Landon Donovan

**Landon Timothy Donovan** (lindur më 4 Mars 1982) është një ish futbollist profesionist amerikan i cili së fundi luajti për klubin meksikan León. Ai mban disa rekorde personale në Major League Soccer (MLS) dhe për kombëtaren amerikane, duke u cilësuar is një nga lojtarët më të mirë amerikan të të gjitha kohërave.

Një anëtar i klasës përurimit të programit të qëndrimit US Soccer në Bradenton, Florida. Donovan u shpall lojtari i turnamentit për kontributin e tij me kombëtaren U–17 që përfundoi e katërta në 1999 FIFA U–17 Kupën e Botës. Pas kësaj, Donovan firmosi më vonë me gjermanët e Bayer Leverkusen. Pas 6 vitesh te klubi, ku shumicën e kohës e kishte shpenzuar si i huazuar te San Jose Earthquakes, Donovan lëvizi te Los Angeles Galaxy në 2005, megjithatë, ai u rikthye në Bundesligë për një huazim 3 mujor në fillim e 2009 te Bayern Munich. Ai u huazua sërisht nga janari e deri në Mars të 2010 te klubi anglez i Premier Leagues, Everton.

Për kombëtaren amerikane të futbollit, Donovan është golashënuesi dhe assistuesi më i mirë i të gjitha kohërave, dhe ka më shumë ndeshje nga lojtarët që janë ende aktiv. Donovan është i vetmi lojtar amerikan që ka arritur 50 gola/asiste me kombëtaren. Ai është 4 herë fituesi i çmimit U.S. Soccer Atleti i Vitit (ai është i vetmi që e ka bërë këtë gjë gjithashtu është i vetmi që e ka fituar rresht këtë çmim), dhe sigurisht është 7 herë fituesi i çmimit Honda Lojtari i Vitit. Donovan ishte pjesë e kombëtares së parë në Kupën e Botës 2002 ku a u nderua me çmimin Lojtari më i Mirë i Ri. Tre golat e tij në Kupën e Botës 2010 e bënë Donovan lojtarin amerikan me më shumë Gola në Kupën e Botës dhe lojtari i tretë që shënon në më shumë se 1 Kupës Botës (pas Brian McBride dhe Clint Dempsey).

Donovan është konsideruar të jetë lojtari më i mirë i historisë së futbollit të Shteteve të Bashkuara.

## Vitet e hershme
Donovan ka lindur më 4 mars 1982 në Ontario, California nga prindërit Donna Kenney-Cash, një mësuese edukumi, dhe nga Tim Donovan, një gjysëm-profesor në hokej në akull.

Kur Donovan ishte 6 vjeç, mamaja e tij e lejoi atë të bashkohej në një ligë të organizuar, dhe shënoi 7 gola në deshjen e parë. Donovan ishte një pjestar i Cal Heat – një klub me seli në Rancho Cucamonga që drejtohej nga trajneri Clint Greenwood. Në vitin 1997, ai u pranua në programin e të rinjëve të U.S. Soccer. Ai ndoqi shkollën shkollën e mesme Redlands East Valley në Kaliforni. Në vitin 1999, Donovan ndoqi IMG Academy në Bradenton, Florida, si pjesë e programit të stërvitjes së U.S. Soccer.

