Sheron Ston

**Sharon Vonne Stone**  (lindi më 10 mars 1958) është një aktore dhe producente filmash amerikane. E njohur kryesisht për interpretimin e roleve të saj si femme fatale dhe grua misterioze në film dhe televizion, ajo u bë një nga simbolet më të njohura të seksit të viteve 1990. Ajo është fituese e çmimeve të ndryshme, duke përfshirë një Primetime Emmy Award, një Golden Globe Award, dhe një nominim për një Academy Award.

Pas modelimit në reklamat televizive dhe reklamat e shtypura, ajo bëri debutimin e saj të filmit si në filmin e Woody Allen *Stardust Memories* (1980). Pjesa e saj e parë që fliste ishte në filmin horror të Wes Craven, *Deadly Blessing* (1981). Në vitet 1980, Stone vazhdoi të shfaqej në filma të tillë si *Irreconcilable Differences* (1984), ''King Solomon's Mines* (1985), *Action Jackson* (1988), and *Above the Law* (1988). Ajo pati një sukses të jashtëzakonshëm me rolin e saj në filmin fantastiko-shkencor e Paul Verhoeven, *Total Recall* (1990), përpara se të fitonte njohje ndërkombëtare kur portretizoi në thrillerin erotik të Verhoeven, *Basic Instinct* (1992), për të cilin fitoi nominimin e saj të parë për Golden Globe Award.

Interpretimi i Stone në dramën kriminale të Martin Scorsese, *Casino* (1995), i dha asaj një Golden Globe Award së bashku me një nominim për Academy Award për Aktoren më të Mirë. Filma të tjerë të saj të shquar përfshijnë *Sliver* (1993), *The Specialist* (1994), *The Quick and the Dead* (1995), *Catwoman* (2004), *Broken Flowers* (2005), *Alpha Dog* (2006), *Bobby* (2006), *Fading Gigolo* (2013), *The Disaster Artist* (2017), *Rolling Thunder Revue: A Bob Dylan Story by Martin Scorsese* (2019), dhe *The Laundromat* (2019).

Në televizion, Stone është shfaqur në miniserinë e ABC *War and Remembrance* (1987), filmin televiziv të HBO *If These Walls Could Talk 2* (2000), *Mosaic* (2017) të Steven Soderbergh dhe *Ratched* (2020) të Ryan Murphy. Ajo bëri paraqitje si e ftuar në *The Practice* (2004) and *Law & Order: Special Victims Unit'' (2010), duke fituar Primetime Emmy Award për Aktoren e Ftuar të Shquar në një Seri Dramë për të parin.

## Jeta e hershme
Sharon Vonne Stone lindi në Meadville, Pennsylvania, tek Joseph William Stone II dhe Dorothy Marie (mbiemri i vajzërisë Lawson). Ajo ka një vëlla më të madh, Michael, një motër më të vogël, Kelly, dhe një vëlla më të vogël, Patrick. Ajo ka prejardhje irlandeze. Në vitin 2013 në një intervistë me Conan O'Brien, Stone deklaroi se paraardhësit e saj irlandezë arritën në Shtetet e Bashkuara gjatë Urisë së Madhe. Stone u konsiderua e talentuar në shkollë si fëmijë dhe hyri në klasën e dytë kur ishte 5 vjeç.

Ajo u diplomua në shkollën e mesme në Saegertown, Pennsylvania, në vitin 1975.

