Mobutu Sese Seko

**Mobutu Sese Seko Kuku Ngbendu wa za Banga**  ( i lindur **Joseph-Désiré Mobutu** ; 14 tetor 1930 – 7 shtator 1997), i shkurtuar shpesh në **Mobutu Sese Seko** ose **Mobutu** dhe i njohur gjithashtu me inicialet e tij **MSS**, ishte një politikan dhe oficer ushtarak kongolez i cili ishte Presidenti i parë dhe i vetëm i Zaires nga 1971 deri në 1997. Më parë, Mobutu shërbeu si Presidenti i 2-të i Republikës Demokratike të Kongos nga viti 1965 deri në 1971. Ai gjithashtu shërbeu si Kryetari i 5-të i Organizatës së Unitetit Afrikan nga 1967 deri në 1968. Gjatë krizës së Kongos, Mobutu, duke shërbyer si Shef i Shtabit të Ushtrisë dhe i mbështetur nga Belgjika dhe Shtetet e Bashkuara, rrëzoi qeverinë e zgjedhur në mënyrë demokratike të nacionalistit të majtë Patrice Lumumba në 1960. Mobutu instaloi një qeveri që organizoi ekzekutimin e Lumumbës në 1961 dhe vazhdoi të drejtonte forcat e armatosura të vendit derisa ai mori pushtetin drejtpërdrejt në një grusht shteti të dytë në 1965.

Për të konsoliduar pushtetin e tij, ai themeloi Lëvizjen Popullore të Revolucionit si partinë e vetme politike ligjore në 1967, ndryshoi emrin e Kongos në *Zaire* në 1971 dhe emrin e tij në Mobutu Sese Seko në 1972. Mobutu pohoi se ideologjia e tij politike nuk ishte "as e majtë, as e djathtë, as e qendrës",  edhe pse megjithatë ai zhvilloi një regjim që ishte intensivisht autokratik . Ai u përpoq të pastronte vendin nga çdo ndikim kulturor kolonial përmes programit të tij të " autenticitetit kombëtar ".   Mobutu ishte objekt i një kulti të përhapur personaliteti .  Gjatë sundimit të tij, ai grumbulloi një pasuri të madhe personale përmes shfrytëzimit ekonomik dhe korrupsionit,  duke bërë që disa ta quajnë sundimin e tij një " kleptokraci ".   Ai kryesoi një periudhë të shkeljeve të gjera të të drejtave të njeriut. Nën sundimin e tij, kombi vuajti gjithashtu nga inflacioni i pakontrolluar, një borxh i madh dhe zhvlerësime masive të monedhës.

Mobutu mori mbështetje të fortë (ushtarake, diplomatike dhe ekonomike) nga Shtetet e Bashkuara, Franca dhe Belgjika, të cilët besonin se ai ishte një kundërshtar i fortë i komunizmit në Afrikën Frankofone . Ai gjithashtu ndërtoi lidhje të ngushta me qeveritë e aparteidit të Afrikës së Jugut, Izraelit dhe juntës greke . Nga viti 1972 e tutje, ai u mbështet edhe nga Mao Ce Duni i Kinës, kryesisht për shkak të qëndrimit të tij anti-sovjetik, por edhe si pjesë e përpjekjeve të Maos për të krijuar një bllok të kombeve afro-aziatike të udhëhequr prej tij. Ndihma masive ekonomike kineze që rrodhi në Zaire i dha Mobutus më shumë fleksibilitet në marrëdhëniet e tij me qeveritë perëndimore, e lejoi atë të identifikohej si një "revolucionar antikapitalist " dhe i mundësoi atij të shmangte shkuarjen në Fondin Monetar Ndërkombëtar për ndihmë. 

Deri në vitin 1990, përkeqësimi ekonomik dhe trazirat e detyruan Mobutu Sese Sekon të bënte koalicion me kundërshtarët e tij të pushtetit. Megjithëse ai përdori trupat e tij për të penguar ndryshimin, veprimet e tij nuk zgjatën shumë. Në maj 1997, forcat rebele të udhëhequra nga Laurent-Désiré Kabila pushtuan vendin dhe e detyruan atë në mërgim. Tashmë duke vuajtur nga kanceri i avancuar i prostatës, ai vdiq tre muaj më vonë në Marok. Mobutu ishte i njohur për korrupsionin, nepotizmin dhe grumbullimin e 50-125 milionë dollarëve gjatë sundimit të tij.   Ai ishte i njohur për ekstravagancat si udhëtimet për blerje në Paris nëpërmjet aeroplanit supersonik Concorde .