open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gjuha Yele

parapamje
**Gjuha Yele**, ose Jélî Dnye, është gjuha e ishullit Rossel, ishulli më lindor në arcipelagën Louisiade, në anën lindore të Papua Guinesë së Re. Në vitin 1998 kishte rreth 4,000 folës, të përbërë nga të gjithë popullsinë etnike.Tani për tani është më së miri i konsideruar i paklasifikuar. Ajo është klasifikuar si një gjuhë e izoluar provizore që mund të rezultojë të jetë i lidhur me izolantët gjuhësorë Anêm dhe Ata të Britanisë së Re (në një familje tentative Yele-West New Britain), dhe alternativisht sa më afër Sudest në Papuan Gjuhët tip familjes Oqeanike. Tipologjikisht është më shumë e ngjashme me gjuhët oqeanike të Guinea jugore së Re, se sa me izolatet e Britanisë së Re.

Yele është studiuar gjerësisht nga linguistë njohës. Ajo ka një grup të gjerë postpositions hapësinor. Yele ka njëmbëdhjetë postpositions ekuivalente me anglisht në ; duke përdorur faktorë të ndryshëm të varur si nëse objekti është në një tavolinë (horizontale), një mur (vertikal) ose në majë të një kulme; nëse është apo jo e bashkangjitur në sipërfaqe; dhe nëse është e ngurtë ose e grimcuar (e shpërndarë).

## Klasifikimi 
Yele është konsideruar nga disa autorë si një gjuhë e izoluar, megjithëse mund të lidhet me anem dhe ata, gjithashtu konsiderojnë gjuhë të izoluara të Britanisë së Re, arsyeja përse është provuar paraprakisht familja Yele-New West Brittany.

## Burimet
Jill Bolte Taylor

**Jill Bolte Taylor** (/ˈbɒle ti/; e lindur me 4 Maj 1959) është një neuro-anatomiste amerikane, autore, dhe folëse publike frymëzuese.

Jill Bolte Taylor filloi të studionte rreth sëmundjeve të rënda mendore sepse donte të kuptonte se çfarë e bën trurin të funksionojë ashtu si funksionon dhe shkaku që mes ëndrrave të saj që lidhen me realitetin, ndërsa vëllai i saj nuk mund të lidhë ëndrrat e tij me realitetin, duke i bërë ata një iluzion. Taylor filloi të punonte në një laborator në Boston, ku po përcillnin trurin për të kuptuar se cilat qeliza do të komunikonin me cilat qeliza. Më 10 dhjetor 1996 Taylor kishte një goditje, një enë gjaku shpërtheu në anën e majtë të trurit të saj. Ajo kishte qenë në gjendje të dëshmonte se truri i saj u bë jofunksional brenda një hapësire prej katër orësh, ajo nuk mund të fliste, lexonte, ecte, shkruante ose të mbante mend nga jeta e saj. Taylor krahason goditjen e saj sikur të ishte si një e posa-lindur përsëri.

## Referimet 
## Lidhje të jashtme 
* 
* Jill Bolte Taylor on Oprah's Soul Series 
* NPR radio interview
* In a Single Stroke: The Metamorphosis of Jill Bolte Taylor . O, The Oprah Magazine, October 2002
* Interview for the podcast Love + Radio
Gjuha varembori

Warembori (emri amë Waremboivoro) është një gjuhë e zymtë e folur nga rreth 600 njerëz në grykat e lumenjve në bregun verior të Papua, Indonezia.

## Klasifikimi 
Klasifikimi është në mosmarrëveshje. Mark Donohue mendon se është i lidhur me Yoke, duke formuar së bashku familjen e Ulët Mamberamo. Në një listë prej 200 fjalësh, ata ndajnë 33%. Gjithashtu ka disa ngjashmëri gramatike. Sipas Donohue, Warembori është ndikuar shumë nga gjuhët Austronesian në perëndim, në fjalorin dhe gramatikës dy, lidhje e fortë është më pak e ndikuar nga ta. Malcolm Ross mendon se Warembori është një gjuhë Austroneziane e papuanizuar. Ai e lë Yoke të paklasifikuar për shkak të mungesës së të dhënave, duke iu referuar faktit se Donohue nuk ka botuar përemrat e pavarur në zgjedhë. I ka publikuar prefikset temë në foljeve, të cilat janë shumë të ngjashme me Warembori, dhe prefikset njëjës janë gjithashtu shumë të ngjashme me dy gjuhë të familjes Kwerba, domethënë Kauwera dhe Airoran, duke sugjeruar Ose huamarrjes ose një marrëdhënie të largët me Kwerba, edhe pse aksionet e familjes Kwerba pothuajse nuk ka fjalor me familjen e Ulët Mamberamo. Prefiksi më i ulët i Mamberamo-s janë të ngjashme me austronezianët, siç janë sufigjet e shumës së objekteve dhe, të paktën në Warembori, përemra të shumfishta të shumtë.

## Burimet
Gjuha kuri (Austroneziane)

Kuri, ose Nabi, është një gjuhë e vogël austroneziane e Gadishullit Bomberai të Guinesë së Re. Lexikisht, është shumë afër Irarutut.

## Burimet
Gjuha koviai

Kowiai (Kuiwai) është një gjuhë divergjente austroneziane e Gadishullit Bomberai në Guinenë e Re.

## Burimet
Naxhi Bakalli

**Naxhi Bakalli** është një piktor shqiptar.

## Jeta
Naxhi Bakalli lindi në Tiranë më 1937. Në vitin 1957 u diplomua nga Liceu Artistik "Jordan Misja" dhe në vitin 1958 fitoi çmimin e parë në pikturë me portretin e "Kajo Karafilit" në Konkursin Kombëtar për Armatën Shqiptare. Më 1961 iu dha e drejta për të studiuar në Institutin e atëhershëm të Artit (tani Akademia e Arteve), ku si student i shkëlqyer i Ksenofon Dilo u diplomua në pikturë dhe filloi të punonte si mësues në Liceun Artistik "Jordan Misja" në Tiranë. Sipas Art Galeri "KALO" ekspozita e tij e parë e vetme ishte në 1991 në Galerinë Kombëtare të Arteve të Tiranës me 170 vepra nga piktura në grafikë dhe skulpturë. Prej vitit 1971 ai ishte ilustrues i shumë librave të bestsellerëve: Gjenerali i ushtrisë së vdekur nga Ismail Kadare.Në vitin 1980 Bakalli fitoi Çmimin e Parë të Republikës me muralen "Përballimin" , i cili mund të gjendet në Muzeun Kombëtar "Gjergj Kastrioti Skënderbeu" në Krujë. Shpesh ai lë kufijtë e formave të caktuara, gjë që e bëri atë një nga piktorët më të mirë bashkëkohorë shqiptarë.

## Vlerësime
Në vitin 1983, piktorit Naxhi Bakalli i jipet titulli “Artist i merituar” për rezultatet e arrijtura në krijimtari.
Me 2004 fiton çmimin e parë në Konkursin “Artistët mesdhetarë” në Athinë.
Artisti ka realizuar me sukses edhe muralet “Kuvendi i Dukagjinit të Matit” l986, (në sipërfaqe prej 20 metrash katrorë) për Muzeun e Burrelit, si dhe muralin “Legjenda e Ylberit” 1990, (në sipërfaqe pre 44 matrash katrorë) për Lokalin Turistik në Tiranë. 

## Filateli
Piktori Naxhi Bakalli është marrë edhe me dizenjimin e pullave postare. Ai me shumë sukses e ka pasuruar fondin e filatelisë shqipëtare, duke dhënë kontribut të madh në këte shkencë mbi pullat postare. Artisti tiranas vlerësohet për këte krijimtari, që është jo vetëm shqiptare por edhe universale, si nga studiues të vendit po ashtu dhe nga studiues e filatelistë të huaj. Nga viti 1977 e deri sot Ai është autor i më shumë se 50 serive pullash, të cilat janë të koleksionuara dhe në qarkullim në tërë botën. Këto seri janë me 2 e më shumë pamje, madje deri në 12.

