open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Uniforma ushtarake

parapamje|301x301px|Uniformat e përdorura nga forcat ushtarake evropiane nga 1670 deri në 1865.
**Uniforma ushtarake** është një veshje e standardizuar e veshur nga anëtarët e forcave të armatosura dhe paraushtarakët e kombeve të ndryshme.

Veshjet dhe stilet ushtarake kanë kaluar nëpër ndryshime të rëndësishme gjatë shekujve, nga veshjet shumëngjyrëshe dhe të përpunuara, të zbukuruara deri në shekullin e 19-të, tek uniformat e kamuflazhit utilitar për qëllime fushore dhe beteje nga Lufta e Parë Botërore (1914–1918) e në vazhdim. Uniformat ushtarake në formën e veshjes së standardizuar dhe të veçantë, të destinuara për identifikim dhe ekspozim, janë zakonisht një shenjë e forcave të organizuara ushtarake të pajisura nga një autoritet qendror.

Uniformat ushtarake ndryshojnë jo vetëm sipas njësive ushtarake, por priren të ofrohen edhe në nivele të ndryshme formaliteti në përputhje me kodet perëndimore të veshjes: uniformë të plotë të veshjes për veshje zyrtare, uniformë fustanesh të çrregullta për veshje gjysmë formale, uniformë fustan shërbimi për veshje joformale, dhe uniformë luftarake (e quajtur edhe "fustan betejë/fushe") e cila do të ishte e barabartë me veshjen e rastësishme. Ndonjëherë në kategorinë e veshjeve të rastësishme shtohen edhe uniformat e stërvitjes fizike.

## Shiko edhe 
## Referimet
Çmimi Akil Koci

**Çmimi Akil Koci** është çmimi më i lartë që jepet çdo vit në Konkursin Ndërkombëtar të Muzikës Klasike në Prishtinë për interpretime të jashtëzakonshme të pjesëve të kompozitorëve shqiptarë.

## Përmbledhje 
Çmimi u jepet dy kandidatëve në formën e një burse vjetore.

Është emërtuar për nder të kompozitorit kosovar, Akil Mark Koci dhe prezantohet nga ai çdo prill në Sallën e Kuqe, Prishtinë .

Fitues i çmimit në vitin 2005 ishte pianisti shqiptar 12-vjeçar, Arti Marika.

Fituesi i çmimit në vitin 2008 ishte pianisti turk, Furkan Ozyazici

## Shih edhe 
* Muzika e Kosovës

## Burimet 
* Fondacioni Kulturor Turk. Online https://web.archive.org/web/20110718192447/http://www.turkishculture.org/person_detail.php?(https://web.archive.org/web/20110718192447/http://www.turkishculture.org/person_detail.php?ID=1699) ID=1699
* Bashkimi Evropian i Konkurseve të Muzikës për Rininë. Online https://archive.today/20070630113931/http://www.emcy.org/mcfy/comps.php?A=OC&ID=198&B=1 Vizatuar më 27 maj 2007.
* Festivali Ndërkombëtar i Muzikës Kamerike në Prishtinë. Online https://web.archive.org/web/20071008054756/http://www.arskosova.net/ Qasur më 27 maj 2007.
* Arkivi i Universitetit të Stambollit. Online http://www.istanbul.edu.tr/duyuruular/duyuru_icerik.php?1403=(http://www.istanbul.edu.tr/duyurular/duyuru_icerik.php?1403=) Qasur më 29 tetor 2008.
Protestantizmi në Shqipëri

**Protestantizmi Ungjillor** është një nga pesë besimet e njohura zyrtarisht në Shqipëri .  Është një besim i krishterë që e sheh Jezu Krishtin si themeluesin dhe kreun e tij, dhe Biblën (veçanërisht Testamentin e Ri ) si autoritetin e tij të shkruar. Protestantët Ungjillorë në Shqipëri numëronin afërsisht 8000 në 1998,  dhe ishte rreth 13,000 deri në 15,000 në fillim të viteve 2020.  Raporti Ndërkombëtar i Lirisë Fetare i vitit 2007 raportoi 189 shoqata dhe grupe të ndryshme protestante.  Ndryshe nga fetë e tjera zyrtare në Shqipëri, protestantët ungjillorë nuk janë të organizuar nën një hierarki me një kryetar zyrtar, por veprojnë në mënyrë autonome në kisha ose organizata të veçanta që mbajnë emra të ndryshëm fetarë ose jo. shumica, por jo të gjitha grupet Ungjillore/Protestante janë anëtarë të Vëllazërisë Ungjillore të Shqipërisë (VUSH), një organizatë bashkëpunuese e cila e sheh veten si ekzistuese si "një instrument bekimi ... me qëllim të promovimit të unitetit midis kishave, duke përfaqësuar çdo kishë lokale me dinjiteti dhe promovimi i ungjillizimit”. 

## Historia 
Më 26 gusht 1816, Robert Pinkerton shkroi Shoqërinë Britanike të Huaj dhe Biblike për t'i inkurajuar ata të përkthenin Dhiatën e Re në shqip .  Cyrus Hamlin raportoi në 1857 se shqiptarët po aplikonin në seminarin e tij protestant.  Protestanti i parë shqiptar i dokumentuar ishte Kostandin Kristoforidhi, i cili la besimin e tij të lindjes ortodoks dhe u konvertua në protestantizëm vetë, duke krahasuar tekstet teologjike ortodokse, katolike romake dhe protestante. Ai u bashkua me Kishën Protestante të Smirnës në 1856 ose 1857 dhe u dërgua në Stamboll për trajnim teologjik. 

Në Manastir, edhe Gjerasim Qiriazi u konvertua në protestantizëm rreth. 1876–1877 dhe u bashkua me kishën protestante multietnike atje. Dy kishat e para të njohura protestante-ungjillore shqiptare u krijuan të dyja nga Gjerasim Qiriazi, fillimisht në Manastir në 1884 dhe më vonë në Korçë në 1890 (të dy qytetet në atë kohë ishin pjesë e Perandorisë Osmane). 

Në prill 1890, Gjerasim Qiriazi u shugurua si ungjilltari dhe predikuesi i parë shqiptar nga Bordi Amerikan i Komisionerëve për Misionet e Huaja në mbledhjen vjetore të bordit për ndihmë në Manastir.  Në Korçë u hap kisha e dytë mes shqiptarëve . Qiriazi ishte edhe kreu i një prej shoqërive të para kombëtare brenda Shqipërisë, të quajtur “Vëllazëria Ungjillore”. Si rrjedhojë, Gjerasim Qiriazi konsiderohet si babai i Kishës Protestante Shqiptare. 

## Shih edhe 
* Protestantizmi
* Feja në Shqipëri
* Krishterimi në Shqipëri

## Literatura 
*Hosaflook, David. *Lëvizja protestante te shqiptarët, 1816-1908*. Skopje: ITSHKSH, 2019.
*Young, David. *Lëvizja protestante midis shqiptarëve, 1908-1991*. Prishtina: TENDA, 2011.

## Lidhjet e jashtme 
*  (dedicated to the study and research of Protestantism in Albania).

## Referime
Frymorësia

**Frymorësia** (antonim: **jofrymorësia**) është një tipar gramatikor dhe semantik, që ekziston në disa gjuhë, që shpreh se sa i ndjeshëm ose i gjallë është referenti i një emri. E shprehur gjerësisht, frymorësia është një nga parimet më elementare në gjuhët anembanë globit dhe është një dallim i fituar që në moshën gjashtë muajshe.

