open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Agron Rufati

**Agron Rufati** (6 prill 1999, Zagreb) është një futbollist profesionist që luan si qendërmbrojtës . I lindur në Kroaci, ai ka përfaqësuar Maqedoninë e Veriut në nivel të të rinjve.

## Karriera 
Agron Rufati është i lindur dhe i rritur në Zagreb, Kroaci, Rufati filloi të luante futboll në Tekstilac Ravnice Zagreb, përpara se të kalonte në HAŠK Zagreb më të njohur.  Në fillim të vitit 2014, ai iu bashkua akademisë më të lartë të qytetit, atë të GNK Dinamo Zagreb ku do të qëndronte deri në fund të vitit 2016. Pas një sezoni të suksesshëm me NK Lokomotiva në ligën e të rinjve U19, Rufati iu bashkua NK Istra 1961 më 14 korrik 2018. Vetëm 2 javë pasi iu bashkua Istra-s ai bëri tashmë debutimin e tij profesional në raundin hapës të Ligës së Parë Kroate të Futbollit 2018–19, pasi kishte luajtur 90 minuta në barazimin 1-1 kundër Slaven Belupo më 29 korrik 2018. 

## Nderimet 
**Zorya Luhansk**

* Nënkampion i Kupës së Ukrainës : 2020-21

## Shih edhe 
* Shqiptarët në Kroaci

## Referime
Objekti i gjuajtjes

[parapamje|301x301px|Objektiv prej [Letra|letrës.]]
**Objektet e gjuajtjes** apo **qitjes** janë objekte në forma dhe forma të ndryshme që përdoren për pistoletë, pushkë, armë gjahu dhe sporte të tjera të qitjes, si dhe në shigjeta, gjuajtje me hark, qitje me hark dhe sporte të tjera që nuk lidhen me armë zjarri. Qendra shpesh quhet bullseye. Objektivat mund të bëhen për shembull prej letre, gome "vetë-shëruese" ose çeliku. Ekzistojnë gjithashtu objektiva elektronike që në mënyrë elektronike mund t'i japin gjuajtësit reagime të sakta për vendosjen e gjuajtjes.

## Shiko edhe 
## Referime
Gjuajtësi

[parapamje|Një gjuajtës amerikan kërkon aktivitet armik përgjatë majave të kodrave pranë distriktit Dur Baba, [Afganistani|Afganistan (2006).]]
Një **gjuajtës** është një person që është i aftë në gjuajtjen e saktë. Në përdorimin modern ushtarak, kjo zakonisht i referohet përdorimit të armëve të predhave, si p.sh. një armë e gjatë me shtrirje të saktë, si pushka qitëse e caktuar ose një pushkë snajper) për të qëlluar në objektiva me vlerë të lartë në rreze më të gjata se zakonisht.

Shkathtësia në gjuajtjen me precizion njihet si qitje e gjuajtjes, e cila mund të përdoret për të përshkruar si gjuajtjen me armë ashtu edhe gjuajtjen me hark.

## Shiko edhe 
* Pushka e Përmirësuar e Gjuajtësit M39
* Pushka Snajper

## Referimet
Accuracy International AWM

parapamje|270x270px|Pushka me rreze të gjatë L115A3.
**Accuracy International AWM** (Arctic Warfare Magnum ose AI-Arctic Warfare Magnum) është një pushkë snajperi me veprim-rrufe, e prodhuar nga Accuracy International, e krijuar për fishekë pushkë magnum. Accuracy International AWM njihet jozyrtarisht edhe si **AWSM** (Arctic Warfare Super Magnum), i cili zakonisht tregon pushkët AWM të vendosura në .338 Lapua Magnum.

Më 9 shtator 2012, Accuracy International njoftoi se pushka .338 Lapua Magnum AWM u hoq nga përdorimi dhe u zëvendësua nga pushka snajper Accuracy International AXMC. Veprimi i bulonave të AXMC është projektuar për të qenë dukshëm më i fortë dhe më i aftë për të trajtuar presione dhe temperatura më të larta të dhomës dhe kështu shtytje më të lartë të bulonave në mënyrë të sigurt krahasuar me AWM dhe për këtë arsye është më e gjatë dhe më e gjerë. Revista AXMC u zgjerua gjithashtu në mënyrë të përshtatshme për të funksionuar me fishekë 0,338 Lapua Magnum të ngarkuara në Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives (C.I.P.) gjatësia e përgjithshme maksimale e lejuar prej 93,50 mm.

## Shiko edhe 
## Referimet
Trupat e Marinës së Shteteve të Bashkuara

[parapamje|Stema e Trupave të Marinës së [Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara.]]
**Trupat e Marinës së Shteteve të Bashkuara** (**USMC**), të referuar edhe si **Marinsat e Shteteve të Bashkuara**, është dega e shërbimit të forcës tokësore detare të Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara përgjegjëse për kryerjen e operacioneve ekspeditare dhe amfibe përmes armëve të kombinuara, duke zbatuar forcat e tyre të këmbësorisë, artilerisë, ajrore dhe operacioneve speciale. Trupat e Marinës së SHBA-së janë 1/8 shërbimet e uniformuara të Shteteve të Bashkuara.

Trupat e Marinës ka qenë pjesë e Departamentit të Marinës së SHBA që nga 30 qershor 1834 me shërbimin e saj simotër, Marinën e Shteteve të Bashkuara. USMC operon instalime në tokë dhe në bordin e anijeve luftarake amfibe detare në mbarë botën. Për më tepër, disa prej skuadroneve të aviacionit taktik të marinsave, kryesisht skuadriljet e sulmeve luftarake Detare, janë gjithashtu të ngulitura në krahët ajror të transportuesit të marinës dhe operojnë nga transportuesit e avionëve.

Historia e Trupave Detare filloi kur dy batalione të marinsave kontinentale u formuan më 10 nëntor 1775 në Filadelfia si një degë shërbimi e trupave të këmbësorisë të aftë për të luftuar si në det ashtu edhe në breg. Në teatrin e Paqësorit të Luftës së Dytë Botërore, Korpusi mori drejtimin në një fushatë masive të luftës amfibe, duke përparuar nga ishulli në ishull. Që nga viti 2022, USMC ka rreth 177,200 anëtarë aktivë në detyrë dhe rreth 32,400 personel në rezervë.

## Shiko edhe 
* Forcat e Armatosura të Shteteve të Bashkuara të Amerikës

## Referimet
Mirketa Çobani

**Mirketa Çobani** ( 23 mars 1947 në Elbasan) është aktore shqiptare. 

## Jetëshkrimi 
Është diplomuar për aktrim në Institutin e Arteve në Tiranë [1] . Pas diplomimit, ajo punoi në Teatrin Popullor dhe Teatrin e Kukullave të Varshavës. Në vitin 1968, ajo bëri debutimin e saj në film me rolin e Artës në filmin *Horizonte te hapura* [1] . Ajo është shfaqur në katër filma artistikë .

