Hinokitioli

**Hinokitioli (β-thujaplicina)** është një monoterpenoid natyral që gjendet në drurin e pemëve të familjes Cupressaceae. Është një derivat i tropoloneve dhe një prej thujaplicinave. Hinokitioli përdoret gjerësisht në produktet e kujdesit dhe trajtimit oral për veprimin e tij me spektër të gjerë anti-viral, antimikrobik dhe anti-inflamator. Hinokitioli është një jonofor i zinkut dhe hekurit, për më tepër është aprovuar si një shtesë ushqimore. 

Emri i Hinokitiolit e ka origjinën nga fakti se u izolua fillimisht në hinokit tajvanezë në 1936. Në të vërtetë, pothuajse mungon në hinokit japonezë, ndërsa përmbahet në përqendrim të lartë (rreth 0.04% të masës së zemrës së drurit) në *Juniperus cedrus*, në drurin e kedrit Hiba (*Thujopsis dolabrata*) dhe në kedrin e kuq perëndimor (*Thuja plicata*). Mund të nxirret me lehtësi nga druri i kedrit me tretës dhe ultrasonifikim. 

Hinokitioli është strukturisht i lidhur me tropolonin, të cilit i mungon zëvendësuesi izopropil. Tropolonet janë agjentë kelatorë të mirënjohur. 

## Aktiviteti antimikrobik 
Hinokitioli ka një gamë të gjerë veprimesh biologjike, shumë prej të cilave janë eksploruar dhe karakterizuar në literaturë. I pari, dhe më i njohuri, është aktiviteti i fuqishëm antimikrobik kundër shumë baktereve dhe fungeve, pavarësisht nga rezistenca ndaj antibiotikëve. Në mënyrë të veçantë, Hinokitioli është treguar të jetë efektiv kundër *Streptococcus pneumoniae*, *Streptococcus mutans* dhe *Staphylococcus Aureus*, patogjenë të zakonshëm njerëzorë. Për më tepër, Hinokitioli është treguar se posedon efekte frenuese tek *Chlamydia trachomatis* dhe mund të jetë klinikisht i dobishëm si një ilaç topikal. 

### Aktiviteti antiviral 
Studime më të fundit kanë treguar që Hinokitioli demonstron gjithashtu veprim antiviral kur përdoret në kombinim me një kompleks zinku kundër disa viruseve njerëzore duke përfshirë rinovirusin, coxsackievirusin dhe mengovirusin. Kurimi i infeksioneve virale ka potencialin për të korrur përfitim ekonomik madhor dhe duhet të ketë një rëndësi të madhe për institucionet botërore siç është Organizata Botërore e Shëndetit. Duke dëmtuar përpunimin e poliproteinës virale, Hinokitioli pengon replikimin viral - megjithatë, kjo aftësi varet nga disponueshmëria e joneve metalike bivalente, pasi Hinokitioli është një kelator i tyre. Prania e zinkut në kombinim me Hinokitiolin mbështet këto aftësi dhe diskutohet më poshtë. 

## Veprime të tjera 
Përveç aktivitetit antimikrobik me spektër të gjerë, Hinokitioli posedon edhe aktivitete anti-inflamatore dhe antitumorale, të karakterizuara në një numër studimesh qelizore in vitro dhe studime të kafshëve in vivo. Hinokitioli pengon markuesit dhe rrugët kyçe inflamatore, të tilla si TNF-a dhe NF-kB, dhe potenciali i tij për trajtimin e sëmundjeve kronike inflamatore ose autoimune po eksplorohet. Hinokitioli u gjet se ushtron citotoksicitet në disa linja qelizash të spikatura të kancerit duke nxitur procese autofagike. 

### **Hulumtimi për koronavirusin** 
Efektet e mundshme antivirale të Hinokitiolit lindin nga veprimi i tij si një jonofor zinku. Hinokitioli mundëson futjen e fluksit të joneve të zinkut në qeliza, të cilat pengojnë makinerinë e replikimit të viruseve ARN dhe më pas frenojnë replikimin e virusit. Jonet e zinkut ishin në gjendje të pengonin ndjeshëm replikimin e viruseve brenda qelizave dhe vërtetuan se veprimi ishte i varur nga fluksi i zinkut. Ky studim është bërë me jonoforin pirition të zinkut, i cili funksionon në mënyrë shumë të ngjashme me Hinokitiolin. 

