Erik-Emanuel Shmit

parapamje
**Eric-Emanuel Shmit**  (Frengjisht :Éric-Emmanuel Schmitt; lindur më 28 mars 1960) është një dramaturg, shkrimtar dhe romancier i tregimeve franko - belge, si dhe një regjisor filmash. Pjesët e tij janë vënë në skenë në mbi pesëdhjetë vende në të gjithë botën.

## Jeta 
### Vitet e hershme të jetës 
Prindërit e Erik-Emanuel Shmit ishin mësues të edukimit fizik dhe sporteve, atëherë babai i ti punonte su masazhist-fizioterapist në klinikat pediatrike; përveç kësaj, i ati ishte një kampion francez në boks dhe nëna e tij një kampione vrapimi.Gjyshi i tij ishte një argjendar artizan.

Edicioni "Classiques & Contemporains" i *La Nuit de Valognes* (Don Juan në gjykim) pretendon se Shmit e përshkruan veten si një adoleshent rebel që urren marrjen e mençurisë dhe nganjëherë ishte i prirur për shpërthime të dhunshme. Sidoqoftë, sipas Shmit, ishte filozofia që e shpëtoi atë dhe e mësoi të ishte vetvetja dhe të ndiente se ishte i lirë. Një ditë, nëna e tij e çoi në *Théâtre des Célestins* për të parë një shfaqje të Cyrano de Bergerac të Edmond Rostand me protagonist Jean Marais. Djali i saj u prek në lot dhe farat e pasionit të tij për teatrin u mbollën. Pas shfaqjes, ai i tha nënës së tij se ai donte të "ishte si njeriu në poster"; nëna e tij mendoi se ai kishte për qëllim aktorin, Jean Marais, por ai u përgjigj: "Jo!" dhe lexoni emrin në posterin "Edmond Rostand". Ai pastaj filloi të shkruajë. Më vonë, ai do të thoshte: "Në gjashtëmbëdhjetë vjeç, kuptova (ose vendosa) që isha një shkrimtar dhe shkruaja, prodhoja dhe luaja në dramat e mia të para në shkollën e mesme". Për të përmirësuar stilin e tij, ai e hodhi veten me një zell të tërbuar në ushtrime të përziera  dhe rishkrime, veçanërisht Molierin.

### Edukimi 
Pas klasave përgatitore në *Lycée du Parc* për universitetet elitare të Francës, Shmit kaloi provimin pranues në  shkollën e lartë *École normale*. Ai ishte student atje midis viteve 1980 dhe 1985, duke lënë kualifikimin e lartë të mësimdhënies frënge në filozofi (agrégé de philosophe). Në vitin 1987, ai u dha gradën e PhD për tezën e tij "Diderot dhe Metafizika" në universitetin Paris-Sorbonne, e cila u botua në 1997 me titullin "Diderot ose Filozofia e Joshjes".

Ai ka jetuar në Bruksel që nga viti 2002 dhe ka marrë nënshtetësinë belge në vitin 2008. 

### Karriera 
Shmit kaloi shërbimin e tij ushtarak duke dhënë mësim në akademinë ushtarake Saint-Cyr, më pas kaloi dy vjet si asistent i mësimdhënies studentore në universitetin e Besançon. Ai vazhdoi të jepte mësim në shkollën e mesme në Cherbourg përpara se të emërohej pedagog në universitetin e Chambéry, ku dha mësim për katër vjet.

Natën e 4 sshkurtit të vitit 1989, ai u nda nga shokët e tij gjatë një ekspedite në shkretëtirën Ahaggar dhe, në hapësirat e mëdha të Saharasë, ai përjetoi një eksperience shpirtërore që ishte asgjë më pak se një zbulesë hyjnore. Në atë çast, ai thotë se mendja e tij ishte e mbushur me fjalët "Gjithçka është e justifikuar". Schmitt beson se ishte ajo përvojë e jashtëzakonshme që e mundësoi atë të hynte në të shkruar. Ai e përshkruan atë në romanin e tij *Nata e zjarrit* (La Nuit de Feu), botuar në shtator të vitit 2015.