## Rolet filmike 
* 1968 : *Horizonte të hapura* si Arta
* 1981 : *Shoku ynë Tili* si mësuese Drita
* 1988 : *Bregu i ashpër* si Trina
* 1974: “Qyteti më i ri në Botë” në rolin e Mamaja e Fatmirit. 
* 1983: “Dora e ngrohtë” në rolin e Mësuese Zhani; 
* 1984: “Koha nuk pret”
Ushtari i pushkatuar

**Ushtari i pushkatuar**  novelë për shkollarët e vegjël me autor Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 1996 nga "Kombi". Libri ka 74 faqe.
Yje të pashuar

**Yje të pashuar**  Botim serial me shumë vëllime kushtuar jetës, veprës dhe heroizmit të dëshmorëve të Luftës ANÇSH. «Yje të Pashuar» botohet nën kujdesin e Komitetit Kombëtar të veteranëve të Luftës të Popullit Shqiptar. Libri i parë është botuar në vitin 1971, deri tani janë botuar 7 vëllime.
Llukani (Resul Bedo)

**Llukani**  monografi e letrarizuar me autor Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 2000. Libri ka 118 faqe.
Kryqthyerit dhe shqiponjat

**Kryqthyerit dhe shqiponjat** me autor Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 2002. Libri ka 140 faqe.
Dega ushtarake

[parapamje|Një gardë me ngjyra e Shërbimit të Përbashkët të [Forcat e Armatosura të Shteteve të Bashkuara të Amerikës|Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara. Kjo roje me ngjyra përbëhet nga personel nga 5 nga 6 degët ushtarake të Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara (Ushtria, Marinsat, Forcat Ajrore, Marina dhe Rojet Bregdetare).]]
**Dega ushtarake** (gjithashtu **dega e shërbimit** ose **shërbimi i armatosur**) është sipas standardit të përbashkët një nënndarje e forcave të armatosura kombëtare të një kombi ose shteti sovran.

## Shiko edhe 
## Referimet
Taktikat e infiltrimit

i 3-të i Zbulimit, Divizioni i tretë Detar i SHBA-së.]]
Në luftë, **taktikat e infiltrimit** përfshijnë forca të vogla të pavarura të këmbësorisë së lehtë që përparojnë në zonat e pasme të armikut, duke anashkaluar 

pikat e forta të vijës së parë të frontit, ndoshta duke i izoluar ato për sulm nga trupat pasuese me armë më të rënda. Ushtarët marrin iniciativën për të identifikuar pikat e dobëta të armikut dhe për të zgjedhur vetë rrugët, objektivat, momentet dhe metodat e sulmit; kjo kërkon një shkallë të lartë aftësie dhe trajnimi, dhe mund të plotësohet me pajisje speciale dhe armatime për t'u dhënë atyre më shumë mundësi luftarake lokale.

Format e këtyre taktikave të këmbësorisë u përdorën nga përleshje dhe të parregullt që datojnë në antikitetin klasik, por vetëm si taktikë mbrojtëse ose dytësore; fitoret vendimtare në fushën e betejës u arritën me taktika luftarake shokuese me këmbësorinë e rëndë ose kalorësinë e rëndë, zakonisht duke u sulmuar në masë kundër forcës parësore të kundërshtarit. Në kohën e luftës së hershme moderne, fuqia e zjarrit mbrojtëse e bëri këtë taktikë gjithnjë e më të kushtueshme. Kur lufta e llogoreve u zhvillua në kulmin e saj në Luftën e Parë Botërore, shumica e sulmeve të tilla ishin dështime të plota. Bastisja nga grupe të vogla ushtarësh me përvojë, përdorimi i fshehtësisë dhe mbulimit ishte zakonisht i përdorur dhe shpesh i suksesshëm, por këta nuk mund të arrinin fitore vendimtare.

Taktikat e infiltrimit u zhvilluan ngadalë gjatë Luftës së Parë Botërore dhe fillimit të Luftës së Dytë Botërore, pjesërisht si një mënyrë për t'i kthyer këto taktika ngacmuese në një doktrinë vendimtare sulmuese. Në fillim, vetëm njësitë speciale u trajnuan në këto taktika, të tipizuara nga gjermanët Stoßtruppen (trupat e stuhisë). Nga fundi i Luftës së Dytë Botërore, pothuajse të gjitha forcat e rregullta tokësore të fuqive të mëdha u trajnuan dhe pajisën për të përdorur forma të taktikave të infiltrimit, megjithëse disa specializohen në këtë, si komando, patrullat e zbulimit me rreze të gjatë, Rangers të ushtrisë amerikane, ajrore dhe forcat e tjera speciale dhe forcat që përdorin luftë të parregullt.

Ndërsa një taktikë e specializuar gjatë Luftës së Parë Botërore, taktikat e infiltrimit tani janë integruar rregullisht plotësisht si pjesë standarde e luftës moderne të manovrimit, deri te zjarri dhe lëvizja bazë në nivel skuadre dhe seksioni, kështu që termi ka pak kuptim të veçantë sot. Taktikat e infiltrimit mund të mos jenë standarde në luftimet moderne ku trajnimi është i kufizuar, si p.sh. për njësitë e milicisë ose rekrutëve të nxituar, ose në sulmet e dëshpëruara ku kërkohet një fitore e menjëhershme. Shembuj janë formacionet gjermane Volkssturm në fund të Luftës së Dytë Botërore dhe sulmet japoneze banzai të së njëjtës periudhë.

## Shiko edhe 
* Sabotimi

## Referimet
Batalioni Partizan "Asim Zeneli" (7 gusht 1943 - 1968)

Libri '''"Batalioni Partizan 'Asim Zeneli' : 7 gusht 1943 - 1968"''' 

Botuar në Tiranë nga Muzeu Historik i Tepelenës, ky libër përmban 189 faqe dhe një portret të heroit Asim Zeneli. Ai dokumenton të dhëna të hollësishme mbi operacionet e kryera nga batalioni, historitë personale të partizanëve, si dhe zhvillimet politike dhe shoqërore të kohës. Libri përfshin një antologji të tregimeve dhe kujtimeve që pasqyrojnë sakrificën e luftëtarëve për lirinë e vendit, duke përfaqësuar një burim të rëndësishëm për studimin e rezistencës antifashiste në Shqipëri.

Batalioni "Asim Zeneli" ka një vend të veçantë në kujtesën historike të Shqipërisë, duke u kthyer në simbol të patriotizmit dhe qëndresës popullore. Ai përfaqëson jo vetëm një pjesë të rëndësishme të historisë së luftës antifashiste, por gjithashtu një periudhë të veçantë ku shqiptarët, të bashkuar në rezistencë, treguan përkushtim të palëkundur ndaj çlirimit të vendit. Libri i vitit 1968 shërben ende si një burim i vyer për studiuesit dhe për publikun, duke ruajtur përjetësisht kujtimin e sakrificave të partizanëve të këtij batalioni dhe duke përçuar mesazhin e lirisë dhe guximit tek brezat e ardhshëm.

## Burimet
Divizioni VI "sulmues" në fletët e ditarit

**Divizioni VI " sulmues" në fletët e ditarit**

Autor: Resul Bedo

Vendi i botimit: Tiranë

Botues: [s.n.]

Viti i botimit: 2006

Formati: 378 faqe, ilustruar me fotografi, 20 cm

Libri Divizioni VI "Sulmues" në fletët e ditarit , shkruar dhe redaktuar nga Resul Bedo, është një pasqyrë e gjerë historike mbi rolin e Divizionit VI në Luftën Nacionalçlirimtare të viteve 1939-1944. Ky vepër bazohet në ditarë të kohës, dokumente historike dhe burime të tjera, duke ofruar një dokumentacion të detajuar mbi luftimet, strategjitë, heronjtë dhe dëshmorët që kontribuuan në çlirimin e Shqipërisë dhe rajoneve përreth.

