open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Josephine Cochrane

thumb|240px|Josephine Cochrane në stampën e Rumanisë, 2013
**Josephine Garis Cochran** (më vonë **Cochrane**) (8 mars 1841 - 14 gusht 1913) ishte shpikëse amerikane që shpiku pjatëlarësen automatike. Ajo e ndërtoi pjatëlarësen e parë së bashku me George Butters. Pas vdekjes ajo u fut në National Inventors Hall of Fame më 2006 për zbulimin e saj të pjatëlarëses.

## Biografia
Cochrane ishte vajza e John Garis, një inxhinier civil dhe Irene Fitch Garis. Ajo kishte një motër, Irene Garis Ransom. Gjyshi i saj i nënës John Fitch ishte një shpikës që iu dha një patentë me avull. Ajo u rrit në Valparaiso, Indiana, ku shkoi në shkollë private derisa shkolla u dogj.

Pasi u bashkua me motrën e saj në Shelbyville, Illinois, u martua me William Cochran më 13 tetor 1858, i cili u kthye vitin e kaluar nga një përpjekje zhgënjyese në California Gold Rush dhe vazhdoi të bëhej një tregtar mallkimi i begatë dhe politikan i Partisë Demokratike. Ata kishin dy fëmijë; Hallie dhe Katharine Cochran.

Josephine vdiq nga një goditje në tru ose lodhje në Çikago, Illinois, në moshën 72 vjeçare, dhe u varros në Glenwood Cemetery në Shelbyville, Illinois.

## Referime
Baltistika

**Baltistika** (Studimet baltike) është një fushë akademike multidisiplinare e cila merret me studimin e gjuhës dhe kulturës (historia, letërsia, folklori, mitologjia) së kombeve baltike. Baltistika ndahet në Lituanistikë, Letonistikë, Prusistikë, etj. Vëmendje e veçantë i kushtohet studimeve gjuhësore, sidomos protogjuhësisë baltike. Aktualisht ka rreth 30 qendra të Baltistikës, shumica e tyre me bazë në Evropë, Universiteti i Vilniusit konsiderohet të jetë qendra më e madhe dhe më aktive.

## Shih edhe 
* Deti Baltik
* Lituania
* Letonia
Interdisiplina

Termi **interdisiplina** ose **ndërdisiplina** nënkupton një njësi të organizuar e cila përfshin dy ose më shumë disiplina akademike, por që kanë kriteret formale të disiplinave, siç janë revistat e dedikuara kërkimore, konferencat dhe departamentet universitare. Ajo është e lidhur me interdisiplinaritetin, por që është një emër i cili përdoret për një lloj të caktuar njësie akademike (disiplinë akademike). Një fushë, në të njëjtën kohë mund të jetë një disiplinë por edhe një ndërdisiplinë. Shembulli më i mirë i kësaj është p.sh. shkenca e informacionit e cila tregon se një fushë mund të konsiderohet disiplinë në disa vende, por një interdisiplinë ose ndërdisiplinë në vendet e tjera.   Duke folur lidhur me hulumtimet edukative e arsimore (pedagogjinë), Giesecke (1981) thotë mes tjerash që ajo është një "shkencë aporetike", d.m.th. një interdisiplinë. Nga ana tjetër, Tengström (1993) thekson se kërkimi ndërdisiplinor është një proces, e jo një gjendje apo strukturë.

## Shih edhe 
* Ndërdisiplinariteti
* Disiplina akademike

## Referime
Benjamin Kololli

**Benjamin Kololli** (lindi më 15 maj 1992) është futbollistë kosovarë i cili luan për klubin zviceran FC Zürich dhe për kombëtaren kosovare.

## Karriera
### Zürich
Më 21 korrik 2018, Kololli u bashkua me klubin zviceran FC Zürich, duke nënshkruar një kontratë tre vjeçare. Më 28 korrik 2018, ai debutoi në ndeshjen kundër Grasshoppers pas ardhjes si zëvendësues në minutën e 70-të në vend të Marco Schönbächler.

## Karriera ndërkombëtare
Më 30 gusht 2016, Kololli morri një thirrje prej Kosovës për një ndeshje kualifikuese të Kampionatit Botëror më 2018 kundër Finlandës. Më 12 nëntor 2016, ai debutoi për Kosovën në një ndeshje kualifikuese të 2018 FIFA Kupa e Botës kundër Turqisë.

## Referime
Bullgaristika

**Bullgaristika** (Studimet bullgare) është një fushë akademike interdisiplinare e cila merret me studimin e historisë, kulturës, gjuhës dhe letërsisë bullgare dhe si e tillë ajo është një degë e ballkanologjisë.

## Shih edhe 
* Bullgaria
* Gjuha bullgare
Montenegristika

**Montenegristika** është një fushë akademike interdisiplinare e cila merret me studimin e historisë, kulturës, letërsisë dhe gjuhës malazeze. Montenegristika është degë e Ballkanologjisë si dhe sllavistikës.

## Shih edhe 
* Mali i Zi
* Gjuha malazeze
OpenAI

**OpenAI** është një laborator kërkimor amerikan për inteligjencën artificiale (IA), i përbërë nga organizata jofitimprurëse OpenAI Incorporated (OpenAI Inc.) dhe dega e saj fitimprurëse OpenAI Limited Partnership (OpenAI LP). OpenAI merret me kërkime në fushën e inteligjencës artificiale për të përparuar dhe zhvilluar një IA miqësore, që do të sjellë dobi për të gjithë njerëzimin. Misioni i deklaruar i OpenAI-t është të zhvillojë inteligjencë artificiale të përgjithshme "të sigurt dhe të dobishme," të cilën e përkufizon si "sisteme plotësisht autonome që tejkalojnë njerëzit në shumicën e punëve me vlerë ekonomike."

Organizata u themelua në San Francisko më 2015 nga Sam Altman-i, Reid Hoffman-i, Jessica Livingston-i, Elon Musk-u, Ilya Sutskever-i, Peter Thiel-i dhe të tjerë. Musk u largua nga bordi drejtues në vitin 2018, por mbeti një donator i organizatës. Në vitin 2019, Microsoft investoi një miliard dollarë në OpenAI LP-në, ndërsa një investim i dytë me afat shumëvjeçar filloi në janar 2023, me vlerë të raportuar prej 10 miliardë dollarësh.

## Puna kërkimore 
Hulumtimet e OpenAI-t zakonisht përqendrohen në të mësuarit përforcues. OpenAI konsiderohet një konkurrent i rëndësishëm i DeepMind. Puna e parë për transformatorin prodhues të parastërvitur (shkurt. ang. GPT) si një modeli gjuhësor u shkrua nga Alec Radford-i dhe kolegët e tij dhe u publikua si një parapublikim në faqen zyrtare të OpenAI më 11 qershor 2018. Kjo punë tregoi se si një model gjuhësor prodhues mund të fitojë njohuri të përgjithshme dhe të përpunojë varësi në shkallë të gjerë nëpërmjet para-trajnimit në tekst të vazhdueshëm mbi tematika të larmishme.

GPT-2 u publikua për publikun në nëntor 2019, GPT-3 iu dha ekskluzivisht Microsoft-it në shtator 2020, dhe chatbot-i ChatGPT u lançua në nëntor 2022, duke fituar popullaritet të shpejtë. Në mars 2023, OpenAI njoftoi lançimin e GPT-4. DALL-E është një model transformator që krijon imazhe bazuar në përshkrime tekstuale. Ky model u lançua nga OpenAI në janar 2021. CLIP bën të kundërtën, duke krijuar përshkrime për një imazh. Në vitin 2019 u lançua MuseNet për krijimin e pjesëve muzikore, ndërsa në vitin 2020 Jukebox, i cili prodhon muzikë me vokale.

