Sporti në Hong Kong

djathtas|parapamje|250x250px| Lojë futbolli nate në Wan Chai
Sportet në Hong Kong përbëjnë një pjesë të rëndësishme të kulturës së tij. Nduejshëm ndikuar nga periudha britanike, e cila zgjati deri në fund të shekullit të 19-të, Hong Kongu ka pasuar një hyrje më të hershme në atletikën perëndimore krahasuar me rajonet e tjera të Azisë.

Për sa i përket pjesëmarrjes, vrapimi, noti, badmintoni, basketbolli, fitnesi dhe futbolli (soccer) kanë më shumë pjesëmarrës. Në lidhje me favoritët, badmintoni (27.5%), noti (24%), futbolli i lidhur (soccer) (18.4%), basketbolli (9.8%) dhe tenisi (3.8%) janë sportet më të njohura.

Golfi është një sport gjithnjë e më popullor, edhe pse numri i fushave të golfit në qytet është relativisht i vogël. Në vitin 2009, Hong Kongu organizoi me sukses Lojërat V të Azisë Lindore, duke e bërë këtë ngjarje të madhe sportive më të suksesshme që kurrë të mbahet në territorin e tij. Në këtë kohë, Hong Kongu ka qenë gjithashtu vendi i organizimit të ngjarjeve sportive të mëdha ndërkombëtare, duke përfshirë konkurrencën e Kuaj në Lojërat Olimpike Verore 2008, Kampionatin e Hapur të Golfit të Hong Kongut, turneun e famshëm të rugby-t Hong Kong Sevens, Maratonën e Hong Kongut, Kupën e Azisë në futboll (AFC), Kupën e Azisë Lindore në futboll (EAFF), turneun e hapur të badmintonit të Hong Kongut, turneun tenisi të Hong Kong Tennis Classic, Premier Trofeun e Ligës së Azisë, si dhe Kupën e Vitit të Ri Hënor. Atletët e Hong Kongut kanë bërë përparime të konsiderueshme në arenën ndërkombëtare. Që nga viti 2010, 32 sportistë nga Hong Kongu janë përfshirë në Top 20 në botë në shtatë sporte të ndryshme, ndërsa 29 prej tyre janë renditur në 10 më të mirët në Azinë në gjashtë sporte të ndryshme. Për më tepër, performanca e atletëve me aftësi të kufizuara nga Hong Kongu në vitin 2009 ishte e paimagjinueshme, duke fituar katër kampionate botërore dhe dy tituj aziatikë.

## Historia 
Bashkia e Hong Kongut ndodhet sot në vendndodhjen e caktuar ku ishte klub i parë sportiv "Victoria Recreation Club" themeluar në vitin 1849, pasi ky klub kishte qenë në funksion në Kanton që nga viti 1832. "Victoria Recreation Club" është klubi i parë sportiv i themeluar në historinë e Hong Kongut. Sportet e para që u përfshinë ishin sportet ujore, siç ishte kanotazhi.

Turneu i golfit i Hong Kong Open është ngjarja më e vjetër sportive profesionale e Hong Kongut.

Sporti kryesor në Hong Kong ka qenë futbolli, veçanërisht për shkak të ndikimit britanik që ka ekzistuar që nga fundi i shekullit të 19-të. Ekipi i parë i dokumentuar ishte "Ekipi Kinez i Futbollit" në vitin 1904, i cili filloi si një klub i quajtur "Klubi Atletik i Kinës Jugore", i themeluar nga Mok Hing. Ky ishte skuadra e parë që u bashkua ligës së Shoqatës së Futbollit të Hong Kongut në sezonin 1913/1914. Prezantimi i Ligës së Divizionit të Parë të Hong Kongut në vitin 1908 ishte një moment historik tjetër për futbollin e Hong Kongut. Në Lojërat e Lindjes së Largët 1917 dhe 1919, klubit iu bashkua ekipi i Republika e Kinës dhe fitoi kampionatin e futbollit, duke u bërë e vetmja skuadër në historinë sportive të Hong Kongut që ka arritur këtë sukses. Rreth viteve 1920–1922, klubi mori zyrtarisht emrin e tanishëm të Shoqatës Atletike të Kinës Jugore dhe filloi të diversifikonte aktivitetin e tij duke u përfshirë në sporte të tjera.

Sekretari Financiar John James Cowperthwaite ishte një nga zyrtarët e parë qeveritarë që ndihmuan Hong Kongun për të marrë pjesë në Lojërat Olimpike Verore të vitit 1956 në Melburni, Australi, duke dhënë një kontribut prej 10,000 dollarë HK.

