Marco Materazzi

**Marco Materazzi** (Italisht: [ˈmarko mateˈrattsi]; lindur më 19 gusht 1973) është një trajner italian futbolli dhe ish futbollist profesionist.

Në fillimet e karrierës së tij, Materazzi luajti me disa ekipe të Serie B dhe Serie C, si dhe me Evertonin në Premier League. Ai pati edhe dy qëndrime te Perugia (1995–98 dhe 1999–2001) kurse në vitin 2001 u transferua te Interi për 10 milion €. Në nivel klubesh, ai ka fituar disa trofe madhor me Interin, përfshirë pesë kampione rresht nga viti 2006 e deri në 2010, një Ligë Kampionesh, një Kupë Bote për Klube, katër Kupa Italie si dhe katër Superkupa Italie.

Materazzi zhvilloi 41 paraqitje për Italinë nga debutimi i tij në vitin 2001 e deri në 2008, duke luajtur në dy edicione të Kupës së Botës dhe Kampionatit Evropian. Ai ishte një nga lojtarët kyç të finales së Kupës së Botës 2006 kundër Francës, duke shënuar golin e barazimit me kokë, si dhe, në kohën shtesë, u godit me kokë nga Zinedine Zidane, i cili për këtë veprim u ndëshkua me karton të kuq. Për shkak të temperamentit, zakonit për të nxituar dhe ndërhyrjeve të forta, ai është përfshirë në disa zënka me lojtarët kundërshtarë në fushë gjatë karrierës, duke bërë që të krahasohej me mbrojtësin tjetër italian Pasquale Bruno. *The Times* e renditi Materazzin të 45tin në listën e tyre të 50 futbollistëve më të vështirë në histori.

## Karriera me klube
### Vitet e hershme
Materazzi filloi karrierën e tij futbollistike me ekipin e të rinjëve të Lazios dhe më pas të Messina Peloros nga viti 1990 e deri në 1991. Ai i shpenzoi vitet e para të karrierës në ligat e ulëta të futbollit italian, duke luajtur me ekipin amator Tor di Quinto (1991–92), me ekipin e Serie C2 Marsala (1993–94), dhe ekipin e Serie C1 Trapani (1994–95), duke humbur me këtë të fundit një ngjitje historike në Serie B pasi humbën ndeshjen e play-off ndaj Gualdo. Perugia e Serie B e bleu Materazzin për herë të parë në vitin 1995, ku mori karton të kuq tre herë në 27 paraqitje, si dhe shënoi dy herë: kundër  Middlesbrough në kampionat dhe Huddersfield Town në Kupën e Ligës. Ai mori fanellën me numrin 23 dhe bëri debutimin e tij zyrtar më 26 gusht në ndeshjen hapëse të kampionatit ndaj ish ekipit të tij Perugia. Goli i tij i parë për Interin erdhi në ndeshjen e dytë kundër Parmës: ai shënoi brënda 10 minutash me ndeshjen që u mbyll në barazim 2–2 jashtë fushe. Ai gjithashtu luajti tetë herë në Kupën UEFA të atij sezoni, me ndeshjen debutuese e cila erdhi më 20 shtator në fitoren 3–0 ndaj rumunëve të Brașov.

Materazzi luajti 23 ndeshje në kampionat, përfshirë edhe në ndeshjen e fundit vendimtare ndaj Lazios që i kushtoi Interit titullin; ai ishte protagonist i një episodi polemizues pas vërshëllimës finale pasi u përfshi në një debat të tensionuar me lojtarët kundërshtar, debat ky i cili u bë edhe fizik. Ai u filmua nga kamerat duke i bërtitur kapitenit të Lazios Alessandro Nesta, të cilit i tha: "Unë të fitova titullin", duke iu referuar fitores së Perugias në javën e fundit ndaj Juventusit në vitin 2000 që i hapi rrugën Lazios drejt titullit.