Konceptet e frymorësisë ndryshojnë vazhdimisht përtej një binari të thjeshtë të frymorëve e të jofrymorëve; shumë gjuhë funksionojnë jashtë një shkalle hierarkike të frymorësisë së përgjithshme që e rendit frymorësinë si një "çështje gradimi". Në mënyrë tipike (me disa ndryshime të rendit dhe të vendit ku ndodh kufiri i frymorësisë), shkalla i rendit njerëzit mbi kafshët, pastaj bimët, forcat natyrore, objektet konkrete dhe objektet abstrakte, në atë renditje. Duke iu referuar njerëzve, kjo shkallë përmban një hierarki personash, duke renditur përemrat e vetës së parë dhe të dytë mbi vetën e tretë, pjesërisht produkt i empatisë, që përfshin folësin dhe bashkëbiseduesin.

## Shembuj 
Dallimi midis *he*, *she* dhe përemrave të tjerë vetorë, nga njëra anë, dhe *it*, nga ana tjetër është një dallim i frymorësisë në anglisht dhe në shumë gjuhë indo-evropiane. E njëjta gjë mund të thuhet për dallimin mes *who* dhe *what*. Disa gjuhë, si turqishtja, gjeorgjishtja, finlandishtja e folur dhe italishtja nuk bëjnë dallime mes *he, she* dhe *it*.

### Gjuha proto-indoevropiane 
Për shkak të ngjashmërive në morfologjinë e lakimeve gramatikore të gjinisë femërore dhe mashkullore në gjuhët indoevropiane, ekziston një teori që në një fazë të hershme, gjuha proto-indoevropiane kishte vetëm dy gjini gramatikore: "frymor" dhe "jofrymor/asnjanës"; ndryshimi më i dukshëm është se emrat jofrymorë/asnjanës përdornin të njëjtën formë për rasat emërore, thirrore dhe kallëzore. Dallimi u ruajt në gjuhët anadollake si hititishtja, të cilat të gjitha tani janë zhdukur.

## Shiko edhe 
* Gjinia gramatikore

## Shënime dhe referime 
### Shënime 
### Referime 
* Frishberg, Nancy. (1972). Shënuesit e objekteve Navajo dhe zinxhiri i madh i qenies. Në J. Kimball (ed. ), *Sintaksa dhe semantika*, vëll.&nbsp;1, fq.&nbsp;259–266. New York: Seminar Press.
* Hale, Kenneth L. (1973). Një shënim mbi përmbysjen subjekt-objekt në Navajo. Në BB Kachru, RB Lees, Y. Malkiel, A. Pietrangeli, & S. Saporta (ed. ), *Çështje në gjuhësi: Kumtesa për nder të Henry dhe Renée Kahane*, f.&nbsp;300–309. Urbana: Shtypi i Universitetit të Illinois.
* Thomas E. Payne, 1997. *Përshkrimi i morfosintaksës: Një udhëzues për gjuhëtarët e fushës* . Cambridge University Press. ISBN&nbsp;0-521-58224-5 .
* Young, Robert W., & Morgan, William, Sr. (1987). Gjuha Navajo: Një fjalor gramatikor dhe bisedor (rev. ed. ). Albuquerque: University of New Mexico Press. ISBN&nbsp;0-8263-1014-1 .
Gjuha kabile

**Gjuha kabile** Kabile është një gjuhë berbere veriore që flitet në Kabili, një rajon në Algjerinë veriore dhe gjithashtu brenda diasporës së madhe Kabile dhe në vende të tjera. Numri i folësve vlerësohet në rreth 3.5 milionë në Kabili dhe rreth 6 milionë në mbarë botën. Është gjuha e dytë më e folur berbere, pas Chleuh (Maroku jugor).

Në Algjeri, është gjuha e parë berbere për nga numri i folësve, e ndjekur nga Chaoui. Në Afrikën e Veriut, ajo renditet e dyta pas chleuh.

## Origjina
Kabile është një nga shumë gjuhët berbere, një grup i gjuhëve afro-aziatike nga Afrika e Veriut.
Jarmak

**Oleksandër Jarmak** (24 tetor 1991) është një muzikant hip-hopi ukrainas. Ai interpreton këngë në rusisht dhe ukrainisht. Temat e këngëve të tij përmbajnë nota humori dhe dashurie deri te padrejtësitë sociale. Jarmaku gjithashtu është shfaqur në serialin *Yak hartuvavsya Style*.

## Karriera 
Në verën e vitit 2011, Oleksandër filloi t'i publikonte këngët e tij në VK (rrjet social i ngjashëm me Facebook-un) të cilat më vonë ato u publikuan në YouTube. Në dhjetor të atij viti, ai publikoi videoklipin e tij të parë, i cili arriti më shumë se 50,000 shikime në një natë dhe një milion brenda dy javësh. Gjatë vitit 2012, Jarmaku prezantoi videot muzikore më të suksesshme dhe një album të plotë. Në vitin 2013, muzikanti mbështeti protestat në mbrojtje të të drejtave të Pavlishenkos dhe shkroi këngën "Liria për të ndershëm".

Oleksandri gjithashtu i kushtoi vëmendje shfaqjeve të drejtpërdrejta, duke vizituar qytete të ndryshme të Ukrainës.

Në vitin 2013, videoklipi për këngën "Serdze pazana" pati një  shikueshmëri të madhe te të gjithë artistët rusishtfolës në YouTube, përveç kësaj, portali "New Rap" e nominoi videoklipin si "videon e vitit". Albumi i dytë i artistit u prezantua po atë vit.

Më 26 tetor 2013, kanali televiziv "NLO" publikoi komedinë me 24 episode "Yak hartuvavsya Style", e cila tregon jetën dhe zhvillimin e Oleksandër Jarmakut. Më 24 tetor 2014, u publikua sezoni i dytë i serialit.

Jarmaku mori pjesë në ngjarjet e Euromaidanit dhe konfrontimet në rrugën "Hrushevski". Në shkurt të 2014-s, së bashku me MC TOF (Andri Tofetski), ai publikoi një video muzikore "22", e cila ndërthur me sukses tekstet patriotike dhe hip-hopit. Për këtë video, Jarmaku mblodhi videodokumentare nga ngjarjet e Euromaidan-it duke i modifikuar ato. Kënga u bë e njohur ngado.

Më 21 Mars 2015, u prezantua në rrjetet sociale albumi i tretë "Made in UA".

Më 7 Prill 2017, publikoi albumin e tij të katërt "Restart", i cili përmbante 16 këngë. Në veçanti, kënga e parë ukrainase e quajtur "Tvoi sny".

Më 11 nëntor 2017, Jarmaku festoi 5vjetorin e karrierës, duke bërë shfaqjen e parë të madhe në një nga arenat më të mëdha të koncerteve të Kievit STEREOPLAZA.

Më 6 dhjetor 2018, në Ditën e Forcave të Armatosura të Ukrainës, Jarmaku dhe nënshkruesja ukrainase Svitlana Tarabarova publikuan një këngë "VOIN", që i kushtohej ushtrisë ukrainase.

Më datë 22 Gusht 2021, ai publikon një video për këngën "Potriben zhyvym", kushtuar legjendave të gjalla të Ukrainës. Në protagonistë Serhiy Zhadan, Yevheniy Yanovych, Denys Bihus, Oleksandr Polozhynskyi, Oleh Mykhailyuta (Fahot), Oleksandr Sydorenko (Fozzy), Svitlana Tarabarova, Valerii Markus, Vitaliy Deineha, Maksym Beleninchy, dhe Zhzhinik. 