## Shiko edhe 
* ChatGPT
* DeepMind

## Referime
Studimet Evropiane

**Studimet Evropiane** (të njohura në disa burime edhe me emërtimin *Evropianistika*) është fushë akademike interdisiplinare e cila merret me studimin e proceseve integruese evropiane. Disiplinat më të shpeshta shkencore të cilat përfshihen në studimet evropiane janë:

## Lidhje të jashtme 
*  CIFE - Centre international de formation européenne 
* Master in European and European Legal Studies 
* Master in Advanced European and International Studies
* Master in EU Studies Online
* Master in European Studies - Governance and Regulation
Komuna e Tuzit

**Komuna e Tuzit** (mal. Општина Тузи, *Opština Tuzi*) është një komunë e Malit të Zi. Qendra e komunës është Tuzi.

## Gjeografia 
Komuna e Tuzit gjendet në lindje të Malit të Zi, e kufizuar në perëndim nga Komuna e Podgoricës dhe në lindje nga Shqipëria.
## Popullsia 
Në kohën e regjistrimit të fundit malazez, i cili u krye në vitin 2011, komuna nuk ekzistonte ende në formën e saj te sotme. Duke zbatuar ndarjen territoriale që vlen sot, popullsia është 11,422, duke përfshirë 7,831 (68,56%) shqiptarë si grup etnik shumicë. Gjithashtu në komunë jetojnë 1137 malazez (9,99%), 1050 boshnjakë (9,23%), 702 myslimanë etnikë (6,17%), 244 [serbë (2.15%) dhe 111 Romë (0.98%).
## Vendbanimet 
Komuna e Tuzit përfshin 42 vendbanime:

## Historia 
Tuzi është është komunë me të drejta të plota në Mal të Zi. Është themeluar më, 1 shtator 2018, kur u shkëput nga Komuna e Podgoricës.  Zgjedhjet lokale Tuz 2019 u mbajtën më datë 3 mars, ku nga rezultatet paraprake, numrin më të madh të këshilltarëve e ka koalicioni Forumi shqiptar ASH-LDSH-UDSH me 16 të tillë, ndërsa PSD 10 të tillë, Partia Boshjake 4 të tillë, Socialdemokratët 1 të tillë dhe Demokratët e Malit të Zi 1 të tillë. Pritet që së shpejti të formohet pushteti i ri në Tuz. 

## Demografia 
Sipas censusit të popullsisë së vitit 2011, në komunë jetonin 11 422 banorë. Shumica e popullisë ishin shqiptarë, që përbënin 68.5% të popullsisë, pas vijnë malazezët me 9,9%, boshnjakët me 9,2%, myslimanët me 6,1% dhe serbët me 2.1%.

### Historia demografike sipas vendbanimeve 
## Referime 
## Shiko edhe
Albion Ademi

**Albion Ademi** (lindur më 19 shkurt 1999) është futbollistë finlandezë me prejardhje shqiptare i cili luan si sulmues për IFK Mariehamn.

Ai ka përfaqësuar Finlandën në nivelet rinore. Më 31 gusht 2018, Ademi morri një thirrje nga Shqipëria U21 për një ndeshje miqësore kundër Italisë U-21

Më 5 tetor 2018, Ademi morri një thirrje Shqipëria U21 për një ndeshje kualifikuese të UEFA Kampionatit Botëror U-21 kundër Spanjës U-21 dhe Estonisë U21, por nuk mundi të luaj për shkak se ishte në pritje për lejimin e FIFA-së që të luaj.

## Referime
Alex Trebek

**George Alexander** "**Alex**" **Trebek** lindi më 22 Korrik, 1940. Është një aktor kanadian.

## Lidhje të jashtme
* Faqja zyrtare për Alex Trebek
Mi corazón es tuyo

**Mi corazón es tuyo** (shqip: *Zemra ime është e juaja*) është një telenovela meksikane e prodhuar nga Juan Osorio për Televisa dhe transmeton javët në El Canal de las Estrellas. Telenovela është një përshtatje e telenovela spanjolle *Ana y los 7*. Ajo u përshtat në Meksikë nga Alejandro Pohlenz, Marcia del Río dhe Pablo Ferrer.

Silvia Navarro dhe Jorge Salinas janë protagonistët, ndërsa Mayrín Villanueva është yjet si kundërshtari kryesor. dhe bashkëprotagonist është Fabiola Campomanes.

## Përmbledhje 
Fernando Lascurain është një biznesmen i pasur dhe e veja e fundit, duke u përpjekur të ngrejë shtatë fëmijët e tij të padisiplinuar. Ai kërkon ndihmën e një dado të re. Ai punëson dhe bie në dashuri me Ana Leal, një balerin ekzotik që përpiqet të fshehë jetën e saj të dyfishtë. Megjithëse Ana i mungon përvoja dhe një edukim i rafinuar, ajo shpejt lidhet me fëmijët e Lascurainit. Ana ëndërron të jetë një nënë, por kur shtëpia e saj është shkatërruar pas një aksidenti, ajo duhet të marrë hua nga shefi i saj i pamëshirshëm në "Çikago", klubi i natës ku është punësuar fshehurazi. Kur Fernando njëkohësisht bie për Anën dhe Isabelën, një ekonomiste dhe një grua e sofistikuar që është trajnuar nga nëna e saj për t'u martuar me një milioner, ai duhet të zgjedhë midis të dy grave.

## Aktorët 
## Shih edhe 
* Televisa

## Lidhje e jashtme 
* IMDb
Marit Larsen

parapamje|right|Marit Larsen më 2015
**Marit Elisabeth Larsen** lind më 15 Nëntor 1983 në Lørenskog të Norvegjisë, është një këngëtare dhe muzikante norvegjeze.
Keltologjia

**Keltologjia** është një fushë akademike interdisiplinare e cila merret me studimin e historisë, artit, kulturës dhe gjuhëve keltike. Si lëndë universitare, ajo studiohet në një numër universitetesh, shumica e tyre në Irlandë, Mbretërinë e Bashkuar, Francë, por edhe në Shtetet e Bashkuara, Kanada, Australi, Gjermani, Poloni, Austri dhe Holandë.

## Shih edhe 
*Keltët
*Gjuhët keltike
SolarCity

**Korporata SolarCity** është një filial i Tesla, Inc. specializuar në shërbimet e energjisë diellore me zyrat qëndrore në San Mateo, Kaliforni. Tesla bleu SolarCity në 2016, me një kosto prej rreth 2.6 miliardë dollarë amerikanë (ekuivalente me 3.3 miliardë dollarë në 2023) dhe riorganizoi biznesin e saj diellor në Tesla Energy.
. Kompania, në bashkëpunim me Panasonic, operon Tesla Gigafactory 2 në Buffalo, New York, ku prodhon komponentët e njësive diellore.
Tim Cook

**Timothy Donald Cook** (lindur më 1 nëntor, 1960) është një ekzekutiv biznesi Amerikan dhe një inxhinier industrial. Cook është CEO i Apple Inc., dhe më parë ka shërbyer si COO i kompanisë nën Steve Jobs.

Cook iu bashkua Apple në mars të vitit 1998 si zëvëndës president i lartë për operimet botërore. Ai u bë Shef Ekzekutiv më 24 gusht, 2011, pak përpara vdekjes së Jobs në tetor të po atij viti. Gjatë qëndrimit të tij si Shef Ekzekutiv, ai ka dalë në mbrojtje për reformën politike për mbikëqyrjen kombëtare dhe ndërkombëtare, sigurinë kibernetike, tatimet e korporatave, prodhimet Amerikane, dhe ruajtjen e mjedisit.