Libri trajton temat kryesore të mëposhtme:

* Historia e Divizionit VI "Sulmues": Njësia partizane që luajti një rol të rëndësishëm në çlirimin e zonave të ndryshme në Shqipëri, Kosovë dhe Mal të Zi.
* Betejat kryesore: Përshkrime të detajuara të operacioneve ushtarake ku mori pjesë Divizioni VI, duke përfshirë strategjitë dhe sfidat në terren.
* Heronjtë dhe dëshmorët: Përkujtim i luftëtarëve që sakrifikuan jetën e tyre për çlirimin e vendit.
* Ditarët si burime historike: Analizë e të dhënave të nxjerra nga ditarët e partizanëve dhe komandantëve të kohës, të cilët dokumentuan ngjarjet e përditshme dhe vendimet e rëndësishme.

Libri është i organizuar në kapituj që ndjekin kronologjinë e ngjarjeve, duke filluar nga formimi i Divizionit VI dhe duke vazhduar me përshkrimin e veprimtarive të tij në kuadër të luftës antifashiste. Në fund të librit gjenden burime bibliografike (faqet 374-378) që ndihmojnë lexuesin të thellojë studimet mbi këtë temë.

Ky libër është një dokumentacion i rëndësishëm që ndriçon një aspekt të veçantë të historisë së Luftës Nacionalçlirimtare në Shqipëri. Ai përbën një dëshmi të gjallë të sakrificave dhe kontributit të partizanëve shqiptarë, duke hedhur dritë mbi lidhjet me rezistencën antifashiste në Kosovë dhe Mal të Zi. Përmes një gjuhe të gjallë dhe detajeve të pasura, Resul Bedo sjell në jetë historinë e një njësie të veçantë ushtarake dhe ndikimin e saj në fatet e vendit.

Libri përmban një bibliografi të gjerë dhe referenca të marra nga dokumente origjinale, arkiva dhe ditarë të ruajtur nga pjesëmarrës të drejtpërdrejtë në ngjarje. Kjo e bën veprën një burim të vyer për historianët, studentët dhe të gjithë ata që janë të interesuar për historinë e Luftës Nacionalçlirimtare.

Libri përfshin një gamë të gjerë termash gjeografikë dhe historikë që lidhen me Shqipërinë, Kosovën dhe Malin e Zi. Ai përshkruan terrenet ku Divizioni VI zhvilloi operacionet e tij dhe rolin që këto zona luajtën në luftën antifashiste.

Divizioni VI "Sulmues" në fletët e ditarit është një vepër historike e veçantë që nderon kujtesën e një prej divizioneve më të rëndësishme të Luftës Nacionalçlirimtare. Resul Bedo ka arritur të sjellë një rrëfim të plotë dhe të detajuar, duke e bërë librin një kontribut të rëndësishëm në literaturën historike shqiptare.

## Referime
Goditje (Resul Bedo)

**Goditje** kronikë letrare me autor Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 1972 nga "Naim Frashëri". Libri ka 231 faqe.
Këngë trimërie V.1

**Këngë trimërie**  përgatiti Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 1968. Libri ka (V.1) 167 faqe.
Lule në vezme

**Lule në vezme** tregime, skica e novela me autor Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 1977 nga "Naim Frashëri". Libri ka 224 faqe.
Bjeshka (Resul Bedo)

**Bjeshka** : tregime për fëmijë të moshës së re e të mesme shkollore

Autor: Resul Bedo

Vendi i botimit: Tiranë, Shqipëri

Botues: Naim Frashëri

Viti i botimit: 1966

Seria: Biblioteka "Miku i vogël i librit"

Përshkrimi fizik: 69 faqe, me ilustrime

"Bjeshka"  është një përmbledhje tregimesh të shkruara nga autori shqiptar Resul Bedo, e dedikuar posaçërisht për fëmijët e moshave të reja dhe të mesme shkollore. Ky libër, i botuar në vitin 1966 nga shtëpia botuese prestigjioze "Naim Frashëri," është pjesë e serisë "Miku i vogël i librit," një koleksion i rëndësishëm që synonte të pasuronte letërsinë për fëmijë në Shqipëri.

Përmes tregimeve të përmbledhura në këtë libër, autori përcjell vlera edukative dhe morale, duke përdorur tematika të lidhura ngushtë me natyrën shqiptare, kulturën tradicionale dhe jetën në fshat e malësi. Titulli "Bjeshka" simbolizon natyrën madhështore dhe të pastër, duke ftuar lexuesit e rinj të eksplorojnë lidhjen mes njeriut dhe mjedisit natyror.

Tregimet në këtë libër trajtojnë tema të thjeshta dhe të ndjera, si miqësia, ndihma ndaj të tjerëve, dashuria për natyrën dhe respekti për traditat. Bjeshka, si motiv kryesor, përdoret jo vetëm si vendngjarje për shumë histori, por edhe si simbol i virtyteve si guximi, bujaria dhe përkushtimi.

Gjithashtu, tregimet shpesh përfshijnë elemente të botës së kafshëve dhe mjedisit rural, duke i bërë ato më tërheqëse për lexuesit e rinj dhe duke nxitur ndjeshmërinë ndaj botës së jashtme.

Stili i Resul Bedos është i thjeshtë, i qartë dhe i përshtatshëm për moshën e synuar, duke lehtësuar kuptimin e mesazheve dhe emocionet e përcjella. Ilustrimet, të pranishme në libër, pasurojnë përvojën e leximit dhe ndihmojnë në vizualizimin e tregimeve, duke rritur atraktivitetin e librit për fëmijët.

"Bjeshka" është një shembull klasik i letërsisë shqipe për fëmijë nga periudha e mesit të shekullit XX. Ai pasqyron përpjekjet për të ndërtuar një traditë letrare edukative dhe argëtuese për brezat e rinj, duke promovuar vlera të përhershme morale dhe kulturore. Libri mbetet një burim i vlefshëm për studiuesit e letërsisë për fëmijë dhe për ata që kërkojnë të njohin historinë e edukimit përmes leximit në Shqipëri.

Edhe pse mund të mos jetë më aq i njohur në ditët e sotme, "Bjeshka" përfaqëson një periudhë të artë të krijimtarisë letrare për fëmijë në Shqipëri dhe mbetet një thesar i vogël për ata që kanë fatin ta gjejnë dhe lexojnë.

## Burimet
Njëqind episode partizane

**Njëqind episode partizane** me autor Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 1968 nga "Naim Frashëri". Libri (Botimi i 2-të) ka 400 faqe me ilustrime.
Prapa ekranit

**Prapa ekranit** tregime dhe skica, me autor Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 1973 nga "Naim Frashëri". Libri ka 95 faqe.
Sofije Alushaj

Sofije Halil Alushaj lindur më 16/11/1974 në Lipjan, Kosovë, ku u rrit dhe mbaroi gjimnazin dhe filloi studimet në mjekësi në vitin 1994-1995.

Vjen nga një familje demokrate, luftarake dhe atdhedashëse që nuk kursyeu as gjakun në luftën e Kosovës me dy martirë dhe një veteran të UÇK-së. Ka kontribuar në rezistencën dhe organizimet e formave të ndryshme ndaj regjimit serb para luftës, gjë e cila nuk kaloi pa u vënë re nga fashistët Serbë. Është penalizuar me heqje lirie, sekuestrim të dokumentit të identifikimit si dhe urdhër arresti. 

Por, fati ishte me të dhe ajo kaloi kufirin ilegalisht në Shqipëri. 

Me 1997-1998 bëri transferimin në Universitetin e Mjeksisë në Tiranë dhe përfundoi studimet në Mjeksi të përgjithshme në vitin 2002-2003.
parapamje|Kandidatja nga rradhet e koalicionit "Bashke Fitojme" per bashkine Patos ne zgjedhjet vendore te vitit 2023, Sofije Alushaj.
Gjatë studimeve u njoh dhe u fejua me bashkëshortin, djalë nga Patosi dhe kurorëzoi familjen me tre fëmijët e saj në Patos.