## Karriera
### Modelimi dhe paraqitjet e para në ekran (1976–1989)
Ndërsa ndiqte Edinboro State College, Stone fitoi titullin Miss Crawford County, Pennsylvania, dhe në vitin 1976, ishte kandidate për Miss Pennsylvania. Ajo shpejt u transferua në Evropë, duke jetuar për një vit në Milano dhe më pas në Paris. Ndërsa jetonte atje, ajo vendosi të hiqte dorë nga modelimi dhe të ndiqte aktrimin. "Kështu që mblodha valixhet, u ktheva në New York dhe qëndrova në radhë për të qenë një figurë në një film të Woody Allen", kujtoi ajo më vonë. Në moshën 20 vjeç, Stone u zgjodh për një rol të shkurtër në dramedinë e Allen, *Stardust Memories* (1980) por ajo qëndroi në ekran për dy minuta dhe nuk u shfaq në titrat e xhirimeve. Ajo siguroi vende si e ftuar në serialet televizive *Silver Spoons* (1982), *Bay City Blues* (1983), *Remington Steele* (1983), *Magnum, P.I.* (1984), dhe *T. J. Hooker* (1985); luajti një yll që prish martesën e një regjisori të suksesshëm dhe gruas së tij skenariste në dramën *Irreconcilable Differences* (1984), përballë Ryan O'Neal, Shelley Long dhe një Drew Barrymore të re; dhe luajti rolin e një gruaje të shkathët që bashkëpunon me një gjahtar pasurie (luajtur nga Richard Chamberlain) në filmat aksion-qendër ''King Solomon's Mines* (1985) dhe *Allan Quatermain and the Lost City of Gold* (1986), një interpretim i lehtë dhe komik i filmserisë *Indiana Jones*, të cilët u pritën keq nga kritikët dhe publiku. Në vlerësimin e tij për *King Solomon's Mines*, Walter Goodman i *The New York Times* konsideroi se Stone ishte "e azhurnuar si një heroinë e guximshme, seksi dhe me një goditje të efektshme", por ndjeu se historia ishte "e humbur në efekte". Për performancën e saj në *Allan Quatermain and the Lost City of Gold*, ajo mori nominimin e saj të parë për Golden Raspberry Award për Aktoren më të Keqe.

Stone mori rolin e Janice Henry në miniserinë e ABC *War and Remembrance* (1987), vazhdimi i miniserisë së vitit 1983 *The Winds of War*, bazuar në romanin e vitit 1978  me të njëjtin emër të shkruar nga Herman Wouk. Gjatë pjesës së mbetur të viteve 1980, ajo u shfaq si reportere në komedinë *Police Academy 4: Citizens on Patrol* (1987), një grua tërheqëse por misterioze me një axhendë të fshehur në thrillerin *Cold Steel* (1987), gruaja e një ish-agjenti të CIA-s në filmin kriminal *Above the Law* (1988) dhe gruaja fatkeqe e një biznesmeni të suksesshëm në filmin aksion *Action Jackson* (1988).

### Përparimi dhe *Basic Instinct* (1990–1992)
[parapamje|upright|majtas|Stone në [Festivali Amerikan i Filmit Deauville|Festivalin Amerikan të Filmit Deauville mëëëë 1991]]
Në filmin e Paul Verhoeven, *Total Recall* (1990), një film aksion fantastiko-shkencor me Arnold Schwarzenegger, Stone luajti rolin e gruas në dukje të dashur të një punëtori ndërtimi. Filmi mori kritika pozitive dhe fitoi 261.2 milionë dollarë në të gjithë botën, duke i dhënë karrierës së Stone një shtysë të madhe, një grua të shtypur seksualisht në thrillerin psikologjik *Scissors*, një bjonde të pasur në dramën kriminale *Diary of a Hitman*, një fotoreportere të re provokuese në thrillerin *Year of the Gun* dhe agjenten dhe ish-të dashurën e një shkrimtari në filmin neo-noir *Where Sleeping Dogs Lie*.

Në një film tjetër të Verhoeven, thrillerin erotik *Basic Instinct* (1992), Reagimet kritike ndaj *Basic Instinct* ishin të përziera, por Stone mori vlerësime kritike për "performancën e saj që bëri yje"; Peter Travers i *Rolling Stone* vuri në dukje se "ëndrra kinematografike e Verhoeven jep rezultate të shkëlqyera, veçanërisht kur Sharon Stone shfaqet me aq mishërim sa të shkëlqejë në ekran", dhe vërejti për portretizimin e aktores: "Stone, një ish-modele, është një nokaut; ajo madje mori një ngritje nga Ah-nold në *Total Recall* të Verhoeven. Por të qenit pika e ndritshme në shumë filma të mërzitshëm (*He Said, She Said*; *Irreconcilable Differences*) e pengoi karrierën e saj. Megjithëse *Basic Instinct* e bën Stone një bombë për vitet 1990, ai gjithashtu tregon se ajo mund të qeshë ose të errësojë një emocion me të njëjtën qetësi." Kritiku australian Shannon J. Harvey i *The Sunday Times* e quajti filmin "një nga filmat më të mirë të fillimit të viteve 1990, duke bërë më shumë për fuqizimin e femrave sesa çdo tubim feminist. Stone – në performancën e saj që bëri yll – është po aq tërheqëse dhe seksi sa është edhe e ftohtë si akulli." Për këtë rol, Stone fitoi një nominim për Golden Globe Award për Aktoren më të Mirë në një Film - Dramë, katër nominime për MTV Movie Awards dhe një nominim për Golden Raspberry Award për Yllin më të Keq të Ri për "homazhin e saj ndaj Theodore Cleaver". Filmi u bë gjithashtu një nga prodhimet më të suksesshme financiarisht të viteve 1990, duke fituar 352.9 milionë dollarë amerikanë në të gjithë botën.

