open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Feja në Cape Verde

.]]
Krishterimi është **feja më e madhe në Cape Verde**, me katolikët romakë që kanë adhuruesit më të shumtë. Burime të ndryshme japin vlerësime të ndryshme mbi përmasat relative të besimeve të ndryshme të krishtera . Më shumë se 94% e popullsisë së Kepit të Verdës janë të krishterë, me pothuajse 85% që janë katolikë romakë .  Rreth 5% e popullsisë janë protestante.  Emërtimi më i madh protestant është Kisha e Nazareasve .  Grupe të tjera përfshijnë Kishën e Nazarenit, Asambletë e Perëndisë, Kishën Adventiste të Ditës së Shtatë, Kishën Universale të Mbretërisë së Perëndisë, Baptistët e pavarur dhe grupe të tjera Pentekostale dhe ungjillore . 

Ekziston një komunitet i vogël i besimit Bahá'í dhe një komunitet i vogël mysliman .  Numri i agnostikëve vlerësohet në më pak se 1 për qind të popullsisë.  

Në vitin 2023, vendi u vlerësua me 4 nga 4 për lirinë fetare.

## Të tjera 
* Feja në Seychelles
* Feja në Komore
* Feja në Namibi
* Feja në Lesoto
Teatri Rustaveli

**Teatri Kombëtar Rustaveli** (  ) është më i madhi dhe një nga teatrot më të vjetër të Gjeorgjisë, i vendosur në kryeqytetin e tij Tbilisi në Rustaveli Avenue . I vendosur në një ndërtesë të zbukuruar të stilit rokoko, teatri u themelua në 1887 dhe që nga viti 1921 mban emrin e poetit kombëtar të Gjeorgjisë Rustaveli .

## Historia dhe arkitektura 
Ndërtesa u themelua në vitin 1887 si "Shoqëria e Artistëve". Me kërkesë të Shoqatës së Artistëve, disa artistë të njohur u ngarkuan të pikturonin afreske në muret dhe tavanet e bodrumit. Këta artistë përfshinin piktorët e shquar gjeorgjian Lado Gudiashvili dhe David Kakabadze, si dhe skenografin e teatrit Serge Sudeikin, i cili është i njohur për punën e tij për Balets Russes dhe Metropolitan Opera . Dy piktorë të tjerë të rëndësishëm gjeorgjianë, Mose dhe Iracly Toidze, iu bashkuan projektit gjithashtu. Kryeveprat që dikur zbukuronin nivelin e poshtëm të Teatrit Rustaveli u zbardhën gjatë periudhës së sundimit sovjetik dhe vetëm një pjesë e vogël e afreskeve është restauruar.

Në vitin 1921 ndërtesa u quajt Teatri Rustaveli. Ndërtimi i teatrit u financua nga Alexander Mantashev dhe u projektua nga Cornell K. Tatishchev dhe Aleksander Szymkiewicz, arkitekti komunal i Tbilisit.

Nga viti 2002 deri në 2005, teatri iu nënshtrua një rinovimi të plotë, i cili u financua kryesisht nga biznesmeni gjeorgjian Bidzina Ivanishvili .

### Objektet e performancës 
Teatri ka tre skena, duke përfshirë, skenën kryesore (rreth 800 vende), skenën e vogël (283 vende) dhe Teatrin Black Box (182 vende) për shfaqje eksperimentale. Teatri është gjithashtu i disponueshëm për konferenca dhe ngjarje dhe strehon një sallë të madhe ballore, një sallë të vogël ballore dhe një holl të vogël.

## Foto Galeria 

Skeda:59Rustavelis_theatri.jpg|alt=An early photo of Rustaveli Theatre.|Një foto e hershme e Teatrit Rustaveli.
Skeda:Rustaveli_ceiling.jpg|alt=Rococo ceiling| Tavan rokoko
Skeda:Rustaveli_hall.jpg|alt=Audience boxes in the main hall|Kutitë e auditimit në sallën kryesore
Skeda:Web_2493.jpg|alt=Audience boxes & decorative ceiling.|Kuti për audiencë dhe tavan dekorativ.

## Shih edhe 
* Kultura e Gjeorgjisë

## Lidhjet e jashtme 
* Faqja zyrtare
* Burimet në faqen e internetit të Parlamentit të Gjeorgjisë.
Muzeu i Artit i Gjeorgjisë

**Muzeu i Artit i Gjeorgjisë (AMG)** (  , ''sak'art'velos khelovnebis muzeumi'' ), i njohur ndryshe si **Muzeu i Arteve të Bukura Shalva Amiranashvili**, është një nga muzetë kryesorë në vendin e Gjeorgjisë . E vendosur nën ombrellën e Muzeut Kombëtar të Gjeorgjisë, AMG ndodhet pranë Sheshit të Lirisë, Tbilisi dhe posedon rreth 140,000 artikuj të artit gjeorgjian, oriental, rus dhe të tjera evropiane. 

## Historia 
Një paraardhës i muzeut të sotëm, Galeria Kombëtare e Arteve, u hap me përpjekjet e artistëve të rinj gjeorgjian të arsimuar në Perëndim në Tbilisi (Tiflis) më 1 shkurt 1920. Prej tij u rrit Muzeu Qendror i Arteve të Bukura, i cili u hap në Tbilisi në gusht 1923. Materiali shtesë erdhi nga koleksione të ndryshme më të vogla. Në fund të vitit 1932, muzeu u zhvendos në qendër të qytetit të vjetër në vendin e kishës Metekhi të shekullit të 13-të.
djathtas|parapamje|304x304px| "The Procuress", një pikturë e shekullit 16 nga Lucas Cranach Plaku u vodh dhe mbeti e zhdukur për një dekadë deri në vitin 2004, kur u kthye në Muzeun e Artit Gjeorgjian.
Në vitin 1945, pas një marrëveshjeje të veçantë midis qeverive sovjetike dhe franceze, vepra të shumta të artit që përbëjnë Thesarin Kombëtar të Gjeorgjisë – dorëshkrime, punime metalike, bizhuteri, smalt, piktura – u evakuuan nga qeveria gjeorgjiane në mërgim pas pushtimit të Ushtrisë së Kuqe të vitit 1921., u kthyen në Tbilisi dhe iu shtuan koleksionit të muzeut. Një rol të rëndësishëm në formimin e koleksionit luajti historiani i shquar i artit gjeorgjian Shalva Amiranashvili (me emrin e të cilit aktualisht quhet muzeu), i cili do të drejtonte muzeun për më shumë se tridhjetë vjet.

Muzeu u bë zyrtarisht i njohur si Muzeu i Artit i Gjeorgjisë në vitin 1950, në të njëjtin vit që u zhvendos në ndërtesën që tani zë. E ndërtuar në 1838 në stilin neoklasik, ndërtesa strehonte një seminar teologjik në periudhën Perandorake Ruse .

Muzeu u vendos, në fund të vitit 2004, nën administrimin e përbashkët me disa muze të tjerë, duke formuar Muzeun Kombëtar të Gjeorgjisë.

## Koleksionet 
Dhomat e bollshme të ndërtesës së muzeut strehojnë koleksionin e përhershëm, të përbërë nga seksione të artit gjeorgjian, oriental, rus dhe evropian.

Më e rëndësishmja nga koleksionet e muzeut është natyrisht ajo e artit gjeorgjian, që ilustron zhvillimin e kulturës artistike kombëtare gjatë shumë shekujve nga kohët e lashta e deri më sot. Seksioni oriental vjen më pas për nga madhësia dhe rëndësia e tij dhe është një nga më të mëdhenjtë në vendet post-sovjetike. Pjesët e arteve të bukura persiane, veçanërisht arti kajar, është ndoshta pjesa më domethënëse e koleksionit oriental. Ai përfshin disa miniatura të artistëve të oborrit persianë - imazhe të bukurive të oborrit dhe portrete të shahëve dhe fisnikëve.