Gjatë pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022, Jarmaku iu bashkua Forcave të Mbrojtjes Territoriale, e cila është pjesë e Forcave të Armatosura të Ukrainës. 

## Diskografia 
## ReferimeUk
Aplikacioni "Grammarly"

**Aplikacioni "Grammarly"** është një program amerikan i cili ndihmon në shkrimin e saktë sipas aspekteve drejtshkrimore, gramatikore, pikësimit, qartësisë, angazhimit dhe dorëzimit në tekstet angleze, zbulon plagjiaturën dhe sugjeron zëvendësime për gabimet e identifikuara.  Ky aplikacion i lejon përdoruesit të personalizojnë stilin, tonin dhe gjuhën e tyre specifike të kontekstit. 

Grammarly-i u lançua në vitin 2009 nga Alex Shevchenko, Max Lytvyn dhe Dmytro Lider.  Grammarly është i disponueshëm si një aplikacion i pavarur për përdorim me programet e desktopit, një shtesë shfletuesi të optimizuar për Google Docs dhe një tastierë inteligjente. 

Ai është zhvilluar nga Grammarly Inc., me qendra në San Francisko, Kaliforni,  dhe zyra në Kiev,  New York City, Vancouver dhe Berlin.  

## Historia 
Grammarly-i si aplikacion u themelua nga Max Lytvyn, Alex Shevchenko dhe Dmytro Lider,  krijuesit e "My Dropbox", një aplikacion që kontrollon esetë për plagjiaturë.   Grammarly-i fillimisht u krijua si një aplikacion edukativ për të ndihmuar studentët e universitetit të përmirësojnë aftësitë e tyre në anglisht. Më vonë iu ofrua klientëve fundorë që përdorin anglisht në jetën e përditshme.  Brenda pak orësh, kompania lëshoi një rregullim të nxehtë dhe raportoi se nuk gjeti asnjë provë të të dhënave të komprometuara të përdoruesit.  Më vonë në dhjetor, Grammarly lançoi një program bug bounty në HackerOne, duke ofruar një shpërblim prej 100,000  për hakerin e parë të kapelës së bardhë për të hyrë në një dokument specifik në serverin e kompanisë. 

Ky aplikacion ndërpreu të gjitha marrëdhëniet e biznesit me përdoruesit në Rusi dhe Bjellorusi në përgjigje të pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022 . Kompania gjithashtu njoftoi se do t'i dhuronte Ukrainës të ardhurat neto të fituara në Rusi dhe Bjellorusi që nga viti 2014. Ai gjithashtu ofroi akses falas në mediat ukrainase, të cilat raportonin për luftën në anglisht.   

## Pritja 
Njerëzit e kanë vlerësuar Grammarly-in për lehtësinë e përdorimit dhe sugjerimet e dobishme, duke e konsideruar të vlefshëm pavarësisht çmimit relativisht të lartë dhe mungesës së funksionalitetit duke mos qenë i lidhur me internetin.  Josh Steimle i *Forbes-it* e lavdëroi atë në 2013, duke thënë se "Është një servis në internet që shpejt dhe lehtë e bën shkrimin më të mirë dhe ju bën të tingëlloni si profesionist ose të paktën ju ndihmon të mos dukeni si budalla."  Megjithatë, disa përdorues e kanë kritikuar Grammarly-in për sugjerime të pasakta, mosnjohje të tonit dhe kontekstit dhe ulje të lirisë së shprehjes së shkrimtarëve.  

## Referime
Konstandini e Dhoqina

**Konstandini e Dhoqina** libër për fëmijë me autor Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë në vitin 1999 nga "Toena". Libri ka 16 faqe me ilustrime. ISBN 9992712325
Besa e shqiptarit

**Besa e shqiptarit**  është një libër për fëmijë i shkruar nga autori Odhise K. Grillo dhe ilustruar nga Brikena Berdo, i botuar në vitin 1999 nga shtëpia botuese Toena në Tiranë. Ky libër është pjesë e serisë "Legjenda shqiptare", që ka për qëllim ruajtjen dhe përhapjen e traditave, zakoneve dhe legjendave të popullit shqiptar.

Libri "Besa e shqiptarit" është një tregim që fokusohet te një nga vlerat më të rëndësishme të kulturës shqiptare: besa. Ky koncept është një nga shtyllat që mbështesin shpirtin e nderit dhe mikpritjes në shoqërinë shqiptare. "Besa" përfshin një betim, një premtim të dhënë, që është i shenjtë dhe i panegociueshëm për shqiptarin. Ajo nënkupton besnikëri, ndihmë dhe mbështetje, veçanërisht në momentet e vështira, dhe ka një domethënie të thellë sociale dhe morale.

Në këtë libër, Odhise K. Grillo sjell një histori të thjeshtë, por plot mesazhe të fuqishme, që lidhen ngushtë me natyrën e besës dhe vlerat që ajo mbron. Historia shpreh lidhjen e fortë ndërmjet individëve dhe shoqërisë, duke ilustruar përmes një ndodhmie të caktuar se si shqiptari është i gatshëm të mbrojë fjalën e dhënë dhe të ruajë nderin e tij dhe të tjerëve. Kjo vlerë është e pranishme në shumë aspekte të jetës shqiptare, duke e bërë besën një prej pikave të forta të karakterit kombëtar shqiptar.

Ilustrimet e Brikenës Berdo në këtë libër e pasurojnë përvojën e leximit dhe e bëjnë më tërheqëse për fëmijët. Me ngjyra të ndritshme dhe forma që tërheqin vëmendjen, ato ndihmojnë në transmetimin e mesazhit dhe ndihmojnë fëmijët të kuptojnë më mirë konceptin e besës dhe rëndësinë e tij në jetën e përditshme.

Ky libër është një përpjekje për të pasuruar letërsinë shqipe për fëmijë dhe për t'u mësuar atyre vlera të rëndësishme të jetës, si besimi dhe ndihma reciproke. Ai i ofron fëmijëve mundësinë për të mësuar më shumë rreth një prej elementeve më të rëndësishëm të kulturës shqiptare dhe është një pasuri për ata që janë të interesuar në letërsinë për fëmijë dhe legjendat popullore shqiptare.

Besa e shqiptarit është një libër i veçantë që pasqyron një aspekt të rëndësishëm të traditës shqiptare dhe që ka një mesazh të thellë për vlerat e besnikërisë, ndihmës dhe nderit. Me një përmbajtje të thjeshtë dhe të kuptueshme, ai mund të jetë një pikënisje e shkëlqyer për fëmijët që duan të kuptojnë më mirë thesarin e pasur të kulturës dhe vlerave shqiptare.

## Burimet
Dy ushtarë të Skënderbeut

**Dy ushtarë të Skënderbeut: novela**  është një libër për fëmijë nga autori shqiptar Odhise K. Grillo. Libri është botuar në vitin 1999 nga shtëpia botuese "Toena" në Tiranë. Redaktor i librit është Dionis Bubani.  

## Përmbajtja 
Novela trajton historinë e dy ushtarëve që shërbejnë nën komandën e Skënderbeut, duke përshkruar aventurat, sakrificat dhe heroizmin e tyre në luftën kundër pushtuesve osmanë. Libri sjell një përzierje të historisë dhe imagjinatës, duke përcjellë vlera patriotike dhe edukative për lexuesit e rinj.  