## Karriera me klube
### Bayer Leverkusen/San Jose Earthquakes
[thumb|right|upright|150px|Donovan me San Jose Earthquakes në [2003 MLS Cup.]]
Në fundit të vitit 1999 Donovan firmosi një kontratë pesë-vjeçare me klubin gjerman Bayer Leverkusen, me drejtorin sportiv Michael Reschke i cili e kishte dërguar atë në një turne të rinjsh në Evropë. Pavarësisht se kishte mundësi jetese, Donovan kishte probleme "për t'u përshtatur me kulturën gjermane", dhe shpenzoi shumë kohë duke u stërvitur me kombëtaren amerikane nën-17. I pakënaqur me situatën në Gjermani, Donovan u huazua te San Jose Earthquakes i Major League Soccer për sezonin 2001. Në MLS, Donovan pati sukses të menjëhershëm, duke udhëhequr Earthquakes në MLS Cup të viteve 2001 dhe 2003, duke u bërë një nga futbollistët më të njohur në futbollin amerikan. Gjatë katër viteve në ligë, ai shënoi 32 gola dhe dhuroi 29 asiste, kurse në play-off regjistroi 10 gola dhe dhuroi 6 asiste. Dy nga këto gola ishin në MLS Cup 2003, ku Earthquakes mposhtën me rezultatin 4–2 Chicago Fire. Donovan u shpall lojtari i ndeshjes për kontributin e tij. Ai gjithashtu u shpall U.S. Soccer Atleti i Vitit në 2003.

Në 2004, Donovan u bë lojtari i parë që shpallet U.S. Soccer Atleti i Vitit tre vite rresht, përpara se të rikthehej te Bayer Leverkusen në 2005. Pasi luajti shtatë ndeshje me Leverkusen, ku vetëm dy i luajti si titullar, Donovan deklaroi se synimi i tij ishte rikthimi në MLS pavarësisht ofertës së vonuar nga klubi anglez i Portsmouth. Zyrtarët e Leverkusen e respektuan dëshirën e lojtarit amerikan.

### Los Angeles Galaxy
Në sezonin e parë me Galaxy, Donovan shënoi 12 Gola në ligë dhe dhuroi edhe 10 assista dhe gjithashtu shënoi 4 Gola dhe dhuroi 1 assist në raudet e play-off duke ndihmyar Galaxy që të fitonte MLS Cup (liga e dytë në historinë e klubt). Ai u emërua në MLS All-Time Best XI pas sezonit . Në sezonin e dytë me Galaxy, Donovan shënoi 12 Gola në ligë dhe dhuroi 8 assista. Ai gjithashtu shënoi edhe 3 Gola në Open Cup. Pavarësisht kësaj, Donovan dhe Galaxy dështuan për të fituar në play-off pasi u eleminuan në Open Cup nga Chicago Fire. Golat e tij në play-off e bënë atë golashënuesin e dytë më të mirë të të gjitha kohërave në ndeshjet e play-off me 14, vetëm 1 më pak se Carlos Ruiz .
left|250px|thumb|Donovan duke gjuajtur një korner me Galaxy
Donovan kishte një vit i përzier me Galaxy në 2007. Pas firmosjes dhe ardhjes së David Beckham, Donovan hoqi dorë nga shiri i kapitenit duke i'a dhuruar mesfushorit anglez. Në turnamentin SuperLiga në 2007, Donovan ishte golashëuesi më i mirë duke shënuar Gol në çdo ndeshje përveç se në ndeshjen e finales. Donovan pati rekodin e ligës pasi shënoi 18 Gola në sezonin e rregullt duke e vendosur atë në vendin e shtatë të golashënuesve më të mirë të të gjitha kohërave të major League Soccer. Edhe pse sezoni 2008 ishte një zhgënjim për Galaxy, për Donovan ishte një vit i dalluar pasi ai shënoi 20 Gola dhe dhuroi 9 assista në 25 ndeshje, duke krijuar në treshe sulmuese të fortë me David Beckham dhe Edson Buddle.