Muzeu shpesh mban ekspozita të përkohshme të veprave nga koleksione të tjera brenda dhe jashtë vendit.

## Shih edhe 
* Kultura e Gjeorgjisë

## Referime 
## Lidhjet e jashtme 
* Muzeu Kombëtar i Gjeorgjisë
Galeria e Arteve në Tbilisi

parapamje| Galeria e Arteve në Tbilisi siç duket sot
**Galeria e Artit Tbilisi** ( ), ose **Galeria Kombëtare**  është një galeri arti e vendosur në Avenue Rustaveli në Tbilisi . Historikisht, ajo njihet nga Tbilisias si **Galeria Blu**, duke marrë emrin e saj nga nuancat e ndryshme të bojës blu-jeshile që zbukuronte më parë fasadën, megjithëse ndërtesa tani është e lyer gri.

## Historia 
Historia e Galerisë Kombëtare të Arteve daton në fund të shekullit të 19-të. Themelimi i saj është i lidhur me figurën e famshme publike dhe artistin gjeorgjian Dimitri Shevardnadze. 

Ndërtesa në të cilën ndodhet është ndërtuar në vitin 1888 me vendim të perandorit rus dhe Muzeut Historik Ushtarak Rus. U themelua edhe salla e famës. 
Ekspozita e parë e Galerisë së Arteve u mbajt në tetor 1920. Politika e ekspozitës së galerisë u zbulua në vitet e hershme: ekspozita të artistëve gjeorgjianë dhe të huaj, periudha të vjetra dhe të reja të artit dhe çfarë është vlerësuar ose hyrë në territorin e Gjeorgjisë. 

## Arkitekturë 
parapamje| Hapësira e ekspozitës
Galeria midis viteve 1880 - 1883 u ndërtua për ekspozitën e shtëpisë mibadzvitaa. Fasada e Avenue Rustaveli ka një dekorim të pasur dhe përmban art barok. Në qendër të ndërtesës është hyrja. Dy dhomat që ka galeria kanë një tavan xhami dhe për këtë arsye janë të ndriçuara me rrezet e diellit. 

## Tani 
Në vitin 2007, Galeria e Artit Tbilisi iu bashkua Muzeut Kombëtar të Gjeorgjisë . U planifikua një rindërtim në shkallë të gjerë i ndërtesës së galerisë, i cili rezultoi në përmirësime në fasadën qendrore dhe hapësirën e ekspozitës.

Ndërtesa është rritur edhe në kurriz të kopshtarisë. Hapësira e re e ekspozitës u krijua si rezultat i rindërtimit. Galeria e rinovuar përbëhet nga tetë dhoma, një laborator restaurimi, depoja e nevojshme për organizimin e ekspozitave të përkohshme, një hapësirë trajnimi dhe një dyqan i hapur.

Më 7 nëntor 2006, sipas Dekretit të Presidentit të Gjeorgjisë, mori kategorinë e Monumenteve me rëndësi kombëtare të Gjeorgjisë. 

## Shih edhe 
* Kultura e Gjeorgjisë

## Referime
Kinema Rustaveli

**Kinema Rustaveli** ( ) është një kinema që ndodhet në Tbilisi Gjeorgjia. 

## Vështrim 
Kjo kinema ndodhet në Avenue Rustaveli përballë Parlamentit të Gjeorgjisë . Fillimisht ishte teatër dhe u hap në vitin 1939 dhe asokohe kishte një kapacitet prej 1200 personash. Është projektuar nga arkitekti Nikolay Severov në stilin e arkitekturës staliniste, dhe ka skulptura nga Valentin Topuridze dhe Shota Mikatadze që përfaqësojnë grupe të ndryshme shoqërore në kamare të harkuara në nivelin e katit të dytë.  Objekti ka katër kate dhe është kuboid. Kati i parë është i zhveshur, ndërsa katet e sipërme janë të strukturuara me pilastra korinthiane . Pjesa e sipërme e ndërtesës është paraqitur si një qoshe e varur.  Në vitin 1999 kinemaja Rustaveli u rinovua dhe u rihap më 11 korrik 1999 me 415 vende. Ai tregon kryesisht filma të parë të suksesshëm dhe ka mesatarisht 1000 vizitorë në ditë. 

## Shih edhe 
* Kultura e Gjeorgjisë

## Referime
Ilir Çapuni

**Ilir Çapuni** (1978, Tivar) është inxhinier shqiptar dhe profesor i shkencave kompjuterike nga Mali i Zi.

## Biografia 
Ilir Çapuni ka lindur në vitin 1978 në Tivar. Shkollën fillore dhe të mesme i kreu në Ulqin. Arsimin e lartë e kreu në Universitetin e Malit të Zi në Fakultetin e Shkencave në Podgoricë. Doktoroi në shkenca kompjuterike në vitin 2012 në Universitetin prestigjioz të Bostonit.

Në vitin 1998 themeloi gazetën e pavarur në gjuhën shqipe “Kronika”, ku punoi si drejtues dhe kryeredaktor. Nga viti 2003 deri në vitin 2006 ka punuar si asistent në Fakultetin e Shkencave Natyrore dhe Matematikës në Mal të Zi dhe të njëjtën gjë ka bërë edhe në Boston. Prej vitit 2013 punon në Tiranë si profesor i teknologjisë së informacionit. Iliri drejtoi Qendrën për Kërkime të Avancuara Kompjuterike në Universitetin e New York-ut në Tiranë. Nga viti 2019 deri në vitin 2021 ka qenë ligjërues i jashtëm në Universitetin e Malit të Zi.

Ai është një zhytës aktiv dhe instruktor zhytjeje, ku mori pjesë dhe drejtoi disa ekspedita nënujore në të cilat u zbuluan dhe u hulumtuan anije të fundosura me rëndësi të madhe historike. Një prej tyre është luftanija Regina Margherita, anija Brindisi, Pozsony, Andrassy, Po etj.

Nga viti 2017-2021 mbajti funksionin e Drejtorit politik të Forcës së Re Demokratike, kurse nga viti 2018-2021 ishte kryetar i Kuvendit të Komunës Ulqin. Rolin e këshilltarit në Kuvendin Komunal të Komunës së Ulqinit e ushtron edhe sot e kësaj dite. 

Ushtron detyrën e deputetin që nga nëntori i vitit 2023 pranë Aleancës Shqiptare. 

Drejton disa projekte të mëdha në industri dhe akademi. Është njëri nga themeluesit e konferencës IEEE Balkancom dhe merr pjesë në Bordin Drejtues të saj. 

## Shih edhe 
* Shqiptarët në Mal të Zi

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* https://www.cdm.me/english/ilir-capuni-member-of-parliament-of-montenegro/
* https://tvboin.com/25/04/2018/ilir-capuni-kryetar-i-ri-i-kuvendit-te-ulqinit/
* https://scholar.google.com/citations?user=RmV1ObgAAAAJ
Feja në Majot

Feja më e madhe në Majoti është Islami. Regjistrimi francez nuk mbledh të dhëna fetare, por CIA World Factbook vlerëson se popullsia është 97% myslimane dhe 3% e krishterë.
Pakica kryesore fetare, Katolicizmi Romak, nuk ka dioqezë të duhur, por shërbehet, së bashku me Komoret, nga një juridiksion misionar, Vikariati Apostolik i Arkipelagut të Komoreve.

85,000 nga gjithsej 90,000 banorë të ishullit janë Mahorais.  Mahorait janë një përzierje e kolonëve nga shumë zona: kontinentale afrikane, arabë dhe malagazia.  Prania e Islamit në Mayotte mund të gjurmohet të paktën në shekullin e 15-të.