### **Jonofor i hekurit** 
Hinokitioli është treguar që rivendos prodhimin e hemoglobinës te brejtësit. Hinokitioli vepron si një jonofor i hekurit për të kanalizuar hekurin në qeliza, duke rritur nivelin e hekurit brendaqelizor. Përafërsisht 70% e hekurit tek njerëzit përmbahet brenda qelizave të kuqe të gjakut dhe konkretisht në proteinën e hemoglobinës. Hekuri është thelbësor për pothuajse të gjithë organizmat e gjallë, dhe është element kritik i disa funksioneve anatomike, siç është sistemi i transportit të oksigjenit, sinteza e acidit deoksiribonukleik (ADN) dhe transporti i elektroneve. Mungesa e hekurit mund të çojë në çrregullime të gjakut siç është anemia, e cila mund të të jetë dukshëm e dëmshme për performancën fizike dhe mendore. 

## Sinergjizmi i zinkut 
Hinokitioli është një jonofor i zinkut dhe kjo aftësi besohet se pengon replikimin viral. Shkurt, si një jonofor zinku, Hinokitioli ndihmon në transportimin e molekulave në qeliza përmes një membrane plazmatike ose membrane brendaqelizore, duke rritur kështu përqendrimin brendaqelizor të molekulës së specifikuar (p.sh. zink). Prandaj, duke përfituar nga vetitë antivirale të zinkut, në kombinim me Hinokitiolin, marrja e zinkut mund të përshpejtohet.

### **Hulumtimi për kancerin** 
Në kulturat e qelizave dhe studimet e kafshëve, hinokitioli është treguar se pengon metatezën dhe ka efekte anti-proliferative në qelizat kancerogjene.

#### **Mungesa e zinkut** 
Mungesa e zinkut është demonstruar në disa qeliza kanceroze dhe kthimi i niveleve optimale të zinkut brendaqelizor mund të çojë në frenimin e rritjes së tumorit. Hinokitioli është një jonofor zinku i dokumentuar, megjithatë kërkohet më shumë hulumtim në këtë kohë për të përcaktuar përqendrimet efektive të metodave të shpërndarjes për Hinokitiolin dhe zinkun. 

* "Efektet e zinkut dietik në rritjen e melanomës dhe metastazat eksperimentale..." 
* “Mungesa e zinkut dietik nxit zhvillimin e kancerit të ezofagut duke shkaktuar një përgjigje të veçantë inflamatore..." 
* "Lidhja ndërmjet niveleve në serum të zinkut dhe kancerit të mushkërive: një meta-analizë e     studimeve vëzhguese..." 
* “Progresi i hulumtimit mbi     marrëdhëniet midis mungesës së zinkut, mikro ARN-ve përkatëse dhe     karcinomës së ezofagut...” 

## Produktet që përmbajnë Hinokitiol 
parapamje| Shkalla e Vlerësimit EWG
Hinokitioli është përdorur gjerësisht në një gamë të produkteve të konsumit, përfshirë: kozmetikë, pasta dhëmbësh, spraj oralë, krem ​​dielli dhe në rritjen e flokëve. Një nga markat kryesore në shitjen e produkteve të konsumit me hinokitiol është Hinoki Clinical. Hinoki Clinical (themeluar më 1956) u krijua menjëherë pasi filloi "nxjerrja e parë industriale e hinokitiolit" në 1955. Hinoki, aktualisht ka mbi 18 lloje produktesh të ndryshme me hinokitiol si përbërës. Një markë tjetër, konkretisht, 'Relief Life', ka arritur mbi një milion shitje me pastat e dhëmbëve të tyre ‘Dental Series’ që përmbajnë hinokitiol. Prodhues të tjerë të njohur të produkteve me bazë hinokitiol përfshijnë Otsuka Pharmaceuticals, Kobayashi Pharmaceuticals, Taisho Pharmaceuticals, SS Pharmaceuticals. Përveç Azisë, kompani të tilla si Swanson Vitamins® janë duke filluar përdorimin e hinokitiolit në produktet e konsumit në tregje të tilla si SH.B.A. dhe Australi si një serum anti-oksidues dhe në përpjekje të tjera. Në vitin 2006, hinokitioli u kategorizua në Listën e Substancave të Brendshme (Domestic Substances List) në Kanada si jo-persistent, jo bioakumulues dhe jo toksik për organizmat ujorë.

