open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Shërbimi Evropian i Veprimit të Jashtëm

**Shërbimi Evropian i Veprimit të Jashtëm** (anglisht: **European External Action Service - EEAS** ) është shërbimi diplomatik dhe ministria e kombinuar e jashtme dhe e mbrojtjes e Bashkimit Evropian (BE). EEAS udhëhiqet nga Përfaqësuesi i Lartë për Punët e Jashtme dhe Politikën e Sigurisë (HR/VP), i cili është gjithashtu President i Këshillit të Punëve të Jashtme dhe Zëvendëspresident i Komisionit Evropian, dhe kryen Politikën e Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë të BE-së (CFSP). ), duke përfshirë Politikën e Përbashkët të Sigurisë dhe Mbrojtjes (CSDP).    
  
## Vështrim 
EEAS nuk propozon ose zbaton politikë në emër të vet, por përgatit akte që do të miratohen nga Përfaqësuesi i Lartë, Komisioni Evropian ose Këshilli .  EEAS është gjithashtu përgjegjëse për misionet diplomatike të BE-së ( delegacionet )  dhe strukturat e inteligjencës dhe menaxhimit të krizave.   

EEAS, si dhe zyra e HR, u krijuan pas hyrjes në fuqi të Traktatit të Lisbonës më 1 dhjetor 2009. Ajo u krijua zyrtarisht më 1 dhjetor 2010.  EEAS u formua nga bashkimi i departamenteve të marrëdhënieve të jashtme të Komisionit Evropian dhe Këshillit, të cilëve iu bashkua stafi i dërguar nga shërbimet diplomatike kombëtare të Shteteve Anëtare. 

EEAS dhe Agjencia Evropiane e Mbrojtjes (EDA) së bashku formojnë Sekretariatin e Bashkëpunimit të Strukturuar të Përhershëm (PESCO), integrimi strukturor i ndjekur nga 25 nga 27 forcat e armatosura kombëtare të BE-së që nga viti 2017. 

## Shih edhe 
* Komisioni Evropian

## Referime
Puranat

**Purana** ( , ''* ; fjalë për fjalë do të thotë "e lashtë, e vjetër"  ) është një zhanër i gjerë i letërsisë hindu për një gamë të gjerë temash, veçanërisht për legjendat dhe dije të tjera tradicionale.  Puranat janë të njohura për shtresat e ndërlikuara të simbolizmit të përshkruara brenda tregimeve të tyre. Të kompozuara fillimisht në sanskritisht  dhe në gjuhë të tjera indiane,   disa prej këtyre teksteve janë emërtuar sipas perëndive kryesore hindu si Vishnu, Shiva, Brahma dhe Adi Shakti .   Zhanri Puranik i letërsisë gjendet si në hinduizëm ashtu edhe në xhainizëm .  Puranat nuk gëzojnë autoritetin e një shkrimi të shenjtë në hinduizëm,  por konsiderohen si Smriti . 

Ato kanë lënë gjurmë në kulturën hindu, duke frymëzuar festivale vjetore të mëdha kombëtare dhe rajonale të hinduizmit.  Roli dhe vlera e tyre si tekste fetare sektare dhe tekste historike ka qenë i diskutueshme sepse të gjithë Puranat lavdërojnë shumë perëndi dhe perëndesha dhe "sektarianizmi i tyre është shumë më pak i qartë" sesa supozohet, thotë Ludo Rocher .  Praktikat fetare të përfshira në to konsiderohen *Vaidika* (në përputhje me literaturën Vedike), sepse ato nuk predikojnë fillimin në Tantra.  Bhagavata Purana ka qenë ndër tekstet më të njohura dhe më të popullore në zhanrin Puranik.   Por, shkolla dualiste e Shriman Madhvacharyës ka një traditë të pasur dhe të fortë të interpretimit dualist të Bhagavatës, duke filluar nga Bhagavata Taatparya Nirnaya e vetë Acharyës dhe më vonë, komentet mbi komentin. Shkolla Chaitanya gjithashtu hedh poshtë çdo interpretim monist të puranës. Letërsia Puranike u ndërthur me lëvizjen Bhakti në Indi dhe studiuesit e Dvaitës dhe Advaitës kanë komentuar temat themelore vedantike në *Maha Puranat'' .
Ndryshku

parapamje| Ngjyrat dhe struktura poroze e sipërfaqes së ndryshkut.
**Ndryshku** është një oksid hekuri, një oksid zakonisht i kuqërremtë-kaf i formuar nga reaksioni i hekurit dhe oksigjenit në praninë katalitike të ujit ose lagështisë së ajrit . Ndryshku përbëhet nga oksidet e hekurit (III) ujore (Fe2O3 · nH2O) dhe oksid-hidroksid hekuri (III) (FeO(OH), Fe(OH) 3 ) dhe zakonisht shoqërohet me korrozionin e hekurit të rafinuar .

Pas një kohe të mjaftueshme, çdo masë hekuri, në prani të ujit dhe oksigjenit, përfundimisht mund të shndërrohet tërësisht në ndryshk. Ndryshku sipërfaqësor është zakonisht i krisur dhe i shkrifët dhe nuk siguron mbrojtje pasive për hekurin e poshtëm, ndryshe nga formimi i patinës në sipërfaqet e bakrit. *Ndryshkja* është termi i zakonshëm për korrozionin e hekurit elementar dhe lidhjeve të tij si çeliku . Shumë metale të tjera i nënshtrohen korrozionit të ngjashëm, por oksidet që rezultojnë zakonisht nuk quhen "ndryshk".

## Shiko edhe 
* Hekuri
* Metali

## Referime
Upanishadet

**Upanishadet**  ; ) janë tekste sanskrite vedike të vona dhe post-Vedike që "dokumentojnë kalimin nga ritualizmi arkaik i Vedës në ide dhe institucione të reja fetare"  dhe shfaqjen e koncepteve qendrore fetare të hinduizmit .   Ato janë shtesa më e fundit e Vedave, shkrimet më të vjetra të hinduizmit, dhe kanë të bëjnë me meditimin, filozofinë, ndërgjegjen dhe njohuritë ontologjike . Pjesët e mëparshme të Vedave trajtonin mantra, bekime, rituale, ceremoni dhe sakrifica.   

Ndërsa janë ndër letërsitë më të rëndësishme në historinë e feve dhe kulturës indiane, Upanishadet dokumentojnë një shumëllojshmëri të gjerë "ritesh, yshtjesh dhe njohurish ezoterike"  që largohen nga ritualizmi vedik dhe interpretohen në mënyra të ndryshme në traditat e mëvonshme komentuese. Nga e gjithë letërsia vedike, vetë Upanishadet njihen gjerësisht dhe idetë e tyre të ndryshme, të interpretuara në mënyra të ndryshme, informuan traditat e mëvonshme të hinduizmit. Shqetësimi qëndror i të gjithë Upanishadeve është zbulimi i marrëdhënieve midis realiteteve rituale, kozmike (përfshirë perënditë) dhe trupit/personit të njeriut,  duke postuluar Ātmanin dhe Brahmanin si "maja e universit të rregulluar në mënyrë hierarkike dhe të ndërlidhur. ,"    por mund të gjenden ide të ndryshme rreth marrëdhënies midis Atmanit dhe Brahmanit.  