## Të tjera 
* Feja në Seychelles
* Feja në Komore
* Feja në Madagaskar
* Feja në Lesoto
Feja në ishullin Shën Elena

Shumica e banorëve janë anglikanë dhe janë anëtarë të Dioqezës së Shën Helenës, e cila ka peshkopin e saj dhe përfshin Ishullin e Ngjitjes. 150-vjetori i dioqezës u festua në qershor 2009. Sekte të tjera të krishtera në ishull përfshijnë Katolikët (që nga viti 1852), Ushtria e Shpëtimit (që nga viti 1884), Baptist (që nga viti 1845) dhe, në kohët më të fundit, Adventisti i ditës së shtatë (që nga viti 1949), i ri  Kisha Apostolike dhe Dëshmitarët e Jehovait (nga të cilët një në 35 banorë është anëtar, raporti më i lartë i çdo vendi). 
.
## Të tjera 
* Feja në Seychelles
* Feja në Komore
* Feja në Majot
* Feja në Reunion
Feja në Reunion

Feja mbizotëruese është krishterimi.  Kisha Katolike ka një juridiksion të vetëm, Dioqezën e Saint-Denis-de-La Réunion.  Inteligjenca Fetare vlerëson se të krishterët janë 84.9% e popullsisë, të ndjekur nga hindutë (10%) dhe muslimanët (2.15%). Feja popullore kineze dhe budizmi përfaqësohen gjithashtu, ndër të tjera. Shumica e qyteteve të mëdha kanë një tempull hindu dhe një xhami.

**.]]

**]]

## Të tjera 
* Feja në Seychelles
* Feja në Komore
* Feja në Majot
* Feja në Madagaskar
Agron Ibrahimi

**Agron Ibrahimi** (1983, Tivar) është një ekonomist dhe profesor universitar nga Mali i Zi.

## Biografia 
Agron Ibrahimi ka lindur në vitin 1983 në Tivar. Shkollën fillore dhe të mesme e kreu në Ulqin. Ka kryer studimet Master i Shkencave Ekonomike në Universitetin e Malit të Zi dhe ka përfunduar studimet e doktoraturës në vitin 2017 në Fakultetin e Ekonomisë dhe Teknologjive të Informacionit, në Universitetin Europian në Tiranë.

Në vitin 2007 ka filluar punën në Sekretariatin për Financa dhe Buxhet të Komunës së Ulqinit, ku në periudhën 2009-2011 ka qenë udhëheqës i Departamentit të Financave, ndërsa nga tetori 2011 deri në maj 2014 ka mbajtur pozitën, Sekretari i Sekretariatit për financa dhe buxhet. Në periudhën nga viti 2014 deri në vitin 2018 ka qenë Udhëheqës i Departamentit të Financave, ndërsa nga korriku i vitit 2018 ka ushtruar detyrën e Sekretarit të Sekretariatit për Ekonomi dhe Zhvillim Ekonomik të Komunës së Ulqinit. Dr. Ibrahimi, krahas përvojës së pasur të punës në vetëqeverisjen lokale, ka qenë profesor dhe bashkëpunëtor në studimet e specializuara dhe master të Universitetit të Malit të Zi, Universitetit të Mesdheut dhe Universitetit të Shkodrës që nga viti 2018 dhe 2021.

Krahas pjesëmarrjes në programe të shumta profesionale ndërkombëtare, seminare dhe konferenca, Dr. Ibrahimi është anëtar i Asociacionit të Menaxherëve të Malit të Zi që nga viti 2018, ndërsa në periudhën 2015-2016 ka qenë anëtar i Shoqatës së Ekonomistëve të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

## Shih edhe 
* Shqiptarët në Mal të Zi

## Referime
Gjiri i Korinthit

**Gjiri i Korinthit** ose **Gjiri Korintik** është një hyrje e thellë e detit Jon, që ndan Peloponezin nga Greqia kontinentale perëndimore. Kufizohet në lindje me istmusin e Korinthit që përfshin Kanalin e Korintit të projektuar për anijet dhe në perëndim nga ngushtica e Rionit e cila zgjerohet në Gjirin më të shkurtër të Patrës (pjesë e detit Jon) dhe pika më e ngushtë e të cilit lidhet që nga viti 2004 nga ura Rio-Antirrio. Gjiri kufizohet nga ndarjet e mëdha administrative (njësitë rajonale): Etolia-Akarnania dhe Fokida në veri, Beotia në verilindje, Atika në lindje, Korinthia në juglindje dhe jug dhe Akea në jugperëndim. Gjiri është në lëvizje tektonike të krahasueshme me lëvizjen në pjesë të Islandës dhe Turqisë, duke u rritur me 10 milimetra në vit.

Në mesjetë, gjiri njihej si **Gjiri i Lepantos** (forma italiane e emërtimit Naupactus).
Gjiri Saronik

**Gjiri Saronik** (greqisht: Σαρωνικός κόλπος, *Saronikós kólpos*) ose **Gjiri i Egjinës** në Greqi formohet midis gadishujve të Atikës dhe Argolidës dhe është pjesë e Detit Egje. Ai ndodhet në anën lindore të istmusit të Korinthit, duke qenë fundi lindor i Kanalit të Korintit, i cili kalon nëpër istmus. Ishujt Saronikë në gji kanë luajtur një rol kryesor në historinë e Greqisë, me më të madhin, Salaminën që është vendi i një beteje të rëndësishme detare në luftërat greko-persiane. Gjiri i Megarës përbën skajin verior të Gjirit Saronik.
Gjiri i Patrës

**Gjiri i Patrës**  është një degë e detit Jon në Greqinë Perëndimore. Në lindje mbyllet nga ngushtica e Rionit midis kepeve Rio dhe Antirrio, pranë urës Rio-Antirrio, që është hyrja e Gjirit të Korinthit. Në perëndim, kufizohet nga një linjë nga ishulli Oksia në Kepin Araksos. Në veri kufizohet nga bregu i Etolia-Akarnanisë në Greqinë kontinentale dhe në jug nga Akea në gadishullin e Peloponezit. Është 40-50 km i gjatë, 10-20 km i gjerë dhe ka një sipërfaqe prej 350–400 km2.
Ura Rio-Antirrio

**Ura** **Rio–Antirrio**, zyrtarisht **Ura Harilao Trikupi**, është një nga urat më të gjata në botë me kabllo me shumë hapje dhe më e gjata e tipit plotësisht të varur. Përshkon Gjirin e Korinthit pranë Patrës, duke lidhur me rrugë qytetin e Rios në gadishullin e Peloponezit me Antirrion në Greqinë kontinentale. Ajo u hap një ditë përpara Lojërave Olimpike Verore të Athinës 2004, më 12 gusht 2004, dhe u përdor për të transportuar flakën olimpike.
Vinçenc Malaj

**Vinçenc Malaj** (1 dhjetor 1928, Ljarje, Tivar - 4 shkurt 2000, Tuz) ka qenë albanolog, folklorist dhe prift shqiptar nga Mali i Zi.  

## Biografia 
Vinçenc Malaj lindi në fshatin Ljare të Krajës, Komuna e Tivarit, në Mal të Zi. Mësimet e para i bëri në vendlindje, shkollën e mesme të drejtimit klasik e kreu në Shkodër, pastaj në Split dhe në Pazin. Studioi për filozofi në Dubrovnik dhe teologji në Universitetin e Zagrebit dhe më pas në Universitetin "La Sapienza" të Romës, për letërsi italiane dhe botërore. Më 1973 mbrojti temën e doktoratës "Kuvendi i Arbërit (1703), që është vepra e tij kryesore shkencore. Ishte famullitar i Tuzit. Ka mbajtur ligjërata nga fusha e albanologjisë në Palermo, Romë, Shkodër, Tiranë, Zagreb, Cetinje, Prishtinë, Ulqin, Nju-Jork etj. U mor me studimin e ikonografisë së Gjergj Kastriotit- Skënderbeut dhe botoi një sërë studimesh nga fusha të ndryshme të albanologjisë. Pas vdekjes u botua në Kozencë vëllimi i tregimeve popullore arbëreshe "Tregime popullore të Shën Katarinës Shqiptare," mbledhur dhe përkthyer italisht nga Viktor Malaj. Ishte themelues dhe kryetar nderi i Shoqatës Kulturore "Don Gjon Buzuku" në Ulqin dhe Tuz dhe profesor i lëndës historia e kristianizmit në Shkollën e Lartë Teologjike në Shkodër. 

