open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Masakra e Tragjasit

**Masakra e Tragjasit** nga nazistët gjermanë u realizua më 6 prill të vitit 1944 dhe u dokumentua edhe nga agjentët amerikanë të OSS-it (pararendëse e CIA-s), të hedhur në Shqipëri pranë Shpellës së Piratëve në bregun perëndimor të Karaburunit. 
## Historia 
Të kërcënuar seriozisht nga gjermanët, oficerët e huaj iu larguan Bregut dhe u hodhën këtej Llogarasë në fillim të prillit 1944 të ndarë në dy grupe. Grupi i përbërë nga Tom Stefan, Anxhelo Mitro dhe Albert Toli u strehuan në Tragjas. Tjetri, i përbërë nga oficerët Hudson dhe Kukich, si dhe disa oficerë britanike, u strehua në Dukat. Mirëpo, me të mësuar se krahina do të sulmohej, oficerët aleatë u larguan me shpejtësi drejt Malit të Tragjasit. Rasti e solli që të dy grupet, pavarësisht dhe pa dijeninë e njeri tjetrit, të ishin dëshmitarë nga lart të masakrës së Tragjasit. 

"Djegia e Tragjasit ndodhi të Dielën e Pashkëve të vitit 1944," dëshmon ish oficeri Hudson . "Gjermanët vranë shumë nga pleqtë dhe të rinjtë e fshatit..." shkruan më tej ai. "Ishte një pamje e tmerrshme," thotë gjetiu ai. "Ne shikonim me dylbi djegien, shkatërrimin, ikjen me lemeri të njerëzve. Përveç ndonjë të shtënë pushke, largësia nuk na lejonte të dëgjonim thirrjet e banorëve për ndhmë apo dhimbjen e tyre të jashtëzakonshme. Nuk mund te benim dot asgjë për t'i shpëtuar ata." 
## Shih edhe 
Borova

## Literatura 
James Hudson, Pas OSS, 2004.
http://www.gazetadita.al/tragjasi-e-dogjen-por-nuk-u-shua/ 

## Lidhje te jashtme
Operacioni “Gladio”

**Operacioni Gladio** është emri i koduar për operacionet klandestine "stay-behind" të rezistencës së armatosur që ishte planifikuar nga Unioni Perëndimor (WU), dhe më pas nga NATO, për një pushtim të mundshëm të Paktit të Varshavës në Evropë. Edhe pse Gladio i referohet në mënyrë specifike degës italiane të organizatave të qëndrimit të NATO-s, "Operacioni Gladio" përdoret si një emër joformal për të gjithë ata. Operacionet stay-behind ishin përgatitur në shumë vende anëtare të NATO-s dhe disa vende neutrale.

Roli i CIA-s në Gladio dhe shtrirja e aktiviteteve të saj gjatë epokës së Luftës së Ftohtë, dhe çdo marrëdhënie me sulme terroriste të kryera në Itali gjatë "Viteve të Plumbit" (fundi i viteve 1960 deri në fillim të viteve 1980) janë objekt debati. Zvicra dhe Belgjika kanë pasur hetime parlamentare për këtë çështje.

Ekzistenca e Gladios erdhi në njohurinë publike kur kryeministri Giulio Andreotti ia zbuloi atë Dhomës së Deputetëve më 24 tetor 1990, megjithëse terroristi i ekstremit të djathtë Vincenzo Vinciguerra kishte zbuluar tashmë ekzistencën e tij gjatë gjyqit të tij më 1984. Sipas analistit të mediave Edward S. Herman, "të dy presidenti i Italisë, Francesco Cossiga, dhe kryeministri Giulio Andreotti, ishin përfshirë në organizatën dhe mbulimin e Gladios..."

## Referime
Operacioni “Paperclip

I bindur se shkencëtarët gjermanë do ta ndihmonin SHBA-në, Presidenti Harry Truman ra dakord në shtator 1946 të autorizonte projektin “Paperclip”. Ky program synonte të merrte në SHBA shkencëtarë gjermanë të zgjedhur, të cilët do të punonin për Amerikën gjatë Luftës së Ftohtë. Më i famshmi i këtyre shkencëtarëve ishte Werner Von Braun, njeriu që ishte truri i krijimit të fotove të hënës, si dhe anëtar i shumë organizatave naziste. Ai gjithashtu kishte një rang të lartë në “SS”. Dosja e tij e hershme e inteligjencës e përshkruante si një “rrezik të sigurisë”. Presidenti Truman kishte kërkuar që shkencëtarët gjermanë të mos ishin të përzier me nazizmin dhe fillimisht mendohej që ata të qëndronin për një kohë të shkurtër, por duke parë njohurinë dhe ekspertizën  e tyre, Departamenti i Luftës vendosit’i mbante. Në vitin 1958, ky operacion  ishte informacion i zakonshëm për të gjithë dhe madje është përmendur hapur në një artikull të revistës “Time”.
Shkolla Shqiptare e Athinës

"Shkolla Shqiptare e Athinës" libër me Autor Abdurahim Ashiku.

Nga parathënia e librit:

Shoqatat, shoqëritë, grupimet, të majtë, të djathtë, të qendrës, të tokës, të
qiellit...flasin për kartat, lejet e qëndrimit, bashkimin familjar, nënshtetësinë...
...Kanë të drejtë, bashkohem me ta.
...Për mua këto do të shuhen me një ligj, me një dekret presidencial, me
hyrjen e Shqipërisë në Bashkimin Evropian....
...Ajo që nuk zgjidhet me asnjë ligj, me asnjë dekret, edhe me hyrjen e
Shqipërisë në Bashkimin Evropian, është GJUHA E NËNËS, Gjuha Shqipe.
Shqiptarët po humbin identitetin gjuhësor.
“...Fëmijët tuej nuk e mësojnë gluhën e mëmës, nuk kanë disirë të kthenenë
në Skipëri, do të bënenë grekër si na...”
Më ka ngelë në vesh e më ka mbet plagë në shpirt kjo frazë e një taksixhiu
arvanitas, ndërsa udhëtonim rrugëve të Athinës...
“Shkolla Shqiptare e Athinës”, kurset për mësimin plotësues të gjuhës shqipe,
në embrionin e ecjes përpara, kërkojnë krahë të fortë, krahë që duhet tu
bëhen prindërit, fëmijët, pushteti dhe shteti, Evropa...
Jepuni krahë, jepuni zemër të ecin, të fluturojnë...
Danna Garcia

**Danna Maria Garcia Osuna** (lindi më 4 shkurt 1978) është aktore dhe modele kolumbiane. Ajo është e njohur për aktrimin e saj në telenovela. 

