Ndërhyrja ruse në zgjedhjet e vitit 2016 në Shtetet e Bashkuara

Qeveria ruse ndërhyri në zgjedhjet e Shteteve të Bashkuara të vitit 2016 me qëllimet e sabotimit të fushatës presidenciale të Hillari Klintonit, nxitjes së fushatës presidenciale të Donald Trapit dhe rritjes së mosmarrëveshjeve politike dhe shoqërore në Shtetet e Bashkuara. Sipas komunitetit të inteligjencës amerikane, operacioni -  i quajtur **Projekti Lakta** - u urdhërua drejtpërdrejt nga presidenti rus Vladimir Putin. "Fushata e hakerimit dhe e dezinformimit" për të dëmtuar Klintonin dhe për të ndihmuar Trampin u bë "bërthama e skandalit të njohur si Russiagate". Raporti Mueller prej 448 faqesh, i bërë publik në prill 2019, shqyrtoi mbi 200 kontakte midis fushatës së Trampit dhe zyrtarëve rusë, por arriti në përfundimin se nuk kishte prova të mjaftueshme për të ngritur ndonjë akuzë komploti ose koordinimi kundër Trampit ose bashkëpunëtorëve të tij.

Agjencia e Kërkimeve të Internetit (IRA), me qendër në Shën Petersburg, Rusi, dhe e përshkruar si një fermë trollash, krijoi mijëra llogari të mediave sociale që supozohej se ishin amerikanë që mbështesnin grupet radikale politike dhe planifikonin ose promovonin ngjarje në mbështetje të Trampit dhe kundër Klintonit. Ata arritën miliona përdorues të mediave sociale midis 2013 dhe 2017. Artikujt e fabrikuar dhe dezinformatat u përhapën nga mediat e kontrolluara nga qeveria ruse dhe u promovuan në mediat sociale. Përveç kësaj, hakerët kompjuterikë të lidhur me shërbimin e inteligjencës ushtarake ruse (GRU) depërtuan në sistemet e informacionit të Komitetit Kombëtar Demokratik (DNC), Komitetit Demokratik të Fushatës së Kongresit (DCCC) dhe zyrtarëve të fushatës së Klintonit, veçanërisht kryetarit Xhon Podesta, dhe publikuan skedarët e vjedhur dhe e-mail-et përmes DCLeaks, Guccifer 2.0 dhe WikiLeaks gjatë fushatës zgjedhore. Disa individë të lidhur me Rusinë kontaktuan bashkëpunëtorë të ndryshëm të fushatës së Trampit, duke ofruar mundësi biznesi për Organizatën Tramp dhe duke ofruar informacione të dëmshme për Klintonin. Zyrtarët e qeverisë ruse kanë mohuar përfshirjen në ndonjë nga hakerat ose rrjedhjet.

Aktivitetet e ndërhyrjes ruse shkaktuan deklarata të forta nga agjencitë e inteligjencës amerikane, një paralajmërim i drejtpërdrejtë nga presidenti i atëhershëm i ShBA-së Barak Obama drejtuar presidentit rus Vladimir Putin, rinovoi sanksionet ekonomike kundër Rusisë dhe mbylljen e godinave diplomatike ruse dhe dëbimin e stafit të tyre. Komisionet e Zbulimit të Senatit dhe Dhomës së Përfaqësuesve kryen hetimet e tyre për këtë çështje. Donald Trampi mohoi se ndërhyrja kishte ndodhur.

Byroja Federale e Hetimeve (FBI) hapi hetimin e Uraganit Crossfire për ndërhyrjen ruse në korrik 2016, duke përfshirë një fokus të veçantë në lidhjet midis bashkëpunëtorëve të Trampit dhe zyrtarëve rusë dhe spiunëve dhe koordinimin e dyshuar midis fushatës së Trampit dhe qeverisë ruse. Përpjekjet ruse për të ndërhyrë në zgjedhje u zbuluan fillimisht publikisht nga anëtarët e Kongresit të Shteteve të Bashkuara në shtator 2016, u konfirmuan nga agjencitë e inteligjencës amerikane në tetor 2016 dhe u detajuan më tej nga Drejtori i Zyrës së Inteligjencës Kombëtare në janar 2017. Shkarkimi i Xhejms Komejt, drejtorit të FBI-së, nga Presidenti Tramp në maj 2017, ishte pjesërisht për shkak të hetimit të Komejt për ndërhyrjen ruse.

Puna e FBI-së u mor përsipër në maj 2017 nga ish-drejtori i FBI-së Robert Mueller, i cili drejtoi një hetim të këshilltarit special deri në mars 2019. Mueller arriti në përfundimin se ndërhyrja ruse ishte "gjithëpërfshirëse dhe sistematike" dhe "shkel ligjin penal të ShBA-së", dhe ai paditi njëzet e gjashtë shtetas rusë dhe tre organizata ruse. Hetimi çoi gjithashtu në padi dhe dënime të zyrtarëve të fushatës së Trampit dhe amerikanëve të lidhur, me akuza të palidhura. Raporti i Mueller, i bërë publik në prill 2019, shqyrtoi kontakte të shumta midis fushatës së Trampit dhe zyrtarëve rusë, por arriti në përfundimin se, megjithëse fushata e Trampit mirëpriti aktivitetet ruse dhe pritej të përfitonte prej tyre, nuk kishte prova të mjaftueshme për të ngritur ndonjë akuzë për komplot ose koordinim kundër Trampit apo bashkëpunëtorëve të tij.

Hetimi i Komitetit të Inteligjencës të Senatit të udhëhequr nga republikanët paraqiti të parin në raportin e tyre prej pesë vëllimesh prej 1,313 faqesh në korrik 2019. Komiteti arriti në përfundimin se vlerësimi i komunitetit të inteligjencës të janarit 2017 që pretendonte ndërhyrjen ruse ishte "koherent dhe i ndërtuar mirë". Vëllimi i parë gjithashtu arriti në përfundimin se vlerësimi ishte "i duhur", duke mësuar nga analistët se "nuk kishte presion të motivuar politikisht për të arritur në përfundime specifike". Vëllimi i fundit dhe i pestë, i cili ishte rezultat i tre viteve hetime, u botua në gusht 2020, duke i dhënë fund një prej "hetimeve të kongresit të profilit më të lartë" të Shteteve të Bashkuara. Raporti i Komitetit zbuloi se qeveria ruse ishte angazhuar në një "fushatë të gjerë" për të sabotuar zgjedhjet në favor të Trampit, e cila përfshinte ndihmën e disa prej këshilltarëve të vetë Trampit.

Në nëntor 2020, pasazhe të publikuara rishtazi nga raporti i hetimit të këshilltarit special të Muellerit tregonin: "Megjithëse WikiLeaks publikoi e-mail-e të vjedhura nga DNC-ja në korrik dhe tetor 2016 dhe Stone - një bashkëpunëtor i ngushtë i Donald Trampit - dukej se e dinte paraprakisht se materialet po vinin, hetuesit "nuk kishin prova të mjaftueshme" për të dëshmuar pjesëmarrjen aktive në piratimet ose në njohuritë se vjedhjet elektronike po vazhdonin."

## Shiko edhe 
* Ndërhyrja ruse në zgjedhjet e vitit 2020 në Shtetet e Bashkuara

## Referime