## Shih edhe 
* Shqiptarët në Mal të Zi

## Referime
Rrok Gjonlleshaj

parapamje|Gjonlleshaj në korrik 2021
**Rrok Gjonlleshaj** (10 shkurt 1961) është një prelat shqiptar nga Mali i Zi i Kishës Katolike, i cili shërben si Kryepeshkop i Tivarit nga viti 2016 dhe administrator apostolik i Kotorrit që nga viti 2023, një post që ai e mbajti gjithashtu nga viti 2019 deri në vitin 2021. 

## Jeta 
Pas përfundimit të arsimit fillor në qytetin e lindjes, Rrok Gjonlleshaj studioi filozofi dhe teologji në Rijekë dhe mori më 1 gusht 1987, sakramentin e Urdhrit të Shenjtë për Administratën Apostolike të Prizrenit . Më pas punoi në disa famulli si famullitar dhe më pas si pastor, shumica prej tyre në Prishtinë .  

Gjonlleshaj ishte famullitar i famullisë së Shën Antonit në Prishtinë si dhe arkëtar i Administratës Apostolike të Prizrenit. Ai ishte gjithashtu drejtor i Radio Marija në shqip dhe bashkëpunëtor i emisionit fetaro-kulturor Drita. Më 5 prill 2016 u emërua nga Papa Françesku Kryepeshkop i Tivarit.  Shugurimi i tij ipeshkvnor u krye nga paraardhësi i tij Zef Gashi, SDB, më 14 maj të po këtij viti dhe bashkëshenjtërues ishin Nunci Apostolik në Slloveni, Kryepeshkopi Juliusz Janusz dhe Administratori Apostolik i Prizrenit, Dodë Gjergji .

## Shih edhe 
* Arqipeshkvia e Tivarit
* Shqiptarët në Mal të Zi

## Referime
Destiny's Child

'''Destiny's Child''' është një grup amerikan i vajzave R&B dhe pop. Fillimisht një kuartet, ai përfundimisht u bë një treshe, i përbërë nga Beyoncé, Kelly Rowland dhe Michelle Williams. Grupi ka lëshuar katër albume në studio, që përmbajnë hite ndërkombëtare numër një. Sipas RIAA, Destiny's Child kanë shitur 100 milionë kopje në mbarë botën, duke i bërë ata grupin më të suksesshëm të vajzave të të gjitha kohërave. Revista *Billboard* e quajti grupin një nga triot më të mira të të gjitha kohërave.

Të formuar në vitin 1990 në Houston, Teksas, Destiny's Child filluan karrierën e tyre muzikore si adoleshentë. Pas vitesh përpjekjesh për t'u vënë re, ato nënshkruan një kontratë me Columbia Records. Publikimi i albumit të tyre debutues, ''The Writing's On The Wall*, u publikua në vitin 1999. Gjatë kulmit të tyre komercial, grupi kaloi një periudhë që përfshinte shumë padi, që përfundimisht kulminoi në largimin e dy anëtarëve nga grupi. Megjithatë, kjo u konsiderua si një lëvizje për të shtyrë anëtarët e mbetur drejt arritjeve më të mëdha; ata regjistruan albumin e tyre të tretë në studio, të titulluar *Survivor'', i cili arriti sukses të madh komercial. Në vitin 2002, Destiny's Child njoftoi një ndërprerje dyvjeçare për shkak të karrierës solo; pushimi i ndihmoi ato të fitonin sukses edhe në nivel individual. Ato u ribashkuan për të regjistruar albumin e fundit, *Destiny Fulfilled* dhe më pas u ndanë. 

## Referime
Feja në Saharën Perëndimore

**Islami sunit** është feja kryesore në Saharanë Perëndimore. Myslimanët sunitë përbëjnë rreth 99.9% të popullsisë.  Përpara vitit 1975 kishte mbi 20,000 katolikë romakë në Saharanë Perëndimore por që nga viti 2007 kishte vetëm rreth 100.

## Të tjera 
* Feja në Maroko
* Feja në Algjeri
* Feja në Mauritani
* Feja në Mali
Feja në Afrikë sipas vendit

**Feja në Afrikë** është e shumëanshme dhe ka pasur një ndikim të madh në art, kulturë dhe filozofi. Sot, popullsitë dhe individët e ndryshëm të kontinentit janë kryesisht i përkasin Krishterimit, Islamit dhe në një masë më të vogël disa feve tradicionale afrikane . Në bashkësitë e krishtera ose islame, besimet fetare gjithashtu karakterizohen ndonjëherë me sinkretizëm me besimet dhe praktikat e feve tradicionale.

## Shpërndarja fetare sipas vendit 
### Afrika Veriore 
### Briri i Afrikës 
### Afrika Lindore 
### Afrika Perendimore 
### Afrika Qendrore 
### Afrika Jugore 
## Të tjera
*Feja në Evropë sipas shteteve
Dangerously in Love

**Dangerously in Love** (shqip: *rrezikisht në dashuri*) është albumi debutues solo i këngëtares amerikane Beyoncé, i publikuar më 23 qershor 2003. Regjistrimi i albumit zgjati nga viti 2002 deri në mars 2003, kur këngëtarja ishte ende pjesë e Destiny's Child. Kryesisht i zhanrit R&B dhe soul, albumi përmban edhe këngë dhe balada uptempo.

Albumi debutoi në vendin e parë në tabelën amerikane të Billboard 200 dhe shpejt u bë një sukses komercial në mbarë botën, duke fituar një numër të madh disqesh. Ai mori shumë vlerësime pozitive dhe i dha këngëtares pesë çmime Grammy. Ky album përmban këngët e njohura "Crazy in Love", "Baby Boy", "Naughty Girl" dhe "Me, Myself & I".

## Publikimi 
Albumi u publikua më 23 qershor 2003 në Britani të Madhe dhe Australi dhe më 24 qershor 2003 në SHBA.

## Referime
B'Day

'''''B'Day'''* është albumi i dytë në studio i këngëtares amerikane Beyoncé, i publikuar më 4 shtator 2006. Ky album fillimisht ishte vendosur të dilte në 2004 dhe ishte planifikuar si vazhdim i albumit debutues solo të Beyoncé-s *Dangerously in Love'' (2003); megjithatë, u vonua për të akomoduar regjistrimin e albumit final në studio të grupit Destiny's Child, *Destiny Fulfilled* (2004) dhe rolin kryesor të Beyoncé-s në filmin *Dreamgirls* të vitit 2006.

Albumi debutoi në vendin e parë në listën amerikane *Billboard* 200 dhe mori vlerësime pozitive nga kritikët muzikorë.

## Publikimi 
Albumi u publikua më 4 shtator 2006 në disa territore. Edicioni *deluxe* i albumit u publikua disa muaj më vonë, më datën 3 prill 2007 dhe përmban disa këngë të reja, si duetin me Shakira Mebarak "Beautiful Liar" dhe disa këngë në spanjisht. 

## Referime
I Am... Sasha Fierce

***I Am... Sasha Fierce*** është albumi i tretë në studio i këngëtares amerikane Beyoncé. U publikua më 12 nëntor 2008 përmes kompanive Columbia Records dhe Music World Entertainment.

