Natyralizmi metafizik

**Natyralizmi metafizik** (i quajtur edhe **natyralizëm ontologjik**, **natyralizëm filozofik** dhe **antisupernatyralizëm**) është një botëkuptim filozofik i cili pohon se nuk ka asgjë tjetër përveç elementeve natyrore, parimeve dhe marrëdhënieve të llojit të studiuar nga shkencat natyrore. Natyralizmi metodologjik është një bazë filozofike për shkencën, për të cilën natyralizmi metafizik siguron vetëm një themel të mundshëm ontologjik. Në përgjithësi, këndvështrimi teologjik përkatës është natyralizmi fetar ose natyralizmi shpirtëror. Më konkretisht, natyralizmi metafizik hedh poshtë konceptet dhe shpjegimet e mbinatyrshme që janë pjesë e shumë feve. 

## Përkufizimi 
Sipas Steven Schafersman, gjeolog dhe president i Texas Citizens for Science, natyralizmi metafizik është një filozofi që pohon se:  
# Natyra përfshin gjithçka që ekziston përgjatë hapësirës dhe kohës ;  
# Natyra (universi ose kozmosi) përbëhet vetëm nga elementë natyrorë, d.m.th., substancë fizike spatiotemporale - masa - energjia. Substanca jofizike ose kuazifizike, të tilla si informacioni, idetë, vlerat kulturore, logjika, matematika, intelekti, dhe të tjera fenomene emergjente, ose ndërlidhen mbi fizikën ose mund të reduktohen në një llogari fizike;  
# Natyra funksionon nga ligjet e fizikës dhe në parim, mund të shpjegohet dhe kuptohet nga shkenca dhe filozofia; dhe  
# E mbinatyrshmja nuk ekziston, d.m.th, vetëm natyra është e vërtetë . Natyralizmi, pra, është një filozofi metafizike e kundërshtuar kryesisht nga krijueshmëria biblike. 

Carl Sagan e tha në mënyrë të përmbledhur: "Kozmosi është gjithçka që është, që ka qenë ose do të jetë ndonjëherë".  

Sipas Arthur C. Danto, natyralizmi, në përdorimin e fundit, është një lloj monizmi filozofik, sipas të cilit çdo gjë që ekziston ose ndodh, është e *natyrshme* në kuptimin e të qenurit të ndjeshëm ndaj shpjegimit përmes metodave të cilat, megjithëse ilustrohen paradigmatikisht në shkencat natyrore, janë të vazhdueshme nga domeni në fushën e objekteve dhe ngjarjeve. Prandaj, natyralizmi përcaktohet në mënyrë polemike si mohues i pikëpamjes se ekziston ose mund të ekzistojë ndonjë entitet që qëndron, në parim, përtej qëllimit të shpjegimit shkencor.  

Në lidhje me paqartësinë e termit të përgjithshëm "natyralizëm", David Papineau gjurmon përdorimin e tanishëm për filozofët në fillim të shekullit XX si John Dewey, Ernest Nagel, Sidney Hook dhe Roy Wood Sellars : "Kështu që kuptohet, 'natyralizmi' nuk është term posaçërisht informues siç zbatohet për filozofët bashkëkohorë. Pjesa më e madhe e filozofëve bashkëkohorë do ta pranonin me kënaqësi natyralizmin ashtu si karakterizohej - d.m.th., ata do të refuzonin entitetet 'mbinatyrore' dhe do të lejonin që shkenca të jetë një rrugë e mundshme (nëse jo domosdoshmërisht e vetmja) e të vërtetave të rëndësishme për 'shpirtin njerëzor'."  Papineau vë në dukje se filozofët e konsiderojnë gjerësisht natyralizmin si një term" pozitiv ", dhe" disa filozofë aktivë në ditët e sotme janë të lumtur ta shpallin veten si "jonatyralistë", ndërsa vëren. se "filozofët e shqetësuar me fenë kanë tendencë të jenë më pak entuziastë për "natyralizmin" dhe që megjithë një divergjencë "të pashmangshme" për shkak të popullaritetit të saj, nëse interpretohet më ngushtë, (nga John McDowell, David Chalmers dhe Jennifer Hornsby), ata jo aq të skualifikuar mbeten megjithë atë përmbajtje "për të vendosur shiritin më të lartë për" natyralizmin".  

