspiratave shekullore të popullit shqiptar për Kosovën shtet i pavarur dhe demokratik.

Më 7 maj 1999, në ofensivën e Çabratit, u vra nga forcat paramilitare serbe, pjesëtari i shtabit Bardhyl Çaushi.
## Shih edhe 
* Ushtria Çlirimtare e Kosovës
Avaria

]]
**Avaria** (nga arabishtja "avar": dëm) është një dëmtim i një makine, i një mekanizmi etj. gjatë kohës së punës ose gjatë lëvizjes. Ligji i avarisë është një parim i Ligjit të Lundrimit, ku palët në një sipërmarrje detare ndajnë përpjestimisht çdo humbje që rezulton nga një sakrifikim vullnetar i një pjese të anijes ose të ngarkesës për të shpëtuar tërësinë në një urgjencë. Për shembull, ekuipazhi mund të hedh një pjesë të ngarkesës së anijes për ta lehtësuar atë në një stuhi, humbja duhet të ndahet  ndërmjet bartësit dhe pronarëve të ngarkesave.

Në nevojat e rreziqeve të hasura në det, anëtarët e ekuipazhit mund të kenë pak kohë për të përcaktuar saktësisht ngarkesën e kujt po hedhin. Kështu për të shmangur grindjen se mund të humbin kohë të çmuar, u në këtë mënyrë u krijuan praktikat e ndarjes së barabartë, ku të gjithë tregtarët, ngarkesa e të cilëve do të shkarohet e sigurtë, do të thirren të kontribuojnë një pjesë, bazuar mbi një përqindje, ndaj tregtarëve mallrat e të cilëve dëmtohen për të shmangur një rrezik urgjent. Avaria e merr origjinën e saj nga ligjet e vjetra të lundrimit apo transportit detar dhe parimet kanë mbetur brenda ligjeve të shumë vendeve.

Kodifikimi i parë i ligjit të avarisë ishte "*York Antwerp Rules*" i vitit 1890.

## Shiko edhe
* E drejta për riparim
* Mirëmbajtja
* Paketa e riparimit
* Pjesa rezervë
* Riciklimi
* Mekaniku
* Inxhinieria mekanike

## Rerencat
Hebroni

parapamje|100px|Sigla
**Hebroni** (në tekste edhe *Habrum*) është qyteti i sotëm **El-Khalil** në Jordani.

Qyteti ndodhet 30km në jug të Jeruzalemit në lartësi mbidetare 927 metra, në rrafshnaltën e Judesë. Në vitin 1970 kishte 43 000 banorë dhe nga viti 1967 nën administrimin izraelit. Ka qendër tregtare dhe industrinë e xhamit.

Vendbanimi *Hebron* ishte i banuar që nga koha e mesme e bronzit (shek. XIX p.e.s.). Gjatë kohës së Davidit, ishte qendra e Judesë (ndër të tjera e fiseve jugore). Ky rol zgjati deri më pushtimin e Jeruzalemit (në kohën e monarkisë të mëvonshme) të kështjellave dhe pastaj nga fundi i mërgimit u takonte *edomasve*. Hebroni mbeti jashtë Judesë deri në vitin 164 p.e.s kur *Juda Makabe* ia bashkoi.

Hebroni është njëri ndër katër qytete e shenjta *Talmud* (tradita e shpellave *Mahpela* me varrezat e patriarkëve në xhaminë *Haram El-Khalil ; 4 km në veri të *Hain Mamre'', në traditën e vendbanimit të Abrahamit)

## Burimi i të dhënave
Aleanca e shenjtë

*Aleanca e shenjtë* thirrej marrëveshja e bërë më 26 gusht 1815 në mes të Perandorisë Ruse, Perandorisë Austriake dhe Prusisë.
Aleanca e shenjtë filloi që në shtator 1814 deri më 9 Korrik 1815.
Në këtë Aleancë morrën pjesë Prusia,Austria dhe Rusia,e me vonë u bashkua dhe Holanda e Franca.