Janë të njohura rreth 108 Upanishade, nga të cilët dymbëdhjetë të parët janë më të vjetrit dhe më të rëndësishmit dhe quhen Upanishadët kryesorë ose parësorë ( *mukhya* ).   Upanishadët *Mukhya* gjenden kryesisht në pjesën përmbyllëse të *Brahmanave* dhe *Aranyakave*  dhe për shekuj me radhë u mësuan përmendësh nga çdo brez dhe u transmetuan gojarisht . Upanishadët *Mukhya* datojnë para Krishtit, por nuk ka asnjë konsensus mes studiuesve mbi datën e tyre, apo edhe se cilat janë para ose pas budiste. *Brhadaranyaka* shihet si veçanërisht e lashtë nga studiuesit modernë.    Nga pjesa tjetër, 95 Upanishadët janë pjesë e kanunit Muktikā, i përbërë nga rreth shekujt e fundit të mijëvjeçarit të parë pes deri në shekullin e 15-të të es.   Upanishadët e rinj, përtej 108 në kanunin Muktika, vazhduan të kompozoheshin gjatë epokës së hershme moderne dhe moderne,  edhe pse shpesh trajtonin tema që nuk kanë lidhje me Vedat.  *Mukhya* Upanishadët, së bashku me *Bhagavad Gitën* dhe Brahmasutrën (të njohura kolektivisht si *Prasthanatrayi* ),  interpretohen në mënyra të ndryshme në disa shkolla të mëvonshme të Vedantës .
Kompromisi i tre të pestave

**Kompromisi i tre të pestave** ishte një marrëveshje e arritur gjatë Konventës Kushtetuese të Shteteve të Bashkuara të vitit 1787 mbi përfshirjen e skllevërve në popullsinë e përgjithshme të një shteti. Ky numërim do të përcaktonte: numrin e vendeve në Dhomën e Përfaqësuesve ; numrin e votave elektorale që do t'i ndahej çdo shteti; dhe sa para do të paguanin shtetet në taksa. Shtetet skllavopronare donin që e gjithë popullsia e tyre të numërohej për të përcaktuar numrin e Përfaqësuesve që ato shtete mund të zgjidhnin dhe dërgonin në Kongres. Shtetet e lira donin të përjashtonin numërimin e popullsive të skllevërve në shtetet skllavopronare, pasi ata skllevër nuk kishin të drejtë vote. U arrit një kompromis për të zgjidhur këtë ngërç. Kompromisi numëronte tre të pestat e popullsisë së skllevërve të secilit shtet ndaj popullsisë totale të atij shteti me qëllim të ndarjes së Dhomës së Përfaqësuesve, duke u dhënë efektivisht shteteve jugore më shumë pushtet në Dhomën e Përfaqësuesve në krahasim me shtetet veriore. Ai gjithashtu u dha skllevërve fuqi të zgjeruara në mënyrë të ngjashme në legjislaturat jugore; kjo ishte një çështje në shkëputjen e Virxhinias Perëndimore nga Virxhinia në 1863. 

Zezakët e lirë dhe shërbëtorët me kontratë nuk i nënshtroheshin kompromisit dhe secili numërohej si një person i plotë për çështjet e përfaqësimit. 

## Teksti 
Në Kushtetutën e SHBA-së, kompromisi me tre të pestat është pjesë e nenit 1, seksioni 2, klauzola 3 :
Henri Druey

parapamje| Henri Druey
djathtas|parapamje|226x226px| Fotografi e Druey në jetën e mëvonshme në 1850
**Daniel-Henri Druey** (; 12 prill 1799 – 29 mars 1855) ishte një politikan zviceran i shekullit të XIX. Ai ishte një baba themelues i demokracisë kushtetuese dhe anëtar i Partisë Demokratike të Lirë në Zvicër. https://web.archive.org/web/20070926234901/http://liberal-international.org/editorial.asp?ia_id=935

## Jeta e hershme 
Druey ka lindur në komunën Faoug në kantonin Vaud. Pas studimeve për drejtësi në akademi në Universitetin e Lozanës ai u angazhua në studime të mëtejshme në Heidelberg, Paris dhe Londër . 

## Karriera politike në Zvicër 
Kur Druey u kthye në Zvicër, në moshën 29-vjeçare, ai u zgjodh për të marrë pjesë në Këshillin e Madh të Kantonit të Vaudit. Dy vjet më vonë ai u bë anëtar i Këshillit të Shtetit. 
* Departamenti i Drejtësisë dhe Policisë (1852)
* Departamenti i Financave (1853–1855)

dhe ishte President i Konfederatës në 1850.

Druey vdiq në detyrë më 29 mars 1855.
Virama

**Virama** ( sanskritisht: *विराम/हलन्त* ; *virāma/halanta*  ्) është një koncept fonologjik sanskrit për të shtypur zanoren e natyrshme që ndodh ndryshe me çdo shkronjë bashkëtingëllore, e përdorur zakonisht si një term i përgjithshëm për një pikë kodi në Unicode, që përfaqëson ose një:

# **halanta**, **hasanta** ose **virāma** eksplicite, një diakritikë në shumë shkrime brahmike, duke përfshirë shkrimet Devanagari dhe Bengali, ose
# **saṃyuktākṣara** ( sanskritisht : संयुक्ताक्षर) ose virama e nënkuptuar, një bashkëtingëllore ose ligaturë e lidhur.

## Emrat 
Emri është sanskritisht për "ndërprerje, përfundim, fund". Si një fjalë sanskrite, përdoret në vend të disa termave specifikë të gjuhës, si p.sh.

## Fundi i fjalës 
Zanorja e qenësishme nuk shqiptohet gjithmonë, veçanërisht në fund të një fjale ( fshirja e schwa-së ). Asnjë virāma nuk përdoret për shtypjen e zanoreve në raste të tilla. Në vend të kësaj, ortografia bazohet në sanskritisht ku shqiptohen të gjitha zanoret e natyrshme dhe i lë lexuesit të gjuhëve moderne ta fshijë schwa-në kur është e përshtatshme.
Akhand Hindustan Morcha

**Akhand Hindusthan Morcha** (Fronti i Indisë së Madhe), një grup politik nacionalist hindutva në Indi .  Fronti udhëhiqet nga Baikunth Lal Sharma, ish-deputet i Partisë Bharatiya Janata nga Lindja e Delhit .
Ram Madhav

**Varanasi Ram Madhav** (lindur më 22 gusht 1964) është një politikan indian që shërbeu si Sekretar i Përgjithshëm Kombëtar i Partisë Bharatiya Janata .   Ai është anëtar i Ekzekutivit Kombëtar të Rashtriya Swayamsevak Sangh-ut dhe ka nën autorësi disa libra. E fundit e tij është *Fqinjët e shqetësuar: India dhe Kina pas pesëdhjetë vjetësh luftë* .   

## Jeta e hershme 
Madhav lindi në rrethin Godavari Lindor të Andhra Pradeshit më 22 gusht 1964.  Kryesisht student i inxhinierisë, ai fitoi diplomën e tij në Inxhinieri Elektrike nga Andhra Pradeshi. 

## Karriera politike 
Lidhja e Madhavit me Rashtriya Swayamsevak Sanghun filloi si adoleshent. Ai doli vullnetar për të qenë një punëtor me kohë të plotë për RSS në 1981. Ai u caktua në disa poste kyçe në organizatë. 
[parapamje| Ram Madhav (majtas) në një bisedë me Rajdeep Sardesai gjatë prezantimit të librit "[Rashtriya Swayamsevak Sangh|RSS " shkruar nga Walter K. Anderson dhe Sridhar D. Damle në Nju Delhi.]]
Ai ka qenë gjithashtu redaktor i *Bharatiya Pragna*, një revistë mujore në anglisht e botuar nga Pragna Bharati,  Ai punoi si gazetar për më shumë se 20 vjet me botime të sponsorizuara nga RSS dhe është autor i më shumë se dymbëdhjetë librave. Ai shërben si Anëtar i Bordit të Guvernatorëve të Fondacionit Indi, një institut me bazë në Nju Delhi i fokusuar në çështjet, sfidat dhe mundësitë e politikës indiane.  Ai është gjithashtu një mentor në Fondacionin Vision India, një institut me bazë në Nju Delhi që punon për udhëheqjen publike mes të rinjve  

Si Sekretar i Përgjithshëm i BJP-së, ai vlerësohet për ngritjen e partisë në Indinë Verilindore dhe ndërtimin e aleancave me partitë rajonale. 

