Turizmi i qëndrueshëm

**Turizmi i qëndrueshëm** është një koncepti turistik e cila përfshin përpjekjet për një ndikim pozitiv në mjedis, shoqëri dhe ekonomi.  Turizmi mund të përfshijë transportin parësor në vendndodhjen e përgjithshme, transportin lokal, akomodimin, argëtimin, rekreacionin, ushqimin dhe blerjen. Mund të jetë e lidhur me udhëtimin për kohën e lirë, biznesin familjar, etj..  Tani ka një konsensus të gjerë se zhvillimi i turizmit duhet të jetë i qëndrueshëm; sidoqoftë, çështja se si të arrihet kjo mbetet një objekt debati.  

## Përmbledhje 
Pa udhëtime nuk ka turizëm, kështu që koncepti i turizmit të qëndrueshëm është i lidhur ngushtë me një koncept të lëvizshmërisë së qëndrueshme.  Dy çështje të rëndësishme janë mbështetja e turizmit në lëndët djegëse fosile dhe efekti i turizmit në ndryshimet klimatike. Aktualisht 72 përqind e emetimeve të CO  të turizmit vijnë nga transporti, 24 përqind nga akomodimi dhe 4 përqind nga aktivitetet lokale.  

Komunitetet lokale përfitojnë nga turizmi i qëndrueshëm përmes zhvillimit ekonomik, krijimit të vendeve të punës dhe zhvillimit të infrastrukturës. Të ardhurat nga turizmi sjellin rritje dhe prosperitet ekonomik në destinacione tërheqëse turistike që mund të rrisin standardin e jetesës në komunitetet përreth destinacioneve turistike. Operatorët e qëndrueshëm të turizmit angazhohen për krijimin e vendeve të punës për anëtarët e komunitetit lokal. Rritja e të ardhurave nga turizmi në një zonë vepron si shtytës për zhvillimin e infrastrukturës së në vazhdimësi. Ndërsa kërkesat turistike rriten në një destinacion të caktuar, nevojitet një infrastrukturë më e fortë për të mbështetur nevojat e industrisë së turizmit dhe komunitetit lokal.  Një studim i vitit 2009 i operatorëve rurale në të gjithë krahinën e Kolumbisë Britanike, në Kanada gjeti "një opinion të përgjithshëm të fortë" pro qëndrueshmërisë "midis të anketuarve. Barrierat mbizotëruese të identifikuara ishin mungesa e parave të disponueshme për të investuar, mungesa e programeve stimuluese, përparësitë e tjera të biznesit dhe qasja e kufizuar për furnizuesit e produkteve të qëndrueshme, me rekomandimin më të zakonshëm nevojën për programe stimuluese për të inkurajuar bizneset që të bëhen më të qëndrueshme. "   

### Turizmi malor 
Mount Everest për çdo vit tërheq shumë alpinistë turistikë që duan të arrijnë kulmin e malit më të lartë në botë. Everest është një lokacion i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. Me kalimin e viteve, pakujdesia dhe konsumimi i tepërt i burimeve nga alpinistët, si dhe kullotja nga bagëtitë, kanë dëmtuar habitatet e leopardëve të dëborës, pandat më të vogla, arinjtë tibetianë, dhe shumë lloje të shpendëve. Për të luftuar abuzimet e së kaluarës, programe të ndryshme të ripyllëzimit janë realizuar nga komunitetet lokale dhe qeveria Nepalese.  

Ekspeditat kanë hequr pajisjet dhe mbejet e lëna nga alpinistët në shpatet e Everestit, përfshirë këtu edhe qindra enë oksigjeni. Një sasi e madhe e mbeturinave të alpinistëve më të hershëm - mijëra sende të tilla si tenda, kanaçe, thërrime dhe mbeturina njerëzore - është mbledhur nga mali dhe ricikluar ose hedhur poshtë. Sidoqoftë, trupat e shumicës së më shumë se 260 alpinistëve që kanë vdekur në Everest (veçanërisht në shpatet e tij të sipërm) nuk janë hequr, pasi ato janë të paarritshme ose — për ato që janë të arritshme - pesha e tyre e bën bartjen e tyre jashtëzakonisht të vështirë. Të spikatur në përpjekjet e spastrimit kanë qenë përpjekjet e Ekspeditave Eco Everest, e para e së cilës u organizua në vitin 2008 për të përkujtuar vdekjen e Sir Edmund Hillary. Këto ekspedita gjithashtu kanë publikuar çështje ekologjike (në veçanti, shqetësimet në lidhje me efektet e ndryshimit të klimës në rajon përmes vëzhgimeve të Ujëvarave Khumbu).  Turizmi me përgjegjësi përfshin jo vetëm përgjegjësi me mjedisin fizik, por edhe një përfshirje të vetëdijes për ndërveprimet ekonomike dhe sociale, ndërsa, turizmi i qëndrueshëm përqendrohet më shumë në ndikimet mjedisore.  Turizmi me përgjegjësi vlerësohet si sjellje. Turizmi përgegjës është më shumë se një formë e turizmit pasi paraqet një qasje për t'u angazhuar me turizëm, qoftë ai si një turist, një biznes vendor, një destinacion ose ndonjë palë tjetër e interesit të turizmit. Ai thekson se të gjithë palët e interesuara janë përgjegjëse për llojin e turizmit ku ata zhvillojnë ose angazhohen. Kjo siguron që ofruesit e shërbimeve të turizmit dhe blerësit ose konsumatorët të mbajnë përgjegjësi.  Ndërsa grupe të ndryshme do të shohin përgjegjësi në mënyra të ndryshme, mirëkuptimi i përbashkët është se turizmi i përgjegjshëm duhet të sjellë një përmirësim të turizmit. Turizmi duhet të bëhet 'më i mirë' si rezultat i qasjes përgjegjëse të turizmit  

