Antikapitalizmi

djathtas|parapamje| Karikatura "Piramida e Sistemit Kapitalist" e ilustruar nga Punëtorët Industrialë të Botës (1911) është një shembull i një kritike socialiste të kapitalizmit dhe të shtresimit shoqëror.
**Antikapitalizmi** është një ideologji dhe lëvizje politike që përfshin një sërë qëndrimesh dhe idesh që kundërshtojnë kapitalizmin. Në këtë kuptim, antikapitalistët janë ata që dëshirojnë të zëvendësojnë kapitalizmin me një lloj tjetër sistemi ekonomik, si socializmi apo komunizmi.

## Historia e lëvizjeve 
Antikapitalizmi ishte i përhapur në mesin e punëtorëve në Shtetet e Bashkuara në vitet 1900 dhe 1910, dhe Kolorado njihej veçanërisht si një qendër e lëvizjeve punëtore antikapitaliste në atë epokë. 

## Socializmi 
[parapamje| [Karl Marksi|Karl Marks, i konsideruar nga shumë njerëz si një nga baballarët themelues të mendimit antikapitalist]]
Socializmi mbron pronësinë dhe administrimin, direkt ose publik, të mjeteve të prodhimit dhe shpërndarjes së burimeve nga punëtorët, dhe një shoqëri të karakterizuar nga qasja e barabartë në burime për të gjithë individët, me një metodë egalitare tehavi.  

# Një teori ose politikë e organizimit shoqëror që synon ose mbron pronësinë dhe kontrollin demokratik të mjeteve të prodhimit, nga punëtorët ose komuniteti në tërësi, dhe administrimin ose shpërndarjen e tyre në interes të të gjithëve.
# Socialistët argumentojnë për një ekonomi bashkëpunëtore /komunitare, ose lartësitë komanduese të ekonomisë,  me kontroll demokratik nga njerëzit mbi shtetin, megjithëse ka patur disa filozofi jodemokratike. Pronësia "shtetërore" ose "kooperativa punëtore" është në kundërshtim themelor me pronësinë "private" të mjeteve të prodhimit, e cila është një tipar përcaktues i kapitalizmit. Shumica e socialistëve argumentojnë se kapitalizmi përqendron në mënyrë të padrejtë pushtetin, pasurinë dhe fitimin, mes një segmenti të vogël të shoqërisë që kontrollon kapitalin dhe e nxjerr pasurinë e tij nëpërmjet shfrytëzimit .

Socialistët argumentojnë se mbledhja e kapitalit gjeneron mbeturina nëpërmjet eksternaliteteve që kërkojnë masa rregulluese dhe korrigjuese të kushtueshme. Ata gjithashtu theksojnë se ky proces gjeneron industri dhe praktika të kota që ekzistojnë vetëm për të gjeneruar kërkesë të mjaftueshme për produktet që do të shiten me fitim (siç janë reklamat me presion të lartë); kështu duke patur për qëllim të krijojë në vend që të kënaqë kërkesën ekonomike.  

Socialistët argumentojnë se kapitalizmi përbëhet nga aktivitet i paarsyeshëm (irracional), siç është blerja e mallrave vetëm për t'i shitur në një kohë të mëvonshme kur çmimi i tyre rritet, në vend të konsumit, edhe nëse malli nuk mund t'u shitet me fitim individëve në nevojë; ata argumentojnë se *fitimi i parave*, ose mbledhjen e kapitalit, nuk gjegjet/përkon/korrespondon me kënaqësinë e kërkesës. 

