USB 3.0

**USB 3.0**, i lëshuar në nëntor 2008, është versioni i tretë kryesor i standardit Universal Serial Bus (USB) për ndërfaqen e kompjuterëve dhe pajisjeve elektronike. Specifikimi i USB 3.0 përcaktoi një arkitekturë dhe protokoll të ri, të quajtur SuperSpeed, i cili përfshinte një korsi të re për një skemë të re të kodimit të sinjalit (simbolet 8b/10b, 5 Gbps; i njohur më vonë edhe si Gen 1) duke siguruar transferime të të dhënave të dyfishta që kërkohen fizikisht pesë tela dhe kunja shtesë, duke ruajtur arkitekturën dhe protokollet USB 2.0 dhe për këtë arsye duke mbajtur 4 kunjat/telat origjinale për USB 2.0 me pajtueshmërinë e pasme që rezulton në 9 tela (me 9 ose 10 kunja në ndërfaqet lidhëse; ID-pin është jo me kabllo) në total. Shpejtësia e re e transferimit, e shitur si SuperSpeed USB (SS), mund të transferojë sinjale deri në 5 Gbit/s me shpejtësi nominale të dhënash prej 500 MB/s pas kodimit të sipërm, që është rreth 10 herë më e shpejtë se me shpejtësi të lartë (maksimumi për USB standardi 2.0). Rekomandohet që prodhuesit të dallojnë lidhësit USB 3.0 nga homologët e tyre USB 2.0 duke përdorur ngjyrën blu për konektorët Standard-A dhe -B, dhe me inicialet *SS*.

USB 3.1, i lëshuar në korrik 2013, është specifikimi pasardhës që zëvendëson plotësisht specifikimin USB 3.0. USB 3.1 ruan mënyrën ekzistuese të funksionimit SuperSpeed (simbolet 8b/10b, 5 Gbps), duke i dhënë etiketën e re USB 3.1 Gen 1, specifikimi USB 3.1 prezantoi një sistem të përmirësuar SuperSpeed – duke ruajtur arkitekturën dhe protokollin SuperSpeed – me një arkitekturë shtesë SuperSpeedPlus duke shtuar një skemë të re kodimi (simbolet 128b/132b) dhe protokollin e quajtur SuperSpeedPlus (i njohur ndryshe si SuperSpeedPlus USB, për një periudhë kohore të tregtuar si SuperSpeed+ ose SS+) ndërsa përcakton një modalitet të ri transferimi, të quajtur USB 3.1 Gen 2 që mund të transferojë shenja deri në 10 Gbit/s mbi pëlhurat ekzistuese të tipit A - dhe -B dhe USB-C me një shpejtësi nominale të dhënash prej 1212 MB/s pas kodimit, më shumë se dyfishi i shpejtësisë së USB 3.0 (i njohur ndryshe si Gen 1). Lidhësit dhe kokat e Gen 2 Type-A dhe Type-B zakonisht janë të ngjyrosura si blu e kaltër. Megjithatë, specifikimi USB 2.0 mbetet i zbatuar bazuar në shtresën dhe arkitekturën e vet fizike.

USB 3.2, i lëshuar në shtator 2017, zëvendëson plotësisht specifikimin USB 3.1. Specifikimi USB 3.2 shtoi një korsi të dytë shtesë në sistemin e Enhanced SuperSpeed, përveç përmirësimeve të tjera, në mënyrë që SuperSpeedPlus USB të zbatojë Gen 2x1 (aka USB 3.1 Gen 2) dhe dy mënyrat e reja të funksionimit Gen 1x2 dhe Gen 2x2 gjatë funksionimit në dy korsi . Arkitektura dhe protokolli SuperSpeed (i njohur ndryshe si SuperSpeed USB) ende zbaton modalitetin e funksionimit me një korsi Gen 1x1 (aka USB 3.1 Gen 1). Prandaj, operacionet me dy korsi, përkatësisht USB 3.2 Gen 1x2 (10 Gbit/s me shpejtësi nominale të të dhënave 1 GB/s pas kodimit të sipërm) dhe USB 3.2 Gen 2x2 (20 Gbit/s, 2.422 GB/s), janë të mundshme vetëm me pëlhura USB Type-C me funksione të plota (24 kunja). Që nga viti 2023, USB 3.2 Gen 1x2 dhe Gen 2x2 nuk janë zbatuar ende në shumë produkte. Nga ana tjetër, implementimet e USB 3.2 Gen 1 (x1) (5 Gbit/s) dhe Gen 2 (x1) (10 Gbit/s) janë mjaft të zakonshme tani për disa vite. Përsëri, përputhshmëria me prapavijë jepet nga zbatimi paralel USB 2.0.

## Shiko edhe 
* USB

## Referime