Emancipimi i gruas gjatë periudhës socialiste

Pozita e gruas në shoqërinë shqiptare përgjatë historisë ka qenë shumë e vështirë. Me gjithë reformat emancipuese që u ndërmorën gjatë qeverisjes së Ahmet Zogut, për përmirësimin e statusit të gruas, ai linte ende shumë për të dëshiruar. Drejtuesit e Partisë Komuniste të Shqipërisë, që gjatë viteve të Luftës së Dytë Botërore u përpoqën të përfshinin gratë shqiptare në qëndresën kundër pushtuesit. Në përbërje të strukturave drejtuese të Partisë Komuniste të Shqipërisë u përfshi një numër gra e vajzash, gjithashtu ato u inkuadruan edhe në formacionet ushtarake të frondit nacional çlirimtar.Gruaja në Shqipëri zinte një peshë të konsiderueshme në shoqëri dhe Partisë Komuniste të Shqipërisë nuk mund ta anashkalonte atë. Edhe pas luftës ajo filloi një fushatë për emancipimin e gruas. Në vitin 1966, në kuadër të fushatës për revolucionarizimin e jetës së vendit, u forcua propaganda edhe kundër *“zakoneve prapanike”,* të cilat pengonin procesin e emancipimit të gruas.

## Historia 
Modernizimi i shoqërisë shqiptare ka qenë një prej çështjeve më të mprehta për t’u zgjidhur nga të gjitha qeveritë e shtetit shqiptar. Sikundër mbreti zog edhe regjimi komunist i Enver Hoxhës kishte ambicien për process shoqëror dhe modernizim të shoqërisë. Regjimi komunist shumë shpejt u ndesh me kufizime që lidheshin me mëndësinë tradicionale ballkanike të nguitura thellë në shoqëri. Edhe në fushën e emancipimit të gruas shqiptare, aq shumë i lëvduar nga propaganda komuniste, ky proces mbeti më shumë një përpjekje progresive, por i parealizuar plotësisht. Përpara luftës, gruaja shqiptare, kryesisht në zonat ruarale, ka pasur një pozitë të nënshtruar. 

Në Shqipërinë socialiste u njoh me ligj barazia e gruas me burrin. Lëvizja për emancipimin e gruas u zhvillua nën moton *‘‘gruaja forcë e madhe për ndërtimin e socializmit”.* U propagandua se gruaja duhet të jetë e barabartë me burrin dhe duhet të ketë të drejtën të punojë. Ajo u përfshi në kudo në procesin e punës si një forcë aktive, që kontribuonte fort në prodhimin shoqëror. Në bujqësi gratë përbënin shumicën e forcave të punës rreth 52%. Kjo nuk ishte aspak element barazie, sepse edhe me parë gratë kishin mbajtur peshën kryesore të punëve bujqësore. Punët që i liheshin gruas ishin në të shumtën e rasteve nga më të rëndomtat. Për këtë ka shkruar edhe Cajupi, në poezinë e tij.

Jo vetëm kaq por edhe gratë si Shote Galica, Margarita Tutulani, Shejnaze Juka, luftuan për lirinë e vendit përkrah burrave dhe u bënë heroina në historinë e Shqipërisë. Pas vitit 1967, shohim më tepër përfaqësuesve të grave në politikë. Në fund të viteve 1980, ato zinin deri në 34% të deputetëve në Kuvendin e Shqipërisë dhe rreth 30% të anëtarëve të Partisë Komuniste të Shqipërisë, ishin gra. Në pozicione e drejtuese gratë janë të rralla. Ato pak gra që luanin rol në jetën politike, ishin kryesisht bashkëshortët e politikanëve kryesore të shtetit, si; Nexhmije Hoxha, gruaja e udhëheqësit partiatik shqiptar, e cila ka qenë aktive për mbi 40 vjet në jetën politike, si anëtare e komitetit qendror të partisë punës shqipërisë, deputete në Kuvend, kryetare e Frontit Demokratik dhe drejtore e Institutit të Studimeve Marksiste-Leniniste. Pavarësisht nga propaganda zyrtare marksiste, perceptimet patriarkale për rolin e gruas në shoqëri vazhduan të jetojnë për një kohë të gjatë në shoqërinë shqiptare.

## Shiko edhe 
* Republika Popullore e Shqipërisë

## Referime 
* https://wiki.shqipopedia.org/emancipimi-i-gruas
* https://telegraf.al/aktualitet/andon-zako-cajupi-poezi-2/
* https://katalogu.arkiva.gov.al/public/categories/1057-drejtoria-e-pergjithshme-e-arkivave