## Pikëpamjet personale 
### Politikë e jashtme 
Ai ka bërë thirrje që India të marrë një "rol më proaktiv në rajon" në mënyrë që të kontrollojë Nismën e Kinës "Një brez një rrugë" .  Ai ishte i përfshirë në hyrjen e BJP-së në Bashkimin Demokratik Ndërkombëtar, një grupim ndërkombëtar i partive politike të qendrës së djathtë. 

## Pritja 
### Intervista me spikerin britanik Mehdi Hasan 
Në emisionin e bisedave të quajtur Kokë më kokë (ang. Head to Head) në Al Xhazira, një kanal lajmesh nga Katari, i ankoruar nga Mehdi Hasan mbi nacionalizmin hindu,  Deklarata e Ram Madhav mbi ISIS-in 'tuaj'  drejtuar spikeres britanike me një shpjegim të botuar më vonë në Indian Express duke e quajtur atë thjesht një lapsus  Pas emisionit, spikeri Mehdi Hasan deklaroi se ai po quhej mbështetës i ISIS-it nga trollë të internetit.
Funksioni i rrumbullakët

Në topologji dhe në kalkulus, një **funksion i rrumbullakët** është një funksion skalar M\to{\mathbb{R}}, mbi një manifold M, pikat kritike të të cilave formojnë një ose disa komponentë të lidhur, secili homeomorfik me rrethin S^1, të quajtura edhe laqe (loops) kritike. Janë raste të veçanta të funksioneve Morse-Bott .
djathtas|parapamje|300x300px| Rrethi i zi në një nga këto laqe kritike.

## Për shembull 
Për shembull, le të jetë M një torus . Le të jetë

: K=(0,2\pi)\times(0,2\pi).\,

Atëherë ne dimë se një hartë

: X\colon K\to{\mathbb{R}}^3\,

e dhënë nga

: X(\theta,\phi)=((2+\cos\theta)\cos\phi,(2+\cos\theta)\sin\phi,\sin\theta)\,

është një parametrizim për pothuajse gjithë M. Tani, përmes projeksionit \pi_3\colon{\mathbb{R}}^3\to{\mathbb{R}} marrim kufizimin

: G=\pi_3|_M\colon M\to{\mathbb{R}}, (\theta,\phi) \mapsto \sin \theta \,

G=G(\theta,\phi)=\sin\theta është një funksion, grupet kritike të të cilit përcaktohen nga

: {\rm grad}\ G(\theta,\phi)=
\left({{\partial}G\over {\partial}\theta},{{\partial}G\over {\partial}\phi}\right)\!\left(\theta,\phi\right)=(0,0),\,

kjo është nëse dhe vetëm nëse \theta={\pi\over 2},\ {3\pi\over 2} .

Këto dy vlera për \theta jepni grupet kritike

: X({\pi/2},\phi)=(2\cos\phi,2\sin\phi,1)\,
: X({3\pi/2},\phi)=(2\cos\phi,2\sin\phi,-1)\,

të cilat përfaqësojnë dy rrathë të skajshëm mbi torusin M .

Vëreni se Hesiani për këtë funksion është

: {\rm hess}(G)=
\begin{bmatrix} 
-\sin\theta & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}

e cila qartë e zbulon veten si ranku i {\rm hess}(G) i barabartë me një në rrathët e etiketuar, duke e bërë pikën kritike të degjeneruar, domethënë, duke treguar se pikat kritike nuk janë të izoluara.
Hideki Taniuchi

është një kompozitor dhe Arranzhues japonez nga Hokkaido. Ai njihet më së shumti për kompozimin e muzikës për seritë televizive anime *Death Note,* *Real Drive,* *Akagi* dhe *Kaiji*. Ai gjithashtu kompozoi muzikë të përdorur në anime *Aoi Bungaku* dhe "Heian Arc" të animes *Otogi Zoshi*. Përveç kësaj, ai performoi këngë hapëse për *Hajime no Ippo* si kitarist në grupin rock Shocking Lemon.

Në maj 2012, Taniuchi u arrestua në prefekturën Kanagawa me akuza për posedim marihuanë.  

## Punimet 
* *Otogi Zoshi* Heian Arc (2004–2005) 
* *Tōhai Densetsu Akagi: Yami ni Maiorita Tensai* (2005–2006) 
* *Death Note* (me Yoshihisa Hirano ) (2006–2007) 
* *Kaiji: Ultimate Survivor* (2007–2008) 
* *Real Drive* (me Yoshihisa Hirano ) (2008) 
* *Aoi Bungaku* (episodet 1–8, 11–12) (2009) 
* *Kaiji: Against All Rules* (2011) 

## Referime 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 

## Linqe te jashtme 
*  në IMDb
Ankandi

parapamje|Dhoma e ankandit, Christie's.
Një **ankand** është zakonisht një proces i blerjes dhe shitjes së mallrave ose shërbimeve duke i ofruar ato për oferta, duke marrë oferta dhe më pas duke i shitur artikullin ofertuesit më të lartë ose duke blerë artikullin nga ofertuesi më i ulët. Ekzistojnë disa përjashtime nga ky përkufizim dhe janë përshkruar në seksionin për lloje të ndryshme. Dega e teorisë ekonomike që merret me llojet e ankandeve dhe sjelljen e pjesëmarrësve në ankande quhet teoria e ankandit.

Ankandi i hapur i çmimeve në rritje është padyshim forma më e zakonshme e ankandit dhe është përdorur gjatë gjithë historisë. Pjesëmarrësit ofertojnë hapur kundër njëri-tjetrit, ku çdo ofertë pasuese është më e lartë se oferta e mëparshme. Një **shites** mund të shpallë çmimet, ndërsa ofertuesit dorëzojnë ofertat me zë ose në mënyrë elektronike.

Ankandet aplikohen për tregti në kontekste të ndryshme. Këto kontekste përfshijnë antike, piktura, koleksione të rralla, verëra të shtrenjta, mallra, bagëti, spektër radio, makina të përdorura, pasuri të paluajtshme, reklama në internet, paketa pushimesh, tregtimin e emetimeve dhe shumë të tjera.

## Shiko edhe 
## Referime
Sanatana Dharma

**Sanātana Dharma** (Devanagari: , do të thotë "*dharma e përhershme*", ose "rendi i përhershëm") është një emër alternativ për hinduzimin i përdorur në sanskritisht dhe gjuhë të tjera indiane së bashku me termin më të zakonshëm *Hindu Dharma*.

Termi nënkupton grupin "e përjetshëm" ose absolut të detyrave ose praktikave të shuguruara fetarisht që janë të detyrueshme për të gjithë hindutë, pavarësisht nga klasa, kasta ose sekti.
Arjan Çuri

**Arjan Curri** është një filozof, teolog, avokat, pedagog dhe analist politik shqiptar. Ai njihet për aftësitë argumentuese të larta në programet televizive qe merr pjesë.

## Jeta dhe karriera 
Arjan Curri lindi në Përmet ku dhe kreu dhjetë vitet e para te shkollës pra nga klasa e parë deri në vit të dytë në gjimnaz. Më pas shkoi në një kolegj jezuit në Gjirokastër për të mbaruar dy vitet e fundit të gjimnazit. Me të mbaruar u nis për në Athinë,për të filluar kështu studimet në  *Konservatorin Kombëtar të Athinë* .Në studimet e larta u shqua jo vetëm si student ekselent por edhe tenor dramatik në korin e shkollës.

Sot Curri numëron disa diploma dhe jep mesim në një Universitet Privat ne Tirane si dhe është një figurë e shquar dhe e rëndësishme për televizionin shqiptar pasi solli një frymë të re në debatin mediatik.