Gjatë viteve 1990, shfaqjet e tij i sollën sukses të shpejtë në disa vende. *Don Juan* në gjyq ishte i pari që u shfaq në shtator të vitit 1991 në espace 44 në Nantes. Shfaqja e tij e radhës, *Vizitori*, fitoi tre çmime në ceremoninë e çmimeve "Molière" në vitin 1994. Ishte atëherë që ai vendosi t'i përkushtohej tërësisht shkrimit dhe ai hoqi dorë nga pozicioni i tij i ligjërimit në universitetin e Chambéry.

Në vitin 1996, *Variantet e Enigmës* morën shfaqjen e saj të parë, duke luajtur Alain Delon dhe Francis Huster në rolet kryesore. Në 1998, shfaqja e tij, Frédérick ose *Bulevardi i Krimit* *(Frédérick ou le bulevard du crime)*, u hap njëkohësisht në Francë dhe Gjermani, me Jean-Paul Belmondo duke luajtur në prodhimin origjinal në Théâtre Marigny. Në vitin 2001, *Z. Ibrahim dhe Lule të Kuranit (M. Ibrahim et les Fleurs du Coran)* u vunë në skenë dhe u botuan në Francë dhe Gjermani. Në vitin 2004, libri shiti mbi 250,000 kopje në Francë dhe 300,000 në Gjermani.

Shmit gjithashtu shkroi tre drama me një akt për kauzat humanitare. Francis Huster luajti djallin në *Shkollën e Djallit*, të cilën Shmit e shkroi për një mbrëmje të Amnistisë ndërkombëtare . *Një mijë e një natë* u shkrua për fushatën "La culture ça change la vie" të organizuar nga bamirësia franceze "The People Aid" (Secours populaire).

Në fillim të viteve 2000, ai shkroi disa romane dhe tregime. Botuar në vitin 2000, *Bibla Sipas Pilatit*, një roman për Krishtin, fitoi vlerësime kritike dhe shitje masive. Vitin tjetër, ai prodhoi një roman tjetër për një figurë të diskutueshme historike: ''Hipoteza Alternative (La Part de l'autre)* është një histori alternative në të cilën Hitleri pranohet në Akademinë e Arteve të Bukura në Vjenë; ajo që vijon ndryshon rrjedhën e historisë për të gjithë botën. Ai pastaj shkroi një version kapriçioz dhe satirik të mitit të Faust, *Kur isha një vepër arti (Lorsque j'étais uneuve d'art* - 2002).

Përrallat që përfshijnë *Ciklin e tij të padukshëm* kanë kënaqur lexuesit dhe audiencat në botën frëngjishtfolëse dhe më gjerë, si në skenë ashtu edhe në librari. *Milarepa* merret me Budizmin, *Z. Ibrahim dhe Lule të Kuranit* merret me Sufizëm, *Oskar dhe Zonja në Rozë (Oscar et la Dame en rose* - 2002) me Krishterimin, *Fëmija i Noes (L'Enfant de Noé* - 2004) me Judaizmin, *Mundësi Sumo* që nuk mund të shëndoshet *(Le Sumo qui ne pouvait pas grossir* - 2009) me Zen Buddhism, dhe 10 fëmijët që Madame Ming nuk pati kurrë *(Les Dix Enfants que madame Ming n'a jamais eus'' - 2012) merret me konfucianizëm. Ato lexohen nga miliona lexues të të gjitha brezave.

