Arti dhe Arkitektura Merovinge

parapamje|264px|Pagëzimorja e Katedrales  Saint-Léonce në Fréjus.
**Arti dhe Arkitektura Merovinge** përfshin artin dhe arkitekturën e Dinastisë Merovinge të frankëve, i cili do të zgjaste nga shekulli V deri në shekullin e VIII në Francën e sotme, Beneluks dhe një pjesë të Gjermanisë. Ngjitja e Dinastisë Merovinge në Gali në shekullin e V do të çonte në ndryshime të rëndësishme në fushën e arteve. Skulptura konsistonte në zbukurimin e sarcophagi, altarëve dhe orendive kishtare. Argjendaria dhe mjeti i ri i dorëshkrimeve të iluminuara do ta integronin stilin shtazor barbar të dekorimit, me motive të antikitetit të vonë dhe kontribute të tjera që nga Siria ose Irlanda duke formuar Artin Meroving.

## Arkitektura 
[parapamje|majtas|255px|Pagëzimorja e Saint-Sauveur të [Aix-en-Provence]]
Bashkimi i Mbretërisë Franke nën sundimin e Klovisit të I (465–511) dhe pasuesve të tij, përkon me nevojën për ndërtimin e kishave dhe veçanërisht kishave manastire, pasi ato tashmë ishin shtëpitë e pushtetit të Kishës Merovinge. Planet shpesh vijonin traditën e bazilikave romake, por gjithashtu me ndikime të largëta që nga Siria dhe Armenia. Në Lindje, shumica e strukturave ishin prej druri, por guri përdorej më shumë zakonisht për ndërtesa domethënëse në Perëndim dhe në zonat veriore që më vonë do të ishin nën sundimin meroving. Shumica e kishave madhore do të rindërtoheshin, zakonisht më shumë se një herë dhe shumë prej planeve merovinge do të rindërtoheshin nga arkeologjia.

[parapamje|379px|Pagëzimorja Saint-Jean e [Poitiersit]]
Përshkrim nga peshkopi Gregori i Tursit *Historia e Frankëve* të bazilikës së Shën Martinit, të ndërtuar në Turs nga Shën Perpeti (peshkop në v. 460–490) në fillim të periudhës dhe në skaj të territorit frank, jep shkak keqardhjes për zhdukjen e kësaj ndërtese, një nga kishat më të bukura merovinge, që ai thotë se kishte 120 kolona mermeri, kulla në skajin lindor dhe mjaft mozaikë: "Shën Martini shfaq theksin vertikal dhe kombinimin e njësive të blloqeve që formonin një hapsirë të brendshme komplekse dhe që përkonte me siluetën e pasur të jashtme, e cila do të ishte simbol i Romanikut". Një veçori e Bazilikës së Shën Martinit që do të bëhej një simbol i arkitekturës kishtare franke, ishte sarkofagu ose reliktuari i shenjtit i ngritur për të qenë i dukshëm dhe i vendosur në mënyrë aksiale mbrapa altarit, ndonjëherë në apsidë. Nuk ka pararendëse romake për këtë risi franke. Kisha e Shën Pjetrit në Vienne është e vetmja e mbijetuar. Disa ndërtesa të tjera, tashmë të humbura, përfshijnë themelet merovinge të Saint-Denis, Shën Gereonin në Këln dhe Abacinë e Sent-Zhermen-des-Prés në Paris, janë përshkruar si të zbukuruara në mënyrë të ngjashme.

Disa ndërtesa të vogla kanë mbijetuar, veçanërisht pagëzimoret, të cilat do të dilnin nga moda dhe kështu do të kurseheshin nga rindërtimi. Në Aix-en-Provence, Riez dhe Fréjus, tre pagëzimore tetëkëndore, secila e mbuluar me një kupolë mbi shtylla, janë dëshmi të ndikimit të arkitekturës orientale (Pagëzimorja e Riezit, në Alpes-de-Haute-Provence, përgjason atë të Shën Gjergjit, Ezra, Siri). Shumë të ndryshme nga këto pagëzimore Provençale, përveç asaj katërharkëshe të Venasque, që Shën Jean në Poitiers (shekulli VI) ka formuar në një drejtëkëndësh me tre apsida anash. Ndërtesa origjinale me gjasa ka pësuar disa ndryshime, por ruan në dekorimin e saj (kapitelet prej mermeri) një karakter meroving.

Midis shumë kriptave, të shumta për shkak të rëndësisë së kultit të shenjtëve në atë kohë, vetëm ato të Shën Seurinit, Bordo, Shën Laurent, Grenoble, kripta e Abacisë së Shën Medard në Soissons dhe Abacia e Jouarre (shekulli VII) mbijetojnë.

[parapamje|200px|Një kupë e artë nga Thesari i Gourdon, [Saône-et-Loire]]
## Arte të tjera 
parapamje|312px|majtas|Sacramentarium Gelasianum, ballina dhe fillimi i dorëshkrimit të Vatikanit
Nga shekulli VII, aftësitë e zejtarëve merovingë duhet të kenë qenë vlerësuar mjaft, pasi ata do të çoheshin në Angli për të rifutur aftësitë e prodhimit të qelqit dhe muratorët merovingë përdoreshin për të ndërtuar kishat angleze. Muratorët merovingë përdornin gjithashtu *opus gallicum* gjerësisht dhe janë përgjegjës për sjelljen në Angli dhe transmetimin e saj te normanët, që do të sillnin atë në Itali.