## Botimi 
Libri është botuar nga shtëpia botuese *Toena* në Tiranë në vitin 1999, dhe ka gjithsej 106 faqe. ISBN i librit është **9992712139**.  

## Autori dhe redaktori 
* **Autor:** Odhise K. Grillo – një prej shkrimtarëve më të njohur të letërsisë për fëmijë në Shqipëri.  
* **Redaktor:** Dionis Bubani – shkrimtar dhe redaktor i njohur shqiptar.  

## Tema dhe mesazhi 
Novela trajton tema të tilla si patriotizmi, trimëria dhe miqësia, duke u fokusuar në periudhën historike të qëndresës shqiptare kundër Perandorisë Osmane. Ajo synon të edukojë dhe inspirojë të rinjtë përmes shembullit të heronjve të së kaluarës.  

## Vlerësimi dhe rëndësia 
*Dy ushtarë të Skënderbeut* është vlerësuar për mënyrën emocionuese të rrëfimit dhe për ndikimin e saj në edukimin e brezave të rinj. Ajo është bërë pjesë e literaturës shkollore dhe ka ndihmuar në ruajtjen e kujtesës historike për Skënderbeun dhe luftërat e tij.  

## Burimet
Kush e ka kapuçin?

**Kush e ka kapuçin?** përralla në vargje me autor Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë në vitin 2000 nga "Toena". Libri ka 44 faqe me ilustrime. ISBN 9992713291
Panoramë letrare : nëpër faqet e letërsisë sonë për fëmijë / Odhise K. Grillo

**Panoramë letrare : nëpër faqet e letërsisë sonë për fëmijë** me autor Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë në vitin 2000 nga "Toena". Libri V. 3, ka 254 faqe. ISBN 9992712783
Sabina Ajrula

**Sabina Ajrula Toziya** (17 prill 1946 – 10 gusht 2021) ishte një aktore turko-maqedone e njohur më së shumti për rolin e Hayriye Çakırbeyli në serialet kriminale-drama *Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz* dhe Afife Hatun në *Muhteşem Yüzyıl.* 

## Jeta dhe karriera 
Sabina Ajrula Toziya lindi më 17 prill 1946 në Shkup, Maqedoni, Jugosllavi, e cila tani është brenda kufijve të Maqedonisë së Veriut. Ka studiuar aktrim në Teatrin Shtetëror të Shkupit. Pas aktrimit në Maqedoni dhe Jugosllavi, Toziya luajti personazhin e Afife Hatun në serialin televiziv *Shekulli i mrekullueshëm*, i cili u transmetua në Star TV për herë të parë në Turqi. Ajo luajti rolin e Hayriye Çakırbeyli në serialin televiziv *Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz.* Ajo u largua nga shfaqja në janar 2021 pasi pësoi një goditje të pjesshme për shkak të një tumori në tru.

## Vdekja 
Më 10 gusht 2021, Sabina Ajrulla Toziya vdiq në moshën 75 vjeçare, pasi pësoi një goditje për shkak të një tumori në trurin e saj.

## Filmografia 
### Filmat 
* Times Without War (1969)
* Itrata vdovica (1969)
* Vetar vo kutice kibrit (1970)
* Zedj (1969) - Nikolina
* Precek (1971) - Julka
* Dobra Dolina (1973)
* Mjerim (1975)
* Ngrihu drejt, Delfina (1977) - Neda Korkut
* Beliot Sid (1978)
* Vreme, vodi (1980) - Kjuskoicë
* Brigada Udhëheqëse (1980) - Vera
* Kali i Kuq (1981)
* Juzna Pateka (1982)
* Opasni trag (1984) - Bolnicarka
* Jazol (1985)
* Bolva v'uvo (1991) - Sandebis
* Tatuazh (1991)
* Vreme, zivot (1992)
* Angels of the Dumps (1995) - Rabotninckata
* Na ballkanot ne se pie caj (1998)
* Sot, nesër (1998) - Nënë
* Kontakt (2005) - Gruaja fqinje
* Krcma na patot kon Evropa (2005) - Sulltanaa
* Hijet (2005) - Dr.Vera Perkova
* Shtriga e vogël cigane (2011) - Baba Ilonka
* Materijal za audicija (2013) - Silva
* Nata e mjaltit (2015) - Cveta
* Amok (2016) - Nënë
* Plaga e nënës sime (2016) - Mevlide 
* Bal Kaymak (2018) - Havva 
* Vera (2019) - Vera
* Aman Reis Duymasin (2019) - Nënë
* Escape To The Det (2021) - Anka
* M (2022)

### Televizioni 
* Solunski patrdii (1986) - Fatime
* Sluski od zivotot (1987) Nënë
* Makedonski narodni prikazni (1994)
* Salloni Harmoni (1998) - Grozda
* Nase maalo (2002) - Vesterka
* Makedonski narodni prikazni 2 (2012-2015)
* Shekulli i mrekullueshëm (2012–2014) - Afife Hatun
* Familijata Markovski (2017–2019) - Milica
* Zoki Poki (2020) - Zoki Poki Gjyshja / Tregimtari
* Eskiya Dünyaya Hükümdar Olmaz (2015–2021) - Hayriye Çakirbeyli    

## Referime
Jaws

***Jaws*** (sq: **Nofullat**) është një film thriller amerikan i vitit 1975 i drejtuar nga Steven Spielberg, i bazuar në romanin e vitit 1974 nga Peter Benchley. Ai luan Roy Scheider në rolin e shefit të policisë Martin Brody, i cili, me ndihmën e një biologu detar (Richard Dreyfuss) dhe një gjuetari profesionist peshkaqenësh (Robert Shaw), gjuan një peshkaqen të bardhë që ha njerzit dhe sulmon plazhistët në një qytet turistik veror. Murray Hamilton luan kryebashkiakun dhe Lorraine Gary portretizon gruan e Brody. Skenari i besohet Benchley-t, i cili shkroi draftet e para, dhe aktorit-shkrimtar Carl Gottlieb, i cili rishkruan skenarin gjatë fotografimit kryesor.

I xhiruar kryesisht në vendndodhjen e Martha's Vineyard në Massachusetts, Jaws ishte filmi i parë i madh i filmit që u xhirua në oqean dhe si pasojë pati një prodhim të trazuar, duke kaluar mbi buxhetin dhe orarin. Ndërsa peshkaqenët mekanikë të departamentit të artit shpesh nuk funksiononin, Spielberg vendosi kryesisht të sugjeronte praninë e peshkaqenit, duke përdorur një temë ogurzi dhe minimaliste të krijuar nga kompozitori John Williams për të treguar shfaqjet e tij të afërta. Spielberg dhe të tjerë e kanë krahasuar këtë qasje sugjestive me atë të regjisorit Alfred Hitchcock. Lëshimi i filmit nga Universal Pictures në mbi 450 ekrane ishte një publikim jashtëzakonisht i gjerë për një film të madh në studio në atë kohë dhe u shoqërua me një fushatë të gjerë marketingu që theksoi shumë spotet televizive dhe mallrat e lidhura.