I etur për të eksploruar mënyra të reja shprehjeje, Schmitt shkroi një vepër të autofiksionit, Jeta ime me Mozart (Ma Vie avec Mozart), e cila u botua në tetë vende të ndryshme nga Koreja e Jugut në Norvegji. Kjo përbërje e muzikës dhe fjalëve mund të interpretohet gjithashtu nga aktorë dhe instrumentistë. Në të njëjtën mënyrë me filmin e parë që ai shkroi dhe drejtoi, Schmitt botoi një koleksion me tregime, Odette Toulemonde dhe histori të tjera, një festë e grave dhe kërkimin e tyre për lumturi. Odette Toulemonde ka vizituar Evropën si libër, ashtu edhe film. Dreamndërruesi i Ostendit (La Rêveuse d'Ostende), një haraç lirik për fuqinë e imagjinatës, ndoqi në 2007, ndërsa një koleksion i tretë u shfaq në 2010: Concerto to the Memory of an Angel (Concerto à la mémoire d'un ange ), katër histori që trajtojnë temën e shpengimit dhe që fituan "Prix Goncourt de la Nouvelle". Një koleksion i katërt, Dy Zotërinj të Brukselit (Les Deux Messieurs de Bruxelles - 2012), eksploron temën e dashurisë së padukshme, ndërsa e pesta, Hakmarrja e Faljes (La Vengeance du Pardon) (2017) ka të bëjë me faljen. Këto koleksione janë unike për mënyrën në të cilën, si një roman, secila ka një fillim, një mes dhe një fund, secili vëllim duke eksploruar një çështje të veçantë në disa histori.

Duke u kthyer në roman në vitin 2008 me botimin e *Uliksit nga Bagdadi*, Erik-Emanuel Shmit përsëri zbuloi talentin e tij për të qenë "tregimtar kameleon" (siç përshkruhet nga Fabienne Pascaud në revistën Télérama) në një përrallë për një njeri që ndërmerr një udhëtim siç bëjnë miliona në kërkim të një vendi të sigurt për të shkuar: historia e një largimi. Një sagë bashkëkohore picaresque për gjendjen njerëzore, romani shtron pyetjen: a janë kufijtë bastioni i identitetit tonë apo bastioni i fundit i iluzioneve tona?

Një muzikant i etur amator dhe me pasion për Mozartin, Schmitt ka lënë gjurmët e tij në botën e operës me një përkthim në frëngjisht të dy prej veprave të Mozartit: Martesa e Figaros dhe Don Giovanni. Ai gjithashtu ka kompozuar muzikë dhe prodhuar një CD.

Këto ditë, ai vazhdon të shkruajë trillime dhe shfaqje por përqendrohet në shkrimin e skenarëve. Odette Toulemonde (2007), një film për lumturinë me protagonistë Catherine Frot dhe Albert Dupontel, u pasua nga një adaptim në ekran i Oskarit dhe Zonjës në Rozë (2009), me, Michèle Laroque, Max von Sydow, Amira Casar dhe Mylène Demongeot në rolet kryesore.

Shmit është një nga autorët më të lexuar dhe interpretuar bashkëkohorë në gjuhën frënge në botë. Veprat e tij janë përkthyer në 45 gjuhë dhe janë vënë në skenë në mbi 50 vende. Lojërat e tij vazhdimisht vihen në prodhime dhe ringjallje të reja në teatrot kombëtar dhe privat në të gjithë botën dhe tani janë pjesë e repertorit bashkëkohor.

Në janar 2012, Erik-Emanuel Shmit njoftoi se po merrte detyrën e drejtorit të Théâtre Rive Gauche në bashkëpunim me producentin dhe aktorin, Bruno Metzger. Pas një periudhe rinovimi , teatri Rive Gauche hapi dyert në shtator 2012 dhe tani pret prodhime bashkëkohore.

Të shtunën më 9 Qershor 2012, Akademia Mbretërore Belge e Gjuhës dhe Letërsisë Franceze i dha Erik-Emanuel Shmit Seat 33 (anëtar i huaj letrar) duke zëvendësuar Hubert Nyssen; Seat 33 dikur ishte pushtuar nga Anna de Noailles, Colette dhe Jean Cocteau. Sesioni publik dhe pritja u mbajt më 25 maj 2013.