Shumë pak dorëshkrime në miniaturë merovingë mbijetojnë, nga të cilët i dekoruari në mënyrë më të pasur është *Sacramentarium Gelasianum* i shekullit të VIII në Bibliotheca Apostolica Vaticana, që ka dekorime gjeometrike dhe shtazore, më pak të ndërlikuara se të Artit Insular të Ishujve Britanikë, por si ai të rrjedhur nga motive të punimit të metaleve, me disa ndikime nga Antikiteti i Vonë dhe Lindja e Afërt. Qendrat kryesore ishin Abacia e Luxeuil, një themelim irlandez dhe më vonë shtëpia bijë e saj në Abacinë Korbi.

Një koleksion i madh arti meroving në Berlin u çua nga trupat sovjetike në Rusi, ku qëndron edhe sot.

## Galeri shëmbëlltyrash

Skeda:Crypt of saint Seurin, Bordeaux december 2024.jpg|Kripta e Shën Seurin de Bordeaux, pagëzimorja e Riezit
Image:Frejus Cathedral Baptistery-edit 2 (sans prêtre).JPG|Pagëzimorja e Katedrales së Shën Léonce de Fréjus
Image:Venasque baptistery 901.jpg|Pagëzimorja e Shën Jean de Venasque 
Image:126 Musée archéologique de Grenoble.jpg|Kripta e Shën Laurentit
Skeda:Jouarre Crypte Saint Paul110253.JPG|Kripta dhe sarkofagu i Notre-Dame de Jouarre 
Skeda:Jouarre Crypte Saint Paul110250.JPG|Kripta e Notre-Dame de Jouarre
Skeda:Jouarre Crypte Saint Paul110247.JPG|Kapitel në kriptën e Notre-Dame de Jouarre

## Shiko gjithashtu 
* Arti i Dyndjeve Barbare
* Arti paleokristian
* Arkitektura Paleokristiane
* Periudhat në historinë e artit perëndimor
* Dyndjet Barbare
* Mbretëritë Barbare
* Arti Mesjetar
* Arti dhe Arkitektura Para-Romanike
* Arti Anglo-Sakson
* Arkitektura Anglo-Saksone
* Arti dhe Arkitektura Visigote
* Arkitektura Visigote
* Arti dhe Arkitektura Para-Romanike Iberike
* Arti Karoling
* Arkitektura Karolinge
* Arti Viking
* Mbretëria e Longobardëve
* Arti Longobard
* Arkitektura Longobarde
* Skulptura Longobarde
* Piktura Longobarde
* Argjendaria Longobarde
* Varangianët
* Anijet Mesjetare
* Luftërat Avaro-Bizantine
* Arti gotik
* Arti Romanik
* Arkitektura e Skocisë në Periudhën Romake
* Bota Greko-Romake
* Arti mesjetar në Shqipëri
* Gjermanikët
* Lista e fiseve të hershme gjermanike
* Lista e mbretërve frankë
* Gotët
* Visigotët
* Ostrogotët
* Vandalët
* Teutonët
* Skithët
* Arti romak
* Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore
* Agger
* Perandoria Bizantine
* Arkitektura Romake
* Arti Arkaik Romak
* Arti Romak Plebe
* Arti romak
* Beteja e Pyllit Teutoburg
* Burgus
* Cannaba
* Castellum
* Castra
* Vardariotai
* Domus
* Forumet Romake
* Goto-grekët
* Historia e planifikimit urban
* Kolonia Romake
* Kopshtet romake
* Kultura e Romës së lashtë
* Mare Nostrum
* Plaçkitja Vandale e Romës
* Plaçkitja Visigote e Romës
* Portretizimi Romak
* Prokopi i Çezaresë
* Romanitas
* Romanizimi (kulturor)
* Shtëpia Romake
* Skulptura Romake
* Ura romake
* Urbanistika Romake

## Citime fundore 
## Bibliografia 
* Jean-Pierre Adam, ''L'arte di costruire presso i romani. Materiali e tecniche* Editore: Longanesi, 2003.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Michel Bur (1986). "La maison forte au Moyen Age" (në frëngjisht). *Actes de la table ronde de Nancy, Pont-à-Mousson, 1984*, Paris: Ed. CNRS.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (titulli origjinal i veprës 
* 
* 
* *The Normans, a European people: The Norman heritage, 10th &ndash; 12th century*. Architectural Heritage: Italy &mdash; the Molise §8 Fortifications and castles: Fortifications &mdash; The opus gallicum in the fortifications.  2004. Komisioni Evropian: Raphaël Programme.
* 
* 
* 
* 
* Diego Marin, La Civilizacion Espanola, pp.&nbsp;34 –47, 1969, Holt, Rinehart and Winston, New York.
* 
* 
* 
* 
* Muhlberger, S., *The Fifth Century Chroniclers: Prosper, Hydatius and the Gallic Chronicler of 452* (Leeds, 1990).
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Bradley Smith, Spain:  A History In Art, pp.&nbsp;52–56, Doubleday & Company, Garden City, NY, no publication date given, about 1971.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Lidhje të jashtme 
* *Age of spirituality : late antique and early Christian art, third to seventh century'' from The Metropolitan Museum of Art
* A large collection of Merovingian art  was taken from Berlin by the Soviet military forces in 1945.