Programet Kornizë për Hulumtim dhe Zhvillim Teknologjik

**Programet Kornizë për Hulumtim dhe Zhvillim Teknologjik**, të quajtura edhe **Programe Kornizë** ose shkurt **FP1** në **FP9**, janë programe financimi të krijuara nga Bashkimi Evropian / Komisioni Evropian për të mbështetur dhe nxitur kërkimin në Zonën Evropiane të Kërkimit (ERA). Duke filluar nga viti 2014, programet e financimit u quajtën **Horizon** .

Programet e financimit filluan në vitin 1984 dhe vazhdojnë deri në ditët e sotme. Programi më i fundit, Horizon Europe, ka një buxhet prej 95.5 miliardë eurosh që do të shpërndahet gjatë 7 viteve.

Objektivat dhe veprimet specifike ndryshojnë midis periudhave të financimit. Në FP6 dhe FP7, fokusi ishte në kërkimin teknologjik. Në Horizon 2020, fokusi ishte në inovacion, duke ofruar rritje ekonomike më të shpejtë dhe duke ofruar zgjidhje për përdoruesit fundorë që shpesh janë agjenci qeveritare.

## Sfondi 
Kryerja e politikave evropiane të kërkimit dhe zbatimi i programeve evropiane të kërkimit është një detyrim sipas Traktatit të Amsterdamit, i cili përfshin një kapitull mbi kërkimin dhe zhvillimin teknologjik. Programet përcaktohen nga nëpunësit civilë të Komisionit, të cilët ndihmohen nga grupe të ndryshme këshillimore zyrtare dhe grupe lobimi. P.sh., për të këshilluar Komisionin Evropian mbi strategjinë e përgjithshme që duhet ndjekur në zbatimin e prioritetit tematik të Teknologjisë së Informacionit dhe Komunikimit, u krijua Grupi Këshillimor i Teknologjive të Shoqërisë së Informacionit (ISTAG). 

## Programet kornizë 
Programet kornizë, deri në Programin Kornizë 6 (FP6), mbulonin periudha pesëvjeçare; por nga Programi Kornizë 7 (FP7) e tutje, programet zgjasin për shtatë vjet. Programet Kornizë dhe buxhetet e tyre në miliarda euro, paraqiten në tabelën më poshtë.  Për FP1–FP5, shpenzimet e programit u bënë në Njësi Monetare Evropiane ; nga FP6 e tutje buxhetet ishin në euro. Vlerat e paraqitura më poshtë janë në euro.

## Instrumentet e financimit 
### FP6 dhe FP7 
Projektet e Programit Kornizë 6 dhe 7 (2002–2013) u financuan përgjithësisht përmes **instrumenteve**, më të rëndësishmet prej të cilave përfshinin:

* Projekti Integrues (IP)
** Projekte kërkimore bashkëpunuese të mesme deri të mëdha të financuara në FP6 dhe FP7. Ato përbëhen nga një minimum prej tre partnerësh që vijnë nga tre vende nga shtetet e asociuara, por mund të bashkohen me disa dhjetëra partnerë. Kohëzgjatja tipike e projekteve të tilla është tre deri në pesë vjet, por nuk ka një kufi të sipërm të përcaktuar. Buxheti i dhënë nga Komisioni mund të arrijë disa dhjetëra milionë euro, të paguara si një pjesë e kostove aktuale të shpenzuara nga pjesëmarrësit. 
** Projektet e Integruara (IP) synojnë posaçërisht nxitjen e konkurrueshmërisë evropiane në kërkimin bazë dhe shkencën e aplikuar me fokus në "adresimin e nevojave kryesore në shoqëri" të përcaktuara nga Temat Prioritare të Programit Kornizë. Ashtu si STReP-të *(shih më poshtë)*, IP-të kërkojnë një pjesëmarrje të fortë të ndërmarrjeve të vogla ose të mesme (NVM) për të përcaktuar përkthimin e rezultateve të kërkimit në produkte ose shërbime komercialisht të qëndrueshme.  &#x5B; '** &#x5D;
* Rrjeti i Ekselencës (NoE)
** Projekte kërkimore të mesme të bashkëfinancuara nga Komisioni Evropian në FP6 dhe FP7. Këto projekte janë "të hartuara për të forcuar përsosmërinë shkencore dhe teknologjike në një temë të caktuar kërkimore përmes integrimit të qëndrueshëm të kapaciteteve kërkimore të pjesëmarrësve". 
** Projektet e NoE kërkojnë pjesëmarrjen minimale të tre vendeve anëtare të BE-së, megjithatë, komisioni priste që projektet zakonisht të përfshinin të paktën gjashtë vende.  Projekteve u jepen grante për një maksimum prej shtatë vitesh. Buxheti i dhënë nga Komisioni është 1–6 €.&nbsp;milion në vit në varësi të numrit të studiuesve të përfshirë. 

