Baleti i Kosovës

**Baleti në Kosovë** është formuar për herë të parë në vitin 1972 së bashku me trupën e saj. Balerinët nga ky brez ishin të arsimuar në shkollën e mesme të Baletit në Shkup, nën udhëheqjen e drejtorit Tatjana Petkovska. Njëzet e pesë valltarë nga Kosova - nëntëmbëdhjetë meshkuj dhe gjashtë femra - diplomuar nga kjo shkollë e veçantë. Pas përfundimit me sukses të shkollimit të tyre, shumica e kërcimtarë u kthye në kryeqytet, Prishtinë. Baleti i Kosovës u formua në Teatrin Kombëtar të Kosovës. [1]
Me historinë kulturore të Kosovës, u formuan dy trupa baleti të suksesshme: Trupa e brezit të parë dhe trupa të reja gjeneruese, e cila është edhe brezi i tanishëm.
## Gjenerata e parë
Balerinet nga gjenerata e parë u arsimuan në **Shkollën e Mesme të Baletit** në Shkup nën drejtimin e Tatjana Petkovskës. Pas diplomimit të tyre, 25 kërcimtarë nga kjo klasë u kthyen në Prishtinë, ku formuan gjeneratën e parë zyrtare të Baletit të Kosovës brenda Teatrit Kombëtar të Kosovës.  Kompania do te vazhdojë të performojë në të gjithë ish-Jugosllavinë, në Bienalen e Baletit në **Lublanë** dhe në Lojërat Verore në Dubrovnik. Për fat të keq, kompania u shpërbë me forcë në vitin 1991 për shkak të dhunës së vazhdueshme dhe kërcënimit të spastrimit etnik nga Luftërat Jugosllave.

Anëtarët e gjeneratës së parë ishin: **Elez Nikci** **Ahmet Brahimaj**, **Rustem Selca**, **Rrustem Bajrami**,**Asma Mulla**, **Selajdin Kice**, **Gani Loshi** dhe **Jonuz Beqiraj**. Ata kryen nën drejtimin e Abdurrahman Nokshiqit. Për shkak të mungesës së balerinave, u bashkuan me kompaninë (përfshirë Nexhmije Meha Selma dhe Sabrije Spahiu Shkreli), si dhe dy kërcimtarë të baletit nga Kosova (Enver Elshani dhe Jashar Berisha).

Gjatë kësaj periudhe, Baleti i Kosovës ka punuar me shumë artistë të ftuar nga e gjithë bota. Këta kërcimtarë përfshinin Angli në: **Vanda Ibra**, **Suzan Lejk** dhe **Xhoana Xhenkins**; Poloni: **Joana Andziak**, **Lidija Tomashevska** dhe **Ana Stavnjak**; Rumani: **Lilana Benudau**; Beograd: **Vjollca Curri**; dhe Filipinet: **Marja Bertlan**

## Gjenerata e dytë
Në vitin 2001, me përfundimin e **Luftërave Jugosllave**, **Ahmet Brahimaj** vendosi të rindërtojë kompaninë. Duke ndjekur këtë përpjekje, themeloi Shkollën e Mesme të Lartë të Baletit në bashkëpunim me Prenk Jakovën; Shkolla e mesme muzikore, dhe filloi të rekrutojë të rinjtë. Pesë vjet më vonë, klasa e parë e kësaj shkolle u diplomua nën drejtimin e tij. Sot, këta kërcimtarë përbëjnë ansamblin kryesor të Baletit të Kosovës si **Gjenerata e Dytë e kompanisë**.

## Valltarët e shquar
Trupa e Baletit e Kosovës përfshin valltarë të diplomuar. 
Emrat e të cilat janë të shënuara më poshtë: 

## Shfaqje
Baleti i Kosovës zotëron një trupë shumë aktive. Baleti ka kryer tregon shumë shfaqje, si moderne dhe klasike.

## Repertori
Pas ri-themelimit të saj, kompania ka punuar ngushtë me koreografin shqiptar Gjergj Prevazi në skenën e katër veprave të tij moderne: Transition II (Tranzicioni II), S'po dëgjohet gong, Kontrast (Contrast) dhe Performanca me solistet nga Tirana; Fatjon Sulstarova dhe Linda Shllaku. Kompania ka punuar gjerësisht me Elton Cefa për të ndërtuar repertorin e baletit klasik. Nën udhëheqjen e tij, kompania kryente disa fragmente nga Don Kishoti, Giselle, Le Corsaire dhe Liqeni Swan. Një marrëdhënie e rastit me balerinën e Parë bullgare Sylvia Tomov filloi prodhimin e baletit klasik të plotë për kompaninë, në këtë rast Bukuroshja e Fjetur.

Punime shtesë të vlerësuara në kuadër të repertorit të kompanisë përfshijnë:

*Sergej Sergeev në skenën e Carmen

*Konstantin Uralsky është më shumë se dy në Tango

*Rapsodi mbi temat e Paganinit i Artan Ibërshimi
*Ping Pong Spektër i Artan Ibërshimi

*Arthur Kuggeleyn është Oh Perëndia im; një xhirim i Dios Mio bërë posaçërisht për Baletin e Kosovës

*Marrëdhëniet e Mehmet Ballkanit dhe Larisa Barth

*Dashuria e Ilir Kerni që vret dhe diplomën e diplomimit

*Dancing Alexander Tressor me Hënë

*VERDI REQUIEM nga Michael Mao

*Kopelia i Ilir Kerni

*Liria ime e Izraelit Rodriguez

*Antonio Fini, "Ku drita bie"

## Festivalet
Përveç punës me koreografë të shumë të njohur, Baleti i Kosovës ka bashkëpunuar me kompani të ndryshme valltarësh nga e gjithë bota. Midis tyre, kompania bashkëpunoi me teatrin eksperimental amerikan **La Mama** për të kryer muzikalin **Diana**.

Përveç kësaj, Baleti i Kosovës ka performuar në shumë festivale të valleve ndërkombëtare, duke përfshirë:

***Festivali i Ohrit**; Unë (7 gusht 2005)
***Festivali Ndërkombëtar i Vallëzimit dhe Teatrit Moderne në Durrës**; Nuk mund të dëgjojë gongun (9 prill 2006)
***Festivali Ndërkombëtar i Apollonisë; Kontrasti** (29 gusht 2006)
***Festivali Ndërkombëtar i Festivale Dance në Shkup**; Performanca (10 prill, 2009)
***Konkurrimi i Dance Scampa, Kreativiteti dhe Interpretimi në Elbasan**; Performanca (10 shtator 2009)

## Referime