## Filmografia
### Film 
## Lidhje të jashtme
*Uebfaqja zyrtare (Anglisht)
*Uebfaqja zyrtare (Spanjisht)
Apartamenti 2XL

**Apartamenti 2XL** është një show televiziv i cili transmetohej në kanalin Vizion Plus.

## Rreth Show-it 
Në këtë show merrnin pjesë aktorët Ermal Mamaqi, Julian Deda dhe Gentian Zenelaj. Ky program ishte i ndërtuar mbi një skenar jo të kufizuar që e bën të larmishëm dhe lehtësisht të ndryshueshëm për të futur sa më shumë elementë humori. Çdo episod kishte një kohëzgjatje rreth 90 minuta(1 orë e gjysmë), dhe asnjë nga episodet nuk kishtin lidhje me njëri-tjetrin. Vetëm subjekti kryesor nga ku frymëzohen ngjarjet mbetën të pandryshuar (Njëri nga aktorët shkon të banojë në shtëpinë e tjetrit, dhe nga ky moment të dy janë të detyruar të ndajnë apartamentin së bashku). Zbërthimi i subjektit në episode të veçanta i besohet çdo herë një moderatori që ka për detyrë të udhëzojë veprimet e aktorëve në skenë. Ai është i ulur diku në mes të publikut, i lejohet vetëm të shpjegojë për protagonistët në fillim të episodit, ndërkohë që lejohet për të komunikuar më pas me ta ekskluzivisht përmes kufjeve, duke i furnizuar më sugjerime të çuditshme dhe fantastike të cilat protagonistët i ndjekin në mënyrë absolute. I ftuari që është surprizë në pjesën më të madhe të episodeve, është përgjithësisht një personazh i famshëm, i ashtuquajturi personazhi surprizë, që padijeninë e kastës së aktorëve shfaqet papritur në skenë e bashkëbisedon më aktorët e tjerë.  Mes tyre mund të këtë sportistë, humoristë, showgirl e shumë të tjerë. Sukses i garantuar i përcjellë përmes humorit e batutës, brenda një formati unik e të pa provuar më parë në një media televizive. Ishte një program inovativ, unik në llojin e vet, që  prezantohej nga Vizion Plus për herë të parë për publikun shqiptar. Një format televiziv ku aktorët nuk kanë skripte apo një skenar të parashkruar, e vetmja gjë që ata njohin mirë është pikënisja e historisë, dhe gjithçka që vjen më pas është improvizimi nga ana e tyre. Gjithë spektakli i humorit ishte i përqendruar në një sallë teatri, e përshtatur dhe arreduar në një sallon shtëpie. Në skenë janë dy aktorë kryesor të cilët janë të pandryshueshëm, një aktor tjetër që hyn herë pas here dhe një moderator që qëndron jashtë skenës. Për çdo ngjarje aktorët janë të pajisur me kufje në të cilat u thuhen gjithë sugjerimet nga moderatori dhe nga të ftuarit e tjerë VIP. Aktorët gjithashtu nuk dinë asgjë lidhur me sugjerimet që jepen për kolegun/kolegen e vet.  Publikut në sallë sugjerimet iu shfaqen në një ekran të madh ndërkohë që për teleshikuesit ato do të shfaqen me titra. Në shumë episode parashikohet edhe pjesëmarrja e një të ftuari suprizë, që hynë papritur në skenë dhe që bashkëvepron me autorët (i udhëhequr edhe ai nga zëri i suflerit përmes kufjeve).

## Referime 
https://www.vizionplus.tv/rikthehet-apartamenti-2xl-ne-vizion-plus/
Rungaja në mars

"Rungaja në mars" novelë me Autor Martin Camaj. Shtëpia botuese: "Camaj-Pipa" Shkodër,viti i botimit 2008. Faqet e librit 82. ISBN 978-99956-02-77-2
Ramiz Kovaçi

**Ramiz Kovaçi** (Krujë, 22 mars 1929 - 1994) ka qenë arsimtar, solist i operës shqiptare dhe ndër themeluesit e Institutit të Lartë të Arteve.

## Biografia 
U lind në Krujë në një familje patriotike dhe itelektuale nga më të herëshmet e Krujës. Ka mbaruar liceun artistik “Jordan Misja” me petagog Mihal Cikon. Më vonë vazhdoi konservatorin e Sofies me profesorët e mëdhenj bullgar Brembarov, Josifov ku shkëlqeu në studimet e tij duke u diplomuar me medalje të artë. Më pas specializohet në Akademinë Santa Cecilia në Romë ku vlerësohet maksimalisht. Solist i parë i Teatrit të Operas dhe Baletit me një karierë brilante. Ka luajtur me nivel të lartë të gjiitha rolet e baritonit të repertorit shqiptar dhe atij botëror nga Zadeja, Gaci, Harapi, Kono, Verdi, Rossini, Leoncavallo, Puccini, etj. Fitues i shumë çmimeve të mëdha si brenda ashtu dhe jashtë vendit. I janë akorduar medalje dhe tituj si “Artist i Popullit”, “Qytetar nderi i Krujës”, etj. Është një nga këngëtaret e muzikës operistike me më shumë role në Teatrin e Operas dhe Baletit. Gjithashtu është edhe një nga themeluesit e Institutit të Lartë të Arteve. Ka vdekur në vitin 1994.

## Referime
Kalaja e Lalmit

**Kalaja në fshatin Lalm** ose **Kalaja e Bixhit ** është një monument i trashëgimisë kulturore në Vaqarr, rrethi i Tiranës, në qarkun e Tiranës, Shqipëri . Ky monument është i llojit "Arkeologji", i miratuar me numër "*1886 më 10.06.1973*".

Kalaja ndodhet ne Fshatin Lalm rreth 2&nbsp;km në perëndim të ish Kombinatit të Tekstile ‘‘Stalin’’. Pjesa më e përshtatëshme nga mund të ngjitesh në kala është në krahun lindor. Kodra ndodhet në një pozicion nga ku mund të kontrollohen dy drejtime rrugësh, një që vinë nga Petrela nëpërmjet luginës së Erzenit dhe një rrugë që vinë nga fusha e Tiranës.

Më pas këto rrugë bashkohen, dhe më pas duke ndjekur luginën e Erzenit vazhdojnë në drejtim të Ndroqit dhe Durrësit.
Sipërfaqja ku është ndërtuar kalaja ka formën e një elipsi me gjatësi 100 m dhe me gjerësi 50 m. Nga kalaja kanë mbetur vetëm disa trakte muri të shkëputura nga njëri-tjetri, që ndodhen në anën lindore të kalasë. Këto trakte ruhen në një gjatësi prej 25 m. Gjurmë të murit rrethues të kalasë ndodhen dhe në anën perëndimore të saj. 
Në anën lindore na ruhet dhe një kullë katërkendëshe, nga e cila ruhet vetëm një trakt muri i faqes ballore që del 3.7 m nga kurtina e murit.
Kurtina ka një trashësi prej 1.5 m që është e njëjtë me trashësinë e themelit. Faqja e jashtme e murit është ndërtuar me gurë gëlqerorë, kurse në bërthamë të murit janë përdorur gurë të vegjël që janë zhytur në llaç të bollshëm.
Për nivelimin e murit rrethues janë përdorur gurë me madhësi mesatare. Në brendësi të saj janë gjetur fragmente të ndryshme tjegullash dhe qeramike që i përkasin antikitetit të vonë. Gjithashtu është gjetur dhe një mbishkrim varri që i dedikohet një skllaveje të liruar, ç’ka dëshmon se ky territor është banuar që në shekujt e parë të erës sonë. Fragmente e ndryshme të qeramikës tregojnë se kalaja ka pasur jetë intensive gjatë antikitetit të vonë, periudhë të cilës i përket dhe ndërtimi i kalasë. Emri i kalas vjen nga ai i familjes të cilës i përkiste, familjes Bixhi nga Tirana. 

## Referime 
## Lidhje të jashtme
*Instituti i Monumenteve të Kulturës
Ura e Dobreshit

Rrënojat e **Urës së Dobreshit** ndodhen në lumin e Erzenit, pranë pikës së inerteve dhe ka shërbyer në rrugën për të lidhur dy brigjet e lumit në fshatin Fikas dhe Dobresh. Ajo është një urë e periudhës otomane në rrugën që lidhte Krujën me Elbasanin. Nga ura e vjetër ruhen vetëm disa nga këmbët, kurse shpatullat e saj janë të shkatërruara, mendohet që kjo urë duhet të jetë e Sulejman Pashë Bargjinit (Mulletit), në fillim të shek. XVII.
Tyrbja e Kapllan Pashës

**Tyrbja e Kapllan Pashës** është një varr monumental i kajmekamit të Tiranës të fillimshekullit 19, Kapllan pashë Toptanit. Tyrbja është ndërtuar për të shënjuar vendvarrimin e pashait që ndërroi jetë më 1819, dhe është një monument i trashëgimisë kulturore i kategorisë I-rë.

## Pershkrimi 
150px|left|parapamje|Kartolinë austriake e Tyrbes së Kapllan Pashës
Dikur ajo qëndronte përballë tyrbes së Sylejman Pashë Bargjini dhe Xhamisë së Vjetër, sot përballë monumentit të luftëtarit të panjohur. Ajo është në formë tetëkëndëshi, mjaft interesant për kolonat monolitike, për kapitelet e stilizuara korintike dhe për tetë harqet e dekoruara me nga një gjethe akanthi të stilizuar në reliev, njëri prej të cilëve përmban mbishkrimin që flet për Kapllan Toptanin, por që sot është i palexueshëm (me përjashtim të datës 1326 ‘h). Është një tyrbe e hapur, pa çati dhe pa kube.

