Revolucioni i Këngëve

**Revolucioni i Këngëve** ishte një seri ngjarjesh nga viti 1987 deri në 1991 që çuan në rivendosjen e pavarësisë së tre shteteve baltike të pushtuara nga sovjetikët, Estonia, Letonia dhe Lituania në fund të Luftës së Ftohtë. Termi u krijua nga një aktivist dhe artist estonez, Heinz Valk, në një artikull të botuar një javë pas demonstratave spontane të këndimit të mbrëmjes masive të 10-11 qershorit 1988 në terrenin e Festivalit të Këngës në Talin.

## Prapavija
Gjatë Luftës së Dytë Botërore, tre shtetet baltike u pushtuan nga Bashkimi Sovjetik në qershor 1940 dhe u aneksuan zyrtarisht në BRSS në gusht 1940. Pas pushtimit nazist gjerman në 1941-1944/45, të tre shtetet u ripushtuan nga Ushtria Sovjetike në 1944-1945.

Në vitin 1985, udhëheqësi i fundit i ish-Bashkimit Sovjetik, Mikhail Gorbachev prezantoi *glasnost* ("hapje") dhe *perestroika* ("ristrukturim"), duke shpresuar të stimulojë ekonominë sovjetike të dështuar dhe të inkurajojë produktivitetin, veçanërisht në fushat e mallrave të konsumit, liberalizimi i bizneseve kooperativiste dhe rritja e ekonomisë së shërbimeve. Glasnost shfuqizoi kufizimet mbi liritë politike në Bashkimin Sovjetik, gjë që çoi në probleme për qeverinë qendrore sovjetike në mbajtjen e kontrollit mbi zonat jo-ruse, duke përfshirë vendet e pushtuara baltike.

Çështjet e panjohura deri tani të mbajtura sekrete nga qeveria qendrore sovjetike në Moskë u pranuan në publik, duke shkaktuar pakënaqësi të mëtejshme popullore me regjimin sovjetik në Estoni, Letoni dhe Lituani. Kombinuar me luftën në Afganistan dhe pasojat bërthamore në Çernobil, ankesat u transmetuan në një mënyrë publikisht shpërthyese dhe politikisht vendimtare. Estonezët ishin të shqetësuar për kërcënimin demografik për identitetin e tyre kombëtar që vinte nga fluksi i individëve nga grupet e huaja etnike për të punuar në projekte të tilla të mëdha zhvillimi sovjetik si minierat e fosfatit.

Qasja në komunitetet e emigrantëve perëndimorë jashtë vendit dhe, veçanërisht në Estoni, marrëdhëniet joformale me Finlandën dhe hyrja në televizionin finlandez që tregon stilin e jetës perëndimore gjithashtu kontribuoi në pakënaqësinë e përhapur me sistemin sovjetik dhe provokoi demonstrata masive si represion ndaj disidentëve, nacionalistëve, komuniteteve fetare dhe konsumatorët e zakonshëm u lehtësuan ndjeshëm nga fundi i viteve 1980.

Demonstratat masive kundër regjimit sovjetik filluan pasi liberalizimi i gjerë i regjimit nuk mori parasysh ndjeshmëritë kombëtare. Moska shpresonte që kombet jo-ruse të mbeteshin brenda BRSS, pavarësisht heqjes së kufizimeve për lirinë e fjalës dhe ikonave kombëtare (të tilla si flamujt lokalë të para vitit 1940). Megjithatë, situata u përkeqësua në atë masë sa që në vitin 1989 pati fushata që synonin çlirimin e kombeve nga Bashkimi Sovjetik.

## Këngë të dukshme proteste
* "The Baltics Are Waking Up" (Lituanisht: *Bunda jau Baltija*, Letonisht: *Atmostas Baltija*, Estonisht: *Ärgake, Baltimaad*) (LIT/LAT/EST)
* "Brīvību Baltijai" (LAT) ("To My Nation")
* "Gaismas pils" (LAT) ("Castle of Light")
* "Pūt, Vējiņi!" – Versioni letonez i një kënge popullore të dasmës Livoniane ("Pūgõ tūļ") dhe shpesh përdoret në vend të himnit kombëtar gjatë epokës sovjetike. (LAT) ("Blow, Winds!")
* "Saule, Pērkons, Daugava" (LAT) ("Sun, Thunder, Daugava")
* "Ei ole üksi ükski maa" (EST) ("There is no land alone")
* "Eestlane olen ja eestlaseks jään" (EST) ("Estonian I am and Estonian I will be")
* "Isamaa ilu hoieldes" (EST) ("Keeping the beauty of fatherland")
* "Sind surmani" (EST) ("Until I Die")
* "Mingem üles mägedele" (EST) ("Let's go up the mountains")
* "Laisvė" (canonical perf. Eurika Masytė) (LIT) ("Freedom")
* "Palaimink Dieve mus" (LIT) ("God bless us")
* "Dėl Tos Dainos" (LIT) ("For That Song")
* "Pabudome ir kelkimės" (LIT) ("We woke up, now let's get up")
* "Kokia nuostabi, Lietuva esi" (canonical perf. Kipras Mašanauskas) (LIT) ("How amazing you are, Lithuania")
* "Šaukiu aš tautą" (canonical perf. Vytautas Kernagis) (LIT) ("I call the nation")
* "Tėvyne dainų ir artojų" (canonical perf. Rondo) (LIT) ("Homeland of songs and sons of the soil")
* "Mano mylimoji / per pasaulio sniegą ..." (canonical perf. Gintarė Jautakaitė) (LIT) ("My beloved / through the snow of the world")
* "Broli, neverk!" (LIT) ("Brother, don't cry")
* "Pīmiņ bruoļ" (LTG) ("Remember, brother") Latgalian awakening song.

## Shënime
## Referime
## Lidhje të jashtme
* Tallinn-Life: *A Brief Guide to the Estonian Singing Revolution*
* *The Singing Revolution*, film dokumentar amerikan i Revolucionit të Këngëve Estonez
* General information about The Singing Revolution