Sezoni 2003–04 i Materazzit u karakterizua nga dëmtimet, përfshirë edhe një të pësuar më 25 nëntor gjatë humbjes 5–1 në San Siro ndaj Arsenalit në ndeshjen e fazës së grupeve të Ligës së Kampioneve; ky dëmtim e mbajtë jashtë fushave për dy muaj. Ai ishte sërisht në qëndër të polemikave në fillim të vitit 2004 për sjelle të dhunshme ndaj Bruno Cirillos të Sienës. Kjo ndodhi më 1 shkurt 2004 në një ndeshje që u fitua 4–0 nga Interi. Materazzi (i cili nuk luajti në ndeshje) u ballafaqua me Cirillon në dhomat e zhveshjes dhe filloi ta ofendonte. Ai gjithashtu e goditi në fytyrë, duke i çarë buzën. Pasi incidenti u denoncua, gjykatësi sportiv Maurizio Laudi e pezulloi Materazzin deri më 29 mars, gjë që do të thoshte se ai do të humbiste tetë ndeshje me klubin dhe një me kombëtaren. Përveç pezullimeve në kompedicionet brënda Italisë, Materazzi gjithashtu u pezullua nga UEFA për dy ndeshje në Kupën UEFA. Inter gjithashtu u gjobit me 5,000 €. Materazzi kërkoi falje për incidentin, duke thënë se ai "u soll keq" dhe se "reagoi në mënyrë të keqe", duke shtuar se nuk do ta apelonte këtë pezullim.

#### 2004–2008: Suksesi në Itali me Mancinin
Në korrik 2004, në fillim të sezonit 2004–05, stoli i Interit iu besua trajnerit Roberto Mancini, me të cilin – në sezonin e parë – Materazzi humbi vendin në formacionin titullar. Në sezonin e ardhshëm ai luajti më shumë, duke qënë edhe lojtari i vetëm italian i cili shënoi gol në atë sezon. Më 5 mars 2006, Materazzi shënoi një gol me kokë në minutën e 89të kundër Romës për t'i dhënë ekipit të tij një pikë dhe për t'i thyer vendasve rekordin e 11 ndeshjeve rresht me fitore. Ai e përfundoi sezonin 2005–06 duke zhvilluar 39 paraqitje në të gjitha kompedicionet.

Materazzi firmosi një kontratë të re në gusht 2006 që do ta mbante në Milano deri në qershor 2010. Në fund të vitit, ai ishte i nominuar për çmimin UEFA Skuadra e Vitit sëbashku me shokun e skuadrës Fabio Grosso. Sezoni 2006–07 e pa Materazzin të shënonte 10 gola, duke qënë mbrojtësi me më shumë gola në Serie A. Disa nga golat më të shquar ishin si ai në fitoren 4–3 në Derby della Madonnina kundër Milanit, një rrofeshatë kundër Messinës dhe një dopietë ndaj Sienës më 23 prill që i hapi rrugë titullit të 15të në historinë e Interit pesë ndeshje nga përfundimi. Për performancat e tij gjatë sezonit, Materazzi u shpall Serie A Mbrojtësi i vitit.

parapamje|djathtas|240px|Materazzi gjatë një seance stërvitore
Materazzi humbi pjesën e parë të sezonit 2007–08 për shkak të një dëmtimi të pësuar në grrumbullim me kombëtaren, duke u detyruar të qëndronte jashtë deri në nëntor 2007. Më vonë në shkurt 2008, Materazzi zhvilloi një paraqitje negative në ndeshjen e parë të raundit të 16-tave të Ligës së Kampioneve ndaj Liverpoolit, duke marrë një karton të kuq në minutën e 30të, me Interin që u mposht 2–0 në Anfield. Paraqitja e tij u kritikua edhe nga shokët e ekipit pas përfundimit të ndeshjes. Drejt fundit të sezonit, gjatë barazimit 2–2 ndaj Sienës, Materazzi debatoi me sulmuesin argjentinas Julio Cruz se kush do të gjuante një penallti. Inter, megjithatë, fitoi kampionatin për herë të tretë rresht pas një fitore 2–0 ndaj Parmës në ndeshjen e fundit të sezonit me Materazzin i cili kontriboi duke luajtur 90 minuta të plota. Ai e përfundoi sezonin me 23 ndeshje në Serie A, 4 Në Coppa Italia, 1 në Supercoppa Italiana dhe 3 në Ligën e Kampioneve, duke koleksionuar gjithsej 33 paraqitje.