## Lidhje të jashtme
*Instituti i Monumenteve të Kulturës

## Referime
Teqja e Sheh Dyrrit

**Teqja e Sheh Dyrrit** është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Tiranës, në qarkun e Tiranës, Shqipëri. Kjo teqe është kryeqendra e Tarikatit Kadri të Shqipërisë e cila u rihap të Enjten më datë 19 shtator 1991 pas një heshtje prej afërsisht 30 vjetësh mbyllur me forcë nga regjimi komunist. Ky monument është i llojit "Arkitekture", i miratuar me numër "*6 më 15.01.1963*".

Kjo teqe ka pësuar dy rindërtime, të parin në vitin 1964 dhe të dytën 20 vjet më pas. Në momentin e vënies në mbrojtje ajo ngrihej në pjesën fundore të një parcele, e cila kishte në pjesën fundore të saj teqenë, duke u shtrirë para saj deri në takim me trotuarin e rrugës.

## Lidhje të jashtme 
* Instituti i Monumenteve të Kulturës

## Referime
Kisha e Shën Kollit (Krutje e Sipërme)

parapamje|Kisha në viti 2024
**Kisha e Shën Kollit** është kishë e tipit bazilikal e mbushur me çati dy ujëse me tjegulla.
 
Përbëhet nga narteksi në anën perëndimore dhe portiku me kollona guri. Naosi përbëhet nga tre nefe të ndara midis tyrë nëpërmjet dy radhë shtyllash prej druri, të cilat mbajnë një tavan dekorativ.

Ikonostasi prej druri mban ikona të punuara nga artisti i gjysmës së parë të shekullit të XIX-të, Naum Çetiri.

Monumenti është pikturuar nga Nikollë Çetiri në vitin 1811. Piktura përmban një cikël të plotë ikonografësh nga Dhjata e Re. Në faqen lindore kemi ndarjen klasike në tre breza të mëdhenj. Brezi i madh i shënjtorëve në këmbë, brezi i medalionëve, ku shënjtorët nuk janë vendosur në formë rrethi, por kanë një ndarje me hark nga sipër, mbështetur në linjë që të kujtojnë kollonat. Sipër tyre janë skena nga mrekullitë e Krishtit, dhe sipër tyre ka një brez të madh më këmbë. Edhe në absidë brezi i poshtëm është brezi I shënjtorëve më këmbë, mbi të brezi I apostujve dhe sipër tyre Shën Mëria Platitera.

Në faqen veriore dhe jugore sipër platformave është brezi I shënjtoreve më këmbë, i pasuar nga një brez I ngushtë, ku janë vendosur medalionet e vogla të shënjtorëve, që përshkohen diagonalisht nga një dekoracion vegjetal. Sipër brezit të medalioneve paraqiten skema nga jeta dhe mrekullitë e Krishtit.

Në faqen perëndimore mbi derën e hyrjes është skena e Krishtit vizionar. Në krah të djathtë të saj është figura e kryeëngjëllit Mihal, ndërsa në krahun e majtë paraqitet një grup shënjtoresh që mbajnë projektin e një kishe në duar. Në dy anët e këtij brezi mbyllen me figurën e madhe në këmbë të etërve të kishës. Sipër tyre, deri në gjërësinë e nikeve, vazhdon brezi I medalioneve të vegjël që vjen nga faqet veriore dhe jugore. Mbi skenën e Krishtit vizionar në qëndër, duke zënë një masë të madhe, është skena e Fjetjes së Shën Mërisë. Në të dy anët e kësaj skene janë pikturuar skena nga jeta dhe mrekullitë e krishtit.

Në faqen veriore të narteksit mbi harkun e portës së hyrjes, nuk ka afresk. Në qëndër është figura e Krishtit, në krahun e djathtë të saj është Shën Gjergji, në vithe të kalit është figura e një “Shënjtori të vogël” me kalë duke mbytur kuçedrën, dhe në krahun e majtë është figura e një shënjtori tjetër mbi kalë me ushtë në dorë, duke përsëritur të njëjtën lëvizje të Shën Gjergjit.
Kalaja e Shëngjergjit

**Kalaja e Shëngjergjit** ndodhet në afërsi të fshatit Shëngjin të krahinës së Shëngjergjit, në anën lindore të vargut të Dajtit. Pikërisht këtu rrjedha e sipërme e lumit Erzen ngushtohet midis dy shkëmbinjve. Kalaja është ndërtuar mbi një pllajë malore e cila ka një gjatësi prej 200 m dhe një gjerësi prej 50 m.

Kjo pllajë në drejtim të jugperëndimit bashkohet me malin e Dajtit. Në krahun verior dhe atë lindor ajo bie rreth 300 m thikë mbi lumen Erzen, duke krijuar kështu një mbrojtie natyrore të sigurt dhe pothuaj të paprekshme nga sulmet. Nga pllaja ku është ndërtuar, ajo mund të kontrollojë një pjesë të mirë të luginës së lumit Erzen.
Planimetria e saj është pothuajse katërkëndore, me përmasa 100 x 40 m. Në anën jugore aty ku kalaja bashkohet me Dajtin, ndodhet një mur që kalon në kurrizin e një kodrine. Në mes të murit ndodhet dhe një kullë, forma planimetrike e të cilës nuk është përcaktuar qartë nga autorët për shkak të vështirësive, pasi kulla ishte e mbuluar nga një mur që kishte rënë sipër saj. Por sipas tyre ajo mund të ketë pasur planimetri drejtkëndore. Muri ndjek shpatin lindor të kodrës. Në anën lindore të kodrës ndodhen dhe gjurmët e një akropoli të vogël i cili ndodhet në një kodër që ka madhësi të barabartë me kodrën që ndodhet në anën jugore. 
Përsa i përket mureve rrethuese, ata janë të ndërtuar me gurë pollçakë që ndodhen në vend. Muret janë të ndërtuar me gurë me përmasa mesatare dhe lidhen me njëri-tjetrin me llaç gëlqeror me përbajtie të shumtë rëre lumi.
Brenda mureve rrethuese të kalasë janë gjetur mjaft gjurmë të banesave të mëparshe, ç’ka tregon se kjo kala mund të ketë shërbyer dhe si vëndbanim apo për strehimin e banorëve të zonës në kohë të pasigurta. Repertori i formave të enëve të qeramikës i gjetur aty është mjaft i varfër. Ajo përbëhet kryesisht prej tjegullash solene, që datohen në shek. IV-VI m. Kr. 
Materiali i qeramikës i gjetur, teknika e ndërtimit të saj si dhe forma planimetrike e lidhin këtë me një kështjellë garnizoni, që sipas autorëve është ndërtuar në shek. IV-VI m. Kr. Arsyeja për të cilën është ndërtuar kjo, ka qënë kontrollimi i rrugës që kalonte prej qafës së Priskës ose Tujanit për në Shëngjergj dhe që këtej kjo rrugë të çonte në Elbasan, Mat dhe Dibër.
Alyosha

**Aloysha** (e lindur si **Olena Kucher**, Ukr: Aльоша), u lind më 14 maj, 1986 në Zaporizh të BSUR (Tani Ukrainë), dhe është këngëtare ukrainase.

## Kariera 
Alyosha filloi karierën që në moshë të vogël, fillimet i bëri në mosh 11-vjecare duke marrë pjesë në festivale ukrainase në Kiev, viteve 90-ta. Ajo në fakt u lind si Olena Kucher, por si emër të skenës iu përshtat Alyosha.