parapamje|200px|Aleanca e shenjtë

Kjo marrëveshje ishte nxitur nga ana e perandorit rus Aleksandërit I-rë dhe pas vendosjes së saj, marrëveshja u zgjerua me praninë e shteteve të tjera. Me këtë marrëveshje, mbretërit deklaronin qëndrimin e tyre për mirëmbajtjen e fesë, paqes dhe drejtësisë. Në shenjë të kësaj marrëveshjeje u mbajtën kongresi europian në Ahën (1818), në Tropau (1820), në Laibach (Lubjanë, 1821), dhe në Veronë (1822). Rrjedha politike të ngushta me marrëveshjen si duket nuk ka pasur, mirëpo kjo shprehje u lidh ngushtë me shprehjen e politikës restauruese. Marrëveshja u thye si pasojë e interesave kundërthënëse të perandorëve me rastin e luftës greke për pavarësi.
Në këtë Kongres u modifikua edhe harta gjeografike.
Themie Thomai

**Themie Thomai** ish Ministre e Bujqësisë e Shqipërisë dhe anëtare e Byrosë Politike dhe e Komitetit Qendror të PPSH-së. Ajo është ministrja e Bujqësisë më jetëgjatë e çdo qeverie të Shqipërisë. Themie Thomai u emërua në këtë post në vitin 1975 dhe e mbajti  deri në vitin 1989.

## Referimet
Urdhri Shpirti i Shenjtë

**Urdhri Shpirti i Shenjtë** është urdhër fetar krishterë i themeluar nga mbreti Hainrih III-të i Francës më 1578.

Urdhri u themelua si urdhër më i lartë, me një klasë, si urdhri i parë shpirtërorë jashtë urdhrit të kalorësve, i cili si shenjë veçimi kishte kryqin (me krahë të mëdhenj), me shirit të kaltër (nga këtu edhe *cordon blue*).  Sot, ky urdhër i jepet pretenduesve të fronit mbretëror të Francës.
Libri i shenjtë

*Libri i shenjtë* është libër me shkrime nga një shoqëri fetare e që shërben si themel i fesë së tyre.

Libri i shenjtë, për shoqëritë fetare është teksti fetar i njohur vetvetiu si kanonikë dhe që përmban : fjalime mësimdhënëse të nxitësve të fesë, lutje jetike (etike), rregulla të ritualeve, bashkësi rregullash të së drejtës, etj.  Zakonisht teksti është trashëguar në gjuhën e folësve të autorëve dhe nga gjeneratat pasuese është shpjeguar duke u kumtuar dhe komentuar.  Zakonisht komentet janë futur si shtesa për të mbuluar hapësirat e jetës posaçërisht tek fetë e orientuar nën ligjet sunduese.  Kështu, krahas shkrimeve të trashëguara (traditës) paraqitet teologjia krishtere (Bibla). 
 
## Shiko dhe këtë
* Bibla
* Kurani
Shërimi

parapamje|Diagrami që paraqet fazat e shërimit të indeve.
Me **traumën fizike** ose **sëmundjen** e pësuar nga një organizëm, shërimi përfshin riparimin e indeve të dëmtuara, organeve dhe sistemit biologjik në tërësi dhe rifillimin e funksionimit (normal). Mjekësia përfshin procesin me të cilin qelizat në trup rigjenerohen dhe riparohen për të zvogëluar madhësinë e një zone të dëmtuar ose nekrotike dhe për ta zëvendësuar atë me inde të reja të gjalla. Zëvendësimi mund të ndodhë në dy mënyra: me rigjenerim në të cilin qelizat nekrotike zëvendësohen nga qeliza të reja që formojnë ind "të ngjashëm" siç ishte fillimisht atje; ose me riparim në të cilin indi i lënduar zëvendësohet me ind cikatrice. Shumica e organeve do të shërohen duke përdorur një përzierje të të dy mekanizmave.

