open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dasho Shkreli

**Dasho Shkreli** ka qenë një luftëtarët dëshmorë të gjysmës së parë të shekullit XIX në përpjekjet osmano-malazeze, bëmat e të cilit u kënduan në *Kangën e Dasho Shkrelit*.

## Biografia 
U lind në Shkodër, i biri i Hasan Shkrelit, të parët e tij qenë të ulur që me kohë të vjetra nga Shkreli i Malësisë së Mbishkodrës.. Dashoja (emri i vërtetë është Mustafa) kishte edhe tre vëllezër: Kasemin, Cafin e Sefon.

Dasho Shkrelit dhe vëllezërve u doli nami me rastin e kryengritjes së Hamz Kazazit në vitin 1835, siç këndohet në këngën homonime:

:*Hafis Pasha si iblisi (dreqi-H.B.)*
:*Trim qenka Haxhi Idrizi*
:...
:*Trim qenka he e gjetët belanë*.
:*Lufton Dashoja me të vllanë*.

Më 1840 Dashoja bashkë me të vëllanë, Selon, iu përgjigjën kushtrimit për të shkuar në Luftën e Shpuzës.

## Referime
Biri i një shërbëtores

**Biri i një shërbëtores** (suedisht: *Tjänstekvinnans son*) është një seri romanesh autobiografik në pesë pjesë nga shkrimtari suedez August Strindberg. Pjesët të katëra doli në botim 1886-1887 dhe flet për një person me emërin Gjon dhe zhvillimin e jetës të tij me kujtime të zymtë nga fëmijëria dhe në fillimin e shkollimit. Sa më afër në kohën e vet tregimtari vjen aq më shumë përputhet personazhi kryesor me ato të vetë. Me saktësi të egër dhe me vetëanalizë energjike shkrimtari e egzaminoj vetën. Tregimi bëhet njëkohësisht një përshkrim i hollësishëm për të kaluar dhe bashkëkohen nga klasën e poshtë shoqërore dhe gjithashtu e përmend tregimet të Dhjatës së vjetër lidhur me shërbëtoren Hagar dhe birit të saj Ismael. Romani i fund, pra pjesa e pestë i njohuar si "Shkrimtari", u botuar në herën e parë 1909 dhe është si një histori letrare personale.
Lünersee

right|thumb|350px|Liqeni i Lünersee
**Liqeni i Lünersee** është një liqen i madh pranë qytetit të Bludenz në Vorarlberg, Austri.  Thellësia natyrore e liqenit ishte ngritur në 72 metra me ndërtimin e një dige në vitin 1958.  Liqeni është i lidhur me fshatin Brand me një sistem teleferik, nga Lünerseebahn.

## Lidhje të jashtme 
* Luenerseebahn website
Koha gustaviane

**Koha gustaviane**, emërtim i zakonshëm të një epokë në historinë suedeze duke filluar nga grusht shteti i mbretit Gustav III në gusht të vitit 1772 dhe përfundoi me largimin e Gustav IV Adolf në Mars të vitit 1809; ndonjëherë mund edhe të përdoret si term për një periudhë më të zgjeruar prej nga Gustav III hipi në fron 1771 deri atëherë kur vdiq Karl XIII në vitin 1818.
Genc Tomorri

**Genc Tomorri** (lindi më 17 janar 1960) është një ish-futbollistë shqiptarë, lojtar i kombëtares dhe aktualisht është trajnerë, i cili ka qenë i lidhur me FK Partizani Tirana gjatë karrierës së tij si futbollistë dhe trajnerë..

## Karriera
Tomorri luajti në ekipin e të rinjëve të KF Partizani Tirana nga sezoni 1980-1981 dhe mbas këtij sezoni u emërua në skuadrën e parë të ekipit. Mesfushori me suksesin e tij për klubin arriti shumë shpejtë që të ishte në listën e kombëtares shqiptare të futbollit. Te ekipi i KF Partizani ai mbeti deri në vitit 1990 dhe pastaj u zhvendos në stafin e stërvitjes.

## Referime
Koha vase

**Koha vase**, përiudhë në historinë e Suedisë që hap me marrjen e pushtetit nga Gustav Vasa në vitin 1521 dhe përfundoi me abdikimin e Kristinës 1654. Këtë term ndahet në dy pjesë, në një kohë më i vjetër dhe një më i ri, ku hyrja në fron e Gustav II Adolf në vitin 1611 ka përcaktoi një fund dhe njëkohësisht ka shënua fillimin e kohës e superfuqive suedeze.
Shpejtësia e fazës

[frame| [Dispersioni (valët ujore)|Dispersioni i frekuencave në grupet e valëve gravitacionale në sipërfaqen e ujit. Pika e kuqe lëviz me shpejtësinë e fazës, kurse pika jeshile lëviz me shpejtësinë grupore. Në këtë rast, shpejtësia e fazës është sa dyfishi i shpejtësisë së grupit. Pika e kuqe i kalon dy pikat jeshile , kur lëviz nga e majta në të djathtë të figurës .Valë të reja dalin nga pas grupit të valëve , ato rriten në amplitudë derisa kalojnë tek qendra e grupit dhe më pas, zhduken kur arrijnë frontin e grupit valor. Për valët gravitacionale sipvrfaqvsore, shpejtësia e grimcave të ujit është shume më e vogël se shpejtësia e fazës, në shumicën e rasteve.]]

**Shpejtësia e fazës** e një vale është shpejtësia me të cilën faza e valës shpërhapet në hapësirë. Kjo jepet nga madhësia e shpejtësisë me të cilën udhëton faza e çdo komponenti frekuencash të valës . Për këtë komponent, çdo fazë e dhënë e valës (psh, kreshta) do të duket që ushëton me të shpejtësinë e fazës. Shpejtësia e fazës jepet me anë të gjatësisë së valës *λ* (lambda) dhe periodës *T* si

:v_\mathrm{p} = \frac{\lambda}{T}.

Ose, në mënyrë ekuivalente, në terma të frekuencës këndore të valës *ω* dhe numrit valor *k* nga formula

:v_\mathrm{p} = \frac{\omega}{k}.

Në një mjedis dispersiv , shpejtësia e fazës varet nga frekuenca dhe nuk është e njëjtë zakonisht me shpejtësinë grupore të valës, e cila është shpejtësia e shpërhapjes së ndryshimeve në amplitudë (e njohur si *zarfi* i valës) .

Shpejtësia e fazës së rrezatimit elektromagnetik mundet , në raste të vacanta , (psh dispersioni anormal) të kalojë shpejtësinë e dritës në boshllëk, kjo në vetvete nuk tregon transferim superluminal të energjisë ose informacionit. Ajo u përshkrua në mënyrë teorike nga fizikantët Arnold Sommerfeld dhe Léon Brillouin. *Shikoni dispersioni për një përshkrim të plotë të shpejtësisë të valëve.*

## Shikoni gjithashtu 
* Shpërhapja e valës
* Shpejtësia grupore
* Dispersioni (optikë)

## Referime 

* Tipler, Paul A. and Ralph A. Llewellyn (2003). *Modern Physics*. 4th ed. New York; W. H. Freeman and Company. ISBN 0-7167-4345-0. 222-3 pp.
* Léon Brillouin "Wave Propagation And Group Velocity" Academic Press Inc., New York and London (1960) ISBN 0-12-134968-3.
* Main, Iain G. (1988).*Vibrations and Waves in Physics*. 2nd ed. New York; Cambridge University Press. ISBN 0-521-27846-5. 214-6 pp.