I konsideruar si një moment i rëndësishëm në historinë e filmave, Jaws ishte filmi prototip i verës dhe fitoi disa çmime për muzikën dhe montazhin e tij. Ishte filmi me fitimet më të larta të të gjitha kohërave deri në shfaqjen e Star Wars dy vjet më vonë; të dy filmat ishin thelbësorë në krijimin e modelit modern të biznesit të Hollivudit, i cili ndjek fitime të larta nga filmat aksion dhe aventurë me premisa të thjeshta me koncept të lartë, të lëshuar gjatë verës në mijëra kinema dhe të reklamuar shumë. Nofullat u pasuan nga tre vazhdime (asnjëra prej të cilave nuk përfshinte Spielberg ose Benchley) dhe shumë thrillerë imitues, dhe në vitin 2001, Biblioteka e Kongresit e zgjodhi atë për t'u ruajtur në Regjistrin Kombëtar të Filmit të Shteteve të Bashkuara.

## Shiko edhe 
## Referimet
Jaws 2

***Jaws 2*** (sq: **Nofullat 2**) është një film horror amerikan i vitit 1978 me regji të Jeannot Szwarc dhe bashkë-skenar nga Carl Gottlieb. Është vazhdimi i Jaws të Steven Spielberg (1975), dhe pjesa e dytë e ekskluzivitetit të Jaws. Filmin luan Roy Scheider në rolin e shefit të policisë Martin Brody, me Lorraine Gary dhe Murray Hamilton që përsërisin rolet e tyre përkatëse si gruaja e Martinit, Ellen Brody dhe kryebashkiaku Larry Vaughn. Ai gjithashtu luan Joseph Mascolo, Jeffrey Kramer, Collin Wilcox, Ann Dusenberry, Mark Gruner, Susan French, Barry Coe, Donna Wilkes, Gary Springer dhe Keith Gordon në rolin e tij të parë në filmin artistik. Komploti ka të bëjë me shefin Brody që dyshon se një tjetër peshkaqen i bardhë po terrorizon vendpushimin imagjinar bregdetar të Amity Island, pas një sërë incidentesh dhe zhdukjesh, dhe dyshimet e tij përfundimisht vërtetohen të vërteta.

Ashtu si prodhimi i filmit origjinal, prodhimi i Jaws 2 ishte i shqetësuar. Regjisori i parë për filmin, John D. Hancock, doli të ishte i papërshtatshëm për një film aksion dhe u zëvendësua nga Szwarc. Scheider, i cili përsëriti rolin e tij vetëm për t'i dhënë fund një çështjeje kontraktuale me Universal, ishte gjithashtu i pakënaqur gjatë prodhimit dhe pati disa shkëmbime të nxehta me Szwarc.

Nofullat 2 ishte shkurtimisht vazhdimi me fitimin më të madh në histori derisa Rocky II u publikua në vitin 1979. Etiketa e filmit, "Ashtu kur menduat se ishte e sigurt të ktheheshe në ujë..." është bërë një nga më të famshmit në film histori dhe është parodizuar e nderuar disa herë. Filmi mori komente të përziera dhe u pasua nga Jaws 3-D në 1983 dhe Jaws: The Revenge në 1987.

## Shiko edhe 
## Referimet
Donbasi

parapamje|Harta e rajonit historik të Donbasit, brenda Ukrainës moderne dhe Rajonit të Rostovit të Rusisë.
**Donbasi** ose **Donbass** është një rajon historik, kulturor dhe ekonomik në Ukrainën lindore. Pjesë të Donbasit janë pushtuar nga Rusia si rezultat i Luftës Ruso-Ukrainase.

Fjala Donbas është një portmanto e formuar nga "**Donets Basin**", një shkurtim i "**Donets Coal Basin**" (ukrainisht: *Donetskyi vuhilnyi basein*; rusisht: *Donetskii ugolnyi bassein*). Emri i pellgut të qymyrit është një referencë për Ridge Donets; ky i fundit lidhet me lumin Donets.

Ka shumë përkufizime të shtrirjes së rajonit. Tani përkufizohet më së shpeshti si rajonet Donetsk dhe Luhansk të Ukrainës. Rajoni historik i minierave të qymyrit përjashtoi pjesë të këtyre rajoneve dhe përfshinte zona në Rajonin e Dnipropetrovsk dhe Rusinë Jugore. Një eurorajon me të njëjtin emër përbëhet nga rajonet e Donetskut dhe Luhanskut në Ukrainë dhe nga Rajoni i Rostovit në Rusi.

Donbas formoi kufirin historik midis Sichit Zaporizhian dhe Pritësit të Don Kozakëve. Ka qenë një zonë e rëndësishme e minierave të qymyrit që nga fundi i shekullit të 19-të, kur u bë një territor shumë i industrializuar.

Në mars 2014, pas lëvizjes së protestës Euromaidan dhe Revolucionit të Dinjitetit që rezultoi, pjesë të mëdha të Donbasit u mbërthyen nga trazirat pro-ruse dhe antiqeveritare. Kjo trazirë më vonë u shndërrua në një luftë midis forcave të qeverisë ukrainase dhe forcave ruse së bashku me milicitë ruse, të cilët u mbështetën nga Rusia si pjesë e Luftës më të gjerë Ruso-Ukrainase. Konflikti ndau Donbasin, që ndau territorin e kontrolluar nga Ukraina, që përbën rreth dy të tretat e rajonit, dhe territorin separatist/rus, që përbën rreth një të tretën. Rajoni mbeti i tillë për vite me radhë derisa Rusia nisi një pushtim të plotë të Ukrainës. Më 30 shtator 2022, Rusia shpalli në mënyrë të njëanshme aneksimin e saj të Donbasit së bashku me dy rajone të tjera ukrainase, Kherson dhe Zaporizhzhia.

Qyteti i Donetsk (qyteti i pestë më i madh në Ukrainë) konsiderohet kryeqyteti jozyrtar i Donbasit. Qytete të tjera të mëdha (mbi 100,000 banorë) përfshijnë Luhansk, Makiivka, Horlivka, Kramatorsk, Mariupol, Alchevsk, Lysychansk dhe Sievierodonetsk.

## Shiko edhe 
## Referimet
Rajoni i Doneckut

parapamje|Bajraku i Rajonit
parapamje|Harta e detajuar e Rajonit Doneck.
**Rajoni i Doneckut** (Ukrainisht: Донецька область *Donetska oblast*), i referuar edhe si **Doneççyna**, është një rajon në Ukrainën lindore.

Është provinca më e populluar e Ukrainës, me rreth 4.1 milionë banorë. Qendra e tij administrative është Doneck, megjithëse për shkak të Luftës Ruso-Ukrainase në vazhdim, administrata rajonale u zhvendos në Kramatorsk. Historikisht, rajoni ka qenë një pjesë e rëndësishme e rajonit të Donbasit. Që nga krijimi i tij në 1938 deri në nëntor 1961, ai mbante emrin Oblast Stalino pasi Doneck u quajt atëherë "Stalino", për nder të Jozef Stalinit. Si pjesë e procesit të de-stalinizimit, ai u riemërua sipas lumit Siversky Donec, arteria kryesore e Ukrainës Lindore. Popullsia e saj vlerësohet si 4,100,280 (2021 sipas vlerësimit.)

Rajoni është i njohur për shtrirjen urbane të Doneck-Makiivka dhe Horlivka-Yenakiieve dhe shpesh lidhet me industrinë e minierave të qymyrit.

Në vitin 2014, pjesë të rajonit, duke përfshirë Doneck, ranë nën kontrollin e separatistëve të mbështetur nga Rusia, të cilët shpallën Republikën Popullore të Doneckut, duke çuar në një luftë kundër forcave qeveritare; qendra administrative de facto u zhvendos më pas në Mariupol dhe më pas në Kramatorsk. Gjatë pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022, rajoni u bë përsëri vendi i luftimeve të ashpra dhe Rusia më vonë shpalli aneksimin e të gjithë rajonit si dhe tre rajone të tjera, megjithëse aneksimi mbetet i panjohur ndërkombëtarisht dhe vetëm rreth gjysma e rajonit është nën pushtimin ushtarak rus.