Brenda kirurgjisë, shërimi më shpesh quhet rikuperim dhe rikuperimi pas operacionit historikisht është parë thjesht si rikthim i funksionit dhe gatishmëria për shkarkim. Kohët e fundit, është përshkruar si një proces që kërkon energji për të ulur simptomat fizike, për të arritur një nivel të mirëqenies emocionale, për të rifituar funksionet dhe për të rivendosur aktivitetet.

Shërimi përmendet gjithashtu në kontekstin e procesit të pikëllimit.

Në psikiatri dhe psikologji, shërimi është procesi me anë të të cilit neurozat dhe psikozat zgjidhen në atë shkallë që klienti të jetë në gjendje të udhëheqë një ekzistencë normale ose përmbushëse pa u mbingarkuar nga fenomene psikopatologjike. Ky proces mund të përfshijë psikoterapi, trajtim farmaceutik ose qasje alternative si shërimi shpirtëror tradicional.

## Shiko edhe 
* Sëmundja
* Mjekësia

## Referime
Haincen

**Haincen** (në tekste edhe Hajncen, ger. Heinzen) është emër për një pjesë të grupi të banorëve të Gjermanisë në pjesën e mesme të *Burglandit*.

Këta gjer në vitin 1945 banonin edhe në kufi me Hungarinë.  Si duket emrin e tyre e kanë marr nga një përqeshje e fqinjëve përshake se këta përdornin të folmen lokale të tyre për *hienz* në vend të fjalës gjermane për *tani* (*jetz*).  E folmja e tyre i takonte të folmes së Bavarisë jugore.

Ndër pjesëtarët e shoqërisë shqip folëse më i popullarizuar është emri i përveçëm *Hanc* si duket për shkak të lojtarit Karl Heinz Rumeniger.
Kapja e shpejtë

**Kapja e shpejtë pas shpinës** (sipas mjekut amerikan *Henry Heimlich*) është masë e ndihmës së shpejtë kundër rrezikut të ngufatjes së ajërti ose kanaleve transportuese si pasojë e kokrrës.  Kjo masë e ndihmës së shpejt është popullarizuar nga skenat e shumta në ekrane. 

Kjo masë *duhet* zbatohet ashtu që ndihmuesi del prapa shpinës së të sulmuarit, e përthekon pjesën e sipërme të përparme të këtij dhe me duar të kryqëzuara mbi mëlçi ushtron një shtypje befasuese.  Nëpërmjet stomakut dhe gabzherrit nën ndikimin e shtypjes së ajrit nxitohet kokrra.

## Referime
Motori Stirling

Motori me gaz të nxehtë (në tekste edhe *Motori Stirling*) krahas makinës me avull është makina më e vjetër lëvizëse me nxehtësi. Patentën për këtë makinë si duket e ka paraqitur R. Stirlingu më 1816. 
200px|right

Procesi termodinamik i kësaj makine me nxehtësi përbëhet nga katër gjendje ideale të ndryshimit : kompresimi nën temperaturë të ultë (Isoterma me futje të nxehtësisë) ; futja e nxehtësisë për vëllim konstant (Isokori) ; ekspansioni tek temperaturat e larta (Isoterma me futje nxehtësie) ; futja e nxehtësisë për vëllim konstant (Isokori).

Gazi i përdorur (sot zakonisht heliumi) vepron brenda një sistemi të mbyllur nën shtypje prej 140bar, gjegjësisht shtyhet nga një dhomë e nxehtë në dhomën e ftohtë dhe anasjelltas. Brenda sistemit, në mes të këtyre dhomave gjendet kondensatori i nxehtësisë (regjeneratori). Ky regjenerator, dhomës së ftohtë i merr nxehësin gazi rrymues dhe ia jep prapë gazit që kthehet.

Përparësia e motorit me nxehtësi qëndron në futjen nga jashtë të nxehtësisë nëpërmjet të së cilës arrihet djegia e vazhdueshme e lëngut - apo lëndës në formë gazi e në formë të ngurtë - nën sasi të madhe mbetëse të ajrit, mbeturina pakë të dëmshme, zhurmë e vogël dhe këndëveprimi i mirë. Mangësi që sot e dallohet ndër tera është kostoja e lartë e prodhimit të tyre, kapaciteti i pa zbatueshëm si dhe kontrollimi i vështirë i shfrytëzimit të kapacitetit.