Filloi punë si mjeke në Komunën Ruzhdie dhe fshatrat e saj për një vit, pastaj u transferua në qytetin e Patosit si mjeke familje në QSH Patos deri në vitin 2017.

Në Maj 2017 kaloi në sektorin privat si mjeke dhe vazhdon kontributin e saj prej 21 vitesh çdo ditë në ndihmë të shëndetit të qytetarëve të Patosit dhe rrethinave.

Thelloi studimet e saj në universitetin Kristal, Master në Shkencat Farmaceutike.

U trajnua në sektorin e imazherisë si sonografiste prej 6 muajsh dhe ky kontribut vjen në të mirë të qytetarëve prej 10 vitesh nga ajo.

Sfidat gjatë kësaj periudhe kanë qënë të formave të ndryshme, por karakteri i saj luftarak, drejtësia në punë, e kanë nxjerrë gjithmonë fituese dhe krenare.

Pasioni për mjeksinë, profesioni njerezor, kultura, edukata e ndërthurur ndërmjet dy vendeve Kosovë -Shqipëri, i ka ofruar shumë qytetarëve të saj dhe ajo gëzon një respekt të madh dhe familjarizim nga qytetarët e Patosit dhe rrethinave; kontribut që u shtua shumë në periudhen Covid-iane duke ju gjendur pranë çdo qytetari që kishte nevojë për ndihmë mjeksore e sociale.

Sofija është falenderuese për mbështetjen e madhe në këtë garë të rëndësishme në një moment kaq kritik për vendin, e premton që të punoje akoma më shumë për të sjellë ndryshimin në të mirë të Patosit.
Avdyl Bizhga përmes kujtimeve

**Avdyl Bizhga përmes kujtimeve**

Titulli i Librit: Avdyl Bizhga përmes kujtimeve

Autorët: Resul Bedo dhe Besim Shyti

ISBN: 9789928118042

Vendi i Botimit: Tiranë

Botuar nga: Kumi

Viti i Botimit: 2011

Të Dhëna Fizike: 208 faqe, përmban fotografi; formati 21 cm

Libri Avdyl Bizhga përmes kujtimeve  është një biografi e detajuar e Avdyl Bizhgës, një nga figurat shqiptare të Luftës Nacionalçlirimtare (1939-1944), dhe është shkruar nga Resul Bedo dhe Besim Shyti. Ky botim ndjek jetën dhe aktivitetet e Bizhgës, duke nxjerrë në pah angazhimin e tij në kauzën nacionalçlirimtare dhe përpjekjet për lirinë e Shqipërisë gjatë periudhës së pushtimit dhe pas tij.

Libri përfshin kujtime dhe rrëfime të ndryshme që japin një pasqyrë të veprimtarisë së tij ushtarake dhe patriotike, ndërsa gjithashtu i japin lexuesit një vështrim të gjallë të jetës dhe karakterit të Avdyl Bizhgës përmes përvojave personale, detajeve historike dhe përshkrimeve autentike të bashkëkohësve. Përmes rrëfimeve, autorët përpiqen të ndriçojnë aspektet më të rëndësishme të karakterit dhe përkushtimit të tij për çështjen kombëtare.

Libri është i strukturuar rreth ngjarjeve kryesore që formësuan historinë e Shqipërisë gjatë viteve të Luftës së Dytë Botërore dhe përfshin tematika të tilla si:

* Kujtime personale dhe rrëfime historike: Libri është i ndërtuar rreth kujtimeve të afërmve dhe miqve të Avdyl Bizhgës, të cilat ndihmojnë për të krijuar një portret sa më autentik dhe të thellë të tij.
* Lufta Nacionalçlirimtare (1939-1944): Si një nga luftëtarët aktivë të kësaj periudhe, Avdyl Bizhga përshkruhet si një figurë e palëkundur dhe e përkushtuar për çlirimin e vendit.
* Roli ushtarak dhe strategjitë e luftës: Një pjesë e librit i dedikohet veprimeve dhe rolit ushtarak të Bizhgës, duke e paraqitur atë si një lider të përkushtuar dhe strateg të zoti në mbrojtje të popullit të tij.

Libri gjithashtu përmban fotografi të rralla dhe dokumente historike që e bëjnë lexuesin të përjetojë më thellë kohën dhe veprimtarinë e Bizhgës, ndërsa dokumenton një pjesë të rëndësishme të historisë shqiptare përmes kontributit të një individi të spikatur.

Libri përmban 208 faqe, me një format të përshtatshëm prej 21 cm dhe përfshin fotografi të ndryshme që e plotësojnë përmbajtjen narrative. Ky botim, me ISBN 9789928118042, u publikua në vitin 2011 nga shtëpia botuese "Kumi" në Tiranë.

Fjalë kyçe

* Historia
* Lufta Nacionalçlirimtare 1939-1944
* Ushtarakë
* Kujtime
* Biografi

Libri Avdyl Bizhga përmes kujtimeve ofron jo vetëm një rrëfim biografik të thelluar, por gjithashtu kontribuon në pasurimin e literaturës historike shqiptare, duke e vendosur Avdyl Bizhgën si një figurë që meriton njohje në historiografi.

## Referime
Mendime për "Yje të pashuar"

**Mendime për "Yje të pashuar"** me autor Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 2007. Libri ka 136 faqeme foto.
Ditar i Divizionit të VI Sulmues të UNÇSH : (3 janar 1945-12 shtator 1945)

**Ditar i Divizionit të VI Sulmues të UNÇSH: (3 janar 1945 - 12 shtator 1945)**

Autor: Resul Bedo

Botues: Ilar

Vendi dhe viti i botimit: Tiranë, 2015

ISBN: 9789928178251

Përshkrimi: 168 faqe, përfshirë një hartë.

Libri Ditar i Divizionit të VI Sulmues të UNÇSH  përmbledh shënimet e mbajtura në shtabin e Divizionit të VI Sulmues të Ushtrisë Nacional-Çlirimtare Shqiptare (UNÇSH) gjatë periudhës 3 janar 1945 deri më 12 shtator 1945. Ky ditar, i shkruar nga Resul Bedo, është një burim autentik që pasqyron operacionet dhe aktivitetet e këtij divizioni në fazën përfundimtare të Luftës së Dytë Botërore dhe pas saj.

Materiali është fotokopje e ditarit origjinal dhe shërben si një dokument historik për studiuesit, historianët dhe lexuesit e interesuar në periudhën e luftës antifashiste në Shqipëri. Në të dokumentohen përditshmëria, sfidat dhe strategjitë e Divizionit të VI, një nga njësitë kryesore të luftës partizane.

Ditari përfshin:

* Operacionet luftarake: Njësia kishte një rol të rëndësishëm në çlirimin e disa rajoneve strategjike të Shqipërisë dhe në përballjen me trupat gjermane e bashkëpunëtorët vendas.
* Organizimi ushtarak: Tregohen detaje mbi strukturën dhe funksionimin e divizionit, komandën dhe marrëdhëniet me njësitë e tjera të UNÇSH.
* Jeta e përditshme e partizanëve: Përshkruhen momentet e sakrificave, por edhe të solidaritetit dhe optimizmit.
* Kontributi në rindërtimin pas lufte: Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, Divizioni i VI pati rol të rëndësishëm në stabilizimin e rajoneve dhe organizimin e administratës së re.

