Ndreu

**Shna Ndreu** ose **Andrea** në liturgjinë e vjetër katolike, që tradita ortodokse i referohet edhe si **I Parëthirruri**, ishte apostull i Jezu Krishtit, vëllai më i vogël i Pjetrit. Është shenjt për katolikët dhe ortodoksët.

## Jeta 
### Jeta e hershme 
Emri "Andrea" (që do të thotë burrëror, trim, nga greqishtja: ἀνδρεία, translit. andreía, fjalë për fjalë. "burrëri, trimëri"), si emrat e tjerë grekë, duket se ka qenë i zakonshëm midis jehudëve dhe njerëzve të tjerë të helenizuar që nga viti i dytë ose shekulli i tretë p.e.s. Asnjë emër hebraik apo aramaik nuk është regjistruar për të.

Apostulli Andrea lindi midis viteve 5 dhe 10 e.r. në Betsaida, në Galilea. Dhiata e Re thotë se Andrea ishte vëllai i Pjetrit, dhe po ashtu një bir i Jonait. "Karakteristika e parë mbresëlënëse e Andreas është emri i tij: nuk është hebraik, siç mund të pritej, por grek, tregues i një hapjeje kulturore në familjen e tij që nuk mund të injorohet. Jemi në Galilea, ku gjuha dhe kultura greke janë mjaft prezente.”

[parapamje|majtas|*[Thirrja e Shenjtorëve Pjetri dhe Andrea* nga Karavaxho (1603–1606)]]

### Me Jezusin 
Si ai ashtu edhe vëllai i tij Pjetri ishin peshkatarë nga zanati, prandaj dhe tradita që Jezusi i thirri ata të ishin dishepuj të tij duke thënë se do t'i bënte "peshkatarë njerëzish" (greqisht: ἁλιεῖς ἀνθρώπων, translit. *halieîs anthrṓpōn*). Sipas Markut 1:29, në fillim të jetës publike të Jezusit, ata zinin të njëjtën shtëpi në Kaparnaum. dhe në Ungjillin e Markut Pjetri dhe Andrea u thirrën të dy së bashku për t'u bërë dishepuj të Jezusit dhe "peshkatarë njerëzish". Këto tregime tregojnë se Jezusi po ecte përgjatë bregut të detit të Galilesë, pa Simonin dhe Andrean duke peshkuar dhe i thirri ata të bëheshin dishepull.

Në ngjarjen paralele në Ungjillin e Lukës Andrea nuk përmendet emri, as nuk përmendet se Simoni kishte një vëlla. Në këtë rrëfim, Jezusi fillimisht përdori një varkë, e përshkruar vetëm si e Simonit, si një platformë për t'u predikuar turmave në breg dhe më pas si një mjet për të arritur një tufë të madhe peshku në një natë që deri më tani ishte e pafrytshme. Tregimi tregon se Simoni nuk ishte i vetmi peshkatar në barkë (*Atëherë u bënë shenjë shokëve të tyre që ishin në barkën tjetër* ... por deri në kapitullin tjetër që Andrea u emërua si vëllai i Simonit. Megjithatë, përgjithësisht kuptohet se Andrea ishte duke peshkuar me Simonin natën në fjalë. Matthew Poole, në *Annotations on the Holy Bible*, theksoi se 'Luka nuk mohon që Andrea ishte atje.

Ungjilli i Gjonit thotë se Andrea ishte një dishepull i Gjon Pagëzorit, dëshmia e të cilit së pari e çoi atë, dhe një dishepull tjetër pa emër të Gjon Pagëzorit, të ndiqnin Jezusin. Andrea e njohu menjëherë Jezusin si Mesia dhe nxitoi ta prezantojë atë me vëllain e tij. Kisha bizantine e nderon me emrin *Protokletos*, që do të thotë “I Parëthirruri”. Andrew ishte i pranishëm në Darkën e Fundit. Andrea ishte një nga katër dishepujt që erdhën te Jezusi në Malin e Ullinjve për të pyetur për shenjat e kthimit të Jezusit në "fundin e epokës".

## Përkujtimi liturgjik 
### Ortodoksia Lindore 
Kisha Ortodokse Lindore përkujton Apostullin Andrea në disa ditë përgjatë Kalendarit të Kishës. Ditët fikse të përkujtimit përfshijnë:

* 20 qershor - Përkthimi i relikteve të apostujve Andrea, Tomasi dhe Luka; profeti Elize; dhe Martiri Llazar.
* 30 qershor - Dymbëdhjetë Apostujt.
* 26 shtator - Përkthimi i kafkës së Andreas në vitin 1964.
* 30 nëntor - Dita e Festës Fillore.

Ka edhe ditë që janë të lëvizshme:

* E diela para 30 nëntorit - Sinaksia e Shenjtorëve të Akaisë.
* E Diela e Gruas Samaritane - Sinaksia e të gjithë Etërve të Shenjtë, Kryepeshkopëve dhe Patriarkëve të Kostandinopojës.

### Katolicizmi Romak 
Kisha Katolike Romake përkujton Shën Andrean (Shën Ndreun, Shnandreun) më 30 nëntor.

## Në art 
Shën Andrea është portretizuar tradicionalisht me një mjekër të gjatë, një kryq dhe një libër. "Shën Andrea" i Masaccio-s i vitit 1426 është një pikturë paneli në tempora dhe fletë ari, dikur pjesë e Pisa Altarpiece. Tani ndodhet në Getty Center në Los Anxhelos, Kaliforni. Andrea shfaqet si pjesë e San Domenico Altarpiece të Carlo Crivelli (1476). Ky panel tani ndodhet në National Gallery në Londër. Hans Holbein i Riu bëri një vizatim me stilolaps dhe bojë (rreth 1519) të shenjtorit si një dizajn për një dritare xhami me njolla. Është në Kunstmuseum Basel.

Skeda:Andrew the Apostle. Detail of the mosaic in the Basilica of San Vitale. Ravena, Italy.jpg|Andrea Apostulli, detaj i mozaikut në Bazilikën e San Vitale, Ravenna, shekulli i 6-të
Skeda:Masaccio - Saint Andrew - Google Art Project.jpg|Saint Andrew, Masaccio (1426)
Skeda:Polittico del 1476, s. andrea.jpg|Polittico del 1476, S. Andrea
Skeda:St Andrew, Design for a Stained Glass Window, by Hans Holbein the Younger.jpg|St Andrew, Design for a Stained Glass Window, nga Hans Holbein i Riu (rr.1519) 

## Shiko edhe 
* Dita e Shna Ndreut
* Kryqi i Shna Ndreut

## Referime 
### Shënime 
### Citate 
### Referime 
* Attwater, Donald and Catherine Rachel John. *The Penguin Dictionary of Saints*. 3rd edition. New York: Penguin Books, 1993. 
*
*
*
*
*
* 
*
*
*
*
*
*

## Lidhje të jashtme 
* Udhetimet misionare te Sh.Andreas. Ang.
* Tekste te Veprave te Andreas, Mateut Ang.
* Sh. Andrea ne Ortodoksi Ang.
* Andrea: Gojdhana e Sh. Andreas Ang.