### Statusi i zonjës kryesore (1993–1999)
Në vitin 1993, Stone luajti një femme fatale në thrillerin erotik *Sliver*, bazuar në romanin me të njëjtin emër të Ira Levin për ngjarjet misterioze në një ndërtesë shumëkatëshe në pronësi private në New York City. Filmi u kritikua ashpër nga kritikët dhe i siguroi Stone një nominim për Golden Raspberry Award për Aktoren më të Keqe, por u bë një sukses komercial, duke fituar 116.3 milionë dollarë amerikanë në arkë ndërkombëtare. Ajo gjithashtu bëri një paraqitje të shkurtër në filmin aksion *Last Action Hero* (1993), duke u ribashkuar me Arnold Schwarzenegger. Në vitin 1994, Stone u shfaq si gruaja e një arkitekti përballë Richard Gere në dramën *Intersection*, dhe si një grua që josh një ekspert bombash me të cilin është e përfshirë të shkatërrojë bandën kriminale që vrau familjen e saj, së bashku me Sylvester Stallone, në aksion thrillerin *The Specialist*. Ndërsa *Intersection* pati sukses të kufizuar, *The Specialist* fitoi 170.3 milionë dollarë amerikanë në të gjithë botën. Për punën e saj në të dy filmat, ajo fitoi një Golden Raspberry Award dhe një Stinkers Bad Movie Award për Aktoren më të Keqe, por u nominua për MTV Movie Award për Femrën më të Dëshirueshme për *The Specialist*.

Në filmin *The Quick and the Dead'' (1995), Stone mori rolin e një ushtare të armatosur që kthehet në një qytet kufitar në përpjekje për t'u hakmarrë për vdekjen e babait të saj. Ajo shërbeu si producente në film dhe kishte njëfarë kontrolli krijues mbi prodhimin; ajo zgjodhi regjisorin Sam Raimi, pasi u impresionua nga puna e tij në *Army of Darkness*, dhe bashkë-aktorin Russell Crowe pasi pa *Romper Stomper*. Ajo e pagoi vetë pagën e Leonardo DiCaprio pas një ngurrimi nga Sony, studioja e filmit, për zgjedhjen e tij. *The Quick and the Dead* ishte një fitim modest dhe i siguroi Stone një nominim për Saturn Award për Aktoren më të Mirë. Stone luajti përballë Robert De Niro në dramën epike kriminale të Martin Scorsese, *Casino* (1995), ku ajo mori rolin e Ginger McKenna, gruas intrigante dhe egoiste të një lojtari të shkëlqyer të lojërave të fatit (De Niro). Filmi, i bazuar në librin jo-fiktiv *Casino: Love and Honor in Las Vegas* nga Nicholas Pileggi, mori vlerësime të gjera nga kritika, fitoi 116.1 milionë dollarë amerikanë në nivel global, dhe i fitoi asaj Golden Globe Award për Aktoren më të Mirë në një Film - Dramë dhe një nominim për Academy Award për Aktoren më të Mirë.