Dy nga modelet e zhvilluara deri më sot, dallojnë ndërmjet veti në mënyrën e konstruktimit me të cilën bëhet ndryshimi i vëllimit të dhomës së nxehtë dhe të ftohtë. Tek motorët me veprim të dyfishtë, që të dy dhomat gjenden në cilindra të ndryshëm, tek tjetri dhomat janë të vendosura në një cilindër.
Abdyl Këllezi

**Abdyl Këllezi** u lind në Tiranë në 20 gusht 1919. Ka qenë anëtar i byrosë politike të PPSH, ish-ministër i ekonomisë dhe zv/kryeministër i Shqipërisë në vitet 1945-1975, i ekzekutuar me pushkatim më 31.5.1977 si "puçist". 
## Jeta
Pasi mbaroi shkollën e mesme në Tiranë më 1937 u nis në Itali për të vazhduar shkollën e lartë ushtarake për specialitetin xhenjo. Mori pjesë në L2B. Këllezi përfshihet në listën e përpiluar nga Instituti i Studimit të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit, që përmbledh pjesëmarrësit që kanë përgjegjësi direkte për krimet e Partisë Komuniste Shqiptare dhe të Ushtrisë Nacionalçlirimtare, duke qene, sipas ligjit nr. 41, anëtarë të strukturave politike dhe ushtarake “që kanë inspiruar, organizuar, urdhëruar, ekzekutuar ose ndihmuar [forcat partizane] në vepra kriminale”. Gjatë viteve 1961-1975 ka qenë kryetar i delegacioneve për realizimine marrëveshjeve me Kinën.Në vitet 1969-1975 ka qenë kryetar i komisionit të planit të shtetit. Ka qenë deputet në kuvendin popullor në të gjitha legjislaturat.

## Referime
Mirupafshim në një luftë tjetër

**Mirupafshim në një luftë tjetër** libër me Autor Mehmet Kraja. Faqet e librit 380. 

Analizë e zhvillimeve dinamike në Kosovë, gjatë gjysmës së dytë të viteve nëntëdhjetë të shekullit të kaluar, deri në ditët e sotme.
Ndryshkja e metaleve

Ekzistojnë dy teori mbi ndryshkjen e metaleve : teoria kimike dhe teori elektrokimike.
## Teoria kimike e ndryshkjes
Sipas kësaj teorie: *“Metalet reagojnë me oksigjenin e ajrit, duke kaluar në okside të metaleve përkatëse.“* Oksid i metaleve është ndryshku. Varësisht nga natyra e metaleve edhe ndryshkja e tyre ka disa shkallë. Disa metale ndryshken vetëm në sipërfaqe dhe e mbrojnë pjesën e brendëshme. Disa metale të tjera përveçse ndryshken në sipërfaqe, ndryshken edhe në brendësi.

## Teoria elektrokimike e ndryshkjes
Sipas kësaj teorie ndryshkja  e metaleve vjen si rezulltat i formimit të celulave elektrokimike.

Në përgjithësi metalet e pastërta ndryshken më pak se metalet teknike ( *legurat* ) -  përzierja e dy ose më shumë metale.
Mbrojtja e metaleve nga ndryshkja

Ekzistojnë disa mënyra për mbrojtjen e metaleve nga ndryshkja (korodimi).

