Absurdizmi

'', simboli i absurditetit të ekzistencës, pikturë e Franz Stuck (1920).]]
**Absurdizmi** është teoria filozofike se universi është irracional dhe i pakuptimtë. Ai thotë se përpjekja për të gjetur kuptim i çon njerëzit në konflikt me një botë në dukje të pakuptimtë. Ky konflikt mund të jetë midis njeriut racional dhe një universi irracional, midis qëllimit dhe rezultatit, ose midis vlerësimit subjektiv dhe vlerës objektive, por përkufizimi i saktë i termit është i diskutueshëm. Absurdizmi pretendon se, për shkak të një ose më shumë prej këtyre konflikteve, ekzistenca në tërësi është absurde. Ai ndryshon në këtë drejtim nga teza më pak globale se disa situata, persona ose faza të veçanta në jetë janë absurde.

Komponentë të ndryshëm të absurdit diskutohen në literaturën akademike dhe teoricienë të ndryshëm shpesh përqendrojnë përkufizimin dhe kërkimin e tyre në komponentë të ndryshëm. Në nivelin praktik, konflikti që qëndron në themel të absurdit karakterizohet nga lufta e individit për të gjetur kuptimin në një botë të pakuptimtë. Komponenti teorik, nga ana tjetër, thekson më shumë paaftësinë epistemike të arsyes për të depërtuar dhe kuptuar realitetin. Tradicionalisht, konflikti karakterizohet si një përplasje midis një komponenti të brendshëm, që i përket natyrës njerëzore, dhe një komponenti të jashtëm, që i përket natyrës së botës. Megjithatë, disa teoricienë të mëvonshëm kanë sugjeruar se të dy komponentët mund të jenë të brendshëm: aftësia për të parë arbitraritetin e çdo qëllimi përfundimtar, nga njëra anë, dhe paaftësia për të mos u kujdesur për qëllime të tilla, nga ana tjetër. Disa rrëfime përfshijnë gjithashtu një komponent metakognitiv duke thënë se një ndërgjegjësim i konfliktit është i nevojshëm që të lindë absurdi.

Disa argumente në favor të absurdizmit përqendrohen në parëndësinë njerëzore në univers, në rolin e vdekjes ose në pabesueshmërinë ose irracionalitetin e parashtrimit të një qëllimi përfundimtar. Kundërshtimet ndaj absurdizmit shpesh pretendojnë se jeta është në fakt kuptimplotë ose nxjerrin në pah disa pasoja problematike ose mospërputhje të absurdizmit. Mbrojtësit e absurdizmit shpesh ankohen se nuk merr vëmendjen e filozofëve profesionistë që meriton për shkak të rëndësisë së temës dhe ndikimit të mundshëm psikologjik mbi individët e prekur në formën e krizave ekzistenciale. Janë sugjeruar përgjigje të ndryshme të mundshme për t'u marrë me absurdizmin dhe ndikimin e tij. Tre përgjigjet e diskutuara në literaturën tradicionale absurdiste janë vetëvrasja, besimi fetar në një qëllim më të lartë dhe rebelimi kundër absurdit. Nga këto, rebelimi zakonisht paraqitet si përgjigja e rekomanduar pasi, ndryshe nga dy përgjigjet e tjera, ai nuk i shpëton absurdit dhe përkundrazi e njeh atë për atë që është. Teoricienët e mëvonshëm kanë sugjeruar përgjigje shtesë, si përdorimi i ironisë për ta marrë jetën më pak seriozisht ose të mbeturit injorantë për konfliktin përgjegjës. Disa absurdistë argumentojnë se nëse dhe si përgjigjet është e parëndësishme. Kjo bazohet në idenë se nëse asgjë nuk ka vërtet rëndësi, atëherë as reagimi njerëzor ndaj këtij fakti nuk ka rëndësi.

Termi "absurdizëm" lidhet më së shumti me filozofinë e Albert Camus. Megjithatë, pararendës të rëndësishëm dhe diskutime të absurdit gjenden gjithashtu në veprat e Søren Kierkegaard. Absurdizmi është i lidhur ngushtë me koncepte dhe teori të ndryshme. Pikëpamja e saj themelore është frymëzuar nga filozofia ekzistencialiste. Megjithatë, ekzistencializmi përfshin angazhime teorike shtesë dhe shpesh merr një qëndrim më optimist ndaj mundësisë për të gjetur ose krijuar kuptim në jetën e dikujt. Absurdizmi dhe nihilizmi ndajnë besimin se jeta është e pakuptimtë, por absurdistët nuk e trajtojnë këtë si një fakt të izoluar dhe përkundrazi janë të interesuar në konfliktin midis dëshirës njerëzore për kuptim dhe mungesës së saj në botë. Përballja me këtë konflikt mund të shkaktojë një krizë ekzistenciale, në të cilën përvoja të pakëndshme si ankthi ose depresioni mund ta shtyjnë të prekurin të gjejë një përgjigje për trajtimin e konfliktit. Megjithatë, njohja e mungesës së kuptimit objektiv nuk e pengon mendimtarin e vetëdijshëm të gjejë kuptimin subjektiv në vende arbitrare.

## Shiko edhe 
* Filozofia

## Referime