## Shiko edhe 
* Rajoni i Luhanskut

## Referimet
Forcat e Operacioneve Speciale (Rusi)

parapamje|263x263px|Stema e Forcave të Operacioneve Speciale.
**Forcat e Operacioneve Speciale të Forcave të Armatosura të Federatës Ruse**, të njohura zakonisht si **Forcat e Operacioneve Speciale** (rusisht: *Sily spetsial’nykh operatsiy; SSO*), janë forca speciale të nivelit strategjik nën **Komandën e Forcave të Operacioneve Speciale** (rusisht: *Komandovanie sil spetsial’nalnykh operatsii; KSSO or KSO*) e Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura të Federatës Ruse. Është gjithashtu një njësi strukturore dhe e pavarur e Forcave të Armatosura.

Njësitë e para të asaj që do të bëheshin Forcat e Operacioneve Speciale u transferuan nga GRU në 2009 si pjesë e reformës së vazhdueshme ushtarake ruse të vitit 2008. Komanda e Forcave të Operacioneve Speciale u krijua në vitin 2012 dhe u shpall në mars 2013 nga shefi i Shtabit të Përgjithshëm Valery Gerasimov. Sipas Gerasimov, SOF ishte projektuar si një aset i nivelit strategjik, njësi elitare të forcave të operacioneve speciale të KSSO, misionet kryesore të të cilave do të ishin ndërhyrjet e huaja duke përfshirë kundërpërhapjen, operacionet e jashtme të mbrojtjes së brendshme dhe ndërmarrjen e operacioneve speciale më komplekse dhe misionet klandestine për mbrojtja e interesave të Federatës Ruse.

SOF janë të dallueshme nga Spetsnaz GRU që deri në vitin 2010 ishin nën Drejtorinë kryesore të Inteligjencës dhe vartësia e së cilës u la e paqartë deri në vitin 2013 ku vendimi u anulua dhe njësitë e forcave speciale GRU u ricaktuan në divizione GRU dhe u vendosën përsëri nën autoritetin e GRU. SOF të Rusisë drejtohen ekskluzivisht nga personel profesional i punësuar me kontratë, nga të cilët të gjithë janë ushtarakë me kohë të plotë, të përbërë nga oficerë të porositur dhe ushtarë të rregullt.

Më 26 shkurt 2015, Presidenti Vladimir Putin dekretoi që 27 Shkurti të jetë Dita e SOF-it, sipas agjencive të shumta zyrtare ruse të lajmeve (edhe pse jo të pranuara zyrtarisht), për të shënuar vendosjen e kontrollit rus mbi ndërtesën e Këshillit të Lartë të Autonomisë. Republika e Krimesë në Simferopol, Krime më 27 shkurt 2014.

## Shiko edhe 
## Referimet
Apokalipsi

[parapamje|293x293px|Apokalipsi i përshkruar në skenat tradicionale të afreskeve të krishtera ortodokse në Manastirin e Osogovës, [Maqedonia e Veriut.]]
**Apokalipsi** apo **fundi i botës** (greqishtja e lashtë: *apokálupsis*) është një zhanër letrar në të cilin një qenie e mbinatyrshme zbulon misteret kozmike ose të ardhmen një ndërmjetësi njerëzor. Mjetet e ndërmjetësimit përfshijnë ëndrrat, vizionet dhe udhëtimet qiellore, dhe ato zakonisht paraqesin imazhe simbolike të nxjerra nga Bibla Hebraike, sondazhe historike kozmologjike dhe (pesimiste), ndarjen e kohës në periudha, numerologjinë ezoterike dhe pretendimet e ekstazës dhe frymëzimit. Pothuajse të gjitha janë shkruar me pseudonime (emra të rremë), duke pretenduar si autor një hero të nderuar nga shekujt e mëparshëm, si me Librin e Danielit, i kompozuar gjatë shekullit të 2-të pes, por që mban emrin e Danielit legjendar.

Eskatologjia, nga greqishtja eschatos, e fundit, ka të bëjë me pritjet e fundit të epokës së sotme, dhe eskatologjia apokaliptike është zbatimi i botëkuptimit apokaliptik deri në fund të botës, kur Zoti do të ndëshkojë të ligjtë dhe do të shpërblejë besimtarët. Një apokalips shpesh do të përmbajë shumë materiale eskatologjike, por nuk është e nevojshme: pagëzimi i Jezusit në ungjillin e Mateut, për shembull, mund të konsiderohet apokaliptik në atë që qiejt hapen për praninë e një ndërmjetësi hyjnor (pëllumbi që përfaqëson shpirtin e Perëndisë) dhe një zë komunikon informacion të mbinatyrshëm, por nuk ka asnjë element eskatologjik.

Studiuesit kanë identifikuar shembuj të zhanrit që variojnë nga mesi i shekullit II pes deri në shekullin e dytë të e.s., dhe shembuj mund të gjenden në literaturën persiane dhe greko-romake, si dhe në hebraike dhe të krishterë. Rasti i vetëm i qartë në Biblën Judaike (Dhjatën e Vjetër) është kapitujt 7-12 të Librit të Danielit, por ka shumë shembuj nga veprat jokanonike çifute; Libri i Zbulesës është i vetmi apokalips në Dhiatën e Re, por pasazhe që pasqyrojnë zhanrin mund të gjenden në ungjijtë dhe pothuajse në të gjitha letrat e vërteta të Palit.

## Shiko edhe 
* Mbarimi i botës

## Referimet
Traktati

Një **traktat** është një marrëveshje me shkrim formale, ligjërisht e detyrueshme ndërmjet aktorëve në të drejtën ndërkombëtare. Zakonisht bëhet nga dhe ndërmjet shteteve sovrane, por mund të përfshijë organizata ndërkombëtare, individë, subjekte biznesi dhe persona të tjerë juridikë. Një traktat mund të njihet gjithashtu si një **marrëveshje ndërkombëtare**, **protokoll**, **besëlidhje**, **konventë**, **pakt** ose **shkëmbim letrash**, midis kushteve të tjera. Megjithatë, vetëm dokumentet që janë ligjërisht të detyrueshme për palët konsiderohen traktate sipas së drejtës ndërkombëtare. Traktatet ndryshojnë në bazë të detyrimeve (shkalla në të cilën shtetet janë të detyruara ndaj rregullave), saktësisë (shkalla në të cilën rregullat janë të paqarta) dhe delegimit (shkalla në të cilën palët e treta kanë autoritet për të interpretuar, zbatuar dhe vendosur rregulla).

Traktatet janë ndër manifestimet më të hershme të marrëdhënieve ndërkombëtare, me shembullin e parë të njohur që është një marrëveshje kufitare midis qytet-shteteve sumeriane të Lagashit dhe Umma rreth vitit 3100 para Krishtit. Marrëveshjet ndërkombëtare u përdorën në një formë nga shumica e qytetërimeve kryesore, duke u rritur si në sofistikim ashtu edhe në numër gjatë epokës së hershme moderne. Fillimi i shekullit të 19-të pa zhvillime në diplomaci, politikë të jashtme dhe të drejtën ndërkombëtare të reflektuara nga përdorimi i gjerë i traktateve. Konventa e Vjenës e vitit 1969 mbi të drejtën e traktateve i kodifikoi këto praktika, duke përcaktuar udhëzime dhe rregulla për krijimin, ndryshimin, interpretimin dhe përfundimin e traktateve dhe për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve dhe shkeljeve të supozuara.