Vini re gjithashtu Iniciativat e Përbashkëta Teknologjike (JTI) të FP7 në partneritet me industrinë .  Një veprim specifik ishte projekti FIRST, për të nxitur bashkëpunimin në fushën e teknologjive të internetit përmes Platformave Teknologjike Evropa-Amerikano-Latine . 

### Horizonti 2020 
alt=The Horizon 2020 logo, a European Union framework programme.|parapamje|Logoja e Horizon 2020, një program kuadër i Bashkimit Evropian.
**Horizonti 2020'* ishte programi i tetë kornizë (FP8) që financonte kërkimin, zhvillimin teknologjik dhe inovacionin. Emri i programit është modifikuar në "Programi Kornizë për Kërkim dhe Inovacion".

Programi u zhvillua nga viti 2014 deri në vitin 2020 dhe siguroi një financim prej rreth 80 miliardë eurosh,   një rritje prej 23 përqind krahasuar me fazën e mëparshme.  ERC, si një komponent i H2020, financoi 6,707 projekte kërkimore me një vlerë totale prej 13.3 miliardë eurosh.  Nga viti 2013 deri në vitin 2020, Këshilli Evropian i Kërkimit i BE-së u caktoi shkencëtarëve të Mbretërisë së Bashkuar 1.7 miliardë euro në grante, më shumë se çdo vend tjetër. 

Horizonti 2020 ofroi grante për projekte kërkimore dhe inovative përmes thirrjeve të hapura dhe konkurruese për propozime. Subjektet juridike nga çdo vend ishin të kualifikuara të dorëzonin propozime projektesh në këto thirrje. Pjesëmarrja nga jashtë Bashkimit Evropian inkurajohej në mënyrë të qartë.  Pjesëmarrësit nga shtetet anëtare të Bashkimit Evropian dhe vendet e shoqëruara me Horizonti 2020 ishin automatikisht të financueshëm.

Horizonti 2020 mbështeti aksesin e hapur në rezultatet e kërkimit.  Projekte të tilla si Iniciativa Evropiane e Përpunuesve ose projekti Exscalate4Cov, ishin përfitues të Horizonti 2020.   

Programi Horizon 2020 është pasuar nga programi Horizon Europe në vitin 2021.

#### Objektivi dhe shtyllat 
Objektivi i programit kornizë është të përfundojë Zonën Evropiane të Kërkimit (ERA) duke koordinuar politikat kombëtare të kërkimit dhe duke bashkuar fondet e kërkimit në disa fusha për të shmangur dyfishimin. Horizonti 2020 në vetvete shihet si një instrument politikash për të zbatuar nisma të tjera të politikave të nivelit të lartë të Bashkimit Evropian, të tilla si Evropa 2020 dhe Unioni i Inovacionit.

Programi përbëhet nga tre fusha kryesore kërkimore që quhen "shtylla": 

* Shtylla e parë, "Shkencë e Shkëlqyer", përqendrohet në shkencën bazë. Ka një buxhet prej 24 miliardë eurosh.
* Shtylla e dytë është "Udhëheqja Industriale", me një buxhet prej 14 miliardë eurosh. Ajo menaxhohet nga DG Enterprise dhe bazohet në strategjitë Evropa 2020 dhe Unioni i Inovacionit. Qëllimi është të gjenden mënyra për të modernizuar industritë evropiane që kanë vuajtur nga një treg evropian i fragmentuar.
* Shtylla e tretë financon zgjidhje të mundshme për problemet sociale dhe ekonomike, "Sfidat Shoqërore" (SC). Qëllimi është zbatimi i zgjidhjeve, më pak në zhvillimin e teknologjisë.