Në vitin 2014, Cook u bë i pari Shef Ekzekutiv i një kompanie në Fortune 500 që doli publikisht si homoseksual. Cook ndodhet edhe në bordin drejtues të Nike, Inc., National Football Foundation, dhe është një administrues i besuar i Duke University. Në mars të vitit 2015, ai tha se planifikon të dhurojë gjithë pasurinë e tij për bamirësi.

## Referime
Knalleland

**Knalleland** është qendër tregtare në Borås, Suedi, me rreth 100 dyqane.

Qendra tregtare përfshin dyqane tjera si Teknikmagasinet, Bokia, Carlings, Stadium, MQ, Kjell & Company dhe H&M. Që nga fillimi në vitin 1975 dhe në vitet 1980, kompanitë e mëdha të porosive të postës nga dyqanet e veta në Borås në Knalleland, përfshirë Ellos, Josefssons dhe Haléns.

Pranë Knalleland ndodhet stadiumi i vjetër i IF Elfsborg Ryavallen dhe Borås Arena. Gjithashtu aty pranë është Kopshti zoologjik i Boråsit.

Pranë Knalleland është stacioni i trenit, i cili shërbehet nga linja Älvsborg.

## Lidhje të jashtne
*Faqja Zyrtare
Neuralink

**Neuralink** është një kompani neuroteknologjike Amerikane themeluar nga Elon Musk dhe ekipi themelues (Ben Rapoport, Dongjin Seo, Max Hodak, Paul Merolla, Philip Sabes, Tim Gardner, Tim Hanson, Vanessa Tolosa) e cila raportohet se zhvillon ndërfaqe tru-kompjuter. Selitë qëndrore të kompanisë janë në San Francisko; u themelua në vitin 2016 dhe u raportua publikisht për herë të parë në mars të vitit 2017. Marka "Neuralink" u ble nga pronarët e mëparshëm në janar 2017.

## Referime
Stacey Cunningham

**Stacey Cunningham** është bankiere dhe presidentja e 67 e New York Stock Exchange (NYSE). Ajo është presidentja e parë femër e NYSE. 

Pas internimit me NYSE gjatë viteve 1990, Cunningham u bë punonjëse e një zyre të këmbimit tregtar, duke vazhduar të punojë aty deri në vitin 2005. Ajo mori pak pushim për të përfunduar një kurs trajnim për kuzhinë, pastaj punoi në bursën Nasdaq si drejtore e tregjeve të kapitalit dhe kreu i shitjeve për shërbimet e transaksioneve amerikane. Në vitin 2012, Cunningham u bashkua me NYSE dhe u bë zyrtarja kryesore operative e këmbimit në vitin 2015. 

Më 22 maj 2018, Cunningham u emërua presidente e NYSE. Në nëntor 2018, ajo u rendit si një prej 100 grave të BBC-së.  

## Jeta e hershme 
Si fëmijë, Cunningham kishte një interes të madh për matematikën dhe shkencat në shkollë. Më vonë ajo studioi në Universitetin Lehigh, ku diplomoi në vitin 1996 me një diplomë bachelor në inxhinieri industriale. Ajo ka pesë vëllezër dhe motra dhe kur ajo ishte e re babai i saj ka punuar në një firme brokerimi.  

## Karriera 
majtas|parapamje| Bursa e New York-ut (NYSE)
Në 1994,përderisa ishte ende studente në universitet, Cunningham përfundoi një praktikë verore në NYSE. Dy vjet më vonë, ajo filloi të punojë atje në një zyrë të këmbimit tregtar. Në atë kohë, Cunningham ishte një nga disa dhjetëra punonjëse femra në katin e tregtisë - krahasuar me mbi një mijë punonjës meshkuj.  Ajo kaloi tetë vjet si specialiste për Bankën e Amerikës .  

Në vitin 2005, e mërzitur nga kushtet jo të mira të këmbimit të NYSE ajo do të largohet, dhe do të studioi në Institutin e Edukimit të Kuzhinës, dhe më pas do të punojë si kuzhiniere në një restorant. 

Nga viti 2007 deri në vitin 2011, Cunningham ka punuar në bursën Nasdaq , së pari si drejtore tregjeve të kapitalit dhe më pas si kreu i shitjeve për shërbimet e transaksioneve në SHBA.    

Më 22 maj 2018, në moshën 43 , Cunningham u emërua presidentja e 67 e NYSE, duke e marrur postin nga Thomas Farley. Cunningham është femra e parë presidente e NYSE. Në një intervistë me gazetarët, Cunningham ka thënë se është mësuar të punojë në ambiente të dominuar nga meshkujt siç ishte këmbimi ose shkolla e inxhinieris duke mos dyshuar as edhe për një sekond 'se a duhej te jem aty ku isha'. 

## Shiko gjithashtu 
* Lista e presidentëve të Bursës së Nju Jorkut 

## Referime
Metalurgjia

thumb|240px|Punëtorët e metalurgjisë në vitet 1920
**Metalurgjia** është dega kryesore e industrisë së rëndë që merret me përfitimin e metaleve nga xeheroret ose nga lëndë të tjera metalmbajtëse si dhe për ti bere të përshtatshme për qëllime të ndryshme përdorimi. Në varësi nga mënyra e përfitimit të metaleve, metalurgjia ndahet në pirometalurgji dhe elektrometalurgji, në varësi nga metalet që perftohen ndahet në metalurgji e zeze ose siderurgji (e hekurit, kromit, manganit) dhe në metalurgji e metaleve me ngjyra (ku përfshihen gjithë metalet e tjera). Metalurgjia ka qene njohur qe ne lashtesi ne trevat shqiptare.Te permendur si minatore e metalurge kane qene sidomos *pirustet* te cilet shkrinin bakrin, prodhonin bronz etj. Me gjithe pasurite xeherore te vendit dhe traditat, metalurgjia nuk u zhvillua si industri e madhe. Një praktikues i specializuar i metalurgjisë njihet si metalurg.

## Shih edhe 
* Metali
* Shkenca
* Industria
* Teknologjia

## Burime 
Fjalor enciklopedik shqiptar Botim i vitit 1985
Indologjia

**Indologjia** është një fushë akademike interdisiplinare e cila merret me studimin e historisë, kulturës, gjuhëve dhe letërsisë indiane (Azisë Jugore). Si e tillë ajo bënë pjesë në kuadër të studimeve aziatike. Në mënyrë të veçantë, indologjia përfshin studimin e letërsisë sanskrite dhe hinduizmit së bashku me religjionet e tjera indiane, si janë, jainizmi, budizmi, sikhizmi dhe pali literatura.

## Shih edhe 
* India
* Budizmi
* Sikhizmi
* Xhainizmi
* Mahabharata
Lisa Lopes

**Lisa Lopes** lindi më 27 Maj, 1971 në Philadelphia, Pennsylvania si *Lisa Nicole Lopes* dhe vdiq më 25 prill, 2002 në La Ceiba, Hondurasi. Ishte një këngëtare amerikane.