#### 2008–2011: Vitet e fundit dhe trofe të tjerë
Vera e vitit 2008 pa mbërritjen e trajnerit portugez José Mourinho, i cili nuk e pa Materazzin si titullar, duke bërë që shtatlarti italian të përfundonte në stol. Përveç kësaj, sezoni i tij u prish edhe nga dëmtimet e shumta, duke bërë që të zhvillonte vetëm 8 ndeshje. Ai shënoi golin e parë në UEFA Ligën e Kampioneve më 4 nëntor në barazimin 3–3 ndaj Anorthosis në ndeshjen e katërt të Grupit B. Materazzi fitoi kampionatin e tij të katërt më 17 maj 2009 pas një fitore 3–0 kundër Sienës. Pavarësisht se luajti pak, ai sërisht u vlerësua nga presidenti i klubit Massimo Moratti i cili tha se Matarezzi "luajti mirë sa herë që u thirr në sezonin e kaluar", kurse trajneri Mourinho tha se dëshironte që Materazzi të ishte pjesë e ekipit të tij.

parapamje|majtas|200px|Materazzi në aksion për Interin
Në qershor 2009, Materazzit iu ofrua një marrëveshje e re nga Interi deri në qershor 2012. Ai u përdor pak gjatë sezonit 2009–10, duke zhvilluar vetëm 20 ndeshje në të gjitha kompeticionet. Në janar 2010, ai operoi meniskun e gjurit të tij të djathtë duke qëndruar jashtë fushave për një muaj. Materazzi ishte një zëvëndësues në kohën shtesë për Interin në finalen e UEFA Ligës së Kampioneve 2010 kundër Bayern München, duke zëvëndësuar Diego Militon i cili shënoi të dy golat e suksesit 2–0 në Madrid. Përveç kësaj, Inter siguroi edhe *Scudetton* për të pestin sezon rresht, si dhe Coppa Italian për të plotësuar tripletën.

Ai e filloi sezonin 2010–11 duke hyrë si zëvëndësues në minutat e fundit të fitores 3–1 në shtëpi ndaj Romës në finalen e Supercoppa Italiana. Ndeshja e parë në kampionat për Materazzin erdhi në nëntor ku ai luajti si titullar në derbi kundër Milanit për shkak të mungesës së argjentinasit Walter Samuel; ai shkaktoi penallti në minutën e 4të për një ndërhyrje të gabuar ndaj Zlatan Ibrahimović, i cili më vonë gjatë ndeshjes, e goditi në stomak Materazzin me stil kung-fu duke e hedhur në tokë. Inter humbi ndeshjen 1–0. Pas përfundimit të takimit, trajneri i ekipit Rafael Benítez qetësoi situatën duke thënë se dëmtimi i Materazzit "nuk duhet serioz". Në dhjetor, Materazzi ishte pjesë e ekipit për turnamentin FIFA Kupa e Botës për Klube 2010; ai qëndroi në stol në të dyja takimet me Interin që triumfoi, duke koleksionuar titulin e 5të për vitin 2010.

Materazzi u largua nga Interi në korrik 2011 pasi nuk iu ofrua një kontratë e re, duke mbyllur aventurën e tij në San Siro me 270 paraqitje në të gjitha kompedicionet dhe 15 trofe të fituar, Ai më pas u emërua ambasor i klubit. Më pas, ai akuzoi trajnerin e ekipin Leonardo duke thënë se "ia punoi pas krahut", duke cituar brazilianin si arsyen e largimit të tij nga klubi. Ai gjithashtu i hodhi akuza presidentit Massimo Moratti, duke thënë se ai nuk e mbrojti ndaj Leonardos.

### Chennaiyin FC
Më 22 shtator 2014, Materazzi firmosi si lojtar-trajneri i Chennaiyin FC në sezonin përurues të Super Ligës Indiane. Materazzi firmosi një kontratë për dy sezone me klubin për 1 milion $ çdo sezon. Materazzi nuk vendosi të luante në ndeshjen hapëse të sezonit më 15 tetor, me ekipin që fitoi 2–1 kundër FC Goa me protagonist brazilianin Elano i cili shënoi me goditje dënimi. Gjashtë ditë më vonë në ndeshjen e parë në shtëpi, Chennaiyin mposhti Kerala Blasters 2–1, por katër ditë më pas ata humbën për herë të parë duke u mposhur nga Delhi Dynamos 4–1. Në ndeshjen e katërt të sezonit, Materazzi e vendosi veten titullar për herë të parë, duke kontribuar në triumfin 5–1 ndaj Mumbai City. Më 28 nëntor, ai solli në ekip ish shokun e ekipit kombëtar Alessandro Nesta, i cili doli nga pensionimi për të firmosur deri në fund të sezonit. Chennaiyin e përfundoi sezonin e rregullt me 14 ndeshje në vendin e parë, kurse Materazzi zhvilloi 6 paraqitje. Në ndeshjet play-off për përfundimin e sezonit, ekipi u eliminua në kohën shtesë të gjysëm-finales nga Kerala Blasters.