## Referime
## Shih edhe 
Interviste me Naxhi Bakallin në youtube
Gjuha Kosare

Kosadle (Kosare) është një gjuhë e paklasifikuar e Papës Perëndimore.

## Klasifikimi 
Voorhoeve (1975) rendit kosare në një familje të gjuhëve kaure-narau dhe kapori2. Hammarström e hedh poshtë këtë propozim duke u bazuar në korrespondencën në fjalorin që një studim i vitit 2006 tregoi të jetë jobindëse. Ai e konsideron kosare një gjuhë të izoluar.

## Burimet
Gjuha korupun

Korupuni është një gjuhë Papës Perëndimore. Dialektet janë Korupun (Duram), Dagi, Sisibna (Gobugdua), Deibula, (perëndimore) Sela. Gjithashtu njihet si Kimyal i Korupunit; Kimyal është një tjetër emër për Nalca.

Sipas Timothy Usher, "Korupun" e përshkruar nga Bromley është një gjuhë e ndarë, por e lidhur ngushtë.

## Burimet
Gjuha tandia

**Tandia** është një gjuhë e zhdukur Austroneziane pothuajse e zhdukur në familjen e propozuar Cenderawasih (Geelvink Bay) të Papua Indonezisë. Shumica e folësve janë zhvendosur në Wandamen. Ka vetëm dy folës të Tandia në botë dhe ata të dy jetojnë vetëm në jug të lumit Wohsimi në Gadishullin Wandamen, Provinca Irian Jaya, Indonezi.

## Referime
Gjuha tabla

Tabla (një nga dy gjuhët e Papuan i njohur gjithashtu si Tanah Merah) është folur në bregun e Tanahmerah Bay, pranë Jayapura, në Papua veriore (Indonezi).

## Burimet
Gjuha Çimane

Chimané (Tsimané) është një gjuhë e Amerikës së Jugut. Disa dialekte njihen si Mosetén (Mosetén e Santa Ana, Mosetén e Covendo). Çimane është një gjuhë e ultësirave perëndimore boliviane të folura nga popujt e Tsimane përgjatë lumit Beni dhe rajonit rreth San Borja në Departamentin e Beni (Bolivi). Sakel (2004) i klasifikon ato si dy gjuhë për një numër arsyesh, megjithatë disa nga variantet e gjuhës janë të kuptueshme reciprokisht dhe thuhet se nuk kanë asnjë vështirësi për të komunikuar (Ethnologue 16) dhe ishin dukshëm një gjuhë e vetme e ndare kohët e fundit përmes kulturore kontakt (Campbell 2000).

## Klasifikimi 
Mosetenan nuk ka të afërm të dukshëm midis gjuhëve të Amerikës së Jugut. Ka një leksik të përbashkët me Puquina dhe gjuhët Uru-Chipaya, por këto duket të jenë huazime. Morris Swadesh sugjeroi një marrëdhënie Moseten-Chon, e cila Suárez siguroi prova në vitet 1970, dhe me të cilën Kaufman (1990) është simpatizues.

## Burimet
Gjuha Fulnio

Fulniô, ose Yatê, është një gjuhë e izoluar në Brazil, dhe i vetmi gjuhë indigjene që mbetet në pjesën verilindore të atij vendi. Të dy dialektet, Fulniô dhe Yatê, janë shumë afër. Dialekti i Fulnios përdoret kryesisht gjatë një tërheqjeje fetare tre mujore.

Gjuha quhet edhe Carnijó, dhe shkrimet alternative janë Fornió, Furniô, Yahthe dhe Iatê.

## Klasifikimi 
Kaufman (1990) klasifikohet Fulniô si një nga gjuhët Macro-Gê. Megjithatë, Eduardo Ribeiro i Universitetit të Çikagos, i cili po punon në klasifikimin në shkallë të gjerë të gjuhëve braziliane, nuk gjen asnjë dëshmi për ta mbështetur këtë dhe e trajton atë si një gjuhë të izoluar.

## Burimet
Gjuha Mure

Mure është një gjuhë e zhdukur e Bolivisë. Konsiderohej prej kohësh një gjuhë Chapacuran, por ngjashmëritë janë të pakta, dhe ka të ngjarë që kreditë, pasi Muret u dërguan së bashku me folësit e gjuhëve Chapacuran. Përveç atyre pak fjalëve, gjuhët janë "krejtësisht të ndryshme"

## Burimet
Gjuha Taushiro

Taushiro, i njohur edhe si Pinche ose Pinchi, është një gjuhë e izoluar pothuajse e zhdukur e gjuhës amtare të Amazonës, afër Ekuadorit. Në vitin 2000 SIL numëroi një folës në një popullatë prej etnive 20. Dokumentacioni u krye në mes të viteve 1970 nga Neftali Alicea.

Pas Tovar (1961), Loukotka (1968) dhe Tovar (1984), Kaufman (1994) vëren se ndërsa Taushiro ka qenë i lidhur me gjuhët Zaparoan, ajo ndan korrespondenca më të mëdha leksikore me Kandoshin dhe sidomos me Omurano. Në vitin 2007 ai klasifikoi Taushiro dhe Omurano (por jo Kandoshi) si gjuhë Saparo-Yawan.

## Burimet
Gjuha Tinigua

**Tinigua** (Tiniguas) është një gjuhë e izoluar e rrezikuar që flitet në Kolumbi. Që nga viti 2000, Tinigua kishte vetëm dy folës të mbetur, të dy meshkuj. Ata jetonin në Departamentin Meta, midis lumenjve të Sipërm Guayabero dhe Yari. Në vitin 2013, kjo numërim ishte zvogëluar në një. Tinigua përdorte për të formuar një familje të vogël gjuhësore me gjuhën tashmë të zhdukur Pamigua.

## Burimet
Gjuha Cotoname

parapamje
Cotoname është një gjuhë e izoluar e zhdukur, e folur nga amerikanët indigjenë të Luginës së Poshtme të Rio Grande në Meksikë, në verilindje të Meksikës dhe Texas ekstreme në Shtetet e Bashkuara. 

## Burimet
Gjuha Keresan

Keresan / kəriːsən /, gjithashtu Blej / kɛrɪs /, është një grumbull dialektësh i folur nga njerëzit Pueblo në New Mexico. Varietetet e secilit prej shtatë Pueblos Kanë janë të kuptueshme reciprokisht me fqinjët e saj më të afërt. Ekzistojnë dallime të rëndësishme mes grupeve perëndimore dhe lindore, të cilat zakonisht numërohen si gjuhë të ndara.

## Burimet
Gjuha Shqiptare e Shenjave

**Gjuha Shqiptare e Shenjave** (AlbSL,Shqip: Gjuha Shenjave Shqipe) është një nga gjuhët e shenjta të shenjave të Europës. Nuk ka lidhje me gjuhët e tjera të shenjave të Ballkanit.

Është relativisht e re,në vitin 2007 numëronte afërsit 3000 "folës", është zhvilluar kryesisht që nga rënia e komunizmit në vitin 1990. Gjatë epokës komuniste, njerëzit e shurdhër nuk u shoqëruan me njëri-tjetrin në baza të rregullta. Komunikimi i tyre ishte kryesisht me dëgjimin e njerëzve, dhe kështu u ndikua fuqimisht nga shqiptarët, me përdorim të gjerë të gishtërinjve dhe shenjat e iniciuara, së bashku me disa gjeste të huazuara nga dëgjimi i njerëzve. Pas rënies së komunizmit, njerëzit e Shurdhër filluan të mblidheshin dhe u zhvillua një gjuhë e sinjalizuar plotësisht. Ata krijuan shenja të reja për të zëvendësuar përdorimin e dikurshëm të gishtërinjve, dhe gjithashtu hynë në kontakt me Shenjën Ndërkombëtare dhe gjuhë të tjera të shenjave evropiane, duke rezultuar në një numër të madh fjalësh të huasë. Gjuha vazhdon të ndryshojë shpejt, me risitë që synojnë të rrezatojnë nga kryeqyteti, Tirana, në zonat rurale.