Në publikimin e tij origjinal, albumi u formatua si një album i dyfishtë, duke synuar të nxjerrë në pah personalitetin artistik dikotomik të Beyoncé-s. Disku i parë *I Am...* përmban balada pop dhe R&B më të ngadalta dhe me ritëm të mesëm, ndërsa disku i dytë, *Sasha Fierce* – i titulluar sipas alter egos në skenë të Beyoncé-s – fokusohet në këngë me elementët elektropop dhe europop.

## Pritja 
*I Am... Sasha Fierce* ishte një sukses masiv komercial dhe është një nga albumet më të shitur të shekullit të 21-të. Albumi u vlerësua me shtatë nominime tek çmimet Grammy në ceremoninë e 52-të të çmimeve Grammy në vitin 2010, duke fituar gjashtë prej tyre dhe thyer rekordin për më së shumti çmime të fituara në një natë nga një artiste femër. Albumi u promovua me publikimin e disa këngëve, duke përfshirë hitet "If I Were a Boy", "Halo" dhe "Single Ladies (Put a Ring on It)", të cilat u renditën në pozicione maksimale në shumë lista ndërkombëtare.

## Referime
Feja në Katar

[parapamje|Xhamia në [Al Wakrah.]]
Katari është një shtet islamik me pakica shumë-fetare si shumica e vendeve të Gjirit Persik me valë migrimi gjatë 30 viteve të fundit. Feja zyrtare shtetërore është Islami Sunit. Komuniteti përbëhet nga myslimanë sunitë dhe shiitë, të krishterë, hindu dhe grupe të vogla budistësh dhe Bahá'í .  Myslimanët përbëjnë 65.5% të popullsisë së Katarit, të ndjekur nga të krishterët me 15.4%, hindutë me 14.2%, budistët me 3.3% dhe pjesa tjetër 1.9% e popullsisë ndjekin fetë e tjera ose nuk janë të lidhur. Katari është gjithashtu shtëpia e shumë feve të tjera kryesisht nga Lindja e Mesme dhe Azia . 

Vendi ka pritur gjithashtu konferenca të shumta të dialogut ndërfetar.

## Të tjera 
* Feja në Jordani
* Feja në Jemen
* Feja në Arabinë Saudite
* Feja në Oman
Feja në Kuvajt

Islami është **feja** zyrtare në **Kuvajt**, dhe shumica e popullsisë qytetare është myslimane.  

Ka gjithashtu popullsi të vogla vendase të krishtera dhe Bahá'í .   Shumica e emigrantëve në Kuvajt janë myslimanë, hindu, të krishterë ose budistë .
## Të tjera 
* Feja në Jordani
* Feja në Katar
* Feja në Arabinë Saudite
* Feja në Oman
Magji hëne

**Magji hëne** libër me poezi me autore Leonora Canja Allajbeu, redaktor Fatmir Shqarri. Botuar në Tiranë nga Shtëpia Botuese Emal. Botuar në vitin 2022. Libri ka 117 faqe. ISBN 9789928049506

Shënime; Letërsia shqipe, poezia.

"Magji Hëne" është një zbërthim poetik i shpirtit njerëzor, krijim i autoreve , Leonora Canja Allajbeu dhe redaktorit të përmbajtjes, Fatmir Shqarri. Ky libër është një kontribut në letërsinë shqiptare.

## Përmbajtja dhe Stili
"Magji Hëne" përmban një koleksion të poezive, të cilat përshkruajnë ngjarje të ndryshme jetësore, reflektojnë ndjenja të thella dhe shpalosin perspektiva të ndryshme të jetës. Me një stil të përsosur poetik, Leonora Canja Allajbeu përshkruan emocione dhe gjendje shpirtërore në një mënyrë të ndjeshme dhe të ndërlikuar, duke e bërë lexuesin të ndihet tërësisht të lidhur me fjalët dhe të përjetuar me shpirtin e autores.

## Përparësitë e "Magji Hëne"
Ky libër ka tërhequr vëmendjen e lexuesve për shkak të cilësisë së përmbajtjes së tij, përhapjes së gjerë të temave që trajton dhe emocioneve të fuqishme që shkakton te lexuesi. "Magji Hëne" nuk është thjesht një libër poezish, por një udhëtim i thellë në botën e ndjenjave dhe ëndrrave, duke lënë mbresa në mendjet dhe zemrat e lexuesve.

## Përfundimi
"Magji Hëne" është një vepër që meriton të lexohet dhe vlerësohet për vlerën dhe përmbajtjen e saj poetike. Përmes fjaleve të zgjedhura me kujdes dhe përshkrimit të detajuar, autorja shpalos emocione dhe vizionet e saj për jetën dhe botën në një mënyrë unike dhe frymëzuese. Kjo vepër bën që lexuesi të ndihet i lidhur me një realitet të thellë emocional dhe të reflektojë mbi kuptimin dhe përjetimin e jetës.

## Burimet
4 (album)

***4*** është albumi i katërt në studio i këngëtares amerikane Beyoncé, i publikuar më 28 qershor 2011 përmes Parkwood Entertainment dhe Columbia Records.

Pas një ndërprerjeje në karrierë që kishte ringjallur krijimtarinë e saj muzikore, Beyoncé u frymëzua të krijonte një album me bazë në zhanrin R&B tradicional që qëndronte veçmas nga muzika pop bashkëkohore e asaj kohe. Temat të albumit *4* theksojnë fuqizimin e femrës, dashurinë dhe vetë-reflektimin, rezultat i faktit se Beyoncé dëshironte të jepte një mesazh më të pjekur për të treguar kredibilitet artistik. Albumi arriti pozicione maksimale në shumë lista botërore.

## Këngët 
Këngët më të njohura nga ky album janë: "Run the World (Girls)", "Best Thing I Never Had", "Party", "Love On Top", "Countdown", "I Care" dhe "End of Time". Në ceremoninë e 55-të të çmimeve Grammy në vitin 2013, kënga "Love On Top" fitoi çmimin për performancën më të mirë tradicionale R&B.

## Referime
Tahir Zajazi

**Tahir Zajazi** (1940, Zajaz) është profesor universitar dhe didakticien shqiptar nga Maqedonia e Veriut. 

## Biografia 
Tahir Zajazi lindi në Zajaz të Kërçovës, ku mori edhe arsimin fillor. Kreu Normalen e Shkupit pas së cilës vazhdoi studimet për pedagogji në Universitetin e Shkupit. Doktoroi në Universitetin e Zagrebit, përkatësisht të Tiranës. Për qëllime studimore qëndroi në disa qendra universitare dhe studimore jashtë vendit. Fillimisht, ishte mësues, pastaj kryeshef i arsimit në Tetovë, mësimdhënës në gjimnazin e këtij qyteti, përkatësisht në Akademinë Pedagogjike të Shkupit, këshilltar i arsimit. Ai ishte njëri nga themeluesit, mësimdhënës dhe dekan në Universitetin Shtetëror të Tetovës, si dhe mësimdhënës në Universitetin e Evropës Juglindore në këtë qytet. U mor me çështje profesionale pedagogjike, sidomos të didaktikës. Mori pjesë në konferenca dhe aktivitete të ndryshme shkencore-profesionale. Hartoi dhe botoi disa vepra profesionale.