Traktatet janë afërsisht analoge me kontratat në atë që përcaktojnë të drejtat dhe detyrimet detyruese të palëve. Ato ndryshojnë në mënyrë të konsiderueshme në formë, përmbajtje dhe kompleksitet dhe rregullojnë një shumëllojshmëri të gjerë çështjesh, si siguria, tregtia, mjedisi dhe të drejtat e njeriut. Traktatet mund të jenë dypalëshe (ndërmjet dy vendeve) ose shumëpalëshe (që përfshijnë më shumë se dy vende). Ato mund të përdoren gjithashtu për të krijuar institucione ndërkombëtare, si Gjykata Ndërkombëtare Penale dhe Kombet e Bashkuara, për të cilat ato shpesh ofrojnë një kornizë qeverisëse. Traktatet shërbejnë si burime parësore të së drejtës ndërkombëtare dhe kanë kodifikuar ose vendosur shumicën e parimeve juridike ndërkombëtare që nga fillimi i shekullit të 20-të.

Pavarësisht Ligjit të Traktateve dhe të drejtës zakonore ndërkombëtare, traktatet nuk kërkohet të ndjekin ndonjë formë standarde. Megjithatë, të gjitha traktatet e vlefshme duhet të jenë në përputhje me parimin ligjor të pacta sunt servanda (latinisht: "marrëveshjet duhet të mbahen"), sipas të cilit palët angazhohen të kryejnë detyrat e tyre dhe të respektojnë marrëveshjet e tyre në mirëbesim. Një traktat gjithashtu mund të shfuqizohet, dhe në këtë mënyrë të bëhet i pazbatueshëm, nëse shkel një normë paraprake (jus cogens), siç është lejimi i një lufte agresioni ose krime kundër njerëzimit.

## Shiko edhe 
* Ligji ndërkombëtar

## Referimet
Emancipimi

parapamje|Unaza e këmbës përdoret për të burgosur njerëzit në fshat. Zakonisht ky lloj unazash këmbësh përdoren për t'i mbajtur ato gjatë natës. I burgosuri mund të përparonte vetëm duke u përzier. Pasi rripat ishin lidhur rreth këmbëve, vetëm farkëtari mund t'i lironte.
**Emancipim** në përgjithësi do të thotë të çlirosh një person nga një kufizim i mëparshëm ose paaftësi ligjore. Më gjerësisht, ai përdoret gjithashtu për përpjekjet për të siguruar të drejta ekonomike dhe sociale, të drejta politike ose barazi, shpesh për një grup specifikisht të privuar nga e drejta, ose në përgjithësi, në diskutimin e shumë çështjeve.

Ndër të tjera, Karl Marksi diskutoi emancipimin politik në esenë e tij të vitit 1844 "Mbi çështjen hebraike", edhe pse shpesh krahas (ose në kontrast me) termin *emancipim njerëzor*. Pikëpamjet e Marksit për emancipimin politik në këtë vepër u përmblodhën nga një shkrimtar si "status të barabartë të qytetarëve individualë në raport me shtetin, barazi përpara ligjit, pavarësisht nga feja, prona apo karakteristika të tjera "private" të njerëzve individualë". 

"Emancipimi politik" si frazë është më pak i zakonshëm në përdorimin modern, veçanërisht jashtë konteksteve akademike, të huaja apo aktiviste. Megjithatë, koncepte të ngjashme mund të referohen me terma të tjerë. Për shembull, në Shtetet e Bashkuara lëvizja për të Drejtat Civile arriti kulmin me Aktin e të Drejtave Civile të vitit 1964, Aktin e të Drejtave të Votimit të vitit 1965 dhe Aktin e Strehimit të Drejtë të vitit 1968, i cili kolektivisht mund të shihet si realizim i mëtejshëm i ngjarjeve të tilla si Shpallja e Emancipimit dhe heqja e skllavërisë një shekull më parë. Në ishujt e tanishëm dhe të mëparshëm britanikë të Indisë Perëndimore, festa Dita e Emancipimit festohet për të shënuar fundin e tregtisë së skllevërve në Atlantik. 

## Etimologjia 
Termi *emancipim* rrjedh nga latinishtja / (akti i çlirimit të një fëmije nga autoriteti prindëror) i cili rrjedh nga *  * (kap nga dora e dikujt tjetër).

## Shiko gjithashtu 
* Shfuqizimi
* Emancipimi katolik
* Deklarata e Dunmore
* Emancipimi kishtar
* Emancipimi i të miturve
* Shpallja e Emancipimit
* Reforma emancipuese e 1861 në Rusi
* Emancipist
* Dita e Emancipimit
* Emancipimi i hebrenjve
* Çlirimi (paqartësia)
* Dorëzim
* Liri politike
* Revolucion
* Vetëvendosje
* Tanzimat
* E drejta e votës e grave
* Të drejtat e fëmijëve

## Referime 
## Leximi më tej 
* Wolfdietrich Schmied-Kowarzik *Karl Marksi si filozof i emancipimit njerëzor* , përkthyer nga Dylan C. Stewart

## Linqe te jashtme
Pakti me Djallin

Një **marrëveshje me Djallin** (e quajtur edhe një **pakt me Djallin**, **pazari faustian** ose **pazari mefistofelian**) është një motiv kulturor i ilustruar nga legjenda e Faustit dhe figura e Mefistofelit, si dhe është thelbësor për shumë tradita të krishtera. Sipas besimit tradicional të krishterë për magjinë, pakti është midis një personi dhe Djallit ose një demon tjetër, duke shkëmbyer një shpirt për favore djallëzore, të cilat ndryshojnë sipas përrallës, por priren të përfshijnë rininë, njohurinë, pasurinë, famën dhe fuqinë.

Besohej gjithashtu se disa njerëz e kishin bërë këtë lloj pakti vetëm si një shenjë e njohjes së minionit si zotërues të tyre, në këmbim të asgjëje. Pazari është i rrezikshëm, pasi çmimi i shërbimit të djallit është shpirti i bastistit. Përralla mund të ketë një fund moralizues, me mallkim të përjetshëm për sipërmarrësin e pamend. Anasjelltas, mund të ketë një kthesë komike, në të cilën një fshatar dinak e tejkalon djallin, karakteristikisht në një pikë teknike. Personi që bën marrëveshjen ndonjëherë përpiqet të mashtrojë djallin, por në fund humbet (p.sh., njeriu shet shpirtin e tij për jetën e përjetshme sepse nuk do të vdesë kurrë për të paguar fundin e pazarit. Imun ndaj dënimit me vdekje, ai kryen vrasje, por dënohet me burgim të përjetshëm).

Një sërë veprash të famshme i referohen pakteve me djallin, nga urat e shumta evropiane të djallit te virtuoziteti i violinës së Giuseppe Tartini dhe Niccolò Paganini, te miti i "udhëkryqit" të lidhur me Robert Johnson.

Në Motif-Index of Folk-Literature të Stith Thompson, "Pazar me djallin" përbën motivin me numrin M210 dhe "Njeriu ia shet shpirtin djallit" motivin me numrin M211.

