América de Cali

**América de Cali** është një klub futbolli kolumbian me seli në Cali. Ai luan në Categoria Primera A.

E themeluar në vitin 1927, është një nga klubet më të suksesshme të futbollit në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar. Klubi ka fituar 15 kampionate kombëtare dhe ka arritur në finalen e Copa Libertadores katër herë. Sektori i saj i të rinjve ka prodhuar disa nga futbollistët më të rëndësishëm të Kolumbisë.

## Historia 
### Fillimet 
Në vitin 1918, disa studentë që ndiqnin Colegio Santa Librada themeluan "America F.C.", për të konkurruar kundër shkollave të tjera. Skuadra fitoi Copa Centenario Batalla de Boyacá në vitin 1919. Fanella e klubit ishte blu e çelur me vija të bardha, pantallona të shkurtra blu të hapura dhe çorape me vija horizontale të bardha dhe blu të lehta, të cilat janë frymëzuar nga ato të klubit argjentinas Racing.

América de Cali u themelua më 13 shkurt 1927 në një nga lagjet më të varfra të Cali. Pasi u përjashtua nga kampionati rajonal, Amerika vendosi të udhëtonte në të gjithë vendin për të konkurruar me klube të tjera kolumbiane. Më 16 shkurt 1948, Amerika u bë klubi i parë profesionist në Kolumbi, duke kontribuar ndjeshëm në themelimin e kampionatit kombëtar kolumbian.

### Kampionati i parë 
majtas|parapamje|Disa trofe të fituar nga America
America, megjithë rolin e saj të rëndësishëm në futbollin kombëtar, nuk arriti në vendin e dytë deri në 1960 dhe nuk u kualifikua për Copa Libertadores deri në 1969. Në 1979, me punësimin e trajnerit Gabriel Ochoa Uribe, Amerika e kapërceu periudhën e vështirë të fillimeve të saj: në 12 vitet në të cilat Ochoa Uribe mbeti në krye, Amerika fitoi 7 kampionatet e para kombëtare. Amerika gjithashtu arriti në finalen e Copa Libertadores tri herë radhazi midis 1985 dhe 1987, duke humbur çdo herë.

### Titulli i vitit 1979 dhe sezonet pasuese 
Më 19 dhjetor 1979, Amerika fitoi titullin e saj të parë kombëtar, në ditën e njohur si *Aquel 19*, nga titulli i një kënge nga Alberto Beltran. Tifozët festuan për një kohë të gjatë titullin e pritur prej vitesh, të marrë duke mundur Unión Magdalena. Para se të fitonte titullin e ligës, sukseset kryesore të klubit ishin një fitore 5-0 ndaj rivalëve të qytetit Deportivo Cali, një portë e pastër në 1967, nënkampion në 1960 dhe 1969 dhe një vend në 1970 Copa Libertadores.

Vetëm tre vjet pasi fitoi titullin e parë kombëtar, América de Cali ishte në rrugën e saj për të fituar të dytin. Në një ditë të ftohtë dhe gri, skuadra ishte në Bogota për ndeshjen kundër Milionerët. Fitorja erdhi me një gol me zero, dhe falë edhe rezultateve të pretendentëve të tjerë, Amerika fitoi titullin.

Në 1983 klubi kishte rinovuar skuadrën e tij për Copa Libertadores përforcimet kryesore, së bashku me Brazilianët Ademir Praticio dhe Coccota. Eliminimi i skuadrës në gjysmëfinale nuk ndikoi tek lojtarët që ende fituan titullin kombëtar. Willington Ortiz dhe Juan Manuel Battaglia shënuan 40 gola mes tyre, duke formuar një sulm shkatërrues që ndihmoi ta çonte ekipin drejt titullit atë vit.

Me të njëjtat cilësime taktike, America de Cali fitoi titullin e saj të katërt, përsëri nën drejtimin e Gabriel Ochoa Uribe. Në 1985, pas një sezoni shumë të suksesshëm, klubi e gjeti edhe një herë mundësinë për të fituar titullin në ditën e fundit, në ndeshjen kundër Atlético Junior. America de Cali futi në fushë dy mesfushorë sulmues në Roberto Cabañas dhe Alex Escobar, dhe mori drejtimin; Atlético Junior bëri një rezistencë të ashpër dhe kërcënonte, por në fund Amerika fitoi 1-0 për të fituar titullin e pestë.