Në vitin 2015, ai botoi *Natën e Zjarrit*, një tregim të zbulimit që ai përjetoi në shkretëtirën Ahaggar në 1989 dhe që e ktheu ish ateistin në një besimtar. Ai tani e deklaron veten të jetë një "agnostik që beson". Në përgjigje të pyetjes "A ekziston Zoti?" ai përgjigjet, "Unë nuk e di, por unë mendoj kështu." Në 2016 Erik-Emanuel Shmit u zgjodh unanimisht nga anëtarët e kolegëve të tij të jurisë së Prix Goncourt, ai zë kopertinën e Edmonde Charles-Roux dhe botoi një roman detektiv për dhunën dhe të shenjtën, ''Njeriu që mund të shihte nëpër fytyra (L'Homme) qui voyait à travers les visages)*.

Në pranverën e vitit 2017, ai foli publikisht për fëmijërinë dhe adoleshencën e tij në *Kur të Rritem, Do të Jem Fëmijë (Plus tard, je serai un enfant''), një libër me intervista i prodhuar nga Catherine Lalanne.

### Aktivitete të tjera 
Në 2016, Schmitt ishte një komentator në lojërat Olimpike të Rio-s së bashku me Patrick Montel, Alexandre Boyon, Stéphane Diagana dhe Nelson Monfort në France Télévvision.

## Çmime 
* 1994
** , France, Paris, Molière Award for the Best Show in  an Independent Theatre for Le Visiteur (The Visitor).
** , France, Paris, Molière Author Award and Molière Award for the Best Newcomer for Le Visiteur.
* 1995
** , France, University of Artois first novel award for La Secte des égoïstes (The Sect of the Egoists)
* 1996
** , France, Paris, two Molière Award nominations for Variations énigmatiques (Enigma Variations).
* 1997
** Germany, Cologne, City Theatre Prize for Le Libertin.
** , France, Paris, six Molière Award nominations for Le Libertin.
* 1998
** , France, Paris, Balzac Academy Prize and two Molière Award nominations for Frederick et le Boulevard du Crime (Frederick or the Crime Boulevard).
* 2000
** , France, Paris, seven Molière Award nominations for Hôtel des deux mondes (Between Worlds).
* 2000/2001
** , France, appointed Chevalier de l'ordre des Arts et des Lettres (Knight of the Order of Arts and Letters).
* 2001
** , France, Elle Magazine Readers' Prize for L'Evangile selon Pilate (The Gospel According to Pilate). The novel was nominated for several literary prizes in the same year.
** , France, Grand Prix du Théâtre de l'Académie française (French Academy Theatre Prize) for his literary output in its entirety.
* 2004
** , France, Readers' Prize of the Society of Authors and Literature from Lyon and the Rhône-Alpes.
** , France, Jean-Bernard Prize from the French Academy of Medicine for Oscar et la Dame rose (Oscar and the Lady in Pink).
** , France, Chronos Prize for Oscar et la Dame rose.
** , France, Lire Magazine conducted a survey among French citizens to find out which "books changed their lives". Oscar et la Dame rose was cited along with The Bible, The Three Musketeers and The Little Prince.
** Germany, Deutscher Bücherpreis – Publikumspreis (Audience Choice in the German Book Awards) for his novella Mr Ibrahim and the Flowers of the Koran.
** Germany, Berlin, Die Quadriga Prize for "his humanity and the wisdom which his humour brings people".
* 2005
** , Switzerland, Chronos Prize for Oscar et la Dame rose.
** , France, nomination for the Molière Best Actor Award for L'Evangile selon Pilate.
** , France, Rotary Prize for L'Enfant de Noé (Noah's Child).
* 2006
** , Belgium, Foreigners' Prize awarded by the "Scriptores Christiani" (Christian Writers) for Milarepa, Oscar and the Lady in Pink, Mr Ibrahim and the Flowers of the Koran and The Visitor.
* 2009
** , France, Meung-sur-Loire for Ulysse from Bagdad (Ulysses from Baghdad), prix des Grands Espaces.
** , Italy, Scrivere per Amore Prize, for La Rêveuse d'Ostende (The Woman with the Bouquet).
* 2010
** , France, Goncourt Short Story Prize for Concerto à la mémoire d'un ange (Concerto to the Memory of an Angel).
**  Russia, Russia, The Reading Petersburg Prize for his work in its entirety.
* 2012
** , Spain, Ola de Oro Prize for his film Oscar et la Dame rose.
** , France, Agrippa-d'Aubigné Prize, awarded by the Lions Club for his book La Femme au miroir (Three Women in a Mirror).
** , France, Grand Prix Ardua 2012, awarded by the Regional Society of Aquitaine Graduates.
* 2013
**  Ukraine, Ukraine, received a medal for his contribution to cultural and artistic development (the most prestigious Ukrainian cultural award).
* 2014
**  Poland, Poland, Reading Ambassador Prize, awarded by the Polish Book Institute.
* 2016
** , Belgium 21 July 2016, he was made Commander of the Order of the Crown by King Philippe of Belgium.
**  Canada, Canada, 22 November 2016, received an honorary doctorate from the University of Sherbrooke.
* 2017
** , France, Paris-Lyon Group Literary Prize.