## Referimet
Ganadhara

[parapamje| Pikturë Indrabhuti Gautama ganadhara e [Mahavira|Mahavirës nga *Srīpāla-kathā*, shekulli i 15-të]]
Në xhainizëm, termi **Ganadhara** përdoret për t'iu referuar dishepullit kryesor të një *Tirthankare* . Në *samavasarana*, *Tīrthankara* u ul në një fron pa e prekur atë (rreth dy 5 cm mbi të).  Përreth, *Tīrthankarës* ulet *Ganadharas-i* .  Sipas traditës Digambara, vetëm një dishepull me shkëlqim dhe arritje të jashtëzakonshme ( *riddhi* ) është në gjendje të asimilojë plotësisht, pa dyshim, iluzion ose keqkuptim, mësimet *anekanta* të një *Tirthankare* .  Prania e një dishepulli të tillë është e detyrueshme në *samavasarana* përpara se *Tirthankara* të mbajë predikimet e tij. *Ganadhara* interpreton dhe ndërmjetëson te njerëzit e tjerë tingullin hyjnor ( *divyadhwani* ) për të cilin xhainët pretendojnë se buron nga trupi i Tirthankarës kur ai predikon. 

## Lista e Ganadharave të 24 Tīrthankarave
Deva (xhainizëm)

[parapamje| Idhulli i [Padmavati (xhainizëm)|Padmavatī devit, śāsanadevī i Hyjnisë Parshvanatha në Tempullin Walkeshwar. Ajo është një nga gjysëm-perëndeshat më të njohura në mesin e xhainëve. Adhurimi i personave të tillë konsiderohet si *mithyatva* ose besim i gabuar dhe shumë xhainë pa e ditur përfshihen në një adhurim të tillë.]]
Fjala *sanskrite* **Deva** ka kuptime të shumta në xhainizëm. Në shumë vende, fjala është përdorur për t'iu referuar *Tirthankarave* (mësuesve shpirtërorë të Dharmës). Por në përdorim të përbashkët përdoret për t'iu referuar qenieve qiellore. Këto qenie lindin menjëherë në shtretër të veçantë pa prindër ashtu si qeniet e ferrit ( *naraki* ).  

Sipas teksteve xhainiste, largpamësia ( *avadhi jnana* ) e bazuar në lindje zotërohet nga qeniet qiellore. 

## Klasat e qenieve qiellore 
Sipas teksteve xhainiste, qeniet qiellore janë të katër rendeve (klaseve):   -

* *Bhavanavasī* (banuese)
* *Vyantara* (ndërmjetëse ose peripatetike)
* *Jyotiṣka* (ndriçuese ose yjore)
* *Vaimānika* (qenie astrale ose qiellore)

## Jetëgjatësia 
1. Jetëgjatësia më e pakët e *devave* të banimit është dhjetë mijë vjet.  2. *Deva* peripatetike është pak më shumë se një *palyopama* . 3.&nbsp;*Devat yjorë* njësoj si *devat* peripatetike.
Karnataka

parapamje|Vendodhja e Karnatakës në Indi

**Karnataka** (ISO : *Karnāṭaka* ,  i njohur gjithashtu si **Karunāḍu** ), më parë **Shteti Mysore**, është një shtet në rajonin jugperëndimor të Indisë . Ai u formua si Shteti Mysore më 1 nëntor 1956, me miratimin e Aktit të Riorganizimit të Shteteve dhe u riemërtua *Karnataka* në 1973. Shteti ishte pjesë e rajonit Karnatik. Kryeqyteti dhe qyteti më i madh i saj është Bengaluru (Bangalore).

Karnataka kufizohet me Detin Lakshaduip në perëndim, Goan në veriperëndim, Maharashtrën në veri, Telanganën në verilindje, Andhra Pradeshin në lindje, Tamil Nadunë në juglindje dhe Keralën në jugperëndim. Është i vetmi shtet jugor që ka kufij tokësorë me të katër shtetet e tjera simotra indiane jugore. Shteti mbulon një sipërfaqe prej 191,791 km2 , ose 5.83 % të sipërfaqes totale të Indisë.  Është shteti i gjashtë më i madh indian për nga sipërfaqa .   

Megjithëse disa etimologji janë sugjeruar për emrin Karnataka, ajo e pranuar përgjithësisht është se *Karnataka* rrjedh nga fjalët kanadeze *karu* dhe *nādu*, që do të thotë "tokë e ngritur". *Karu Nadu* mund të lexohet gjithashtu si *karu*, që do të thotë "i zi" dhe *nadu*, që do të thotë "rajon", si një referencë për tokën e zezë të pambukut që gjendet në rajonin Bayalu Seeme të shtetit. Britanikët përdorën fjalën "Carnatic", ndonjëherë *Karnatak*, për të përshkruar të dy anët e gadishullit të Indisë, në jug të Krishnës . 

Me një lashtësi që daton nga paleoliti, Karnataka ka qenë shtëpia e disa prej perandorive më të fuqishme të Indisë antike dhe mesjetare. Filozofët dhe bardët muzikorë nën patronazhin e këtyre perandorive nisën lëvizje shoqërore-fetare dhe letrare që kanë mbijetuar deri në ditët e sotme. Karnataka ka kontribuar ndjeshëm në të dyja format e muzikës klasike indiane, traditat Karnatike dhe Hindustani.

Ekonomia e Karnatakës është e pesta më e madhe ndër shtetet indiane me 20.5 trilionë ₹ (260 bilionë $)në PBB dhe një PBB për frymë prej 305,000₹ (3800 $)  .  Karnataka ka renditjen e pesëmbëdhjetë më të lartë midis shteteve indiane në Indeksin e Zhvillimit Njerëzor .
Tirthankara

[parapamje|300x300px|Pikturë xhaine në miniaturë e 24 Tirthankarave xhaine, [Xhaipur|Jaipur, ]]
[parapamje|344x344px| 24 Tirthankarat që formojnë rrokjen meditative tantrike *Hrim*, pikturë në pëlhurë, [Guxharat, ]]
Në xhainizëm, një ***Tirthankara*** ( sanskritisht : ''* ; shqip : fjalë për fjalë një "prodhues i fordeve ") është një shpëtimtar dhe mësues shpirtëror i *dharmës* (rrugës së drejtë).  Fjala *tirthankara* nënkupton themeluesin e një *tirthe*,  e cila është një kalim i kalueshëm nëpër detin e lindjeve dhe vdekjeve të pafundme, *saṃsāra* . Sipas xhainëve, *tirthankarat* janë predikuesit suprem të Dharmës, të cilët kanë pushtuar *saṃsārë* n, ciklin e vdekjes dhe rilindjes, vetë dhe kanë bërë një rrugë që të mund ta të ndjekin të tjerët.  Pasi të kuptojë natyrën e vërtetë të vetvetes ose shpirtit, *Tīrthaṅkara* arrin *Kevala Gyana* (gjithëdijen). Tirthankara siguron një urë që të tjerët të ndjekin mësuesin e ri nga *saṃsāra* në *moksha* (çlirimi). 

Në kozmologjinë xhaine, rrota e kohës ndahet në dy gjysma, *Utsarpiṇī* ose cikli kohor në ngjitje dhe *avasarpiṇī*, cikli kohor zbritës (që thuhet se është i tanishmi). Në secilën gjysmë të ciklit kozmik, saktësisht njëzet e katër *tirthankara* e hijeshojnë këtë pjesë të universit. Në periudhat e kaluara ka pasur një numër të pafund tirthankarash.  *Tirthankara* e parë në këtë cikël të tanishëm kohor (Hunda Avsarpini) ishte Rishabhanatha, e cila vlerësohet për formulimin dhe organizimin e njerëzve për të jetuar në një shoqëri në mënyrë harmonike. *Tirthankara* e 24-të dhe e fundit e gjysmëciklit aktual ishte Mahavira Swami Ji (599 pes–527 pes).    Historia e ka regjistruar ekzistencën e Mahavirës dhe paraardhësit të tij, Parshvanath, *tirthankara* e njëzet e tretë. 