## Referime
Claire Cunningham

thumb|djathtas|220px|Claire Cunningham në shtator 2017
**Claire Cunningham** (lindur më 1977) është një koreografe Skoceze dhe kërcimtare që performon në paterica;  Ajo krijon kërcimet dhe skulpturat që përfshijnë paterica për njerëzit e të gjitha aftësive.

## Jeta 
Cunningham ka lindur me osteoporozë, një sëmundje kockore progresive. Ajo jetoi në Ayrshire,http://www.dailyrecord.co.uk/whats-on/theatre-news/ayrshire-dancer-claire-cunningham-perform-2116674?service=responsive por tani jeton në Glasgow. Ajo ka punuar me Teatrin Kombëtar të Skocisë. http://www.heraldscotland.com/arts_ents/13100819.Claire_Cunningham_on_her_latest_work__Pink_Mist/

Kërcimi i saj në 2014 "Më jepni një arsye për të jetuar" bazohet në paraqitjen e "gjymtyrëve" në veprën e piktorit holandez Hieronymus Bosch. Ajo e dedikoi këtë punë për të protestuar ndaj shkurtimeve britanike për financimin dhe për programin nazist të Eutanazisë.

## Punimet përfshijnë 
* Guide Dogs 
* Më jep një arsye për të jetuar
* Mënyra sesi qmë shihni (mua) sonte u krijua me Jeff Curtis dhe Dr Alva Noë
* ME
* 12

## Referime
Gjuha Çiquitano

Chiquitano (gjithashtu Bésiro ose Tarapecosi) është një gjuhë e izoluar indigjene e Bolivisë lindore, të folur në rajonin qendror të provincës Santa Cruz.

## Klasifikimi 
Çiquitano është një gjuhë e izoluar. Greenberg e lidhi atë me gjuhët Macro-Jê në propozimin e tij të diskredituar, e cila nuk u vërtetua asnjëherë.

Sipas burimeve tradicionale, dialekte ishin tao (yúnkarirsh), piñoco, penoqui, kusikia, manasi, san simoniano, churapa.

## Burimet
Johanna Anderson

**Johanna Anderson** (2 tetor 1856 - 1 dhjetor 1904) ishte një misionere në Burma, misionerja e parë e dërguar jashtë shtetit nga Kisha Baptiste Suedeze në Amerikë. 

## Jeta e hershme
Johanna P. Anderson ka lindur në Varmland, Suedi, bija e Anders Andersson dhe Margaretta Christina Larsdotter Andersson. Ajo u zhvendos në Shtetet e Bashkuara që kur ishte fëmijë, me prindërit e saj, të cilët u vendosën në një komunitet suedez-imigrant në Moorhead, Minnesota. 

## Karriera
Anderson u bë misionarja e parë baptiste suedeze  në vitin 1888, kur lundronte për të punuar në Toungoo, duke u dhënë mësim fëmijëve të Bghai Karen dhe mbikëqyrte mësuesit lokalë në një shkollë në Burma. Ajo e përshkroi punën e saj, dhe njerëzit dhe zakonet e Birmanisë, në shkrimet për botimet amerikane.  Ajo u sponsorizua nga Shoqata Baptiste e Gruas Misionare e Jashtme e Perëndimit.  Ajo u kthye në Shtetet e Bashkuara të Amerikës për arsye shëndetësore.  nga viti 1897 deri në 1900, duke dhënën leksione për të suportuar punën e saj  Ajo u kthye në Burma në vitin 1903, të vendosur në Loikaw, ku ajo vdiq vitin e ardhshëm.  

## Jeta personale 
Anderson vdiq në Burma në vitin 1904, 47 vjeç.

## Referime
## Ndërlidhje të jashtme
* Johanna Anderson's gravesite at Find a Grave.
Haxhaj

**Haxhaj** ka disa përdorime:

## Mbiemri i personave
* Adnan Haxhaj – (1988–), futbollist shqiptar nga Kosova
* Ardian Haxhaj – (1976–), shkrimtar shqiptar nga Kosova
## Vendbanimet
*Haxhaj (Gjilan) – fshat në Republikën e Kosovës
*Haxhaj (Pejë) – fshat në Republikën e Kosovës
## Referime
Tingulli

parapamje| Një daulle prodhon tingull përmes një cipë dridhëse.
**Tingulli** në fizikë është një dridhje që përhapet si një valë akustike, përmes një mjedis transmetimi siç është p.sh. hapësira e gazët, e lëngët ose e ngurtë. 

Në fiziologjinë dhe psikologjinë njerëzore, tingulli është *pritja* e valëve të tilla dhe *perceptimi i* tyre nga truri.  Vetëm valë akustike që kanë frekuenca që shtrihen midis rreth 20 Hz dhe 20 kHz shkakton një perceptim dëgjimor te njerëzit. Valë tingulli me fuqi mbi 20 kHz njihen si ultratinguj dhe nuk janë të dëgjueshëm për njerëzit. Valë tingulli nën 20 Hz njihen si infrasound. Specie të ndryshme kafshësh kanë nivele të ndryshme dëgjimi.

## Përkufizimi 
Tingulli përcaktohet si "(a) Luhatja nën shtypje, stresi, zhvendosja e grimcave, shpejtësia e grimcave, etj., e përhapur në një mjedis me forca të brendshme (p.sh., elastike ose viskoze), ose mbivendosja e një lëkundje të tillë të përhapur. (b) Ndjesi auditive e evokuar nga lëkundja (luhatja) e përshkruar. "Tingulli mund të shihet si një lëvizje valore në ajër ose media të tjera elastike. Në këtë rast, tingulli është një stimul. Tingulli gjithashtu mund të shihet si një ngacmim i mekanizmit të dëgjimit që rezulton në perceptimin e tingullit. Në këtë rast, tingulli është një ndjesi.    

## Akustika 
Akustika është shkenca ndërdisiplinore që merret me studimin e valëve mekanike në gazra, lëngje dhe solide duke përfshirë dridhje, tinguj, ultratinguj dhe infrazë. Një shkencëtar që punon në fushën e akustikës është *akustik*, ndërsa dikush që punon në fushën e inxhinierisë akustike mund të quhet një *inxhinier akustik* .  Një inxhinier audio, nga ana tjetër, merret me regjistrimin, manipulimin, përzierjen dhe riprodhimin e tingullit. 

Aplikimet e akustikës gjenden pothuajse në të gjitha aspektet e shoqërisë moderne, nëndisiplinat e saj përfshijnë aeroakustikën, përpunimin e sinjalit audio, akustikën arkitektonike, bioakustikën, elektro-akustikën, zhurmën mjedisore, akustikën muzikore, kontrollin e zhurmës, psikoakstikën, fjalimin (ligjërimin), ultratingujtë, akustikën nënujore dhe dridhjet.  

## Shih edhe 
* Zëri
* Jehona
* Akustika
* Frekuenca
* Bioakustika
* Zëri njerëzor
* Psikoakustika
* Rezonanca në qarqet elektrike

## Referime
Julia Robinson

**Julia Hall Bowman Robinson** (8 dhjetor 1919 – 30 korrik 1985) ishte një matematikane amerikane e njohur më mirë për punën e saj në problemet e vendimmarrjes dhe problemin e dhjetë të Hilbert.

## Jeta e hershme dhe arsimi 
Robinson u lind në St. Louis, Misuri, vajza e Ralph Bowers Bowman dhe Helen (Hall) Bowman.
Motra e saj e madhe Constance Reid, ishte popullarizuese e matematikës dhe biografe. Familja u shpërngul në Arizona dhe pastaj në San Diego, kur vajzat kanë qenë disa vjeçare. Julia studioj në Shkollën e  Lartë në San Diego.