Divizioni i VI Sulmues ishte një nga njësitë kryesore të UNÇSH gjatë fazës përfundimtare të Luftës së Dytë Botërore dhe periudhës pas saj. Në këtë kohë, Shqipëria sapo kishte dalë nga pushtimi gjerman dhe po përballonte sfidat e organizimit të një shteti të ri socialist. Ditarët si ky hedhin dritë mbi vendimet strategjike, sakrificat dhe përkushtimin e forcave partizane në krijimin e rendit të ri.

Botimi i këtij ditari në vitin 2015, pas më shumë se shtatë dekadash, sjell një dokument të rëndësishëm për arkivën historike të Shqipërisë. Libri është i rëndësishëm për studiuesit që merren me historinë e Luftës së Dytë Botërore në Shqipëri, si dhe për ata që studiojnë kontributin e UNÇSH në luftën antifashiste dhe në proceset pasuese të shtet-ndërtimit.

Shënime dhe tipare të veçanta

* Libri është pajisur me një hartë që ndihmon lexuesin të ndjekë lëvizjet dhe operacionet e divizionit.
* Materiali është një fotokopje e ditarit origjinal, duke ruajtur autenticitetin e burimit.
* Botimi ka një tirazh të kufizuar dhe një çmim të përballueshëm.

Ky botim është një kontribut i rëndësishëm në pasurimin e literaturës historike shqiptare, duke ofruar një pasqyrë të saktë dhe të detajuar të një periudhe kritike në historinë e vendit.

## Referime
Fjalën plumb e dorën pallë

**Fjalën plumb e dorën pallë** këngë popullore me autorë Zihni Sako, Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 1967 nga Drejtoria politike e UP. Libri ka 35 faqe.
Fjalë të urta të popullit tonë

**Fjalë të urta të popullit tonë**  redaktuar, pajisur me shënime dhe me parathënie Zihni Sako, Qemal Haxhihasani, Keti Harito. Botuar në Tiranë në 1958 nga "Naim Frashëri". Libri ka 212 faqe.
Folklori shqiptar : tekst mësimor

**Folklori shqiptar** tekst mësimor / hartuar nga Zihni Sako, Qemal Haxhihasani, Agron F. Fico. Botuar në Tiranë në vitin 1984 nga Universiteti i Tiranës. Libri ka (Disp.1) 195 faqe.
Folklori shqiptar : tekst për universitetin

**Folklori shqiptar : tekst për universitetin** me autorë Zihni Sako, Qemal Haxhihasani, Agron F. Fico. Botuar në Tiranë në vitin 1982 nga Universiteti i Tiranës. Libri ka (Disp.2) 148 faqe.
Folklori shqiptar : gjëegjëza

Folklori shqiptar : gjëegjëza / përgatitur nga Keti Harito, redaktuar nga Zihni Sako. Botuar në Tiranë në vitin 1968 nga Instituti i Folklorit. Libri ka 546 faqe.
Proza popullore : anekdota

**Proza popullore : anekdota** / përgatiti Jorgo Panajoti, redaktor përgjegjës Zihni Sako. Botuar në Tiranë në vitin 1972 nga Universiteti Shtetëror i Tiranës. Libri ka 588 faqe.
Këmbësoria ajrore

[parapamje|Komandot e [Forca Ajrore e Shteteve të Bashkuara të Amerikës|Forcave Ajrore të SHBA nga 720-ta STG duke u hedhur nga një avion C-130J Hercules gjatë stërvitjes së shpëtimit në ujë në dorezën e Floridës.]]
**Forcat ajrore** janë njësi luftarake tokësore të bartura me avionë dhe të hedhura në zonat e betejës, zakonisht me rënie me parashutë ose me sulm ajror. Këmbësoria dhe personeli mbështetës i kualifikuar për parashutë që shërben në njësitë ajrore njihen gjithashtu si parashutistë.

Avantazhi kryesor i forcave ajrore është aftësia e tyre për t'u dislokuar në zona luftimi pa kalim tokësor, për sa kohë që hapësira ajrore është e aksesueshme. Formimet e forcave ajrore janë të kufizuara vetëm nga numri dhe madhësia e avionëve të tyre transportues; një forcë e konsiderueshme mund të shfaqet "nga qielli" pas linjave të armikut në vetëm disa orë nëse jo minuta, një veprim i njohur si mbështjellje vertikale.

Forcave ajrore zakonisht u mungojnë furnizimet e mjaftueshme për luftime të zgjatura, kështu që ato përdoren për vendosjen e një koke ajrore për të sjellë forca më të mëdha përpara se të kryejnë objektiva të tjera luftarake. Disa automjete luftarake të këmbësorisë janë modifikuar gjithashtu për paradrogim me këmbësorinë për të siguruar fuqi më të rëndë zjarri.

Konventa e Gjenevës mbron parashutistët në fatkeqësi, por jo trupat ajrore. Për shkak të zbritjes së tyre domosdoshmërisht të ngadaltë, parashutistët janë të prekshëm ndaj zjarrit anti-ajror nga mbrojtësit tokësorë, por kërcimet luftarake janë në lartësi të ulët (120-150 m) dhe zakonisht kryhen në një distancë të shkurtër larg (ose drejtpërsëdrejti nëse mbrohen lehtë) nga zona e synuar gjatë natës. Operacionet ajrore janë gjithashtu veçanërisht të ndjeshme ndaj kushteve të motit, të cilat mund të jenë të rrezikshme si për parashutistët ashtu edhe për avionët, kështu që planifikimi i gjerë është kritik për suksesin e një operacioni ajror.

Përparimet në teknologjitë VTOL (helikopter dhe tiltrotor) që nga Lufta e Dytë Botërore kanë sjellë fleksibilitet më të madh dhe sulmet ajrore kanë qenë kryesisht metoda e preferuar e futjes për konfliktet e fundit, por futja në ajër ruhet ende si një aftësi reagimi i shpejtë për të futur trupat në terren. kudo në botë brenda disa orësh për një sërë misionesh.

## Shiko edhe 
## Referimet
Këngë popullore të luftës N. Çl. dhe të periudhës së ndërtimit socialist

**Këngë popullore të luftës N. Çl. dhe të periudhës së ndërtimit socialist** me autorë Qemal Haxhihasani, Agron F. Fico, redaktor Zihni Sako. Botuar në Tiranë në vitin 1969 nga Instituti i Folklorit. Libri ka (V.1) 621 faqe.
Këngë nga folklori i ri

**Këngë nga folklori i ri** redaktoi Zihni Sako. Botuar në Tiranë në vitin 1970 nga Instituti i Folklorit. Libri ka 148 faqe.
Forca rezervë ushtarake

.]]
**Forca rezervë ushtarake** është një organizatë ushtarake anëtarët e së cilës kanë profesione ushtarake dhe civile. Ata zakonisht nuk mbahen nën armë dhe roli i tyre kryesor është të jenë të disponueshëm kur ushtria e tyre kërkon fuqi punëtore shtesë. Forcat rezervë përgjithësisht konsiderohen pjesë e një trupi të përhershëm të forcave të armatosura dhe i lejojnë një kombi të reduktojë shpenzimet e tij ushtarake në kohë paqeje dhe të mbajë një forcë të përgatitur për luftë.

