Carles Puyol

**Carles Puyol Soforcada** (Katalonisht [ˈkaɾləs puˈjɔl sɐfuɾˈkaðɐ]; lindur më 13 prill 1978) është një ish futbollist profesionist spanjoll. Pozicioni i tij natyral ishte qëndër-mbrojtës, por ai mund të aktivizohej me lehtësi në të dyja krahët, më së shumti në të djathtin. Puyol konsiderohet si një nga mbrojtësit më të mirë të gjeneratës së tij.

Puyol e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij te Barcelona, duke u bërë kapiten i ekipit në gusht 2004 pasi i mori shiritin Luis Enriques. Ai luajti gjithsej 593 ndeshje zyrtare dhe fitoi 17 tituj madhor, ku dallon gjashtë tituj të La Ligas dhe tre të UEFA Ligës së Kampioneve.

Në nivelin ndërkombëtar, Puyol zhvilloi 100 paraqitje me kombëtaren spanjolle, me të cilën luajti në tre edicione të FIFA Kupës së Botës dhe dy edicione të UEFA Kampionatit Evropian. Ai ishte pjesë e ekipit që triumfoi në UEFA Euro 2008 dhe FIFA Kupën e Botës 2010. Në gjysëm-finalen e Kupës së Botës 2010, ai shënoi golin e vetëm të ndeshjes kundër Gjermanisë. Ai gjithashtu ishte pjesë e ekipit që mori një medalje të argjendë në Lojërat olimpike verore në Sidnej 2000 dhe që arriti një vend të tretë në FIFA Kupën e Konfederatave 2009.

## Karriera me klube
Puyol ka lindur në La Pobla de Segur, një qytet në Provincën e Leidës, Katalonjë. Ai e nisi karrierën e tij futbollistike duke luajtur si portier për klubin e qytetit të tij të lindjes, por problemet që pati me shpatullën bërë që ai të kthehej në sulmues. Në lidhje me fillimet e karrierës, Puyol ka thënë: "Prindërit e mi ishin shumë skeptik se unë mund të bëhesha futbollist dhe më inkurajonin të mësoja." Në vitin 1995, ai ju bashkua akademisë së Barcelonës të quajtur La Masia, ku ai ndryshoi sërisht pozicion, duke u bërë mesfushor mbrojtës; dy vite më vonë, ai filloi të luante për ekipin B në rolin e mbrojtësit të djathtë.

Në vitin 1998, Barcelona pranoi një ofertë nga Málaga CF për shitjen e Puyol, i cili ishte zgjedhja e tretë në formacion mbrapa Frank de Boer dhe Michael Reiziger. Megjithatë, ai refuzoi të largohej pasi pa shokun e tij Xavi të debutonte në ekipin e parë. Dy vite më pas, ai firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin.

[parapamje|upright|Puyol në një ndeshje të La Ligas kundër [Getafe CF|Getafes, 18 prill 2007.]]
Puyol u emërua kapiten i ekipit në përfundim të sezonit 2003–04, kjo pas tërheqjes së Luis Enriques. Ai vazhdoi të ishte një "mur" në mbrojtjen e Barcelonës, duke u nderuar me çmimin "Mbrojtësi i djathtë më i mirë evropian" nga UEFA në vitin 2002. Ai gjithashtu ndihmoi ekipin të fitonte dy kampionate rresht. Puyol luajti plot 52 ndeshje zyrtare në sezonin 2005–06, përfshirë 12 në UEFA Ligën e Kampioneve, aty ku Barcelona triumfoi pasi mposhti 2–1 Arsenalin në finale, duke fituar trofeun për herë të dytë në histori.