## Lidhje të jashtme
* Faqja zyrtare për Lisa Lopes
Tesla, Inc.

**Tesla, Inc.** (njohur dikur si **Tesla Motors, Inc.**) është një kompani automobilistike dhe energjitike Amerikane me selitë qëndrore në Austin, Teksas. Kompania është e specializuar në prodhimin e makinave elektrike dhe, përmes filialit të saj SolarCity, në prodhimin e paneleve diellore. Kompania operon disa uzina prodhimi dhe montimi, ku mund të veçohet Gigafactory 1 në afërsi të Reno, Nevada, dhe fabrikën kryesore të prodhimit të makinave Tesla Factory në Fremon, Kaliforni. Që nga qershori i vitit 2018, Tesla shet makinat Model S, Model X dhe Model 3, bateritë Powerwall dhe Powerpack, panele diellore, tjegullat diellore, dhe disa produkte të tjera të ngjashme.

Tesla u themelua në korrik të vitit 2003, nga inxhinierët Martin Eberhard dhe Marc Tarpenning, nën emrin Tesla Motors. Emri i kompanisë rrjedh nga inxhinieri Nikola Tesla. Gjatë investimeve fillestare, kompanisë iu bashkua Elon Musk, J. B. Straubel dhe Ian Wright, ku secili prej tyre mund ta quajë veten si bashkë-themelues i saj. Musk, i cili dikur shërbente si kryetar dhe për momentin është shefi ekzekutiv i kompanisë, thotë se e përfytyronte Tesla Motors si një kompani teknologjike dhe një prodhuese e pavarur makinash, me synimin e shitjes së makinave elektrike me çmime të përballueshme për konsumatorin mesatar. Tesla Motors e shkurtoi emrin në Tesla në shkurt të vitit 2017.

Pas 10 viteve në treg, Tesla u rendit si prodhuesi më i mirë në botë i makinave elektrike në vitin 2018 me 245,240 njësi të dorëzuara dhe me 12% të tregut në shitjen e makinave elektrike. Shitjet e makinave të Tesla në SHBA u rritën me 280% nga 48,000 në vitin 2017 në 182,400 në vitin 2018, dhe globalisht u rritën me 138% nga viti 2017.

## Referime
Diana Basho

**Diana Basho** (lindur më 5 dhjetor 2000) është një notare shqiptar.  Ajo konkuroi në ngjarjen e stilit të lirë prej 200 metrave të grave në Kampionatin Botëror të Aquatics 2017 .   

## Referime
Greis Domi

**Greis Domi** e lindur në Durres me 3 tetor 1998 është një futbolliste shqiptare, mesfushore e skuadrës së Romës.                   

## Karriera 
### klubi 
Greis Domi është pjesë e skuadrës së të rinjve të Firences, një kompani që nga sezoni 2013-2014 e vendosi atë në formacionin e Kampionatit të Pranverës.  Shfaqjet e ofruara në sezonin e të rinjve e bindën kompaninë që të futet në ekipin në rozë.  

E përshtatur si rezervë e departamentit qendror, Domi bën debutimin e saj në Serie A gjatë sezonit 2014-2015 

Në verën e vitit 2015 ajo u bë pjesë e ekipit pranveror të Fiorentinës  . 

Në dhjetor 2017 ajo u huazua deri në fund të sezonit për Sassari Torres dhw mori pjesë në kampionatin e Serie B në Grupin B  . 

Në verën e vitit 2014 Domi përzgjidhet nga komisioneri teknik Saimir Miro Keci të veshë këmishën e kombëtares shqiptare nën 19 vjeç që përballet me kualifikimet për kampionatin e kategorisë evropiane 2015 .   Në vitin 2015 ajo ende luan për ekipin kombëtar U-19 në fazat kualifikuese të Kampionatit Europian 2016 .  

## Lidhje te jashtme 
* Greis Domi  , në UEFA.com , UEFA . 
* Greis Domi  , në it.soccerway.com , Perform Group. 
* Greis Domi   , në femminile.football.it . 
## Burime
Liljana Luani

**Liljana Luani** është mësuese e shkollës 9 vjeçare "Pashko Vasa" në Shkodër.
Ajo ka një eksperiencë prej 38 vitesh në profesionin e mësuesisë duke edukuar breza.
Por ajo ka një kontribut të veçantë edukimin e fëmijëve të ngujuar (për fëmijët e gjakmarrjes), e cila ka qenë një punë e saj krejtësisht vullnetare.

Nisur nga ky kontribut kaq i vyer i saj, Liljana Luani fitoi Çmimin Kombëtar “Mësuesi i Vitit 2018“ në Shqipëri. Por gjithashtu vitin 2018 Liljana u nderua me Çmimin Global për Mësuesit, i cili është vlerësuar nga media si Çmimi “Nobel në Mësimdhënie”,  (një iniciativë e ndërmarrë nga Fondacioni Varkey, i cili vlerëson profesionin e mësuesit si dhe zbulon me mijëra histori të mësuesve të cilët kanë dhënë një kontribut në transformimin e jetëve të fëmijëve dhe të rinjve). Ky çmim nderi shpreh mirënjohjen ndaj punës që bëjnë miliona mësues anembanë globit. gjithashtu Çmimi Global për Mësuesin ka një vlerë prej 1 million USD, i cili i jepet mësuesit që ka dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm në profesionin e tij. 

## Referime
Au/Ra

**Jamie Lou Stenzel** (e lindur më 15 maj 2002), e njohur me emrin e saj të skenës si **Au/Ra**, është një këngëtare-kompozitore amerikano-gjermane. Stenzel nxori këngën single "Concrete Jungle" në 2016, i cili shumë shpejt fitoi 15 milionë luajtje në mbarë botën. Ajo fitoi famë në vitin 2018 me versionin CamelPhat të këngës së saj single "Panic Room" dhe u shfaq në bashkëpunim me DJ norvegjez Alan Walker për këngën "Darkside" në të njëjtin vit. Versioni origjinal është dëgjuar mbi 20 milionë herë në mbarë botën. Au/Ra ka lindur në Ibiza, por që nga ajo kohë u rrit në St. John's, Antigua nga një familje muzikore. Babai i saj është producenti i njohur gjerman Torsten Stenzel. 

## Origjina e emrit të skenës 
Emri i saj i skenës **Au/Ra** përbëhet nga dy elementë nga tabela periodike: **Au** është ari, një metal kalimtar me numër atomik 79, ndërsa **Ra** qëndron për radium, një metal alkalino-tokësor me numrin atomik 88. Sipas vlogut *Unmasked* të Alan Walker, 1 video e postuar në YouTube, Jamie ka deklaruar se ka tashmë disa artiste të quajtura "Aura", dhe kur ajo zgjodhi "Aura" si emrin e saj skenik, ajo vendosi për të vënë një vijë në mes të "Au" & "Ra". 

## Diskografia 
### Luajtje të zgjatura 
## Referime
Afroviti Gusho

**Afroviti Gusho** është poete, gazetare dhe aktiviste e të drejtave të gruas. Afroviti Gusho lindi në Pogradec në 23 mars 1967. E diplomuar në universitetin e Tiranës, në degën e matematikës, fill pas studimeve nisi punën në arsim, ku qëndroi për tre vjet. Në vitin 1994, themeloi gazetën e parë lokale në Pogradec,"Nositi" që deri më sot ka mbetur e vetmja për qytetin. 

Afroviti Gusho ka botuar disa libra me poezi, të përkthyer edhe në gjuhë të huaja. 

Afroviti Gusho, drejton prej më shumë se 10 vjetësh shoqatën " Unë, Gruaja", Pogradec. Misioni i shoqatës është të fuqizojë dhe integrojë gratë, vajzat e të rinjtë si dhe të nxisë pjesëmarrjen e tyre aktive dhe të barabartë në jetën politike, ekonomike, shoqërore e kulturore në rajonin Pogadec-Korçë.