Një *tirthankara* organizon *sanghën*, një rend i katërfishtë i murgjve meshkuj dhe femra, *srāvakët* (ndjekës meshkuj) dhe *śrāvikāt* (ndjekëse femra). 

Mësimet *e tirthankarave* përbëjnë bazën për kanunet xhaine. Njohuria e brendshme e *tirthankarave* besohet të jetë e përsosur dhe identike në çdo aspekt dhe mësimet e tyre nuk kundërshtojnë njëra-tjetrën. Shkalla e përpunimit ndryshon sipas përparimit shpirtëror dhe pastërtisë së shoqërisë gjatë periudhës së udhëheqjes së tyre. Sa më i lartë të jetë përparimi shpirtëror dhe pastërtia e mendjes së shoqërisë, aq më i ulët kërkohet përpunimi.

Ndërsa *tirthankarat'' janë të dokumentuara dhe të nderuara nga xhainët, hiri i tyre thuhet se është i gatshëm për të gjitha qeniet e gjalla, pavarësisht nga orientimi fetar.
Hanumani

parapamje|Hanumani duke treguar Ramën dhe Sitën në gjoksin e tij
**Hanuman** ( sanskritisht: *हनुमान्* , IAST:  *Hanumān* ),  i quajtur edhe **Maruti** ( sanskritisht: *मारुति*), **bajrangabali** ( sanskritisht: *बजरंगबली*), dhe **Anjaneya** ( sanskritisht: *आञ्जनेय* ),  është një zot hindu dhe një shoqërues hyjnor *vanara* i hyjnisë Rama. Hanumani është një nga personazhet qendrore të eposit hindu *Ramajana* . Ai është një besimtar i flaktë i Ramës dhe një nga çiranxhivit. Hanuman konsiderohet të jetë djali shpirtëror i perëndisë së erës Vaju, i cili në disa histori luajti një rol të drejtpërdrejtë në lindjen e Hanumanit.   Hanumani përmendet në disa tekste të tjera, si epika *Mahabharata* dhe Puranat e ndryshme.

Dëshmitë e adhurimit devotshëm ndaj Hanumanit mungojnë në këto tekste, si dhe në shumicën e siteve arkeologjike. Sipas Philip Lutgendorf, një indolog amerikan, rëndësia teologjike e Hanumanit dhe përkushtimi përkushtim ndaj tij u shfaq rreth 1000 vjet pas kompozimit së *Ramajanës*, në mijëvjeçarin e dytë të erës sonë, pas ardhjes së sundimit islam në nënkontinentin Indian .  Lutgendorf shkruan gjithashtu se aftësitë në rezymenë e Hanumanit gjithashtu duket se rrjedhin pjesërisht nga trashëgimia e tij erore, duke reflektuar rolin e Vajut si në trup ashtu edhe në kozmos.  Shenjtorët e lëvizjes Bhakti si Samarth Ramdasi e kanë pozicionuar Hanuman si një simbol të nacionalizmit dhe qëndresës ndaj persekutimit.  Shenjtori Vaishnava Madhvacharya tha se sa herë që Vishnu mishërohet në tokë, Vaju e shoqëron atë dhe ndihmon punën e tij për ruajtjen e dharmës.  Në epokën moderne, ikonografia dhe tempujt e Hanumanit kanë qenë gjithnjë e më të zakonshme.  Ai shihet si kombinimi ideal i "forcës, nismës heroike dhe përsosmërisë së sigurt" dhe "përkushtimit të dashur, emocional ndaj zotit të tij vetjak Rama", si Shakti dhe Bhakti .  Në letërsinë e mëvonshme, ai nganjëherë portretizohet si perëndia mbrojtës i arteve marciale si mundja dhe akrobatika, si dhe aktivitete të tilla si meditimi dhe studimi i zellshëm.  Ai simbolizon përsosmërinë njerëzore të vetëkontrollit të brendshëm, besimit dhe shërbimit ndaj një kauze, të fshehura pas përshtypjeve të para të një qenieje që duket si një Vanara .   Hanuman konsiderohet të jetë një beqar dhe një i virgjër shembullor. 

Disa studiues e kanë identifikuar Hanumanin si një frymëzim të mundshëm për Sun Wukong, personazhi i Mbretit Majmun në aventurën epike kineze *Udhëtimi në Perëndim* .
Pagesa

**Pagesa** është oferta vullnetare e parave ose ekuivalentit të saj ose e gjërave me vlerë nga një palë (si një person ose kompani) ndaj një tjetre në këmbim të mallrave ose shërbimeve të ofruara prej tyre, ose për të përmbushur një detyrim ligjor/dëshirë filantropike. Pala që bën pagesën zakonisht quhet **paguesi**, ndërsa **marrësi** është pala që merr pagesën.

Pagesat mund të kryhen në disa mënyra, për shembull:

* përdorimin e parave, çekut, ose debitit, kredisë ose transfertave bankare, qoftë nëpërmjet pagesës celulare ose ndryshe
* transferimi i çdo gjëje me vlerë, si aksionet, ose përdorimi i shkëmbimit, ose i të dhënave personale, shkëmbimi i një malli ose shërbimi për një tjetër.

Në përgjithësi, paguesit janë të lirë të përcaktojnë se çfarë metode pagese do të pranojnë; megjithëse normalisht ligjet kërkojnë që paguesi të pranojë kursin ligjor të vendit deri në një kufi të përcaktuar. Pagesa më së shpeshti kryhet në monedhën vendase të përfituesit, përveç nëse palët bien dakord ndryshe. Pagesa në një monedhë tjetër përfshin një transaksion shtesë të këmbimit valutor. Marrësi i pagesës mund të bëjë kompromis për një borxh, d.m.th., të pranojë pagesën e pjesshme në shlyerjen e plotë të detyrimit të debitorit, ose mund të ofrojë një zbritje, P.sh.: Për pagesë në para, ose për pagesë të menjëhershme, etj. Nga ana tjetër, marrësi mund të vendosë një shtesë, për shembull, si tarifë pagese me vonesë, ose për përdorimin e një karte krediti të caktuar, etj.

Pagesave shpesh paraprihen nga një faturë ose faturë, e cila pason furnizimin e mallrave ose shërbimeve, por në disa industri (të tilla si udhëtimet dhe hotelet) nuk është e pazakontë që të kërkohen parapagesa përpara se të kryhet ose ofrohet shërbimi. Në disa industri, mund të kërkohet një depozitë përpara se të kryhen shërbimet, e cila vepron si një pjesë e parapagimit ose si garanci për ofruesin e shërbimit. Në disa raste, pagesat e progresit bëhen paraprakisht dhe në disa raste pranohen pagesa të pjesshme, të cilat nuk shuajnë detyrimet ligjore të paguesit. Pranimi i një pagese nga marrësi shuan një borxh ose detyrim tjetër. Një kreditor nuk mund të refuzojë në mënyrë të paarsyeshme të pranojë një pagesë, por pagesa mund të refuzohet në disa rrethana, për shembull, të dielën ose jashtë orarit të bankës. Një përfitues zakonisht është i detyruar të pranojë pagesën duke i paraqitur paguesit një faturë. Një faturë mund të jetë një miratim në një llogari si "të paguar plotësisht". Dhënia e një garancie ose garancie tjetër për një borxh nuk përbën pagesë.

