Qëndrimi

**Qëndrimi** "është një vlerësim përmbledhës i një objekti të mendimit. Një objekt qëndrimi mund të jetë çdo gjë që një person diskriminon ose mban në mendje." Qëndrimet përfshijnë besimet ( njohja ), përgjigjet emocionale ( afekt ) dhe tendencat e sjelljes ( qëllimet, motivimet ). Në përkufizimin klasik, një qëndrim është i qëndrueshëm, ndërsa në konceptualizimet më bashkëkohore, qëndrimet mund të ndryshojnë në varësi të situatave, kontekstit ose disponimit.  

Ndërsa studiues të ndryshëm kanë përcaktuar qëndrimet në mënyra të ndryshme dhe mund të përdorin terma të ndryshëm për të njëjtat koncepte ose të njëjtin term për koncepte të ndryshme, dy funksione thelbësore të qëndrimit dalin nga kërkimi empirik. Për individët, qëndrimet janë skema njohëse që ofrojnë një strukturë për të organizuar informacione komplekse ose të paqarta, duke udhëhequr vlerësime ose sjellje të veçanta. Në mënyrë më abstrakte, qëndrimet u shërbejnë nevojave më të larta psikologjike: funksione shprehëse ose simbolike (afirmimi i vlerave ), ruajtja e identitetit social dhe rregullimi i emocioneve. Qëndrimet ndikojnë në sjelljen në nivele individuale, ndërpersonale dhe shoqërore.   

## Përkufizimet 
Termi **qëndrim** me kuptimin psikologjik të gjendjes së brendshme të gatishmërisë për veprim nuk u përdor deri në shekullin e 19-të.  

Shoqata Amerikane Psikologjike (APA) e përkufizon qëndrimin si "një vlerësim relativisht të qëndrueshëm dhe të përgjithshëm të një objekti, personi, grupi, çështjeje ose koncepti në një dimension që varion nga negativ në pozitiv. Qëndrimet ofrojnë vlerësime përmbledhëse të objekteve të synuara dhe shpesh supozohen se të rrjedhin nga besimet specifike, emocionet dhe sjelljet e kaluara të lidhura me ato objekte." 

Për pjesën më të madhe të shekullit të 20-të, studimi empirik i qëndrimeve ishte në thelb të psikologjisë sociale . Qëndrimet mund të rrjedhin nga informacioni afektiv (ndjenjat), informacioni njohës (besimet) dhe informacioni i sjelljes (përvojat), shpesh duke parashikuar sjelljen e mëvonshme. Alice H. Eagly dhe Shelly Chaiken, për shembull, e përkufizojnë një qëndrim si "një prirje psikologjike që shprehet duke vlerësuar një entitet të caktuar me një farë shkalle favori ose disfavor". 

Megjithëse ndonjëherë është e zakonshme të përkufizohet një qëndrim si ndikim ndaj një objekti, afekti (dmth., emocionet diskrete ose zgjimi i përgjithshëm) përgjithësisht kuptohet si një strukturë vlerësuese e përdorur për të formuar një objekt qëndrimi.  Qëndrimi mund të ndikojë në vëmendjen ndaj objekteve të qëndrimit, përdorimin e kategorive për kodimin e informacionit dhe interpretimin, gjykimin dhe rikujtimin e informacionit që lidhet me qëndrimin.  Këto ndikime priren të jenë më të fuqishme për qëndrime të forta që janë të arritshme dhe të bazuara në strukturën e përpunuar të njohurive mbështetëse. Qëndrueshmëria dhe ndikimi i ndikimit varen nga forca e formuar nga qëndrueshmëria e heuristikës. Qëndrimet mund të udhëheqin kodimin e informacionit, vëmendjes dhe sjelljeve, edhe nëse individi po ndjek qëllime të palidhura.

Hulumtimet e kaluara pasqyruan nocionin tradicional se qëndrimet janë tendenca të thjeshta për të pëlqyer ose mospëlqyer objektet e qëndrimit, ndërsa kërkimi bashkëkohor ka filluar të adoptojë perspektiva më komplekse. Përparimet e fundit në strukturën mendore të qëndrimeve kanë sugjeruar se qëndrimet (dhe përbërësit e tyre) mund të mos jenë gjithmonë thjesht pozitive ose negative, por mund të përfshijnë si pozitivitetin ashtu edhe negativitetin. Përveç kësaj, qëndrimet e forta dhe të dobëta shoqërohen me shumë rezultate të ndryshme. Përparimet metodologjike i kanë lejuar studiuesit të marrin në konsideratë me saktësi më të madhe ekzistencën dhe implikimet e posedimit të qëndrimeve të nënkuptuara ( të pavetëdijshme ) dhe eksplicite ( të vetëdijshme ).  

Një qasje sociologjike lidh qëndrimet me konceptet e vlerave dhe ideologjitë që konceptojnë marrëdhënien e mendimit me veprimin në nivele më të larta të analizës . Vlerat përfaqësojnë qëllimet shoqërore të cilat përdoren nga individët për të orientuar sjelljet e tyre. Studimet ndërkulturore kërkojnë të kuptojnë dallimet kulturore në terma të dallimeve në vlera. Për shembull, dimensioni individualizëm-kolektivizëm sugjeron se shoqëritë perëndimore dhe lindore ndryshojnë rrënjësisht në prioritetin që u jepet qëllimeve individuale kundrejt grupit. Ideologjitë përfaqësojnë orientime më të përgjithësuara që kërkojnë të kuptojnë qëndrimet dhe vlerat e ndërlidhura dhe janë baza për gjykimet morale. 

Shumica e këndvështrimeve bashkëkohore mbi qëndrimet lejojnë që njerëzit gjithashtu mund të jenë konfliktualë ose ambivalentë ndaj një objekti duke mbajtur besime ose ndjenja pozitive dhe negative ndaj të njëjtit objekt.  Për më tepër, masat e qëndrimit mund të përfshijnë synimet, por nuk janë gjithmonë parashikuese të sjelljeve.  

Masat e qarta janë të qëndrimeve në nivel të vetëdijshëm që janë formuar qëllimisht dhe të lehta për t'u vetëraportuar. Masat e nënkuptuara janë të qëndrimeve në një nivel të pavetëdijshëm, që funksionojnë jashtë vetëdijes.  Qëndrimet e qarta dhe të nënkuptuara mund të formësojnë sjelljen e një individi.   Megjithatë, qëndrimet e nënkuptuara kanë më shumë gjasa të ndikojnë në sjelljen kur kërkesat janë të mëdha dhe një individ ndihet i stresuar ose i hutuar. 

## Shih edhe 
* Besimi
* Motivimi
* Emocioni
* Psikologjia 

## Referime