Më 16 shtator 2008, Puyol zhvilloi paraqitjen e 400të në të gjitha kompeticionet me Barcelonën në ndeshjen e fazës së grupeve të Ligës së Kampioneve kundër Sporting CP. Në kampionat, pavarësisht problemeve me dëmtimet, ai kontriboi duke luajtur 28 ndeshje, me Barcelonën që fitoi një tjetër titull. Goli i tij i vetëm në kampionat erdhi në fitoren historike 6–2 kundër Real Madridit në Stadiumin Santiago Bernabéu më 2 maj 2009; ai e festoi golin duke puthur shiritin e tij të kapitenit me flamurin e Katalonjës para tifozëve të nevrikosur të Realit. Ai gjithashtu ishte një lojtar shumë i rëndësishëm në sukseset e ekipit në Kupën e Mbretit, Ligën e Kampioneve, UEFA Super Kupë dhe në FIFA Kupën e Botës për Klube, me Barcelonën që u bë ekipi i parë në botë që fiton të gjashta trofetë brënda një viti. Gjatë këtij viti, ai luajti në mbi 100 ndeshje zyrtare, dhe e etiketoi klubin si "ekipin që çdo fëmijë katalanas ka dëshirë të luaj... Unë po jetoj ëndërrën e të luajturit futboll për Barçën dhe ëndërra ime është të tërhiqem këtu."

[parapamje|majtas|180px|Puyol luajti 45 ndeshje në sezonin 2008–09, ku Barça fitoi *[Tripleta (futboll)|tripletën* për herë të parë në histori.]]
Më 13 nëntor 2010, Puyol luajti ndeshjen e 500të në të gjitha kompeticionet për Barcelonën në një ndeshje në kampionat kundër Villarreal CF. Ai pati probleme me dëmtimet gjatë sezonit 2010–11, por megjithatë arriti të luajë 28 ndeshje me ekipin që fitoi sërisht kampionatin dhe Ligën e Kampioneve; ai luajti gjashtë minuta në finalen e Ligës së Kampioneve, ku Barcelona mposhti 3–1 Manchester United për të fituar trofeun.

Që nga disfata 3–1 kundër Interit në ndeshjen e parë gjysëm-finale të Ligës së Kampioneve në sezonin 2009–10, Puyol luajti plot 56 ndeshje me Barcelonën pa humbje, e cila u mbyll më 11 janar 2012 nga CA Osasuna (humbje 2–3). Ai regjistroi dy gola në Kupën e Mbretit në atë sezon, kundër Real Madridit (fitore 2–1 në transfertë, 4–3 me rezultat të përgjithshëm) dhe Valencias (barazim 1–1 në transfertë, 3–1 me rezultat të përgjithshëm).

Më 2 tetor 2012, në minutat e fundit të ndeshjes kundër Benficës në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve, Puyol, i cili luante ndeshjen e parë pas rikuperimit nga një dëmtim në gju të pësuar kundër Getafes, nxorri brrylin e tij pasi ra keq në tok si pasojë një dueli ajëror. Ai fillimisht pritej të qëndronte jashtë fushave për dy muaj, por u rikuperua pas vetëm një muaji. Më 18 dhjetor, Puyol rinovoi kontratën e tij me Barcelonën deri në qershor 2016. Në qershor 2013, ai e operoi sërisht gjurin e djathtë; ky ishte operacioni i tij i gjashtë si futbollist profesionist, duke bërë që ai të mendonte një tërheqje të parakohshme nga futbolli.

parapamje|djathtas|Fanella dhe këpucët e Puyolit në muzeun e Barcelonës.
Më 2 mars 2014, në fitoren 4–1 kundër Almerías, Puyol parakaloi ish mbrojtësin Migueli si lojtari i dytë me më shumë ndeshje në kampionat në historinë e Barcelonës, duke u renditur mbrapa Xavit; ai shënoi golin e tretë të ekipit të tij në atë ndeshje. Dy ditë më pas, pavarësisht se kishte edhe dy vite në kontratë, Puyol njoftoi se do të largohej nga Barcelona në përfundim të sezonit 2013–14. Në lidhje me këtë vendim, Puyol tha: "Pas dy operacioneve të mia të fundit, unë e kuptoj se duhet më shumë përpjekje për të arritur nivelin e kërkuar këtu, madje edhe më shumë se unë dhe kirurgët menduan se ishte e nevojshëm. Kjo është arsyeja që kam arritur në këtë vendim."