## Vepra 
* *"Efekti i mësimit të programuar laboratorik"* (1994), 
* *"Pedagogjia e arsimit"* (1997), 
* *"Metodologjia e mësimdhënies dhe mësimnxënies"* (2003), 
* *"Perfeksionimi i vazhdueshëm i absolventëve të diplomuar të Fakultetit Pedagogjik në UEJL"* (2007), 
* *"Metodologjia e hulumtimeve shkencore në shkencat shoqërore"* (2017),
* *"Memoare - Skicë e rrugëtimit pedagogjik të një jete në arsim"* (2018) 
* "Metoda laboratorike ne mesimin e fizikes dhe kimise 2020 
* "Studime Pedagogjike - Ne tranzicion midis tradicionales dhe modernes"  2024 

## Shih edhe 
* Arsimi në Maqedoninë e Veriut

## Referime
Biblioteka Shkencore e Universitetit Politeknik të Tiranës

**Biblioteka Shkencore e Universitetit Politeknik të Tiranës** (UPT) është një institucion kyç në shërbim të procesit mësimor, edukativ, të formimit profesional dhe veprimtarisë kërkimore shkencore në këtë universitet. Që nga themelimi i saj më 17 Shtator 1957, biblioteka ka luajtur një rol të rëndësishëm në përmirësimin e cilësisë së arsimit dhe kërkimit shkencor në Shqipëri.

Me një histori të pasur dhe një mision të qartë për të shërbyer studentëve, pedagogëve dhe studiuesve, Biblioteka Shkencore - UPT ka evoluar në një qendër të rëndësishme për shfrytëzimin e burimeve informuese. Në fillim, ajo nisi me një fond prej 30,000 vëllimesh, i cili shpejt u rrit në 120,000 vëllime pas pesë vjetësh. Ky fond përfshinte libra të çmimeve të rrallë albanologjike dhe botime të shekullit XVI e XVII.

Në kohën e themelimit të Universitetit Politeknik të Tiranës, Biblioteka Shkencore ishte një nga institucionet themelore që përcaktoi qëllimin e saj për të shërbyer në përpjekjet për të arritur standarde të larta të arsimit dhe kërkimit shkencor në vend. Në vitin 1991, me rithemelimin e universitetit, Biblioteka Shkencore u organizua përsëri, duke u përfshirë në strukturën e Universitetit Politeknik të Tiranës si një pjesë integrale e tij.

Në mënyrë që të përmbushë më mirë nevojat e studentëve dhe stafit akademik, Biblioteka Shkencore u zgjerua në disa degë të ndryshme, duke përfshirë Bibliotekën e Fakultetit të Inxhinierisë së Ndërtimit, Bibliotekën e Fakultetit të Gjeologji Miniera, si dhe Bibliotekën e Fakultetit të Inxhinierisë Matematike dhe Fizike.

Biblioteka Shkencore e Universitetit Politeknik të Tiranës ofron një gamë të gjerë burimesh informacioni, duke përfshirë literaturë tekniko-shkencore në gjuhën shqipe dhe të huaj. Me një koleksion prej më shumë se 150,000 vëllimesh, 70% e të cilave janë literaturë me karakter tekniko-shkencor, ajo shërben si një qendër e rëndësishme për kërkimin shkencor dhe zhvillimin e njohurive në fushat e interesit të Universitetit Politeknik të Tiranës.

Përmes bashkëpunimit të ngushtë me degët akademike, si dhe marrëdhënieve me biblioteka të tjera universitare, Biblioteka Shkencore - UPT siguron qasje të gjerë në literaturë të huaj dhe kualifikim të posaçëm për nevojat e stafit akademik dhe studentëve. Duke u fokusuar në ruajtjen dhe pasurimin e botimeve tekniko-shkencore, si dhe në mbështetjen e kualifikimit të arsimit dhe kërkimit shkencor, Biblioteka Shkencore e Universitetit Politeknik të Tiranës vazhdon të jetë një burim i rëndësishëm për zhvillimin e arsimit dhe kulturës shkencore në vend. 

## Referime
Xhamia e Ierapetrës

parapamje|Xhamia Hamidije
**Xhamia e Ierapetrës** ( *Tzami tis Ierapetras*), e njohur më parë si **Xhamia Hamidije** (turqisht: *Hamidiye Camii*), është një xhami historike osmane e vendosur në qytetin e Ierapetrës, në ishullin e Kretës, Greqi.

Ashtu si xhamitë e tjera në Kretë, sot ajo nuk është e hapur për falje. Bazuar në mbishkrimin e gjetur në vetë xhaminë, ajo është ngritur rreth viteve 1891-1892, ndoshta në vendin e një xhamie të mëparshme.

## Shih edhe 
* Xhamia Ibrahim Han
* Xhamia Neradje
Xhamia Ibrahim Han

parapamje|Xhami në fortesë
**Xhamia Ibrahim Han** ( *Tzami tou Imprachim Chan*, nga ), e njohur gjithashtu si **Xhamia e Sulltan Ibrahimit** ( *Tzami tou Soultan Imprachim*), është një xhami historike osmane në qytetin e Retimnosë, në ishullin e Kretës, në Greqinë jugore.

Xhamia iu kushtua Sulltan Ibrahimit I në vitin 1648. E vendosur brenda fortesës së vjetër të Retimnosë, xhamia u ndërtua fillimisht si kishë nga venedikasit, por u shndërrua në një xhami pas pushtimit të ishullit nga osmanët. Sot funksionon si qendër ekspozite.

## Shih edhe 
* Xhamia e Ierapetrës
* Xhamia Veli Pasha
Xhamia Lembet

parapamje|Xhamia Lembetit
**Xhamia e Lembetit** ( *Tzami tou Lempet*) është një xhami historike osmane në qytetin e Selanikut, në Greqi, e emërtuar pas kazermës Lembet, e njohur tani si kazerma e Pavlo Melas. Në vitin 2013, emri origjinal i xhamisë, **Xhamia Ferideh Hanëm** ( *Ferinte Chanoum Tzami*, ), u zbulua falë një mbishkrimi të vjetër.

Ajo mori emrin e Ferideh Hanimit, gruas së guvernatorit të atëhershëm të Selanikut, Hasan Fehmi Pashës. Ishte ndërtuar në vitin 1903 dhe ishte xhamia e fundit që u ndërtua në Selanik përpara përfshirjes së qytetit në Mbretërinë e Greqisë në 1912 pas Luftës së Parë Ballkanike.

## Shih edhe 
* Xhamia Alaxha Imaret
* Ajasofja (Selanik)
Feja në Jordani

. Familja mbretërore e Jordanisë, Hashemitët, i përmbahet degës sunite të Islamit.]]
Islami sunit është feja mbizotëruese në Jordani . Myslimanët përbëjnë rreth 97.2% të popullsisë së vendit.   Disa prej tyre janë shiitë . Shumë shiitë në Jordani janë refugjatë nga Siria, Libani dhe Iraku . 

Vendi gjithashtu krenohet me një nga komunitetet më të vjetra të krishtera në botë, që bashkëjeton me pjesën tjetër të popullsisë. Ata përbënin rreth 4,2% të popullsisë kur vendi kishte 5 milionë banorë në vitin 2005.  nga 20% në vitet 1930, për shkak të disa arsyeve, kryesisht për shkak të shkallës së lartë të imigrimit mysliman në vend. Më shumë se gjysma janë ortodoksë grekë . Pjesa tjetër janë katolikë të ritit latin ose grek, ortodoksë sirianë, protestantë dhe armenë.Të krishterët jordanezë në një vend me pothuajse 10 milionë banorë mendohet se numërojnë 250,000-400,000, duke përfshirë ata me origjinë palestineze, por duke përjashtuar dhjetëra mijëra të krishterë sirianë dhe irakianë në vend.

## Të tjera 
* Feja në Katar
* Feja në Jemen
* Feja në Arabinë Saudite
* Feja në Oman
Kisha e Trinitetit Gergeti

djathtas|parapamje| Kisha e Trinitetit Gergeti në 2023, me pamje nga juglindja
djathtas|parapamje| Kisha e Trinitetit Gergeti
djathtas|parapamje| Kisha e Trinitetit Gergeti
**Kisha e Trinitetit Gergeti** (  - *Gergetis Samebis eklesia* ) është një emër popullor për Kishën e Trinisë së Shenjtë pranë fshatit Stepantsminda në Gjeorgji Kisha ndodhet në bregun e djathtë të lumit Chkheri (dega e majtë e lumit Terek ), në një lartësi prej , nën malin Kazbek.

