Aaron Swartz

**Aaron Hillel Swartz** (8 nëntor, 1986&nbsp;– 11 janar, 2013) ishte një programues kompjuterik, sipërmarrës, shkrimtar, organizues politik dhe haktivist i Internetit. Ai ka qenë i përfshirë në zhvillimin e formatit të web furnizuesit RSS, formatit publikues Markdown, organizimin e Creative Commons, *framework-ut* për webfaqe web.py dhe faqen e lajmeve shoqërore, Reddit, në të cilën ai u bë një partner pas bashkimit të saj me kompaninë e tij, Infogami. Ai bëri vetëvrasje përderisa ishte nën akuza federale për vjedhjen e të dhënave,  një ndjekje penale e cila u karakterizua nga familja e tij si "produkt i një sistemi gjyqësor-kriminal i mbushur me kërcënime dhe mashtrime prokuroriale dhe e nisi karrieren e tij qe 13 vjec   dhe ishte femija i pare qe dinte te programonte kaq mire ".

Puna e Swartz-it gjithashtu u përqëndrua në ndërgjegjësimin dhe aktivitetet qytetare. Ai ndihmojë në lëshimin e Komisionit të fushatës për ndryshime përparimtare në vitin 2009 për të mësuar më shumë rreth efektit të aktivizimit online. Në vitin 2010, ai u bë një hulumtues në Laboratorin Hulumtues Safra të Universitetit të Harvardit në degën e Korrupsionit Institucional, të drejtuar nga Lawrence Lessig. Prokurorët federalë më vonë atë e akuzuan me dy akuza për mashtrim bankar dhe njëmbëdhjetë shkelje të "Aktit për shpërdorim dhe mashtrim kompjuterik", që mbante një dënim të përgjithshëm një gjobë prej maksimum $1 milion dollarë, 35 vite në burg, konfiskimin e asetee, kthimin e dëmit, dhe mbikëqyrje mbas lirimit.

Swartz refuzoi një marrëveshje mbi pranimin e fajësisë sipas të cilës ai do të kishte qëndruar gjashtë muaj në një burg federal. Dy ditë pasi prokuroria hodhi poshtë një kundër-ofertë nga Swartz, ai u gjet i vdekur në apartamentin e tij në Brooklyn, ku ai kishte varur veten.

Në qershor 2013, Swartz pas vdekjes u fut në Internet Hall of Fame (*Këndi i Nderit të Internetit*).

## Jeta dhe punimet
]]

Swartz lindi në Chicago, Illinois, djali i madh i prindërve hebrenj Susan dhe Robert Swartz. Babai i tij kishte themeluar një kompani për softuerë, Mark Williams Company. Swartz e zhyti veten në studimin e kompjuterëve, programimin, Internetin, dhe kulturën e internetit. Ai ndoqi shkollimin në një shkollë të vogël private, North Shore Country Day School, afër Çikagos, deri në klasën e 9-të. Swartz e la shkollën e mesme në klasën e 10-të, dhe u regjistrua në kurse në një zonë kolexhi në Çikago.

Në moshën 13 vjeçare, Swartz fitoj një shpërblim *"ArsDigita"*, që jepej për të rinjtë që krijojnë webfaqe jokomerciale "të dobishme, edukative, dhe bashkëpunuese". Në moshën 14 vjeçare, ai u bë anëtar i grupit punues që ishte autori i specifikimeve të web sindikatës RSS 1.0.

### W3C
Në vitin 2001, Swartz u bashkua me grupin punues të RDFCore në World Wide Web Consortium (W3C), ku ai ishte autor i RFC 3870, Application/RDF+XML Media Type Registration. Dokumenti përshkruante një lloj të ri të medias, "RDF/XML", i projektuar për të mbështetur Web-it Semantik.

### Markdown
### Sipërmarrja
### Aktivitetet
Gjatë vitit akademik 2010-11, Swartz ka kryer studimeve hulumtuese mbi korrupsionin politik si një Bashkëpunëtor i Laboratorit Hulumtues Edmond J. Safra të Universitetit të Harvardit, në degën e Korrupsionit Institucional.
### Stop Online Piracy Act
### Wikipedia
Swartz ishte vullnetarë si redaktor në Wikipedia dhe në vitin 2006 ai kandidoi pa sukses për Bordin e *Trustees* në Fondacionin Wikimedia.

### Tor2web
Në vitin 2008, Swartz punoi me Virgil Griffith për të hartuar dhe zbatuar Tor2web, një protokoll HTTP për shërbimet e fshehura Tor. Proxy është projektuar për të siguruar qasje të lehtë në Tor nga një shfletues me bazë web.

### Open Library
### PACER
### Wikileaks
Më 27 dhjetor, 2010, Swartz paraqiti kërkesën e Aktit të Liridë së Informacionit  (FOIA)  për të mësuar në lidhje me trajtimin e Chelsea Manning, burim i dyshuar për WikiLeaks.

### DeadDrop
## JSTOR
## Shënime
 Swartz është identifikuar si bashkëthemelues i Reddit, por titulli është burim i kontradiktave. Me bashkimin e Infogami dhe Reddit, Swartz u bë bashkë-pronar dhe drejtor i kompanisë mëmë *Not A Bug, Inc.*, së bashku me bashkëthemeluesit e Reddit Steve Huffman dhe Alexis Ohanian. Swartz-it i janë referuar si "bashkëthemelues" në media dhe nga investitori Paul Graham (i cili e rekomandoj bashkimin); Ohanian e përshkruan atë si "bashkëpronar".

## Referime 
## Video dokumentar
* Brian Knappenberger (Producent dhe Drejtues), ''The Internet's Own Boy: The Story of Aaron Swartz.* Participant Media: 2014.  Via The Internet Archive, www.archive.org/ gjatësia: 105 minuta.
* Ali Akbarzadeh (Drejtues), *Killswitch: The Battle to Control the Internet,'' Akorn Entertainment: 2014

## Lidhje të jashtme
* 
* Faqja e përdoruesit në Wikipedia Anglisht (2004–2013)
*