Puducherry (territori i bashkimit)

**Puducherry** ( /ˌ p ʊ d ʊ ˈ tʃ ɛr i /  ),  njohur gjithashtu si **Pondicherry** ( /ˌ p ɒ n d ɪ ˈ tʃ ɛr i /  ;  ; shqip: *Puduçerri* ose *Puduqershi*), është një territor i bashkimit të Indisë, i përbërë nga katër rrethe të vogla gjeografikisht të palidhura. Ai u formua nga katër territoret e ish Indisë Franceze, përkatësisht Pondichéry (atëherë Puducherry), Karikal (Karaikal), Mahé dhe Yanaon (tani Yanam ), duke përjashtuar Chandannagarin (Chandernagore), dhe është emërtuar sipas distriktit më të madh, Puducherry, i cili ishte gjithashtu kryeqyteti i Indisë Franceze. I njohur historikisht si Pondicherry ( Pāṇṭiccēri ), territori ndryshoi emrin e tij zyrtar në Puducherry më 1 tetor 2006.  

Territori i Unionit i Puduçerrit shtrihet në pjesën jugore të Gadishullit Indian. Zonat e rrethit Puducherry dhe distrikti Karaikal kufizohen nga shteti i Tamil Nadusë, ndërsa rrethi Yanam dhe rrethi Mahé janë të rrethuara nga shtetet e Andhra Pradeshit dhe Keralës, përkatësisht. Puduçerri është i 29-ti më i populluari nga 36 shtetet dhe territoret e bashkimit të Indisë, dhe territori i tretë më i dendur i bashkimit. Ai ka një produkt të brendshëm bruto (PBB) prej 210 bilionë ₹ ose 2.6 bilionë dollarë  dhe renditet i 25-ti në Indi . 

## Emri 
Emri *Puducherry* është një përbërje e fjalëve tamile *putu* dhe *cēri* që do të thotë "geto e re"; emri i tij i vjetër Pondicherry është një version i galicizuar i *Pāṇṭicēri* që do të thotë "lagje e varfër e Panditëve".

Puducherry ka pesë emra zyrtarë, për shkak të diversitetit të tij gjuhësor, trashëgimisë franceze të së kaluarës dhe trashëgimisë së Indisë Britanike. 

* Anglisht: Union territory of Puducherry
* 
* Tamil: புதுச்சேரி ஒன்றியப் பகுதி, romanizimi: Putuccēri Onṟiyap Pakuti
* Telugu: పుదుచ్చేరి కేంద్రపాలిత ప్రాంతము, romanizimi: Puduccēri Kēndrapālita Prāntamu
* Malajalam: പുതുച്ചേരി കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശം, romanizimi: Puduccēri Kēndrabharaṇapradēśam

## Historia 
majtas|parapamje| Kolonitë indiane franceze në 1815
Në 1674, komuna e Pondicherry (Pondichéry) u bë një koloni në perandorinë koloniale franceze . Së bashku me Chandernagor (tashmë francez që nga viti 1673), Mahé (që nga viti 1721), Yanam ( Yanaon ) (që nga viti 1723), Karaikal (Karikal) (që nga viti 1739) dhe Masulipatam (1760), formoi koloninë e Indisë Franceze, nën një të vetme. Guvernatori francez në Pondicherry, megjithëse sundimi francez mbi një ose më shumë prej këtyre enklavave u ndërpre në mënyrë të përsëritur nga pushtimet britanike . Territoret e Indisë Franceze iu transferuan plotësisht Republikës së Indisë *de facto* më 1 nëntor 1954 dhe *de jure* më 16 gusht 1962, kur India Franceze pushoi së ekzistuari, duke u bërë territori aktual i bashkimit indian i Pondicherry, duke kombinuar katër enklavat bregdetare. E pesta, Chandannagar, u bashkua me shtetin e Bengalit Perëndimor në 1954. Menjëherë pas transferimit *de facto*, zona u riemërua "Shteti i Pondicherry" me Urdhrin "Ngulimet Franceze (Ndryshimi i Emrit), 1954" të lëshuar nga Ministria e Punëve të Jashtme të Indisë .  Shteti i Pondicherry vazhdoi të ishte nën kontrollin e drejtpërdrejtë të Qeverisë së Indisë nën kujdesin e Ministrisë së Punëve të Jashtme deri më 31 gusht 1964. Ndërkohë, me fuqi nga 1 korriku 1963, shteti i Pondicherry u bë zyrtarisht Territori i Bashkimit i Pondicherry dhe pas 31 gushtit 1964 ai kaloi nën kontrollin e Ministrisë së Punëve të Brendshme. 