Struktura ndjek programin e mëparshëm kornizë (FP7, 2007–2013) deri në nivelin e nënprogrameve sipas shtyllave.

Horizonti 2020 po zbaton gjithashtu politikën evropiane të kërkimit dhe inovacionit mjedisor, e cila synon përcaktimin dhe shndërrimin në realitet të një axhende transformuese për gjelbërimin e ekonomisë dhe shoqërisë në tërësi, në mënyrë që të arrihet një zhvillim vërtet i qëndrueshëm . 

#### Agjencitë 
Programi kuadër zbatohet nga Komisioni Evropian, organi ekzekutiv i Bashkimit Evropian . Më konkretisht, ai zbatohet nga agjenci të ndryshme, duke përfshirë: 

* Drejtoritë e Përgjithshme (DP)
** Drejtoria e Përgjithshme për Kërkim dhe Inovacion
** Drejtoria e Përgjithshme për Rrjetet e Komunikimit, Përmbajtjen dhe Teknologjinë
* Agjencitë Ekzekutive
** Agjencia Ekzekutive e Kërkimit (REA)
** Agjencia Ekzekutive për NVM-të (EASME)
** Agjencia Ekzekutive ERC (ERCEA)

#### Vendet e asociuara 
Vendet e asociuara kanë nënshkruar një marrëveshje asociimi për qëllimet e këtij programi kuadër. Deri më sot, 14 vende janë të asociuara në Horizon 2020.  Pjesëmarrësit nga shtetet anëtare të Bashkimit Evropian dhe vendet e asociuara në Horizon 2020 financohen automatikisht. 

Zvicra konsiderohet si "pjesërisht e lidhur" për shkak të referendumeve të vitit 2014 të mbajtura nga Zvicra, ku lëvizja e lirë e punëtorëve midis Zvicrës dhe BE-së ishte e kufizuar. Organizatat zvicerane vazhdojnë të jenë pjesëmarrëse aktive në Horizon 2020, megjithatë, pjesëmarrja e tyre ndonjëherë mbulohet nga fondet kombëtare.

Izraeli është një vend i asociuar i Horizon 2020. Një pikë qendrore e negociatave ishte financimi i projekteve përtej Vijës së Gjelbër .  Izraeli publikoi pikëpamjet e tij në një Shtojcë të dokumenteve zyrtare.

Armenia fitoi statusin e vendit të asociuar dhe studiuesit dhe organizatat armene mund të marrin pjesë në të gjitha programet Horizon në kushte të barabarta me shtetet anëtare të BE-së. 

## Reagime dhe përmirësime 
Programet janë kritikuar për arsye të ndryshme, të tilla si zvogëlimi i konkurrencës industriale të Evropës  dhe dështimi për të ofruar përsosmëri themelore dhe konkurrencë ekonomike globale. 

Në vitin 2010, Agjencia Austriake e Promovimit të Kërkimit nisi një peticion duke kërkuar thjeshtimin e procedurave administrative, i cili tërhoqi mbi 13,000 nënshkrues.  Kritikat e shumta të tjera ndaj peticionerëve u përmbledhën më vonë në një dokument të gjelbër .  Në Horizon 2020, ka thjeshtime të konsiderueshme: p.sh., më pak norma financimi (duke rritur normat e financimit të kompanive të mëdha), më pak raportim, më pak auditim, kohë më e shkurtër nga propozimi deri në fillimin e projektit. Në një artikull të *Nature'' në dhjetor 2020, Horizon 2020 vlerësohet për faktin se është më pak burokratik sesa programet e mëparshme kornizë. 

Në vitin 2021, shërbimet e Komisionit Evropian prezantuan disa thjeshtësime në programin e ri kornizë Horizon Europe, për të lehtësuar punën e përfituesve, veçanërisht në fazën e raportimit. 

## Shih edhe 
* Arsimi në Evropë
* Arsimi në Bashkimin Evropian

## Referime