Legjenda e ushtarit të transportuar (1598)

parapamje|300x300px| Plaza Mayor, ku supozohet se u shfaq ushtari në vitin 1593, në foto në 1836.
Një legjendë popullore thotë se në tetor 1593 një ushtar i Perandorisë Spanjolle (i quajtur **Gil Pérez** në një version të vitit 1908) u transportua në mënyrë misterioze nga Manila në Filipine te Plaza Mayor (tani Zócalo) në Meksiko Siti. Pretendimi i ushtarit mbi ardhjen e tij nga Filipinet nuk u besua aspak nga meksikanët derisa lajmi mbi vrasjen e Gomez Perez Dasmarinas u vërtetua muaj më vonë nga pasagjerët e një anijeje që kishte kaluar Oqeanin Paqësor. Folkloristi Thomas Allibone Janvier në vitin 1908 e përshkroi legjendën si "aktuale midis të gjitha klasave të popullsisë të Meksiko Sitit".  Hetuesit paranormalë të shekullit XX, duke i dhënë besim historisë, kanë sugjeruar teleportim dhe rrëmbimin nga alienët si shpjegime.

## Historia 
Më 24 tetor të vitit 1593, ushtari po ruante Palacio del Gobernador në Manila në kapitenerinë e përgjithshme të Filipineve. Një natë më parë, guvernatori Gómez Pérez Dasmariñas u vra nga piratët kinezë, por rojet ende ruanin pallatin dhe prisnin emërimin e një guvernatori të ri. Ushtari filloi të merrej me mend dhe i rraskapitur. Ai u mbështet te muri dhe pushoi për një moment me sytë e mbyllur.

Kur hapi sytë disa sekonda më vonë, ai e gjeti veten në Meksiko Siti, në mëkëmbësinë e Meksikës, mijëra kilometra përtej oqeanit. Disa roje e gjetën atë të veshur me uniformën e gabuar dhe filluan të pyesnin kush ishte ai. Lajmi për vrasjen e guvernatorit të Filipineve ishte ende i panjohur për njerëzit në Meksiko Siti. Ushtari i transportuar thuhet se kishte veshur uniformën e rojeve të pallatit në Manila dhe ishte në dijeni për vdekjen e Perez Dasmarinas. (Në fakt, Perez Dasmarinas u vra në det, pak më larg nga Manila.)

Autoritetet e burgosën për të qenë një dezertor dhe me akuzat për të qenë një shërbëtor i djallit. Muaj më vonë, lajmi për vdekjen e guvernatorit erdhi në Meksikë në një galion nga Filipinet. Një nga udhëtarët e njohu ushtarin e burgosur dhe tha se ai e kishte parë atë në Filipine një ditë pas vdekjes së guvernatorit. Ai u la i lirë nga burgu nga autoritetet dhe u lejua të kthehej në shtëpi.

## Zhvillimi 
Tomas Allibone Janvier, një folklorist amerikan që jeton në Meksikë, tregoi historinë si *Legend of the Living Spectre* në edicionin dhjetor të vitit 1908 të Harper's Magazine, duke e emëruar ushtarin si Gil Pérez. Historia ishte një nga seritë me titull *Legjendat e Qytetit të Meksikës*, botuar në një vëllim të mbledhur në vitin1910. Janvier vëren se motive të ngjashme janë të zakonshëm në folklor.  Përrallat e Alhambrës në Washington Irving përfshin historinë "Guvernatori Manco dhe Ushtari", e cila ka ngjashmëri me legjendën.

Llogaria e Janvier më 1908 u bazua në një version spanjoll nga folkloristi meksikan Luis González Obregón [es], botuar në koleksionin e tij të vitit 1900 México viejo: noticias históricas, tradiciones, leyendas y costumbres ("Meksika e Vjetër: shënime historike, folklor, legjenda dhe zakone") nën titullin "Un aparecido" (në shqip:"Një shfaqje"). Obregón ndjek historinë në një llogari të vitit 1698 nga Fray Gaspar de San Agustín i pushtimit spanjoll të Filipineve, i cili rrëfen historinë si fakt; San Agustin nuk e përmend emrin e ushtarit dhe ia përshkroi transportimin e tij si magji.

Janvier thotë se Obregón pohon se në 1609, Antonio de Morga kishte shkruar se vdekja e Perez Dasmariñas ishte e njohur në Meksikë në të njëjtën ditë, megjithëse de Morga shpreh injorancë për mënyrën/rrethanat .  José Rizal vëren shumë histori të tjera të mrekullueshme nga Filipinet spanjolle të kohës;  Luis Uekmann shpreh të njëjtën pikë në lidhje me  Meksikën spanjolle. Një koleksion i vitit 1936, *Historias de vivos y muertos* (në shqip:"Historitë e të gjallëve dhe të vdekurve") nga pasardhësi i Obregonit Artemio de Valle Arizpe (spanjisht), përfshinte një version të tregimit me titull *"Por el aire vino, por la mar se fue"* (në shqip:"Ai erdhi nga ajri, u largua nga deti").

Disa shkrimtarë kanë ofruar shpjegime paranormale për historinë.  Morris K. Jessup  dhe Brinsley Le Poer Trench, Earl i 8-të i Clancarty,  sugjeruan rrëmbimin e alienëve, ndërsa Kolin Uilson  dhe Geri Blakvud   sugjeruan teleportimin.

## Referime 
### Referime 
* de Morga, Antonio (1890) [1609]. Rizal, José (ed.). Sucesos de las islas Filipinas (in Spanish). Paris: Garnier hermanos. pp. 31–36. Retrieved 18 January 2016.
* de San Agustin, Gaspar (1698). "12: De los Embaxadores que llegaron à Manila, enviados por el Emperador del Japon, y del Rey de Camboxa, y del lastimoso fin del Governador Gomez Perez Dasmariñas". Conquistas de las Islas Philipinas (in Spanish). Vol 3. Madrid: Manuel Ruiz de Murga. p. 465. Retrieved 18 January 2016.
* González Obregón, Luis (1900). "Un Aparecido" (PDF). México viejo: noticias históricas, tradiciones, leyendas y costumbres (in Spanish). Paris; Mexico City: Librería de la Vda. de C. Bouret. pp. 181–185. Retrieved 18 January 2016.
* Obregón, Luis González (1937). The Streets of Mexico. Translated by Blanche Collet Wagner. San Francisco: George Fields.
* Janvier, Thomas Allibone (December 1908). "Legends of the City of Mexico". Harper's Magazine. 118 (703): 63–66. Retrieved 18 January 2016.
* Janvier, Thomas Allibone (1910). "Legend of the Living Spectre". Legends of the city of Mexico. New York, London: Harper & Brothers. pp. 96–107, 159–162. Retrieved 18 January 2016.

### Referime