Stone portretizoi të dashurën e një mësuesi mizor shkolle në thrillerin psikologjik *Diabolique* (1996), një grua që pret në rreshtin e vdekjes për një vrasje brutale të dyfishtë në dramën *Last Dance* (1996) dhe një biologe në filmin me tension *Sphere* (1998). Tre filmat e lartpërmendur u kritikuan nga kritikët dhe nuk arritën të gjenin një audiencë në kinema. Në vitin 1998, Stone gjithashtu shprehu zërin e saj për filmin e suksesshëm të animuar *Antz*, dhe luajti nënën e një djali 13-vjeçar që vuante nga sindroma Morquio në dramën  *The Mighty*, e cila mori një përgjigje pozitive nga kritikët. Stone u nominua për Golden Globe Award për Aktoren më të Mirë Mbështetëse për performancën e saj në këtë të fundit.

Roli i saj si një zonjushë e rrugës, në moshë të mesme, në filmin *Gloria* (1999), një ribërje e filmit të vitit 1980 me të njëjtin emër, rezultoi të ishte një dështim kritik dhe komercial. Një rol titullar pasoi në vitin 1999 me komedinë *The Muse*, duke luajtur frymëzimin e një skenaristi të shquar. Wade Major, një kritik për *Boxoffice*, e konsideroi portretizimin e saj të një "Muze të trullosur" si "surprizën më të këndshme të filmit", por shumica e kritikave në fund të fundit ishin të vakëta. Helmut Voss, atëherë president i Hollywood Foreign Press Association e cila jepte Golden Globe Award vjetor, urdhëroi të gjithë 82 anëtarët e saj të kthenin orët luksoze dhuratë të dërguara nga Stone ose October Films (tani të bashkuara në Focus Features) pasi këto konsideroheshin si promovime për një nominim për performancën e Stone në film. Ajo përfundimisht mori nominimin për Aktoren më të Mirë në një Film - Komedi ose Muzikal.

### Pauzë dhe rënie (2000–2004)
[thumb|right|upright|Stone në [Festivali i Filmit në Kanë 2002|Festivalin e Filmit në Kanë 2002]]
Në vitin 2000, Stone luajti rolin e një lezbikeje që përpiqej të krijonte familje, përballë Ellen DeGeneres, në filmin televiziv HBO *If These Walls Could Talk 2* dhe luajti rolin e një balerine ekzotike, përkrah Billy Connolly, në komedinë *Beautiful Joe*. Ndërsa ajo u njoh nga Women in Film me Lucy Award e saj të dytë për performancën e saj në *If These Walls Could Talk 2*,

Pas shtrimit në spital në shtator 2001 për një hemorragji subaraknoide, Stone bëri një pauzë nga aktrimi në ekran. Ajo u përball me sfida profesionale ndërsa ishte në procesin e rikuperimit. Ajo ndjeu se kishte "humbur vendin e saj" në Hollywood, dhe gjatë një interviste të vitit 2015 me *USA Today*, ajo tha: "[Kur] e gjen veten në fund të linjës në biznesin tënd, siç bëra unë, [duhet] ta kuptosh veten nga e para." Ajo u kthye në ekran në vitin 2003, kur mori një rol me tre episode si Sheila Carlisle, një avokate që beson se mund të komunikojë me Zotin, në sezonin e tetë të *The Practice*. Për performancën e saj, ajo mori Primetime Emmy Award për Aktoren e Ftuar të Shquar në një Seri Dramë.

Stone u përpoq të rikthehej në skenën kryesore me role në filmat *Cold Creek Manor* (2003), me Dennis Quaid, dhe *Catwoman* (2004), me Halle Berry. Në thrillerin psikologjik misterioz *Cold Creek Manor*, ajo dhe Quaid luajtën një çift të terrorizuar nga ish-pronari i pronës rurale që blenë me anë të konfiskimit. Revista *Variety* vuri në dukje në vlerësimin e saj për filmin se të dy aktorët "kërkuan më kot të gjenin ndonjë kënd për të luajtur në personazhet e tyre pa dimensione". Filmi superhero *Catwoman* e pa atë të luante CEO-n e fiksuar pas moshës të një kompanie kozmetike dhe antagonistin e historisë. Ndërsa të dy filmat dështuan në arkë, *Catwoman* konsiderohet nga shumë kritikë si një nga filmat më të këqij të të gjitha kohërave.

## Filmografia
## Referime
## Lidhje të jashtme
*