## Vepra 
### Romane 
* Sekti i Egoistëve ("La Secte des égoïstes", 1994)

* Ungjilli sipas Pilatit ("L'Évangile selon Pilate", 2000), Grand Prix des lectrices de Elle

* Hipoteza alternative ("La part de l'autre", 2001)

* Kur isha një vepër arti ("Lorsque j'étais une oeuvre d'art", 2002)

* Jeta ime me Mozart ("Ma vie avec Mozart", 2005)

* Uliksi nga Bagdadi ("Ulysse nga Bagdad", 2008)

* ("La Femme au miroir", 2011)

* ("Les Perroquets de la place d'Arezzo", 2013)

* ("L'Élixir d'amour", 2014)

* ("Le poison d'amour", 2014)

* ("La nuit de feu", 2015)

* ("L'Homme qui voyait à travers les visages", 2016)

### Rrëfimet 
; *The Cycle of the Invisible* ("Le Cycle de l'invisible")

* *Milarepa* ("Milarepa", 1997)
* *Monsieur Ibrahim and the Flowers of the Koran* ("Monsieur Ibrahim et les fleurs du Coran", 2001)
* *Oscar and the Lady in Pink* ("Oscar et la Dame rose", 2002)
* ''Noah's Child'' ("L'enfant de Noé", 2003)
* *The Sumo Wrestler Who Could Not Gain Weight* ("Le Sumo qui ne pouvait pas grossir", 2009)
* *Ten Children Ms. Ming Never Had* ("Les Dix Enfants que madame Ming n'a jamais eus", 2012)
* ("Madame Pylinska et le Secret de Chopin", 2018)
* ("Félix et la source invisible", 2019)

### Tregime të shkurtra 
* *The Most Beautiful Book in the World* ("Odette Toulemonde et autres histoires", 2006)
* *The Woman with the Booklet* ("La Rêveuse d'Ostende", 2007)
* *Concerto in Memory of an Angel* ("Concerto à la mémoire d'un ange, 2010)
* *Two Gentlemen of Brussels* ("Les Deux Messieurs de Bruxelles, 2012)
* *Invisible Love* (2014)

### Autobiografia 
* *My Life with Mozart* ("Ma vie avec Mozart", 2005)

### Esetë 
* *Diderot or the Philosophy of Seduction* ("Diderot ou la philosophie de la séduction", 1997)

### Përkthime opera 
* Les Noces de Figaro
* Don Giovanni

* Oscar and the Lady in Pink (2009) - regjisor
* Odette Toulemonde (2006) - regjisor
* Monsieur Ibrahim (2003)
* The Libertine (2000)

### Lidhje të jashtme 
* 
* Wolfe, Graham. "Making the Real Appear: Schmitt’s *Enigma Variations* as a ‘Traversal of the Fantasy’." *Mosaic: A Journal for the Interdisciplinary Study of Literature* 46.2 (2013). 147-162.