Amian Marcelini

parapamje|Ballina e librit të Amianit *Rerum gestarum* botuar në vitin 1693
**Amian Marcelini** (, rreth vitit 330 të e.s. në Antioki në Orontes, Siri - rreth viteve 395/400 ndoshta në Romë) ka qënë një historian, ushtarak romak, me gjasa me origjinë greke. Ai, krahas Prokopit të Çezaresë, është historiani më i rëndësishëm i antikitetit të vonë dhe shkroi në gjuhën latine, megjithëse gjuha amtare e tij ngjan të ketë qëne greqishtja. Në shkrimet e tij gjejmë të dhëna edhe për Ilirinë dhe ilirët. *Res gestae*, vepra e tij është kronikë e historisë së Romës nga ngjitja e perandorit Nerva në vitin 96, deri në vdekjen e Valensit në Betejën e Adrianopojës në vitin 378. Nga vepra vetëm seksionet që mbulojnë periudhën nga viti 353, deri në vitin 378 kanë mbijetuar.

## Shih edhe 
* Prokopi i Çezaresë
* Avienusi
* Eutropi
* Herodiani
* Klaudiani
* Apiani
* Mark Justini
* Aurel Viktori
* Pomponius Mela
* Luc An Flori
* Perandoria Romake
* Iliria
* Iliriku
* Ilirologjia
* Ilirët dhe Iliria te autorët antikë

## Referime 
## Bibliografia 
* Timothy D. Barnes: *Ammianus Marcellinus and the Representation of Historical Reality*. Ithaca 1998 (informative, teils sehr kritische Darstellung).
* Jan den Boeft, Daniel den Hengst und Hans C. Teitler (Hrsg.): *Cognitio Gestorum – The Historiographic Art of Ammianus Marcellinus*. Amsterdam / New York 1992.
* Jan den Boeft, Jan Willem Drijvers, Daniel den Hengst, Hans C. Teitler (Hrsg.): *Ammianus after Julian. The Reign of Valentinian and Valens in Books 26–31 of the Res Gestae (Mnemosyne Supplementa 289)*. Brill, Leiden 2007. (Besprechung bei H-Soz-u-Kult)
* Dariusz Brodka: *Ammianus Marcellinus. Studien zum Geschichtsdenken im vierten Jahrhundert n. Chr.* Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellonskiego, Krakau 2009, ISBN 978-83-233-2845-2. (Rezension bei H-Soz-u-Kult)
* Jan Willem Drijvers, David Hunt (Hrsg.): *The Late Roman World and Its Historian: Interpreting Ammianus Marcellinus*. London 1999 (Aufsatzsammlung mit wichtigen neueren Angaben).
* Charles W. Fornara: *Studies in Ammianus Marcellinus I: The Letter of Libanius and Ammianus’ Connection with Antioch*. In: *Historia* 41, 1992, S. 328–344.
* Gavin Kelly: *Ammianus Marcellinus: The Allusive Historian (Cambridge Classical Studies)*. Cambridge 2008.
* John F. Matthews: *The Roman Empire of Ammianus*. Johns Hopkins University Press/Duckworth, Baltimore/London 1989 [2. Aufl., Ann Arbor 2008] (Standardwerk und wichtige Darstellung zum Thema.)
* John F. Matthews: *The Origin of Ammianus*. In: *The Classical Quarterly* 44, 1994, S. 252–269.
* *Philological and historical commentary on Ammianus Marcellinus*. Hrsg. von Jan den Boeft, Jan Willem Drijvers, Daniel den Hengst, Hans C. Teitler. Groningen 1991ff. (wichtiger Kommentar, noch nicht abgeschlossen).
* Klaus Rosen: *Ammianus Marcellinus*. Darmstadt 1982 (Erträge der Forschung 183; informative Einführung).
* Guy Sabbah: *Ammien Marcellin, Libanius, Antioche et la date des derniers livres des Res gestae*. In: *Cassiodorus* 3, 1997, S. 89–116.
* Warren Treadgold: *The early Byzantine Historians*. Basingstoke 2007, S. 43–78.
* Frank Wittchow: *Exemplarisches Erzählen bei Ammanius Marcellinus – Episode, Exemplum, Anekdote*. Saur, München-Leipzig 2001, ISBN 3-598-77693-4.

## Lidhje të jashtme 
* Literatur von und über Ammianus Marcellinus im Katalog der SUB Göttingen
* Ammianus-Marcellinus-Projekt der Universität Groningen, welches hervorragende Kurzinformationen bietet.
* Weitere Literatur
* Lateinischer Text der Res gestae in der Latin Library
* Englische Übersetzung der Res gestae im Tertullian Project mit Einführung in die Handschriften