Milan Kundera

**Milan Kundera** (1 prill 1929 - 11 korrik 2023) është shkrimtari i njohur i  Çekisë dhe një nga shkrimtarët më të njohur të kohës. Me origjinë çeke, ai jeton që prej vitit 1975 në Francë dhe në vitin 1981 u bë një francez i naturalizuar. Ai e konsideron veten francez dhe këmbëngul që puna e tij të njihet e të studiohet si literaturë franceze.

Njihet si autor i shumë veprave,  përmendim: *Shakaja, Identiteti, Lehtësia e padurueshme e qenies*. Librat e tij u ndaluan nga regjimi komunist në Çekosllovaki, deri në rënien e këtij regjimi nga revolucioni Velvet në vitin 1989.

## Jeta
Kundera jetoi në Francë prej vitit 1975 dhe ka fituar nënshtetësinë Franceze më 1981. Lindi në një familje të klasës së mesme shumë të kulturuar. Babai i tij, muzikologu dhe pjanisti Ludvík Kundera (1891-1971), ishte nxënës i kompozitorit të famshëm Leoš Janáček. Babai i mësoi Kunderës të luante në piano që në moshë të re. Me vonë Kundera studioi muzikë për njëfarë periudhe. Influenca e muzikës, ashtu si referenca të shpeshta mbi të, mund te gjenden në shumë vepra të Kunderës.

Kundera e përfundoi shkollën e mesme në Brno më 1948. Më pas ai vazhdoi studimet e larta për letërsi dhe estetikë pranë Fakultetit të Arteve në Universitetin Charles. Pas dy vitesh studime u transferua në Fakultetin e Filmit të Akademisë së Arteve të Bukura ne Pragë, ku u përqëndrua në regjizurë dhe skenografi. Më 1950 Kundera u detyrua t'i ndërpriste studimet për arsye politike. Pas diplomimit më 1952 u caktua si profesor i letërsisë botërore pranë Akademisë së Filmit. Kundera i përkiste brezit të të rinjve çekë që nuk e kishin provuar Republikën Demokratike Çekosllovake të paraluftës. Rritja e këtij brezi u karakterizua prej eksperiencës së fituar nga Lufta e Dyte Botërore dhe pushtimi gjerman. Përvoja e totalitarizmit gjerman krijoi një imazh bardh e zi të botës tek ky brez (komunizëm dhe fashizëm) dhe, për rrjedhoje, shtyu një pjesë të madhe të tyre të aktivizoheshin pranë rretheve Marksiste dhe te antarësoheshin në Partinë Komuniste. Milan Kundera u antarësua në Partinë Komuniste Çekosllovake, e cila ishte në pushtet në vitin 1948, kur ishte ende një adoleshent. Më 1950 bashkë me një tjetër shkrimtar çek, Jan Trefulka, Kundera u përjashtua nga partia për "aktivitete kundër partisë". Trefulka e përshkruan incidentin në novelën e tij *Pršelo jim štěstí *(Lumturia ra mbi ta) ndërsa Kundera u frymezua nga kjo ngjarje për të shkruar novelën e tij të parë *Žert* (*Shakaja*, 1967). Milan Kundera u ripranua në Partinë Komuniste më 1956.

Më 1970 ai u përjashtua nga partia për herë të dytë. Kundera së bashku me artistë dhe shkrimtarë të tjerë si Václav Havel, ishte i përfshirë në Pranverën e Pragës së vitit 1968. Gjatë kësaj periudhe reformizmi dhe optimizmi i pakët u shtypën nga pushtimi i Çekosllovakisë nga Bashkimi Sovjetik në gusht të 1968.

Kjo e ndau nga kultura dhe jeta çeke, ndaloi përkthimin e librave të tij të shkruar në frëngjisht në çekisht (publikimi ose ripublikimi i librave të tij të vjetër në Republikën Çeke u lejua vetëm pas 1989).

U nda nga jeta më 11 korrik 2023 në Paris.

## Veprat
* *Shakaja (Žert)* (1967)
* *Valsi i lamtumirës (Valčík na rozloučenou)*(1972)
* *Jeta është diku tjetër (Život je jinde)* (1973)
* *Libri i të Qeshurës dhe Harresës (Kniha smíchu a zapomnění)* (1979)
* *Lehtësia e padurueshme e qenies (Nesnesitelná lehkost bytí)* (1984)
* *Pavdekësia (Nesmrtelnost)* (1990)
* *Ngadalësia (La Lenteur)* (1995)
* ''Identititeti (L'Identité)* (1998)
* *Mosdija (L'Ignorance)* (2000)
* *The Festival of Insignificance* (*La fête de l'insignifiance'') (2014)

Në gjuhën shqipe janë përkthyer dhe botuar romanet Shakaja , Mosdija , Identiteti , Pavdekësia ; si dhe librat me ese Arti i Romanit dhe Testamentet e tradhëtuara https://web.archive.org/web/20160304185412/http://www.shtepiaelibrit.com/store/sq/kerko?controller=search&orderby=position&orderway=desc&search_query=milan+kundera&submit_search=K%C3%ABrkoni
## Lidhje të jashtme 
* Milan Kundera and the Czech Republic (në anglisht)