## Diskograia 
### Albume 
* **2010** : *?*

### Këngë të njohura 
* **2010**: "To Be Free" (*Të jesh i lirë*)
* **2010**: "Sweet People" (*Njerëz të këndshëm*)

## Festivali Evropian i Këngës 2010 
Pasi që Ukraina heqi dorë nga Vasil Llazaroviç, i cili u selektua nga NTU me këngën "I love you", NTU bëri prap spektakël të cilin e fitoi Alyosha. Kënga fituese ishte "To Be Free" por në fakt pas disa zbulimeve u njoh se kjo këngë kishte qenë e viteve të mëparshme dhe sipas rregullave të EBU, kjo nuk lejohej. Pasi që edhe rregull këtë vit ishte që shteti të kishte këngën deri më 22 mars kur u bë edhe rradha e pjesmarrësve, Ukraina për pak u tërhoq. Por pas disa ditëve më datë 24 mars, 2010, NTU shpalli këngën "Sweet People" të selektohej për Eurosong 2010, në Oslo këtë vit.

Alyosha performoi gjatë një prej gjysmëfinaleve në Eurovision 2023. Këngëtarja në një duet me Rebecca Ferguson këndoi këngën Ordinary World, e cila u interpretua për herë të parë nga anëtarët e grupit britanik Duran Duran.

Gjatë kësaj shfaqjeje në Eurovizion, skena u ndez me ngjyrat blu dhe të verdha. Dhe një sirenë u dëgjua në sallë (tingujt e një alarmi ajri)

## Referime
Gjysmëbota

"Gjysmëbota" mbresa, biografi, intervista me Autore Kozeta Zavalani. Shtëpia botuese "Medaur", faqet e librit 336.
ISBN 978-99943-59-29-5

Në librin:"GJYSMEBOTA"
Mbas përshkrimit bukur të mbresave nga New York, Chikago, Kalifornia, majami e St. Croix, Virgin Island, USA. Kanada, Norvegjia, Greqia, Maroku, Palermo, Varshava, nga Konferenca WIN – Zvicer, etj.do të lexoni jetët e 60 grave të ndryshme e të suksesshme:

1.	Agnes Gonxha Bojaxhi-Nënë Tereza

2.	Aida Bode

3.	Anna Vissi

4.	Angjelina Xhara

5.	Astrid Sollid

6.	Aurela Anastasi

7.	Betool Khedairi

8.	Branka e Bekim Fehmiu

9.	Danna Beal

10.	Diella Loshi

11.	Donna Messer

12.	Dorotea Horodyska

13.	Eliza Dushku

14.	Elmiha Drishti

15.	Elfrida Zefi

16.	Elvira Dones

17.	Enrieta Sina

18.	Fitnete Murati (Gashi)

19.	Flutura Açka

20.	Flutura Maçi

21.	Gisèle Rufer

22.	Hëna Këlcyra (Klisura)

23.	Hillari Klinton

24.	Hueda el Sajed

25.	Ingrid Gustafson

26.	Katarzina Minollari

27.	Klara Kodra

28.	Lajla Pernaska

29.	Lirie Mehmeti

30.	Liri Berisha

31.	Luiza Xhuvani

32.	majlinda Bregu

33.	Marcie Ries

34.	Meri Lalaj

35.	Merita Çoçoli

36.	Milena Nurka

37.	Mimoza Bineri

38.	Mina Caushi

39.	Mina Hasanaj

40.	Mirela Bogdani

41.	Mirjana Kuka

42.	Mirela Sula

43.	Nora Malaj

44.	Rubena Moisiu

45.	Shejnaze Zymberi

46.	Shqipe Malushi dhe Biba

47.	Saemira Pino Gjipali

48.	Solange d’Angely

49.	Susan Zogu

50.	Suzana Turku

51.	Suzana e Taisja Karagjozi

52.	Suzanne Tesselaar

53.	Tanja Ostojic

54.	Teuta Topi

55.	Terry Neese

56.	Valdete Antoni

57.	Vera Lesko

58.	Vjollca Bakiu

59.	Yvette deLaubanque

60.	Rosalia Castellano Cervera.
Jonas Brothers

**Jonas Brothers** janë një grup muzikor amerikan. Popullaritetin e fituan në Disney Channel. Me prejardhje nga New Jersey, grupi përbëhet nga tre vëllezër : Paul Kevin Jonas II (Kevin Jonas), Joseph Adam Jonas (Joe Jonas), dhe Nicholas Jerry Jonas (Nick Jonas). Në verën e 2008-ës, ata morën pjesë në filmin origjinal të Disney Channel Camp Rock. Grupi ka lansuar katër albume : It's About Time, Jonas Brothers, A Little Bit Longer dhe Lines, Vines and Trying Times. Në 2008-ën grupi ishte i nominuar për çmimin Best New Artist (Artisti i ri më i mirë) në Grammy Awards të 51-të dhe fituan çmimin Breakthrough Artist në American Music Awards. Në maj të 2009-ës para lansimit të Lines, Vines and Trying Times, ata kishin shitur mbi tetë milion kopje të albumeve anembanë botës.

## Discography 
* It's About Time (2006)
* Jonas Brothers (2007)
* A Little Bit Longer (2008)
* Lines, Vines and Trying Times (2009)
* Happiness Begins (2019)
* The Album (2023)
* Greetings from Your Hometown (2025)
Mahmud Abas

**Mahmud Abas** (Arabisht: مَحْمُود عَبَّاس; lindi më 15 nëntor 1935) gjithashtu i njohur me Kunjen e tij **Ebu Mazen** (Arabisht: أَبُو مَازِن‎) është presidenti i Shtetit të Palestinës dhe Autoritetit Kombëtar të Palestinës. Ai ka qenë kryetari i Organizatës Çlirimtare të Palestinës (PLO) që nga 11 nëntori 2004 dhe presidenti palestinez që nga 15 janari 2005 (Autoriteti Kombëtar i Palestinës që nga 15 janari 2005 dhe Shteti i Palestinës që nga 8 Maj 2005). Abas është anëtar i partisë Fatah dhe u zgjodh kryetar i Fatahut në vitin 2009.

## Jeta personale dhe edukimi 
Mahmud Abas lindi më 15 nëntor 1935 në Safed, në rajonin e Galilesë të Mandatit të Palestinës (tani Izrael). Familja e tij u arratis në Siri gjatë luftës në Palestinë 1948. Para se të shkonte në Egjipt, Abas u diplomua në Universitetin e Damaskut, ku studioi për drejtësi.

Abas më vonë hyri në studime pasuniversitare në Universitetin Patrice Lumumba në Moskë, ku fitoi një gradë Kandidat i Shkencave (ekuivalenti sovjetik i PhD).

Ai është i martuar me Amina Abas dhe kanë tre djem. Më i madhi, Mazen Abas, drejtoi një kompani ndërtimi në Doha dhe vdiq në Katar nga një sulm në zemër në vitin 2001 në moshën 42 vjeç.  Djali i tyre i dytë është Jaser Abas, një biznesmen kanadez i cili u emërua pas Jaser Arafat. Djali i vogël është Tarik, një ekzekutiv i biznesit. Abas ka tetë nipër e mbesa, gjashtë prej të cilëve janë pjesë e iniciativës Farërat e Paqes duke i sjellë ata në kontakt me izraelitë të rinj.