Ajo u pranua në Universitetin Shtetëror të San Diegos, në vitin 1936 dhe u transferuan në Universitetin e Kalifornisë, Berkeley, në vitin 1939. Ajo mori titullin BA në vitin 1940 dhe vazhdoi studimet pasuniversitare.
* MacArthur Fellowship 1983
* Presidente e Shoqërisë Amerikane të Matematikës 1983-1984 (presidentja e parë femër.
* Festivali i Matematikës  Julia Robinson i sponsorizuar nga Instituti Amerikan i Matematikës 2013–vazhdon dhe nga Instituti i Kërkimeve të Shkencave Matematikore, 2007-2013, u emërua në nder të saj.

## Botime 
*

## Shënime 
## Referime 
* 
* 

## Lidhje të jashtme 
*"Julia Bowman Robinson", Biographies of Women Mathematicians, Agnes Scott College
*
*Julia Bowman Robinson on the Internet  (mirror)
*
Edenryd

thumb|220px|Rruga e vjetër kryesore mes Blekinge dhe Skåne, në Edenryd
**Edenryd** është fshat në Komunën Bromölla Në Skåne, Suedi.

Këngëtarja Sanna Nielsen lindi dhe u rrit në Edenryd.

## Referime
Gjuha Puroik

Gjuha **Puroik**, e quajtur edhe **Sulung**, është një gjuhë e folur nga njerëzit Puroik të Arunaçal Pradesh në Indi dhe të Qarkut Lhunzê, Tibet, në Kinë. Është e përkatësisë së pasigurt. Jane 20.000 banor që e flasin këtë gjuhë.

## Klasifikimi 
Gjuha Puroik tradicionalisht supozohet të jetë një gjuhë Sino-Tibetiane e grupit Kho-Bwa. Megjithatë, klasifikimi konvencional i gjuhëve Kho-Bwa si Sino-Tibetan është duke u marrë në pyetje, pavarësisht nga çështja shtesë nëse Puroik i takon Kho-Bwa në vendin e parë. Në kontekstin e sino-tibetianëve, Puroiku është mjaft divergjent dhe nuk është plotësisht e sigurt se duhet të klasifikohet si e tillë. Ka një mundësi që kjo është një gjuhë austroakike që ndryshoi për shkak të ndikimit kulturor Sino-Tibetan. Blench (2011) e konsideron Puroik një gjuhë të izoluar. Ka një kuptueshmëri reciproke me Bugun, dhe Burling (2003) e grupoi atë me Bugun dhe Sherdukpen, dhe ndoshta me Lish dhe Sartang. Përveç gjuhës së tyre, Puroik gjithashtu përdorin Nishi, Hindi ose Asamez. Literacy është shumë e ulët, në rreth 2%. Ata që janë të shkolluar përdorin ose shkrimin bengal, Devanagari ose alfabetin latin për të shkruar Puroik.

## Burimet
Gjuha Burushaski

parapamje
**Burushaski** (Burushaski: burūšaskī / بروشسکی) është një gjuhë e izoluar e folur nga njerëzit e Burushos që banojnë pothuajse tërësisht në veri të Gilgit-Baltistanit, Pakistan, me disa qindra folës në veri Jammu dhe Kashmir, Indi. Në Pakistan, Burushaski flitet nga njerëz në rrethin Hunza-Nagar, në rrethin e Gilgit të veriut, dhe në luginat e Yasin dhe Ishkoman të rrethit Ghizer të veriut. Rajoni i tyre i lindjes ndodhet në veri të Gilgit-Baltistanit dhe kufizohet me korridorin Pamir në veri. Në Indi, Burushaski është folur në Botraj Mohalla të rajonit Hari Parbat në Srinagar.Emra të tjerë për gjuhën janë Biltum, Khajuna, Kunjut, Brushaski, Burukaki, Burukaski, Burushaki, Burushki, Brugaski, Brushas, Werchikwar dhe Misa: ski.

Sipas një statistike te vitit 2000 Gjuhen Burashaski e flasin 87.000 banorë
* Një makrofamil i propozuar, i njohur si "Karasuk", përfshin Burushaski si pjesë e një dege me Kaukazin e Veriut, me të dyja të lidhura më shumë në distancë me Jeniseian.
* Disa lloj marrëdhënie me makrofamilën e propozuar "Indo Hittite" është sugjeruar nga Eric P. Hamp.
* Ka pasur gjithashtu propozime që Burushaski përbën, ose është prejardhja e, një degë primare e indo-evropiane, ndonëse jo e lidhur ngushtë me fqinjët e saj të tanishëm në gjuhët indo-iraniane. Në veçanti, Ilija Čašule ka propozuar ngjashmëri midis Burushaskit dhe gjuhëve frigjane të zhdukura.
Gjuhësi Sadaf Munshi deklaroi se Burushaski mund të ketë zhvilluar përgjatë gjuhëve Dravidian para emigrimit Indo-Aryan në Azinë Jugore, duke përmendur faktin se të dy kanë tinguj retroflex.

(Burushaski nuk u përfshi në një përpjekje të vitit 2008 nga Edward Vajda, [20] për të ringjallur propozimin e Merritt Ruhlen-it "makrofamilinë Deniz-jeniseian",  e cila lidhi jenisian dhe Na-Dene.

## Referime
Gjuha yoke

Yoke është një gjuhë e dokumentuar dobët e folur nga rreth 200 njerëz në veri të Papuas, Indonezi. Emri është shkruar edhe Yoki, Yauke, Jauke, dhe është i njohur edhe si Bitovondo. Ishte folur në një fshat të vetëm në brendësi derisa qeveria u zhvendos në një të tretën e popullsisë në një fshat të ri, Mantarbori, në bregdet. Në fund të shekullit të 19-të, lista e fjalëve të "Pauwi" u mblodh nga Robidé van der Aa në Liqenin Rombebai, ku Xhaxhët thonë se ata migruan; kjo është transparente zgjedhë, përveç disa fjalëve që nuk shfaqen në gjuhën moderne, por gjenden në Warembori të lidhur.

## Klasifikimi 
Rreth një e treta e fjalorit të zgjedhës është e lidhur me Warembori, një gjuhë që është ndikuar fuqimisht nga gjuhët austroneziane ose është një gjuhë austroneziane e ndikuar fuqimisht nga gjuhët e Papuanit. Dy gjuhët janë shumë gramatikisht të ngjashme, me parregullsi morfologjike të përbashkëta, duke treguar një marrëdhënie gjenealogjike. Sidoqoftë, Yoke nuk i ndan tiparet austroneziane të Warembori dhe është e paqartë se si kjo lidhet me klasifikimin e Ross-it të vitit 2005, në bazë të përemrave, të Warembori si një gjuhë austroneziane.

## Burimet
Gjuha Elamite

parapamje
Elamiti është një gjuhë e zhdukur që u fliste nga Elamitët e lashtë. Ajo u përdor në Iranin jugperëndimor të sotëm nga 2800 deri në 550 pes. Të dhënat e fundit me shkrim në Elamitin shfaqen rreth pushtimit të Perandorisë Akaemenide nga Aleksandri i Madh. Elamiti nuk ka të afërm të demonstrueshëm dhe zakonisht konsiderohet si një gjuhë e izoluar. Mungesa e të afërmve të vendosur është një nga arsyet pse interpretimi i tij është i vështirë.

## Sistemi i shkrimit 
Kuneiform elamiti, i adaptuar nga kuneiformi akakadian, u përdor nga viti 2500 deri në 331 pes. Kuneiformi i Elamit ishte kryesisht një syllabary e rreth 130 glyphs në çdo kohë dhe mbajti vetëm disa logograms nga Akadian, por me kalimin e kohës, numri i logograms qe rritur.