## Lidhje të jashtme 
* Subluminal, a Java applet
* Simulation, a Java applet by Paul Falstad
* Group and Phase Velocity  - Java applet showing the difference between group and phase velocity.
Fizika kompjuterike

**Fizika kompjuterike** është studimi dhe zbatimi i algoritmeve numerike për të zgjidhur problemet në fizikë për të cilën një teori kuantitative nuk ekziston. Ajo shpesh konsiderohet si një nën-disiplinë e fizikës teorike, por disa e konsiderojnë atë një degë të ndërmjetme mes fizikës teorike dhe asaj eksperimentale.U zbulua me 1760 nga shkenctari i njohur britanez Liron Berisha me parafisni Kosovare.Kjo shkence është dege e shekullit 21 dhe perzirje e shekullit 19.
Filantropi

**Filantrop** është përsoni i cili i don njerzit dhe kujdeset për ta , për t'iu mundësuar një jetë më të lumtur. Në SHBA (dhe në disa vende kapitaliste ) shpesh themelohen shoqata për t'iu ndihmuar studentëve të talentuar të cilët nuk kan mjete financiare për tu shkolluar.
## Filantropistë të famshëm 
* Taylor Baron (1789-1879).
* Richard Wallace (1818-1890), filantropit britanik
* John Davison Rokfeler (1839-1937), 
* Andrew Carnegie, industrial 
* Bill Gates, themelues i Microsoft
* Warren Buffett 	
* Richard Branson, 
* Ted Turner, themelues i CNN
* Pierre Omidyar, themeluesi iBay,
## Shih edhe 
* Filantropizmi
* Shkolla Filantropinum
* Johan Bernhard Bazedovi
Louis Jean Desprez

**Louis Jean Desprez**, 1743-1804, arkitekt dhe piktor francezo-suedez. Pas kualifikim arkitekturor në Paris dhe në një qëndrim në Itali gjatë viteve 1777–84 Desprez erdhi në Stockholm, ku u bë një nga personazhët kryesorë artistike e kohës gustaviane në stilin neoklasike.

Si ilustrues për një libër nga Jean Claude Richard de Saint-Non me emrin "Voyage pittoresque ou déscription des royaumes de Naples et de Sicile" (1781–86) Desprez studioi gërmimet në Pompei dhe Herkulaneum dhe arkitekturën greke në Paestum dhe Sicili. Këta punë u bë parakusht për pozitën të tij në shërbim të mbretit Gustav III. Kontakti i drejtpërdrejtë me hapësira dhe peisazhe të periudhës antike mund të gjetë në atë dekor romantik i një opere dhe është një punë virtuoz me fantazi arkitekturore që u bë detyra e parë i piktorit në Stockholm. Midis të tjerash ka edhe skena madhështore me temë nordike, si ato dekore se është bërë për opren "Gustav Vasa" (1785) dhe "Frigga" (1787).

Përvojat që Desprez përjetoi nga udhëtimi në Itali dallohet në punën si "arkitekti i parë i mbretit" qysh nga 1788. Ai mori për detyrë të drejtoj një punë në emër të mbretërisë për të bë skica për disa ndërtesa në një park me emrin Haga, posaçërisht një godinë e madhe, atëherë vetëm i filluar. Kjo ishte i planifikuar si kombinim i një pallat mbretëror dhe një muze, me formim i ngjashëm me një tempull me kolona dhe një dhomë qendrore me kupolë. Edhe shumë të tjera projekte i pambaruar dëshmon për një vizion të fortë që imitoi peizazhe dhe monumente antike nordike. Shumë nga këto propozime u përpunua në bashkëpunim me mbretin. Masi vdiq mbreti 1792 humbi piktori gradualisht pozitën e veçantë, por si mësues dhe inspirues ai vazhdoi të luaj rol.

thumb|left|upright|Një portret i piktorit Louis Jean Desprez pikturuar nga Johan Tobias Sergel
Ndërtesat konstruktuar nga Desprez, përveç çadëra Koppartälten në Hagë (1787–90), është disa në një stil të lashtë greke. Botanicum në Upsalë (1788-90) është një përpunim i një propozim e arkitektit Tempelman. Kisha në Tavastehus në Filandë (1788–95) është mbi një shumicë projekte të ndryshme në temën klasike panteone ajo me më së shumti vlerë, në formë gjysëm të rrumbullakët dhe me stil i thjeshtë me efekt monumental.

Me përzierje dinamike me mase afreske dhe me detaje gjeometrike abstrakte, në përputhje me tendencë franceze, ai kontribuoi në arkitekturën suedeze dhe filloj sërisht në klasicizmin të kohës së 1920-ë.

Pikturat i këtij piktori karakterizohet nga të njëjtën virtuozitet. Piktura "Gustav III merr pjesë në meshën në kishën e Shën Petrit në Romë" (1787), sikurse shumë tabloja beteje në veçanti skena nga beteja detare, karakterizohet me përzierja efikase, eleganca e penelatave dhe ndriçimi dramatike.
Lista e qyteteve me mbi një milion banorë

Lista e qyteteve milionshe në botë e cila përfshinë të gjitha qytetet të cilët kanë më shumë se një milion banorë.

## Shih gjithashtu 
## Lidhje të jashtme 
**Lista tjera demografike**   
*Statistics Norway: World's largest cities - 1. Tabelle mit Vororte, 2. Tabelle ohne Vororte   
*GeoHive: Cities - largest (without surrounding urban areas)    
*Mongabay: Cities in the world with more than 1 million inhabitants in 2005   
*Die-erde.com: Zahlen, Daten, Fakten - Population von Städten   
*Home.arcor.de: Most Populous Cities of the World 2003
Lumi i Eufratit

thumb|right|300px
thumb|right|300px| Lundrimi me barkë

**Eufrati** (greç. Εὐφράτης; arabe. الفرات El-Furat, Heb. פְּרָת Perat, kurde: Firat, turqisht: Firat; Persishtja e vj.: Ufrat, Akkadian: Pu-mi tu) është lumi perëndimor nga dy lumenjtë që rrjedhin në Mesopotami (lumi tjtër është Tigri).
## Etimologjia 
## Rrjedha e Eufratit
## Eufrati gjat historisë 
## Lidhje të jashtme
GEO Meneses

thumb|GEO Menses
**GEO Meneses** emri i plotë i saj është **Georgina Meneses García** (22 mars- 1974, në Oaxaca, Meksikë) është një këngëtare e muzikës tradicionale. Meneses u bë e njohur në vitin 1998 kur ajo realizoi albumin *Por que Asi Tenia que Ser*.

## Diskografia 
* 1998 *Por Aue Así Tenia Que Ser*
* 2000 *Hasta Hoy Estoy Contigo*
* 2001 *Ausencia*
* 2003 *De la Farra y Del Dolor*
* 2006 ''Tö'k Ajj Tö'k Joot*
* 2007 *Amuleto Contra el Mal de Amores* 
* 2008 *Dosis de Placer*
* 2011 *Alma de México*
* 2012 *Alma de México (Reloaded)''

## Lidhje të jashtme 
* GEOMeneses.com
Targat e automjeteve të Kosovës

thumb|Ilustrim i targave aktuale të Kosovës |alt=05990EA
**Targat e automjeteve të Kosovës** janë targat e lëshuara nga Ministria e Punëve të Brendshme të Kosovës dhe të gjitha automjetet e regjistruara në Kosovë detyrohen t'i kenë ato. Targat si janë sot, filluan të lëshohen prej 6 Dhjetorit 2010.

## Përshkrimi 
Targat normale të automjeteve në Kosovë janë të bardha dhe të shkruara me numra dhe shkronja të zeza. Në pjesën e majtë të targave është një shirit i kaltër me shkronjat RKS (për Republikën e Kosovës), duke u bashkërenduar me targat e shteteve tjera europiane. Një numër dyshifror është pastaj i shkruar, që identifikon rajonin se ku është i regjistruar automjeti. Pastaj, është stema e Kosovës, e ndjekur nga një numër treshifror që fillojnë nga 101, një vizë horizontale dhe dy shkronja që fillojnë nga AA.

