Çështjet mjedisore në Gjeorgji (vend)

parapamje|410x410px| Përmbytja në Tbilisi 2015
Gjeorgjia, e vendosur në Rajonin e Kaukazit Jugor dhe e kufizuar nga Deti i Zi në perëndim, Federata Ruse në veri, Azerbajxhani në lindje, Turqia në jugperëndim dhe Armenia në jug, është një vend i vogël me burime natyrore të pasura dhe të fitimprura. Gjeorgia ofron një gamë të gjerë të panoramave natyrore, nga majat e maleve të larta të Kaukazit deri në bregdetin e Detit të Zi, duke pasur skena të mahnitshme dhe të shumëllojshme.Bollëku i ujrave është një atribut i rëndësishëm për Gjeorgjinë, me lumenj, liqene, dhe dete të pasura që ofrojnë mjediset e përsosura për jetën e shumëllojshme të faunës dhe florës. Ekosistemet e këtij vendi kanë rëndësi lokale dhe mbarëbotërore, duke mbrojtur biodiversitetin dhe furnizuar ambientet natyrore të pastër për njerëzit dhe speciet e tjera.Gjeorgjia është një vend me një pasuri të dukshme në natyrë, me një jetesë të pasur dhe mjaft tërheqëse për banorë dhe vizitorë, duke ofruar aventura natyrore dhe përvoja unike për të gjithë ata që e vizitojnë.

Gjeorgjia, si shumë vende të tjera në zhvillim, përballet me sfida të rëndësishme në lidhje me zhvillimin ekonomik dhe mbrojtjen e mjedisit. Në përpjekje për të zbutur problemet mjedisore dhe për të mbrojtur burimet natyrore, Gjeorgjia ka zbatuar disa politika dhe masa për të adresuar çështjet kryesore mjedisore.Një ndër masat kryesore është promovimi i turizmit eko-friendly, i cili synon të tërheqë turistët për të eksploruar natyrën dhe për të promovuar respektin ndaj mjedisit. Gjeorgjia gjithashtu ka investuar në energji tërheqëse dhe eko-miqësore, duke përdorur burime të rinovueshme si dielli, era dhe hidroenergjia për të zvogëluar ndikimin në klimë.Gjeorgjia ka ndërmarrë hapa për të mbrojtur pyjet dhe tokën, duke rritur mbrojtjen e zonave të mbrojtura dhe kultivimin e praktikave të qëndrueshme bujqësore. Po ashtu, politikat për menaxhimin e mbetjeve dhe grumbullimin e mbeturinave të rregullta janë përmirësuar për të zvogëluar ndotjen dhe për të promovuar riciklimin.Me këto masa dhe politika të zbatuara me sukses, Gjeorgjia synon të sigurojë një balancë të qëndrueshme midis zhvillimit ekonomik dhe ruajtjes së mjedisit, duke mbrojtur burimet natyrore të vendit dhe duke kontribuar në një mjedis më të pastër dhe të shëndetshëm për të gjithë qytetarët.

## Çështjet kryesore 
### Degradimi i tokës dhe pyjeve 
Situata e tokës së degraduar në Gjeorgji paraqet një sfidë serioze për mbrojtjen e mjedisit dhe ruajtjen e burimeve natyrore të vendit. Sipas Ministrisë së Gjeorgjisë për Mbrojtjen e Mjedisit dhe Mbrojtjen e Burimeve Natyrore, 35% e tokës bujqësore konsiderohet si e degraduar, ndërsa 60% e tokës agrare ka cilësi të ulët ose të mesme të prodhimit. Në faktorët që kontribuojnë në degradimin e tokës përfshihen mbikullotja, shtrirja e paplanifikuar urbane dhe shpyllëzimi, të cilat sjellin pasoja të rënda për mjedisin natyror.Indeksi i Integritetit të Peizazhit Pyjor 2018 tregon se Gjeorgjia ka arritur një rezultat mesatar prej 7.79/10, duke e renditur në vendin e 31-të në botë nga 172 vende të tjera. Ky pozicion i ndaluar në indeksin e peizazhit pyjor tregon nevojën për të marrë masa dhe politika të ndërlikuara për të rritur ndërgjegjësimin dhe veprimet për ruajtjen e pyjeve dhe tokës së vendit.Gjeorgjia ka përpara sfida të mëdha në ruajtjen e biodiversitetit dhe natyrës së saj të pasur, dhe është e rëndësishme që qeveria dhe populli i vendit të bashkëpunojnë në zbatimin e politikave dhe masave për të mbrojtur burimet natyrore të vendit për të gjeneratat aktuale dhe të ardhshme.