Në vitin 2004, me rastin e pjesëmarrjes në një festival poetik në Rumani, u botua dygjuhësh shqip e rumanisht, me një titull intrigues “Rrënojat e dashurisë”, nisur nga disa vargje të poezisë së saj:

## Referimet
Marie Tuçi

**Marie Tuci** (Ndërfushaz, 12 mars 1928 - Spitali i Shkodrës, 20 shtator 1950) ka qenë kundërshtare e regjimit komunist në mbrojtje për lirinë e fesë, arsye për të cilën u arrestua, torturua dhe ndërroi jetë nga kjo.

## Biografia 
Lind më 12 mars 1928 në fshatin Ndërfushaz, e bija e Nikollë Mark Tucit dhe e Dilë Fushës. Ajo ishte nxënëse e shkollës së mesme të motrave Stigmatine në Shkodër dhe më pas u bë mësuese në internatin e Oroshit.

I del kundër regjimit komunist ne mbrojte të së drejtës së saj për të besuar lirisht .
Marie Tuci u arrestua pas reprezaljeve që u bënë në Mirditë nga qeveria komuniste, pas vrasjes së sekretarit të Partisë Komuniste në Mirditë së Bardhok Bibës .
Ajo u torturua duke u mbyllur në një thes, lakuriq, bashkë me një mace të egër dhe duke u goditur në mënyrë të vazhdueshme.
Vdes në spitalin e Shkodres më 20 shtator të vitit 1950. Ajo është e vetmja grua që renditet mes 40 martirëve të parë të kishës katolike shqiptare.

U bë e njohur përmes poezisë së Meti Fidanit *Po vdes nanë, sot po vdes*.

## Referimet
Ramona Tullumani

**Ramona Tulumani** është një këngëtare shqiptare (soprano)  me origjin shqiptare-bullgare.

Ajo ka lindur më 5 korrik 1985 në Tiranë, Shqipëri. Babai i saj është këngëtari i famshem i operas shqiptare Edmond (Mondi) Tulum, dhe nëna e saj është Raina e lindur në Bullgari.

Ramona Tulum mësoi piano dhe këndim në Shkollën e Artit me pas vazhdoi Akademine e Arteve ne Tirane. Ajo ka marrë pjesë në disa klasa mjeshtërie të Katia Ricciarelli dhe Raina Kabaivanska.

Ajo këndon në Operën dhe Baletin Kombëtar të Shqipërisë. Ka përmbushur role si "Rigoletto", "Traviata", "Bohemy" "Elisir", "Willis" [1]. Ajo ka dhënë mësim në Akademinë Shqiptare të Arteve.

Në vitin 2007, u shpall Ambasadore e Paqes e OKB. 

## Referime
Blerta Zeqiri

**Blerta Zeqiri**, e lindur më 1979, është një regjisore kosovare dhe skenariste e vlerësuar me çmime ndërkombëtare. Ajo ka punuar në disa filma të shkurtër artistik. të cilët kanë marrë pjesë në shumë festivale ndërkombëtare si: Sundance Film Festival, Festivalin Ndërkombëtar të Filmit të Shkurtër në Oberhausen, Festivalin e Filmit Bradford, etj, duke fituar çmime në një numër të tyre. Ajo punon dhe jeton në Prishtinë, Kosovë.

## Fillimet e karrierës 
Periudha e moshës 15 vjeçare ishte më ndryshe për Blerta Zeqirin, për dallim nga moshataret e saj. Ajo kishte themeluar një bend muzikor, të cilat bënin muzikë rap. Blerta Zeqiri, sot një regjisore e suksesshme kishte filluar karrierën si vokaliste e një bendi muzikor, andaj një copë të madhe në kujtesën e saj nga fëmijëria dhe adoleshenca zë muzika dhe aktiviteti i saj në muzikë. Grupi muzikor që quhej BAM, kishte marr emrin nga tri vajzat e grupit “Blerta, Ardita dhe Mimoza”, të cilat këndonin në qytetin e Suharekës – një qytet i vogël i njohur për kultivimin e rrushit në regjionin jugor të Kosovës. Ky ishte edhe grupi i parë në Kosovë i përbërë vetëm prej grave që këndonin RAP.

Pasi përfundimit të luftës në Kosovë  Blerta u kthye në Kosovë për të ndjekur ëndrrën e saj si regjisore. "Profesori im në atë kohë pranoi se isha regjisore dhe shkrimtare e talentuar, por ai shpjegoi se kjo nuk është një profesion për gratë,"  "E injorova atë dhe e shtyja atë të më tregonte nëse isha e mire. Ai tha, 'Po, je mirë, por je ende një vajzë. Kjo nuk është një profesion për vajzat sepse do të biesh në dashuri, do të martohesh, do të kesh fëmijë dhe nuk do ta ndjekësh këtë karrierë. "Isha e re dhe nuk e pranova këtë." Filmat e Blertës janë shfaqur në festivale duke përfshirë Sundance ajo fitoi çmimin për Best International Short Fiction në vitin 2012.

## Martesa 
Filmi i fundit i Blerta, Martesa është një film dramë që trajton çështjet e komunitetit LGBTQ në shoqërinë kosovare. Filmi Martesa ka marrë pjesë në shumë festivale ndërkombëtare duke përfshirë Festivalin e Filmit të Sidneit dhe Frameline në San Francisko. Në filmat e saj Blerta Zeqiri bën promovimin e grave në industrinë e filmit.  Pjesa më e madhe e ekipit që u angazhua për filmin Martesa ishin gra. Disa nga pozitat të cilat u përbën nga gratë ishin projektuese, regjisore e fotografisë, projektuesi i kostumeve, artistja kozmetike, artistja e efekteve speciale.

## Referimet 
* https://www.imdb.com/name/nm4727796/
* http://www.womenactivistsmuseum.com/aktivistet/blerta-zeqiri/
Nita Deda

**Nita Deda** e lindur më 1987, jeton dhe punon në Kosovë. Ajo është drejtoreshë e festivalit ndërkombëtar dhe të filmit të shkurtër DokuFest, ngjarja më e madhe kulturore në Kosovë. Më parë ajo ishte drejtuese e komunikimit të festivalit, si dhe programoi dhe menaxhoi programin muzikor të festivalit DokuNights.

## Projektet Ndërkombëtare 
Ajo ka punuar tre vjet në Galerinë Kombëtare të Kosovës ku ka koordinuar projektet ndërkombëtare dhe programin vjetor dhe ekspozitë për çmimin Artist of Tomorrow.Ndër projektet e tjera ajo ka punuar si menaxher i Festivalit Urban Sumer (SURF) në Prishtinë, si redaktor i videove në faqen e internetit të Kosovo 2.0 dhe si Koordinator i Komunikimit në Pavijonin e Parë të Republikës së Kosovës në Bienalen e 55-të të Venecias të Artit. Ajo është gjithashtu producentja e filmit "Bashk", drejtuar nga fituesi i Bafta, Daniel Mulloy dhe me starring Arta Dobroshi dhe "Anestezion" të drejtuar nga Noar Sahiti.

## DokuFest 
DokuFest, një festival ndërkombëtar i dokumentarit dhe i filmit të shkurtër që filloi pak pas luftës, është tërheqja kulturore në Kosovë. Nita e përshkruan Kosovën si "një vend që nuk ofron ndonjë gjë [rinisë kosovare]. Po u ofron atyre skanda politike në TV, një sistem i varfër arsimor dhe nuk ka mundësi për ata që të zhvillojnë veten përmes udhëtimit. DokuFest është si një dritare - ne po sjellim botën në Kosovë përmes filmave, partive dhe muzikës. "Duke diskutuar rolin e saj si drejtorja e parë femër e festivalit, Nita shpjegon:" Unë nuk besoj se mund ose nuk mund të arrij diçka në baza gjinore. Është për mua të bëj atë që dëshiroja të bëja gjatë gjithë këtyre viteve. "DokuFest bashkë-prodhoi Home, një film i shkurtër kosovar që fitoi çmimin e filmit të shkurtër në BAFTA në shkurt 2017.