Parku Victoria ishte një nga hapësirat e hapura me lirisht të përdorura për lojëra sportive. Derisa stadiumi i Hong Kongut u ndërtua, nuk kishte stadium për sportet që të pranisnin spektatorë. Deri në vitet 1960, disa klube u krijuan kryesisht për qëllime sociale. Që atëherë, sportet në Hong Kong janë përshkruar si "Jeta e Klubit". Disa prej këtyre klubeve kanë dokumentuar plotësisht historinë e tyre, ndërsa të tjerat janë zhdukur bashkë me të kaluarën e tyre.

Një park sportiv i madh po ndërtohet aktualisht në zonën e ish-aeroportit të Kai Tak. Pas përfundimit të ndërtimit, Parku Sportiv Kai Tak do të jetë vendi më i madh sportiv në Hong Kong, duke përfshirë një stadium kryesor me kapacitet prej 50,000 vendesh, një qendër sportive të mbyllur, një fushë sporti publike dhe hapësira të shumta të hapura.

## Tranzicioni 
Pas Luftës së Dytë Botërore, u krijua Federata e Sporteve Amatore dhe Komiteti Olimpik i Hong Kongut (ASF&OC). Komiteti zgjodhi udhëheqësit sportivë për të përfaqësuar Hong Kongun në garat ndërkombëtare. Përfundimisht, ky komitet u bë i njohur si Komiteti Olimpik Kombëtar. Pas transferimit të sovranitetit në vitin 1997, Hong Kongu ka konkurrue ndërkombëtarisht me emrin "Hong Kong, Kinë" dhe me flamurin e rajonit Bauhinia. Ai trajtohet si subjekt i veçantë nga Republika Popullore e Kinë, e cila prezantohet si një hyrje e ndryshme në evenimentet sportive ndërkombëtare.

Në Hong Kong, ka një shumëllojshmëri sportesh të disponueshme, ku shumica prej tyre kanë shoqatën e tyre, si dhe shumë klube dhe grupe sportive, që përfshijnë ofrimin nga organizata të tilla si YWCA dhe YMCA. Gjithashtu, ka organizata lokale që përpiqen të ndihmojnë banorët e Hong Kongut të identifikojnë sportet që nuk reklamohen aq gjerësisht sa duhet.

Qeveria e Hong Kongut është gjithashtu e njohur për qasjen e saj proaktive ndaj ngjarjeve sportive para Olimpiadës së Pekinit.

## Sportet pjesëmarrëse 
Ka shumë sporte të disponueshme në Hong Kong për pjesëmarrje nga banorët, duke përfshirë:

## Sportet e spektatorëve 
### Badminton 
Badmintoni është një nga sportet më të njohura në Hong Kong.

Disa nga profesionistët aktualë të shquar në Hong Kong përfshijnë atletë të tilla si Tse Ying Suet dhe Tang Chun Man, të cilët janë në kategorinë e çifteve të përziera dhe kanë arritur një renditje të lartë botërore prej vendit të dytë. Ng Ka Long Angus është një tjetër sportist i shquar në disiplinën e tenisit në kategorinë e meshkujve, me një renditje të lartë botërore prej vendit të gjashtë.

### Basketboll 
Basketbolli është një nga sportet më të njohura në Hong Kong.

Ekipi kombëtar i basketbollit i Hong Kongut kualifikohet rregullisht për Kupën e Azisë FIBA. Në garat e klubeve, ekipi i tyre, Regal, fitoi Kupën e Kampionëve ABC në vitin 1997.

Hong Kongu priti kampionatin zyrtar të basketbollit aziatik 1983 .

### Kriket 
Kriketi në Hong Kong është luajtur të paktën që nga viti 1841. Ashtu si shumica e vendeve kriketi, edhe Hong Kongu ishte pjesë e Perandorisë Britanike. Ekipi kombëtar i kriketit ka qenë aktiv që nga viti 1866, dhe Shoqata e Kriketit të Hong Kongut u bë anëtare e asociuar e Këshillit Ndërkombëtar të Kriketit (ICC) në vitin 1969. Hong Kongu është mikpritës i ngjarjeve të shumëpritura të kriketit, siç ishte turneu i Kriketit të Gjashtëve të Hong Kongut (Hong Kong Cricket Sixes), një garë e cila u mbajt me lejen e ICC dhe përfshinte ekipe prej gjashtë lojtarësh, gjatë viteve deri në vitin 2012. Skuadra e Kriketit të Hong Kongut u kualifikua për Kampionatin Botëror ICC Twenty20 në vitin 2014 dhe bëri një paraqitje të shkëlqyer duke mundur nikoqirët, Bangladeshin.