Proceset e erozionit të tokës janë një dukuri natyrale, por mund të përkeqësohen dhe të përshpejtohen nga aktivitetet njerëzore të paqëndrueshme. Në Gjeorgji, llojet e ndryshme të aktiviteteve të paqëndrueshme, si minierat, ndërtimet e paqëndrueshme si infrastruktura hidroenergjetike si Hidrocentrali Shuakhevi, prerjet e pakontrolluara, urbanizimi i rregulluar keq, aktivitetet industriale në shtretërit e lumenjve dhe mungesa e përputhshmërisë me rregulloret e përdorimit të tokës dhe me standardet mjedisore dhe hidrologjike, kontribuojnë në përkeqësimin e erozionit të tokës në vend.Këto aktivitete njerëzore janë faktorë të rëndësishëm që ndikojnë negativisht në tokën dhe mjedisin, duke shkaktuar degradimin e tokës, humbjen e biodiversitetit dhe përkeqësimin e proceseve natyrore të tokës. Mungesa e përputhshmërisë me rregulloret dhe standardet e mirëmbajtjes së mjedisit dhe hidrologjisë gjithashtu përkeqëson situatën dhe rrezikon shëndetin e mjedisit dhe burimeve natyrore.Për të parandaluar dhe zvogëluar erozionin e tokës dhe impaktin negativ të aktiviteteve njerëzore në mjedisin natyror, është e rëndësishme të zbatohen politika dhe masa të rregulluara për mbrojtjen e tokës, përputhshmërinë me rregulloret mjedisore dhe për të ndërmarrë veprime të qëndrueshme në zhvillimin e infrastrukturës dhe aktiviteteve industriale. Kjo do të ndihmonte në ruajtjen e mjedisit dhe në mbrojtjen e burimeve natyrore të vendit për të ardhurat e brendshme dhe gjeneratat e ardhshme.

Përkeqësimi i tokës dhe mungesa e kujdesit për mjedisin sjellin shpesh përmbytje dhe fatkeqësi të tjera natyrore në Gjeorgji. Rrëshqitjet e dheut dhe përmbytjet e shpejta mund të shkaktohen nga erozioni i tokës dhe aktivitetet njerëzore të paqëndrueshme, duke sjellë pasoja të rënda për komunitetet vendase dhe mjedisin.Kontrolli i përmbytjeve dhe parandalimi i fatkeqësive të tilla periodike janë të domosdoshme dhe të pashmangshme për të ruajtur jetën, pronat dhe mjedisin në Gjeorgji. Masat parandaluese, si zhvillimi i infrastrukturës mbrojtëse, reabilitimi i tokave të degraduara, promovimi i praktikave bujqësore të qëndrueshme dhe përputhshmëria me rregulloret mjedisore dhe hidrologjike, duhet të jenë pjesë e politikave dhe veprimeve të qeverisë për të lehtësuar ndikimin e përmbytjeve dhe për të pakësuar fatkeqësitë natyrore në të ardhmen.Në këtë mënyrë, një përkushtim i fortë ndaj ruajtjes së mjedisit dhe përmirësimit të cilësisë së tokës do të ndihmonte në parandalimin e përmbytjeve dhe të tjera fatkeqësi natyrore, duke siguruar një mjedis të qëndrueshëm për të gjithë vendasit dhe për të ardhshmen e Gjeorgjisë.