Korpusi i plotë i kuneiformit të Elamit përbëhet nga:  20 mijë tableta dhe fragmente. Shumica i përkasin epokës Acaemenide, dhe përmbajnë kryesisht të dhëna ekonomike.

Dy skriptet më të hershme të zonës mbeten të paditur, por me gjasë kanë koduar Elamitin:
* Proto-Elamiti është sistemi më i vjetër i njohur i shkrimit nga Irani. U përdor gjatë një periudhe të shkurtër kohore (rreth 3100 - 2900 pes); tableta argjilore me shkrim Proto-Elamite janë gjetur në vende të ndryshme në Iran. Mendohet të ketë zhvilluar nga kuneiformet e hershme (proto-kuneiform) dhe përbëhet nga më shumë se 1,000 shenja. Mendohet të jetë kryesisht logografike.
* Elamiti linear vërtetohet në disa mbishkrime monumentale. Shpesh thuhet se Elamiti i Linjës është një sistem shkrimi me syllabus që rrjedh nga Proto-Elamiti, por nuk mund të provohet. Elamiti linear përdoret për një periudhë shumë të shkurtër kohore gjatë tremujorit të fundit të mijëvjeçarit të tretë para Krishtit.

## Historia 
Historia e Elamitit periodizohet si vijon:
* Elamiti i Vjetër (rreth 2600-1500 pes)
* Elamiti i Mesëm (1500-1000 para Krishtit)
* Neo-Elamiti (1000-550 pes)
* Elamiti i Akamitëve (550-330 pes)
Elamiti i mesëm konsiderohet periudha "klasike" e Elamitit, por larmia më e mirë është Achaemenid Elamite, e cila u përdor gjerësisht nga shteti persian achaemenid për mbishkrimet zyrtare, si dhe të dhënat administrative dhe tregon ndikim të rëndësishëm të Persisë së Vjetër. Dokumentet nga Elamiti i Vjetër dhe fazat e hershme Neo-Elamite janë mjaft të pakta.

Neo-Elamiti mund të konsiderohet si një kalim midis Elamitit të Mesëm dhe Amejmenit, në lidhje me strukturën gjuhësore.

## Burimet
Ottilie A. Liljencrantz

**Ottilie A. Liljencrantz** (19 janar 1876 - 7 tetor 1910) ishte një shkrimtare amerikane i romaneve historike të tematikave norvegjeze. 

## Jeta e hershme 
Ottilie Adelina Liljencrantz ka lindur në Çikago,Illinois |, ishte vajza e Gustave Adolph Mathias Liljencrantz,një inxhinieri civil dhe Adelina Charlotte Hall Liljencrantz. Babai i saj ka lindur në Suedi. "Dua të gjurmoj prejardhjen time tek një Viking i njohur", u shpreh ajo në një intervistë, "dhe unë nuk do të heq dorë nga besimi i këndshëm se kam një paraardhës të guximshëm në bankat e Valhalla", por historia e konfirmoi atë vetëm si pasardhës i kleriku Suedez i shekullit të gjashtëmbëdhjetë Laurentius Petri.  Ndër mësuesit e saj ishte mësuesja i dramës Anna Morgan, e cila kujton Liljencrantz si "një grua tërheqëse të re, me një mendje të jashtëzakonshme. është ndarë për një karrierë në letërsi " 

## Karriera 
Kur ajo ishte ende një adoleshente, ajo shkruante vepra dhe i krijonte ato me ndihmën e fëmijëve në lagjen e saj. Një dramë e tillë, "In Fairyland" (1895), përfshinte mbi 100 fëmijë, kur ishte vënë në skenë si një përfitim për Shtëpinë e Fëmijëve të Pagjykuar.
Librat nga Liljencrantz përfshinin *The Scrape that Jack Built* (1897, a children's book), *The Thrall of Leif the Lucky: A Story of Viking Days* (1902, një novelë rreth Leif Erikson),  *The Ward of King Canute* (1903), *The Vinland Champions* (1904), *Randvar the Songsmith: A Tale of Norumbega* (1906, a novel with a werewolf theme),
dhe ''A Viking's Love and Other Tales of the North* (1911, një koleksion historish të shkurtra të publikuara  pas vdekjes). Troy Kinney dhe Margaret West Kinney ilustruan tre nga librat e Liljencrantz. Novela e saj *The Thrall of Leif the Lucky* u adaptua për një film të heshtur, *The Viking* (1928). 

## Jeta personale 
Ottilie A. Liljencrantz vdiq pas një operacioni për të trajtuar kancerin në vitin 1910, 34 vjeç, në Çikago. 

## Referime
## Ndërlidhje të jashtme
* Jim Craig, "She Made the Vikings Come Alive" *Under Every Tombstone'' (January 16, 2015). A blog post about Ottilie A. Liljencrantz, illustrated with newspaper clippings and book covers.
* Ottilie A. Liljencrantz's gravesite  on Find a Grave.
* Ottilie A. Liljencrantz's IMDB page.
Perandoria Akadiane

parapamje
Perandoria Akadeze / əkeɪdiən / ishte perandoria e parë e lashtë semite-folëse e Mesopotamisë, e përqendruar në qytetin e Akkad / ækæd dhe rajonit të tij përreth, i quajtur edhe Akad në Mesopotaminë e lashtë në Bibël. Perandoria bashkonte folësit akadanë dhe sumerianë nën një rregull. Perandoria Akadeze ushtroi ndikim në mes të Mesopotamisë, Levantit dhe Anadollit, duke dërguar ekspedita ushtarake deri në jug si Dilmun dhe Magan (Bahrein modern dhe Oman) në Gadishullin Arabik.

Gjatë mijëvjeçarit të tretë para Krishtit, u krijua një simbiozë kulturore shumë intime midis sumerëve dhe akadanëve, të cilët përfshinë dygjuhësinë e përhapur.Akadika gradualisht zëvendësoi sumerin si një gjuhë të folur diku ndërmjet shekullit të tretë dhe të dytë të shek. Pes (data e saktë që është çështje debati).

Perandoria Akadeze arriti kulmin e saj politik midis shekujve 24 dhe 22 para Krishtit, pas pushtimeve nga themeluesi i saj Sargon i Akadit.  Nën Sargon dhe pasuesit e tij, gjuha akadiane u imponua shkurtimisht në shtetet fqinje të pushtuara si Elam dhe Gutium. Akuadi nganjëherë konsiderohet si perandoria e parë në histori, edhe pse kuptimi i këtij termi nuk është i saktë dhe ka pretendues të mëparshëm sumere. 

Pas rënies së Perandorisë Akadeze, populli i Mesopotamisë përfundimisht u bashkua në dy vende kryesore të folësve akadanë: Asiria në veri dhe disa shekuj më vonë, Babilonia në jug.

## Burimet
Gjuha akadiane

**Gjuha akadiane**  është një gjuhë e zhdukur semitike që flitej në Mesopotaminë e lashtë (Akad, Asiria, Isini, Larsha dhe Babiloni) nga shekulli i XXX para erës sonë, deri në zëvendësimin e saj gradual nga aramishtja lindore e ndikuar nga akadishtja midis Mesopotamianëve mes shekullit të VIII para erës sonë dhe zhdukjes së saj përfundimtare nga shekulli i I deri në shekullin e III pas Krishtit.

Ajo është gjuha më e hershme e njohur semite, dhe përdorën sistemin e shkrimit kuneiform, i cili u përdor fillimisht për të shkruar sumerishten (që është një gjuhë e izoluar) e palidhur dhe e zhdukur. Akadianët u emërtuan pas qytetit të Akadit, një qendër e madhe e qytetërimit mesopotamik gjatë Perandorisë Akadiane (2334-2154 para erës sonë), por vetë gjuha i paraprin themelimin të Akadit për shumë shekuj, duke u vulosur së pari në shekullin e XXIX para erës sonë.