## Targat e veçanta 
### Targat qeveritare 
Targat qeveritare dallojnë nga targat normale për shkak se ato kanë një shkronjë "Z", për termin "Zyrtar", pas një numri në fillim. Për Presidencën e Kosovës, në pjesën e parë të targës, vendosen shkronjat RKS, Kodi 1Z, stema shtetërore, numri treshifror, viza horizontale dhe numri 01. Për kuvendin e Kosovës përdoret kombinimi 2Z dhe për qeverinë e Kosovës ai 3Z.

## Histori 
Deri në fund të luftës në Kosovë në 1999, Kosova kishte targa jugosllave të cilat kishin dy shkronjat që përfaqësonin shkurtesa për emrat e rajoneve, një yll të kuq dhe dy kombinime të numrave. Pas luftës, Kosova nën administrimin e Kombeve të Bashkuara kishte përdorur targa të tjera deri në vitin 2010. Me 6 Dhjetor hynë në përdorim nga MPB me ministrin Bajram Rexhepin në krye, dhe u bënë të detyrueshme për të gjithë.
## Galeria 

Skeda:Kosovo Car Plate.jpg|Targë e Kosovës gjatë UNMIK, 2001.
Skeda:Kosovar license plate from Prizren, Federal Republic of Yugoslavia.jpg|Targë e Prizrenit në kohën e Jugosllavisë
Skeda:Kosovar military license plate.svg|Targë e Forcave të Sigurisë së Kosovës
Skeda:Kosovo Agriculture Plates.svg|Targë e makinave bujqësore dhe speciale
Skeda:Kosovo license plate (2022) square format.jpg|Targë e rimorkios

## Referime 
## Shiko edhe këtë
*Targa e automjeteve (Austri)
*Targa e automjeteve (Bosnje Hercegovin)
*Targa e automjeteve (Bullgari)
*Targa e automjeteve (Shqipëri)
Elchin Iskenderzade

**Elchin Iskenderzade** (lindur më 16 tetor 1964, Susha) shkrimtar dhe akademikë, azerë nga Azerbajxhani.

Ka kryer studimet sekondare, me medalje të artë, më 1981, në qytetin Agdam, si dhe Fakultetin e Mekanikës, Instituti Politeknik në Baku (Magna cum laudae, 1986). Në vitin 1981 ka debutuar me poezi në revistën letrare "Azerbaixhan", ndërsa vëllimi i parë me vargje, "Studime të jetës", i është botuar më 1989. Elchini ka përgatitur 37 invencione, rreth 120 punimeve shkencore. Po ashtu nga ai kanë dalur 13 monografi dhe mbi 1000 studime dhe librave shkencore. Në fushën e përkthime, në atë të gjuhës azere ka nxierrur 75 vëllime të disa shkencëtarëve të huaj si dhe ka botuar mbi 300 libra të disa njerëzve të shkencës nga Azerbaixhani dhe nga bota.

Elchin Iskenderzade është profesor i doktoruar në shkencat teknike, anëtar i disa akademive shkencore të drejtimeve të ndryshme në qendra të ndryshme të botës.

Elchin Iskenderzade është themelues (2003) dhe kryeredaktor i revistës internacionale për shkencë, "Vektor" si dhe i revistës letrare "Bayati". Njëherit ai është edhe njëri ndër themeluesit e Akademisë Inaternacionale "Vektor" të themeluar më 1991, ndërsa tani presidet i saj. 

Është një sipërmarrës dhe pjesëmarrës i formame të ndryshme të organizimeve të tubimeve me karakter letrarë. Punimet e tij janë përkthyer dhe botuar në disa gjuhë si në gjuhën anglisht, arabisht, bellorusisht, bullgarisht, cazakisht, frëngjisht, gjermanisht, greqisht, kirgjizisht, letonisht, lituanisht, maqedonisht, persisht, rumanisht, rusisht, serbisht, turqisht, ukrainisht, xhorgjianisht, etj. Në gjuhën shqipe Baki Ymeri njoftonë në Gazeten Kritika për përkthimin e punimit të tij letrarë me titullin "Madrigalët me pëllumba". 

## Tituj të veprave 
## Burimi i të dhënave
Ben Apolloni

thumb|250px
**Ben Apolloni** (29 janar 1980) është regjisor dhe producent shqiptar. Është fitues i disa çmimeve për film dhe teatër. 

## Jeta
U lind më 29 janar 1980, në Kaçanik. Shkollën fillore dhe gjimnazin i ka kryer në vendlindje, kurse studimet bachelor dhe master për regji i ka mbaruar në Universitetin e Prishtinës. 

## Veprimtaria
Apolloni merret me regji teatri dhe filmi, skenare, aktrim dhe produksion.
Ka qenë anëtar i redaksisë së revistës teatrore “Loja”, bashkëpunëtor i revistës kulturore “Pro Cult”, anëtar i bordit të Qendrës Kinematografike të Kosovës. Aktualisht është anëtar i bordit të Teatrit Kombëtar të Kosovës dhe producent në RTV 21. Merret edhe me përkthime letrare nga anglishtja dhe serbishtja. Jeton në Prishtinë. 

## Shpërblimet 
Krijimtaria e Apollonit është shpërblyer me disa çmime, si: 

* 2003 *shfaqja më e mirë* nga Skena UP (Prishtinë), për shfaqjen “Mundimet e kota të dashurisë”;
* 2008 *skenari më i mirë* nga NINE ELEVEN, për filmin “Republika”; 
* 2009 *regjia më e mirë* nga Festivali i Teatrove në Ferizaj, për shfaqjen “Orkestra e Titanikut”. 

## Veprat 
#### Filma të metrazhit të shkurtër:
* Tuneli 
* Republika 
* Turpi 
* Vajza 
* Identiteti
* Kati i pestë
* Viza
* Dita e parë e lypësit

#### Shfaqje
* Mundimet e kota të dashurisë
* Othello 
* Zoostory
* Vajza
* Miss Julia
* Orkestra e Titanikut
* [[Mat]
* Kur hana del
Universiteti i Kembrixhit

thumb|Emblema e Universitetit
**Universiteti i Kembrixhit** (Anglisht : University of Cambridge) është universiteti i dytë më i vjetër në Angli dhe të katërti më i vjetër në botë.

Universitet i Kembrixhit, i cili është një nga institucionet arsimore më prestigjioze në botë, u rrit nga e një organizatë e dijetarëve të qytetit të Kembrixhit që u formua në vitin 1209 nga studiues të Universitetit të Oxfordit, që u larguan nga aty pas një mosmarrëveshje me banorët vendas të qytetit.  Të dy këto Universitete kanë shumë karakteristika të përbashkëta dhe shpesh referohen bashkërisht si "Oxbridge".

Universiteti i Kembrixhit është renditur gjithmonë si një nga universitetet më të mira në botë, si Universiteti më i mirë në Evropë, dhe konkurron me Oksfordin për vendin e parë në Mbretërinë e Bashkuar. Nga dyert e këtij Universiteti kanë dalë 87 Laureatë të çmimit Nobel.

Universiteti është anëtar i Russell Group, një grup prestigjioz i universiteteve kërkimore britanike. Ai është gjithashtu anëtar i Coimbra Group, League of European Research Universities (LERU) dhe  Aleancës Ndërkombëtare të Universiteteve Kërkimore.