### Ndotja e ajrit 
Ndotja e ajrit është një problem serioz në Gjeorgji, ku aktiviteti ekonomik dhe urbanizimi kanë rritur përkeqësimin e cilësisë së ajrit. Sektorët kryesorë që shkaktojnë ndotjen e ajrit në vend përfshijnë transportin, industrinë dhe energjinë. Nënkuptojnë ndotjen më të lartë të ajrit të ambientit të monitoruar në Gjeorgji përfshijnë grimcat (gjithçka e pezulluar [TSP]), monoksidin e karbonit (CO), oksidet e azotit (NO2, NO) dhe dioksidin e squfurit (SO2).Këto poluante kanë një efekt të dëmshëm të shëndetit të njerëzve dhe mjedisit. Grimcat e pezulluara, për shembull, mund të shkaktojnë probleme respiratore dhe kardiovaskulare, ndërsa oksidet e azotit dhe dioksidi i squfurit mund të shkaktojnë ndotjen e ajrit dhe dëme të mëtejshme shëndetësore.Për të adresuar këtë problem, është e rëndësishme të ndërmerren masa të menjëhershme për të ulur nivelet e ndotjes së ajrit. Kjo mund të përfshijë tërheqjen nga përdorimi i mjetëve të transportit të ndotur, modernizimin e teknologjisë industriale për të zvogëluar ndotjen, dhe promovimin e burimeve të energjisë së pastër dhe të qëndrueshme.Me një strategji të qëndrueshme dhe përkushtim për mbrojtjen e mjedisit dhe shëndetit të qytetarëve, Gjeorgjia mund të përmirësojë cilësinë e ajrit dhe të sigurojë një ambient të shëndetshëm dhe të qëndrueshëm për të gjithë.

Ndikimi i ndotjes së ajrit në Gjeorgji është alarmues, me nivele të larta të grimcave, monoksidit të karbonit, oksideve të azotit dhe dioksidit të squfurit duke dëmtuar shëndetin e njerëzve dhe mjedisin. Kjo gjendje kërkon një përkushtim të fortë për të zvogëluar ndotjen dhe për të mbrojtur cilësinë e ajrit.Një plan veprimi duhet të përfshijë masat e menjëhershme për të ulur nivelet e ndotjes së ajrit, si rregullimi i standardit të pajisjeve të transportit dhe promovimi i transportit publik dhe mjetet e pastër. Po ashtu, modernizimi i teknologjisë industriale për të zvogëluar ndotjen dhe përdorimi i burimeve të energjisë së pastër dhe të qëndrueshme janë kritike për të përmirësuar cilësinë e ajrit.Duke pasur një përkushtim të qëndrueshëm dhe një strategji koordinuar, Gjeorgjia mund të përcaktojë një rrugë të qëndrueshme drejt një ambienti më të pastër dhe shëndetësor për të gjithë qytetarët e saj. Kjo do të jetë një hap i rëndësishëm drejt mbrojtjes së mjedisit dhe shëndetit publik në vend.

Deri në vitin 2000, Gjeorgjia përdorte karburant me plumb për shumicën e sistemit të transportit. Makinat modele sovjetike mund të funksiononin me benzinë me oktan të ulët, ndërsa modele evropiane preferojnë gaz me oktan më të lartë. Për të rritur nivelin e oktanit të karburantit, shtimi i plumbit ishte një praktikë e zakonshme. Shumica e automjeteve në Gjeorgji sot, publike dhe private, janë të vjetra (rreth 323,614 automjete) në moshë 15-20 vjeç. Shumë makina të vjetra preferojnë benzinë me plumb për shkak se plumbi lubrifikon dhe mbrojt valvulat e butave.Gjeorgjia po importon një numër në rritje të makinave të dorës së dytë evropiane me konvertues katalitik dhe importon shumë gaz me oktan të ulët, i cili ndonjëherë manipulohet përmes shtimit të plumbit për të prodhuar benzinë me oktan/plumb më të lartë. Kjo praktikë ndikon në përbërjen e emetimeve të shkarkimit, duke krijuar përqendrime të larta të plumbit dhe benzenit në ajër.Ky problem kërkon një strategji afatgjatë për të zvogëluar ndotjen e ajrit dhe për të përmirësuar cilësinë e tij. Masa të tilla si promovimi i transportit të pastër, modernizimi i flotës së makinave dhe përdorimi i karburanteve më të pastër mund të jenë hapa të rëndësishëm drejt një mjedisi më të pastër dhe shëndetshëm për të gjithë qytetarët e Gjeorgjisë.