Barcelona i dha lamtumirën Puyolit më 15 maj 2014, pas një karriere 15 vjeçare në ekipin e parë (dhjetë si kapiten) dhe 21 tituj të fituara. Në fjalimin e tij të lamtumirës para shokëve të ekipit, ish shokëve të ekipit, trajnerëve dhe presidentëve, Puyol tha: "Kam jetuar ëndrrën e kaq shumë fëmijëve të vegjël, duke bërë atë që më pëlqen më shumë në jetë, të luaj futboll dhe të stërvitem." Pak pas këtij njoftimi, Puyol njoftoi tërheqjen nga futbolli në moshën 36 vjeç por vazhdoi të ishte i lidhur me klubin e tij të vetëm; ai u vendos në rolin e ndihmësit të drejtorit sportiv të klubit Andoni Zubizarreta. Ai dha dorëheqjen nga ky post në janar 2015, pak pasi Zubizarreta u shkarkua.

Në shtator 2019, Puyol refuzoi një ofertë për tu bërë drejtuesi sportiv i klubit.

## Karriera ndërkombëtare
[parapamje|majtas|Puyol duke luajtur [Kombëtarja katalanase e futbollit|Katalonjën në një ndeshje miqësore kundër Argjentinës në Camp Nou.]]
Puyol ka luajtur 12 ndeshje me ekipet e moshave të Spanjës. Në verën e vitit 2000, ai luajti me ekipin nën-23 në Lojërat olimpike verore në Sidnej në vitin 2000. Më 15 nëntor 2000, Puyol debutoi me kombëtaren spanjolle në një ndeshje miqësore kundër Holandës. Që nga ajo kohë, ai përfaqsoi Spanjën në gjashtë turnamente madhore.

Gjatë Kupës së Botës 2002, ai shënoi një autogol në fitoren 3–1 kundër Paraguajit në fazën e grupeve. Në ndeshjen e raundit të 16-tave kundër Republikës së Irlandës, ai asistoi golin e Fernando Morientes; pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyll në barazim 1–1, Spanja fitoi 3–2 në gjuajtjet e penalltive. Spanja u eliminua në çerek-finalet e kompeticionet nga Koreja e Jugut, një nga dy vendet organizatore, 5–3 nga gjuajtjet e penalltive.

Puyol u aktivizua në pesë nga gjashtë ndeshjet e Spanjës në UEFA Euro 2008. Në këto pesë ndeshje, Spanja pësoi vetëm dy gola. Ai luajti titullar në finale ku ekipi mposht Gjermaninë për të fituar trofeun. Për performancat e tij, Puyol u emërua në Ekipin e Turnamentit sëbashku me kolegun e tij në mbrojtje Carlos Marchenën e Valencias. Si fituese e Euro 2008, Spanja mori pjesë në Kupën e Konfederatave 2009 në Afrikën e Jugut; Puyol luajti në tre nga pesë ndeshjet e ekipit që arriti një vend të tretë në turnament, duke mposhtur Afrikën e Jugut 3–2 në finalen e vogël. Ai u përfshi sërisht në Ekipin e Turnamentit sëbashku me katër lojtarë të tjerë të Spanjës.

Në Kupën e Botës 2010, Puyol luajti në të gjitha ndeshjet e Spanjës dhe pothuajse u aktivizua në çdo minutë (ai u zëvëndësua në minutën e 84të nga Marchena në ndeshjen çerek-finale kundër Paraguajit). Ai shënoi golin e vetëm në ndeshjen gjysëm-finale kundër Gjermanisë me një gjuajtje të fuqishme me kokë pas një krosimi nga goditja e këndit nga Xavi, duke dërguar Spanjën në finalen e tyre të parë të një Kupe Bote. Në finale, ai luajti 120 minuta të plota me Spanjën që mposhti Holandën për tu shpallur kampione e botës për herë të parë në histori. Spanja pësoi vetëm dy gola gjatë turnamentit – të dyja të pësuara në fazën e grupeve dhe asnjë në raundet me eliminim direkt, duke vendosur një rekord për një ekip fitues të Kupës së Botës. Me vetëm dy gola të pësuara dhe pesë ndeshje pa pësuar, Spanja u bë ekipi i dytë pas Francës (1998) dhe Italisë (2006) që e arrin këtë gjë. Ai gjithashtu kishte mesaraten e pasimeve të sakta 88%, e cila ishte treta më e larta në turnament, si dhe u emërua edhe në Ekipin e Turnamentit.