Ndikimi i ndërsjelltë midis sumerëve dhe akadianëve i detyroi studiuesit ti përshkruanin gjuhët si spërkatje. Akadishtja është një gjuhë e ndërlikuar me rasa gramatikore; dhe si gjuhë semite, ajo ka karakteristika gramatike shumë të ngjashme me ato që gjenden në arabishten klasike. Gjithashtu, ashtu si të gjitha gjuhët semitike, akadishtja përdor sistemin e rrënjve bashkëtingëllore.

## Shiko edhe
* Gjuha sumere
* Akadi
* Perandoria Akadiane
* Asiria
* Babilonia
* Perandoria Akaemenide
* Gjuha aramike
* Gjuhët semitike

## Burimet
Myrah Keating Smith

**Myrah Keating Smith** (1 qershor 1908 - 4 maj 1994) ishte një infermiere pioniere dhe mami në ishullin e Saint John, në Ishujt e Virgjër në SHBA. Për pothuajse dy dekada, ajo ishte ofruesi i vetëm i kujdesit shëndetësor në Saint John. Në vitin 1983, në nder të saj u emërua Qendra e Shëndetit në Komunitet Myra Keating Smith dhe në vitin 2005 ajo u fut në sallën e famës së grave të Ishujve të Virgjër.

## Jeta e hershme 
Myrah Athenia Keating ka lindur si binjake me motrën e saj Andromeada, më 1 qershor 1908, në ishullin e Shën Tommas, në Ishujt e Virgjër të SHBA në Indët perëndimore daneze në Eugenia Theodora dhe Zephaniah Keating.  Ajo dhe motra e saj u rritën në Lovanto Cay, në Saint John nga nëna e saj dhe njerku, Edward Moorehead, Sr. Ata morën pjesë për herë të parë në një shkollë të organizuar në sallonin e shtëpisë së zonjës Anderson dhe të mësuar nga Sylvanie Sewer. Kishte vetëm tetëmbëdhjetë studentë të regjistruar dhe kur mësuesi e kishte të vështirë të udhëtohej nga Cruz Bay, shkolla ishte e mbyllur dhe binjakët mësoheshin në shtëpi nga njerku i tyre.  Në moshën katërmbëdhjetë vjeç, Keating udhëtoi me varkë në Nju Jork, dhe pastaj me tren për tri ditë të tjera për të vazhduar shkollimin e saj në Institutin Tuskegee në Alabama. Ajo studioi artizanat dhe rrobaqepësi në Tuskegee dhe më pas vazhdoi shkollimin e saj në spitalin e institutit, i njohur si Spitali Memorial John Albion Andrew, ku studjoi infermierinë. Ajo ishte i vetmi student nga Ishujt Virgjionale në klasën e saj të infermierisë kirurgjikale dhe u diplomua me një diplomë në infermierinë dhe maminë. 

## Karriera
Duke u kthyer në Ishujt e Virgjër në vitin 1931, Keating filloi punën në Shën Thomas, nën tutelën e Knud Hansen. Pas një programi orientimi dy vjeçar, ajo u kthye në Saint John   me burrin e saj Allan Franklin Smith.  Në vitin 1983, Qendra e Shëndetit të Komunitetit Saint John, Myrah Keating Smith, u emërua në të. Nuk kishte mjekë të tjerë mjekësorë në ishull për dy dekadat e para të shërbimit të saj. Për shkak se nuk kishte rrugë të shtruara, transport publik ose energji elektrike, ajo udhëtoi me anije, kalë ose në këmbë për të shërbyer si infermiere, infermiere në shkollë dhe mami, duke sjell në jetë mbi 500 foshnja gjatë gjithë karrierës së saj. Ajo gjithashtu rriti tri vajza, Andromëda, Emily dhe Myrah. Festoi tridhjetë vjet shërbim në vitin 2013.  Përveç kësaj, varkë e parë e ambulancës në Saint John u emërua pas saj, duke qënë se ishte një bursë katërvjeçare, e financuar nga qeveria. 

## Vdekja dhe trashëgimia 
Smith vdiq më 4 maj 1994 në Shën Gjonin. Pas vdekjes, ajo u fut në Shtëpinë e Famës të grave të Ishujve të Virgjërës në vitin 2005. 

## Referime 
## Bibliografia 
* 
* 
* 
*
Mali Athos

**Mali i Shenjtë** (greqisht: *Άγιο Όρος/Agion Oros* edhe *Άθως/Áthos*; bullgarisht, maqedonisht dhe serbisht: *Света гора/Sveta Gora*) është një mal dhe gadishull në verilindje të Greqisë dhe një qendër e rëndësishme e murgërisë ortodoks lindor. Ajo udhëhiqet si një shtet të pavarur në kuadër të Republikës Greke. Mali i Shenjtë është vendi e 20 manastireve nën juridiksionin e drejtpërdrejtë të Patriarkut Ekumenik të Konstandinopojës.

## Shih edhe 
*Lavraja e Madhe (Mali i Shenjtë) - manastir që ndodhet në Mali i Shenjtë
Ortodoksia

**Ortodoksia** ose **drejtëbesimi** (nga greke ὀρθοδοξία *orthodhoksia* – "mendimi i drejtë") është respektimi i besimeve të pranuara sidomos në fe. Në krishtërim termi përdoret si në "përputhshmëri me fenë e Krishterë" pra në përputhje me besimet e hershme të Kishës". Shtatë Këshillet e Para Ekumenike janë mbajtur në mes të viteve 325 dhe 787 me qëllim të formalizimit të doktrinave të pranueshme të Krishtërimit.

## Ortodoksia fetare në Krishterim 
djathtas|parapamje|Kryqi Ortodoks, i rrethuar nga shkronjat grekë "ICXC NIKA" që do të thotë "JEZU KRISHTI PUSHTON".
Në perkudhën klasike të Krishtërimit termi *ortodoks* i referohej doktrinave të cilave u besonin të Krishterët e hershëm. Një seri këshillash ekumenike, të njohura si Shtatë Këshillat e Para Ekumenike u mbajtën për një periudhë prej disa shekujsh për të formalizuar këto doktrina. Vendimi më i rëndësishëm nga këto këshille ishte ai mes Doktrinës Homoousian-e të Shën Thanasit dhe Eustathius-it (që u bë Trinitarianizmi) nga njëra anë, dhe doktrinës Heteroousian-e të Arius-it dhe Eusebius-it (të quajtur Arianizëm) nga ana tjetër. Doktrina Homoousian-e përcaktonte Jezusin edhe si Perëndi edhe si njeri me bashkimin hipostatik sipas vendimit të Këshillit të Kalcedonisë ne 451, i cili fitoi në Kishë dhe të cilit i referohemi si *ortodoksi* në shumicën e konteksteve të krishtërimit, pasi kjo ishte pikëpamja e shumicës (të krishterët nontrinitarianë e kundërshtojnë këtë terminologji). Libri i shenjë është Bibla.

Pas vitit 1054, kur ndodhi Skizma e Madhe, të dy Kishat (Perëndimore dhe Lindore) vazhduan ta konsiderojë veten e tyre *kisha ortodokse* dhe katolike. Me kalimin e kohës, Kisha Perëndimore gradualisht u identifikua me etiketën "katolike", dhe njerëzit e Evropës Perëndimore gradualisht e lidhën fjalen "ortodoks" me besimtarët e Kishës Lindore (në disa gjuhë etiketa "katolike" nuk është domosdoshmërisht e identifikuar me Kishën Perëndimore).  

## Bibliografia 
* John B. Henderson: Ndërtimi i Orthodoxy dhe Herezisë: Neo-Konfuciane, Islame, Hebraike, dhe të të Hershëm të Krishterë Modelet, SUNY Press 1998.