## Shiko edhe 
* Taksa
* Ankandi

## Referime
Samavasarana

parapamje| Samavasarana e Tirthankarës
Në xhainizëm, **Samavasarana** ose **Samosharana** ("Streha për të gjithë") është salla hyjnore e predikimit të Tirthankarës, që thuhet se ka më shumë se 20,000 shkallë në të. Fjala *samavasarana* rrjedh nga dy fjalë, *sama*, që do të thotë e përgjithshme dhe *avasara*, që do të thotë mundësi. Është një tipar i rëndësishëm në artin xhain .  Samavasarana duket se ka zëvendësuar stupën origjinale xhaine si një objekt adhurimi. 

## Samavasarana 
Në samavasarana, *tirthankara* ulet në një fron pa e prekur atë (rreth 5 cm mbi të).  Rreth tirthankarës ulen *ganadharët* (dishepujt kryesorë). Qeniet e gjalla ulen në rendin e mëposhtëm: 

* Në sallën e parë, asketët
* Në sallën e dytë, një klasë e zonjave deva
* Në sallën e tretë, *arika* (murgesha) dhe laikë
* Në tre sallat e ardhshme, tre klasa të tjera të zonjave deva
* Në katër sallat e ardhshme, katër klasat e devave (qenieve qiellore)
* Burra, në sallën e njëmbëdhjetë
* Kafshët, në sallën e fundit

Sipas teksteve xhaine, do të kishte katër rrugë të gjera me katër shtylla të mëdha, Manasthamba (fjalë për fjalë, shtylla e krenarisë), një në secilën anë.  Madhësia totale e sallës ndryshon në varësi të lartësisë së njerëzve në atë epokë. Madhësia e samavasaranas së Rishabhadevës ishte 12 km2   . 
parapamje| Samavasarana
Në samavasarana, një tirthankara ulet përballë lindjes, por duket se po shikon në të gjitha drejtimet.  Tirthankara ulet në një jastëk të butë ndërsa predikon filozofinë xhaine në terma të thjeshtë.  Të gjithë njerëzit dhe kafshët mund ta kuptojnë diskursin. Shkrimet e shenjta xhainiste thonë se të gjitha krijesat që dëgjojnë do të bëhen më pak të dhunshme dhe më pak të pangopura .  Fjalimi i tirthankarës dëgjohet qartë nga të gjithë të pranishmit. 

## Galeri 

File:Jain_manuscript_page_with_Mahavira_teaching_to_all_creatures,_western_India,_c._1500-1600,_gouache_on_paper,_HAA.jpg|Dorëshkrim xhain me Mahavirën  duke u mesuar të gjitha krijesave në Samavasarana, India Perëndimore, c. 1500–1600
File:Samosarana_Mysore.jpg|Samavsarana e Mahavirës si e përshkruar në artin e shekullit 19të nga Mysore.
File:Samavasarana_painting_from_1800_AD_Rajasthan.jpg|Pikturë Samavasaranës(Salla e asamblesë) e Tirthankarës xhaine. Përshkruan qënie të ndryshe që vijnë të dëgjojnë predikimet e Xhinës.
File:Samosharan.jpg|Përshkrimi i Samosharanit

## Shiko gjithashtu 
* Zoti në xhainizëm
Arihant

[parapamje| Skulpturë që paraqet [Rishabhanatha|Rishabhanathën, Arihanti i parë i gjysmë ciklit aktual të kohës ( *avasarpini* ) duke lëvizur mbi zambak uji pas arritjes së gjithëdijes.]]
***Arihant*** (Prakritja xhaine: arihant, sanskritisht: *अरिहन्त* , fpf. 'pushtues') është a  jiva (shpirt) i cili ka pushtuar pasionet e brendshme të tilla si afeksioni, zemërimi, krenaria dhe pangopja. Pasi kanë shkatërruar katër karmat armiqësore, ata realizojnë vetën e pastër. *Arihantët* gjithashtu quhen *kevalinë* (qënie të gjithëdijshme) pasi ato zotërojnë *kevala jnana* (njohuri të pafundme të pastër). Një *arihant* quhet gjithashtu një ***jina*** ("fitimtar"). Në fund të jetës, *arihantët* shkatërrojnë *karmat* e mbetura dhe prekin *mokshën* (çlirimi) dhe bëhen *siddha*. *Arihantët* kanë një trup ndërsa *siddhat* janë shpirt i pastër pa trup. Ṇamōkāra mantra, lutja thelbësore e dedikuar *Pañca-Parameṣṭhi* (pesë qënieve supreme), fillon me *Ṇamō arihantāṇaṁ*, "bindjen ndaj arihantëve".

*Kevalinët* - qeniet e gjithëdijshme - thuhet se janë dy llojesh 

# *Tirthankara kevalī* : 24 udhërrëfyes shpirtërorë njerëzorë, të cilët pas arritjes së gjithëdijshmërisë mësojnë rrugën drejt shpëtimit. 
# *Sāmānya kevalī* : *Kevalinët* që merren me çlirimin e tyre.

Sipas Jains, çdo shpirt ka potencialin të bëhet një *arihant* . Një shpirt që shkatërron të gjitha  ose armiqtë e brendshëm si zemërimi, egoja, mashtrimi dhe lakmia, përgjegjës për përjetësimin e injorancës, bëhet një *arihant* .
Mohan Bhagwat

**Mohan Madhukarrao Bhagwat** ( IAST: *Mohan Madhukarrao Bhāgvat* , shqiptimi marathi: [moːɦən bʱaːɡʋət̪] ; i lindur më 11 shtator 1950) është një aktivist politik dhe veteriner i cili aktualisht është duke shërbyer Sarsanghchalaku i parë që nga 2009.

## Jeta e hershme 
Mohan Madhukar Bhagwat lindi në një familje bramine marathi të kastës Karhade në Chandrapur, në atë kohë Shteti Bombei i Indisë.   Ai vjen nga një familje aktivistësh të RSS .  Babai i tij Madhukar Rao Bhagwat, ishte *Karyavah* (sekretar) për zonën e Chandrapurit dhe më vonë një *Prant Pracharak* (promovues provincial) për Guxharatin . 

## Lidhja me RSS 
Pasi punoi fshehurazi gjatë Emergjencës, Bhagwat u bë 'Pracharak' i Akolës në Maharashtra në 1977 dhe u ngrit brenda organizatës përgjegjëse për rajonet Nagpur dhe Vidarbha . 

Bhagwat u zgjodh si Sarsanghchalak (Shef Ekzekutiv) i RSS më 21 mars 2009. Ai është një nga udhëheqësit më të rinj në krye të Rashtriya Swayamsevak Sangh-ut pas KB Hedgewar dhe M.S. Golvalkarit . 

## Opinione 
Bhagwat u citua në shtator 2017 se tha: "Hinduizmi ishte feja e vetme e vërtetë në botë dhe fetë e tjera ishin vetëm sekte që dolën nga hinduizmi". 

Në nëntor 2021, Mohan Bhagwat shprehu kundërshtimin ndaj ndarjes së Indisë dhe përkrahje për ribashkimin indian, duke deklaruar "E vetmja zgjidhje për dhimbjen e ndarjes qëndron në zhbërjen e saj".  

Në tetor 2022, gjatë një fjalimi me rastin e Vijayadashami-t, Bhagwat theksoi nevojën për planifikim familjar dhe shbaraspeshë në popullsi në të gjithë vendin. Ai i kërkoi qeverisë të sjellë reforma të përshtatshme për të njëjtën çështje. 