Në fillim të DokuFest, nuk kishte kinema në qytetin pritës të Prizrenit. Themeluesit ndërtonin teatro përgjatë lumit, në një kështjellë, madje edhe në terrene të tilla si gjykata e basketbollit e paraqitur më lart, e quajtur kinema "ëndërr". Nita filloi së pari me DokuFest si një vullnetare dhe ka ndihmuar që festivali të rritet qysh atëherë.

## Nusja Jonë 
Në Documenta 14, që është duke u mbajtur  tash e sa muaj në mes të Greqisë dhe Gjermanisë, do të prezantoht edhe një ndër projektet më të rëndësishme shqiptare. “Nusja Jonë” apo “Our Bride”, i realizuar në vitin 2011 nga Yll Citaku dhe Nita Deda është prezantuar në Kassel të Gjermanisë.

Ky projekt është prezantuar në kategorinë Parliament of Bodies. “Nusja Jonë”, para audiencës gjermane është shfaqur  më 10 shtator, nga Nita Deda dhe Adama Szymczyk.

## Referimet 
https://balkaninsight.com/2018/07/16/kosovo-dokufest-calling-for-reflection-07-13-2018/

https://insajderi.com/nita-deda-drejtoreshe-e-re-dokufest/

https://www.calvertjournal.com/features/show/10956/kosovo-women-culture-photography

https://www.kultplus.com/arti-pamor/nita-deda-dergon-nusen-kosovare-ne-documenta-14-ne-gjermani/
Zip2

**Zip2** ishte një kompani që i ofronte gazetave programe online për udhëzues qyteti. Kompania u themelua në Palo Alto, Kaliforni si **Global Link Information Network** në vitin 1995, nga vëllezërit Elon dhe Kimbal Musk dhe Greg Kouri. Fillimisht, Global Link u ofronte prezencë në internet bizneseve lokale, por më vonë nisi të ndihmojë gazetat në projektimin e qyteteve online përpara se të blihej nga Compaq Computer në vitin 1999.

## Referime
Qeveria e 12-të e Turqisë

parapamje|266x266px| Refik Saydam në vitin 1939
Qeveria e **12-të e Turqisë** (3 prill 1939 - 9 korrik 1942) qeverisi Turqinë gjatë viteve të hershme të Luftës së Dytë Botërore.  Gjithashtu njihet si qeveria e *dytë e Saydamit*. 

## Sfondi 
Qeveria u formua pas zgjedhjeve të përgjithshme të mbajtura më 26 mars.  Kryeministri ishte Refik Saydam, sekretar i përgjithshëm i Partisë Popullore Republikane. Ai ishte gjithashtu kryeministër i qeverisë së mëparshme kujdestare. 

## Qeveria 
Në listën e mëposhtme, anëtarët e kabinetit që shërbyen vetëm një pjesë të jetëgjatësisë së kabinetit janë treguar në kolonën "Shënime". 

## Pasojat 
Refik Saydan vdiq më 7 korrik 1942.  Ai është i vetmi kryeministër në historinë e Turqisë i cili ka vdekur ndërsa shërbente si kryeministër. Ahmet Fikri Tüzer shërbeu si kryeministër për dy ditë dhe një kabinet tjetër u formua nga Şükrü Saracoğlu më 9 korrik. 

## Referime
Flekitza

**Mirjana Radovanovic** e njohur me emrin e saj skenik **Flekitza**, është producente dhe DJ e mirënjohur e muzikës techno. Përvec muzikës, ajo është një gazetare, promotere dhe blogere e cila menaxhon labelin TMM Records bashkë me partnerin e saj Vegim. 
parapamje|Techno DJ & Producer

## Karriera 
Flekitza është një nga artistet më të njohura shqiptare të muzikës techno, e cila depërtoj në tregun evropian qysh në fillimet e viteve 2000. Në vitin 2006, ajo bashkë me partnerin e saj Vegim, themeluan labelin e tyre TMM Records, ku publikojnë shumicën e produksioneve të tyre muzikore dhe kurojnë produksione të artistëve të ndryshëm nga e gjithë bota.

Flekitza ka edhe blogun e saj, ku promovon jetën e shëndetshëm, duke përfshirë ushqimin, ciklizmin, klubingun dhe meditimin. 

## Muzika 
Flekitza u lidh me muzikën qysh në moshë të vogël duke e përfunduar shkollën për piano. Duke eksploruar me tingujt të shumtë, ajo u njoftua me techno-n qysh në moshë të re, duke krijuar një pasion të madh për të. Ajo për një kohë përformoj vetëm si DJ artiste, deri në kohën kur takoj partnerin e saj Vegim, kohë kur filluan të përformojnë bashkë. E njohur për stilin e saj unik, i pasur me produksione masive, tinguj të errët, atmosferë të thellë, Flekitza ka ndarë skenën me DJ të njohur si *SNTS, Rebekah, Pfiter, Dasha Rush, Nat-H-Lee, Nuno Zanga* nga disa prej tyre.  Përgjatë 13 viteve punë, **TMMR** ka publikuar **240 albume** produksionesh nga artistë të ndryshëm si *Vegim, Flekitza, Lars Huismann, Objected, Lucas Fereire, Nuno Zanga, Tim Xavier, Hioll, Vasili Carlson, Helmut Kraft, Stephan Krus* e shumë të tjerë. Produksionet e publikuara nga TMMR vazhdojnë të marrin mbështetje nga artistë të njohur botëror si *Chris Liebing, Dax J, DVS1, Slam, Pfiter, Tensal, Rebekah, Ben Sims* e shumë të tjerë.   

## Lidhje të rendesishme 
Flekitza/Facebook

Flektiza/Blog

Flekitza/Soundcloud

TMM Records

TMM Records/Bandcamp

TMM Records/Junodownload 

TMM Records/Beatport

TMM Records/Soundcloud

## Referime
VC Nesselande

**Volleybalclub Nesselande** është një klub profesionist hollandez i volejbollit në Zevenhuizen. Klubi ka qenë i njohur me emra të ndryshëm dhe vazhdon të njihet me shkurtimin **ZVH** për 'Zevenhuisen'. 

## Historia 
Klubi u themelua më 26 maj 1964 nën emrin **De Zevenklappers** dhe fillimisht ishte një klub multi-sportiv. 

Nën emrin  **ZVH Zevenhuizen**, ekipi i volejbollit arriti suksesin e tyre të parë në sezonin 1988-89, kur ata fituan Kupën e Holandës; në sezonin e ardhshëm fituan si kampionatin ashtu edhe kupën, dhe patën suksese të tjera në garat kombëtare në vitet e mëvonshme.  Në vitin 1994 fituan Superkupën e Holandës për herë të parë. 

Si **Ortec Nesselande**, klubi arriti finalen në CEV Kupa e Top Ekipeve 2004-05, ku ata u mposhtën nga Olympiacos.  Në fund të sezonit 2010-11, për shkak të problemeve ekonomike, ekipi u regjistrua në kampionatin e divizionit të dytë. 

Ata gjithashtu janë njohur si **Rivium Rotterdam** dhe **Rentokil ZVH**. 