Pasi ish trajneri i kombëtares Bruce Arena u bë trajneri i Galaxy dhe Beckham u huazua te klubi italian Milan herët në 2009, Donovan edhe një herë u emërua kapiten i skuadrës. Në korrik 2009, Donovan mori vlerësime dhe kritika për komentet e tij për Beckhamnë librin e Grant Wahl. Ai e quajti mesfushorin anglez kapiten dhe shok të dobët. Ai më vonë falje për Beckham që i shprehu ankesat e tij te një gazetar normal dhe të jo atij direkt . Të dy lojtarët e pajtuan pas rikthimt të Beckham në mesin e sezonit me Donovan që shijoi sezonin 2009 mjaft mirë, duke fituar çmimet Lojtari më i mirë dhe 2009 MLS Goli i Vitit dhe duke udhëqehur Galaxyn në MLS Cup 2009, ku ata humbën në finale me penallti. Pas sezonit, Donovan rinovoi kontratën e tij me Galaxy edhe me 4 vite të tjera, me klauzolë që të liheshe i lirë të huazohej gjatë pushimeve të MLS. Më 1 gusht 2010, Donovan shënoi Golin e tij të 100 në karrierën e tij në MSL. Më 18 shtator 2010, ai u bë golashënuesi më i mirë i të gjitha kohërave i Galaxy .

Galaxy pati një tjetër sezon të suksesshëm pasi në 2010 ata fituan Supporters' Shield për herë të parë që nga viti 2003. Në atë sezon, Donovan shënoi 7 Gola dhe dhuroi plot 16 assista. Në play-off, Galaxy u eleminua në gjysmë–finale nga FC Dallas.

Në 2011, Galaxy fitoi sërisht MLS Supporter Shield. Në 2011 MLS Cup, Donovan shënoi Golin vendimtar të titullit në minutën e 72 kundër Houston Dynamo, duke i siguar skuadrës titullin e katërt . Pas ndeshjes, Donovan u emërua lojtari i ndeshjes.

Në tetor 2012, Donovan shprehu dëshirën e tij për të bërë një pushim dhe për t'u tërhequr për një kohë të shkurtër nga karriera e tij, duke përmendur lodhjen fizike dhe mendore si arsyet kryesore . Në ndeshjen e rradhës të Galaxy, në 2012 MLS Cup sërisht kundër Houston Dynamo, Donovan shënoi 1 Gol me penallti për t'i dhënë Galaxy kryesimin 2–1 në minutën e 69. Ky Gol ishte i pesti i Donovan në finalet e MSL Cup. Galaxy fitoi ndeshjen me rezultatin 3–1 duke siguruar titullin e dytë rresht.

Donovan u rikthye në stërvitje me Galaxy më 25 Mars 2013 dhe bëri debutimin e tij në sezonin e ri pesë ditë më vonë kundër Torontos, ai hyri në fushë në minutën e 61 si zëvëndësues. Megjithatë, pas rikthimit të tij u lajmërua se Donovan nuk ishte më kapiten i skuadrës dhe se këtë pozitë e kishte marë irlandezi Robbie Keane. Ai shënoi 2 Gola kundër Chivas duke barazuar Jeff Cunningham si golashënuesit më të mirë të historisë së MLS me 134 Gola.

### Huazime në klubet e tjera
right|thumb|120px|Donovan përpara debutimit të tij me Everton kundër Arsenal
Në nëntor 2008, Donovan u stërvit me Bayern Munich, përpara se të bashkohej me klubin deri në mesin e marsit përpara fillmit të sezonit 2009 të MLS. Gjatë qëndrimit të tij te Bayern, Donovan luajti në pesë ndeshje miqësore, ku arriti të shënojë katër gola, 5 ndeshje në ligë, dhe 1 në DFB Cup. Në fund të periudhës së huazimit, Bayern nuk pranoi për të zgjatur huazimin e tij.

Pasi sezoni 2009 i MLS kishte përfunduar, Donovan u bashkua me klubin anglez Everton në Premier League në formë huazimi në janar 2010, pavarësisht zërave të fortë të cilat thonin se Donovan do të bashkohej te Fulham me shokët e tij amerikanë. Gjatë kohës së qëndrimit të klubi anglez, Donovan luajti 13 ndeshje në të gjitha kompediconet, duke shënuar edhe dy gola, si dhe u emërua si Lojtari i muajit nga klubi për performancat e tij në muajin janar. Everton kishte dëshirë për të zgjatur huazimi, por Galaxy refuzoi dhe Donovan u rikthye në kohë në Shba për fillimin e sezonit 2010. Everton gjithashtu kërkoi për të blerë Donovan në merkaton verore, por për shkak të mungesës së fondeve, nuk u bë asnjë ofertë konkrete.