Më 1 gusht 2010, Puyol njoftoi se do të vazhdonte të luante me kombëtaren për të paktën dy vitet e ardhshme. Ai nuk luajti në Euro 2012 për shkak të një dëmtimi në gju që e pësoi në ndeshjen kundër Espanyolit në fillimi të muajit maj; ai u operua dhe koha e rehabilitimit ishte gjashtë javë. Në vitin tjetër, ai humbi mundësinë të luante në FIFA Kupën e Konfederatave për shkak të problemeve të mëtejshme fizike.

Puyol luajti ndeshjen e tij të 100të dhe të fundit me Spanjën më 6 shkurt 2013, duke u aktivizuar si kapiten në fitoren 3–1 kundër Uruguajit në një ndeshje miqësore.

## Profili i lojtarit
### Stili i lojës
Puyol konsiderohej si një nga mbrojtësit më të mirë të gjeneratës së tij. Pavarësisht kësaj, ai e nisi karrierën e tij profesionale si mesfushor sulmues, kurse në fëmijëri luajti si portier dhe sulmues.

Puyol njihej për prezencën e tij dominuese në duelet ajërore pavarësisht gjatësisë së tij dhe fizikut, si dhe për aftësinë për të lexuar lojën. Përveç kësaj, ai gjithashtu kishte një angazhim shumë të madhe në mbrojtje, në veçanti kur luftonte për të rikuperuar topin. Sipas ish doktorit të Barcelonës, Puyol ishte "lojtari më i fortë, me reagimet më të shpejta dhe me forcën më shpërthyese." Tifozët e klubit e thërrasin me pseudonimin "Muri".

Edhe pse Puyoli më së shumti njihej për aftësitë e tij mbrojtëse, si dhe pavarësisht se nuk ishte aq i talentuar sa lojtarët e tjerë që dolën nga akademia e klubit, Si pasojë e kësaj, ai shpesh vendosej në mbrojtje me Piquén, një qëndër-mbrojtës i aftë në lojën me këmbë; ata sëbashku formuan një dyshe efektive mbrojtje, si te Barcelona ashtu dhe te Spanja, ku stili i fortë i lojës së Puyolit kombinohej me stilin elegant të lojës së Piqués.

Në rininë e tij, Puyol njihej si një mbrojtës i djathtë energjik dhe i shkathtët, i cili kishte dëshirë të shkonte përpara si dhe të ndiqte kundërshtarët për të rikuperuar topin; megjithatë, shpejtësia e tij shpërthyese ra me kalimin e viteve. Kjo rënje u bë e dallueshme veçanërisht në vitet e fundit të karrierës, ku ai aktivizohej në qëndër, ku ndikim pati edhe një seri operacionesh në gju, të cilat i kufizuan minutazhin dhe gjëndjen fizike, gjë që solli edhe tërheqjen e parakohshme nga sporti.

### Pritja
Puyol ka marrë lëvdata ndërvite nga shumë kolegë, trajnerë dhe analistë. Në vitin 2006, Simon Talbot i *The Guardian* e përshkroi Puyolin si: "Kapiten Caveman i Barcelonës, duke luajtur futboll me zemrën nën mëngë dhe flokët para syve, duke e hedhur veten në të gjithë fushën dhe duke u nisur me gjithë zemër për të kryer ndërhyrje kamikazi si një fëmijë hiperaktiv, i çmendur." Në lidhje me dedikimin në stërvitje dhe intensitetin e punës së Puyol, Miguel Ángel Nadal, i cili luajti me të për një kohë të shkurtër, tha: "Carles luan me pjekuri, ka vendosmëri të madhe, dhe mbi të gjitha, ka krenari në fanellën e tij."

Në vitin 2006, Puyol deklaroi se kur ai nuk punon, ai jeton "një jetë shumë të qetë". Ai shtoi se nuk kishte qënë në një klub nate në Barcelonë për vite: "Kur dal jashtë, shkojë në restorant me shokët e mi." Kjo fatkeqsi, sëbashku me një dëmtim të pësuar bënë që Puyol të hynte në një periudhë të errët në jetën e tij, duke bërë që psikologu i kombëtares spanjolle Raúl Martínez të vinte në Barcelonë: me fjalët e lojtarit, "...ai më foli shumë mirë. Ai më bëri të reagoja, kështu që unë fillova të isha më i gëzuar, dhe mos të mërzitesha aspak nga ajo që kishte ndodhur.