## Historia 
Kisha e Trinisë Gergeti u ndërtua në shekullin e 14-të nga një arkitekt i panjohur dhe është e vetmja kishë me kupolë kryq në provincën Khevi.Këmbanorja e veçantë daton në të njëjtën periudhë me vetë kishën, por e ndërtuar disi më vonë. Vendndodhja e tij e izoluar në majë të një mali të pjerrët të rrethuar nga pafundësia e natyrës e ka bërë atë një simbol për Gjeorgjinë. Autori gjeorgjian i shekullit të 18-të Vakhushti Batonishvili shkroi se në kohë rreziku, relike të çmuara nga Mtskheta, përfshirë Kryqin e Shën Ninos silleshin këtu për t'u ruajtur. Gjatë epokës sovjetike, të gjitha shërbimet fetare ishin të ndaluara, por kisha mbeti një destinacion popullor turistik. Kisha tani është një themelim aktiv i Kishës Ortodokse dhe Apostolike Gjeorgjiane .

Kisha është një vendkalim popullor për udhëtarët në zonë dhe mund të arrihet me një ngjitje të pjerrët 1,5-orëshe në mal.

## Arkitekturë 
Ansambli i kishës përfshin vetë kishën,kambanoren dhe murin rrethues.Kisha është një tempull kryq në katror me tre krahë drejtkëndëshe dhe një të rrumbullakosur (që përmban absidën) dhe dy hyrje, nga jugu dhe nga perëndimi. Çdo krah ka një dritare. Pesë dritare të tjera të tholobatit ofrojnë ndriçim të mjaftueshëm.Tolobati është mjaft trung, paksa ngushtohet në pjesën e sipërme.Fasada është e veshur me gurë gri të errët. Mbeten vetëm gjurmët e muraleve origjinale.

Dekorimet e jashtme në thelb mund të gjenden vetëm rreth dyerve dhe dritareve.Muri verior është më i dekoruari: kryq me krahë të shkurtër sipër dhe gurë të zbukuruar të rrumbullakosura poshtë dritares së ngushtë.Muri jugor, përveç kryqit, ka katërkëndësha të zbukuruar dhe një hark mbi dritare.Muri perëndimor është mjaft i ngjashëm, por me zbukurim të thjeshtë të dritares.Në murin lindor gjendet një përbërje mjaft komplekse.Dritarja e saj ka një kornizë katërkëndëshe dhe një kryq të madh mbi të. Vetë kryqi ka katërkëndësha në bazën e secilit krah.Përveç dritares qendrore,ka një dritare të rrumbullakosur në të majtë dhe një dritare katrore në të djathtë. Portalet jugore dhe perëndimore kanë dekorime të pasura rreth dyerve: astragal, shirit i zbukuruar, rozeta dhe katërkëndësha.Secila nga dhjetë dritaret e kupolës ka gjithashtu një kornizë harku, prej astragale.

Këmbanorja, që qëndron në jug të kishës, përbëhet nga një kambanore në një bazë kub, e cila përmban edhe hyrjen në ansamblin e kishës. Muret kanë zbukurime të ndryshme të vogla, si dhe një figurë të një personi të panjohur në anën perëndimore.

## Referencat 
* Rosen, Roger. *Gjeorgjia: Një vend sovran i Kaukazit.* Botimet Odisea: Hong Kong, 1999. ISBN&nbsp;962-217-748-4

## Linqe te jashtme 
* Faqja e qeverisë gjeorgjiane
Gjuha gorançe

[parapamje|Zona ku fliten dialektet Torlakiane. Numri 4 (në [Kosovën jugore) tregon zonën e dialektit të Gorës.]]
**Dialekti i Gorës**, **goranishtja** ose gjuha **goranske** (maqedonisht: Горански дијалект *Goranski dijalekt*), gjithashtu gjuha **Nashinski** (serbo-kroatisht: Нашински *Našinski*, "Gjuha jonë"), është lloji i sllavishtes së jugut e folur nga goranët në zonën kufitare midis Kosovës, Maqedonisë së Veriut dhe Shqipërisë.

Është pjesë e grupit të dialekteve Torlakiane, që është kalimtar midis gjuhëve sllave jugore lindore dhe perëndimore.

## Shih edhe 
* Dialekti Prizren–Timok
Tbilisi i vjetër

**Tbilisi i Vjetër** (   , ''dzveli t'bilisi'' ) i referohet pjesëve historike të Tbilisit . Megjithëse termi "Tbilisi i Vjetër" është përdorur prej kohësh për të treguar pjesën më të vjetër të qytetit, vetëm në vitin 2007 ai u bë një dallim zyrtar administrativ, duke përfshirë gjithashtu disa lagje historike të përfshira më parë në rrethet e Mtatsminda-Krtsanisi, Isani . -Samgori, dhe Didube-Chugureti . Qarku zyrtar u shfuqizua në vitin 2013, me territoret e tij të caktuara për disa divizione të tjera të kryeqytetit; megjithatë, vendasit dhe vizitorët vazhdojnë t'i referohen rretheve historike si "Tbilisi i Vjetër" pa kufij të saktë.

## Historia 
majtas|parapamje|250x250px| Pamje e Tbilisit të Vjetër në fillim të viteve 1900
majtas|parapamje|250x250px| Pjesë të Tbilisit të Vjetër në 2016
Tbilisi i Vjetër është i përqendruar kryesisht në atë që zakonisht quhet Distrikti Historik i Tbilisit, i cili, për shkak të vlerës së tij të rëndësishme arkitekturore dhe urbane, si dhe kërcënimit për mbijetesën e tij, ishte renditur më parë në World Monuments Watch (1998, 2000, 2002). 

Rrethi ndodhet në të dy anët e lumit Kura dhe dominohet nga mali Mtatsminda, kalaja Narikala dhe monumenti Kartlis Deda.Kryesisht përfaqëson një strukturë urbane të shekullit të 19-të me arkitekturë kryesisht eklektike që përfshin ndërtesat dhe strukturat nga shekulli i 5-të deri në shekullin e 20-të. Megjithatë, pjesa më e madhe e qytetit të para shekullit të 19-të nuk mbijetoi për shkak të pushtimit shkatërrues pers të vitit 1795. Ndërtesa e vetme që mbijetoi është Kalaja La Residence në Qytetin e Vjetër, e vetmja kështjellë private në Gjeorgji. Dikur një kështjellë para pushtimeve mongole, nga shekulli i 16-të ishte rezidenca e administratorit të Shahut Persian për Gjeorgjinë Lindore.Distrikti strehon një pjesë të madhe të atraksioneve turistike në Tbilisi, duke përfshirë kishat, muzetë, banjat e squfurit dhe shtëpitë e veçanta prej druri me ballkone të hapura dhe të gdhendura. Në shek .-Abad) në bregun e djathtë të lumit Kura.

Tbilisi i Vjetër ka qenë qendra e një komuniteti të lulëzuar arti me artistin Giovanni Vepkhavadze i njohur për specializimin në pikturimin e shumë skenave të rrugëve në rreth.

## Jeta e re e Tbilisit të Vjetër 
Në vitin 2010, qeveria e Tbilisi filloi një program të iniciuar nga kryebashkiaku Gigi Ugulava. Ideja ishte të rinovoheshin shtëpitë e vjetra dhe të dëmtuara dhe rrugët me kalldrëm për ta bërë Tbilisin e Vjetër më tërheqës për turistët dhe vizitorët.