## Arritjet 
### CEV Kupa e Top Ekipeve  
: **Të dytët** (1): 2004-05 

### Liga holandeze 
: **Fitues** (8): 1989-90, 1991-92, 1997-98, 2003-04, 2004-05, 2005-06, 2008-09, 2010-11 

### Kupa Holandeze 
: **Fitues** (5): 1988-89, 1989-90, 1990-91, 2005-06, 2006-07 

### Superkupa holandeze 
: **Fitues** (5): 1994, 2005, 2009 

## Lojtarë të rëndësishëm 
* Brecht Rodenburg, 1996 medalist i artë olimpik,  që nga 2017 asistent trajner  
* Ingrid Visser, filloi karrierën e saj në Zevenhuisen  

## Referime 

## Linqe te jashtme 
* Faqja zyrtare
Geru, Bam

**Geru** (, Gjithashtu Romanizuar si **Geru** dhe **garu)**  është një fshat në Qarkun rural Howmeh, në rrethin Qendror e Qarkut Bam, Provincës Kerman, Iran.  Në regjistrimin e vitit 2006, ekzistenca i saj u shënua, por popullsia e saj nuk u raportua.  

## Referimet
James Sully

thumb|220px|James Sully
**James Sully** (3 mars 1842&nbsp;– 1 nëntor 1923) ishte psikologë anglezë.

## Biografia
James Sully lindi në Bridgwater, Somerset djali i J.W. Sully, një tregtar liberal baptist dhe pronar anijesh. He studioi nën Hermann Lotze në Universitetin e Göttingen, Bois-Reymond dhe Hermann von Helmholtz në Universitetin Humboldt. 

Në vitin 1869, Sully u bë mësues privat në Kolegjin Baptist, Pontypool. Mes viteve 1892 dhe 1903, ai ishte profesor i madh i filozofisë së mendjes dhe logjikës në University College London, ku ai u pasua nga Carveth Read.

Një përkrahës i shoqatës në shkollën e tij të psikologjisë, pikëpamjet e tij kishin afinitet të madh me ato të Alexander Bain. Ai shkroi monografi mbi tema të tilla si pesimizmi dhe tekstet e psikologjisë, disa nga të parat në anglisht, përfshirë “The Human Mind” (Mendja e Njeriut) në vitin 1892. His 1881 *Iluzionet* e tij të vitit 1881 u lavdëruan nga Sigmmund Freud dhe Wilhelm Wundt.

Sully vdiq në Richmond, Surrey në moshën 81 vjeç.

## Librat
* *Sensation and Intuition* (1874)
* *Pessimism* (1877)
* *Illusions* (1881; 4th ed., 1895)
* *Outlines of Psychology* (1884; many editions)
* ''Teacher's Handbook of Psychology* (1886)
* *Studies of Childhood* (1896)
* *Children's Ways* (1897)
* *An Essay on Laughter* (1902)
* *Italian Travel Sketches* (1912)
* *My Life and Friends'' (1918)

## Referimet
Gjuhët neolatine

**Gjuhët neolatine** ose **gjuhët romanse** janë gjuhë moderne që kanë evoluar nga gjuha latine vulgare midis shekujve të III dhe të VIII. dhe që formojnë një nëngrup të gjuhëve italike, brenda familjes së gjuhëve indo-evropiane.

## Përmbledhje 
Sot ka më shumë se 900 milionë folës amtarë të gjuhëve neolatine (romanse) që gjenden në mbarë botën, kryesisht në Amerikë, Evropë dhe pjesë të Afrikës. Gjuhët kryesore neolatine (romanse) kanë gjithashtu shumë folës joamtarë dhe janë në përdorim të gjerë edhe si *Lingua Franca*. Kjo është veçanërisht e vërtetë për frëngjishten, e cila është në përdorim të gjerë në të gjithë Afrikën Qendrore dhe Perëndimore, Madagaskarin, Mauritius, Sejshelle, Komore, Xhibut, Liban dhe Magrebin perëndimor.

Gjashtë gjuhët më të njohura të gjuhëve neolatine (romanse) sipas numrit të folësve amtarë janë:
* Gjuha spanjolle (470 &nbsp; milionë),
* Gjuha portugeze (250 &nbsp; milionë),
* Gjuha frënge (150 &nbsp; milionë),
* Gjuha italiane (90 &nbsp; milionë),  
* Gjuha rumune (25 &nbsp; milionë). dhe
* Gjuha katalane (9 milionë).

## Shiko gjithashtu 
* Gjuha latine
* Lingua Franca
* Gjuhësia historike
* Eurolinguistika
* Gjuhët e Evropës 
* Dita Evropiane e Gjuhëve
* Gjuhët sllave
* Gjuhët gjermanike
* Gjuhët kentum dhe satem
* Gjuhët indo-evropiane
* Gjuhët indo-ariane
* Gjuhët indo-iraniane

## Referime 
## Literatura 
* Frederick Browning Agard. *A Course in Romance Linguistics*. Vol. 1: *A Synchronic View*, Vol. 2: *A Diachronic View*. Georgetown University Press, 1984.
* 
* 
* Gerhard Ernst et al., eds. *Romanische Sprachgeschichte: Ein internationales Handbuch zur Geschichte der romanischen Sprachen*. 3 vols. Berlin: Mouton de Gruyter, 2003 (vol. 1), 2006 (vol. 2).
* 
* Martin Maiden, John Charles Smith & Adam Ledgeway, eds., *The Cambridge History of the Romance Languages*. Vol. 1: *Structures*, Vol. 2: *Contexts*. Cambridge: Cambridge University Press, 2011 (vol. 1) & 2013 (vol. 2).
* Martin Maiden & Adam Ledgeway, eds. *The Oxford Guide to the Romance Languages*. Oxford: Oxford University Press, 2016.
* 
*

## Lidhje të jashtme 
* Michael de Vaan, *Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages,* Brill, 2008, 826pp. (part available freely online)
* Michael Metzeltin, *Las lenguas románicas estándar.* *Historia de su formación y de su uso*, Oviedo, 2004
* Orbis Latinus, site on Romance languages
* Hugh Wilkinson's papers on Romance Languages
* Spanish is a Romance language, but what does that have to do with the type of romance between lovers? , dictionary.com
* Comparative Grammar of the Romance Languages 
* Comparison of the computer terms in Romance languages
Gjerontologjia

parapamje|Dora e një të moshuari
**Gjerontologjia** është fushë akademike ndërdisiplinare e cila merret me studimin e aspekteve shoqërore, kulturore, psikologjike, njohëse dhe biologjike të procesit të plakjes. Fjala gjerontologji është shpikur nga Ilya Ilyich Mechnikov në vitin 1903, nga fjalët greke  , *geron,* "plak" dhe -λογία, *-logia,* "studim".   
## Përkufizimi 
Gjerontologjia si disiplinë dallon nga gjerontogogjia e cila është degë e pedagogjisë që merret me edukimin, arsimimin dhe kujdesin ndaj njerëzve të moshuar e po ashtu dallon edhe nga geriatria, e cila është degë e mjekësisë që merret me trajtimin e sëmundjeve ekzistuese tek të rriturit moshuar.  Gerontologët përfshijnë studiues dhe praktikantë në fushën e biologjisë, infermierisë, mjekësisë, kriminologjisë, stomatologjisë, punës sociale, terapisë fizike dhe profesionale, psikologjisë, psikiatrisë, sociologjisë, ekonomisë, shkencës politike, arkitekturës, gjeografisë, farmacisë, shëndetit publik, strehimit dhe antropologjisë.  

