Scholae Palatinae

***Scholae Palatinae*** (fjalë për fjalë "Shkollat Palatine" ishin një njësi elite roje ushtarake, që zakonisht i atribuohej perandorit romak Konstandinit të Madh si një zëvendësim për *equites singulares Augusti*, krahu i kalorësisë së Gardës Pretoriane . *Scholae Palatinae* mbijetoi në shërbimin romak dhe më vonë bizantin derisa u zhdukën në fund të shekullit të 11-të, gjatë mbretërimit të Aleksit I Komnenit .

## Historiku 
Gjatë fillimit të shekullit të 4-të, *Cezari* Flavius Valerius Severus u përpoq të shpërndante njësitë e mbetura të Gardës Pretoriane me urdhër të Galerius . Në përgjigje, pretorianët iu drejtuan Maxentius, djalit të perandorit në pension Maksimian, dhe e shpallën atë perandorin e tyre më 28 tetor 306. Kur Konstandini i Madh ( r. 306–337 ), duke nisur një pushtim të Italisë në 312, detyroi një konfrontim përfundimtar në Urën Milvian, grupet pretoriane përbënin elementin më të spikatur të ushtrisë së Maxentius. Më vonë, në Romë, Konstandini fitimtar shpërndau përfundimisht Gardën Pretoriane. Megjithëse nuk ka asnjë provë të drejtpërdrejtë që Konstandini themeloi *Scholae Palatinae* në të njëjtën kohë, mungesa e një njësie truproje do të ishte bërë menjëherë e dukshme dhe ai zakonisht konsiderohet si themeluesi i tyre. Megjithatë, disa njësi, si *schola gentilium* ("shkolla e fiseve") janë vërtetuar shumë më herët se 312 dhe mund të kenë origjinën e tyre në mbretërimin e Dioklecianit (r. 284–305). 

Termi " *shkolla* " u përdor zakonisht në fillim të shekullit të 4-të për t'iu referuar trupave të organizuara të brezit perandorak, si civil ashtu edhe ushtarak, dhe rrjedh nga fakti se ata zinin dhoma specifike në pallat.  Çdo *shkollë* u formua në një regjiment elitar kalorësie prej rreth 500 trupash.  Shumë studentë (latinisht: *scholares*, greqisht: σχολάριοι, *scholarioi* ) u rekrutuan nga fiset gjermane .  Në Perëndim, këta ishin Frankët dhe Alamanët,  ndërsa në Lindje, Gotët ishin gjithashtu të angazhuar. Në Lindje, nën ndikimin e politikave antigotike, nga mesi i shekullit të 5-të ata u zëvendësuan kryesisht me armenë dhe izaurë . Megjithatë, dëshmitë e studiuesve të përmendur në burimet parësore tregojnë se prania e romakëve vendas në *shkolla* nuk ishte e papërfillshme. Nga studiuesit e regjistruar dhe të përmendur në shekullin e katërt, dhjetë janë padyshim romakë, dyzet e një ndoshta romakë; ndërsa vetëm pesë janë padyshim barbarë dhe njëmbëdhjetë ndoshta barbarë. 

Çdo *shkollë* komandohej nga një *tribunus* që renditej si një *i ardhur* i klasit të parë dhe që shkarkohej me një gradë të barabartë me atë të një *dux* provincial.  *Tribunusi* kishte një numër oficerësh të lartë të quajtur *domestici* ose *protektorë* drejtpërdrejt nën të.  Ndryshe nga pretorianët, nuk kishte asnjë komandant të përgjithshëm ushtarak të *shkollave* dhe Perandori mbajti kontrollin e drejtpërdrejtë mbi ta; megjithatë, për qëllime administrative, *shkollat* përfundimisht u vunë nën drejtimin e *magjisterit zyrtar* .  Në *Notitia Dignitatum* të fundit të shekullit të 4-të, shtatë *shkolla* janë renditur për Perandorinë Lindore dhe pesë për Perandorinë Perëndimore.  Në kohën e Justinianit I (r. 527–565), por ndoshta edhe në kohët më të hershme, *shkollat* u renditën në lagjen më të gjerë të Kostandinopojës, në qytetet e Bitinisë dhe Thrakës, duke shërbyer në pallat me rotacion. 

Siç i përshtatej statusit të rojeve të tyre, studiuesit merrnin paga më të larta dhe gëzonin më shumë privilegje se ushtria e rregullt: ata merrnin racione shtesë ( *annonae civicae* ), u përjashtuan nga taksa e rekrutimit ( *privilegiis scholarum* ) dhe shpesh përdoreshin nga Perandorët në misionet civile brenda. perandorisë.  Gradualisht, megjithatë, lehtësia e jetës në pallat dhe mungesa e fushatës aktuale, pasi perandorët pushuan së pushtuari vetë në fushë, pakësuan aftësitë e tyre luftarake. Në Lindje, ata u zëvendësuan përfundimisht si truproja kryesore perandorake nga Excubitors, të themeluar nga perandori Leo I Trakas (r. 457–474), ndërsa në Perëndim, ata u shpërndanë përgjithmonë nga sundimtari Ostrogot Theodoric the Great (sundimtar të Italisë në 493–526).  Nën Perandorin Zeno (r. 474–491), ata degjeneruan në trupat e ekspozitës në terren: pasi u bë e mundur të blihej një takim në radhët e *shkollave* dhe statusi shoqëror dhe përfitimet që sillte kjo, njësitë u mbushën gjithnjë e më shumë me nga fisnikëria e re e kryeqytetit të lidhur mirë. Perandori Justinian thuhet se ka shkaktuar panik tek anëtarët e tyre duke i propozuar që të dërgohen në një ekspeditë. Justiniani gjithashtu ngriti katër *shkolla* "të tepërta" prej 2000 burrash thjesht për të mbledhur para nga shitja e emërimeve. Duket se kjo rritje u kthye nga i njëjti perandor më vonë.  dhe megjithëse në shekullin e 6-të ata gjithashtu përmbushën një rol thjesht ceremonial, në shekullin e 4-të ata shoqëruan perandorët në fushatë, si për shembull Julian (r. 361–363) në Persi. 

### Dijetarë të shquar 
* Shenjtorët Sergius dhe Bacchus ishin oficerë në *schola gentilium* të perandorit Maximian . 
* Shën Martin i Tours, një oficer në *shkollën* e Cezar Julian .
* Mallobaudes, një mbret frank, *tribunus armaturarum*, më vonë *magister militum* .
* Claudius Silvanus, një tribun frank dhe më vonë uzurpator.
* Bacurius, princi i Iberisë Kaukaziane, *tribunus sagittariorum* në Betejën e Adrianopolit . 
* Cassio, *tribunus scutariorum* (me gjasa të *shkollës së* parë elitare) në Betejën e Adrianopolit . 
* Justiniani I shërbeu si *kandidat* në vitin 518, në kohën e vdekjes së perandorit Anastasius dhe ardhjes në pushtet të xhaxhait të tij Justinit I.

## Shih edhe 
* Konstandinopoja
* Prefektura e Ilirikut
* Perandoria Bizantine

## Referime