## Referime
Gafurr Loku

**Gafurr Loku** është lindur në fshatin Lumbardh (ish-Kotlinë) të Kaçanikut në vitin 1949, jetoi e veproi në Tetovën e mosmposhtjes shqiptare kundruall shtypjes sllavokomuniste, mendoi për arealin gjuhësor shqiptar. Njihet si veprimtar atdhetar që në korrik të vitit 1968 me legjendën e mbijetesës sllavokomuniste, Rafi Halili, vuri flamurin kombëtar shqiptar afër Fabrikës së tekstilit në Tetovë, ngjashëm si Luigji me Ismail Qemalin në Vlorën historike në vitin 1912, akt që la mbresa të pathyeshëmërisë në jetën e Gafurrit. Serbët e vrasin para familjes me djalin e tij, Dritonin në vitin 1999.
Korçës një fjalë dashurie

"Korçës një fjalë dashurie" poezi me Autor Skënder Rusi. Shtëpia Botuese "Toena", në vitin 2009. Faqet e librit 156. ISBN 978 - 99943 - 1 - 497 - 3
....ešte váham

**....ešte váham** (....mos hezitoni) është një album nga Kristína Pelákovái u publikuar në vitin 2009 në Sllovaki.

## Lista e këngëve 
# „Kým ťa mám“
# „Vráť mi tie hviezdy ´08“ 
# „Zmrzlina“ 
# „Ešte váham“ 
# „Pošli mi SMS“
# „Sú dni“
# „Ja a ty“
# „Som tvoja“
# „Stále mi chýbaš“
# „Ja viem“
# „Krásny deň“
# „Vráť mi tie hviezdy“ (radio remix ´08)
# „Zmrzlina“ (radio remix)

## Shiko Edhe
* Kristína Peláková
## Referime
Elvana Gjata

**Elvana Gjata** (datëlindja 3 shkurt 1987) është një këngëtare, kantautore, aktore dhe sipërmarrëse shqiptare. E lindur dhe e rritur në Tiranë, ajo është cilësuar si "diva e muzikës shqiptare". Ajo u bë e njohur në Shqipëri dhe në territore të tjera shqipfolëse në Ballkan pas publikimit të dy albumeve të saj në studio, *Mamës* (2007) dhe *Afër dhe larg* (2011). Këngëtarja pa sukses të mëtejshëm përmes shumë këngëve të vlerësuara, si dhe tekjeve të saj të zgjeruara *3* (2018) dhe *Çelu* (2021), dhe ka arritur shumë tekje numër një në tabelën e këngëve shqiptare. Gjata gjithashtu ka marrë çmime dhe vlerësime të shumta, duke përfshirë dy Balkan Music Awards, një Festivali i Këngës Award, katër Kënga Magjike Awards dhe një Top Fest Award.

## Jeta dhe karriera 
### 1987–2010: Jeta e hershme dhe fillimet e karrierës 
Elvana Gjata lindi nga Fatmir dhe Donika Gjata më 3 shkurt 1987 në një familje shqiptare të besimit katolik në Tiranë, në atë kohë pjesë e Republikës Popullore Socialiste, Shqipëria e sotme. Babai i saj shërbeu në Forcat e Armatosura Shqiptare për më shumë se dy dekada. Migena, motra e saj e madhe, është gjithashtu një muzikante dhe soprano me një karrierë me bazë në Gjermani. Gjata studioi në Universitetin e Arteve në Tiranë për t'u bërë regjisore. Në moshën 14-vjeçare, Gjata kaloi në audicionin e talent show-t shqiptar *Ethet e së premtes mbrëma* dhe filloi t'i përkushtohej muzikës. Këngëtarja mori pjesë pa sukses në edicionin e 42-të të Festivalit të Këngës në dhjetor 2003, me këngën "*Pranë teje*". Në vitin 2004 u publikua "*Të kam xhan*", tekja e saj vijuese, me të cilin këngëtarja konkurroi në edicionin e atij viti të Kënga Magjike. Pas kësaj, ajo filloi të punojë në albumin e saj debutues në studio, *Mamës*. Në qershor 2011, Gjata fitoi edicionin e 8-të të Top Fest me këngën "*Me ty*", të cilën ia kushtoi mikes së saj Elsina Hidershës e cila vdiq pas një aksidenti automobilistik atë vit.

## Diskografia 
**Mamës* (2007)
**Afër dhe Larg* (2011)
**Acoustic Live Session* (2013)
**3* (2018)
**Çelu* (2021)
**Trilogji (Kapitulli I - GRADA)* (2025)

## Filmografia 
**2 Gisht Mjaltë* (2019)
**2 Gisht Mjaltë 2* (2024)
**Tenxherja Kapakun]]* (2024)

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Lajme në Elvana Gjata
* Official MySpace
* Official Website 
* Twitter Elvana Gjata 
* Official YouTube Channel
* Official Facebook
Qyteza e Spatharës

Qyteza e njohur me emrin Guri Skënderbeut ndodhet në fshatin Spatharë, në një kodër mjaft të pjerrët 150m të lartë. 
Me përjashtim të anës perëndimore mbrojtja e anëve të tjera i është lënë terrenit. Në anën perëndimore shihet një mur me gurë lidhur me llaç gëlqereje. Në pjesën e sipërme gjendet Kështjella e përforcuar në dy kulla rrethore me diametër 4m rreth 15m larg njëra-tjetrës. Muret janë ndërtuar me gurë dhe tulla.
Tipologjikisht Kështjella i përket antikitetit të vonë.
Mahmut Daci

**Mahmut Daci** nga Kalisi ka qenë një ndër emrat të cilëve i këndohet kënga për kryengritje antiosmane gjysmën e dytë të shekullit 19. I lindur në Kalis, asokohe qendër e bajrakut me të njëjtin emër të nahijes së Lumës.

## Referime
Nadia Hasnaoui

**Nadia Hasnaoui** (u lind më 10 qershor, 1963) është gazetare nga Norvegjia. Nadia ka udhëhequr shumë TV show, gjithashtu edhe festivale ndërkombëtare Norvegjeze, dhe internacionale, si MGP junior, Festivali Evropian i Këngës për Fëmijë, (2004), gjithashtu prezantoi Festivalin Evropian të Këngës 2010 që u mbajt në Oslo bashkë me Haddy Jatou N'jie dhe Erik Solbakken. 

## Referimet
Gjurmime filologjike (Matteo Mandala)

Gjurmime filologjike, për letërsinë e vjetër arbëreshe me Autor Matteo Mandalà. Shtëpia botuese "Çabej", viti i botimit 2006. Faqet e librit 386.
Sweet People

"**Sweet People**" (Njerëz të këndshëm), është këngë nga Alyosha. Kjo këngë do riprezantojë Ukrainën në Festivalin Evropian të Këngës 2010 që do  mbahet në Oslo, Norvegji, këtë vit. 

## Referimet
Vllaznimi Sportiv

"Vllaznimi Sportiv" e përjavshme sportive. Organ i Shoqatës Publicistike Sportive "Anton Mazreku".
Konferenca e Stambollit

parapamje|400px| Bullgaria në bazë të Konferencës së Konstandinopojës.
**Konferenca e Stambollit** e fuqive të mëdha (Britania, Rusia, Franca, Gjermania, Austro-Hungaria dhe Italia) u mbajt në Stamboll (Kostandinopojën), nga 23 dhjetor 1876 deri më 20 janar 1877. Pas rebelimit e Hercegovinë i cili filloi në 1875, dhe kryengritjes bullgare në prill 1876, fuqitë e mëdha ranë dakord lidhur me një projekt për reformat politike si në Bosnjë dhe në territoret otomane me popullatën shumicë ishte bullgar.

Duke hedhur poshtë vendimin e fuqive të mëdha, Turqia u privuar nga mbështetja politike dhe ushtarake nga vendet perëndimore në ardhjen Luftës ruso-turke të 1877-1878, për dallim nga paraprake Luftën së Krimea e 1853-1856.