## Referime
Radoje Domanoviq

**Radoje Domanoviq** (1873–1908) – shkrimtar satirist serb.

## Biografija
Radoje Domanoviqi qe djalë i nji mësuesi dhe vocrrin e kaloi në katundin e Shumadis (lindi me 16 shkurt 1873, në katundin Ovsisht, në Qarkun e Kragujevacit). Qe aktiv në punën politike dhe u gjet në radhët e partis borgjeze mâ liberale në Sërbi, në kohën e regjimit t’Aleksandër Obrenoviqit në radhët e Partis radikale të pamvarun. Për kët shkak âsht perspektue dhe transferue si mësimdhanës prej nji vendi në tjetrin, dhe âsht pushue nga shërbimi shtetnuer. Veproi aktivisht në punën politike për përmbysjen e dinastis më 1903 tue ndikue me satirat e veta në zbatimin e kësaj përmbysje. 

Prej 1897 deri me 1903 kur ishin fazat mâ të spikatuna të diktaturës s’Obrenoviqit të fundit, Domanoviqi shkroi në “Zvezda” (Ylli) në “Dnevni list” (Gazeta e përditshme), në “Srpski književni glasnik” (Kasneci letrar sërb) “ngjarje të tanë politike”. Njerzit i  dijshin atëherë përmendsh satirat e Domanoviqit. Me satirat e veta njan mbas tjetrës, Domanoviqi hoqi aureolin e rrejshëm nga diktatura e monarkis, i nxuer në shesh dobsit dhe shëmtimet e saja e goditi në damar, n’atë në çka ajo tjetërsohej mâ së forti prej popullit. Ai e drejtoi armën kryesore të satirave të veta kundëe rrenës, demagogjis dhe korrupcionit moral.

Porsa filloi përmbyshja e 1903-shit dhe u rrëzue dinastija e Obrenoviqëve, satira e Domanoviqit u shterr. Nga urrejtja e protestimi, Domanoviqi kaloi në zemrim. Kuptoi se me përmbysjen e 1903-shit sistemi në Sërbi nuk ndryshoi rrâjsisht. Rrena, llomotitja, demagogjija, korrupcioni në sistemin e qeverisjes muerën forma të reja. Demorallzimin e tij e ndihmoi edhe jeta e ambienteve të bohemis s’atëhershme nëpër kafehanet e Beogradit. Edhe Radoje Domanoviqi ka frekuentue rregulisht natën “Dardanelet” dhe ka bâ jetën e atyne shkrimtarëve dhe artistëve sërbë, të cilët në ndejet e natë e shkatrruen si talentin ashtu edhe organizmin e tyne. 

Themeloi dhe drejtoi gazetën të cilën e pagëzoi “Stradija” emni i satirës së tij mâ popullore. N’ate gazetë ka qenë edhe pronar edhe redaktor. Kjo tregon për gjendjen e tij t’izolueme mbas vjetit 1903, për situatën e tij shpirtnore të pezmatueme dhe nevrike, për individualizmin kryefort dhe inatçar. Para vdekjes u mblodhën ndihma që të paguheshin shpenzimet e mjekimit. Vdiq në Beogradi me 17 gusht të vjetit 1908.

## Vepra të shquara
**Danga*, 1899.
**Deti i vdekun*, 1902.
**Kraleviq Marku për herën e dytë midis Sërbëve*, 1902.
**Prisi*, 1901.
**Stradija*, 1902.
**Të menduemit e njij kau të rëndomtë Sërb*, 1902.

## Referimet
## Lidhje të jashtme
*Vepra e plotë të Domanoviqit
Elbasan Rashani

'''Elbasan 'Elba' Rashani''' (lindi më 9 maj 1993) është futbollist kosovar i cili luan për skuadrën norvegjeze Erzurumspor.

Ai u lind në Hillerstorp në Suedi, por u rrit në Kragerø dhe Bø në Telemark.

## Karriera
Elba luajti për herë të parë për Skarphedin në maj 2009, pasi mbushi 16 vjeç, dhe shënoi golë në një ndeshje kundër Ulefoss. Pas sezonit ai u dërgua tek Odds BK. 

### Odd
Ai luajti për herë të parë për Odd kundër Mjøndalen në vitin 2010.

Më 1 prill 2011, ai luajti për herë të parë në ndeshje të ligës për Odd kundër Strømsgodset.

Më 24 korrik 2014, Elba u shit prej Odd në Brøndby për gjashtë milionë krona.

### Rosenborg
Më 11 janar 2016, Elba u huazua nga Brøndby tek Rosenborg për sezonin 2016. Më 10 nëntor 2016 nënshkroi kontratë dyvjeçare me Rosenborg.

Në sezonin 2016 fitoi në Tippeligaen dhe Kupën norvegjeze.

Më 29 mars 2017, ai fitoi Mesterfinalen (finalja e kampionëve).

### Kthimi në Odd
Më 4 gusht 2017, ai u kthye në Odd. Ai nënshkroi kontratë tre vjet e gjysmë.

## Karriera ndërkombëtare
Rashani përfaqësoi Norvegjinë si i ri. Në korrik 2015, Rashani i'u tha mediave shqiptare se pret që të thirret nga kapiteni i Shqipërisë Gianni De Biasi. Sidoqoftë ai u thirr nga kombëtarja kosovare dhe luajti për herë të parë, ku shënoi golën e parë në ndeshjen miqësore kundër Shqipërisë.

## Referime
Amintesi II

**Amintasi II** ishte i biri i Filipit (ose Menelaos) dhe vëlla i Perdikës II. Kur i vdiq i ati, u be mbret i Maqedonisë së Veriut, po Perdika donte ta hiqte, pasi e donte vetë mbreterinë, por athinasit e penguan.

Në 429 PER Amintasi, i ndihmuar nga Sitalci, mbret i trakëve to Odrizëve i kërkoi Perdikës fronin e Maqedonisë, po Perdika e mbajti paqen, në sajë të Seutës, nipit të mbretit trakas. 

## Bibliografia 
*Amintasi

## Referime
Lissette Martinez

**Lissette Martinez** (e lindur më 1971), është një inxhiniere elektrike udhëheqëse për programin e Modulit të Eksperimentimit Hapësinor në Mjetet e Fluturimit Wallops, e cila është pjesë e Qendrës së Fluturimit Hapësinor Goddard të NASA-s.

## Vitet e hershme 
Martinez ka lindur në Brooklyn, New York nga prindërit portorikanë. Ajo u rrit në Yauco, Porto Riko, ku familja e saj kishte lëvizur kur ajo ishte ende fëmijë. Atje ka marrë arsimin e saj fillor dhe të mesëm. Kur ishte në klasën e 8-të, iu dha një detyrë klase për të studiuar hënën, e cila kërkoi që ajo të kalonte kohë në çatinë e shtëpisë së saj çdo natë për një muaj. Ajo shkruante dhe detajonte çdo aspekt të mënyrës sesi dukej hëna. Ajo e kujton atë si një faktor instrumental që e frymëzoi atë për të ndjekur një karrierë në Shkencën Hapësinore.

## Arsimi 
Pasi mbaroi shkollën e mesme, ajo aplikoi dhe u pranua në Universitetin e Puerto Rikos në Mayagüez. Gjatë vitit të tretë si studente e inxhinierisë elektrike, ajo u pranua në Programin e Arsimit të Bashkëpunimit të NASA-s, i cili lejoi që ajo të punonte me shkencëtarët e NASA-s dhe njëkohësisht të fitonte kredi shkollore. Martinez u diplomua në inxhinieri elektrike në 1993 dhe iu ofrua një punë në NASA.

## Karrierë në NASA 
Martinez ishte pjesë e ekipit që nisi një raketë nga White Sands, New Mexico për të mbledhur informacion mbi Kometën Hale-Bopp më 1999. Ajo u paraqit në revistën Latina të nëntorit 2002.

Ajo është përgjegjëse për sigurimin e inxhinierisë elektrike në programin e Modulit të Eksperimentit të Hapësirës së Kodit 870 (SEM). Ajo është gjithashtu përgjegjëse për testimin e pajisjeve tokësore dhe të fluturimit. Martinez punon me studentë anembanë botës, duke i ndihmuar ata me eksperimente shkencore. Martinez vazhdon të punojë në objektin e fluturimit Wallops, i vendosur në Virginia.