## Metodat e hekurit
Metodat që më së shpeshti përdoren janë : 
#### Lyerja e metaleve me vajra ose graso
#### Veshja me darrasa te kuqe 
#### Emailimi i metaleve
Me emailim nënkuptojmë lyerjen e metaleve me ngjyra të oksideve të metaleve dhe më pas bëhet pjekja e ngjyrës në furrë speciale dhe temperaturë të caktuar.
#### Inhibitorët
Inhibitorët një ngadalsues të reaksioneve , gjithashtu edhe të ndryshkjes .Si inhibitorë kundër ndryshkjes përdoren aldeidet dhe aminët.
#### Bojrat ralikolor
Bojrat ralikolor përdoren duke i lyer si parashtresë metalet para ngjyrave organike.
#### Galvanizimi
Me galvanizim bëhet e mundur veshja e metaleve me metale të cilat janë më rezistues ndaj ndryshkjes.
Ngjyrat inorganike përdoren duke i lyer si parashtresë metalet para ngjyrave organike.
Hidrongrohësi

**Hidrongrohësi qendror** është pjesë apo vetë gjeneratori i energjisë elektrike i cili përpos energjisë elektrike prodhon edhe energji për ngrohje.  Për këtë qëllim përdorë mbetjen e energjisë në formë nxehtësie (mbetjet e avullit) të cilën e shpërndanë tek konsumatorët nëpërmjet rrjetit qendrorë të ngrohjes së qytetit.
Helgoland

**Helgoland** është ishull shkëmborë në gjirin në veri të Gjermanisë. Ishulli gjendet rreth 65 km larg Kuks-hafenit.
300px|right

Ishulli zë një sipërfaqe prej 2,09 km2m në vitin 1977 kishte 2 300 banorë. Ishulli ka një banjë me ujë të ngrohtë, stacion meteorologjik, stacion paralajmërues për tërmet, park mbajtës të shpezëve, godina për biologjinë e detit dhe një komunikacion detar prej 719 300 pasagjerëve në vit (1974).

Helgolandi, në fillim ishte zënë nga populli në Gjermanin veriore i quajtur *frizë* (Frisen), më 1402 ra nën sundimin e *Shlehisë*, më 1714 iu bashkua Danimarkës, kësaj të fundit, më 1814 iu deshtë të ia jep Britanisë së Madhe. Me marrëveshjen *Helgoland-Sansibar* të viti 1890, iu dha Gjermanisë. Pas vitit 1919, godina e sistemit mbrojtës të ishullit u dëmtua dukshëm. Më 8 prill 1945, britanikët ndërmorën një aksion nga ajri dhe e bombarduan aq sa u zhduk si vendbanim. Pas kapitullimit të Gjermanisë, popullsia e ishullit u dëbua. Pas shpërthimit të bunkerit të nëndetëseve dhe godinës mbrojtëse shërbente si bazë ushtarake e aeroplanëve britanikë. Më 1 mars 1952, Hegolandi iu bashkua Republikës Federale të Gjermanisë dhe më 1960 u ndërmor rindërtimi i vendbanimit.
Letra e Sonjës

**Letra e Sonjës** roman me Autor Dhimitër Xhuvani. Faqe e librit 213.

Në një kuptim, romani “Letra e Sonjës”, është kronikë e dhimbjes njërzore, mjerimit, dhe e halleve të përditshme.
Heliografia

right|thumb|300px|Krahasimi midis gravurës origjinale të vitit 1650 dhe asaj Heliografike të vitit 1826 nga Niépce

**Heliografia** është metodë nëpërmjet të cilës prodhohen copa formash të shtypura (vizatime të ngritura) nëpërmjet kopjimit të origjinalit. Origjinali është një shtresë e ndjeshme ndaj dritës i krijuar mbi një pllakë metali në të cilën është zhvilluar forma dhe është grithur (me thartinë).

## Referime 
* Art & Architecture Thesaurus, s.v. "heliography". Accessed 10 December 2007.
* Harry Ransom Center. The University of Texas at Austin. *The First Photograph*. Accessed 10 December 2007.
* An Improved Method in the Art of Signalling for Military & Scientific Purposes (1887). Accessed 1 June 2008.
Helvetikët

right|100px

**Helvetikët** (ose *helvetianët*, *helveti-*) është fis kelt i cili pak mbas vitit 100 p.e.s. u dynd nga jug-perëndimi i Gjermanisë së sotme në Zvicër. Qëllimit të tyre për të pushtuar Galinë ju doli përball Çezari me fitoren afër *Bibractes* (58 p.e.s.). Pjesa e mbetur e helvetikëve u vendos në tokat qendrore të Zvicrës.
Këmisha

right|150px
*Këmisha* është copë mbuluese e trupit që lahet që në fillim bartej nga shtresat e larta në shoqërinë egjiptiane, greke, romak (Chiton, Tunika).