Environmental Working Group (EWG) ose Grupi Mjedisor i Punës, një grup amerikan aktivist, i ka kushtuar një faqe përbërësit hinokitiol duke treguar që është 'rrezik i ulët' në fusha si "Alergjia & Imunotoksiciteti", "Kanceri" dhe "Toksiciteti zhvillimor dhe riprodhues" duke i dhënë Hinokitiolit një pikëzim prej 1-2. Në kontrast me pikëzimin e Hinokitiolit, Propilparabeni, një përbërës që ende shitet në pastrues të ndryshëm të gojës, shfaq toksicitet të madh dhe shqetësime të rrezikshme. Propilparabeni është vlerësuar nga Komisioni Evropian për Çrregullimin e Hormoneve si një çrregullues endokrin i njeriut përveç shqetësimeve të tjera, duke e lënë atë në një vlerësim prej 4-6 në faqen e internetit të EWG-së.

### **Dr. ZinX** 
Më 2 Prill 2020, Advance Nanotek, një prodhues australian i oksidit të zinkut, paraqiti një kërkesë për patentë të përbashkët me AstiVita Limited, për një përbërje anti-virale që përfshin produkte të ndryshme të kujdesit oral që përmbajnë hinokitiol si një përbërës jetik. Marka që tani është duke përfshirë këtë shpikje të re quhet Dr ZinX dhe ka të ngjarë të lëshojë kombinimin e saj Zinc + Hinokitiol në vitin 2020. Më 18 maj 2020, Dr ZinX publikoi rezultatet e testit për një "Test sasior të suspensionit për vlerësimin e aktivitetit virucid në zonën mjekësore" duke kthyer një ulje prej "3.25 log" (ulje 99.9%) për një përqendrim të pastër në 5 minuta kundër surrogatit të COVID-19 Feline Coronavirus. Zinku është një suplement dietik thelbësor dhe një element gjurmë në trup. Në nivel global vlerësohet se 17.3% e popullsisë ka konsum të papërshtatshëm të zinkut.

### **Një e ardhme premtuese** 
Duke filluar nga vitet 2000, studiuesit pranuan që hinokitioli mund të kishte vlerë si një produkt farmaceutik, veçanërisht për frenimin e bakterit *Chlamydia trachomatis*.

Kimisti Martin Burke dhe kolegët e tij në Universitetin e Illinois në Urbana-Champaign dhe në institucione të tjera zbuluan një përdorim të konsiderueshëm mjekësor për hinokitiolin. Qëllimi i Burke ishte të kapërcejë transportin e çrregullt të hekurit te kafshët. Pamjaftueshmëria e disa proteinave mund të çojë në mungesë hekuri në qeliza (anemi) ose efekt të kundërt, hemokromatozë. Duke përdorur si surrogate kulturat e majave të varfëruara nga gjenet, studiuesit ekzaminuan një bibliotekë të biomolekulave të vogla për shenja të transportit të hekurit dhe për pasojë, të rritjes së qelizave. Hinokitioli u shfaq si ai që rivendoste funksionimin e qelizave. Puna e mëtejshme nga ekipi përcaktoi mekanizmin me të cilin hinokitioli rikthen ose zvogëlon hekurin qelizor. Më pas ata e kaluan studimin e tyre te gjitarët dhe zbuluan se kur brejtësit, të cilët ishin inxhinierizuar për të mos patur “proteina hekuri”, ushqeheshin me hinokitiol, ata rifitonin marrjen e hekurit në zorrë. Në një studim të ngjashëm mbi peshkun zebër, molekula rivendosi prodhimin e Hemoglobinës. Një koment për punën e Burke et al., e quajti hinokitiolin "molekula e Njeriut të Hekurt". Kjo është e përshtatshme/ironike sepse emri i zbuluesit Nozoe mund të përkthehet në anglisht si "njeri i hekurt". 

Hulumtime të rëndësishme janë realizuar edhe në aplikimet orale të Hinokitiolit duke patur parasysh kërkesën e shtuar për produkte orale me bazë Hinokitiol. Një studim i tillë, i lidhur me 8 institucione të ndryshme në Japoni, me titull: "Aktiviteti Antibakterial i Hinokitiolit Kundër Baktereve Patologjike Antibiotik-Rezistente dhe Jorezistente të Pranueshme që Predominojnë në Kavitetin Oral dhe Rrugët Respiratore të Sipërme" arritën në përfundimin se "hinokitiol shfaq aktivitet antibakterial kundër një spektri të gjerë të baktereve patogjene dhe ka citotoksicitet të ulët ndaj qelizave epiteliale të njeriut."