## Jeta personale 
Ajo jeton me bashkëshortin e saj dhe dy djemtë në Salisbury, Maryland.

## Referime
Judith Curry

thumb|djathtas|Judith Curry
**Judith A. Curry** është një klimatologjiste dhe ish kryetare e Shkollës së Tokës dhe Shkencave të Atmosferës në Instituti e Teknologjisë të Gjorgjias. Interesi i saj hulumtues përfshijnë uraganet, modelimet atmosferike, klima polare dhe ndërveprimet ajer-det. Ajo është një anëtare e Këshillit Kombëtar për Hulumtimet e në Komisionin Hulumtues të Klimës. Në vitin 2017, ajo ka dalë në pension nga bota akademike.

## Referime
Nexhmetin Erbakan

**Nexhmetin Erbakan** (turqisht: *Necmettin Erbakan*; 29 tetor 1926 – 27 shkurt 2011) ishte politikan, inxhinier dhe akademik turk i cili ishte Kryeministër i Turqisë nga viti 1996 deri më 1997. Ai nën presionin e ushtrisë turke u detyrua për të dhënë dorëheqjen si kryeministër dhe më vonë u ndalua nga politika nga Gjykata Kushtetuese e Turqisë për shkeljen e principit të ndarjes së fesë dhe shtetit sipas kushtetutës turke. Erbakani ishte themelues i shumë partive islamiste në Turqi prej viteve 1960 deri më 2010.

## Jeta e hershme
Erbakan lindi në Sinop, në bregun e Detit të Zi në veri të Turqisë. Babai i tij, Mehmet Sabri, ishte gjykatës me prestigj nga familja Kozanoğlu e Kilikisë dhe nëna e tij Kamer nga Sinop ishte gruaja e dytë e Mehmetit.

Pas përfundimit të Gjimnazit të Stambollit, ai diplomoi në Fakultetin e Inxhinierisë Mekanike në Universitetin Teknik të Stambollit (İTÜ) në vitin 1948. Ai morri doktoraturën e filozofisë nga inxhinieria mekanike në RWTH Aachen.

Trupi i tij u varros në varrezat Merkezefendi në Stamboll, ku u varros pranë gruas së tij Nermin. Ai nuk ka dashur varrim shtetëror, sidoqoftë në varrimin e tij morrën pjesë zyrtarë të lartë shtetërorë dhe qeveritarë.

## Referime
Gjuha Gutiane

Gjuha gutiane (/ ɡuːtiən /; gjithashtu Qutian) u fol nga populli Gutian, i cili shkurtimisht vendosi mbi Sumerin si dinastinë Gutian në shekullin e 22-të pes. Gutianët jetonin në territorin midis Zagros dhe Tigris në Kurdistanin e sotëm iranin dhe irakun. Asgjë nuk dihet për gjuhën, përveç ekzistencës së saj dhe një listë të emrave të sundimtarëve gutianë në listën e mbretit sumerian.

## Deshmitë 
Gutiani përfshihet në një listë të gjuhëve të folura në rajon që gjenden në tabletën Sag B, një tekst edukativ nga periudha e Mesdheut Babilonas ndoshta me origjinë nga qyteti i Emarit. Ky tekst gjithashtu liston Akadiksin, Amoritin, Suteanin, "Subarean" (Hurrian) dhe Elamitin. Ka gjithashtu një përmendje të "një përkthyesi për gjuhën Gutean" në një tabletë nga Adabi.

Emrat e mbretit Gutian nga lista Sumeriane janë Inkišuš, Zarlagab, Šulme (ose Yarlagaš), Silulumeš (ose Silulu), Inimabakeš (ose Duga), Igešauš (ose Ilu-An), Yarlagab, Ibate, Yarla (ose Yarlangab), Kurum , Apilkin, Là-erabum, Irarum, Ibranum, Hablum, Puzur-Suen, Yarlaganda dhe Tirigan. Thorkild Jacobsen sugjeroi që përfundimi i përsëritur - (e) š mund të kishte një funksion gramatikor në gjuhën gutiane, ndoshta si një shënues rastesh.

## Teoria Toçarian 
Në një artikull të botuar pas vdekjes, W.B. Henning sugjeroi që përfundimet e ndryshme të emrave të mbretit u ngjanin fundeve të rasteve në gjuhët Toçare, një degë e Indo-Europës e njohur nga tekstet e gjetura në pellgun Tarim (në veriperëndim të Kinës moderne) që daton nga shekulli i 6-të deri në shekullin e 8-të. Henning gjithashtu e krahasoi emrin Guti me Kuçin, emrin amë të qytetit Tocharian të Kuçës dhe me emrin e Yuezhit, nomadet pastoralë të përshkruara në shënimet kineze që jetonin në lindje të Tarimit në shekullin e 2 pes, edhe pse emri i fundit është rindërtuar zakonisht me një * ŋʷ-fillestare në kinezishten e vjetër. Ai gjithashtu e krahasoi Tukriš, emrin e fqinjëve të Guti, me emrin e tij që gjendet në dorëshkrimet e vjetra turke që nga shekulli i 9-të i shekullit të nëntë dhe mendohet t'i referohet Tocharianëve. Gamkrelidze dhe Ivanov eksploruan sugjerimin e Henning si mbështetje të mundshme për propozimin e tyre të një Urheimat Indo-Europian në Lindjen e Afërt. Megjithatë, shumica e studiuesve kundërshtojnë përpjekjen për të krahasuar gjuhët e ndara me më shumë se dy mijë vjet.

## Burimet
Gjuha Kusunda

Kusunda (Kusanda) është një gjuhë e izoluar që flitet nga një grusht njerëzish në Nepalin perëndimor dhe qëndror. Ajo është përshkruar vetëm kohët e fundit në çdo hollësi.

Për dekada me radhë gjuha Kusunda mendohej të ishte në prag të zhdukjes, me pak shpresë për ta njohur atë mirë. Materiali i vogël që mund të mblidhej nga kujtimet e folësve të mëparshëm, sugjeronte që gjuha ishte një gjuhë e izoluar, por pa shumë dëshmi u klasifikua e ngjajshme me gjuhët fqinje Tibeto-Burmane. Megjithatë, në vitin 2004 u sollën në Katmandu tre Kusundas, Gyani Maya Sen, Prem Bahadur Shahi dhe Kamala Singh për ndihmë me dokumentet e shtetësisë. Atje anëtarët e Universitetit Tribhuvan zbuluan se njëri prej tyre ishte një folës i rrjedhshëm i gjuhës. Disa prej të afërmve të saj u zbuluan gjithashtu që ishin të rrjedhshëm. Tani dihet se ka të paktën shtatë ose tetë folës të rrjedhshëm të gjuhës, më i riu në të tridhjetat. Megjithatë, gjuha është e zymtë, pa fëmijë që e mësojnë atë, pasi të gjithë folësit e Kusundës janë martuar jashtë përkatësisë së tyre etnike.

Watters (2005) publikoi një përshkrimin gramatikor mesatar të gjuhës, plus fjalor, i cili tregon se Kusunda është me të vërtetë një gjuhë izoluar, jo vetëm gjenealogjik, por edhe leksik, gramatikor dhe fonologjikisht i dallueshëm nga fqinjët e saj. Duket se Kusunda është një mbetje e gjuhëve të folura në Indinë veriore para fluksit të popujve Tibeto-Burman dhe Indo-Iraniane, megjithatë nuk është klasifikuar si një Munda ose një gjuhë Dravidian. Shih gjithashtu Burushaski, Nihali dhe (potencialisht) substratin e gjuhës Vedda për gjuhët e tjera indiane të cilat nuk bien në kategoritë kryesore të Indo-Europian, Dravidian, Tibeto-Burman dhe Australasian.

## Burimet