Arsimi në Lihtenshtajn

parapamje| Universiteti i Lihtenshtajnit
**Arsimi në Lihtenshtajn** është një sistem i zhvilluar që ndjek modele të ngjashme me ato të Zvicrës dhe Austrisë, duke u karakterizuar nga një qasje e fortë duale, fleksibilitet dhe bashkëpunim ndërkombëtar.

## Vështrim 
Struktura e përgjithshme e sistemit arsimor në Lihtenshtajn është si më poshtë:
# **Edukimi parashkollor (Kindergarten):**  Fëmijët fillojnë edukimin parashkollor në moshën 4 ose 5 vjeç. Ai nuk është i detyrueshëm, por është i përhapur dhe i mbështetur nga shteti.
# **Shkolla fillore (Primarschule):**  Zgjat 5 vjet dhe është e detyrueshme. Mësimi zhvillohet në gjuhën gjermane dhe fokusohet në aftësitë bazë: lexim, shkrim, matematikë, natyrë, art e muzikë.
# **Shkolla e mesme e ulët (Oberschule, Realschule, Gymnasium):**  Pas shkollës fillore, nxënësit ndahen në tre drejtime bazuar në rezultatet dhe aftësitë e tyre:
#* **Oberschule:** më shumë praktike;
#* **Realschule:** drejtim i mesëm;
#* **Gymnasium:** përgatit për universitet.  Kjo fazë zgjat zakonisht 4 deri në 5 vjet.
# **Arsimi i mesëm i lartë dhe profesional (Berufsbildung):**  Sistemi dual është shumë i rëndësishëm në Lihtenshtajn: nxënësit ndjekin një arsim profesional ku kombinojnë teorinë në shkollë me praktikën në kompani (përmes praktikës së punës). Ka gjithashtu shkolla të mesme të larta që përgatisin për studime universitare.
# **Arsimi i lartë:**  Lihtenshtajni nuk ka shumë universitete, por ekziston **Universiteti i Lihtenshtajnit** në Vaduz, që ofron programe në arkitekturë dhe shkenca ekonomike. Për shumicën e studimeve të larta, studentët shkojnë në Zvicër, Austri apo Gjermani.  Studimi është i përkrahur nga shteti dhe ka marrëveshje ndërkombëtare për njohjen e diplomave.

## Shkollat fillore dhe të mesme 
Në vend ka nëntë shkolla të mesme publike. Këto përfshijnë:

* Gjimnazi i Lihtenshtajnit në Vaduz .
* Realschule Vaduz dhe Oberschule Vaduz, në Schulzentrum Mühleholz II në Vaduz 
* Realschule Schaan dhe Sportschule Liechtenstein në Schaan.

Shkolla e parë e mesme u hap në vitin 1858, me mbështetjen financiare të mjekut dhe politikanit Ludwig Grass . 

## Arsimi terciar 
Brenda Lihtenshtajnit, ekzistojnë katër qendra kryesore për arsimin e lartë:

* Universiteti i Lihtenshtajnit
* Universiteti Privat në Principatën e Lihtenshtajnit
* Instituti i Lihtenshtajnit
* 

## Krahasimet ndërkombëtare 
Në raportin e Programit për Vlerësimin Ndërkombëtar të Studentëve të vitit 2006, i koordinuar nga Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik, e renditi arsimin e Lihtenshtajnit si të 10-tin më të mirë në botë.  Në vitin 2012, Lihtenshtajni kishte pikët më të larta të PISA-s nga çdo vend evropian. 

## Karakteristikat themelore 
* Mësimi zhvillohet në **gjuhën gjermane**, dhe përdorimi i gjuhëve të huaja (sidomos anglishtja dhe frëngjishtja) fillon herët në sistem.
* Ka një **bashkëpunim të ngushtë me Zvicrën** në fushën e arsimit, sidomos në certifikimin profesional.
* Arsimi është **i detyrueshëm deri në moshën 16 vjeç**.
* Politikat arsimore hartohen nga **Ministria e Arsimit të Lihtenshtajnit**, që punon ngushtë me shkollat dhe komunitetin lokal.

Në përgjithësi, sistemi arsimor i Lihtenshtajnit është i vogël, por i integruar mirë në strukturat evropiane dhe me rezultate të larta në përgatitjen e nxënësve për tregun e punës dhe arsimin e lartë.

## Shih edhe 
* Lihtenshtajni
* Instituti i Lihtenshtajnit
* Universiteti i Lihtenshtajnit
* Arsimi në Bashkimin Evropian

## Lidhje të jashtme 
* Rrjeti i shkollave Lihtenshtajni 

## Referime