Në vitin 1986, America fitoi titullin e saj të pestë radhazi, duke tejkaluar rekordin e mëparshëm prej katër të vendosur nga Millionarios. Fitorja e titullit, e cila erdhi në ndeshjen kundër rivalëve Deportivo Cali, u prit me entuziazëm nga tifozët.

### Vitet 90 
Kampionati 1989 u pezullua për shkak të vrasjes së gjyqtarit Álvaro Ortega. Në 1990, America de Cali fitoi titullin, i fundit i Gabriel Ochoa Uribe. Pas largimit të Uribe, Francisco Maturana mori përsipër klubin, duke e çuar atë në titullin e tij të tetë në historinë e tij në 1992, i ndihmuar nga Diego Umaña. Pesë vjet më vonë, Amerika fitoi kampionatin më të gjatë të luajtur ndonjëherë në Kolumbi (një vit e gjysmë), atë të 1996-1997, duke mposhtur Atlético Bucaramanga në finale.

Në 1996, Amerika u rendit e dyta nga IFFHS midis skuadrave të klubeve, e paraprirë nga Juventus. Në 1999, klubi arriti në finalen e kampionatit kombëtar kundër Atlético Nacional, duke humbur në penallti. Në 1999 skuadra fitoi titullin e saj të parë ndërkombëtar, Merconorte Cup.

Në 1995, Corporación Deportiva América iu nënshtrua efekteve të "Urdhrit Ekzekutiv 12978", i njohur në Kolumbi si "Lista e Klintonit". Për shkak të lidhjeve me kartelet e drogës, Shtetet e Bashkuara të Amerikës u imponuan kompanive që të mos kishin marrëdhënie të drejtpërdrejta biznesi me América de Cali. Që atëherë, problemet financiare të klubit janë bërë serioze, me 2 milionë dollarë borxhe, që mbijetuan vetëm falë të ardhurave nga stadiumi dhe shitjes së materialit zyrtar të klubit, përveç shitjes së lojtarëve kryesorë.

Në 1996, América de Cali arriti përsëri në finalen e Copa Libertadores, përsëri duke u përballur me River Plate. Ndeshja e parë e luajtur në Cali u fitua nga America 1-0 falë një goli nga Antony de Ávila, i cili kështu mori hakmarrjen e përkohshme për finalen 1986. Në ndeshjen e kthimit, Óscar Córdoba ishte protagonist në dy golat e shënuar nga Hernán Crespo me dy gabime që i dhanë efektivisht kupën River.

## Stemat 
majtas|parapamje|130x130px|Stema e parë e klubit, marrë nga një foto e vitit 1938.
Stema e parë e klubit ishte e njohur në mesin e viteve '30, kjo stemë ishte harta e Amerikës së Jugut në lidhje me emrin e ekipit që u konstituua si **América F.C.**, u përdor deri në vitin 1939.

Djalli u shfaq për herë të parë në stemë në vitin 1940 për shkak të besimit popullor se lojtarët "luanin si djaj" në fushë. Gjatë dymbëdhjetë viteve të Gabriel Ochoa Uribe me institucionin, djalli ishte gjithmonë një shqetësim për të, kështu që u hoq për arsye fetare. Për këtë arsye, stema mbante vetëm numrin e yjeve apo titujve të fituar nga klubi.

Në vitin 1992, djalli u hoq plotësisht dhe u përdor vetëm për aspektet administrative të institucionit. Si një festë për 70 vjetorin e klubit, djalli u rikthye në uniforma. Që nga kjo datë e tutje, çdo besim malinj në lidhje me djallin është hequr plotësisht. Në vitin 2007, për të përkujtuar 80 vitet e ekzistencës së klubit, djalli u zëvendësua përkohësisht me një logo që lexonte "*80 años*" (80 vjet) dhe poshtë "1927–2007"; sipër stemës janë 13 yjet e marra nga klubi. Në vitin 2010, djalli u kthye në kreshtë, me këmisha të bëra nga Saeta, që ishte sponsori i kompletit në atë kohë.

Prej vitit 2017 prezantohet stema institucionale pa yje, pas homologimit ndërkombëtar në industrinë botërore të futbollit profesionist. Ekipet tregojnë vetëm distinktivët e tyre pa referencë grafike për arritjet e tyre sportive.

## Nderimet 
* **Categoría Primera A: 15**
** 1979, 1982, 1983, 1984, 1985, 1986, 1990, 1992, 1996–97, 2000, 2001, 2002–I, 2008–II, 2019–II, 2020

## Lojtarët 
### Skuadra aktuale 
### Me huazim 
## Referime