Lufta kundër-nëndetëseve

**Lufta kundër-nëndetëseve** (**ASW**, ose në formën më të vjetër **A/S**) është një degë e luftës nënujore që përdor luftanije sipërfaqësore, avionë, nëndetëse ose platforma të tjera, për të gjetur, gjurmuar dhe penguar, dëmtuar ose shkatërruar nëndetëset armike. Operacione të tilla zakonisht kryhen për të mbrojtur anijet miqësore dhe objektet bregdetare nga sulmet e nëndetëseve dhe për të kapërcyer bllokadat.

Operacionet e suksesshme ASW zakonisht përfshinin një kombinim të teknologjive të sensorëve dhe armëve, së bashku me strategjitë efektive të vendosjes dhe personelin e trajnuar mjaftueshëm. Në mënyrë tipike, pajisjet e sofistikuara të sonarit përdoren fillimisht për zbulimin, pastaj klasifikimin, lokalizimin dhe gjurmimin e një nëndetëse të synuar. Prandaj, sensorët janë një element kyç i ASW. Armët e zakonshme për sulmimin e nëndetëseve përfshijnë silurët dhe minat detare, të cilat të dyja mund të lëshohen nga një sërë platformash ajrore, sipërfaqësore dhe nënujore. Aftësitë ASW shpesh konsiderohen të një rëndësie të rëndësishme strategjike, veçanërisht pas rasteve provokuese të luftës së pakufizuar nëndetëse dhe futjes së raketave balistike të lëshuara nga nëndetëset, të cilat rritën shumë vdekjen e nëndetëseve.

Në fillim të shekullit të njëzetë, teknikat ASW dhe vetë nëndetëset ishin primitive. Gjatë Luftës së Parë Botërore, nëndetëset e vendosura nga Gjermania Perandorake dëshmuan se ishin një kërcënim i aftë për transportin detar, duke qenë të afta për të goditur objektiva edhe në oqeanin Atlantik të Veriut. Në përputhje me rrethanat, shumë kombe filluan kërkimet për të krijuar metoda më të afta ASW, duke rezultuar në futjen e ngarkesave praktike të thellësisë dhe përparimet në teknologjinë e sonarëve; miratimi i sistemit të konvojit u tregua gjithashtu një taktikë vendimtare. Pas një qetësie në progres gjatë periudhës ndërmjet luftërave, Lufta e Dytë Botërore do të shihte luftën e nëndetëseve dhe ASW të përparonin me shpejtësi, veçanërisht gjatë Betejës kritike të Atlantikut, gjatë së cilës nëndetëset e Boshtit u përpoqën të parandalonin Britaninë nga importimi efektiv i furnizimeve. Teknika të tilla si Wolfpack arritën suksesin fillestar, por u bënë gjithnjë e më të kushtueshme pasi u prezantuan avionë më të aftë ASW. Teknologji të tilla si detektori i radarit Naxos fituan vetëm një pushim të përkohshëm derisa aparati i zbulimit të avanconte përsëri. Përpjekjet e inteligjencës, të tilla si Ultra, kishin luajtur gjithashtu një rol të madh në zvogëlimin e kërcënimit të nëndetëseve dhe në drejtimin e përpjekjeve të ASW drejt suksesit më të madh.

Gjatë epokës së pasluftës, ASW vazhdoi të përparonte, pasi mbërritja e nëndetëseve bërthamore i kishte bërë disa teknika tradicionale më pak efektive. Superfuqitë e epokës ndërtuan flota të konsiderueshme nëndetëse, shumë prej të cilave ishin të armatosura me armë bërthamore; në përgjigje të kërcënimit të shtuar të paraqitur nga anije të tilla, kombe të ndryshme zgjodhën të zgjerojnë aftësitë e tyre ASW. Helikopterët, të aftë për të operuar nga pothuajse çdo anije luftarake dhe të pajisur me aparate ASW, u bënë të zakonshme gjatë viteve 1960. U përdorën gjithashtu gjerësisht avionë patrullimi detar me krahë fiks gjithnjë e më të aftë, të aftë për të mbuluar zona të gjera të oqeanit. Detektori i anomalive magnetike (MAD), nuhatëset e shkarkimit të naftës, sonobuoys dhe teknologjitë e tjera të luftës elektronike u bënë gjithashtu një element kryesor i përpjekjeve të ASW. Nëndetëset e përkushtuara të sulmit, të ndërtuara me qëllim për të gjurmuar dhe shkatërruar nëndetëset e tjera, u bënë gjithashtu një komponent kyç. Raketat që mbanin torpedo, të tilla si ASROC dhe Ikara, ishin një tjetër fushë përparimi.

## Shiko edhe 
* Lufta detare

## Referime