## Bibliografia 
* R.W. Seton-Watson. *Disraeli, Gladstone and the Eastern Question: A Study in Diplomacy and Party Politics*. New York: W.W. Norton & Co., 1972. p. 108 ISBN 978-0-393-00594-3
* George Washburn. *Fifty Years in Constantinople and Recollections of Robert College*. Boston and New York: Houghton Mifflin, 1909. p. 115–119. ISBN 978-1-4067-0530-0
* H. Sutherland Edwards. *Sir William White K.C.B., K.C.M.G., For Six Years Ambassador at Constantinople*. London: John Murray, 1902.
* Buckle G.E., W.F. Monypenny, The Constantinople Conference, in: *The Life of Benjamin Disraeli, Earl of Beaconsfield*. Vol. VI, p. 84.
* Sneh Mahajan. *British Foreign Policy, 1874-1914: The role of India*. London and New York: Routledge, 2002. p. 40.
* L.S. Stavrianos. Constantinople Conference, in: *The Balkans Since 1453*. Austin: Holt, Rinehart and Winston, 1963.
* The Eastern Question. The Constantinople Conference. What May Be Expected from the Meeting. The Foreign Representatives and How They Are Treated. The Report of the American Consul General. Various Items of Interest. New York Times, 31 December 1876.
* Turkey and the Great Powers. The Constantinople Conference. The Commissioners' Last Proposals to the Porte. An Ultimatum Presented the Great Dignitaries of State to Decide Upon an Answer. New York Times, 16 January 1877.
* Conference de Constantinople. Reunions Préliminaires. Compte rendu No. 8. Scéance du 21 décembre 1876. Annexe III Bulgare. Règlement organique.
* Correspondence respecting the Conference at Constantinople and the affairs of Turkey: 1876–1877. Parliamentary Papers No 2 (1877). p. 140.
* Further Correspondence respecting the affairs of Turkey. (With Maps of proposed Bulgarian Vilayets). Parliamentary Papers No 13 (1877).
Kodi Lyoko

**Kodi Lyoko** është një seri animuar televizive frëngjisht 
qe paraqiet si animacion konvencional dhe CGI. Ai mori çmim më 3 shtator, 2003 mbi rrjetin e Francë 3, dhe u prodhua nga Antefilms gjatë sezonit të parë, dhe sezonet 2, 3 dhe 4 të pasuesit të tij, MoonScoop Lnc., të gjitha në shoqatë me rrjetin televiziv France 3 dhe Canal J. Serite jane përkthyer në gjuhe të ndryshme dhe është aktualisht në shfaqjen e mbi 80 % të vendet e botës. Tregojnë se është i licencuar dhe shpërndahen MoonScoop në mbarë botën nga e kaluara, sot kompania Entertainment.

Kodi Lyoko u transmetua të parë në Shtetet e Bashkuara si pjesë e bllokut Miguzi Cartoon Network më 19 prill, 2004. Serite ishin hequr në Cartoon Network pranë fundit të sezonit të katërt. Episodeve të përsëritura u pane në dispozicion në video Cartoon Network mbi-kërkesën Shërbimi dhe janë në Comcast on-kanali kërkesa Kabillion. Episodi 78 ("Lab Rat") u anashkalua nga Cartoon Network, por u shfaq në Kabillion dhe Cartoon Network, Australi.

## Personazhet 
### Personazhet kryesore 
* Jérémie/Jeremie/Jérémy/Jeremy Belpois, gjeniu kompjuterit
* Yumi Ishiyama, luftëtar geishe
* Ulrich Stern, luftëtar samurai
* Odd della Robbia, luftëtar mace
* Aelita Schaeffer, luftëtar virtual kukudh
* Dhe XANA, armik

### Personazhet mbështetës 
* William Dunbar, një luftëtar dhe armik i mëvonshëm
* Elizabeth "Sissi" Delmas, vajza e drejtorit të shkollës
* Hervé/Herb Pichon, një nga ndjekësit e bezdisshëm të Sissit
* Nicholas Poliakoff, një nga ndjekësit e bezdisshëm të Sissit
* Milly Solovieff, një nga gazetarët e shkollës
* Tamiya Diop, një nga gazetarët e shkollës
* Mr. Delmas, drejtoresha e shkollës
* Jim Moralès, mësuesja e edukimit fizik të shkollës
* Mrs. Hertz, mësuesja e fizikës dhe kimisë e shkollës
* Mrs. Meyer, mësuesja e matematikës së shkollës
* Yolanda Perraudin, doktori i shkollës
* Franz Hopper/Waldo Schaeffer, babai i Aelitës
* Anthea, nëna e Aelitës
* Mr. Ishiyama, babai i Yumit
* Mrs. Ishiyama, nëna i Yumit
* Mr. Stern, babai i Ulrich
* Mrs. Stern, nëna e Ulrich
* Michael Belpois, babai i Jérémie
* Mr. della Robbia, babai i Odd
* Mrs. della Robbia, nëna e Odd
* Hiroki Ishiyama  vëllai më i vogël i Yumit
* Patrick Belpois, kushëriri i Jérémie

dhe shume te tjere...

## Sa sezone ka Kodi Lyoko? 
Kodi Lyoko ka një sezon të 4-të me gjithsej 97 episode (95 episode + prequel me dy episode). Sezoni 1 dhe 2 ka secili nga 26 episode, Sezoni 3 ka 13 dhe Sezoni 4 ka 30. 

## Premiera 
### Në Francë 
Sezoni 1: 09/03/2003 - 25/02/2004

Sezoni 2: 31/08/2005 - 08/02/2006

Sezoni 3: 09/09/2006 - 08/11/2006

Sezoni 4: 13/08/2007 - 10/11/2007

### Në SHBA 
Sezoni 1: 19/04/2004 - 24/05/2004

Sezoni 2: 19/09/2005 - 09/12/2005

Sezoni 3: 04/10/2006 - 23/10/2006

Sezoni 4: 18/05/2007 - 17/11/2007

(78 dhe 88-95 në SHBA episodet nuk u transmetuan në rastin e kësaj të fundit për shkak të mosmarrëveshjeve midis kanalit të transmetimit dhe kompanisë së prodhimit.)
Ajay Bhatt

**Ajay V. Bhatt** është një inxhinier kompjuterësh indian-amerikan. Ai është shpikësi dhe projektuesi i USB (Universal Serial Bus), AGP (Accelerated Graphics Port), PCI Express, etj. Aktualisht Bhatt është kryeinxhinier i Input/Output në Intel.
Lion

**Lioni** është një qytet në lindje të Francës, është kryeqytet i departamentit te Ronës dhe regjionit Rhone-Alpes. Lioni shtrihet në udhëkryqin gjeografik, ne veri të koridorit natyror të luginës se Ronës në mes te Masivit qendror (Massif central) ne perëndim dhe masivit alpin (Massif Alpin) ne lindje, qyteti i Lionit ze një pozitë strategjike në qarkullimin veri-jug të Evropës.

## Gjeografia 
**Lioni** është një qytet në Francën qendrore lindore, i vendosur midis Parisit dhe Marsejës. Lioni ndodhet 470 km larg Parisit, 320 km nga Marseja, 160 km nga Gjeneva, 280 km nga Torino, 450 km nga Milano dhe 600 km nga Barcelona. Banorët e qytetit janë të quajtur Lionezë. 
## Demografia 
Popullsia e qytetit të Lionit është 472.305. Së bashku me rrethinat e tij dhe qytetet satelitorë, Lioni formon zonën e dytë më të madhe metropolitane në Francë pas asaj të Parisit, me popullsinë e zonës urbane të saj të vlerësuar të jetë 1.348.832 banorë dhe atë të zonës metropolitane të saj 1.748.271 banorë (2006). Lyon është gjithashtu një qendër e madhe industriale, i specializuar në industrinë kimike, farmaceutike, dhe Bioteknologjike. Qyteti përmban gjithashtu industri të softuer me një fokus të veçantë në video-lojrat.

## Historia 
Lioni është Prefektura (kryeqendra) e Departamentit të Rhône, dhe gjithashtu kryeqyteti i Rajonit Rhône-Alpes. Qyteti është i njohur për monumentet e tij historikë dhe arkitektonikë dhe është një Vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO. Lioni është i njohur historikisht si kryeqytet mëndafshi i botës. Qyteti është i njohur si kryeqytet i kuzhinës të Francës. Ai gjithashtu ka selinë ndërkombëtare të Interpolit, Euronews, Agjencia Ndërkombëtare për Kërkime të Kancerit. Lyon është një qytet pilot i programit të Këshillit të Evropës dhe Komisionit Evropian ndërkulturor të qyteteve.