Pronësia private imponon kufizime mbi planifikim, duke çuar në vendime ekonomike të paarritshme që rezultojnë në prodhim imoral, papunësi dhe humbje të jashtëzakonshme të burimeve materiale gjatë krizave të mbiprodhimit . Sipas socialistëve, prona private në mjetet e prodhimit bëhet e vjetëruar kur përqendrohet në institucione të qëndërzuara dhe të socializuara që bazohen në përvetësimin privat të të ardhurave derisa roli i kapitalistit të bëhet i tepërt. .  Pa nevojën e mbledhjes së kapitalit dhe të një klase pronarësh, prona private në mjetet e prodhimit perceptohet si një formë e vjetëruar e organizimit ekonomik që duhet të zëvendësohet nga një shoqatë e lirë individësh bazuar në pronësinë publike ose të përbashkët të këtyre aseteve të socializuara.  Socialistët i shohin marrëdhëniet e pronës private si kufizuese të potencialit të forcave prodhuese në ekonomi. 

### Anarkizmi dhe socializmi libertarian 
[parapamje|[Emma Goldman denoncoi skllavërinë me pagë duke thënë: "Dallimi i vetëm është se ju jeni skllevër të punësuar në vend të skllevërve në masë". ]]
Për filozofin anarkist individualist gjerman tepër me ndikim, Max Stirner, " prona private është një rrëqethë" që "rron sipas hirit të ligjit" dhe "bëhet "e imja" vetëm nga efekti i ligjit". Me fjalë të tjera, prona private ekziston thjesht "nëpërmjet mbrojtjes së shtetit, nëpërmjet hirit të shtetit". Duke njohur nevojën e saj për mbrojtje nga shteti, Stirner argumentoi se "nuk ka nevojë të bëjë ndonjë ndryshim për 'qytetarin e mirë' që i mbron ata dhe parimet e tyre, qoftë një Mbret absolut apo një kushtetuese, një republikë nëse vetëm ata mbrohen. Dhe cili është parimi i tyre, mbrojtësin e të cilit ata gjithmonë e 'dashurojnë', jo atë të punës (punëtorin), përkundrazi ai është "kapitali me interes...kapitali i punës, pra... [ata mbrojnë] punën sigurisht, por pak ose aspak punën e tyre?, por punën e kapitalit dhe e punëtorëve të nënshtruar."  Anarkisti francez Pierre-Joseph Proudhon kundërshtoi privilegjin e qeverisë që mbron interesat kapitaliste, bankare dhe tokësore, dhe mbledhjen ose blerjen e pronës (dhe çdo formë detyrimi që çoi në të) që ai besonte se pengon konkurrencën dhe mban pasurinë në duar. nga të paktët. Anarkisti individualist spanjoll Miguel Giménez Igualada pa: kapitalizmi [si] efekt i qeverisjes; Zhdukja e qeverisë do të thotë rënie e kapitalizmit nga piedestali i tij me marramendje... Ajo që ne e quajmë kapitalizëm nuk është asgjë tjetër veçse produkt i shtetit, brenda të cilit e vetmja gjë që shtyhet përpara është fitimi, i fituar mirë apo keq. Dhe kështu të luftosh kundër kapitalizmit është një detyrë e kotë, pasi qoftë ai kapitalizëm shtetëror apo kapitalizëm sipërmarrës, për sa kohë të ekzistojë Qeveria, do të ekzistojë kapitali shfrytëzues. Lufta, kësaj rradhe lufta e ndërgjegjes, është kundër shtetit.

### Marksizmi 
[parapamje| *[Das Kapital|Kapitali: Kritika e Ekonomisë Politike*, nga Karl Marksi, është një analizë kritike e ekonomisë politike, që synon të zbulojë ligjet ekonomike të mënyrës kapitaliste të prodhimit .]]
Karl Marksi e shihte kapitalizmin si një fazë historike, dikur përparimtare, por që përfundimisht do të ngecte për shkak të kontradiktave të brendshme dhe përfundimisht do të pasohej nga socializmi. Marksi pretendonte se kapitalizmi nuk ishte gjë tjetër veçse një hap i domosdoshëm për përparimin e njeriut, i cili më pas do të përballej me një revolucion politik përpara se të përqafonte shoqërinë pa klasa .