## Alumni të famshëm 
* Ghil'ad Zuckermann, gjuhëtar

## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare e Universitetit të Kembrixhit
Gentiana

**Gentiana** është lule e cila i takon familjes lincura (Gentianaceae).
thumb|right|250px

## Llojet 
* *Gentiana acaulis* 
* *Gentiana affinis* 
* *Gentiana alba* 
* *Gentiana algida* 
* *Gentiana alpina* 
* *Gentiana altaica* 
* *Gentiana amarella* 
* *Gentiana amoena*
* *Gentiana andrewsii* 
* *Gentiana angustifolia*
* *Gentiana asclepiadea* 
* *Gentiana austromontana* 
* *Gentiana autumnalis* 
* *Gentiana bavarica* 
* *Gentiana bellidifolia*
* *Gentiana boryi*
* *Gentiana brachyphylla*
* *Gentiana bulleyana*
* *Gentiana burseri*
* *Gentiana cachemirica*
* *Gentiana calycosa* 
* *Gentiana catesbaei* 
* *Gentiana cephalantha*
* *Gentiana cerina*
* *Gentiana clausa* 
* *Gentiana clusii* 
* *Gentiana crassicaulis*
* *Gentiana crinita* 
* *Gentiana cruciata* 
* *Gentiana dahurica*
* *Gentiana decora* 
* *Gentiana decumbens*
* *Gentiana dendrologii*
* *Gentiana depressa*
* *Gentiana dinarica*
* *Gentiana douglasiana* 
* *Gentiana elwesii*
* *Gentiana farreri*
* *Gentiana fetisowii*
* *Gentiana flavida* 
* *Gentiana freyniana*
* *Gentiana frigida*
* *Gentiana froelichii*
* *Gentiana fremontii* 
* *Gentiana gelida*
* *Gentiana gilvo-striata*
* *Gentiana glauca* 
* *Gentiana gracilipes*
* *Gentiana grombczewskii*
* *Gentiana heterosepala* 
* *Gentiana hexaphylla*
* *Gentiana kesselringii*
* *Gentiana kurroo*
* *Gentiana lawrencii*
* *Gentiana lhassica*
* *Gentiana linearis* 
* *Gentiana loderi*
* *Gentiana lutea* 
* *Gentiana macrophylla* 
* *Gentiana makinoi*
* *Gentiana microdonta*
* *Gentiana newberryi* 
* *Gentiana nipponica*
* *Gentiana nivalis* 
* *Gentiana nubigena*
* *Gentiana nutans* 
* *Gentiana ochroleuca*
* *Gentiana olivieri*
* *Gentiana ornata*
* *Gentiana pannonica* 
* *Gentiana paradoxa*
* *Gentiana parryi* 
* *Gentiana patula*
* *Gentiana pennelliana* 
* *Gentiana phyllocalyx*
* *Gentiana platypetala* 
* *Gentiana plurisetosa* 
* *Gentiana pneumonanthe* 
* *Gentiana prolata*
* *Gentiana prostrata* 
* *Gentiana przewalskii*
* *Gentiana pterocalyx*
* *Gentiana puberulenta* 
* *Gentiana pumila*
* *Gentiana punctata* 
* *Gentiana purpurea* 
* *Gentiana pyrenaica*
* *Gentiana quadrifolia*
* *Gentiana rigescens*
* *Gentiana rostanii*
* *Gentiana rubricaulis* 
* *Gentiana saponaria* 
* *Gentiana saxosa*
* *Gentiana scabra*
* *Gentiana scarlatina*
* *Gentiana sceptrum* 
* *Gentiana septemfida* 
* *Gentiana setigera* 
* *Gentiana setulifolia*
* *Gentiana sikkimensis*
* *Gentiana sikokiana*
* *Gentiana sino-ornata*
* *Gentiana siphonantha*
* *Gentiana speciosa*
* *Gentiana squarrosa*
* *Gentiana stictantha*
* *Gentiana stragulata*
* *Gentiana straminea*
* *Gentiana tenuifolia*
* *Gentiana terglouensis* 
* *Gentiana ternifolia*
* *Gentiana tianshanica* 
* *Gentiana trichotoma*
* *Gentiana triflora*
* *Gentiana trinervis*
* *Gentiana tubiflora*
* *Gentiana veitchiorum*
* *Gentiana venusta*
* *Gentiana verna* 
* *Gentiana villosa* 
* *Gentiana waltonii*
* *Gentiana wutaiensis*
* *Gentiana yakushimensis*
* *Gentiana zollingeri*
Ariana Kasapolli

**Ariana Kasapolli - Selani** (lindur më 15 prill 1980, Prishtinë), gazetare korospondente, shqiptare nga Kosova.

Ariana shkollimin e saj e ka bërë në qytetin e lindjes së saj. Ka kryer mësimet fakultetative pranë universitetit të qytetit në Prishtinë. Hapat e parë në fushën e gazetaris i ka ndërmarrë në vitin 2004, ndërsa që nga tetori i viti 2009, ajo është korrospondente e rregull në radiostacionin "Radio Evropa e Lirë".

Ariana kalon jetë bashkëshortore në Prishtinë dhe është mëmë e tre fëmijëve. 
## Burimi i të dhënave
Arbana Vidishiqi

,  
 

**Arbana Vidishiqi** është një gazetare profesioniste.  Arbana në vitin 1997, filloj të angazhohet në mënyrë profesionale me gazetarinë.   Më 8 mars 1999, ajo fillon të angazhohet si gazetare korrespondente nga Prishtina, pran shërbimit në gjuhën shqipe të radiostacionit "Radio Evropa e Lirë". Angazhimi i saj pranë këtij stacioni u kurorëzua në shtatorë të vitit 2001, ku ajo u zgjedhë në postin e shefes së zyrës së Radios Evropa e Lirë.  

Arbana kalon jetë bashkëshortore në Prishtinë dhe është mëmë. 

## Burimi i të dhënave
Luljeta Krasniqi

**Luljeta Krasniqi** (lindur më 2 maj 1981) filologe, gazetare e lirë, shqiptare nga Kosova

Luljeta, hapate e parë të saj në fushën e gazetaris i ka marrë aty nga viti 2005. Pjesën më të madhe të angazhimit të saj para vitit 2008, e kalojë pranë agjensisë së lajmeve "KosovaLive". Në këtë vitë, pra në vitin 2008, ajo ju bashkangjitë ekipit të shërbimit në gjuhën shqipe pranë radiostacionit "Radio Evropa e Lirë". Përndryshe Luljeta ka diplomua në Fakultetin Filologjik pranë Universitetit në Prishtinë.

Luljeta kalon jetë bashkëshortore në Prishtinë. 
## Burimi i të dhënave
Edona Peci

**Edona Peci** ( lindur më 4 korrik 1986, Mitrovicë), politologe, gazetare shqiptare nga Kosova.

Edona Peci studimet në shkencat e politikës dhe administratës publike i bëri pranë Universitetit të Prishtinës. Në fushën e gazetarisë, ajo filloi të angazhohet aty nga viti 2006, ndërsa dy vite më vonë, më 2008 ajo iu bashkangjit ekipit për shërbime në gjuhën shqipe të radiostacionit "Radio Evropa e Lirë". 
## Burimi i të dhënave
Halil Patrona

thumb|right|Njëri nga kryengritësit e Halil Patronës
**Halil Patrona** ( ~ 1690 - Stamboll, 25 nëntor 1730) ka qenë jeniçer shqiptar dhe nxitësi i kryengritjes së 1730 që zëvendësoi Sulltan Ahmedin III me Mahmudin I, më pas vezir dhe bejlerbej i Rumelisë.

