Proton (kompani zvicerane)

**Proton AG** është një kompani teknologjike zvicerane që ofron shërbime online të fokusuara në privatësi. Ajo u themelua në vitin 2014 nga një grup shkencëtarësh që u takuan në CERN dhe krijuan Proton Mail .   Proton e ka selinë qëndrore në Gjenevë, Zvicër.   Ai mbështetet nga FONGIT (Fondacioni Gjenez per Inovacionin ne Teknologji) dhe Komisioni Evropian . 

Produktet e kompanisë janë Proton Mail, Proton VPN, Proton Calendar, Proton Drive dhe Proton Pass.

## Historia 
Proton Mail u lançua si provë publike më 16 maj 2014 nga një grup shkencëtarësh që u takuan në CERN .  Në qershor të 2017, kompania lançoi produktin e saj të dytë, Proton VPN .

Më 8 Prill 2022, Proton bleu startupin e kamuflimit të emailit të krijuar ne Francë SimpleLogin.  

Më 14 prill 2022, Proton Technologies AG shkurtoi emrin e saj në Proton AG si pjesë e riemërtimit të saj unifikues.  

## Produktet 
### Proton Mail 
Proton Mail u lëshua si një provë publike më 16 maj 2014  si një shërbim emaili me kriptim fundi më fund pas një viti në të cilin pati një financim të gjerë . Proton Mail 2.0 u lëshua më 14 gusht 2015, me klientë të përparme me kod të hapur dhe një bazë kodi të rishkruar. 

### Proton VPN 
Pas më shumë se një viti të financimit publik, Proton Mail lëshoi Proton VPN më 22 maj 2017, një ofrues i sigurt shërbimi VPN .  Ajo ka një politikë të mos regjistrimit, ndodhet në Zvicër dhe ka parandalimin e rrjedhjes së adresave IP të DNS dhe WebRTC . Është i aksesueshëm në internet përmes Tor, clearnet dhe aplikacionet e tij celulare.

Më 21 janar 2020, Proton njoftoi se Proton VPN tani do të ishte me burim të hapur, për të lejuar ekspertë të pavarur të sigurisë ta analizojnë atë, duke u bërë shërbimi i parë VPN që e bën këtë, duke njoftuar njëkohësisht se ishte kryer një auditim i pavarur sigurie.  

Më 1 maj 2020, Proton VPN raportoi se ata kishin gjithsej 809 serverë, të vendosur në 50 vende të ndryshme, të gjithë në pronësi dhe operim nga ai vetë.   Deri më 6 korrik 2022, kompania kishte gjithsej 1786 serverë, të vendosur në 63 vende, me të gjithë serverët e rinj dhe ekzistues të operuar dhe në pronësi të Proton. 

### Proton Calendar 
I lëshuar për provë publike më 30 dhjetor 2019, Proton Calendar është një aplikacion kalendarik plotësisht encrypted. Që nga 14 Prilli 2021, ai është i disponueshëm për të gjithë përdoruesit e Proton Mail.   

### Proton Drive 
I lëshuar për provë publike më 16 nëntor 2020, Proton Drive është një zgjidhje ruajtje të dhënash në cloud  me kriptim nga fundi në fund. Që nga 22 shtatori 2022, ai është i disponueshëm për të gjithë përdoruesit e Proton Mail.   

### SimpleLogin 
SimpleLogin është një shërbim me burim të hapur që lejon përdoruesit të përdorin pseudonimet e postës elektronike (kamuflimi i e-mailit të tyre real nëpërmjet një pseudonimi) për të mbrojtur privatësinë e tyre në internet dhe për të mbrojtur inboxin e tyre nga sulmet e padëshiruara dhe phishing . Shërbimi i lejon përdoruesit të krijojnë dhe përdorin pseudonime të shumta të postës elektronike për të marrë email në mënyrë anonime dhe për të dërguar email nga pseudonimet e tyre. SimpleLogin gjithashtu ofron veçori shtesë të sigurisë, si kriptimi PGP dhe vërtetimi me dy faktorë . Shërbimi është plotësisht me burim të hapur dhe mund të përdoret në një sërë platformash duke përfshirë ueb-in, aplikacionet celulare dhe shtesat e shfletuesit.

SimpleLogin u ble nga Proton në fillim të vitit 2022.   Funksionaliteti SimpleLogin do të integrohet në Proton Mail, duke lejuar komunitetin Proton të fshehë adresat e tyre të emailit me SimpleLogin. SimpleLogin do të vazhdojë të funksionojë si një shërbim i pavarur dhe ekipi i SimpleLogin do të vazhdojë të shtojë veçori dhe funksionalitete të reja. 

## Vendndodhja dhe siguria 
Kompania Proton është e vendosur në Zvicër për të shmangur çdo mbikëqyrje   ose kërkesë informacioni nga vendet nën Sytë e Katërmbëdhjetë dhe/ose nën ligjet e mbikëqyrjes së qeverisë si Akti i PATRIOTIT të SHBA-së ose jashtë kufijve të ligjit. 

Ata janë të vendosur në Zvicër për shkak të ligjeve të rrepta të privatësisë . 

## Qendrat e të dhënave 
parapamje| Arkitektura e një qendre të të dhënave Proton Mail.
Proton Mail mirëmban dhe zotëron harduerin dhe rrjetin e vet të serverit për të shmangur përdorimin nga një pale të tretë. Ajo mban dy qendra të dhënash, një në Lozanë dhe një tjetër në Attinghausen (në ish bunkerin ushtarak K7 nën 1,000 metra (3,300 kembe) të një shkëmbi graniti) si rezervë.    Meqenëse qendrat e të dhënave janë të vendosura në Zvicër, ato janë ligjërisht jashtë juridiksionit të SHBA-së dhe BE-së. Sipas ligjit zviceran, të gjitha kërkesat për mbikëqyrje nga vendet e huaja duhet të kalojnë përmes një gjykate zvicerane dhe i nënshtrohen traktateve ndërkombëtare. Objektivat e mundshëm të mbikëqyrjes njoftohen menjëherë dhe mund ta apelojnë kërkesën në gjykatë.  

Çdo qendër të dhënash përdor balancimin e ngarkesës në serverët e uebit, postës dhe SQL, furnizim të tepërt me energji, disqe të ngurtë me kriptim të plotë të diskut dhe përdorim ekskluziv të Linux -it dhe softuerëve të tjerë me burim të hapur.  Në dhjetor 2014, Proton Mail iu bashkua RIPE NCC në një përpjekje për të pasur kontroll më të drejtpërdrejtë mbi infrastrukturën përreth internetit. 

## Financimi 
Proton AG fillimisht u financua përmes financimit publik dhe tani është përmes abonimit të tij me pagesë.  Megjithatë, kompania është financuar pjesërisht nga FONGIT.  

Në mars 2021, Proton konfirmoi se aksionet e zotëruara nga Charles Rivers Ventures ishin transferuar te FONGIT. 

## Referime