### Burimet ujore dhe ndotja 
Gjeorgjia ka një pasuri të mëdha ujore, me një total prej 63 trilionë metra kub ujë në vit. Megjithatë, vetëm rreth 1.6 miliardë metra kub ujë, ose rreth 2%, përdoren për momentin. Rreth 66% e ujit të shkyçur përdoret për hortikulturë të përmbytur, kurse tretën tjetër për nevoja urbane dhe mekanike.Nëse nuk menaxhohet me kujdes, kjo pasuri e madhe ujore mund të rrezikohet nga përdorimi i pamjaftueshëm apo i padrejtë. Është e rëndësishme të hartohet një strategji e qëndrueshme për të përdorur dhe mbrojtur burimet ujore në mënyrë të efektshme. Duke përdorur teknologjinë dhe praktikat e mira për menaxhimin e ujit, Gjeorgjia mund të sigurojë që të gjithë qytetarët të kenë akses në ujë të pastër dhe të mjaftueshëm për të plotësuar nevojat e tyre të përditshme. Mbrojtja dhe qëndrueshmëria e burimeve ujore janë thelbësore për sigurinë dhe mirëqenien e të gjithë popullsisë së vendit.

Ndotja e ujit është një problem serioz në Gjeorgji dhe shkaktohet nga shpërdorimet dhe shfrytëzimi i paarsyeshëm i burimeve ujore. Ndotja e ujërave sipërfaqësore është lidhur me dëmtimet e shkaktuara nga aktivitetet njerëzore, duke përfshirë mbetjet industriale, mbeturinat komunale, mbetjet nga qendrat shëndetësore dhe të tjera. Menaxhimi i dobët i mbeturinave është një faktor kyç që kontribuon në ndotjen e ujit në Gjeorgji.Për shembull, zyrtari i Mbrojtjes së Mjedisit të Gjeorgjisë, George Kachidze, ka raportuar nivele të larta të amoniakut dhe BOD3 në shumicën e lumenjve të vëzhguar. Përqendrimet e metaleve të rënda janë gjithashtu problematike dhe shpesh herë i kalon nivelet e lejuara në disa lokalitete të veçanta në lumenj.Për të përballuar këtë situatë, është e rëndësishme të zhvillohet një strategji e qëndrueshme për menaxhimin e mbeturinave dhe për të frenuar ndotjen e ujit në vend. Ndryshime të mëdha në praktikat e menaxhimit të mbeturinave dhe përdorimi i teknologjive të pastër mund të ndihmojnë në mbrojtjen e burimeve ujore dhe në ruajtjen e mjedisit të ujit për të ardhmen. Qeveria dhe shoqëria civile duhet të bashkëpunojnë për të gjetur zgjidhje efektive për këtë problem të rëndë të ndotjes së ujit në Gjeorgji.

Zonat bregdetare të Gjeorgjisë, me një gjatësi prej rreth 310 kilometra, po përballen me ndikimet negative të ujërave të zeza të kanalizimeve që vijnë nga rritja e popullsisë prej më shumë se 170 milionë njerëzve që jetojnë pranë rrjedhave të ndryshme që shkojnë drejt Detit të Zi.Kjo situatë po sjell ndërhyrje të konsiderueshme në ekosistemet bregdetare dhe në cilësinë e ujit. Ndikimi i kanalizimeve të ndotura mund të shkaktojë dëme të rënda në faunën e detit dhe në jetën e detit. Ndotja e ujërave të bregdetit nuk vetëm që prek mjedisin, por gjithashtu mund të ketë pasoja të rënda për turizmin bregdetar dhe ekonominë e zonave bregdetare të Gjeorgjisë.Për të adresuar këtë problem të ndotjes së ujërave në zonat bregdetare, është e rëndësishme të marrë masa urgjente për përmirësimin e sistemeve të kanalizimeve dhe për të promovuar praktika të qëndrueshme të trajtimit të ujërave. Ndërmarrja e veprimeve të menjëhershme për të parandaluar dhe për të zvogëluar ndotjen e ujërave bregdetare është thelbësore për të mbrojtur mjedisin e Gjeorgjisë në pjesën e tij më të ndjeshme, bregdetin. Qeveria dhe autoritetet lokale duhet të bashkëpunojnë për të gjetur zgjidhje efektive dhe të monitorojnë situatën për të siguruar që ujërat bregdetare të mbeten të pastër dhe të shëndetshme për të tërhequr qytetarë dhe turistë në zonën bregdetare të Gjeorgjisë.
parapamje|289x289px| Bregdeti i Detit të Zi të Gjeorgjisë