Në vendet me një ushtri vullnetare, si Kanadaja, Spanja, Mbretëria e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara, forcat rezervë janë civilë që ruajnë aftësitë ushtarake duke u trajnuar në mënyrë periodike (zakonisht një fundjavë në muaj). Ata mund ta bëjnë këtë si individë ose si anëtarë të regjimenteve rezervë të përhershëm - për shembull, Rezerva e Ushtrisë së Mbretërisë së Bashkuar. Një milici, roje shtëpie, roje shtetërore ose ushtri shtetërore mund të jetë pjesë e një force rezervë ushtarake, si Garda Kombëtare e Shteteve të Bashkuara dhe Garda e Brendshme Norvegjeze, Suedeze dhe Daneze. Në disa vende (përfshirë Kolumbinë, Izraelin, Norvegjinë, Singaporin, Korenë e Jugut, Suedinë dhe Tajvanin), shërbimi rezervë është i detyrueshëm për disa vite pas përfundimit të shërbimit kombëtar. Në vendet me rekrutim, si Zvicra dhe Finlanda, forcat rezervë janë shtetasit që kanë kryer shërbimin ushtarak aktiv, por nuk kanë arritur kufirin e sipërm të moshës të përcaktuar me ligj. Këta shtetas i nënshtrohen mobilizimit të detyrueshëm në kohë lufte dhe trajnimit ushtarak afatshkurtër në kohë paqeje.

Në vendet që kombinojnë rekrutimin dhe ushtrinë vullnetare, si Rusia, "forca rezervë ushtarake" ka dy kuptime. Në një kuptim të gjerë, një forcë rezervë ushtarake është një grup qytetarësh që mund të mobilizohen si pjesë e forcave të armatosura (rusisht: Запас Вооружённых Сил). Në një kuptim të ngushtë, një forcë rezervë ushtarake është një grup qytetarësh që kanë nënshkruar kontrata për të kryer shërbimin ushtarak si rezervistë, të cilët janë emëruar në pozicione në njësi të veçanta ushtarake dhe që janë të përfshirë në të gjitha aktivitetet operative, mobilizuese dhe luftarake të këtyre njësive ushtarake (rezervë aktive) (rusisht: мобилизационный людской резерва). Qytetarët e tjerë që nuk nënshkruajnë një kontratë (rezerva joaktive) mund të mobilizohen dhe të vendosen në mënyrë të pavullnetshme (rusisht: мобилизационный людской ресурс).

Dislokimi i njësive ushtarake të përbëra nga rezervistë në përgjithësi kërkon pak kohë dhe nuk kërkon ritrajnim. Mobilizimi i jo rezervistëve përfshin formimin e njësive të reja ushtarake, që kërkojnë më shumë kohë. Një forcë rezervë ushtarake ndryshon nga një formacion rezervë (ndonjëherë i quajtur rezervë ushtarake), i cili është një grup personeli ushtarak (ose njësi) që nuk janë të angazhuar në një betejë nga komandanti i tyre dhe i disponueshëm për të trajtuar situata të paparashikuara, për të forcuar mbrojtjen ose për të kryer detyra të tjera.

## Shiko edhe 
## Referimet
Këngë popullore historike

**Këngë popullore historike** / redaktor muzikor Beniamin Kruta, redaktoi tekstin Eftim Dheri, redaktor Arsen Mustaqi, redaktor Zihni Sako. Botuar në Tiranë në vitin 1968 nga Instituti i Folklorit. Libri ka 224 faqe me nota.
Këngë popullore historike (1956)

**Këngë popullore historike** / zgjedh. Zihni Sako ; zgjedh. Qemal Haxhihasani. Botuar në Tiranë në vitin 1956 nga Instituti i Shkencave. Libri ka 408 faqe.
Mali i Zi Demokratik

**Mali i Zi Demokratik** (malazez : *Demokratska Crna Gora* ), i njohur gjithashtu si **Demokratët** (*Demokrate*), është një parti politike konservatore liberale, qendrore, populiste dhe pro-evropiane në Mal të Zi . Demokratët aktualisht kanë nëntë deputetë në Parlamentin e Malit të Zi, të zgjedhur në vitin 2020, nga lista elektorale e çadrës së madhe Paqja është Kombi ynë (MNN). Themeluesi dhe udhëheqësi aktual i saj është Aleksa Beçiq, ish- kryetar i Parlamentit . Është gjithashtu partia e dytë më e madhe politike në parlament.

## Historia 
Mali i Zi Demokratik u formua në vitin 2015 kur fraksioni i Partisë Popullore Socialiste u nda dhe formoi një parti të re politike, e përfaqësuar nga 2 deputetë në Parlamentin e Malit të Zi.  

Demokratët e rritën numrin e tyre të deputetëve nga 2 në 8 në zgjedhjet parlamentare të tetorit 2016 dhe pas zgjedhjeve lokale të mbajtura në të njëjtin vit, partia fitoi poste kryetare në komunat e Budvës dhe Kotorrit . Në zgjedhjet lokale të mbajtura në Herceg Novi në maj 2017, partia fitoi 9 nga 34 mandate, duke udhëhequr koalicionin opozitar që formoi qeverinë lokale.  Që nga konstituimi i parlamentit të ri e gjithë opozita (të gjithë 39 deputetë nga 81 gjithsej) filloi një bojkot kolektiv të të gjitha seancave parlamentare, për shkak të pretendimeve për mashtrime zgjedhore në zgjedhjet parlamentare të 2016, deputetët demokratë të Malit të Zi mbetën në bojkot me të njëjtin kërkon deri në fund të mandatit. 

Në mars 2018, demokratët vendosin të mbështesin kandidaturën e kandidatit të pavarur Mladen Bojanić për të kandiduar për president të Malit të Zi në zgjedhjet presidenciale të prillit 2018, ashtu si Fronti Demokratik (DF), Partia Popullore Socialiste (SNP), Veprimi i Reformës së Bashkuar (URA) dhe Bashkuar Mali i Zi (UCG).   Në zgjedhje, Bojanić doli i dyti, pas Milo Gjukanoviq, me 33.40% të votave. Në zgjedhjet vendore 2018, demokratët formuan një koalicion elektoral me Veprimin e Bashkuar për Reforma në një sërë bashkish. Pas zgjedhjeve demokratët bëhen pjesë e pushtetit vendor vetëm në Berane, duke formuar një koalicion paszgjedhor me DF dhe PKSH, duke mbetur opozitë në pjesën tjetër të bashkive. 

Në korrik 2020, Mali i Zi Demokratik vendosi të hyjë në çadrën e madhe të koalicionit Paqja është Kombi Ynë (Mir je naša nacija) me Demos- in, të Majtën e Re dhe PUPI-në, si dhe disa kandidatë të pavarur, si politikani liberal Vladimir Pavićević, ish-udhëheqës i Malit të Zi,  për të marrë pjesë në zgjedhjet e ardhshme parlamentare të gushtit 2020 .  Më 23 shtator, 41 deputetë të tre listave të shumicës së re në parlament (Paqja është kombi ynë, për të ardhmen e Malit të Zi dhe Veprimi i Bashkuar për Reforma ) zgjodhën liderin demokrat Beçiq si Presidentin e ri të Parlamentit të Malit të Zi, 4 deputetë nga Për zgjedhjen e tij votuan edhe partitë e pakicës (3 nga Partia Boshnjake dhe 1 nga Alternativa Shqiptare ). 

## Performanca elektorale 
### Zgjedhjet parlamentare 
### Zgjedhjet presidenciale 
## Shih edhe 
* Politika në Mal të Zi
## Referime
Ermal Dredha

**Ermal Dredha** (lindur më 15 tetor 1977) është diplomat dhe politikan shqiptar, i cili prej korrikut 2023 mban detyrën e kryetarit të Bashkisë Vlorë. Ai ka mbajtur pozita të ndryshme në Ministrinë e Punëve të Jashtme dhe ka përvojë në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe protokollin shtetëror.