Në janar 2023, Bhagwat tregoi mbështetje ndaj komunitetit LGBT në Indi. Ai deklaroi se "Njerëzit me prirje të tilla kanë qenë gjithmonë atje; për aq kohë sa njerëzit kanë ekzistuar... Kjo është biologjike, një mënyrë jetese"
Erkki Antila

**Erkki Antila** (i lindur më 14 korrik 1954, në Jurvë - vdiq më 28 tetor 2023) është një ish-biatlete finlandeze. Ai konkurroi në garën individuale 20 km në Lojërat Olimpike Dimërore 1980.
Samsara

[djathtas|parapamje|340x340px| [Bhavachakra që përshkruan ciklin e *saṃsārës* : të ilustruara në rrotë janë gjashtë sfera të qënësisë në të cilat një qenie e ndjeshme mund të rimishërohet, sipas doktrinës së rilindjes së Budizmit. Yama, perëndia e vdekjes, është në majë të buzës së jashtme. Buza e jashtme tregon doktrinën e Dymbëdhjetë Nidanave .]]
***Saṃsāra*** ( Devanagari : संसार) është një fjalë pali / sanskrite që do të thotë "bredhje"   si dhe "botë", ku termi nënkupton "ndryshim ciklik"  ose, më joformalisht, "vrapim në rrathë." *Saṃsāra* përmendet me terma ose fraza të tilla si transmigrimi/rimishërimi, cikli karmik ose Punarjanman, dhe "cikli i lëvizjes pa qëllim, bredhjes ose qënies së zakonshme".    Kur lidhet me teorinë e karmës, është cikli i vdekjes dhe rilindjes .  

"Cikliteti i gjithë jetës, lëndës dhe qënies" është një besim themelor i shumicës së feve indiane .    Koncepti *"saṃsāra"* i ka rrënjët në literaturën pas-Vedike ; teoria nuk diskutohet në vetë Vedat .   Shfaqet në formë të zhvilluar, por pa detaje mekanike, në Upanishadët e hershëm.   Ekspozimi i plotë i doktrinës *saṃsāra* gjendet në lëvizjet Śramanike si budizmi dhe xhainizmi i hershëm, si dhe në shkolla të ndryshme të filozofisë hindu pas rreth mesit të mijëvjeçarit të parë pes.  Doktrina *saṃsāra* është e lidhur me teorinë e karmës së hinduizmit, dhe çlirimi nga *saṃsāra* ka qenë në thelb të kërkimit shpirtëror të traditave indiane, si dhe mosmarrëveshjeve të tyre të brendshme.   

## Në hinduizëm 
Në hinduizëm, *saṃsāra* është një udhëtim i *Ātmanit* .  Trupi vdes, pohojnë traditat hindu, por jo *Ātmani*, që supozon se është realiteti i përjetshëm, i pathyeshëm dhe lumturia vetë.  Gjithçka dhe gjithë qënia është e lidhur, ciklike dhe e përbërë nga dy gjëra: Vetja, ose *Ātman*, dhe trupi, ose materia .  Kjo Vete e përjetshme e quajtur *Ātman* nuk rimishërohet kurrë, ajo nuk ndryshon dhe nuk mund të ndryshojë në besimin hindu.  Në të kundërt, trupi dhe personaliteti, mund të ndryshojnë, ndryshojnë vazhdimisht, lindin dhe vdesin.  *Karma* e tanishme ndikon në rrethanat e ardhshme në këtë jetë, si dhe në format dhe sferat e ardhshme të jetës.   Qëllimi dhe veprimet e mira çojnë në një të ardhme të mirë, qëllimi i keq dhe veprimet çojnë në të ardhme të keqe, sipas pikëpamjes hindu të jetës.  Udhëtimi i samsarës i jep atmanit mundësinë për të kryer karma pozitive ose negative gjatë çdo lindjeje dhe të bëjë përpjekje shpirtërore për të arritur mokshën . 

Një jetë e virtytshme, veprime në përputhje me dharmën, besohet nga hindutë se kontribuojnë për një të ardhme më të mirë, qoftë në këtë jetë apo në jetët e ardhshme.
Derivati parametrik

Në llogaritje, një **derivat parametrik** është një derivat i një ndryshoreje të varur në lidhje me një ndryshore tjetër të varur i cili merret kur të dy ndryshoret varen nga një ndryshore e tretë e pavarur, që zakonisht mendohet si madhësia "kohë" (d.m.th., kur ndryshoret e varura janë x dhe y dhe jepen me ekuacione parametrike të varura nga t ).

## Derivati i parë 
Le të jenë x(t) dhe y(t) koordinatat e pikave të lakores të shprehura si funksione të një ndryshoreje *t* :

: y=y(t), \quad x=x(t).

Derivati i parë i llogaritur për këto ekuacione parametrike është

: \frac{dy}{dx}=\frac{dy/dt}{dx/dt} = \frac{\dot{y}(t)}{\dot{x}(t)},

ku shënimi \dot{x}(t) tregon derivatin e *x* në lidhje me *t* . Kjo mund të nxirret duke përdorur rregullin e zinxhirit për derivatet:

: \frac{dy}{dt} = \frac{dy}{dx} \cdot \frac{dx}{dt} 

dhe duke i ndarë të dyja anët me  \frac{dx}{dt}  për të dhënë ekuacionin e mësipërm.

## Derivati i dytë 
Derivati i dytë i një ekuacioni parametrik jepet nga relacioni:\begin{align}
\frac{d^2y}{dx^2}
&= \frac{d}{dx}\left(\frac{dy}{dx}\right) \\
&= \frac{d}{dt}\left(\frac{dy}{dx}\right)\cdot\frac{dt}{dx} \\
&= \frac{d}{dt}\left(\frac{\dot{y}}{\dot{x}}\right)\frac{1}{\dot{x}} \\
&= \frac{\dot{x}\ddot{y} - \dot{y}\ddot{x}}{\dot{x}^3}
\end{align}

## Shembull 
Për shembull, merrni parasysh bashkësinë e funksioneve ku:

: x(t) = 4t^2 \,

dhe

: y(t) = 3t. \,

Diferencimi i të dy funksioneve në lidhje me ndryshoren *t* çon në

: \frac{dx}{dt} = 8t

dhe

: \frac{dy}{dt} = 3,

përkatësisht. Duke i zëvendësuar këto në formulën për derivatin parametrik, marrim

: \frac{dy}{dx} = \frac{\dot{y}}{\dot{x}} = \frac{3}{8t},

ku \dot{x} dhe \dot{y} kuptohen si funksione të *t* .
Qeveria e Sllovenisë

**Qeveria e Republikës së Sllovenisë** (Sllovenisht: *Vlada Republike Slovenije*) ushtron autoritetin ekzekutiv në Slloveni në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet e Sllovenisë. Është gjithashtu autoriteti më i lartë administrativ në Slloveni.

Qeveria kryen politikën e brendshme dhe të jashtme të vendit, të formësuar nga Asambleja Kombëtare; drejton dhe koordinon punën e institucioneve qeveritare dhe mban përgjegjësi të plotë për gjithçka që ndodh brenda autoritetit të pushtetit ekzekutiv. Qeveria e kryesuar nga kryeministri përfaqëson kështu lidershipin politik të vendit dhe merr vendime në emër të të gjithë pushtetit ekzekutiv.

Detyrat e mëposhtme i atribuohen qeverisë:

* zbaton politikat e brendshme dhe të jashtme të shtetit;
* drejton dhe bashkërendon veprimtaritë e agjencive qeveritare;
* administron zbatimin e ligjeve, rezolutat e Kuvendit Kombëtar dhe legjislacionin e Presidentit të Republikës së Sllovenisë;
* paraqet projektligje dhe i paraqet Kuvendit Kombëtar për ratifikim dhe denoncim traktatet ndërkombëtare;
* përgatit projektbuxhetin e shtetit dhe ia paraqet Kuvendit Kombëtar, administron zbatimin e buxhetit të shtetit dhe i paraqet Kuvendit Kombëtar një raport për ecurinë e buxhetit të shtetit;
* nxjerr rregullore dhe urdhra në bazë dhe për zbatimin e ligjit;
* menaxhon marrëdhëniet me shtetet e tjera;
* kryen edhe detyra të tjera që Kushtetuta dhe ligjet ia ngarkojnë Qeverisë së Republikës.