Filozofi dhe teologu Alvin Plantinga, një kritik i njohur i natyralizmit në përgjithësi, komenton: "Natyralizmi me sa duket nuk është fe. Në një aspekt shumë të rëndësishëm, megjithatë, i ngjan fesë: mund të thuhet se kryen funksionin njohës të një feje. Ekziston ajo gamë e pyetjeve të thella njerëzore, për të cilat një fe zakonisht jep një përgjigje . . . Si një fe tipike, natyralizmi u jep një sërë përgjigjesh këtyre dhe pyetjeve të ngjashme ".  

Natyralizmi metafizik është një qasje për metafizikën ose ontologjinë, e cila merret me ekzistencën *në vetvete.* Nuk duhet të ngatërrohet me natyralizmin metodologjik, i cili e sheh empirizmin si bazën e metodës shkencore.      

## Shih edhe 
* Natyra
* Natyralizmi
* Supernatyralizmi
* Natyralizmi në art
* Natyralizmi në letërsi
* Natyralizmi në filozofi
* Natyralizmi sociologjik

## Shënime 
## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* Papineau, David (2007). "Naturalism".  In Edward N. Zalta (ed.). Stanford Encyclopedia of Philosophy (Spring 2007 ed.).
* 
* 

* Gary Drescher, *Good and Real*, The MIT Press, 2006.  ISBN&nbsp;0-262-04233-9
* David Malet Armstrong, *A World of States of Affairs*, Cambridge: Cambridge University Press, 1997.  ISBN&nbsp;0-521-58064-1
* Mario Bunge, 2006, *Chasing Reality: Strife over Realism*, University of Toronto Press.  ISBN&nbsp;0-8020-9075-3 and 2001, *Scientific Realism: Selected Essays of Mario Bunge*, Prometheus Books.  ISBN&nbsp;1-57392-892-5
* Richard Carrier, 2005, Sense and Goodness without God: A Defense of Metaphysical Naturalism, AuthorHouse.  ISBN&nbsp;1-4208-0293-3
* Mario De Caro & David Macarthur (eds), 2004. *Naturalism in Question*. Cambridge, Mass: Harvard University Press.  ISBN&nbsp;0-674-01295-X
* Daniel Dennett, 2003, *Freedom Evolves*, Penguin.  ISBN&nbsp;0-14-200384-0 and 2006
* Andrew Melnyk, 2003, *A Physicalist Manifesto: Thoroughly Modern Materialism*, Cambridge University Press.  ISBN&nbsp;0-521-82711-6
* Jeffrey Poland, 1994, *Physicalism: The Philosophical Foundations*, Oxford University Press.  ISBN&nbsp;0-19-824980-2

* James Beilby, ed., 2002, *Naturalism Defeated?* ''Essays on Plantinga's Evolutionary Argument Against Naturalism*, Cornell University Press.  ISBN&nbsp;0-8014-8763-3
* William Lane Craig and J.P. Moreland, eds., 2000, *Naturalism: A Critical Analysis*, Routledge.  ISBN&nbsp;0-415-23524-3
* Stewart Goetz and Charles Taliaferro, 2008, *Naturalism*, Eerdmans Publishing.  ISBN&nbsp;978-0-8028-0768-7
* Phillip E. Johnson, 1998, *Reason in the Balance: The Case Against Naturalism in Science, Law &amp;amp; Education*, InterVarsity Press.  ISBN&nbsp;0-8308-1929-0 and 2002, *The Wedge of Truth: Splitting the Foundations of Naturalism*, InterVarsity Press.  ISBN&nbsp;0-8308-2395-6
* C.S. Lewis, ed., 1996, "Miracles", Harper Collins.  ISBN&nbsp;0-06-065301-9
* Michael Rea, 2004, *World without Design: The Ontological Consequences of Naturalism*, Oxford University Press.  ISBN&nbsp;0-19-924761-7
* Victor Reppert, 2003, *C.S. Lewis's Dangerous Idea: In Defense of the Argument from Reason*, InterVarsity Press.  ISBN&nbsp;0-8308-2732-3
* Mark Steiner, 2002, *The Applicability of Mathematics as a Philosophical Problem'', Harvard University Press.  ISBN&nbsp;0-674-00970-3