#### Deti i Zi 
Zonat bregdetare të Gjeorgjisë që ndodhen në perëndim të vendit kanë filluar të ndiejnë ndikimet negative të ndotjes së ujërave të rrugëve ujore, të cilat vijnë nga aktivitetet e më shumë se 170 milionë njerëzve që jetojnë në afërsi të shumë lumenjve që zbresin në Detin e Zi. Kjo situatë po sjellë një rrezik të madh për mjedisin bregdetar dhe për shëndetin e popullsisë.Ndotja e ujërave të Detit të Zi mund të shkaktojë humbje të specieve biologjike, zhdukje të biodiversitetit dhe ndikime negative në shëndetin e njeriut. Në Gjeorgji, si edhe në shumë vende të tjera, një ndër sfidat kryesore është mungesa e vetëdijes së publikut dhe mangësia e kuptimit të impaktit të veprimtarive njerëzore mbi mjedisin.Për të përballuar këtë problem të rëndë të ndotjes së ujërave të Detit të Zi, është e rëndësishme të rriste vetëdija publike dhe të ndërmerrë masa urgjente për të përmirësuar trajtimin e ujërave dhe për të zvogëluar ndotjen në burimet bregdetare. Bashkëpunimi ndërkombëtar dhe qeveritar, si dhe angazhimi i shoqërisë civile, janë të domosdoshme për të adresuar këtë sfidë të rëndë dhe për të mbrojtur mjedisin e Detit të Zi në Gjeorgji për të ardhmen.

### Menaxhimi i mbetjeve 
Efekti i shpërndarjes dhe përdorimit të pa përshtatshëm të substancave kimike ka sjellë një nga problemet më të rëndësishme mjedisore në Gjeorgji. Ndotja e mjedisit nga derdhja e mbeturinave të rrezikshme dhe menaxhimi i kritshëm i vendosjes së deponive e vendos vendin në rrezik të madh. Po ashtu, mungesa e mbikëqyrjes së duhur dhe menaxhimi i keqe i mbeturinave përkeqëson situatën ekzistuese në lidhje me këtë çështje.Sipas të dhënave zyrtare, në Gjeorgji ekzistojnë 63 landfille, të cilat zënë mbi 300 hektarë, ku 203 hektarë janë deponi aktive (MENRP 2012). Shumica e këtyre deponive nuk funksionojnë me masat dhe standartet e duhura, duke e bërë mbikëqyrjen nga qeveria dhe integrimin e sistemit të menaxhimit të mbeturinave të pamjaftueshëm.Aktualisht, grumbullimi i standardizuar i mbeturinave shtëpiake bëhet vetëm në qytetet më të mëdha dhe qendrat e rretheve, duke injoruar nevojën për grumbullim të mbeturinave edhe në zonat rurale, duke përkeqësuar më tej situatën e menaxhimit të mbeturinave. Në disa fshatra, banorët vazhdojnë të kenë probleme me heqjen e mbeturinave duke i hedhur ato në grykët e afërta, nëpër rrugë ose në brigjet e lumenjve, duke rritur nivelin e ndotjes së mjedisit.Për të adresuar këtë situatë të vështirë, duhet të merren masa urgjente për të përmirësuar menaxhimin e mbeturinave, për të shtuar mbikëqyrjen e qeverisë dhe për të sensibilizuar publikun për rëndësinë e mbajtjes së mjedisit të pastër. Investimet në infrastrukturën e menaxhimit të mbeturinave në të gjithë vendin, përfshirë edhe zonat rurale, janë thelbësore për të garantuar një mjedis të shëndetshëm dhe të qëndrueshëm për të gjithë qytetarët e Gjeorgjisë.

Problemi i menaxhimit të mbetjeve në Gjeorgji ka shkaktuar lloje të ndryshme të ndotjes që kanë ndikime të dëmshme në shëndetin e publikut. Sipas të dhënave nga Qendra Kombëtare për Kontrollin e Sëmundjeve, shkalla e sëmundshmërisë për 100,000 banorë nga sëmundjet e frymëmarrjes është në rritje në vend.Sëmundjet e frymëmarrjes janë në rritje në Gjeorgji, të cilat mund të jenë rezultat i ndotjes së ajrit dhe tokës nga menaxhimi i keq i mbeturinave. Ndotja e ajrit dhe ujrave, si dhe ndotja e tokës nga derdhja e mbeturinave të rrezikshme, mund të shkaktojnë probleme serioze shëndetësore për banorët e vendit.Për të përballuar këtë situatë alarmante, është e rëndësishme të përmirësohet sistemi i menaxhimit të mbeturinave në Gjeorgji dhe të ndërmerren masa të menjëhershme për të zvogëluar ndotjen e ajrit, ujrave dhe tokës. Sensibilizimi i publikut për rëndësinë e ruajtjes së mjedisit dhe përmirësimi i infrastrukturës së menaxhimit të mbeturinave janë thelbësore për të siguruar një mjedis të shëndetshëm dhe të qëndrueshëm për të gjithë banorët e Gjeorgjisë.