### Gara me varkë me dragua 
Garat me varkë me Dragoit janë një nga sportet më të njohura në Hong Kong. Kjo sport tradicionale kineze u mbajt fillimisht si pjesë e festimeve Duan Wu në Hong Kong dhe tani është përhapur ndërkombëtarisht, me gara që organizohen në të gjithë botën. Shoqata e Varkave të Dragoit të Hong Kongut ishte një anëtar themelues i organeve qeverisëse ndërkombëtare dhe rajonale për garat e varkave me dragua, duke përfshirë Federatën Ndërkombëtare të Varkave të Dragoit dhe Federatën Aziatike të Varkave të Dragoit. Garat më të vjetra të Festivalit Ndërkombëtar të Varkave të Dragoit mbahen çdo vit në Hong Kong, me HKIR që mbahet që nga viti 1976 dhe njihet si fillimi i epokës moderne të sportit të varkave të dragoit.

### Futbolli 
Futbolli është një nga sportet më të njohura në Hong Kong, me Hong Kong Premier League që është liga e vetme sportive plotësisht profesionale në qytet. Kupa e Vitit të Ri Hënor, e cila zhvillohet në stadiumin e Hong Kongut, është një turne i njohur ndërkombëtar i futbollit që organizohet në Hong Kong.

### Formula E 
Hong Kong ePrix është një garë vjetore e kampionatit të Formula E, ku automjetet e përdorura janë të ushqyera me energji elektrike. Kjo garë zhvillohet në Hong Kong Central Harbourfront Circuit në Hong Kong dhe u organizua për herë të parë në sezonin 2016–17.
majtas|parapamje| Qarku i Hong Kongut Central Harbourfront *(foto në 2016),* ku zhvillohet gara.

### Golf 
Golfi është luajtur në Hong Kong që nga themelimi i Klubit të Golfit të Hong Kongut në vitin 1879. Ky klubi, i cili ka qenë pritës i turneut Hong Kong Open çdo vit që nga viti 1959, disponon dy vende të veçanta: Fanling, që është shtëpia e tre kurseve të nivelit të lartë të kampionatit, dhe Deep Water Bay, një kurs i shkurtër me nëntë vrima në ishullin jugor të Hong Kongut. Klubi i Golfit të Hong Kongut konsiderohet ndër klubet kryesore të golfit në Azi dhe, megjithëse është një klub privat i anëtarëve, hapet për vizitorët nga e hëna deri të premten.

### Lakros 
Ekipi kombëtar i lakrosit për meshkuj të Hong Kongut është një nga ekipet më të mira të Azisë. Ai ka arritur të kualifikohet për Kampionatin Botëror të Lakrosit për të pestën herë radhazi.

Hong Kongu ka dërguar ekipet kombëtare në Kampionatin Botëror të Lakrosit U-19 . 

Në tetor të vitit 2021, ekipi i lakrosit të femrave të Hong Kongut arriti të fitojë Kupën e bronztë të Dalmacisë në Split, Kroaci. Gjatë përgatitjeve për Kampionatin Botëror të Lakrosit për Gra, ekipi i Hong Kongut mundi Republikën Çeke me rezultatin 8-4, ndërsa kapitenja e ekipit, Daphne Li, u shpall fituese e çmimit të Më të Mirës në Fushatë (MVP) të turneut. Kryetrajnerja e ekipit ishte Jenifer Marrosu.

### Unioni i regbit 
Rugbi është një sport që ka një histori të gjatë dhe është krijuar pjesërisht si rezultat i të qenit një koloni britanike. Ndryshe nga Republika Popullore e Kinës, ku ky sport nuk është shumë i njohur, në Hong Kong ai ka një ekzistencë të vazhdueshme që daton më shumë se njëqind vjet më parë. Rugbi në Hong Kong është më i njohur për turnet e tij të shtatë, të cilat janë një pjesë e rëndësishme e kalendarit sportiv të vendit.

## Organizatat 
### Lojërat e Hong Kongut 
Lojërat e Hong Kongut janë një ngjarje territoriale shumë-sportive e mbajtur për herë të parë në 2007. 18 rrethet e Hong Kongut janë njësitë pjesëmarrëse.

### Maratona e Hong Kongut 
Maratona e Hong Kongut zhvillohet çdo shkurt dhe tërheq deri në 30,000 pjesëmarrës.

## Ngjarje sportive ndërkombëtare 
Hong Kongu garon veçmas nga Kina në ngjarje të ndryshme sportive ndërkombëtare. Hong Kongu gjithashtu kishte ekipin e vet gjatë administratës britanike para 1997.