## Shiko edhe 
* Sllovenia

## Referime
Kryeministri i Sllovenisë

**Kryeministri i Sllovenisë**, zyrtarisht **presidenti i Qeverisë së Republikës së Sllovenisë** (Sllovenisht: *Predsednik Vlade Republike Slovenije*), është kreu i Qeverisë së Republikës së Sllovenisë. Ka pasur 9 zyrtarë që kur vendi fitoi demokracinë parlamentare në 1989 dhe pavarësinë në 1991.

Kryeministri i Sllovenisë emërohet nga presidenti i republikës pas konsultimit me partitë e përfaqësuara në Asamblenë Kombëtare. Ai më pas zgjidhet zyrtarisht nga një shumicë e thjeshtë e Asamblesë Kombëtare. Nëse asnjë kandidat nuk merr shumicën, një votim i ri duhet të mbahet brenda 14 ditëve. Nëse asnjë kandidat nuk merr shumicën pas këtij raundi, Presidenti duhet të shpërndajë legjislaturën dhe të thërrasë zgjedhje të reja parlamentare, përveç nëse Asambleja Kombëtare bie dakord për të mbajtur një raund të tretë. Nëse asnjë kandidat nuk zgjidhet pas një raundi të tretë, atëherë legjislatura shpërndahet automatikisht në pritje të zgjedhjeve të reja. Në praktikë, meqenëse i emëruari duhet të komandojë shumicën e Asamblesë Kombëtare për të qeverisur, i emëruari është zakonisht lideri i partisë së shumicës në Asamblenë Kombëtare ose udhëheqësi i partnerit të lartë në koalicionin qeverisës. Asambleja Kombëtare mund të tërheqë mbështetjen e saj nga një kryeministër vetëm me anë të një votimi konstruktiv të mosbesimit – domethënë, një mocion mosbesimi nuk ka efekt nëse një pasardhës i mundshëm nuk ka mbështetjen e shumicës. Kryeministri është edhe president i Këshillit të Sigurisë Kombëtare.

## Shiko edhe 
* Qeveria e Sllovenisë

## Referime
Presidenti i Sllovenisë

**Presidenti i Sllovenisë**, zyrtarisht **presidenti i Republikës së Sllovenisë** (Sllovenisht: *Predsednik Republike Slovenije*), është kreu i shtetit të Republikës së Sllovenisë. Pozicioni u krijua më 23 Dhjetor 1991 kur Asambleja Kombëtare miratoi një kushtetutë të re pas ndarjes së Sllovenisë nga Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë.

Sipas kushtetutës, presidenti është përfaqësuesi më i lartë i shtetit. Në praktikë, pozicioni është kryesisht ceremonial. Presidenti mund të emërojë zyrtarë të rangut të lartë si kreu i Bankës Qendrore të Sllovenisë, por ata duhet të konfirmohen nga parlamenti. Ndër të tjera, presidenti është edhe komandanti i përgjithshëm i Forcave të Armatosura të Sllovenisë. Zyra e presidentit është Pallati Presidencial në Lubjanë.

Presidenti zgjidhet drejtpërdrejt me votim universal të të rriturve për një mandat 5 vjeçar. Çdo shtetas slloven i moshës madhore (18 ose më shumë) mund të kandidojë për President, por mund të mbajë detyrën vetëm për dy mandate.

Presidenti nuk ka imunitet të garantuar ligjërisht dhe mund të fajësohet.

## Referime
Qeveria e Italisë

**Qeveria e Italisë** është në formën e një republike demokratike dhe u krijua me një kushtetutë në vitin 1948. Ajo përbëhet nga nënndarje legjislative, ekzekutive dhe gjyqësore, si dhe nga një kryetar shteti ose president.

Kushtetuta italiane është rezultat i punës së Asamblesë Kushtetuese, e cila u formua nga përfaqësuesit e të gjitha forcave antifashiste që kontribuan në humbjen e forcave naziste dhe fashiste gjatë Luftës Civile Italiane. Neni 1 i kushtetutës italiane thotë: *Italia është një Republikë demokratike e themeluar mbi punën. Sovraniteti i takon popullit dhe ushtrohet nga populli në format dhe në kufijtë e Kushtetutës*.

Duke deklaruar se Italia është një republikë demokratike, neni deklaron solemnisht rezultatet e referendumit kushtetues i cili u zhvillua më 2 qershor 1946. Shteti nuk është një pronë e trashëguar e monarkut në pushtet, por është një Res Publica, që i përket të gjithëve. .

Njerëzit që thirren për të administruar përkohësisht republikën nuk janë pronarë, por shërbëtorë; dhe të qeverisurit nuk janë nënshtetas, por qytetarë. Dhe sovraniteti, që është fuqia për të bërë zgjedhje që përfshijnë të gjithë komunitetin, i përket popullit, në përputhje me konceptin e një demokracie, nga demos (populli) dhe kratìa (pushtet) grek. Megjithatë, ky pushtet nuk duhet të ushtrohet në mënyrë arbitrare, por në format dhe në kufijtë e përcaktuar nga shteti i së drejtës.

## Shiko edhe 
* Italia

## Referime
Presidenti i Italisë

**Presidenti i Italisë**, i titulluar zyrtarisht **President i Republikës Italiane** (Italisht: *Presidente della Repubblica Italiana*), është kreu i shtetit të Italisë. Në këtë rol, presidenti përfaqëson bashkimin kombëtar dhe garanton që politika italiane të jetë në përputhje me Kushtetutën. Presidenti është komandant i përgjithshëm i Forcave të Armatosura italiane dhe kryeson Këshillin e Lartë të Gjyqësorit. Mandati i presidentit zgjat 7 vjet. Presidenti aktual është ish-gjyqtari kushtetues Sergio Mattarella, i cili u zgjodh më 31 janar 2015 dhe u rizgjodh më 29 janar 2022.

## Referime
Kushtetuta e Irlandës

**Kushtetuta e Irlandës** (Irlandisht: *Bunreacht na hÉireann*) është ligji themelor i Irlandës. Ajo pohon sovranitetin kombëtar të popullit irlandez. Kushtetuta, e bazuar në një sistem të demokracisë përfaqësuese, është gjerësisht brenda traditës së demokracisë liberale. Ajo garanton disa të drejta themelore, së bashku me një president jo-ekzekutiv të zgjedhur nga populli, një parlament me dy dhoma, një ndarje të pushteteve dhe rishikim gjyqësor.

Kjo është kushtetuta e dytë e shtetit irlandez që nga pavarësia, duke zëvendësuar Kushtetutën e vitit 1922 të Shtetit të Lirë Irlandez. Ajo hyri në fuqi më 29 dhjetor 1937 pas një referendumi mbarëkombëtar të mbajtur më 1 korrik 1937. Kushtetuta mund të ndryshohet vetëm me një referendum kombëtar. Është kushtetuta republikane më e gjatë që funksionon vazhdimisht brenda Bashkimit Evropian.

## Shiko edhe 
* Republika e Irlandës

## Referime
Birra Ereniku

Birra ERENIKU ka qen dikur një kompani birrash qe tashmë nuk egziston më. Në vitin 2010 kjo birrë ishte e famshme në Kosovë dhe shumë e pëdorur në KOMUNËN E GJAKOVES dhe gjithashtu në KOMUNËN E PEJES por meqënse puna i ra kur u krijua birra PRISHTINA dhe birra PEJA kjo kompani u shua pëgjithmonë edhe pse kishte disa perdorues me numër të vogël , kompania ishte në moment të sikletshëm dhe ranë dakord që ta shuanin një herë e përgjithmonë BIRRA ERENIKUN