Myrvete Dreshaj

**Myrvete Dreshaj-Baliu** është albanologe, njëra nga nismëtaret e Aksionit për Pajtimin e Gjaqeve në Kosovë dhe ish-deputete e Kuvendit të Kosovës. Si pasojë e angazhimit të saj politik, ka qenë e burgosur politike gjatë viteve 1984-1987 si dhe 1989-1990. Myrvetja është ligjëruese në Fakultetin e Edukimit, Universiteti i Prishtinës, që nga viti 2002. 

## Jeta Personale 
Myrvete Dreshaj-Baliu lindi në fshatin Vrellë, komuna e Istogut, Kosovë. Shkollën fillore e përfundoi në shkollën “Xhemajl Kada”, në Pejë. Më pas ka ndjekur gjimnazin “11 Maj” po në Pejë, ndonëse viti i fundit i studimeve i sfidohet shkaku i aktivitetit të saj politik. Kjo ndodhë pasi lirohet nga burgu i Mitrovicës, në gushtin e vitit 1987, ku kishte qenë e dënuar për arsye politike. Pas lirimit, ajo ndeshet me vështirësi të shumta për të përfunduar shkollimin e mesëm, pasi shkollat refuzonin ta pranonin duke e cilësuar si "nacionaliste" dhe kundërshtare të sistemit jugosllav. Me ndihmën e familjes dhe lidhjeve të afërta, ajo detyrohet të falsifikojë dokumente mjekësore që arsyetonin se mungesa e saj për tre vite kishe qenë si rezultat i një sëmundje të gjatë. Këto dokumente pranohen në gjimnazin e Prizrenit, ku regjistrohet më 1 shtator 1987 si nxënëse në drejtimin e biologjisë. Megjithëse filloi mësimin rregullisht dhe kishte aspiratë të studionte për mjekësi, pas tre javësh u përjashtua nga shkolla nga drejtori i atëhershëm që mori vesh se kush është dhe me arsyetimin se ishte "nacionaliste". Pas kësaj, u kthye në Pejë, ku pas disa muajsh dhe ndërhyrjes së prindërve, gjimnazi “11 Maji” e pranoi të vazhdonte mësimet me korrespondencë dhe të përfundonte vitin e katërt të shkollës së mesme. 

Pas përfundimit të shkollës së mesme, Myrvete Dreshaj u regjistrua në Universitetin e Prishtinës, ku u regjistrua si studente e rregullt vetëm pasi autoritetet serbe mbyllën zyrtarisht Universitetin për studentët shqiptarë, çka çoi në organizimin e mësimit në fakultete të improvizuara nëpër shtëpi private që funksionin sikurse shtëpitë shkolla. Studimet universitare i përfundoi duke diplomuar në vitin 1993. Në vitin 1994 regjistroi studimet e shkallës së tretë në degën e Letërsisë, ku më pas magjistroi. Myrvetja ka doktoruar në degën Letërsi dhe Gjuhë Shqipe në Fakultetin e Filologjisë, Universiteti i Prishtinës me punimin “Enciklopedisti i kërkimeve albanologjike (Studimet historiko-letrare të Jup Kastratit)”.  Në fund të viteve 1980, kur nisi kjo nismë, vlerësohej se rreth 17,000 burra në Kosovë ishin të rrezikuar nga cikli i gjakmarrjeve. Procesi i pajtimit përfshinte një ripërkufizim të thellë të logjikës së Kanunit: nga një kod nderi që legjitimonte marrjen e gjakut, ai u shndërrua në një kod që i jepte nder aktit të faljes. Ky transformim nuk ishte i lehtë; ai kërkonte pjesëmarrjen e drejtpërdrejtë të familjeve të përfshira, mbështetjen e komuniteteve të tyre, si dhe përkushtimin e aktivistëve të rinj që ishin motori i kësaj lëvizjeje. 

Rreth 500 të rinj dhe intelektualë u përfshinë në procesin e pajtimit të gjaqeve, duke vepruar në grupe të vogla. Në fazën e parë, këto grupe përbëheshin kryesisht nga studentë, të cilët, së bashku me intelektualët, vizitonin familjet në gjakmarrje dhe zhvillonin biseda me gratë e shtëpisë për t’i inkurajuar drejt faljes. Sipas Anton Çetës, gratë kishin një rol të rëndësishëm, megjithëse diskret, në ndikimin që ushtronin mbi vendimet e familjarëve për faljen e gjakut. 

Në atë kohë, grupi i tyre, ku bënin pjesë edhe Myrvete Dreshaj dhe shoqja e saj Have Shala, kishin shkuar në odën e Adem Grabovcit dhe kishin biseduar me të dhe me të tjerë si Brahim Dreshaj, Lulëzim Ethemaj dhe Ethem Çeku, për të shqyrtuar mundësinë e ndërmarrjes së një veprimi simbolik që do t’i dërgonte një mesazh Serbisë dhe Jugosllavisë. Qëllimi ishte të dëshmohej se shqiptarët, edhe në kushte të vështira dhe në prag lufte, kishin ditur të ndalnin hakmarrjet dhe të ruanin unitetin kombëtar. Ata i referoheshin traditës së hershme shqiptare, të njohur edhe përmes Kanunit të Lekë Dukagjinit, sipas së cilës, në rrethana të veçanta historike, shqiptarët kishin ditur të lidhin besën, të faleshin gjaqet dhe të vazhdonin jetën në mënyrë paqësore. 

## Angazhimi Politik dhe Kandidimet 
Pas lirimit nga burgu në 1989, Myrvetja iu bashkua Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), ku shërbeu si anëtare e Këshillit të Përgjithshëm për gjashtë vjet, duke u angazhuar në punë terreni, organizimin e votimeve dhe shpërndarjen e ndihmave humanitare. Pas një periudhe pauze për t’ju përkushtuar arsimit dhe shkencës, Dreshaj u rikthye në politikë në vitin 2004 si anëtare e Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK). Ajo shërbeu si deputete në Parlamentin e Kosovës gjatë periudhës legjislative (23.11.2004 - 12.12.2007). Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2010 kandidoi si anëtare e Partisë Demokratike të Kosovës.

## Publikime 
Veprimtaria e Myrvete Dreshajt përfshin botime të rëndësishme në fushën e studimeve letrare, figurës së Jusuf Gërvallës dhe dokumentimit të proceseve shoqërore si pajtimi i gjaqeve.

* Dreshaj, M., et al. (2000). *Pajtimi i gjaqeve 1990–1992*. [Botuesi mungon].
* Dreshaj-Baliu, M. (2004). *Konteksti i shkrimit: Studime dhe ese*. Prishtinë: Era.
* Dreshaj-Baliu, M. (2009). *Pesha e komunikimit*. Prishtinë: Era.
* Dreshaj-Baliu, M. (2010). *Jusuf Gërvalla: Jeta dhe vepra* (ribotim). Prishtinë: Instituti Albanologjik.

* Dreshaj-Baliu, M. (2014). *Enciklopedisti i kërkimeve albanologjike: (Studimet historiko-letrare të Jup Kastratit).* Prishtinë: Era.

## Shikoni dhe 
Lëvizja për Pajtimin e Gjaqeve

Hava Shala

Roli i gruas në pajtimin e gjaqeve

## Referime