## Objekte turistike dhe kulturore 
Lioni është një qendër e madhe e biznesit me një reputacion si kryeqyteti francez i gastronomisë dhe që ka një rol të rëndësishëm në historinë e kinemasë për shkak të Auguste dhe Louis Lumiere. Skuadra lokale ekipit profesionist të futbollit, Olimpiku i Lionit, ka rritur profilin e Lionit në arenën ndërkombëtare nëpërmjet pjesëmarrjes në kampionatin e futbollit Evropian. 
## Universitetet 
* EMLYON Business School
* Insituti Politeknik i Shkencave të Avancuara

## Personalitete 
Sainte Blandine,
Edouard Herriot,
Claude Farrère,
Auguste dhe Louis Lumière,
Jean-Baptiste-Antoine Nourrisson,
Barthélemy Thimonnier,
Francisque Collomb,
Paul Bocuse,
Louis Pradel,
Michel Noir,
Michel Mercier,
Gérard Collomb,
Jean-Michel Jarre,
Maurice Jarre,
Jean-Jacques Pignard,
Jacques Bruyas,
Bernard Pivot,
Joseph-Marie Jacquard,
Pierre Combet-Descombes,
Francisque Pomat,
Justin Godart,
Florence Foresti,
Bertrand Tavernier,
Jacques Martin

## Lidhje të jashtme 
*bm-lyon.fr
*grandlyon.com
*lyon-france.com
Udha (Xhevahir Spahiu)

"Udha" poezi të zgjedhura 1965-2000 (dy vëllime) me Autor Xhevahir Spahiu. Shtëpia botuese "Ideart", viti i botimit 2005.
Numri i faqeve 456.

Ndjeshmërinë dhe temperamentin individual të Xhevahir Spahiut e stolis natyra e mprehtë e të vërejturit si dhe natyra e ekspresionit kreativ, sugjestiv, natyra e formësive të ngjeshura dhe të shtresimeve kuptimore, natyra e refleksit dhe imazheve të pasura... çdo njësi e shprehjes poetike në këtë vepër gjakon pas dendësisë dhe tensionit maksimal, gjakon koncentrimin maksimal ideoestetik.
Fluturimi i vetëm i Azem Berishës për në Kështjellë

"Fluturimi i vetëm i Azem Berishës për në Kështjellë" me Autor Veton Surroi. Shtëpia botuese "Koha Ditore" Prishtinë, viti i botimit 2005. Faqet e librit 161.
Shqiptarët në kërkim të një fati të ri

"Shqiptarët në kërkim të një fati të ri" Sprovë, me Autor Ismail Kadare. Shtëpia botuese "Onufri", viti i botimit 2005. Faqet e librit 56. ISBN 99943-32-42-7
Përgjigje letrave rinore

"Përgjigje letrave rinore" me Autor Hamit Beqja. Shtëpia botuese "Dudaj", viti i botimit 2001. Faqet e librit 326.
Rrota e mundimit

"Rrota e mundimit" me Autor Artan Fuga. Shtëpia botuese Dudaj, viti i botimit 2007. Faqet e librit 416.

Jetojmë në një shoqëri të komunikimit, të mediave, por ende jo në një shoqëri të së vërtetës. Njerëzit nuk e thonë të vërtetën kur iu preken gjëra thelbësore. Thonë të vërteta pa rëndësi, gati banale, shpesh budallallëqe. Nuk përdorin fjalët që duhen, për t'i emërtuar siç duhet gjërat e rëndësishme të jetës. Ato anë që rregullojnë shoqërinë, bazat e vërteta të saj, mbeten thuajse në heshtje. I mbulon ligji i heshtjes. 

Fjalët që thuhen shpesh nuk janë veçse eufemizma duke i dhënë të shprehurit njerëzor një përmasë të thekshme hipokrizie. Ne e quajmë veten «qytetarë», ndërkohë që mund të thërriteshim «konkurrentë» në një botë ku gjithkush dëshiron të jetë më mirë se të tjerët. Askush nuk i tregon burimet e pasurisë së vet. Si e bleu vilën? Si është vënë në zotërim të veturës gjigande? Si nisi ta vërë pasurinë? Edhe sëmundjet duhet t'i fshehësh për shkak se nga gjendja shëndetësore varet niveli i kredisë që të japin bankat. Jo pak operatorë ekonomikë fshehin sasinë e xhiros së vërtetë për t'iu shpëtuar taksave. Askush nuk tregon se çfarë fitoi nga tenderi? Pa fund burra dhe gra që i fshehin njëri-tjetrit marrëdhëniet e tyre jashtëmartesore. Pa fund të rinj dhe të reja që iu fshehin prindërve jetën e tyre seksuale dhe lidhjet e tyre dashurore. Shitësi nuk thotë se fiton parà kur shet ujë të pijshëm me bidonë qytetarëve të etur, por shprehet se po i shërben komunitetit në këto ditë thatësire. Shitësi i gjeneratorëve po ashtu mban fytyrë të mërzitur para blerësve, ndërkohë që ndofta zemra i gufon nga gëzimi kur ndjen se kriza e energjisë ia ka rritur ndjeshëm fitimin. Gjuha njerëzore është bërë hipokrite pikërisht për të fshehur agresivitetin ndaj të tjerëve. Jetojmë kohën e një komunikimi eufemik.
Skënder Temali

parapamje|240px|Skender Temali
**Skënder Temali** (Shkodër, 30 korrik 1946 - 17 prill 2021) ka qenë shkrimtar e arsimtar shqiptar. 

## Jeta dhe vepra 
U lind në Shkodër, ku dhe kreu Universitetin “Luigj Gurakuqi”. Për 15 vjet punoi redaktor në shtypin e Radion e Shkodrës, revistën “10 Korriku” dhe për një çerek shekulli mësues i letërsisë dhe drejtues në shkollat e mesme. 

Përfshihet në enciklopedi e përmbledhje të ndryshme letrare. Krijime të tij janë përkthyer në disa gjuhë të huaja. Në vitin 2018 doli vëllimi i tij me tregime në gjuhën malazeze “Këtë dimër nuk ra dëborë”, botim i “Centar za očuvanje i razvoj kulture manjina Crne Gore”.

Si publicist e shkrimtar nderohet me çmime lokale e kombëtare. Në vitin 2001, me tregimin “Këpucët e turpit” në gjuhën italiane, merr çmimin special të jurisë në Konkursin e 7-të Ndërkombëtar të Shoqatës së Shkrimtarëve e Artistëve “Cristalide” të Italisë, mes 462 shkrimtarëve nga shumë shtete të botës. Në vitin 2015 me poemën “Unë, Ballkani dhe Europa”, Lidhja e Shkrimtarëve të Kosovës në manifestimin mbarëkombëtar “Drini poetik” i akordoi çmimin “Adem Demaçi”. Pen Klubi i Malit të Zi e ka nderuar me mirënjohen e tij.

Në vitet 2013-2017 themeloi dhe kryesoi Shoqatën e Shkrimtarëve të Shkodrës, duke përmbledhur e redaktuar tri antologji voluminoze “Pena e Shkodrës” me krijime të anëtarëve. Udhëhoqi mjaft promovime librash dhe qe bashkëpunues në veprimtari të përbashkëta me organizata homologe në Shqipëri, Kosovë, Mal të Zi e Maqedoni.

Që nga viti 1971 botoi 20 vëllime më vete në poezi e prozë. Ka të përfunduar në dorëshkrim romanin “Hotel Univers”, vëllimet me poezi "Vajza që nuk putha" dhe me tregime “Ngjarje në plazhin nudo”, përmbledhjen me novela “Studentja nga Shkodra” si dhe monodramën “Vijmë në këtë botë për t’u gënjyer”.