Brenda nocionit të përmirësimit qëndron pranimi se interesat e kundërta duhet të jenë të ekuilibruara. Sidoqoftë, qëllimi është të krijojmë vende më të mira për njerëzit që të jetojnë dhe të vizitojnë. Më e rëndësishmja, nuk ka asnjë plan për turizmin përgjegjës: ajo që konsiderohet përgjegjëse mund të ndryshojë në varësi të vendeve dhe kulturave. Turizmi i përgjegjshëm është një aspiratë që mund të realizohet në mënyra të ndryshme në tregjet me origjinë të ndryshme dhe në destinacionet e larmishme të botës (Goodwin, 2016).  

Koncepti i turizmit të përgjegjshëm u shfaq pas ndërgjegjësimit mjedisor që u ngrit nga vitet 1960 dhe 70 midis një fenomeni në rritje të "turizmit masiv". Komisioni Evropian i Udhëtimeve në vitin 1973 dhe një iniciativë shumëpalëshe për të nxitur një turizëm dhe zhvillim të shëndoshë mjedisor kanë ecur përpara.  Agjensia e specializuar e Kombeve të Bashkuara e quajtur Organizata Botërore e Turizmit (UNWTO), thekson lidhjen midis turizmit dhe zhvillimit me qëllim të arritjes së Qëllimeve të Zhvillimit të Qëndrueshëm. Duke pasur parasysh rritjen dramatike të turizmit, raporti promovon fuqimisht turizmin përgjegjës.  Nisur nga qasja lokale e bazuar në Turizmin Përgjegjës, ajo gjithashtu mund të përfshijë popullsinë lokale në procesin e vendimmarrjes dhe planifikimit të turizmit.  Ndërsa kërkimi i mëtutjeshëm është i nevojshëm për të kuptuar ndikimet e turizmit të përgjegjshëm, një studim i kryer në vitin 2017 zbuloi se praktikat e turizmit të menaxhuara mirë ishin të dobishme për komunitetet lokale.  

Ndërsa vlerësohet gjerësisht pozitivisht, turizmi i përgjegjshëm është kritikuar gjithashtu. Studimet kanë treguar se shkalla në të cilën individët përfshihen në një turizëm të përgjegjshëm varet nga angazhimi i tyre social. Do të thotë, sjelljet turistike do të luhaten në varësi të gamës së angazhimit shoqëror në të cilin merr pjesë secili turist.  Një studim në lidhje me sjelljen e përgjegjshme të turistëve përfundon se nuk është vetëm një sjellje personale e turistëve që formojnë rezultatet, por edhe një reflektim i mekanizmave të vendosur nga qeveritë.  Hulumtime të tjera kanë vënë në dyshim premtimin se turizmi madje edhe turizmi përgjegjës është në përputhje me Qëllimet e KB-së për Zhvillim të Qëndrueshëm duke pasur parasysh vështirësitë në matjen e ndikimit të tillë.  Disa argumentojnë se në të vërtetë është duke u larguar vëmendje nga çështjet më të gjera përreth turizmit që kanë nevojë për rregullime, siç janë numri i vizitorëve dhe ndikimi në mjedis.  

## Edukimi për mikpritjen 
Ministritë e Turizmit të disa vendeve në botë duke përfshirë edhe ate të Qeverisë së Indisë kanë theksuar që disa nga institutet e arsimi dhe trajnimit të menaxhimit të mikpritjes dhe të kuzhinierisë në Indi nuk do ta bëjnë më të detyrueshëm që studentët të përfshihen në gatime jo-vegjetariane. Në vend të kësaj studentit do t'i jepet një mundësi për të zgjedhur gatimin vegjetarian.  

Hulumtimi themelor u paraqit në librin «Zhvillimi i qëndrueshëm i turizmit: teori, metodologji, realitete të biznesit» (     ))  nga shkencëtari ukrainas Profesor Tetiana Tkachenko në vitin 2006 (me korrigjime dhe shtesa në 2009  ). Rezultatet përdoren për të përgatitur studentë në Universitetin Kombëtar të Tregtisë dhe Ekonomisë në Kyiv, këto specialitizime: turizëm, biznes i hotelierive dhe restorantet, menaxhim turizmi, menaxhim të biznesit në hotel dhe restorant, biznes turizmi ndërkombëtar dhe biznesi ndërkombëtar i hotelierisë. 

## Shih edhe 
* Turizmi
* Turizmi malor 
* Turizmi bregdetar
* Turizmi shëndetësor
* Turizmi në Kosovë
* Turizmi në Shqipëri
* Turizmi në Maqedoninë e Veriut
* Dita Botërore e Turizmit

## Referime