## Efektet 
### Humbja e biodiversitetit 
Gjeorgjia përfaqëson një nga 34 pikat e nxehta të biodiversitetit të identifikuara nga Conservation International si zona e dalluar për nivelet e larta të endemizmit, ndërkohë që është e kërcënuar seriozisht nga humbja e habitatit. Eko-rajoni i Kaukazit, ku bën pjesë Gjeorgjia, është identifikuar si një zonë me rëndësi globale nga WWF për shkak të niveleve të larta të diversitetit dhe proceseve specifike evolucionare, si dhe zhvillimin unik historik të floras dhe faunas.Gjeorgjia ka një mjedis të pasur natyror dhe biodiversitet të shkëlqyer, ku fauna dhe floras janë tërheqëse dhe të ndryshme. Habitati i shumëllojshëm i Gjeorgjisë ofron shtëpi për një numër të madh specieve të rralla dhe të endemike, të cilat nuk gjenden në zona të tjera të botës.Meqenëse biodiversiteti është i kërcënuar nga humbja e habitatit dhe ndërhyrjet njerëzore, është e rëndësishme të mbrohet dhe të ruhet mjedisi natyror i Gjeorgjisë. Mbrojtja e habitateve unike dhe specieve të rralla, si dhe ndjekja e praktikave të qëndrueshme të zhvillimit në këtë rajon, janë thelbësore për të siguruar që biodiversiteti i pasur natyror dhe eko-sistemet e Gjeorgjisë të qëndrojnë të qëndrueshme në të ardhmen. Ruajtja e këtij thesari natyror është sfidë e madhe, por një përkushtim i përbashkët për mbrojtjen e mjedisit mund të sjellë fryte të rëndësishme për të ardhmen e mjedisit dhe biodiversitetit të Gjeorgjisë.

Në Gjeorgji, shumë lloje bimësh e krijesash janë të dobësuara, përfshirë 29 gjitarë, 35 zogj, 11 zvarranikë, 2 amfibë, 14 peshq dhe 56 lloje bimësh drunore sipas Listës së Kuqe të Llojeve Gjeorgjiane të Rrezikuara të IUCN. Disa shembuj të kësaj situatë janë zhdukja e gazelës Goitered dhe popullsia jugore e dhive të egra. Pantera, hiena me vija dhe dreri i kuq tani ekzistojnë po aq popullata të shkëputura në zonën e mbrojtur. Nga viteve 1990, popullsia e Turit të Kaukazit Lindor është zvogëluar me 20% dhe popullsia e Kaukazit Perëndimor me 50%, ndërsa sasia e specieve të blirit që operojnë në një det fitimprurës është zvogëluar jo më pak se 37%.Këto të dhëna tregojnë një situatë të shqetësueshme për biodiversitetin e Gjeorgjisë duke paraqitur një rrezik të madh për shumë lloje të rralla dhe të dobësuara. Ndikimi i ndërhyrjeve njerëzore, humbja e habitatit dhe përdorimi i palipërcaktuar i burimeve natyrore janë disa nga shkaqet kryesore të dobësimit të biodiversitetit në vend.Për ta mbrojtur dhe ruajtur biodiversitetin e pasur natyror të Gjeorgjisë, është e rëndësishme të ndërmerrën masa të menjëhershme për mbrojtjen e specieve të rrezikuara, ruajtjen e habitateve të tyre dhe ndjekjen e praktikave të qëndrueshme të zhvillimit. Sensibilizimi i publikut, bashkëpunimi me organizatat ndërkombëtare për mbrojtjen e mjedisit dhe zbatimi i legjislacionit të përshtatur në mbrojtjen e biodiversitetit janë të rëndësishme për të siguruar që speciet e rrezikuara dhe habitatet e tyre të mbijetojnë për të ardhmen.

