Riza Dani

**Riza Dani** (Shkodër, 1887 - 1947) ishte veprimtar i çështjes kombëtare, prefekt, dhe deputet si në parlamentin e parë shqiptar (1921-1923) ashtu edhe pas Luftës së Dytë Botërore.

## Biografia 
U lind në Shkodër në një familje qytetare, i biri i Hasanit dhe Baftes. Mbasi mbaroi *Ruzhdijen* në Shkodër, studimet e larta i ndoqi dhe i kreu në Stamboll, ku dhe u lidh me lëvizjen kombëtare. Pasi kishte jetuar për një kohë të gjatë në Egjipt, u kthye në vendlindje ku qe nëpunës në Zyrën e arsimit të vilajetit.

Së bashku me Luigj Gurakuqin, Hilë Mosin, Mati Logorecin, vëllaznit Kraja qe ndër 166 pjestarët e klubit "Gjuha shqipe" themeluar prej Kel Marubbit. Qe shumë aktiv për ngritjen e flamurit më 1913 në Shkodër së bashku me të vëllanë, Dan Hasanin. Malazezët u përpoqën ta arrestonin më 1914, por iku në Mirditë. Qe ndër organizatorët e lëvizjes kundër austro-hungarezëve që u mbajt tek "Xhamia Plakë" po në Shkodër,

Qe pjesë e organizatës revolucionare "Krahu Kombëtar" dhe qe ndër këshilltarët e Komitetit “Mbrojtja Kombëtare e Kosovës”, të cilin e përfaqësoi në Kongresin e Durrësit. Në vjeshtën e vitit 1919 pasi Komiteti Qendror i organizatës "Krahu Kombëtar" nuk e pranoi në radhët e veta, doli nga kjo organizatë.

U zgjodh deputet i parlamentit të parë shqiptar (1921-1923), i cilësuar «ex-Nêkryetari i Klubit "Bashkim" dhe i shoqërisë "Vaso Pasha"», duke bashkëpunuar ngushtë me Gurakuqin, dhe bëri pjesë në grupin e 12 deputetëve shkodranë. më pas vetëm ka përkrahur opozitën ku figura kryesore ishin Gurakuqi dhe Noli. Mbështeti Lëvizjen e qershorit më 1924 dhe u caktua prefekt i Durrësit përgjatë qeverisë së Nolit. Me Triumfin e Legalitetit dhe ardhjes edhe njëherë në pushtet të Ahmet Zogut, u largua drejt Italisë me bashkëpunëtorët e lëvizjes nga Vlora më 24 dhjetor 1924. Po hante darkë me Gurakuqin në restorantin e hotel "Cavour" në Bari, para se miku i tij të vritej. Më 21 tetor të 1925 u lëshua një letërqarkore nga Prefektura Shkodër, ku Dani figuron në listën e emrave që ishin të lirë të ktheheshin në atdhe, por nuk u kthye.

Qe ndër anëtarët e opozitës së vjetër që mori pjesë në "Konare", u vendos në Zara dhe si anëtarët e tjerë të Konares, kishte kontakte me jugosllavët. Shtatorin e 1927 u largua nga Konareja, pasi Kominterni kërkoi riorganizim ideologjik të Komitetit drejt së majtës. Pas kësaj mbështeti qëndrimet e Mustafa Krujës, të dy të ndihmuar nga Italia; më pas me Krujën pati një thyerje në relata. Pas atentatit ndaj Zogut në Vienë më 1931, autoritetet austriake e larguan dhe Dani u zhvendos në Fiume.

U kthye në atdhe më 5 qershor 1939 pas pushtimit italian, më 10 tetor 1940 anëtar i Këshillit të Shtetit (deri më 1943) kërkoi vjetërsi/pension shërbimi për kohën e emigracionit bashkë me disa dhjetëra antizogistë të tjerë. Më 18 prill 1940 vizitoi Vlorën me rastin e mitingut të njëvjetorit të "bashkimit personal" me Italinë, si figurë e lartë e kohës. dhe pas janarit 1945 anëtar i Komisionit për asistencën sociale për ndihmë të të dëmtuarve nga Lufta, formuar nga Këshilli Nacionalçlirimtar në Shkodër. Kandidoi dhe u zgjodh deputet nga lista e kandidatëve të Frontit Nacionalçlirimtar në zgjedhjet e 2 dhjetorit 1945. i indinjuar Dani i përgjigjet akuzës në gjyq: "*Me 9 shtator më ka vdekë vajza, fëmija i vetëm, e ju mendoni se tue pasë kyt rast në shpi do merresha me Lëvizjen? Paçi hijen tuej!*". Në hetuesi dhe në gjyq mbajti qendrim të pathyer dhe nuk pranoi asnjë nga akuzat, ndonëse u torturua çnjerëzisht. U ekzekutua më 7 shkurt të po atij viti në një varr kolektiv me deputetët e tjerë, ende deri më sot të pagjetur.

## Familja dhe pronat 
Në mesin e shtatorit të 1946 u arrestuan të gjithë meshkujt e familjes Dani, nga gjyqet, dënohet 3 vetë prej tyre me 26 vite burg së bashku dhe iu sekuestruan shtëpitë dhe fabrikat.

## Referime