Natyra multidisiplinare e gjerontologjisë do të thotë se ka një numër të nënfushave që përputhen me gjerontologjinë.  Për shembull, ka çështje të politikave të përfshira në planifikimin qeveritar dhe në funksionimin e shtëpive të pleqve, duke zbuluar efektet e një popullsie të plakur në shoqëri dhe hartimin e hapësirave të banimit për njerëzit e moshuar të cilat lehtësojnë krijimin e një ndjenjë vendi ose shtëpie.  Dr. Lawton, një psikolog i sjelljes në Qendrën Geriatrike të Filadelfias, ishte ndër të parët që njohu nevojën për hapësira të dizajnuara enkas për të akomoduar të moshuarit, veçanërisht ata me sëmundjen Alzheimer.  Si një disiplinë akademike fusha është relativisht e re.  Shkolla e USC Leonard Davis krijoi programet e para të doktoratës, master dhe bachelor në gërontologji në vitin 1975. 

## Shiko gjithashtu 
* Pleqëria
* Gjerontogogjia

## Referime 

## Linqe të jashtme 
*
Gjerontogogjia

parapamje|Njerëzit e moshuar në një mjedis të të nxënit  
**Gjerontogogjia** (Gjeragogjia) është një teori e cila argumenton se të moshuarit janë mjaft të ndryshëm prandaj për ata duhet të ekzistojë një teori e veçantë arsimore, edukative e shkencore. Në disa burime kjo disiplinë shkencore njihet edhe me emërtimin *pedagogjia gjerontologjike* (gerontopedagogika). 
## Përkufizimi 
Në të kaluarën lidhur me këtë disiplinë është përdorur edhe termi "eldergogy" (sidomos në literaturën në gjuhën angleze),  e nganjëherë është ngatërruar edhe me andragogjinë. Disa kritikë kanë vënë në dukje se "nuk duhet të presim nga gjerontogogjia një teori gjithëpërfshirëse edukative për të nxënit e njerëzve të moshuar, por vetëm një ndërgjegjësim dhe ndjeshmëri më të madhe ndaj çështjeve gjerontologjike".  

Dallimet kryesore në mes të pedagogjisë tradicionale dhe gjerontogogjisë përfshijnë ofrimin e "mundësive për nxënësit e moshuar për të hartuar kurrikula për veten e tyre si dhe që të mësojnë përmes aktiviteteve të rëndësisë personale"  pastaj njohja e çështjeve të lidhura me moshën që mund të ndikojnë në të mësuarit e tyre, të tilla si perceptimi ndijor i reduktuar, aftësitë motorike të kufizuara dhe ndryshimet në proceset kognitive, sidomos kujtesa. 

Bashkëpunimi kolegial i bashkëmoshatarëve, si të punësuar në Universitetin e Moshës së Tretë, është një element i përbashkët brenda mjediseve gjerontologjike. 

## Shih edhe 
* Pleqëria
* Andragogjia
* Gjerontologjia

## Bibliografia 
* Berdes, C., Dawson G.D., Zych, A.A. eds. 1992. *Geragogics: European research in gerontological education and educational gerontology.* New York: The Haworth Press. ISBN 1-56024-397-X.
*Pearson, M. (2011). "Gerogogy in patient education - revisited". *The Oklahoma Nurse* 56(2): 12-17.
* Pearson, M. (1986). "Gerogogy in patient education". *Home Healthcare Nurse* 14(8): 631-636.
* Battersby, D. (1987). "From andragogy to geragogy". *Journal of Educational Gerontology* 2(1): 4-10.
* Formosa, M. (2002). "Critical gerogogy: Developing practical possibilities for critical educational gerontology". *Education and Ageing* 17(3): 73-86.
* John, M.T. (1983). *Teaching and loving the elderly*. Springfield, IL: Charles C. Thomas.
* Lebel, J. (1978). "Beyond Andragogy to geragogy". *Lifelong learning: The adult years* 1(9): 16-8.

## Referime
Enciklopedizmi

[parapamje| *Historia Natyrore*, shkruar nga [Gai Plin Sekundi|Plini Plaku në shekullin e parë, ishte libri i parë që quhej enciklopedi.  Ajo u vlerësua shumë në Mesjetë. Ky dorëshkrim i ilustruar është punuar në shekullin XIII.]]
parapamje| Në vitin 1517, bavarezi Johannes Aventinus shkroi librin e parë në të cilin fjala "enciklopedi" përdorej në titull.
parapamje| *Encyclopédie* (1751-1777), redaktuar nga Diderot dhe D'Alembert, u admiruar shumë dhe mbeti si një model për shumë vepra të mëvonshme.
**Enciklopedizmi** është një perspektivë që synon të përfshijë një gamë të gjerë njohurish në një vepër të vetme.   Termi mbulon enciklopeditë dhe zhanret në të cilat gjithëpërfshirja është një tipar themelor.  Fjala enciklopedi është një latinizim i fjalës greke *enkýklios paideía*, që do të thotë gjithëarsimim.   Enciklopedia është një nga ndikimet e pakta përgjithësuese në një botë të stërspecializuar. Sipas Lewis Shore, redaktor i ''Encyclopedia Collier's* "ajo shërben për të kujtuar se dituria ka unitet", kurse sipas shkrimtarit britanik HG Wells, ajo nuk duhet të jetë "një mishërim, por përqëndrim, sqarim dhe sintezë".  

Pjesa dërrmuese e mësimeve klasike u humbën gjatë Mesjetës së Errët. Kjo përforcoi statusin e veprave enciklopedike që mbijetuan, duke përfshirë ato të Aristotelit dhe Plinit.  Me zhvillimin e shtypshkronjes në shekullin XV, spektri i njohurive në dispozicion të lexuesve u zgjerua shumë.  Shkrimi enciklopedik u bë si një domosdoshmëri praktike dhe një zhanër i dalluar.  Enciklopedistët e Rilindjes ishin shumë të vetëdijshëm se sa shumë mësime klasike ishin humbur.  Ata shpresonin të rimerrnin dhe të regjistronin njohuritë prandaj ishin të preokupuar për të parandaluar humbjen e mëtejshme.  

Në formën e tyre moderne, enciklopeditë përbëhen nga artikuj alfabetik të shkruar nga ekipet e specialistëve.  Ky format u zhvillua në shekullin XVIII duke zgjeruar fjalorin teknik për të përfshirë tema joteknike.  *Encyclopédie'' (1751-1772), redaktuar nga Diderot dhe D'Alembert , ishte një model për shumë vepra të mëvonshme.  Ashtu si Enciklopedistët e Rilindjes, Diderot shqetësohej për shkatërrimin e mundshëm të qytetërimit dhe njohuritë e zgjedhura të cilat shpresonte se do të mbijetonin.  

## Shih edhe 
* Fjalori
* Leksikoni
* Thesaurusi
* Enciklopedia
* Enciklopedistika
* Interdisiplinariteti

## Linqe te jashtme 
* Pliny the Elder, *The Natural History*. A translation of Pliny's first century description of the natural world.
* *Annotated Justinian Code*, a sixth century legal encyclopedia, online and translated.
* *Suda* On Line . A translation of a 10th-century Byzantine general encyclopedia.
* *A Vincent of Beauvais website *. This site describes the best-known general encyclopedia of the Middle Ages.
* *Cyclopædia or an universal Dictionary of Arts and Sciences * (1728) by Ephraim Chambers. The first modern encyclopedia.
* *Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers, par une Société de Gens de lettres* by Diderot and d'Alembert. (1751–1772). There is partial translation of this French encyclopedia at the University of Michigan.
* *Encyclopædia Britannica* (1911)

## Referime