## Shiko edhe 
## Referimet
Snakes on a Plane

**Snakes on a Plane** (sq: **Gjarpërinjtë në aeroplan**) është një film aksion amerikan i vitit 2006 me regji të David R. Ellis dhe me protagonist Samuel L. Jackson. Ai u publikua nga New Line Cinema më 18 gusht 2006, në Amerikën e Veriut. Filmi u shkrua nga David Dalessandro, John Heffernan dhe Sebastian Gutierrez dhe ndjek ngjarjet e dhjetëra gjarpërinjve helmues të lëshuar në një aeroplan pasagjerësh në një përpjekje për të vrarë një dëshmitar gjyqi.

Filmi fitoi një vëmendje të konsiderueshme përpara publikimit të tij, duke formuar baza të mëdha fansash në internet dhe duke u bërë një fenomen interneti, për shkak të titullit, castit dhe premisës së filmit. Në përgjigje të bazës së fansave të internetit, New Line Cinema përfshiu reagimet nga përdoruesit në internet në prodhimin e saj dhe shtoi pesë ditë rixhirime. Para dhe pas publikimit të filmit, ai u parodi dhe u aludua në shfaqje dhe filma televizivë, video të bëra nga fansat, lojëra video dhe forma të ndryshme të letërsisë.

I lëshuar në Shtetet e Bashkuara dhe Mbretërinë e Bashkuar më 18 gusht 2006, filmi mori vlerësime të ndryshme dhe ishte një "zhgënjim në arkë". Pavarësisht zhurmës së madhe të internetit, të ardhurat bruto të filmit nuk i përmbushën pritshmëritë; fitoi 15.25 milionë dollarë në fundjavën e hapjes. Filmi fitoi 62 milionë dollarë në mbarë botën përpara publikimit të tij në video në shtëpi më 2 janar 2007.

## Shiko edhe 
## Referimet
Deep Blue Sea

**Deep Blue Sea** (sq: **Deti i Thellë Blu**) është një film triller amerikan i vitit 1999 me regji nga Renny Harlin dhe me aktorë Saffron Burrows, Thomas Jane, Samuel L. Jackson, Michael Rapaport dhe LL Cool J. I vendosur në një strukturë të izoluar nënujore, filmi ndjek një ekip shkencëtarësh. dhe kërkimet e tyre mbi peshkaqenët mako për të ndihmuar në luftimin e sëmundjes së Alzheimerit. Situata zhytet në kaos kur peshkaqenë të shumtë të inxhinieruar gjenetikisht nisin tërbimin dhe përmbytin objektin.

Deep Blue Sea kishte një buxhet prodhimi prej 60-82 milionë dollarë dhe përfaqësonte një provë për Harlin, i cili nuk kishte bërë një film të suksesshëm komercial që nga Cliffhanger në 1993. Filmi u xhirua kryesisht në Fox Baja Studios në Rosarito, Meksikë, ku ekipi i prodhimit ndërtoi grupe mbi rezervuarët e mëdhenj të ujit që ishin ndërtuar për filmin e James Cameron të vitit 1997, Titanic. Megjithëse Deep Blue Sea përmban disa pamje të peshkaqenëve të vërtetë, shumica e peshkaqenëve të përdorur në film ishin ose animatronikë ose të krijuar nga kompjuteri. Trevor Rabin kompozoi partiturën e filmit; LL Cool J kontribuoi me dy këngë në film: "Deepest Bluest (Shark's Fin)" dhe "Say What".

E shfaqur në kinema gjatë sezonit veror, Deep Blue Sea fitoi mbi 165 milionë dollarë në mbarë botën. Ai mori përgjithësisht komente të përziera nga kritikët, të cilët vlerësuan pezullimin, ritmin dhe sekuencat e tij të veprimit, por kritikuan joorigjinalitetin e tij dhe konventat e filmit B. Në retrospektivë, Deep Blue Sea është konsideruar si një film i suksesshëm i peshkaqenëve, veçanërisht brenda një zhanri të kufizuar që është dominuar nga thrilleri i Steven Spielberg, Nofullat e vitit 1975. Një vazhdim i drejtpërdrejtë në video, Deep Blue Sea 2, u publikua në 2018. Një film i tretë, Deep Blue Sea 3, u publikua më 28 korrik 2020.

## Shiko edhe 
* Deep Blue Sea 2
* Deep Blue Sea 3

## Referimet
Deep Blue Sea 2

**Deep Blue Sea 2** (sq: **Deti i Thellë Blu 2**) është një film horror fantastiko-shkencor i vitit 2018 me regji të Darin Scott. Është një vazhdim i pavarur i filmit të vitit 1999 Deep Blue Sea, dhe luan Danielle Savre, Michael Beach dhe Rob Mayes. Në film, një konservator peshkaqen punësohet për t'u konsultuar për një projekt top-sekret që përfshin peshkaqenë dem të zgjeruar gjenetikisht të financuar nga një miliarder farmaceutik. Megjithatë, superpeshaqenë shumë inteligjentë i kundërvihen zotërinjve të tyre dhe fillojnë t'i zgjedhin një nga një. Filmi u publikua drejtpërdrejt në video më 17 Prill 2018. Më pas u pasua nga Deep Blue Sea 3.

## Shiko edhe 
* Deep Blue Sea
* Deep Blue Sea 3

## Referimet
Deep Blue Sea 3

**Deep Blue Sea 3** (sq: **Deti i Thellë Blu 3**) është një film horror natyror fantastiko-shkencor amerikan i vitit 2020, me protagoniste Tania Raymonde. Dr. Emma Collins dhe ekipi i saj janë në Little Happy Island duke studiuar efektin e ndryshimit të klimës tek peshkaqenë të mëdhenj të bardhë që vijnë në çerdhet aty pranë për të lindur çdo vit, jeta e tyre paqësore ndërpritet kur një ekip "shkencor" shfaqet duke kërkuar për tre. peshkaqenë dem. Është pjesa e tretë dhe e fundit e serisë së filmave Deep Blue Sea, dhe një vazhdim i drejtpërdrejtë i Deep Blue Sea 2.

## Shiko edhe 
* Deep Blue Sea
* Deep Blue Sea 2

## Referimet
The Myth

**The Myth** (sq: **Miti**) është një film aventureske fantastike e arteve marciale kineze i vitit 2005 në Hong Kong, i drejtuar nga Stanley Tong, me aktorë Jackie Chan, Tony Leung Ka-fai, Kim Hee-sun dhe Mallika Sherawat.

## Shiko edhe 
## Referimet
Little Big Soldier

**Little Big Soldier** (kinezisht: 大兵小将; pinyin: Dà Bīng Xiǎo Jiang, Shqip: **Ushtari i vogël i madh**) është një film komedi aksion i vitit 2010 me regji nga Ding Sheng dhe prodhuar dhe shkruar nga Jackie Chan, me gjithashtu Chan dhe Leehom Wang. Filmi u prodhua me një buxhet prej 25 milionë dollarësh dhe u filmua midis janarit dhe prillit 2009 në lokacione në Yunnan, Kinë. Sipas Chan, filmi ishte i mbërthyer në ferr zhvillimi për më shumë se 20 vjet.

Little Big Soldier zhvillohet gjatë periudhës së Shteteve ndërluftuese të Kinës. Një ushtar i vjetër këmbë (Chan) dhe një gjeneral i ri nga një shtet rival (Wang) janë të vetmit të mbijetuar nga një betejë e pamëshirshme. Ushtari vendos të kapë gjeneralin dhe ta kthejë atë në gjendjen e tij në këmbim të një shpërblimi.

## Shiko edhe 
## Referimet