## Biografia 
Për njohësin e historisë shqiptare në kohën e Perandorisë Osmane, Eqrem bej Vlorën, Patrona ishte shqiptar nga Delvina. Në burime të tjera, po shqiptar, por me origjinë nga Rupishti, asokohe në Sanxhakun e Manastirit, i marrë me sistemin e dervishmesë dhe u bë jeniçer.

Në vitin 1720 ishte komandant i jeniçerëve në Vidin. Mori pjesë në një kryengritje që u zhvillua asokohe në Nish. I dëbuar nga trupa jeniçere për pjesëmarrjen në revoltë, nisi të punojë si shitës ambulant nëpër rrugët e Stambollit, më vonë ngriti një hamam në qendrën e kryeqytetit - Vlora e përshkruan si pastrues hamami më parë dhe më pas si nënoficer në marinë.

## Referime
Evropa e lirë (kthjellim)

**Evropa e lirë** shprehje me shumë kuptime.

* Evropa e lirë - pjesë të pabashkuara në të ashtuquajturën lidhje shtetërore Bashkimi Evropian (BE, Bashkimi Evropian, Unioni Evropian, UE)
* Radio Evropa e Lirë - radiostacion.
Radio Evropa e Lirë

parapamje|226x226px|Logoja e Radio Evropa e Lirë
**Radio Evropa e Lirë** (shkurt RELSH.) thirret shërbimi në gjuhën shqipe i po të njëtit radiostacion evropian (ang. Radio Free Europe).

Radio Evropa e Lirë bazat e emituesve të vetë dhe bashkëpuntorëve i ka të shtrira po thuaj se në gjithë hapësirën e Kosovës. Po ashtu është prezente në internet nga faqet e së cilës lihet të kuptohet se si mision ka plasimin e informatave dhe ideve që afirmojnë vlerat dhe institucionet demokratike të sistemeve perendimore. Këto vlera janë shpjeguar më detalisht dhe janë përmbledhur në 5 pika.

Ekipi shërbyes në gjuhen shqipe që nga shtatori i vitit 2001 kryesohet nga Arbana Vidishiqi. Ekipi përbëhet nga gazetarë të rregull dhe gazetarë me korrospondencë. Ndër të tjerë pjesë e ekipit janë dhe Ariana Kasapolli, Luljeta Krasniqi, Edona Peci, Zijadin Gashi, Patrick Moore (komentues), Bekim Bislimi, 
## Burimi i të dhënave
Shqipëri 1–0 Uzbekistan (11 Gusht 2010)

Ndeshja miqësore e futbollit Shqipëri-Uzbekistan u luajt në Durrës më 11 gusht 2010 në stadiumin "Niko Dovana". Shqipëria fitoi 1-0 ndaj Uzbekistanit, me një gol nga Hamdi Salihi. Kjo ishte ndeshja e fundit e kuqezinjëve përpara fillimit të eleminatoreve Euro 2012.
Vëllezërit Topulli

## Bajo Topulli 
:*Artikulli kryesor*: Bajo Topulli

## Çerçiz Topulli 
:*Artikulli kryesor*: Çerçiz Topulli
Vasil Koçi

**Vasil Koçi** fotograf dhe gazetar shqiptar. Ka  botuar në vitin 1978 një album me ngjyra, të quajtur "Udhëtim nëpër Shqipëri".  Autori përcjell një panoramë të mirëfilltë të kohës, fotografi artistike të cilat më së shumti janë shkrepur gjatë kohës kur ai ka realizuar reportazhe. Vasil Koçi ka shkruar artikuj për shtypin e kohës, vëllime të tëra me poezi, ka përkthyer kryevepra të letërsisë botërore. I është kushtuar poezisë, letërsisë për të rritur, por edhe asaj për fëmijë.
Peter Prifti

**Peter Prifti** (Rehova, 24 nëntor 1924 - San Diego, 17 gusht 2010) ka qenë studjues dhe akademik shqiptar në Shtetet e Bashkuara, anëtar i departamentit të gjuhësisë në Universitetin e Kalifornisë, San Diego. Veprimtar i organizimeve dhe shtypit shqiptar në Amerikë, si editor i *Diellit* dhe sekretar i Vatrës.

## Biografia 
U lind në Rehovë më 24 nëntor 1924, shkollimin plotor e ndoqi dhe kreu në Ersekë. Më 1940 emigroi drejt Shteteve të Bashkuara ku kishte të atin dhe vëllanë e madh, në Filadelfia. E filloi punën e tij akademike më 1969, me studimin monografik: "Kosovo in Ferment ", ndërsa punonte në Institutin Teknologjit të Masaçusets (MIT). Më pas ai do të radhitej krahas studiuesve anglisht-folës me libra të tjerë të shkencave politike si: Socialist Albania Since 1944, botuar më 1978, Confrontation in Kosova: The Albanian-Serb Struggle, 1969-1999, librin e vetëm në shqip; Mozaik shqiptar, botuar më 2003 dhe më 2005, monografinë nëm anglisht "Unfinished Portrait of a Country" një portret rreth të kaluarës, së tashmes dhe të ardhmes së Shqipërisë.

Prifti erdhi në Amerikë në vitin 1940, në moshën 15-vjeçare për të banuar me të atin dhe vëllain e madh, të cilët për arsye ekonomike kishin emigruar nga Shqipëria vite më parë. Në vitin 1949, Peter Prifti diplomohet nga Universiteti i Pensilvanisë dhe vendoset në Boston. Aty njihet personalisht me Fan Nolin dhe fillon të punojë si sekretar i federatës pan shqiptare Vatra, dhe si redaktor i gazetës Dielli, së bashku me atdhetarin e njohur Qerim Panariti. Profesor Prifti ka shkruar e bashkëpunuar në fusha të ndryshme, si çështja e Kosovës, demokratizimi i Shqipërisë, dhe studime rreth historisë dhe letërsinë shqipe.

## Referime
Adrian Paci

**Adrian Paci** i lindur në Shkodër më 28 janar 1969, është artist shqiptar.

## Biografia
Leu në një familje të njohur shkodrane, i biri i Ferdinandit dhe Brigjildës.

Ndahet herët prej të atit, kur ishte ende 7 vjeç. Nderimin për të cilin do ta shprehte tridhetë vjet mbas ndarjes me të, kur veprat atnore iu shfaqën në një ekspozitë në Galerinë e Arteve, me këto fjalë:

“Unë isha shumë i vogël kur vdiq im atë dhe jam rritur me punimet e tija. Jam rritur duke shikuar studion e tij, duke hapur shpeshherë dosjet me vizatimet e tij dhe në një farë mënyre, marrëdhënia ime me tim atë, mund të përcaktohet si një marrëdhënie profesionale. Ajo krijohej përmes pikturës. Një marrëdhënie e tillë më ka shoqëruar gjithmonë, krahas asaj ndjeshmërie që ka një fëmijë për prindin e vet”.

I mbrujtur në këtë mjedis familjar prirjet e tija e çuan drejt Akademisë së Arteve, të cilën e nisi më 1987, ku u formua për arte figurative. Më 1992 falë një burse ndjek kursin “Arte e Liturgia” pranë Institutit Beato Angelico në Milano. Më 1995 kthehet në Shqipëri ku do të japi Histori Arti e Estetike në Universitetin e Shkodrës për do kohë.
Më 1997 për shkak të trazinrave shpërngulet bashkë me familjen në Milano, ku jeton e punon. Në mërgim zhvillon dialog me një tjetër medium për ndjesitë e tija artistike: videon, duke mos humbur sidoqoftë lidhjen me pikturën dhe fotografinë.

