Aranitët

dhe Shteti i Arianitëve (shekulli XV)]]
]]
**Aranitët** ose **Arianitët** kanë qenë një familje fisnike arbërore që zotëronte vise të shtrira në Arbëri dhe vendet përreth nga shek. XI deri në XVI. Zotërimet e tyre shtriheshin përgjatë luginës së Shkumbinit dhe *Via Egnatia* e deri në qytetin e sotëm të Manastirit.

## Origjina 
Origjina e mbiemrit Arianiti është e paqartë dhe për sqarimin e tij janë propozuar teori të ndryshme duke filluar nga derivimet e ndryshme antroponomastike dhe toponimike të fjalës indo-evropiane *arya* deri te emri i një fisi të vogël ilir, Armistët (Armistae). ose mbase edhe iraniane. David Arianites mbahet ndonjëherë si i pari i Arianitëve, por i pari i pakontestuar është Aleks Arianiti, ndër baronët arbërorë që konsideroheshin pari e vendit nga Anzhuinët.

## Studime 
Më 2011 u botua në Tiranë vepra e Dhimitër Shuteriqit "Arianitët: historia - gjenealogjia - zotërimet", vepër të cilën ai vetë e vlerësonte të papërfunduar për mungesë dokumentacioni si dhe privimit që iu bë për kërkime nëpër arkiva pas 1974. Vepër kjo që ka përqasje elokuente me *Das ende der Araniten* (shq. *I fundmi i Aranitëve*) e Franz Babinger, e vitit 1961.

## Trungu familjar 
* David Arianiti, fisnik bizantin me tituj *patrikios*, *doux*, *strategios* dhe *katepanó*
* Kostandin Arianiti, luftëtar i ushtrisë bizantine
* Gjon Arianiti, aristokrat bizantin
* Aleks Arianiti, sebast, aleat i Anzhuinëve
* Gulielm Arianiti, protolegator
* Gjergj Arianiti, patron i Epitafit të Gllavenicës
** Matrëng Arianiti
*** Zanfina Arianiti, martoi Gjin Muzakën I, Princi i Tomorricës dhe Kastorias
**** Andrea Muzaka III, Princi i Devollit, martoi Kirana Zenebishin, Princesha e Grabosës
***** Gjin Muzaka II, Princi i Devollit, Princi i Beratit, martoi Kirana Zardarin
****** Muzakajt
***** Teodor "Koronë" Muzaka III, Princi i Beratit dhe Myzeqes, themeltar i Besëlidhjes së Lezhës
****** Muzakajt
***** Maria Muzaka, martoi Gjergj Arianitin, i afërmi i saj
***** Helena Muzaka, martoi Princ Filipin, fisnik në Raguzë
**** Matrëng Muzaka, Princi i Gorës
***** Gjin Muzaka, Princi i Gorës
****** Muzakajt
**** Vlash Muzaka
***** Bogdan Muzaka
***** Gjin Muzaka
***** Kostandin Muzaka
***** Teodor Muzaka
***** Gjon Muzaka
***** një bijë e panjohur, martoi Kostandin Miserrin, Princi i Gramshit
***** Teodora Muzaka, martoi Pal Zardarin, Princin e Zardarisë
**** Bogdan Muzaka
***** Gjin Muzaka, Princi i Mëlovës
**** Laldi Muzaka
***** Andrea Muzaka, martoi Teodora Zardarin
**** Helena Muzaka, martoi Ajdin Klopin, Princin e Vreshtasit
***** Haxhi bej Klopi
***** Hasan bej Klopi
***** Dhespina Klopi, martoi Ali bejin
**** Kondisa Muzaka, martoi Sylejman bejin
***** Andri bej
***** Ali bej
**** një Muzaka i panjohur
***** Andrea Muzaka "Qorri", Princi i Kopës, martoi Komita Matrëngun
****** Muzakajt
***** Pjetër Muzaka, martoi Angjelinën
****** Muzakajt