Vdiq më 17 Prill 2021 pas një beteje me virusin SARS-COV2 (Covid)

## Botime 
* Këngë cigane, – libër me vjersha dhe poema, viti 1971
* Kjo ndodhi në Lis – roman, viti 1982
* Ballo në mbrëmjen e maturës, – tregime e novela, viti 2001
* Ishte një lajthishte – poemë për fëmijë, viti 2002
* Gjuha shqipe – tekst me bashkëautore Mimoza Gjokutaj, viti 2002
* Këpucët e turpit – tregime, viti 2002
* Nesër do të them mirëmëngjes – novelë, viti 2003
* Studentja e Bolonjës – novelë, viti 2004
* Shtëpia pa pasqyra – tregime, viti 2006
* “Askushi” – roman, botuar në gjuhën shqipe në Maqedoni, viti 2006

* Tre shokët – vjersha e poema për fëmijë, viti 2007
* Lirika të hershme dhe te vona – poezi, viti 2010
* Kur vuaj, shkruaj – poezi, viti 2012
* Curriculum Vitae – poezi, viti 2013
* Stina e divorceve – novelë, viti 2014
* Të pathënat, poezi, viti 2016
* Metamorfoza e inxhinier Brunos – tregime të zgjedhura, viti 2016
* Një det pa dallgë s’është det, – aforizma dhe sentenca, viti 2017
* Këtë dimër nuk ra dëborë-tregime në gjuhën malazeze, Pogoricë, 2018.
* Vajza që nuk putha - Poezi, 2019
* S'di të urrej - Poezi, 2021

## Referime
Sabit Idrizi

**Sabit Idrizi** u lind më 16 shtator 1955 në Cerajë, fshati më verior i Kosovës i banuar me shqiptarë. Ka studiuar gjuhën dhe letërsinë shqipe. Deri më tash ka botuar këta libra: "Pesha e fundshekullit", poezi, 1995; "Përderisa është e martë", poezi, 1997; "Diell me dhëmbë", poezi, 1998; "Finalja e zhgënjimit...", ditar, 2000; "Mbretëresha është gjallë", poezi, 2006; "Zarfi", roman, 2008 dhe "Ma fsheh bregun tjeter", poezi. Përveç çmimeve tjera letrare, Sabit Idrizi ka marrë edhe çmimin letrar në nivel gjithëkombëtar "Konstandin Kristoforidhi", i cili jepet në Elbasan. Që nga mbarimi i luftës është shef i Sektorit të Kulturës në komunën e Mitrovicës, punë të cilën e kryen edhe tash. Tani e shtatë vjet me radhë është edhe kryeredaktor i revistës letrare Fjalë e valë, të cilën e financon Kuvendi i Komunës së Mitrovicës, e të cilën e nxjerr Shoqata e Shkrimtarëve të Mitrovicës "Jakup Ceraja". Është redaktor, recensent apo redaktor gjuhësor i mbi 60 librave të autorëve të ndryshëm. Shkrimet e tij letrare janë botuar nëpër shumë revista dhe gazeta që dalin anekënd trojeve shqiptare. Që nga viti 1997 është anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës. Jeton në Mitrovicë.

## Ka kohë 
:*Ka kohë që përpiqem për t’ju thënë diçka*
:*Diçka për kurrgjënë, diçka për gjithçka*

:*Ka kohë që n’shurdhësi po m’përplaset fjala*
:*Për do kohë të mira, për do kohë t’përdala*

:*Ka kohë që po pres të ma vëni veshin*
:*Ju që iu ka dalë tambli mbi përsheshin*
:*S’di pse ndiej nevojë për ta thënë një fjalë*
:*Se ende s’kam vdekur, se ende jam gjallë*

:*S’di pse ndiej nevojë t’më dëgjoj dikush*
:*Kur thellë brenda meje diçka djeg si prush*

:*Ka kohë që jam mbyllur n’timen dashuri*
:''Më rilind o fjalë, m'shpërthe përsëri...

## Lidhje të jashtme 
* Më shumë tekste nga Sabit Idrizi  *Temat letrare*
Hida Halimi

**Hida Halimi** u lind në Radac të Pejës më 1948.  Ajo ka botuar librat “Vendlindjen ma zgjodhe ti” (1993), “Ai që nuk ishte Fidia” (roman, 1995), “Njeriu im” (roman 1997), “Bijtë e Njeriut” (dramë, 2001), “Tri medaljonet e Franc Ferdinandit” (dramë, 2001), “Ato letra i shkrova vet” (novela dhe tregime, 2007).  Romani “Njeriu im” është botuar në frëngjisht nga shtëpia botuese Publibook në Paris me titullin “Tu marcheras derrière ton ombre” (2007).

Hida Halimi u nda nga jeta më 1 shkurt të vitit 2012.

Libri i saj i fundit "Shpina" i cili mbeti i pabotuar nga autorja, nën përkujdesjen e familjës ky material iu dorëzua shtëpisë botuese "OMBra GVG", i cili e botoj atë në vitin 2012. Në Panairin e librit- Tirana 2013, Hida Halimit iu nda çmimi "In memoriam".

Halimi, përveç aktivitetit të saj në letërsi, ajo ishte me profesion juriste dhe për shumë vjet punoi në jurisprudencën e botës së jashtme, kjo e bëri ate që një pjesë të madhe të jetës së saj ta kaloj e angazhuar si mbrojtëse e drejtave të njeriut. Halimi, shpesh e ka artikuluar brengën e saj në lidhje me shoqërinë kosovare në tranzicionin e pas luftës dhe kjo bëri që ajo kohë pas kohe të kontribuoj me shkrime editoriale në gazetat e ndryshme ditore.
Lediana Paja

**Lediana Stillo** (Paja) lindi në qytetin e Korçës më 25 nëntor 1980. Në qytetin e lindjes kreu shkollën fillore dhe gjimnazin. Më pas studimet i vazhdoi në Universitetin e Tiranës, në fakultetin ekonomik, ku në Mars të vitit 2003 detyrohet t’i ndërpresë për shkak të emigrimit në SHBA. Pas përpjekjeve të shumta, u rikthehet studimeve në University of Massachusetts ku njëkohësisht fillon të punojë në Departamentin e Thesarit të shtetit të Massachusets. Me krijimet letrare është marrë që nga rinia e hershme. ‘Lotët e Nimfës’ është libri i saj i parë.(2008) Librat "Pax Deorum" (poezi) dhe "Mëkati i heshtjes" (drama) sapo kanë marrë rrugën e prezantimit për publikun shqiptar.
Zana Pira

**Zana Pira** është poete, prozatore dhe gazetare nga Kosova. Arsimin fillor e ka kryer në vendlindje, ndërsa shkollën e mesme në Gjilan dhe Prishtinë. Ka vijuar studimet në Shkollën e Lartë Pedagogjike në Gjilan.

Në vitin 1996, me hapjen e Fakultetit të parë të Gazetarisë në Kosovë, të themeluar nga Ramiz Kelmendi, u regjistrua dhe e përfundoi këtë program studimesh. Është anëtare e Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës. Ka punuar si gazetare me korrespondencë në të përditshmet *Rilindja* dhe më vonë *Bujku*.

## Veprimtaria letrare 
Pira ka botuar disa vëllime me poezi dhe prozë. Ndër to përfshihen:

* *Hija e Hamletit*, *Asdreni*, 1994, Shkup
* *Kulla e Ofelisë*, *Rilindja*, 1996, Prishtinë
* *Mjegull e purpurt*, *Rilindja*, 1997, Prishtinë
* *Ditëlindja e Zjarrit*, *Rilindja*, 1996
* *Në Planetin e Mollës*, *Rilindja*, 2001, Prishtinë
* *Simfonia e Syrit*, *Faik Konica*, 2005, Prishtinë
* *Vallja e Shiut*, *Anton Pashku*, 2005, Prishtinë
* *Valsi i Flakërimës*, *Faik Konica*, 2010, Prishtinë
* *Ora e Nënës*, *Faik Konica*, 2023, Prishtinë
* *Duart e Babait*, *Faik Konica*, 2025, Prishtinë

## Përkthime dhe vlerësime 
Disa prej poezive të saj janë përkthyer në gjuhë të ndryshme. Krijimtaria e saj është përfshirë në publikime dhe antologji në Kosovë. Ka marrë pjesë në festivale dhe aktivitete letrare brenda dhe jashtë vendit, dhe është vlerësuar me disa çmime në fushën e letërsisë.

## Jeta personale 
Jeton dhe punon në Prishtinë dhe Pozheran.