Samuel Wilderspin

parapamje| Samuel Wilderspin, 1848 gdhendje nga John Rogers Herbert
**Samuel Wilderspin** (Hornsey, 23 mars 1791, Wakefield - 1866) ishte një edukator anglez i njohur për kontributin e tij pionier në shkollat e foshnjave . Besimi i tij ishte se një fëmijë duhet të inkurajohet të mësojë përmes përvojës dhe të zhvillojë ndjenjat si dhe intelektin. Puna e tij siguroi modelin për shkollat e foshnjave në Evropë dhe Amerikën e Veriut.

## Biografia 
Wilderspin u lind si një fëmijë i vetëm në rrethin e Hornsey, Londër. Duke qenë i rritur në një shtëpi të krishterë, Wilderspin pretendoi se ai pranoi ekzistencën e një qenieje superiore "një Krijues, një Guvernator dhe Mbrojtës i kësaj bote", jo për shkak të prindërve të tij, por për shkak të vëzhgimit dhe intuitës së tij. Wilderspin u shkollua në shtëpi pjesën më të madhe të fëmijërisë së tij, pasi ai pretendoi se prindërit e tij i mësuan gjithçka dhe i dhanë një themel që ai e vlerësonte me të vërtetë, megjithëse ai gjithashtu pretendoi se "kishte hedhur shumë në burimet e tia, ishte bërë herët një mendimtar dhe gjithashtu trillues". Në moshën shtatë vjeçare, prindërit e inkurajuan atë të ndiqte sistemin arsimor të shkollave publike, duke e inkurajuar më pas të tërhiqej. Wilderspin ishte i destinuar për biznes, megjithatë një sërë ngjarjesh e çuan atë në mësimdhënie dhe për më tepër në fillimin e një sistemi të mësimdhënies. (Sistemi i foshnjave - Samuel Wilderspin).

Wilderspin ishte praktikant si nëpunës në qytetin e Londrës, por më vonë u trajnua në edukimin e foshnjave. Nëpërmjet një kishe të Jeruzalemit të Ri në Londrën jugore, ai takoi James Buchanan, një Owenite i cili kohët e fundit kishte krijuar një shkollë foshnjore në Brewer's Green në Westminster . Me gruan e tij Sarah Anne, Wilderspin drejtoi një shkollë foshnjore në Spitalfields, Londër, nga viti 1820.  Kjo shkollë i bëri përshtypje veçanërisht David Stow, i cili e ftoi Wilderspin në Glasgow për të dhënë leksione mbi të. 

Wilderspin botoi veprën me titull *Mbi rëndësinë e edukimit të të varfërve të* vegjël në vitin 1823, bazuar në përvojat e tij në Spitalfields. Ai filloi të punonte për Shoqatën e Shkollës së Fëmijëve vitin e ardhshëm, duke informuar të tjerët për pikëpamjet e tij mbi arsimin. Ajo u mbyll në vitin 1828, por Wilderspin vazhdoi të propagandonte pikëpamjet e tij në nivel kombëtar. 

## Trashëgimia 
Rreth dy mijë (2000) shkolla u themeluan nga Wilderspin në të gjithë Mbretërinë e Bashkuar (Raport nga Komiteti i Përzgjedhur i Arsimit në Angli dhe Uells, PP (1835) VII f.13). Sidoqoftë, Shkolla Queen Street në Barton-upon-Humber është e vetmja shkollë e njohur e mbijetuar e ndërtuar sipas modeleve të tij. Shkolla përfundoi në vitin 1845, dhe vetë Wilderspin dha mësim në shkollë për disa vjet përpara se të dilte në pension në vitin 1848.

Punimet e tij gjenden në Bibliotekën e Shtëpisë së Senatit, Universiteti i Londrës.

## Veprat 
* *On the Importance of educating the Infant Poor*, 2nd ed. London, 1824; a third edition appeared in 1825 as *Infant Education*.
* *Early Discipline illustrated*, London, 1832; 3rd ed. 1840.
* *A System for the Education for the Young*, London, 1840.https://archive.org/details/asystemforeduca00wildgoog
* *A Manual for the Instruction of Young Children* (with Thomas John Terrington), London and Hull, 1845.
* *The Infant System for Developing*, &c. (in this he calls himself "inventor of the system of infant training"), 8th ed. London, 1852.

## Shih edhe 
* Arsimi
* Çerdhe fëmijësh
* Kopshti i fëmijëve
* Arsimi parashkollor
* Psikologjia fëmijënore
* Pedagogjia parashkollore

## Literatura 
* Queen Street School Heritage Project at the Wayback Machine (archived August 11, 2007) – restoration project for one of Wilderspin's schools.
* AIM25 Archives – Short biographical sketch of Samuel Wilderspin.