* Komnen Arianiti Shpata, Princi i Shpatit, martoi bijën e Nikoll Zaharisë
** Gjergj Arianiti, Princi i Kaninës dhe Sopotit, themeltar i Besëlidhjes së Lezhës, martoi Maria Muzakën, më pas martoi Pietrina Frankonen, fisnike italiane
*** *me Maria Muzakën:*
*** Andronika "Donika" Arianiti, Zonja e Arbërisë, martoi Gjergj Kastrioti "Skënderbeun", Zotëruesi i Arbërisë
*** Vojsava Arianiti, martoi Ivan Gjurashin, Princi i Zetës
*** Kirana Arianiti, martoi Nikollë Dukagjinin II (kushëririn e parë)
*** Helena Arianiti, martoi Gjergj Dukagjinin III
*** Dhespina Arianiti, martoi Tanush Dukagjinin IV
*** Angjelina Arianiti, Despotesha e Serbisë, "Nënë e Nderuar" e Kishës Ortodokse Serbe, martoi Stefan Brankoviqin, Despotin e Serbisë
*** Komita Arianiti, martoi Gojko Balshën, Princi i Mizisë, nipi i Skënderbeut, themeltar i Besëlidhjes së Lezhës
*** Katerina Arianiti, martoi Andrea Shpanin, më pas martoi Nikolo Bokalin, Baroni i Moresë
*** *me Pietrina Frankonen:*
*** Maria Arianiti, martoi Bartolomeo Xhiupo dello Rovere, fisnik i Gjenovës
*** Teodora Arianiti, spekuluar të ketë përfunduar si Gylbahar Hatun, konkubina e Mehmetit II
*** Kostandin Arianiti
*** Aranit Arianiti
*** Tomas Arianiti
** Muzakë Arianiti, Princi i Dibrës, martoi Vojsavën
*** Moisi Golem Arianiti, Princi i Dibrës dhe Librazhdit, komandant i ushtrisë së Skënderbeut, martoi Zanfina Muzakën
**** Çezar Komnen Arianiti
***** Xhiovana Arianiti, martoi Paolo Brankakion, patricien i Napolit
**** Dhespina Arianiti, martoi Stanish Kontin, vëllai i Vrana Kontit
***** Andronika Konti, shoqëruese e Kristinës së Danimarkës
**** Jella Arianiti, martoi Kolë Dukagjinin, më pas martoi Sinan bej Muzakën
***** Lekë Dukagjini IV
****** Nikollë Dukagjini
****** Maria Dukagjini
****** Franceska Dukagjini
***** Shtjefën Dukagjini
****** Pal Dukagjini
****** Lekë Dukagjini
** Vladan Arianiti, Princi i Çermenikës, martoi Angjelina Kastriotin, motrën e Skënderbeut
*** Muzakë Arianiti, Princi i Pajovës, Murrasit dhe Belshit, martoi Maria Muzakën
**** Porfida Arianiti, martoi Xhulio Valignanin, krye-kalorësin e Xhoanës së Aragonit
***** Xhiovani Giakomo Valignani
****** Antoni Valignani
****** Jul Cezar Valignani
***** Jeronim Valignani
***** Ipolita Maria Valignani, martoi Baron del Tolfa
***** Xhoana Valignani, martoi Xhiovani Vincenzo Brankazo
** një bijë e panjohur, martoi Pal Dukagjinin
*** Nikollë Dukagjini II, martoi Kirana Arianitin (kushërirën e parë)
**** Dukagjinët
*** Lekë Dukagjini
*** Progon Dukagjini
*** Gjergj Dukagjini

## Shih edhe 
* David Arianiti
* Gjergj Arianiti
* Komnen Arianiti
* Donika Kastrioti
* Shteti i Arianitëve
* Epitafi i Gllavenicës

## Literatura 
* 
* 
* 
* Harris, Jonathan (2013), 'Despots, emperors and Balkan identity in exile’, *Sixteenth Century Journal* 44, pp.&nbsp;643–61
* 
* 
* 
* 

## Referime