Disa nga ekspozitat e tij janë: “In the Gorges of the Balkans” kuruar nga René Block në Kunsthalle Fridericianum, Kasel, Gjermani (2003); “New Video, New Europe” kurue nga Hamza Walker në Tate Modern, Londër; në Bienalen e Seviljes, Spanjë, kuruar nga Harald Szeemann (2004). Në vitin 2005 ai prezantohet me ekspozitë personale në Moderna Museet në Stokholm dhe në Contemporary Arts Museum në Hjuston.

Ndërsa në vitin 2006 me të parën ekspozitë personale italiane në Modena, e cila vjen në pah pas daljes në Biennale-n e 51-të të Venecies. Ndër ekspozitat e mbrame që ia vlejnë të përmenden janë mbajtë në Jeau de Paum, Paris dhe PAC të Milanos në 2013; në Röda Sten Konsthall të Göteborg-ut, Suedi dhe në MAC (fr. Musée d’art contemporain – Muzeu i artit bashkëkohor) të Montrealit.

Përfaqësohet nga galeria Kaufmann Repetto në Milano dhe nga gal. Peter Kilchmann e Zyrihut.

## Referime
Pompeu

thumb|150px|Gnej Pompey
**Gnej Pompey** (latinisht: *Gnaeus Pompeius Magnus*;* 29 shtator 106 p.e.s Picenum ; † 29 shtator 48 p.e.s në Egjipt), udhëheqës ushtarak dhe politikan romak.

## Rinia 
Pompei ishte i biri Gnej Pompeius Strabonit, politikanë shumë i pasur dhe me ndikim . Pompeu i Ri u rrit përkrah babait të ciln e kishte shoqëruar atë në fushatat ushtarake. Kur babai i tij vdiq, Pompeiu i Ri trashëgoi pasurinë e tij, ndikimi politik dhe një forcë të rëndësishme ushtarake.
## Lidhje të jashtme
Shkolla joniane

parapamje|Hartë e Jonisë së lashtë, në pjesën lindore të Detit Egje.
**Shkolla joniane** është një shkollë filozofike greke (e shekullit VI para Krishtit) që përfaqësohet nga Talesi i Miletit, Herakliti i Efesit, Anaksimandri, Anaksimeni dhe Anaksagora që qenë të parët që kërkuan një shpjegim racional të botës. Ata shënojnë pikënisjen e shkencës perëndimore. Asokohe shkolla joniane dallohej nga filozofia italike, e themeluar nga Pitagora, që i drejtohej shpjegimit mitik të botës, të shprehur nga fetë dhe poetët.

## Përfaqësuesit 
*Talesi i Miletit
*Anaksimeni
*Anaksimandri
*Herakliti
*Anaksagora
Anaksagora

parapamje|right|200px|Anaksagora, pjesë e një afresku Universitetin Kombëtar të Athinës
**Anksagora** (Klazomenë viti 500 para Krishtit - Lampsakë 428 para Krishtit) ishte një filozof grek, përfaqësues i shkollës joniane dhe autor i një studimi *Sur la nature* (mbi natyrën) ku shtjellon teorinë e atomeve (homeomeri) si *embrione të sendeve*. Sipas Sokratit (në Fedonin e Platonit) ishte i pari filozof që konceptoi idenë e një qëllimi final në natyrë : *Në fillim mbizotëronte kaosi, shkruante ai, pastaj erdhi inteligjenca që vendosi rendin kudo*.
Dekorata "Pishtar i demokracisë"

**Pishtar i Demokracisë** është dekoratë e Republikës së Shqipërisë që u jepet qytetarëve shqiptarë dhe të huaj për shërbime të shquara e sakrifica të kryera për kombin shqiptar dhe demokracinë. Dekorata jepet me dekret nga Presidenti i Shqipërisë. Ky urdhër është i artë.

Dhjete individët e parë të dekoruar me këte dekoratë në vitin 1992 sipas listës se Presidencës ishin: 
# Azem Hajdari
# Shinasi Rama 
# Arben Lika 
# Tefalin Malshyti 
# Bardhyl Ukcamaj
# Alma Bendo
# Pal Serreqi
# Arben Sulo
# Pandeli majko 
# Myftar Gjana

## Burimi i të dhënave 
* **Ligji** Nr.8113, datë 28.3.1996 PER DEKORATAT NE REPUBLIKEN E SHQIPERISE
Anaksimeni

parapamje|right|180px|Anaksimeni i Milesë 
**Anaksimeni i Milesë** (585-525 para Krishtit) ishte një filozof jonian. Nxënës i Anaksimandrit, është përfaqësuesi i fundit i shkollës së Milesë. Asnjë nga veprat e tij nuk ka mbijetuar dhe mendimi i tij njihet vetëm nëpërmjet shkrimeve të Diogjen Laercit. Ai e quan ajrin burim të gjithë jetës. Sipas bymimit ose kondensimit të tij, krijohen zjarri, uji, toka. Realitetet e ndryshme krijohen nga ndryshimet e densitetit të ajrit. Sipas Anaksimenit Toka është një tavolinë e sheshtë e vendosur në ajër dhe yjet janë si gozhdë të mbërthyera sipër një sfere qiellore që përfshin tokën.
Studençani

**Studençan** është një vendbanim në komunën e Therandës, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin **Gurrë**. 
## Gjeografia 
Studençani gjendet në komunën e Therandës, në Republikën e Kosovës, 5km (në lindje) nga qendra e qytetit të Therandës.

## Demografia 
Fshati ka mbi 600 shtëpi, me mbi 5500 banor dhe nga këto 5500, rreth 2000 jetojnë në mërgim.  
 
 
## Historia 
Studençani është një ndër fshatrat më të vjetra shqiptare. Studençani është një ndër qendrat ku UÇK-ja ka qenë më aktive (sa i përket komunës së Therandës), me rreth 200 ushtarë. Nga 1998-99 Studençani është sulmuar dhe djegur 3 herë nga okupatori serb. Në ofensivën e 3-të më 1999, vetëm 5 shtëpi kanë mbetur pa u djegur. Tani pothuajse fshati është rindërtuar rreth 95% dhe dita-ditës po shëndrohet në një nga fshatrat më të bukura të vendit. Megjithatë papunësia është ende e lartë (25% deri në 50%???).

 

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Larisa

**Larisa** (gr.lashtë. Λάρισα, gr.antike Λάρισσα, *Larissa*) qytet në Greqin qendrore. Afër Selanikut.

Larisa është kryeqendër e regjionit administrativ Thesalia si dhe seli e prefekturës me të njëjtin emër. Ajo ndodhet në qendër të luginës Thesalia e cila përthekohet nga mali Osa dhe derdhet në detin Egje. Nëpër këtë luginë gjarpronë lumi i quajtur Pinios. Larisa ditëve tona ka rreth 132.779&nbsp;banorë dhe më këtë ajo është qyteti më popullsi më të madhe në Thesali, dhe e shtata qender komunale në tërë Greqinë. Sipas emrit "Larisa" është emëruar asteoridi me numër 1162 - identifikues për profesionistët. 
## Qytete simotra 
Larisa ka disa qytete me të cilat mirëmbanë mardhënje të ngushta fqinjësore: 
*  Bălţi, Moldavi
*  Banská Bystrica, Sllovaki
*  Knoxville (Tennessee), ShBA
*  Rybnik, Poleni
*  Denizli, Turqi
*  Ürgüp, Turqi
## Bijtë të qytetit 
* Philon von Larisa, filozof në kohë të Greqisë së lashtë.
* Kostas Gousgounis (* 1931), aktor 
* Christos Papoutsis (* 1953), politikan
* Ioannis Galitsios (* 1958), futbollist
* Dimitris P. Kraniotis (* 1966), mjekë dhe poet
* Konstantinos Chalkias (* 1974), futbollist
* Dimosthenis Dikoudis (* 1977), basketbollist
* Fani Chalkia (* 1979), sportist - atlet
* Theofanis Gekas (* 1980), futbollist
* Vasilis Spanoulis (* 1982), basketbollist.