Kërcënimet kryesore për biodiversitetin e Gjeorgjisë janë degradimi dhe humbja e habitateve, si dhe përdorimi i paqëndrueshëm i burimeve biologjike. Këto kërcënimet janë thuajse të pashmangshme në rezultat të ndikimeve të ndryshme mjedisore, siç janë prerjet e drurit, ndotja e ujit dhe kullotja intensive.Konventa e Kombeve të Bashkuara specifikon se shkaqet kryesore të humbjes dhe degradimit të habitatit të specieve do të jenë prerjet e drurit, ndotja e ujit dhe kullotja intensive. Prerjet e drurit shkatërrojnë dhe degradonin habitatet natyrore të shumë specieve, duke iu shkaktuar tyre izolim dhe vështirësi për të gjetur ushqim dhe strehim. Ndërkaq, ndotja e ujit është një kërcënim serioz për shumë lloje akvatike dhe për ambientet e tyre të jetesës, duke shkaktuar ndikime negative në popullsitë e tyre. Kullotja intensive e tokës për qëllime bujqësore dhe zhvillimi i paligjshëm i zonave të natyrshme shkaktojnë humbjen e habitateve dhe ndikojnë në zhdukjen e shumë specieve të rralla dhe të rrezikuara.Për të parandaluar dhe zvogëluar efektet e këtyre kërcënimeve, është e rëndësishme të konsolidohen politikat dhe ligjet për mbrojtjen e habitatit dhe për përdorimin e qëndrueshëm të burimeve biologjike në Gjeorgji. Promovimi i praktikave të qëndrueshme bujqësore, sensibilizimi i publikut për rëndësinë e ruajtjes së biodiversitetit, si dhe bashkëpunimi me komunitetet lokale dhe organizatat mjedisore janë të rëndësishme për të siguruar që biodiversiteti i pasur natyror të ruhet dhe të jetë i qëndrueshëm në të ardhmen.

### Ndryshimi i klimës 
parapamje| Grafiku i anomalive të temperaturës për Gjeorgjinë midis 1901 dhe 2020.
Bujqësia është shumë e rëndësishme për Gjeorgjinë, duke u bërë një nga sektorët kryesorë të ekonomisë së vendit dhe duke siguruar një pjesë të madhe të punësimit, rritjen rurale dhe sigurinë ushqimore, si dhe kontribuon në eksportet. Megjithatë, ky sektor është shumë i ndjeshëm ndaj ndryshimeve të klimës si temperatura, reshjet dhe shpeshtësia e ngjarjeve ekstreme si thatësira, përmbytjet dhe stuhitë.Sipas Sophiko Akhobadze, Zëvendës Drejtor Ekzekutiv i Rec Caucasus, organizatës joqeveritare më të madhe mjedisore në Kaukaz, numri i përmbytjeve në Gjeorgji është dyfishuar gjatë 10 viteve të fundit dhe thatësira po vazhdon të rritet. Në të njëjtën kohë, tendencat e raportuara në Komunikimin e Dytë Kombëtar të Konventës Kuadër të OKB-së për Ndryshimet Klimatike tregojnë se temperaturat mesatare në Tbilisi, kryeqyteti i Gjeorgjisë, janë rritur me 0.7 °C gjatë shekullit të kaluar, ndërsa kanë rënë me 0.5 °C në Gjeorgjinë Lindore, me një ftohje të lehtë në Gjeorgjinë Perëndimore. Reshjet janë rritur në zonat fushore të Gjeorgjisë me rreth 10-15% dhe janë ulur në zonat malore me 15-20%.Këto ndryshime të klimës mund të kenë një impakt të ndjeshëm në prodhimtarinë bujqësore dhe sigurinë ushqimore në Gjeorgji, duke e bërë sektorin bujqësor më të prekshëm dhe më të vështirë për t'u menaxhuar. Është e rëndësishme që autoritetet vendore dhe organismet relevante të marrin masa për të përshtatur sektorin bujqësor ndaj këtyre ndryshimeve klimatike, duke promovuar praktikat e qëndrueshme dhe inovative në bujqësi për të siguruar që prodhimi bujqësor dhe siguria ushqimore të ruhen dhe përparojnë në këto kushte të ndryshme të klimës.