Nga mesjeta, aty diku nga viti 1200 si ndërrese dhe mbulesë trupi.  Forma e njohur për meshkuj, si duket u krijua aty nga shekulli XX.  Këmisha e natës (ndërresa) është në përdorim të gjerë që nga shekulli XVIII.

## Shiko edhe 
## Referimet
Hendiadyoini

**Hendiadyoini** (nga greqishtja në kuptimin *një për dy*) është figurë retorike e përbërë nga dy emra (substantivë) ku njëri vlen si mbiemër për tjetrin, p.sh. *Arma virumque cano* (Armët dhe Heroit) në kuptimin *Heroit të armatosur* i këndoj unë.  (Vergjili, "Aeneis").  Po ashtu si figurë retorike nga dy emra me rëndësi të njëjtë për të lartësuar shprehjen p.sh. *ndihma dhe suporti* në ditët tona.
Hen kai pan

**Hen kai pan** (nga greqishtja në kuptimin *një e krejta* ) është shprehje nga filozofia antike (sipas Theofrasi tek Xenofanes dhe Parmenides), si formulë për njohësin dhe përjetësinë e kozmosit, dhe nga Lesingu për Panteizmin.
Hellas

*Hellas* është emri vetanakë i grekëve të rinjë që në Ballkan ngritët shtetin në vitin 1822. 

*Hellasi* tek vepra e Homerit përshkruhet si tokë në Tesali, si vendlindje e helenëve.  Ndërsa më pas nga Herodoti nën këtë term përshkruhet e gjithë hapësira e banuar nga grekët e lashtë, posaçërisht ajo qendrore.
Henotikoni

**Henotikoni** (nga greqishtja në kuptimin *formula e të ndjenit të një Zoti*) është titull i një Edikti (lloj deklarate) të perandorit lindor romak Zeno (482), e thirrur me qëllim që të mbaj të njehsuar perandorin ashtu që monofistët të i kthej për kishën e perandorisë.  Mirëpo, vendimet e Kalkedonit e treguan qëllimi dhe për këtë, posaçërisht papa Feliksi III e refuzoi.  Si pasoj ishte shisma në mes të Romës dhe Bizantit (484-519).
Henoteizmi

**Henoteizmi** (nga greqishtja me kuptimin *ndjena për një Zot*) sipas shkencave fetare është formë e besimeve brenda besimeve politeiste (Politeizmi) që një zot të një vendi e lartëson aq shumë sa që duket që ai të jetë i vetmi.  Nga ky *henoteizem* lokal (akut) vije deri tek henoteizmi i përgjithshëm (permanent) d.m.th njohja e një Zoti të vetëm nga një popull i vetëm i cili ekzistimin e zotave tjerë për popujt tjerë e pranon. 

Nga rrënja e kësaj shprehje vije edhe emri i përveçëm i përhapur Henor.
Naltësimi

**Naltësimi** (nga shprehjet lokale *nalt* dhe *nal* për shprehjet *lart, mbi* dhe *ndalo, qëndro*) është bartja ose hedhja në lartësi e objekteve, zakonisht satelitëve në një pikë të caktuar nga ku fillojnë të veprojnë pa kontrollin e drejtpërdrejt të ngritësit apo hedhësit në veprimtarin e tyre të caktuar.
Henri

**Henri**  (fem. **Henriette**) është emër i përveçëm mashkullor francez.  Variante të këtij emri, pra emra me rrënjën *Henri-* janë  emrat anglo-sakson *Heinrich*, *Henry*, *Henricus*, etj.Ky emer eshte sa i rralle aq dhe i preferuar dhe i perdorur per te pagezuar njerez qe kane bere histori.