Tempulli Nilathingal Thundam Perumal

**Tempulli Nilthingal Thundam Perumal** (i quajtur edhe **Tempulli Chandrasoodeswarar Perumal**) është një tempull hindu kushtuar Vishnut, i vendosur në Kanchipuram të shtetit indian Tamil Nadu. Tempulli gjendet në një faltore të Tempullit Ekambareswarar, tempulli më i madh në qytetin e Kanchipuramit, i vendosur në pjesën veriore të qytetit. *Gopurami* (Kullë mbi portik) i tempullit është 59 metra i lartë, që përbën një nga gopuramët më të lartë në Indi.
Tempullit i thuren lavde në *Divya Prabandha*, kanoni i hershëm mesjetar tamil i shenjtëve alvarë nga shekujt VI-IX. Për rrjedhojë është një nga 108 *Divya Desamët* kushtuar Vishnut, i cili adhurohet në formën e Nilathingal Thunda Perumalit dhe bashkëshortes së tij Lakshmi në formën e Nilathingal Thunda Nayagit.
Në tempull zhvillohen gjashtë rituale të përditshme dhe dy festa madhore vjetore, nga të cilat më e shquara është festa Vaikunta Ekadasi, e zhvilluar gjatë muajit tamil *Margazhi* (dhjetor - janar). Tempulli administrohet dhe mirëmbahet nga Bordi i Përkrahjes së Besimit Hindu në Qeverinë e Tamil Nadusë. Ndryshe nga tempujt e tjerë vaishnavit ku një prift vaishnavit kryen ceremonitë, tempulli ka një prift shaivit si në një tempull të Shivës.

## Legjenda
Parvati, bashkëshortja e Shivës ishte duke kryer një pendesë nën pemën e vjetër të mangos së tempullit pranë lumit Vegavathi. Në mënyrë që të provonte përkushtimin e saj Shiva dërgoi zjarr te ajo. Hyjnesha Parvati iu lut vëllait të saj, Vishnu për ndihmë, i cili mori gjysëm-hënën nga koka e Shivës dhe i pasqyroi rrezet e saj, që kështu e fikën zjarrin që kishte marrë pema si dhe freskuan Parvatin. Shiva dëshironte pa provonte përsëri Parvatin dhe i dërgoi asaj lumin Ganga (Lumi Gang i hyjnizuar si perëndeshë) për të prishur pendesën e saj. Parvati iu lut Gangas dhe e bindi atë që të dyja ishin motra dhe kështu ajo nuk duhet ta dëmtonte atë. Për rrjedhojë, Ganga nuk e pengoi pendesën e saj dhe Parvati bëri një lingam prej rëre për tu bashkuar me Shivën. Shiva u bë i njohur me emërtimin Ekambareswarar ose "zoti i Pemës së Mangos" dhe Vishnu si Nilathingal Thundami.
Sipas një tjetër legjende Hindu, Parvathi po kryente një pendesë në këtë vend për të fituar bekimet e burrit të saj Shiva. Ajo kërkoi ndihmën e Vishnut ta ndihmonte në kauzën e saj. Vishnu u shfaq si Vamana me një kërmill deti, disk dhe rrezet e dritës së hënës. Besohet se Vishnu u shfaq për Chandran (hënën) dhe Shivën. Mbretërit Vijayanagarë, gjatë shekullit të XV, bënë gjithashtu mjaft kontribute në tempull dhe më vonë u zhvilluan nga Vallal Pachiyappa Mudaliari i cili shkonte rregullisht nga Chennai në Kanchipuram për tu falur në këtë tempull. Ai shpenzoi mjaft para që i grumbulloi gjatë sundimit britanik mbi rikonstruksionin e tempullit, Pachiyappa Mudaliari i hipur mbi shpinën e një kali mund të shihet në Kolonën e Tempullit. Në një fazë të mëvonshme u ndërtua në Chennai një tempull i ngjashëm me të njëjtin emër Ekambareswarar nga Pachiappa Mudaliari në mënyrë që të shmangte udhëtimin deri në Kanchipuram. Raporti i Archaeological Survey of India i viteve 1905–06 tregon rikonstruksione të gjera të zhvilluara në tempull nga Nattukottai Chettiari. Në kohët moderne, tempulli administrohet dhe mirëmbahet nga Bordi i Përkrahjes së Besimit Hindu në Qeverinë e Tamil Nadusë.