Në fund të sezonit 2015, në të cilin Materazzi udhëhoqi ekipin drejt titullit të parë kampion, kontrata e tij skadoi. Në përfundim të sezonit 2016, u lajmërua se Materazzi nuk do të rikthehej në klub për sezonin 2017.

## Karriera ndërkombëtare
### Debutimi dhe Kupa e Botës 2002
Materazzi bëri debutimin e tij me ekipin kombëtar të Italisë më 25 prill 2001 në një ndeshje miqësore të fituar 1–0 kundër Afrikës së Jugut. Ai zhvilloi dy paraqitje gjatë fushatës kualifikuese: kundër Huganrisë dhe Gjeorgjisë. Në finalet e turnamentit Kupa e Botës 2002, Materazzi u përdor si zëvëndësues i mbrojtësve Alessandro Nesta dhe Fabio Cannavaro. Ai zhvilloi vetëm një ndeshje në turnament si zëvëndësues i Nestës në humbjen 2–1 ndaj Kroacisë në fazën e grupeve; në minutën e 90të, ai dërgoi një top të gjatë por të lehtë në zonën kundërshtare me synimin për të arritur te Inzaghi, por askush nuk e preku dhe përfundoi në rrjetë, por ky gol u anullua nga gjyqtari Graham Poll i cili pretendoi se Inzaghi kishte tërhequr një lojtar kundërshtar nga fanella. Materazzi u kritikua për markimin e tij në të dy golat e pësuar nga Italia.

### UEFA Euro 2004
Pavarësisht një pezullimi të gjatë me Interin, ku ai ishte në stol në dy ndeshjet e para të grupit, por luajti si titullar në ndeshjen e tretë kundër Bullgarisë në vend të të pezulluarit Fabio Cannavaro, me Italinë që përmbysi rezultatin për të fituar 2–1; në pjesën e parë, Materazzi u gjyqua se kishte ndërhyrë gabimisht ndaj sulmuesit kundërshtar Dimitar Berbatov brënda zonës, duke shkaktuar penallti, të cilën Martin Petrov e shënoi me sukses. Pavarësisht fitores, Italia u eliminua nga grupi, për shkak të diferencën negative në përballjet direkte me Danimarkën dhe Suedinë, që kishin sasi pikësh të njëjta me *Azzurrët*. 

Materazzi luajti ndeshjen e parë si kapiteni i Italisë më 17 nëntor 2004 në një fitore 1–0 në miqësoren ndaj Finlandës, duke marrë edhe një karton të verdhë. Ndeshja e dytë dhe e fundit si kapiten i Materazzit me fanellën e Italisë erdhi më 30 mars 2005 në një tjetër ndeshje miqësore, këtë herë ndaj Islandës, ku ai luajti vetëm në pjesën e parë.