Një marrëveshje u arrit në dhjetor 2011 për qëndrimin e Donovan për dy muaj te Everton në fillim të janar 2012. Donovan bëri debutimin e rikthimit të tij më 4 janar 2012 në humbjen 2–1 kundër Bolton Wanderers. Në ndeshjen e tretë si huazim, ai asistoi golin e vetëm të Everton në barazimin 1–1 kundër Aston Villës më 14 janar 2012. Më 27 janar 2012, Donovan asistoi të dy golat e fitores 2–1 kundër Fulham në raundin e katërt të FA Cup. Më 31 janar 2014, ai asistoi golin e fitores të shënuar nga Darron Gibson kundër Manchester Cityt. Donovan arriti në kuotën e 7 assistave pas asistit për golin e Denis Stracqualursi në fitoren 2–0 kundër Çelsit më 11 shkurt 2012.

## Kombëtarja 
[thumb|175px|Donovan (majtas) duke luajtur kundër [Kombëtarja algjeriane e futbollit|Algjerisë në 2010 FIFA Kupën e Botës]]
Donovan ishte pjesë e klasës ingauruese të programit rezidencial të U.S. Soccer në IMG Academy, Bradenton, Florida. Ai fitoi Topin e Artë në 1999 FIFA U-17 Kupa e Botës si lojtari më i mirë i turnamentit. Në dy vitet ku ai luajti me kombëtaren U–17, shënoi 35 Gola në 41 ndeshje . Në vitin 2000, ai u vendos te kombëtarja U–23 dhe te kombëtarja e parë. Pavarësisht kësaj ai luajti edhe me kombëtaren U–20 edhe në vitin 2001. Në Mars 2001, ai u përfshi në një përplasje me Marvin Lee, kapitenin e Trinidad dhe Tobago U–20 në Macoya, e cila rezultoi që Lee të paralizohej dhe Donovan të thyente një brinjë . Lee vdiq më vonë në vitin 2003.

Donovan bëri debutimin e tij në finalet e një Kupe Bote në Kupën e Botës 2002 në një përmbysje shokuese kundër favoritëve të turnamentit Portugalisë, një ndeshje që amerikanët e fituan 3–2. Krosimi i Donovan në minutën e 29 u devijua nga Jorge Costa, i cili shënoi Gol në portën e tij dhe duke i dhënë amerikanëve avantazhin 2–0. Më vonë, Donovan do të shënonte Golin e parë në finalet e një Kupe Bote në minutën e 83 në humbjen 3–1 kundër Polonisë në ndeshjen e tretë të fazës së grupeve. Më pas ai shënoi edhe Golin e dytë në këtë turnament me kokë në fitoren 2–0 në raundin e 16 kundër rivalëve të Meksikës. Ata më pas do të eleminoheshin nga Gjermania në çerek–finale me rezultatatin 1–0 me Donovan që në fund të turnamentit do të shpalleshe "Lojtari më i mirë i ri".

Në vitin 2006, ai do të bëheshe assistuesi më i mirë të gjitha kohërave i kombëtares amerikane me 23 pas assistit të tij te Ben Olsen; assisuesi më i mirë më para ka qënë Cobi Jones .

