Revolucionari

[parapamje|The [Garda e Kuqe (Finlandë)|Garda e Kuqe, grupi i revolucionarëve finlandezë gjatë Luftës Civile Finlandeze të vitit 1918 në Tampere, Finlandë]]
Një **revolucionar** është një person që ose merr pjesë, ose mbron një revolucion. Termi revolucionar mund të përdoret gjithashtu si mbiemër, për t'iu referuar diçkaje që ka një ndikim të madh, të papritur në shoqëri ose në disa aspekte të përpjekjeve njerëzore.

## Përkufizimi
Termi - si emër ashtu edhe mbiemër - zakonisht zbatohet në fushën e politikës, por gjithashtu përdoret herë pas here në kontekstin e shkencës, shpikjes ose artit. Në politikë, një revolucionar është dikush që mbështet ndryshime të papritura, të shpejta dhe drastike, zakonisht duke zëvendësuar status quo-në, ndërsa një reformist është dikush që mbështet ndryshime më graduale dhe në rritje, shpesh duke punuar brenda sistemit. Në këtë kuptim, revolucionarët mund të konsiderohen radikalë, ndërsa reformistët janë të moderuar në krahasim. Momentet që duken revolucionare në sipërfaqe mund të përfundojnë duke përforcuar institucionet e vendosura. Po kështu, dukshëm ndryshimet e vogla mund të çojnë në pasoja revolucionare në terma afatgjatë. Kështu, qartësia e dallimit midis revolucionit dhe reformës është më shumë konceptuale sesa empirike.

Një konservator është dikush që në përgjithësi kundërshton ndryshime të tilla. Një reaksionar është dikush që dëshiron që gjërat të kthehen në mënyrën si ishin përpara se të ndodhte ndryshimi (dhe kur ky kthim në të kaluarën do të përfaqësonte një ndryshim të madh në vetvete, reaksionarët mund të jenë njëkohësisht revolucionarë). Një revolucion gjithashtu nuk është i njëjtë me një grusht shteti: ndërsa një grusht shteti zakonisht përfshin një grup të vogël komplotistësh që marrin me dhunë kontrollin e qeverisë, një revolucion nënkupton pjesëmarrje masive dhe legjitimitet popullor. Përsëri, dallimi është shpesh më i qartë konceptualisht sesa empirikisht.

## Revolucioni dhe ideologjia
Sipas sociologut James Chowning Davies, revolucionarët politikë mund të klasifikohen në dy mënyra:

*Sipas qëllimeve të revolucionit që ata propozojnë. Zakonisht, këto synime janë pjesë e një ideologjie të caktuar. Teorikisht, çdo ideologji mund të gjeneronte markën e vet të revolucionarëve. Në praktikë, shumica e revolucionarëve politikë kanë qenë anarkistë, komunistë, socialistë, islamikë, sindikalistë ose nacionalistë.
*Sipas metodave që propozojnë të përdorin. Kjo i ndan revolucionarët në dy grupe të gjera: Ata që mbrojnë një revolucion të dhunshëm dhe ata që janë pacifistë.

### Anarkizmi
Anarkisti revolucionar Sergey Nechayev argumentoi në *Katekizmi i një Revolucionari*:

"Revolucionari është një njeri i dënuar. Ai nuk ka interesa private, nuk ka marrëdhënie, ndjenja, lidhje, pronë dhe as një emër të tijin. E gjithë qenia e tij është e gllabëruar nga një qëllim, një mendim, një pasion - revolucioni. Zemra dhe shpirti, jo vetëm me fjalë, por me vepra, ai ka shkëputur çdo lidhje me rendin shoqëror dhe me gjithë botën e qytetëruar, me ligjet, sjelljet e mira, konventat dhe moralin e asaj bote. Ai është armiku i saj i pamëshirshëm dhe vazhdon të banojë atë me vetëm një qëllim - ta shkatërrojë atë."

### Marksizëm–Leninizmi
Sipas Che Guevara, "revolucionari i vërtetë udhëhiqet nga një ndjenjë e madhe dashurie. Është e pamundur të mendosh për një revolucionar të vërtetë që i mungon kjo cilësi." Sipas Marxist Internet Archive, një revolucionar përfocon dallimet dhe konfliktet e shkaktuara nga përparimet teknologjike në shoqëri. Revolucionarët provokojnë dallime dhe dhunojnë së bashku kontradiktat brenda një shoqërie, duke përmbysur qeverinë nëpërmjet ngritjes në pushtet të klasës që përfaqësojnë. Pas shkatërrimit të rendit të vjetër, revolucionarët ndihmojnë në ndërtimin e një qeverie të re që i përmbahet marrëdhënieve shoqërore në zhvillim, të cilat janë bërë të mundura nga forcat e përparuara prodhuese.”

## Referime