John C. Calhoun

**John Caldwell Calhoun** ( shqip: *Xhon Kaeduell Kalhun*;  18 mars 178231 mars 1850) ishte një burrë shteti dhe teoricien politik amerikan që shërbeu si zëvendëspresidenti i shtatë i Shteteve të Bashkuara nga 1825 deri në 1832. I lindur në Karolinën e Jugut, ai mbrojti me këmbëngulje skllavërinë amerikane dhe u përpoq të mbronte interesat e jugorëve të bardhë . Calhoun filloi karrierën e tij politike si nacionalist, modernizues dhe përkrahës i një qeverie të fortë federale dhe tarifave mbrojtëse . Në fund të viteve 1820, pikëpamjet e tij ndryshuan rrënjësisht dhe ai u bë një përkrahës dhe drejtues i kauzave të të drejtave të shteteve, qeverisjes së kufizuar, anulimit dhe kundërshtimit të tarifave të larta . Calhoun e shihte pranimin e atyre politikave nga veriu si kusht që Jugu të qëndronte në Bashkim. Besimet dhe paralajmërimet e tij ndikuan shumë në shkëputjen e Jugut nga Bashkimi në 1860 dhe 1861. Ai ishte i pari nga dy zëvëndëspresidentët që dha dorëheqjen nga posti, i dyti ishte Spiro Agnew, i cili dha dorëheqjen në 1973.

Calhoun filloi karrierën e tij politike me zgjedhjen në Dhomën e Përfaqësuesve në 1810. Si një udhëheqës i shquar i fraksionit të skifterëve të luftës, ai mbështeti fuqishëm Luftën e vitit 1812 . Calhoun shërbeu si Sekretar i Luftës nën Presidentin James Monroe dhe, në atë pozicion, riorganizoi dhe modernizoi Departamentin e Luftës . Ai ishte një kandidat për president në zgjedhjet e 1824 . Pasi nuk arriti të fitonte mbështetje, Calhoun pranoi të ishte një kandidat për zëvendëspresident. Kolegji Zgjedhor e zgjodhi nënkryetar me shumicë dërrmuese. Ai shërbeu nën John Quincy Adams dhe vazhdoi nën Andrew Jackson, i cili mundi Adamsin në zgjedhjet e 1828, duke e bërë Kalhunin zëvëndëspresidentin më të fundit të SHBA-ve që shërbeu nën dy presidentë të ndryshëm.

Ai kishte një marrëdhënie të vështirë me Xheksonin, kryesisht për shkak të krizës së anulimit dhe aferës Petticoat . Në ndryshim nga ndjenjat e tij të mëparshme nacionaliste, Calhoun mbështeti fuqishëm të drejtën e Karolinës së Jugut për të anuluar legjislacionin federal të tarifave që ai besonte se favorizonte padrejtësisht Veriun, gjë që e futi atë në konflikt me sindikalistët si Xheksoni. Në 1832, me vetëm disa muaj të mbetur në mandatin e tij të dytë, Calhoun dha dorëheqjen si zëvëndëspresident dhe hyri në Senat . Ai kërkoi emërimin e Partisë Demokratike për presidencën në 1844, por humbi kundër kandidatit surprizë James K. Polk, i cili fitoi zgjedhjet e përgjithshme. Calhoun shërbeu si Sekretar Shteti nën Presidentin John Tyler nga 1844 deri në 1845, dhe në atë rol mbështeti aneksimin e Teksasit si një mjet për të zgjeruar fuqinë skllavopronare dhe ndihmoi në zgjidhjen e mosmarrëveshjes kufitare të Oregon me Britaninë. Calhoun u kthye në Senat, ku ai kundërshtoi Luftën Meksikano-Amerikane, Parakushtin e Wilmotit dhe Kompromisin e 1850 para se të vdiste nga tuberkulozi në 1850. Ai shpesh shërbeu si një i pavarur virtual, i cili rreshtohej në mënyra të ndryshme sipas nevojës, me Demokratët ose Uigët .

Më vonë në jetë, Calhoun u bë i njohur si "njeriu prej gize" për mbrojtjen e tij të ngurtë të besimeve dhe praktikave të bardha jugore.   Koncepti i tij i republikanizmit theksoi mendimin pro-skllavërisë dhe të drejtat e shteteve siç shpërfaqeshin nga Jugu. Ai zotëronte dhjetëra skllevër në Fort Hill, Karolinë e Jugut, dhe pohoi se skllavëria, në vend që të ishte një " e keqe e domosdoshme ", ishte një " e mirë pozitive " nga e cila përfitonin si skllevërit ashtu edhe skllavëruesit.  Për të mbrojtur të drejtat e pakicave kundër sundimit të shumicës, ai bëri thirrje për një shumicë të njëkohshme me të cilën pakica mund të bllokonte disa propozime që mendonte se cënonin liritë e tyre. Për këtë qëllim, Calhoun mbështeti të drejtat e shteteve dhe anulimin, përmes të cilave shtetet mund të shpallnin të pavlefshme dhe të pavlefshme ligjet federale që ata i shihnin si jokushtetuese. Ai ishte një nga " Triumvirati i Madh " ose "Treshja e Pavdekshme" e udhëheqësve të kongresit, së bashku me kolegët e tij Daniel Webster dhe Henry Clay .