## Referime
Varna

**Varna** qyteti i tretë më i madh në Bullgari. Gjendet në lindje të vendit, në brigjet e Detit të Zi, buzë gjirit të Varnës.  

Varna është qyteti me më shumë turistë verorë në Bullgari, që dallohet për gjelbërimin e hotelet në buzë të detit. 

Varna ka një popullsi prej më shumë se 350 000 banorësh. 
parapamje|Qendra e vjetër e Varnës
## Histori
Varna ishte qendër e rëndësishme e thrakëve, popullatë që shtrihej në Ballkanin lindor, dhe njihej me emrin Odesos. Emri Varna iu dha nga sllavët. Gjatë pushtimit romak, Varna u bë një qendër e rëndësishme, me banja termale e ndërtesa e me fusha për lojëra atletike.
Shkolla eleate

**Shkolla eleate** është një shkollë filozofike greke e themeluar nga Ksenofoni i Kolofonit; përfaqësuesit e saj më të njohur kanë qenë Parmenidi (fillimi i shekullit V para Krishtit) dhe Zenoni (shekulli V para Krishtit). Ata mendonin se kishte një ndryshim të thellë midis botës fizike, që kapet me anë të shqisave dhe që është e shumanshme dhe e ndryshueshme dhe botës së kuptueshme nga intelekti, e vetmja që është reale, absolute, universale, e pandryshueshme, e përjetshme dhe është objekt i shkencës. Eleatët, që mbrojnë palëvizshmërinë e qenies, u kundërvihen Heraklitit dhe pasuesve të tij që mbrojnë në të kundërtën, evoluimin e vazhdueshëm të çdo gjëje.

Shkolla e Elesë ka lënë gjurmë në metafizikën platoniane.
Drama (kthjellim)

Fjala **Drama** ka kuptim të njëjtë apo të përafërt në disa lëmi të jetës.

* Automobili ose **Drama** - makinë transportuese e personave.
* Drama - vepër artistike.
* Drama (libër) - libër nga Kasem Trebeshina.
Ksenokrati

thumb|right|200px|Ksenokrati
**Ksenokrati** (Shalseduanë 400-314 para Krishtit) ishte një filozof grek. Ka qenë nxënës i Platonit, drejoti Akademinë (339 para Krishtit) dhe u përpoq të pajtojë platonizmin me pitagorizmin.
Shkolla peripatetike

**Shkolla peripatetike** ishte një shkollë filozofike në Greqinë e lashtë. Kjo shkollë ishte e themeluar nga Aristoteli (384 - 322 p.e.s.) ndërsa studentët e saj quheshin **peripatetikë** (nga gr. *peripatein*, të shëtisësh).
## Historiku 
Peripatetizmi ishte filozofi e Aristotelit dhe e nxënësve të tij. Ky emër i përket shkollës së Aristotelit, sepse ai jepte mësime duke shëtitur poshtë portikëve në palestrën e liceut. Këtë vend e quanin *peripatos*. Peripatetizmi shkëlqeu me Theofrastin, Stratonin dhe Androkiusin e Rodit. Në fund të shekullit II pas Krishtit, u themelua në Aleksandri një shkollë peripatetike e cila, me të braktisur shkencat matematike, astronominë dhe shkencat e natyrës që deri në atë kohë ishin disiplinat e saj të privilegjuara, u orientua nga logjika dhe teologjia. Filozofia myslimane mori stafetën e kësaj shkolle, veçanërisht me Averroen dhe pikërisht prej këtij degëzimi që merrej me astronomi dhe shkenca të tjera, i mori Perëndimi gjatë mesjetës njohuritë mbi veprën e Aristotelit. Shën Tomas d'Akuin i ktheu ato në filozofinë e kishës.

## Shih edhe 
* Aristoteli
* Teofrasti
* Liceumi antik

## Referime
Sofizmi

**Sofizmi** ose **sofistika** është një shkollë filozofike që u zhvillua në Greqinë e lashtë duke filluar nga pjesa e dytë e shekullit V p.e.s. Filozofët më të shquar të dalë nga kjo shkollë janë Gorgias dhe Protagoras. Ndonëse kërkimi filozofik i tyre solli rezultate të ndryshme, vërehen disa ide të përbashkëta, siç janë skepticizmi në drejtim të një diturie universale, relativiteti moral si dhe përqendrimi tek njeriu si matës dhe njësi matëse për gjithçka që e rrethon. Sofistët do kalojnë ne histori sidomos për retorikën e tyre, mjeti që mund të bëjë diçka të konsiderohet e drejtë, qoftë e vërtetë apo jo, e moralshme apo jo. E dënuar për shekuj jashtë vëmendjes së shkrimtarëve dhe filozofëve, ishte e pashmangshme ripërtëritja dhe ripropozimi moderni i sofizmit në fillim të shek. XIX, duke parë që shoqëria moderne bazonte drejtësinë dhe politikën thellë në retorikë më shumë se çdo herë tjetër.

## Etimologjia 
Siç sugjeron emri, sofistë ishin ata persona që njiheshin në komunitet si individë me një horizont kulturor të gjerë dhe me eksperiencë në një ose më shumë shkenca ose teknika. Ky emërtim u kthye shpejt në një epitet negativ kur sofistët filluan të jepnin mësime retorike dhe logjike në këmbim të parave, gjë që në kontekstin historik ishte e papranueshme, sepse një filozof duhej të ishte vetëm ne kërkim të së vërtetës.

## Sofistët 
Sofistët ishin të parët që formuluan një koncept perëndimor të kulturës, jo më si një bashkësi njohurish të veçanta por si metodë e të edukuarit dhe formuarit një person në mesin e një kombi ose të një konteksti shoqëror. Korrën sidomos sukses në shtresat më të larta te shoqërisë helene. Nxënësit e tyre duhej të ishin të përgatitur por kjo nuk mjaftonte po të mos zhvillohej tek ata mjeshtëria e retorikës, me synimin që të krijoheshin individë aktivë në jetën shoqërore si avokatë apo politikanë. Sofistët nuk ishin kurrë tepër të interesuar rreth lëndës parësore apo origjinës ose ligjeve të universit ; filozofia e tyre vërtitej rreth njeriut dhe marrëdhënies së tij me shoqërinë. Interesimi i paktë për kosmologjinë bëri që ata të konsideroheshin filozofët e parë moralë.

## Emra të shquar 
* Protaforas ;  Gorgias ; Prodicos ; Antifonti ; Kritsias ; Trasimaku ; Likofroni ; Alksidamanti.
Çiçen Ica

**Çiçen Ica** është qytet në  Meksikë. Çiçen Ica gjendet në gadishullin Jukatan të Meksikës dhe njihet si qendra kryesore politike dhe tregtare e perandorisë së popullatës Maja, të cilët qytetin e kishin ndërtuar në shenjë nderimi për zotin e tyre Kukulcan. Qyteti u ndërtua diku rreth vitit 440 dhe u braktis rreth 250 vjet më vonë. Qendër e qytetit është piramida e lartë 33 metra e cila flet shumë për njohurit e jashtëzakonshme mbi astronominë e popullatës Maja. Përkthyer në shqip Çiçen Ica i bie “Goja e burimit të ujit të popullit”. Pasi që qyteti nuk përshkohej nga asnjë lum burimet e ujit që i kishte konsideroheshin si të shenjta. Burimet e ujit nuk shfrytëzoheshin vetëm për furnizim me ujë të pijshëm por edhe si vende të shenjta. Rreth këtyre burimeve janë gjetur shumë stoli ari të vendosura në shenjë adhurimi. Përgjatë historisë qyteti Çiçen Ica është ripopulluar dhe braktisur edhe dy herë. Qyteti sot për shkak se ende konsiderohet se përmban mistere të ndryshme të pazbuluar në vete vizitohet mjaft shumë nga turistë nga e mbarë bota.