Donovan ishte një pjestar i kombëtares amerikane në Kupën e Botës 2006, ku amerikanët u eleminua që në fazën e grupeve. Ai udhëhoqi kombëtaren amerikane në fitimin e titullit të katërt të Gold Cup pas triumfit të tyre në 2007 Gold Cup. Ai shënoi 4 Gola në turnament, përfshirë një penallti vendimtare në fitoren 2–1 kundër Meksikës në finale. Më 19 janar 2008, Donovan shënoi Golin e 35 ndërkombëtare, një penallti kundër Suedisë, duke kaluar Eric Wynalda për t'u bërë golashënuesi më i mirë i të gjitha kohërave i kombëtares amerikane. Donovan arriti ndeshjen e tij të 100 më moshën 26 vjeçare më 8 qershor 2006, në një ndeshje miqësore kundër Argjentinës që u mbyll në barazim 0–0, ai u bë lojtari i katërt më i ri që e arrin këtë numër ndeshjesh .

Donovan ishte kapiten i kombëtares amerikane në ndeshjet e fazës së grupeve në Kupën e Konfederatave 2009 për shkak të një dëmtimi të Carlos Bocanegra. Donovan shënoi me penallti kundër Italisë, dhe gjithashtu shënoi edhe në finale në humbjen 3–2 kundër Brazilit. Më 10 tetor 2009, Donovan shënoi me goditje dënimi, duke i dhënë kombëtares amerikane fitoren me rezultatin 3–2 kundër Hondurasit në San Pedro Sula, duke u kualifikuar për në Kupën e Botës 2010.

Donovan u përfshi në skuadrën që do të luante në Kupën e Botës 2010, dhe luajti në të katërta ndeshjet gjatë pjesmarrjes së kombëtares amerikane në turnamet. Ai shënoi kundër Sllovenisë me një gjuajtje të fortë shumë afër portës duke ndihmuar skuadrën që të merrte një barazim 2–2 , dhe shënoi Golin e vetëm në minutën e 93 pas  një topi të kthyer nga portieri i cili priti gjuajtjen e Clint Dempsey në fitoren vendimtare 1–0 kundër Algjerisë . Kjo ishte hera e parë që nga viti i largët 1930 që kombëtarja amerikane fitonte grupin . Ai shënoi me penallti kundër Ganës me kombëtaren amerikane që humbi 2–1 pas kohës shtesë duke u eleminuar nga kompedicioni . Golat e tij në këtë Kupë Bote e bënë atë lojtarin amerikan me më shumë Gola në një Kupë Bote të të gjitha kohërave, dhe vetëm amerikanin e tretë që shënon në më shumë një Kupë Bote (pas Brian McBride dhe Clint Dempsey) . Pesë Golat gjithsej të shënuar në Kupën e Botës e bënë atë lojtarin me më shumë Golat të një kombëtareje që është pjesë e CONCACAF.

Pasi humbi tre ndeshje kualifikuese në vitin 2013 për shkak të të dielave e tij të vetë-imponuar, Donovan u la jashtë skuadrës nga Jürgen Klinsmann për ndeshjet kualifikuese deri në qershor pavarësisht su u kthye për të luajtur më herët në Mars . Ai u ri-thirr nga kombëtarja amerikane për të luajtur në 2013 CONCACAF Gold Cup që u zhvillua në korrik . Më 5 korrik 2013, Donovan u bë lojtari i parë amerikan që arrin të shënojë 50 Gola ndërkombëtarë dhe u bë lojtari i katërt i CONCACAF që shënon 50 Gola ndërkombëtarë për dy Golave të shënuar kundër Guatemalës në një ndeshje miqësore parapërgatitore disa ditë para fillimit të turnamentit . Katër ditë më vonë, ai u bë lojtari i parë amerikan që arrin 50 Gola dhe 50 assista për kombëtaren amrikane pas fitores 6–1 kundër Belizes në ndeshjen e parë të Grupit C ku ai shënoi një Gol dhe dhuroi dy assista.