## Qeveria dhe administrata 
parapamje| Vendet e Kuvendit Puducherry
Puducherry është një territor bashkimi i Indisë dhe jo një shtet, që nënkupton se qeverisja dhe administrata bien drejtpërdrejt nën autoritetin federal. Është një nga tre territoret e bashkimit (me Territorin e Kryeqytetit Kombëtar të Delhi dhe Xhamu dhe Kashmiri ) me të drejtën e një amendamenti të veçantë kushtetues për një asamble legjislative dhe kabinet të zgjedhur të ministrave, duke përcjellë kështu shtetësinë e pjesshme.  Ka pasur një interes nga qeveria e territorit për të marrë shtetësinë e plotë, por çështjet buxhetore mbeten një konsideratë. Gjithashtu, Mahe dhe Yanam mund të kundërshtojnë një ndryshim të tillë të statusit. 

### Gjuhët 
Gjuha e parë më e folur është tamilishtja, e cila është vendase në 88.2 % të popullsisë. Ka gjithashtu folës telugu ( 6.0 %), malajalam ( 3.8 %) dhe urdu ( 0.7 %). Gjuhët zyrtare të Puducherry janë **frëngjisht**,  **tamilisht**, **telugisht** (në Yanam ), **Malajalamisht** (në Mahe ) dhe **anglisht** . Një përmendje zyrtare në debatet parlamentare të Rajya Sabhës gjatë vitit 2006 konfirmon se Puduçerri i ka të gjitha këto pesë gjuhë si zyrtare. 

### Peshkimit 
Potenciali për peshkim është i konsiderueshëm në Territorin e Bashkimit. Katër rajonet e Territorit të Unionit kanë një vijë bregdetare prej 45&nbsp;km me 675 ujëra në breg, 1.347 hektarë ujë të brendshëm dhe 800 ha ujë të njelmët . 27 fshatra peshkimi detar dhe 23 fshatra peshkimi në brendësi të vendit strehojnë një popullsi peshkatarësh prej rreth 65,000 prej të cilëve 13,000 janë të angazhuar në mënyrë aktive në peshkim. Rezervuarët dhe pellgjet përdoren gjithashtu për rritjen e peshkut komercial.

### Turizmi 
Puducherry është një nga pikat turistike më të njohura në Indi për turistët kombëtarë dhe ndërkombëtarë. Puducherry ishte rezidenca e Sri Aurobindos (1872–1950) dhe Ashriami Sri Aurobindo ende funksionon nga Puducherry. Një qytet unik eksperimental Auroville, ideja e Nënës, banorët e të cilit janë tërhequr nga të gjitha pjesët e botës, ndodhet në periferi të qytetit. Ka disa tempuj, kisha, monumente, parqe dhe xhami që tërheqin turistët.
Skeda:Puducherry_Park_Monument.JPG| Aayi Mandapam (monument)
Skeda:Puducherry_Coast.jpg|alt=Puducherry Coast view|Pamje nga Bregu Puducherry
Skeda:Mahe_Boat_House.jpg|alt=Mahe riverside|Mahe buzë lumit
Skeda:A_camel_on_the_beach_in_Puducherry,_Tamil_Nadu,_India.jpg|alt=A camel on the beach in Puducherry, India|Një deve në plazh në Puducherry, Indi
Skeda:Karaikal_Church.jpg|alt=Karaikal church|Kisha Karaikal
Skeda:Puducherry_Immaculate_Conception_Cathedral_retouched.jpg|alt=Immaculate Conception Cathedral|Katedralja e konceptimit të papërlyer
Skeda:Karaikal_main_road.JPG|alt=Downtown Karaikal|Në qendër të qytetit Karaikal
Skeda:Microcarbo_niger_(Vieillot,_1817)_(48917851913).jpg|alt=Oussudu Bird Sanctuary| Sanctuari i Zogjve Oussudu
Skeda:Karaikal-Grand_Masjid.jpg|Karaikal Periyapalli
Skeda:Karaikal_Beach_JEG2444.JPG|alt=Karaikal Beach|Plazhi Karaikal

## Transporti 
### Hekurudhor 
parapamje| Stacioni hekurudhor Puducherry
Puducherry lidhet me një linjë të degëve hekurudhore nga kryqëzimi me pesë drejtime në Viluppuram dhe Chennai . Linja hekurudhore është një linjë me matës të gjerë me 16 trena fillestarë dhe 17 trena fundorë. 

### Ajri 
Puduçerr ka një aeroport të quajtur Aeroporti Puducherry . Ai ka fluturime midis Puduçerrit dhe Hajderabadit.  Një aeroport i ri është propozuar në Karaikal i cili quhet Aeroporti Karaikal .  Aeroporti më i afërt me Yanam është Aeroporti Rajahmundry ( IATA : RJA, ICAO : VORY), 90 km larg.

### Deti 
Puducherry ka disa porte, përkatësisht portin Karaikal, portin Puducherry, portin Mahe. Midis tyre, porti më i madh është Porti Karaikal .