## Arkitektura
Tempulli gjendet në rrethimin e parë rreth Tempullit Ekambareswarar, i vendosur në shenjtëoren jug-perëndimore. Nilathingal Thundam Perumali shihet në një posturë në këmbë i drejtuar nga perëndimi në faltoren nën Purushasuktha Vimanan. Nuk ka faltore të veçantë për bashkëshorten Nilanthingal Nayagi, as edhe ndonjë imazh festiv i veçantë.
Tempulli Ekambareswarar shtrihet në një sipërfaqe prej 93.000 m2. Duke arritur një lartësi prej 59 m, Raxha *gopurami* (kylla e portikut hyrës) i tempullit është një nga më të lartit në Indinë Jugore. Një veçori e shquar e tempullit është *Aayiram Kaal Mandapami*, ose salloni me njëmijë kolona", që u ndërtua nga mbretërit Vijayanagarë. Muret e brendshme të tempullit janë të dekoruar me një gamë prej 1,008 Siva lingamësh. Tempulli ka pesë *prakaramë* (oborre) dhe një sallon me njëmijë kolona.  Kampai Tirtha, depozita tempullore besohet se ushqehet nga një lum i shenjtë i nëndheshëm. Oborri i katërt përmban një Tempull të vogël të Ganeshës dhe një pellg ujor. Oborri i tretë përmban mjaft faltore të vogla. Shenjtërorja përmban lingam bashkë me imazhin e Shivës.

## Rëndësia fetare
Ndryshe nga tempujt e tjerë të Vishnut që kanë priftërinj vaishnavitë, ky tempull ka vetëm priftërinj shaivitë pasi tempulli është i vendosur në kompleksin e një tempulli të Shivës. Për hyjninë kryesuese të tempullit nuk ka festa të veçanta. Tempullit i thuren lavde te *Nalayira Divya Prabandhami*, kanoni vaishnavit i shekujve të VII-IX, nga Thirumangai Azhwari në një hymn dhe për rrjedhojë tempulli klasifikohet si *Divya Desam*, një nga 108 tempujt e Vishnut që përmenden në libër.
Bashkëshortja e Nilathingal Thundam Perumalit (të quajtur edhe Chandrasoodeswarar Perumali) quhet Nilathingal Thunda Nayagi (e quajtur gjithashtu Ver Oruvar Illa Valli). Tempulli është një nga dy Divya Desamët e rrallë, ku tjetri është Tempulli Govindaraja Perumal, që janë të përfshira në një tempull të Shivës. Në këtë tempull ritualet zhvillohen vetëm nga priftërinjtë shaivitë.

## Festat dhe praktikat fetare
Priftërinjtë e tempullit kryejnë rituale *puxha* gjatë festave si dhe mbi bazë ditore. Priftërinjtë e tempullit i përkasin Bashkësisë Shaivite, një nënkastë Brahmine. Ritualet e tempullit kryhen gjashtë herë në ditë: *Ushathkalami* në orën 7 të mëngjesit, *Kalasanthi* në orën 8:00 po të mëngjesit, *Uchikalami* në orën 12:00 të mesditës, *Sayarakshai* në orën 6:00 të pasdites, *Irandamkalami* në orën 7:00 po të pasdites dhe *Ardha Jamami* në orën 10:00 darkës. Çdo ritual ka tre faza: *alangarami* (dekorimi), *neivethanami* (ofrimi i ushqimit) dhe *deepa aradanai* (tundja e fenerëve) si për Govindarajan ashtu dhe për Pundarikavallin. Gjatë fazës së fundit të ritualeve, luhet *nagaswarami* (instrument frymor) dhe *tavili* (instrument me perkursion), ndërkohë që priftërinjtë recitojnë udhëzime fetare nga *Vedat* (tekste të shenjta) dhe adhuruesi gjunjëzohen përpara imazheve hyjnore. Në tempull zhvillohen rituale javore, dy-javore dhe mujore. Festa 10-ditore e Vaikunta Ekadasit që zhvillohet gjatë muajit tamil *Chittirai* (dhjetor - janar) është festa më e shquar e tempullit. Në tempull kryhen rituale të veçanta puxha çdo ditë të hënës së re.

## Shiko edhe
* Arkitektura Dravidiane
* Arkitektura Pallava
* Arkitektura Chola
* Lista e tempujve në Kanchipuram
* Lista e tempujve hindu në Tamil Nadu
* Lista e tempujve të Shivës në Tamil Nadu

## Referime 
## Lidhje të jashtme