## Politika dhe institucionet 
### Ministria e Mjedisit dhe Mbrojtjes së Burimeve Natyrore (MENRP)  
Ministria e Mjedisit dhe Resurseve Natyrore dhe Mbrojtjes së Pyjeve (MENRP) është hartuesi kryesor i politikave mjedisore në Gjeorgji që menaxhon dhe mbikëqyr kapacitetet e administrimit ekologjik në vend. MENRP funksionon si një avokat në trajtimin e akteve ekologjike dhe ndikon në hartimin e legjislacionit mjedisore të nevojshëm për të mbrojtur mjedisin në Gjeorgji.Elementet më të vështira menaxheriale të MENRP përfshijnë lejet mjedisore dhe mbikëqyrjen e zbatimit të tyre. Lejet mjedisore janë dokumente ligjore që autorizojnë një subjekt të veçantë të kryejë aktivitete që mund të kenë ndikime në mjedis. MENRP ka përgjegjësinë për vlerësimin e aplikimeve për leje mjedisore dhe për sigurimin që subjektet të respektojnë kushtet dhe masat mjedisore të përcaktuara në lejet e tyre.Mbikëqyrja e zbatimit të lejeve mjedisore është një proces i rëndësishëm për të siguruar që subjektet që operojnë në Gjeorgji respektojnë rregullat dhe standardet mjedisore të vendi. MENRP ka rolin kryesor në mbikëqyrjen e zbatimit të lejeve mjedisore dhe në ndëshkimin e subjekteve që shkelin këto leje.Për të siguruar një mjedis të qëndrueshëm dhe të mbrojtur në Gjeorgji, është e rëndësishme që MENRP të vazhdojë të hartojë politikat dhe ligjet mjedisore në përputhje me standardet ndërkombëtare dhe të sigurojë një mbikëqyrje efektive të zbatimit të tyre në praktikë. Kjo do të kontribuojë në ruajtjen e biodiversitetit, mbrojtjen e burimeve natyrore dhe në promovimin e zhvillimit të qëndrueshëm në Gjeorgji.

* **Agjencia Kombëtare e Mjedisit (AKM) ** u krijua në qershor 2008 dhe është përgjegjëse për dhënien e licencave për përdorimin e burimeve natyrore, duke përjashtuar licencat për nxjerrjen dhe shfrytëzimin e naftës. AKM është e pavarur nga organet e qeverisjes publike, e cila i zbaton veprimtaritë e saj në mënyrë të pavarur, por i nënshtrohet kontrollit nga shteti 
* **Agjencia Kombëtare e Pyjeve** është e autorizuar të mbikëqyrë rreth dy milionë hektarë pyje dhe pyje në vend. Objektivat kryesore të agjencisë janë të kujdeset për pyllin dhe të kryejë aktivitete ripyllëzimi dhe të përdorë segmente të diversitetit biologjik në territorin e Fondit Pyjor Gjeorgjian në mënyrë të qëndrueshme dhe ekonomike. 

### Plani Kombëtar i Veprimit Mjedisor 2 (NEAP 2) 
Miratuar në janar 2012 nga Qeveria e Gjeorgjisë dhe Bruhland,ky plan veprimi përcakton synime afatgjata dhe objektiva afatshkurtra që parashikon dhe zbaton aktivitetet përkatëse për të synuar çështjet mjedisore në vend.Ai fokusohet në njëmbëdhjetë tema,përkatësisht ndryshimet klimatike,mbetjet dhe substancat kimike,siguria nga rrezatimi bërthamor,fatkeqësitë natyrore dhe të shkaktuara nga njeriu,burimet ujore,ajri,biodiversiteti,burimet e tokës,pylltaria,burimet minerale dhe Deti i Zi.

## Shiko gjithashtu 
* Gjeorgjia (vend)
* Demografia e Gjeorgjisë (vend)
* Ministria e Mjedisit dhe Mbrojtjes së Burimeve Natyrore të Gjeorgjisë

## Linqe te jashtme 
* Ministria e Mjedisit dhe Mbrojtjes së Burimeve Natyrore (MENRP) 
* Agjencia Kombëtare e Mjedisit (AKM) 
* Agjencia Kombëtare e Pyjeve
* Conservation International

## Referime