## Jeta dhe arsimimi 
Ermal Dredha lindi më 15 tetor 1977 në Vlorë, Shqipëri. Ai u diplomua në Fakultetin e Gjuhëve të Huaja të Universitetit të Tiranës (1996–2000), ku studioi italisht dhe anglisht. Në vitin 2000, mori certifikatë në Teknologjinë e Informacionit në Tiranë. Në 2003 ndoqi kurs profesional në anglisht në Toronto, Kanada. Gjatë viteve 2004–2005 mori diplomë nga Ministria e Jashtme e Japonisë në Osaka, me fokus në gjuhën, historinë dhe kulturën japoneze. Në vitet 2006–2007 ndoqi kurs në Menaxhimin e Ngjarjeve të Mëdha në Shkollën Europiane të Ekonomisë në Londër.

## Karriera 
Filloi karrierën në vitin 1999 si përkthyes për gazetarë italianë gjatë krizës së Kosovës. Në vitin 2000 u emërua menaxher i arkivit kompjuterik në Bashkëpunimin Italian në Tiranë, duke menaxhuar projekte infrastrukture uji.

Në 2002 iu bashkua Ministrisë së Punëve të Jashtme si asistent personal i zv/kryeministrit dhe ministrit të jashtëm. Më vonë u drejtues i sektorit të IT dhe i Departamentit të Protokollit Shtetëror. Nga dhjetori 2010 deri në nëntor 2013 ishte Drejtor i Protokollit Shtetëror.

Nga nëntori 2013 deri në nëntor 2016 shërbeu si Konsull i Përgjithshëm në Bari, Itali. 

Nga maji 2016 deri në mars 2023 shërbeu si Ambasador i Shqipërisë në Emiratet e Bashkuara Arabe.

Në prill 2023 u përzgjodh si kandidat i Partisë Socialiste për zgjedhjet lokale në Bashkinë e Vlorës. Në maj 2023 fitoi zgjedhjet dhe mori detyrën në korrik 2023, duke zëvendësuar Dritan Lelin.

## Referime
Mëzia e Epërme

parapamje|250x250px| Harta e Perandorisë Romake në vitin 117
parapamje|250x250px| Moesia e Epërme në shekullin IV
**Mëzia e Epërme** ose **Moezia e Epërme** është një provincë romake e krijuar në kohën e Domitianit (ndoshta në 85 ose 86 ) duke ndarë provincën e krijuar më parë të Moezisë . Kufiri mes Gornjës dhe Donja Mesija kalonte përgjatë lumit Čibrica (në territorin e Bullgarisë së sotme). Kufijtë e Moezisë së Epërme përfshinin, përafërsisht, territorin e Serbisë së sotme pa Vojvodinën dhe pa pjesën më të madhe të Kosovës, një pjesë të vogël të Bullgarisë veriperëndimore, si dhe Maqedoninë veriore. Kufiri perëndimor i Moezisë ndoshta nuk shkonte përgjatë Drinës, por më tepër në lindje (pra, Çaçaku ishte në provincën e Dalmacisë). Pas Luftërave Daciane të Trajanit, Moezia u zgjerua në veri për të pushtuar territorin midis Danubit dhe Tizës së Poshtme, deri në lumin Marosh .

## Vështrim 
Moezia e Epërme ka qenë gjithmonë një provincë ushtarake, kufitare e Perandorisë Romake. Kampet më të mëdha ushtarake romake ishin në Beograd (Roman Singidunum ), jo shumë larg Pozharevacit (Roman Viminacium ): aty ishin vendosur dy legjione, vendimtare për mbrojtjen e gëlqeres së Danubit.

Qytetet e tjera në Moezinë e Epërme kishin gjithashtu kampe ushtarake: Ratciaria (në Bullgarinë e sotme), për shembull. Nga qytetet me rëndësi më të madhe në Mezinë e Epërme, duhet të përmendim Skupin (jo larg nga Shkupi i sotëm), Remesiana (sot Bela Palanka ), Ulpiana (sot Lipljan ), Akva (sot Prahovo ), Naisus (sot Nishi ).

Gjatë kohës së perandorit Hadrian, këto qytete më të mëdha në Moesia e Epërme morën statusin e municipiumit, dhe në atë kohë gjuha latine dhe kultura romake u përhap në këtë krahinë.

Gjatë krizës së shekullit të 3-të, Moesia vuajti shumë. Kur perandori Aurelian 270 . Dakia e evakuuar, dy provinca të reja Dakia Bregdetare dhe Dakia e Brendshme u krijuan në territorin e Moezisë së Epërme, por qytetet qëndruan kundër barbarëve deri në shekullin e gjashtë ose të shtatë.

## Shih edhe 
* Historia e Dardanisë

## Lidhjet e jashtme 
* Mbishkrimet e Moesia Superior  Arhivirano   ,
Pompe Durrësaku

**Pompe Durrësaku** (Pompeius of Dyrrhachyium, i lindur rreth vitit 400) ishte një fisnik nga Durrësi, përndryshe ishte i biri i Manike Durrësakut dhe Cesaria Dalmatit.  Pompeu u martua me Ariana Konstantinin e njohur edhe si Anastasia Konstantini (latinisht: *Anastasia Constantina*) dhe Ariana e Durrësit përkatësisht Anastasia e Durrësit (Anastasia (Arriana) of Dyrrhachyium) me të cilën kishte fëmijët Flav Pali dhe Anastasi I.   

## Shih edhe 
* Iliria
* Iliriku
* Durrësi
* Flav Pali
* Mbretëria e Ilirisë
* Prefektura e Ilirikut
* Lista e personaliteteve ilire

## Referime
Iron Dome

parapamje|Iron Dome lëshon interceptorin, 2021.
**Iron Dome** (hebraisht: *Kippat Barzel*) është një sistem i lëvizshëm i mbrojtjes ajrore për të gjitha motet i zhvilluar nga Rafael Advanced Defense Systems dhe Israel Aerospace Industries. Sistemi është projektuar për të kapur dhe shkatërruar raketa me rreze të shkurtër dhe predha artilerie të shkrepura nga distanca prej 4 deri në 70 kilometra larg dhe trajektorja e të cilave do t'i çonte ato në një zonë të populluar izraelite. Nga viti 2011 deri në vitin 2021, Shtetet e Bashkuara kontribuan me një total prej 1.6 miliardë dollarësh në sistemin e mbrojtjes Iron Dome, me 1 miliardë dollarë të tjerë të miratuar nga Kongresi amerikan në 2022.

Iron Dome u shpall operacionale dhe fillimisht u vendos më 27 mars 2011 pranë Beersheba. Më 7 prill 2011, sistemi kapi me sukses një raketë të lëshuar nga Gaza për herë të parë. Më 10 mars 2012, The Jerusalem Post raportoi se sistemi rrëzoi 90% të raketave të lëshuara nga Gaza që do të kishin zbritur në zona të populluara. Në fund të vitit 2012, Izraeli tha se shpresonte të rriste rrezen e përgjimeve të Iron Dome, nga maksimumi 70 në 250 kilometra dhe ta bënte atë më të gjithanshëm, në mënyrë që të mund të kapte raketat që vijnë nga dy drejtime njëkohësisht.

Në nëntor 2012, deklaratat zyrtare tregonin se kishte kapur mbi 400 raketa. Nga fundi i tetorit 2014, sistemet Iron Dome kishin kapur mbi 1200 raketa.