Donovan u ri-thirr sërisht për të luajtur me kombëtaren në shtator për ndeshjet kualifikuese kundër Kosta Rikës dhe Meksikës, ai startoi ndeshjet si titullar dhe luajti 90 minutat e të dyja ndeshjeve. Me kombëtaren amerikane që kishte nevojë për një fitore kundër Meksikës për të siguar kualifikimin një Kupën e Botës 2014, korneri i Donovan rezultoi assisti i Golit të Eddie Johnson në minutën e 57. Më pas, në minutën e 78, Donovan shënoi Golin e dytë pas një krosi të ulët të Mix Diskerud për t'a çuar rezultatin 2–0, dhe për të siguruar kualifikimin në Kupën e Botës. Megjithatë, më 22 maj 2014, Donovan u la jashtë skuadrës që do të udhëtonte në Brazil për të luajtur në Kupën e Botës .

### Golat me kombëtaren
:*Rezultatet dhe Golat me kombëtaren amerikane.*

## Statistikat 
### Klubet
*Redaktuar më 1 korrik 2014* 

### Kombëtarja
:*Redaktuar më 11 tetor 2013.*

## Jeta personale 
Donovan u martua me aktoren Bianca Kajlich më 31 dhjetor 2006; çifti u nda në korrik 2009 , dhe Donovan paraqiti kërkesën për divorc në dhjetor 2010 . Rezidenca e tij ndodhet në Manhattan Beach, California. Ai flet rrjedhshëm spanjisht, që e ka mësuar në shkollë të mesme dhe duke luajtur me klubin Cal Heat . Ai gjithashtu flet gjermanisht për shkak të kohës së shpenzuar në Gjermani . Pas dy qëndrimeve të shkurtra te klubi anglez Everton, Donovan e ka cilësuar veten si "Evertons për jetë" ,

## Trofe 
### Klube
;Los Angeles Galaxy
* MLS Cup: 2005, 2011, 2012; Finalist 2009
* Lamar Hunt U.S. Open Cup: 2005; Finalist: 2006
* MLS Supporters' Shield: 2010, 2011; Finalist: 2009

;San Jose Earthquakes
* MLS Cup: 2001, 2003
* MLS Supporters' Shield Finalist: 2002, 2003

### Kombëtarja
;Shtetet e Bashkuara
*CONCACAF Gold Cup: 2002, 2005, 2007, 2013; Finalist: 2011; Vendi i tretë: 2003
* FIFA Kupa e Konfederatave Finalist: 2009

### Personale
* U.S. Soccer Atleti i Ri i Vitit: 2000
* U.S. Soccer Atleti i Vitit: 2003, 2004, 2009, 2010
* Honda Ljtari i Vitit: 2002, 2003, 2004, 2007, 2008, 2009, 2010
* FIFA U-17 Kampionati Botëror Topi i Artë: 1999
* FIFA Kupa e Botës Lojtari i Ri më i mirë i turnamentit: 2002
*CONCACAF Gold Cup Best XI: 2002, 2003, 2005, 2013; Honorable Mention 2007
* CONCACAF Gold Cup MVP: 2013
* CONCACAF Gold Cup Golashënuesit: 2003, 2005, 2013
* Everton Lojtari i Muajit: janar 2010, janar 2012
* MLS All-Time Best XI: Mesfushor
* major League Soccer MVP: 2009
* major League Soccer All-Time Leading Scorer
* MLS Best XI: 2003, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012
* MLS Cup  2003, 2011
* MLS All-Star Game MVP: 2001
* MLS Golden Boot: 2008
* MLS Silver Boot: 2010
* MLS Goli i Vitit: 2009

## Rekorde 
### Kombëtarja amerikane e futbollit
* Golashënuesi më i mirë i Shteteve të Bashkuara (57)
* Assistuesi më i mirë i Shteteve të Bashkuara (57) 

## Referime 
## Lidhje të jashtme
* Uebfaqja zyrtare
* Donovan FIFA 
* Donovan UEFA
* Profili te MLS
* Profili tek Everton
* Profili tek ESPN 
* Profile te SoccerSurfer.com
* Landon Donovan: USA Soccer Hero – slideshow by *Life magazine*