Sindroma e theksit të huaj

**Sindroma e theksit të huaj** është një gjendje mjekësore në të cilën pacientët zhvillojnë modele të të folurit që perceptohen si një theks i huaj  që është i ndryshëm nga theksi i tyre amtar, pa e fituar atë në vendin e origjinës së theksit të perceptuar.

Sindroma e theksit të huaj zakonisht rezulton nga një goditje,  ose probleme zhvillimore.  Gjendja mund të ndodhë për shkak të lezioneve në rrjetin e prodhimit të të folurit të trurit, ose mund të konsiderohet gjithashtu një gjendje neuropsikiatrike.  Gjendja u raportua për herë të parë në 1907,  dhe midis 1941 dhe 2009 kishte 62 raste të regjistruara.  Kohët e fundit, ka prova në rritje se tru i vogël, i cili kontrollon funksionin motorik, mund të përfshihet në mënyrë thelbësore në disa raste të sindromës së theksit të huaj, duke përforcuar nocionin se ndryshimi i modelit të të folurit është mekanik dhe si rrjedhim jo specifik.  

Në përgjithësi, FAS nuk është një çrregullim i vazhdueshëm; është një fazë e përkohshme e rikuperimit nga goditja në tru ose trauma ose potencialisht një fazë përkeqësimi. FAS prek kryesisht të folurit në nivel segmental ose prozodik. Zanoret kanë më shumë gjasa të preken sesa bashkëtingëlloret. Gabimet e zanoreve përfshijnë një rritje në tendosjen e zanoreve, monoftongizimin e diftongjeve dhe parashtrimin dhe ngritjen e zanoreve. Ka dëshmi të shkurtimit dhe zgjatjes së zanoreve. Anomalitë konsonantike përfshijnë rastet e ndryshimeve në artikulim, mënyrë dhe zë.  Në një nivel mbisegmental, ka ndryshime në intonacion dhe lartësi, të tilla si intonacioni monoton ose ekzagjerime në lartësinë dhe diapazonin e lartësisë. Ekzistojnë gjithashtu vështirësi në përdorimin e thekseve të stresit për të treguar pragmatikën dhe kuptimin.  Ekziston një tendencë që pacientët me FAS të kalojnë në prozodi me kohë rrokje kur gjuha e tyre amtare është në kohë stresi. Ky perceptim mund të jetë për shkak të ndryshimeve në kohëzgjatjen e rrokjeve dhe shtimit të zanoreve epentetike. 

## Historia 
Gjendja u përshkrua për herë të parë në 1907 nga neurologu francez Pierre Marie,  dhe një rast tjetër i hershëm u raportua në një studim çek në vitin 1919, i kryer nga internisti gjerman . (1859–1945).  Raste të tjera të njohura të sindromës përfshijnë një që ndodhi në Norvegji në 1941 pasi një grua e re, Astrid L., pësoi një dëmtim në kokë nga copëzat gjatë një sulmi ajror. Pasi u shërua me sa duket nga dëmtimi, ajo mbeti me atë që dukej si një theks i fortë gjerman dhe u shmang nga kolegët e saj norvegjezë.  

## Shoqëria dhe kultura 
Rastet e sindromës së theksit të huaj shpesh marrin një mbulim të konsiderueshëm mediatik dhe raste janë raportuar në mediat e njohura si rezultat i shkaqeve të ndryshme duke përfshirë goditjen në tru,       reaksion alergjik  lëndim fizik,   dhe migrenë.        Një grua me sindromën e theksit të huaj u shfaq si në *Inside Edition* ashtu edhe në *Mystery ER i* Discovery Health Channel  në tetor 2008, dhe në shtator 2013 BBC publikoi një dokumentar një orë në lidhje me Sarah Colwill, një grua nga Devon, e cila " Sindroma e theksit të huaj kinez" rezultoi nga një migrenë e rëndë.    Në vitin 2016, një grua nga Teksasi, Lisa Alamia, u diagnostikua me sindromën e theksit të huaj kur, pas një operacioni në nofullën, ajo zhvilloi atë që dukej si një theks britanik.   Ellen Spencer, një grua nga Indiana e cila ka sindromën e theksit të huaj, u intervistua në emisionin publik amerikan të radios *Snap Judgment*. 

Në sezonin 2, episodi 12 i serialit televiziv amerikan *Hart of Dixie*, një histori rrotullohet rreth personazhit Annabeth Nass dhe një burri që ajo është tërhequr me emrin Oliver, i cili ka sindromën e theksit të huaj.

Këngëtari britanik George Michael tha se, pasi u zgjua nga një koma tre-javore në vitin 2012, ai kishte përkohësisht një theks West Country. 

## Rastet 
Tabela #1: Rastet nga FAS zhvillimore (DFAS), FAS Psikogjenike (PFAS) dhe një Variant i Ri i FAS Neurologjike 

## Shiko gjithashtu 
* Sindroma e Susakut
* Ksenoglosia

## Referime