Latif Kazanxhiu

**Latif Kazanxhiu** (lindur më 10 shkurt 1957) është një aktivist rom, pastor i Kishës Ungjillore “Shtegu i Dritës” dhe Kryeplak i fshatit Baltëz në Fier. Ai njihet gjerësisht si një nga figurat më të angazhuara dhe vizionare në mbrojtjen e të drejtave të komunitetit rom në Shqipëri, me një fokus të veçantë në edukim, përfshirje sociale dhe ruajtje të identitetit kulturor.

Në fillim të viteve 1990, Kazanxhiu ishte ndër themeluesit e shoqatës së parë rome në Shqipëri, "Amaro Dives", ku shërbeu si kryetar i degës Fier gjatë periudhës 1992–1995. Në vitin 1995, ai përfundoi një kurs kualifikimi në Tiranë për metodikën e mësimdhënies së gjuhës rome, i zhvilluar nga profesori i njohur ndërkombëtar Marcel Courthiade. Në vitin 1996, Latif Kazanxhiu hapi qendrën e parë komunitare rome në Shqipëri, pranë ambienteve të shtëpisë së tij në Baltëz të Fierit. Kjo qendër, e cila funksionoi deri në vitin 1999, ofroi për herë të parë mësimdhënie të strukturuar në gjuhën rome, së bashku me programe edukative për fëmijët romë. Si e tillë, kjo iniciativë cilësohet nga komuniteti si shkolla e parë rome në Shqipëri, dhe Kazanxhiu si mësuesi i parë i gjuhës rome në vend. Mësimet e gjuhës Rome ai i ka ofruar dhe në Shkollën e Arsimit Profesional "Murialdo" të qyetetit të Fierit. Nga viti 1996 deri më 2000, ai ka mbajtur pozicionin e sekretarit për marrëdhënie me publikun brenda dhe jashtë vendit dhe kryetar i degës Fier i Shoqatës “Unioni i Romëve të Shqipërisë – Amaro Drom”, duke luajtur një rol kyç në forcimin e zërit të romëve në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar. Falë kontributit të tij si aktivist dhe edukator i fëmijëve Rom në organizata të ndryshme kombëtare dhe ndërkombëtare, sot Fieri cilësohet nga komuniteti si Kryeqyteti i Romëve të Shqipërisë për nga shpërndarja e romëve në disa zona të këtij qyteti dhe nga numri më i lartë i të arsimuarve Rom.

Në vitin 2001-2011 ai u bë pjesë e projektit "Fida Internacional" i cili synonte përgatitjen e fëmijëve për shkollë, mbështetjen me mësime shtesë dhe ruajtjen e elementëve të kulturës së tyre rome si gjuha, traditat, historinë etj. Kontributi prej disa vitesh në këtë projekt e nxiti dhe motivoi atë që në vitin 2006 të fillojë studimet biblike dhe të përfundojë ato duke marrë titullin drejtues ungjillizimi në shkollë biblike "Fjala e Jetës" në Fier në vitin 2009. Më pas ai u bë drejtues i kishës "Shtegu i Dritës" dhe ka ofruar shërbesa si pastor në Baltëz dhe Mbrostar të Fierit.

Kontributi i tij dhe vlerat e tij paqësore midis grupeve të ndryshme etnike dhe fetare që banojnë në fshatit Baltëz bënë që në vitin 2017 ai të përzgjidhet nga Komuna "Dërmënas" si kryeplak i Fshatit Baltëz. Në këtë pozicion Kazanxhiu ka bërë që fshati Baltëz të cilësohet si zona me shumë etni, të cilat bashkëtojnë në harmoni të plotë midis njëri- tjetrit.

Latif Kazanxhiu është vlerësuar vazhdimisht për kontributin e tij në integrimin dhe fuqizimin e komunitetit rom në Shqipëri, në prill të vitit 2022 ai është vlerësuar nga Kryetari i Bashkisë Fier z. Armando Subashi me Certifikatë Mirënjohje "Për Kontributin e dhënë ndaj komunitetit Rom në Fier si mësues i parë i gjuhës rome, si dhe përpjekjen e vazhdueshme për integrimin e këtij komuniteti nëpërmjet përfshirjes në programe të ndryshme lokale, kombëtare dhe Nërkombëtare. Ndërkohë në prill të vitit 2025, ai u nderua me çmimin e dytë nga Komisioni Evropian për Kontributin në Integrimin e Romëve, , me një vlerësim të veçantë për punën e tij në fushën e arsimit të fëmijëve romë – një njohje që konfirmon rëndësinë e veprës së tij në përmirësimin e kushteve arsimore dhe sociale të komunitetit. Përmes punës së tij shumëvjeçare, Kazanxhiu mbetet një figurë kyçe në historinë moderne të lëvizjes rome në Shqipëri dhe një model frymëzimi për brezat e rinj.