Në vitin 2009, Puyol i tregoi Goal.com: "Nuk më pëlqen të dal shumë, edhe pse është mirë të shkëputesh dhe mua më pëlqen të lexojë." Në shtator 2010, ai nisi një marrëdhënje me modelen Malena Costa. Një muaj më pas, ai shënoi me kokë në fitoren 2–1 kundër Valencias dhe ja dedikoi golin të dashurës së tij duke bërë simbolin e zemrës me duar. "Unë ja dedikoj golin të dashurës time", tha ai pas ndeshjes.

Në vitin 2011, Puyol i pagoi një specialisti 30,000 € për trajtimin privat të Miki Roqué, një futbollist nga qyteti i tij i lindjes i cili vuante nga kanceri i legenit. Megjithatë, pavarësisht përpjekjeve të tij, Roqué vdiq një vit më vonë.

Në vitin 2012, Puyol nisi një marrëdhënje me Vanesa Lorenzon. Çifti ka dy vajza sëbashku, Manuela (lindur në 2014) dhe María (lindur në 2016).

Puyol u ftua nga televizioni iranian IRIB TV3 për të qënë një nga komentatorët e ndeshjes së Kupës së Botës midis Iranit dhe Spanjës më 20 qershor 2018 në një program të drejtuar nga Adel Ferdosipour, por nuk u lejua në studio. Sipas uebfaqes Entekhab, lojtarit i ishte thënë nga "Transmetimi i Republikës Islamike të Iranit", organizata që kontrollon mediat e Iranit, se ai nuk mund të paraqitej në program për shkak të pamjes së tij (flokët e gjata); drejtori veteran i këtij kanali ishte zëvëndësuar nga një mbështetës ultra-fetar vetëm disa javë më parë; ky incident në fund çoi në disa tallje brenda Iranit në Twitter.

## Statistikat e karrierës
### Klube
Burimi: 

### Kombëtarja
Burimi: 

#### Golat me kombëtaren
*Rezultatet e Spanjës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Puyol.*
*La Liga: 2004–05, 2005–06, 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2012–13
*Copa del Rey: 2008–09; finalist: 2010–11, 2013–14
*Supercopa de España: 2005, 2006, 2009, 2010
*UEFA Liga e Kampioneve: 2005–06, 2008–09, 2010–11
*UEFA Super Kupa: 2009
*FIFA Kupa e Botës për Klube: 2009, 2011; finalist: 2006

### Kombëtarja
parapamje|djathtas|250px|Puyol sëbashku me shokët e ekipit dhe trajnerin duke festuar triumfin në Kupën e Botës 2010.
;Spanja U23
*Lojërat olimpike verore medalje e argjendë: 2000

### Personale
;Çmime
*Zbulimi i Vitit në La Liga: 2001
*Ekipi i Vitit nga ESM: 2001–02, 2002–03, 2004–05, 2005–06
*UEFA Ekipi i Vitit: 2002, 2005, 2006, 2008, 2009, 2010
*Mbrojtësi më i mirë nga UEFA: 2006
*FIFA/FIFPro World XI: 2007, 2008, 2010
*Ekipi i Turnamentit në FIFA Kupën e Konfederatave: 2009
*XI e botës: Ekipi i shekullit 21të
*Ekipi i të gjitha kohërave i Kampionatit Evropian (publikuar në vitin 2016)
*Golden Foot: 2016, si legjendë futbolli
*Çmimi One Club Man: 2018

;Dekorime
*Çmimi Princi i Asturias për Sporte: 2010
*Medalja e artë e Rendit Mbretëror të Meritës Sportive: 2011

## Referime 
## Lidhje të jashtme
*Uebfaqja zyrtare
*Carles Puyol te BDFutbol
*Carles Puyol – Rekordi në kompeticionet e FIFA-s
*Carles Puyol – Rekordi në kompeticionet e UEFA-s