Chichen-Itza-02-Tempel der Krieger-Pyramide des Kukulcan-1980-gje.jpg
Chichen-Itza-04-Tempel der Krieger-1980-gje.jpg
Chichen-Itza-10-Tempel der Krieger-Chac Mool-Saeulen-1980-gje.jpg
Chichen-Itza-16-Pyramide des Kukulcan-andere Seite-1980-gje.jpg
Chichen-Itza-18-Pyramide des Kukulcan-Bauarbeiten-1980-gje.jpg
Chichen-Itza-24-Ballspielplatz-1980-gje.jpg
Chichen-Itza-28-Ballspielplatz-Relief von Ballspiel-1980-gje.jpg
Chichen-Itza-32-Cenote-1980-gje.jpg
Chichen-Itza-34-Observatorium El Caracol-1980-gje.jpg
Amik Kasoruho

**Amik Kasoruho** (Tiranë, 20 nëntor 1932 – 4 maj 2014). Shkrimtar dhe përkthyes i mirënjohur shqiptar.

## Jeta 
Amik Kasoruho lindi në vitin 1932 në Tiranë. Ishte vetëm 17 vjeç kur u arrestua nën akuzën për agjitacion dhe propagandë dhe u dënua me 10 vjet heqje lirie. Pasi doli nga burgu jetoi në Kavajë në periudhën 1956–1962. Më tej u dëbua familjarisht në Gosë, ku jetoi për gati 30 vjet, deri në vitin 1990.

Nga 1956–1960 punoi si punëtor krahu në Elbasan, Lushnjë, Kavajë, më pas si punëtor ndërtimi në Gosë, gjeometër, si teknik ndërtimi në NSHN Durrës.

Pas rrëzimit të diktaturës  largohet drejt Italisë, ku  qëndroi deri në vitin 2009. Në këtë periudhë u mor me publicistikë, përkthime dhe shkrimtari.

Vdekja e tij erdhi pas një sëmundje në mushkëri.

## Krijimtaria 
Më së shumti krijimtaria e tij u fokusua në fushën e përkthimit dhe të publicistikës. Ka sjellë në shqip mbi 60 vepra të autorëve të huaj dhe ka përkthyer mbi 10 autorë shqiptarë në gjuhë të huaj.
### Vepra të tij 
* “Një ankth gjysmëshekullor” (1997)
* “Çmimi i një ëndrre” botuar në Itali (2000)
* “Midis qiellit dhe burgut”
* “Ikje nga trilli i perëndive” (Roman autobiografik)
* “Pa mëri – Publicistika e jetës sime” (2013), (Përfshihen shkrime dhe intervista të autorit, botuar në shtypin shqiptar.

### Përkthime 
Amik Kasoruho ka përkthyer në shqip vepra nga Pirandello, Isabel Allende, Harold Robbins, Patrick O’Brian, John Selby etj.
Një ndër përkthimet e tij të fundit ishte edhe "*Revolta e Atlasit*" e shkrimtares dhe filozofes së mirënjohur amerikane Ayn Rand.

## Cmime dhe dekorata 
* Fitues i çmimit special të jurisë në konkursin Eks & Tra për shkrimtaret emigrantë në vitin 1999.
* Në vitin 2000 ka marrë çmimin “Civitas – Arberia 2000 Calabria” për mirëmbajtjen e revistës italo-shqiptare të arbëresheve “Katundi Ynë”.
* Kasoruho është dekoruar nga Presidenti i Republikës me titullin “*Nderi i Kombit*”.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Amik Kasoruho: Unë si personazh i Ayn Rand-it
* Amik Kasoruho: Librat më të bukur që kam përkthyer
Shqipja nëna e gjuhëve

**Shqipja nëna e gjuhëve** - Origjinali : "Memoria sulla Lingua Albanese". Studim albanologjik me Autor Zef (Xhuzepe) Krispin (Giuseppe Crispi). Shqipëroi : Taulant Hatia. Shtëpia botuese "Plejad" viti i botimit 2009, faqet e librit 96. ISBN 978-99956-762-0-0.

Vështrim mbi gjuhën shqipe ku tregohet natyra e saj si gjuhë e zanafillës dhe gjurmohet lashtësia e largët, deri të pellazgët, frigjët, maqedonasit dhe eolët primitivë dhe që është, në pjesën më të madhe, nëna e gjuhës së lashtë greke.

Duke gjurmuar origjinën e gjuhës greke, është një gjë e bukur të shohësh se si ajo të kthen, në pjesën e saj më të madhe, te shqipja. Si nuk u dashka, pra, të ngjallë një interes të madh kjo gjuhë, mbase më e lashtë se greqishtja dhe, në thelb, gjuha me të cilën flitej në shekujt para Homerit ?

Dardanët frigj dhe pellazgët, popuj, pa dyshim, më të lashtë se helenët, kishin të njëjtën gjuhë, gjurmët e së cilës vërehen sot te gjuha shqipe...

Gjuha shqipe ka qenë një nga trungjet e para, prej nga buroi më pas ajo gjuhë hyjnore e helenëve që mahnit dhe kënaq pa pushim të gjithë njerëzit me shije.

Një vëzhgim i ri dhe i rëndësishëm tregon karakterin pellazgjik të gjuhës shqipe, ngaqë, sipas Herodotit, emrat e shumë perëndive greke vijnë nga gjuha pellazge...

Përkthimi cilësor dhe i kujdesshëm i studiuesit dhe përkthyesit Taulant Hatia është pajisur edhe me shënime ndihmëse dhe shqiptimin e termave greqisht.
Fatmir Salihu

**Fatmir Salihu** është sociolog dhe politikan i mirënjohur kosovar.

Aktivitetet politike i filloj që në moshën e re duke u kyqur në Forumin Rinor të Lidhjes Demokratike, dega në Podujevë.
Marco Huck

thumb|right|300px
**Marco Huck** u lind më 11 nëntor 1984 në Ugëll, Komuna e  Senicës, të Sanxhakut,  në të vërtetë emir i vertetë i tij është Muamer Hukiq,  është një boksier gjerman me origjinë nga Rrafshnalta e Peshterrit, Sanhxaku,  aktualisht kampion botërorë  WBO .

Banorët e vendbanimit Uglla nga Rrafshnalta e Peshterrit janë vendas të fisit Kelmendi.
	
## Biografia
**Marco Huck** rrjedh  nga një familje nga Sanxhaku i Novi Pazarit, ku edhe qendroi deri sa ai ishte shtatë vjeç. Ai emigroi me familjen e tij në vitin 1993 në Gjermani dhe tani jeton në Bielefeld,  ai ishte një rast social në qytetin  ku u rrit. Ai vjen nga një familje e varfër. Huck ka dy motra më të reja dhe një më të vjetër. Në gusht 2009 ai mori shtetësinë gjermane.

## Karriera në kikboks
## karriera në boks
## Lista e boks-meçeve
## Lidhje të jashtme
*Faqe personale
## Referime
San José Chinantequilla

thumb|Chinantequilla
**San Jose Chinantequilla** Është një bashkësi e vendosur në Oaxaca, Meksikë. Chinantequilla është e vendosur në veri të shtetit të oaxaca në kete komunitet është flet gjuhën dhe Mixë spanjisht.