### Kupa e Botës 2006
parapamje|majtas|Materazzi në 2006, gjatë FIFA Kupës së Botës në Gjermani
Materazzi u zgjodh në ekipin prej 23 lojtarësh nga trajneri Marcelo Lippi për Kupën e Botës 2006 e cila ishte turnamenti i tretë madhor i tij. Ai e nisi turnamentin si lojtar rezervë, por dëmtimi që Alessandro Nesta pësoi në ndeshjen e fazës së grupeve ndaj Republikës Çeke i hapi rrugën Materazzit, i cili dhuroi impakt të menjëherëshëm duke shënuar me kokë si dhe u zgjodh edhe lojtari i ndeshjes. Ai mori një karton të kuq në ndeshjen e raundit të 16-tave ndaj Australisë për një ndërhyrje të gabuar ndaj Mark Bresciano, por gjithsesi Italia fitoi 1–0; ai u pezullua për ndeshjen çerek-finale ndaj Ukrainës, që u fitua nga italianët 3–0. Në finale kundër Francës, Materazzi bëri një ndërhyrje të gabuar ndaj Florent Maloudas duke shkaktuar penallti, të cilën Zinedine Zidane e shënoi. Ai dhuroi sërisht impakt në ndeshje duke shënuar golin e barazimit me kokë pas një goditje këndi të ekzekutuar nga Andrea Pirlo nga e djathta. Pasi ndeshja kaloi në kohën shtesë, Materazzi dhe Zidane u përfshinë në një ballafaqim në minutën e 110të, kur Materazzi e ofendoi verbalisht kundërshtarin francez si dhe i mbajti edhe fanellën kurse Zidane po përpiqej të largohej; e cila në fund u mbyll me një goditje me kokë nga Zidane në gjoksin e Materazzit. Për këtë veprim, Zidane u ndëshkua me karton të kuq. Ndeshja më pas kaloi te penalltitë. Materazzi shënoi penalltinë e dytë të Italisë që në fund triumfoi 5–3 për të fituar trofeun e katërt të FIFA Kupës së Botës. Pas finales, ai ballafaqim rezuloi në një polemikë të madhe pasi Zidane akuzoi Materazzin se i kishte ofenduar nënën dhe motrën. Përveç kësaj, Materazzi kishte pranuar se e kishte kapur nga fanella Zidanen, kurse francezi në mënyrë humoristike i kishte thënë: *"Nëse do fanellën time, ta jap pas ndeshjes"*. Materazzi më pas zbuloi çfarë i tha: *"Preferisco la puttana di tua sorella"* (*Preferoj motrën tënde kurvë*), që solli reagimin e Zidanes. Tre tabloide britanike *Daily Star*, *Daily Mail* dhe *The Sun*, kishin spekulluar se Materazzi kishte quajtur Zidanen *"djali i një kurve terroriste"*. Materazzi i paditi të tre tabloidet, spekullimet e të cilave u rrëzuan më pas. FIFA më pas e dënoi Materazzin me dy ndeshje si dhe e gjobiti me 5,000 franga zvicerane. Sëbashku me Luca Tonin, Materazzi ishte golashënuesi më i mirë i Italisë me dy gola; ai gjithashtu fitoi 14 duele gjatë turnamentit.

### UEFA Euro 2008
Nën drejtimin e trajnerit Roberto Donadoni, Materazzi luajti vazhdimisht gjatë kualifikueseve të Euro 2008, kjo edhe falë tërheqjes të Alessandro Nestës nga kombëtarja. Në turnamentin e Euro 2008, ai luajti si titullar në humbjen 3–0 ndaj Holandës por u zëvëndësua në minutën e 54të; kjo rezultoi të ishte paraqitja e tij e fundit me Italinë, dhe gjatë pjesës së mbetur të turnamentit, Materazzi u zëvëndësua nga Giorgio Chiellini. Pas rikthimit në Lippit si trajner i kombëtares, Materazzi nuk u thirr më. Gjithsej ai luajti 41 ndeshje dhe shënoi 2 gola. Materazzi lavdërohej nga trajnerët për rrezikshmërinë e tij në luftën në ajër, duke qënë një rrezik madhor për mbrojtjet kundërshtare, pavarësisht se ai vetë ishte mbrojtës. Ai gjithashtu ishte i saktë nga goditjet e dënimit dhe penalltitë, si dhe zotëronte një gjuajtje të fuqishme nga distanca.

## Jeta personale
Marco Materazzi ka lindur në Lecce, ku babai i tij, Giuseppe, një futbollist profesionist, luante në atë kohë me ekipin e qytetit, U.S. Lecce. Giuseppe gjithashtu ka qënë edhe trajner dhe ka drejtuar ekipe si Pisa, Lazio, Sporting CP dhe Tianjin Teda. Mamaja e Materazzit vdiq kur ai ishte 15 vjeç. Vëllai i tij Matteo është një agjent futbolli.

Siç kishte deklaruar edhe babai i tij, Marco u rrit duke bërë tifo për Lazion. Në shtator 2007, ai publikoi autobiografinë e tij e quajtur "Una vita da guerriero" (Një jetë si një luftëtar) që ishte shkruajtur nga gazetarët Andrea Elefante (nga *Gazzetta dello Sport*) dhe Roberto De Ponti (nga *Corriere della Sera*).

Materazzi u martua më 23 qershor 1997 me Danielën, dhe sëbashku kanë tre fëmijë: Annën, Daviden dhe Gianmarcon.

## Statistikat e karrierës
### Klube
Burimi:

#### Golat me kombëtaren
*Rezultatet e Italisē të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Materazzi.*

## Trofe
### Si lojtar
#### Klube
;Internazionale

:*majtas|50px Klasi 4të / Oficer: ''Ufficiale Ordine al Merito della Repubblica Italiana: (2006)

## Referime 
## Lidhje të jashtme
*Uebfaqja zyrtare
*Profili zyrtar te Inter
*Profili dhe statistikat te Football Database