### Lojrat aziatike 
Hong Kongu ka marrë pjesë në Lojërat Aziatike që nga Lojërat e vitit 1954 dhe pjesëmarrja më e fundit ishte në Lojërat Aziatike të vitit 2022. Me mbështetjen e qeverisë, Federata e Sporteve dhe Komiteti Olimpik i Hong Kongut, Kina paraqiti ofertën e Hong Kongut për organizimin e Lojërave Aziatike të vitit 2006 në Këshillin Olimpik të Azisë (OCA) në vitin 2000. Megjithatë, Hong Kongu humbi ofertën ndaj Dohës në mbledhjen e përgjithshme të OCA-s që u mbajt në Busan, Koreja e Jugut më 12 nëntor 2000.

### Lojërat e Azisë Lindore 
Hong Kongu ka marrë pjesë në çdo lojë të Azisë Lindore që nga viti 1993, duke qenë anëtar i Shoqatës së Lojërave të Azisë Lindore (EAGA). Territori priti Lojërat e Azisë Lindore 2009 .

### Lojërat e Commonwealth 
Hong Kongu konkurroi në Lojërat e Commonwealth nga viti 1934 deri në vitin 1994 si një koloni britanike (si një territor i varur nga Lojërat e 1986). Gjatë kësaj periudhe, Skuadra e Hong Kongut mori një numër medaljesh, duke përfshirë medalje në lojën "Lon Bowls".

### Lojërat Olimpike Verore 
Hong Kongu ka marrë pjesë në të gjitha Lojërat Olimpike Verore që nga Lojërat Olimpike të vitit 1952 në Helsinki, Finlandë. Medalja e parë u fitua në Lojërat Olimpike të vitit 1996 në Atlanta, SHBA. Lee Lai Shan fitoi medaljen e artë në garën individuale për femra në lundrim mistral. Rastësisht, ishte edhe medalja e fundit e fituar nga Hong Kongu si territor britanik, pasi që Hong Kongu u kthye në administratën kineze më 1997.

### Lojërat Olimpike Dimërore 
Hong Kongu mori pjesë në Lojërat e tij të para Olimpike Dimërore në Lojërat e vitit 2002 në Salt Lake City, SHBA. Hong Kongu nuk ka fituar asnjë medalje në Lojërat Dimërore.

### Paraolimpike 
Shfaqja e parë e Hong Kongut ishte në Lojërat Paralimpike Verore të vitit 1972 ku morën pjesë dhjetë atletë meshkuj . Skuadra nuk ka marrë pjesë kurrë në Lojërat Paralimpike Dimërore .

### Hong Kong Sevens 
Hong Kong Sevens u krijua në vitin 1976 dhe që atëherë është mbajtur në mars të çdo viti, përveç vitit 1997 dhe vitit 2005. Konsiderohet si turneu kryesor në Serinë Botërore të IRB Sevens. Organizuar nga Unioni i Futbollit të Rugbit të Hong Kongut, turneu mbahet çdo vit në fundjavën e fundit të marsit si një ngjarje dy-ditore e gjysmë. Në të marrin pjesë deri në 22 vende.

### Lojëra homoseksuale 
Hong Kongu u shpall si qyteti pritës i Lojërave të 11-ta Gay në një ngjarje gala në Hotel de Ville në Paris, më 30 tetor 2017. Ata fituan me shumicë të qartë votash, në raundin e parë të votimit. Kjo është hera e parë që Lojërat Gay do të zhvillohen në Azi.

Lista e gjatë e qyteteve të interesuara për të pritur Gay Games XI në 2022 u shpall në prill të vitit 2016. Një shtatëmbëdhjetë qytete ishin të interesuara për ofertë, një numër i paprecedentë në historinë e Lojërave Gay. Më 30 qershor 2016, Federata e Lojërave Gay njoftoi se njëmbëdhjetë qytete kishin dorëzuar zyrtarisht letrën e tyre të synimit për ofertën. Ndër këto qytete, Anaheim, Atlanta, Des Moines, Madison, Minneapolis dhe San Antonio vendosën të mos vazhdonin me procesin e ofertimit. Më 31 korrik 2016, në fazën e dytë të regjistrimit, 9 qytete të tjera vazhduan në procesin e ofertimit. Megjithatë, si Cape Town ashtu edhe Tel Aviv u larguan në këtë fazë, duke deklaruar që synonin të konkurronin për Gay Games XII në 2026. Më 30 nëntor 2016, Librat e Ofertës u dorëzuan nga tetë qytete kandidate, ndërsa Los Angelesi u tërhoq nga procesi në këtë fazë.

## Referime