## Linqe te jashtme 
* Faqja zyrtare e vjetër e Tbilisit
*  Tbilisi i vjetër . Qeveria e Tbilisit.
* Muzeu Historik i Tbilisit. Portali i Artit Gjeorgjian.
* Tbilisi i Vjetër (foto të cilësisë së mirë) . Qendra Kërkimore e Trashëgimisë Fotografike Gjeorgjiane.
* Uebfaqja zyrtare e GWS
* The Economist, Një vështrim i ri për Tbilisin e Vjetër ,
* Seria e Vjetër e Pikturave të Tbilisit nga Giovanni Vepkhvadze
Dialektet torlakiane

parapamje|Zonat ku fliten dialektet torlakiane
**Torlakishtja** ose **Torlakja** është një grup dialektesh kalimtare sllave të jugut (lindore) të Serbisë juglindore, Kosovës, Maqedonisë së Veriut verilindore dhe Bullgarisë veriperëndimore.

Torlakishtja, së bashku me bullgarishten dhe maqedonishten, janë pjesë e hapësirës gjuhësore sllave ballkanike, e cila është pjesë e sprachbund-it më të gjerë ballkanik. Sipas listës së UNESKO-s të gjuhëve të rrezikuara, torlakishtja është e pambrojtur.

## Shih edhe 
* Dialekti i Gorës
* Dialekti Prizren–Timok
* Dialekti Zetë–Rashkë
Shpella e Mamuthit

parapamje|Dhoma Rotunda në Shpellën Mamuth.
**Parku kombëtar Shpella e Mamuthit** është një park kombëtar në Kentakun jug-qendror, që përfshin pjesë të Shpellës Mammoth, sistemi më i gjatë i shpellave i njohur në botë. 21,380 hektarë të parkut ndodhen kryesisht në Edmonson County, me zona të vogla që shtrihen në lindje në qarqet Hart dhe Barren. Lumi i Gjelbër kalon nëpër park, me një degë të quajtur lumi Nolin që ushqehet në Gjelbër brenda parkut.

Sistemi i shpellave është njohur zyrtarisht si **Sistemi i Shpellës Mamuth–Flint Ridge** që nga viti 1972, kur u zbulua një lidhje midis Shpellës Mamuth dhe sistemit edhe më të gjatë nën Flint Ridge në veri. Që nga viti 2022, më shumë se 686km kalime ishin anketuar, mbi 1.5 herë më të gjata se sistemi i dytë më i gjatë i shpellave, shpella nënujore Sac Actun e Meksikës.

Parku u krijua si një park kombëtar më 1 korrik 1941, pas procedurave të diskutueshme shpeshherë në domenin eminent, pasojat e të cilave ende prekin rajonin. Ai u emërua Zonë e Trashëgimisë Botërore më 27 tetor 1981; një rezervë ndërkombëtare e biosferës më 26 shtator 1990; dhe një Park Ndërkombëtar i Qiellit të Errët më 28 tetor 2021.

## Shiko edhe 
* Shpella

## Referime
Shpellat e Shkocjanit

parapamje|Rrugë turistike nëpër shpellat e Shkocjanit. Fotografimi në Prill 2013.
**Shpellat e Shkocjanit** (sllovenisht: *Škocjanske jame*, italisht: *Grotte di San Canziano*) është një sistem shpellash që ndodhet në Slloveni. E njohur për rëndësinë e saj të jashtëzakonshme, Shpella e Shkocjanit u përfshi në listën e vendeve të trashëgimisë botërore natyrore dhe kulturore të UNESCO-s në vitin 1986. Komuniteti shkencor ndërkombëtar i ka pranuar shpellat si një nga thesaret natyrore të planetit Tokë. E njohur si një nga shpellat më të rëndësishme në botë, Shpella e Shkocjanit është një fenomen i rëndësishëm nëntokësor në Rrafshnaltën Karstike dhe në Slloveni. Pas fitimit të pavarësisë nga Jugosllavia në vitin 1991, Sllovenia mori një angazhim për të mbrojtur në mënyrë aktive zonën e Shpellave të Shkocjanit. Për të përmbushur këtë zotim, u krijua Parku Rajonal i Shpellave Škocjan, së bashku me autoritetin e tij menaxhues, Agjencinë e Shërbimit Publik të Shpellave të Škocjan.

## Shiko edhe 
* Shpella

## Referime
Shpella Waitomo

parapamje|Hyrja në një shpellë në zonën Waitomo.
**Waitomo** është një komunitet rural në rajonin King Country të Ishullit të Veriut të Zelandës së Re. Ka disa sisteme shpellore zgjidhëse në zonën përreth fshatit, të cilat janë atraksione të njohura turistike. Restorantet dhe akomodimet janë të përqendruara në fshat për t'i shërbyer turistëve vizitorë.

Fjala Waitomo vjen nga gjuha Maori: *wai* që do të thotë ujë dhe *tomo* që do të thotë doline ose gropë; Kështu mund të përkthehet si "uji që kalon nëpër një vrimë". Shpellat janë formuar në gur gëlqeror oligocen.

Hoteli historik Waitomo Caves ndodhet në fshatin Waitomo Caves.

## Shiko edhe 
* Shpella

## Referime
Shpella Blu (Kapri)

parapamje|293x293px|Brenda shpellës blu.
[parapamje|220x220px|Pikturë nga [Jakob Alt, 1835–36.]]
**Shpella Blu** (italisht: *Grotta Azzurra*, anglisht: *Blue Grotto*) është një shpellë detare në bregun e ishullit Kapri, në Italinë jugore. Drita e diellit që shkëlqen nëpër një zgavër nënujore reflektohet përsëri lart përmes ujit të detit poshtë shpellës, duke i dhënë ujit një shkëlqim blu që ndriçon shpellën. Shpella shtrihet rreth 50 metra në shkëmb në sipërfaqe dhe është rreth 150 metra e thellë, me një fund me rërë.

## Shiko edhe 
* Shpella
* Shpella detare

## Referime
Shpella e Fingalit

parapamje|Shpella Fingal, Ishulli Staffa, Skoci.
**Shpella e Fingalit** është një shpellë detare në ishullin e pabanuar të Staffa, në Hebridet e Brendshme të Skocisë, e njohur për akustikën e saj natyrore. Fondi Kombëtar për Skocinë zotëron shpellën si pjesë e një rezerve natyrore kombëtare. Ajo u bë e njohur si Shpella e Fingalit sipas heroit me të njëjtin emër të një poeme epike të poetit-historianit skocez të shekullit të 18-të, James Macpherson.

## Shiko edhe 
* Shpella
* Shpella detare

## Referime
Majda Kirmizi

**Majda Kirmizi** lindur **Mehmedovic**, (25 maj 1990) është një hendbolliste malazeze në pension dhe një ish-lojtare e kombëtares malazeze .   

Ajo fitoi një medalje argjendi në Lojërat Olimpike Verore 2012 . 

## Nderime ndërkombëtare 
### Klubi 
* **EHF Champions League** :
** **Fituesi:** 2012, 2015
** *Medalje bronzi* : 2017, 2018
* **Kupa e Fituesve të Kupës EHF** :
** **Fituesi:** 2010

### Skuadra kombëtare 
* **Kampionati Evropian** :
** **Fituesi:** 2012
* **Lojërat Olimpike Verore** :
** *Medalje argjendi:* 2012

## Çmime individuale 
* Krahu i majtë i ProSport All-Star i Ligës Kombëtare Rumune : 2017 
* Krahu i majtë i Handball-Planet.com All-Star: 2018 
* Krahu i majtë i All-Star i Kampionatit Evropian : 2018 
* Krahu i majtë i All-Star i EHF Champions League : 2014, 2021 

## Shih edhe 
* Sporti në Mal të Zi

## Referime