Përveç vendosjes së tyre në tokë, u raportua në vitin 2017 se bateritë Iron Dome do të vendoseshin në të ardhmen në det në korvetat e klasit Sa'ar 6, për të mbrojtur platformat e gazit në det të hapur në lidhje me sistemin raketor Barak 8 të Izraelit.

## Shiko edhe 
## Referimet
Sistemi raketor S-500

**S-500 Prometey** apo **sistemi raketor S-500** (rusisht: C-500 Прометей), i njohur gjithashtu si **55R6M** "**Triumfator-M**", është një raketë hipersonike ruse tokë-ajër/sistemi raketash anti-balistike që zëvendëson sistemin raketor A-135 në përdorim aktualisht, dhe plotësimi i S-400. S-500 u zhvillua nga Almaz-Antey Air Defence Concern. Fillimisht e planifikuar të ishte në prodhim deri në vitin 2014, njësia e parë hyri në shërbim në vitin 2021 me Ushtrinë e 15-të Ajrore.

## Shiko edhe 
* Sistemi raketor S-300
* Sistemi raketor S-400

## Referimet
Katyusha (raketëhedhës)

parapamje|BM-13N Katyusha në një kamion Studebaker US6 Lend-Lease 2+1⁄2 ton 6×6.
**Katyusha** (rusisht: Катю́ша) është një lloj artilerie raketore e ndërtuar dhe lansuar për herë të parë nga Bashkimi Sovjetik në Luftën e Dytë Botërore. Hedhës të shumëfishtë raketash si këto dërgojnë eksplozivë në një zonë të synuar më intensivisht se artileria konvencionale, por me saktësi më të ulët dhe që kërkojnë një kohë më të gjatë për t'u ringarkuar. Ato janë të brishta në krahasim me armët e artilerisë, por janë të lira, të lehta për t'u prodhuar dhe të përdorshme në pothuajse çdo shasi. Katyushat e Luftës së Dytë Botërore, artileria e parë vetëlëvizëse e prodhuar në masë nga Bashkimi Sovjetik, zakonisht montoheshin në kamionë të zakonshëm. Kjo lëvizshmëri i dha Katyusha-s dhe artilerisë tjetër vetëlëvizëse, një avantazh tjetër: të qenit në gjendje të jepte një goditje të madhe menjëherë, dhe më pas të lëvizte përpara se të lokalizohej dhe të sulmohej me zjarr kundër baterive.

Armët Katyusha të Luftës së Dytë Botërore përfshinin lëshuesin **BM-13**, **BM-8** të lehtë dhe **BM-31** të rëndë. Sot, nofka *Katyusha* përdoret gjithashtu për raketat më të reja post-sovjetike të montuara në kamion - përveç jo-sovjetikëve - raketahedhës me shumë raketa, veçanërisht BM-21 Grad të zakonshëm dhe pasardhësit e tij.

## Shiko edhe 
## Referimet
Milto Baka

**Milto Baka** gazetar shqiptar, ka lindur më 24 nëntor 1946 në Vuno, Vlorë. Ishte ndër gazetarët e parë që themeluan gazetarinë televizive shqiptare. Per 35 vjet gazetar ne lajme, shef i redaksisë së informacionit ne RTV Shqiptar, ka qenë krah kohortës themeluese të gazetarëve të parë në TV si Alfons Gurashi, Shyqyri Skënderi, Vladimir Grillo, Amalia Dhamo etj. Pas viteve 90, ka punuar për nje kohë të gjatë në media të tjera si Gazeta Korrieri, RTV e Revista KLAN, VIP Magazine, ka ofruar një kontribut unik e të vyer për gazetarinë, median dhe ndërthurjen ekonomi dhe gazetari. Ka botuar tre libra: “Tej kalasë së Mjegulloshit”, “Njeriu për të gjithë”, “Voica dhe Pandi Kroi shëmbëllime të nderit” si dhe ka bashkëpunuar në shumë artikuj e botime të tjera të lidhura me historinë, gazetarinë ekonomike, politikat ekonomike etj.  
parapamje|RTVSH
U nda nga jeta më 3 mars 2023 në moshën 77 vjeçare duke lënë prapa një karrierë te konsoliduar në median e shkruar e atë vizive e i trashëguar familjes së tij një vlerë prestigjioze në fushën që punoi.
Artileria vetëlëvizëse

[parapamje|Qitje me [AS-90 britanik në Basra, Irak, 2008.|290x290px]]
**Artileria vetëlëvizëse** (e quajtur edhe **artileri lokomotivë**) është artileri e pajisur me sistemin e vet shtytës për të lëvizur drejt pozicionit të saj të qitjes. Brenda terminologjisë janë arma vetëlëvizëse, obusi vetëlëvizës, mortaja vetëlëvizëse dhe artileria raketore. Ato janë automjete me lëvizshmëri të lartë, zakonisht të bazuara në gjurmë të vazhdueshme që mbajnë ose një armë të madhe në terren, obus, mortaja ose ndonjë formë raketëhedhësi. Ato zakonisht përdoren për mbështetje të bombardimeve indirekte me rreze të gjatë në fushën e betejës.

Në të kaluarën, artileria vetëlëvizëse ka përfshirë automjete me zjarr të drejtpërdrejtë, të tilla si armë sulmi dhe shkatërrues tankesh, të cilat zakonisht ishin automjete të blinduara mirë, shpesh të bazuara në shasinë e një tanku. Në vend të armës kryesore për qëllime të përgjithshme të tankeve standarde që gjuanin si municion shpërthyes të lartë ashtu edhe municion antitank, automjetet e zjarrit të drejtpërdrejtë kishin role të specializuara, me armë sulmi që siguronin mbështetje të ngushtë zjarri për këmbësorinë dhe shkatërruesit e tankeve që montonin një armë antitank për të. merr armikun e armikut.

Automjetet moderne të artilerisë vetëlëvizëse shpesh e vendosin armën e tyre kryesore në një frëngji në një shasi të gjurmuar, në mënyrë që të ngjajnë sipërfaqësisht me tanke. Megjithatë, ato janë përgjithësisht të blinduara lehtë, gjë që është e pamjaftueshme për t'i bërë ballë luftimeve me zjarr të drejtpërdrejtë, megjithatë kjo mbron ekuipazhet e tyre kundër copëzave dhe armëve të vogla dhe për këtë arsye zakonisht përfshihen si automjete të blinduara luftarake. Shumë prej tyre janë të pajisur me mitralozë për mbrojtje kundër këmbësorisë armike.

Avantazhi kryesor i artilerisë vetëlëvizëse ndaj artilerisë së tërhequr është se ajo mund të vihet në veprim shumë më shpejt. Përpara se të mund të përdoret artileria e tërhequr, ajo duhet të ndalojë, të çlirojë dhe të vendosë armët. Për të lëvizur pozicionin, armët duhet të ngrihen përsëri dhe të sillen - zakonisht tërhiqen - në vendin e ri. Për krahasim, artileria vetëlëvizëse mund të ndalojë në një vend të zgjedhur dhe të fillojë të qëllojë pothuajse menjëherë, pastaj të kalojë shpejt në një pozicion të ri. Kjo aftësi e gjuajtjes dhe gjuajtjes është shumë e dobishme në një konflikt të lëvizshëm dhe veçanërisht në avancimin në fushat e hapura të betejës.

Në të kundërt, artileria e tërhequr ishte dhe mbetet më e lirë për t'u ndërtuar dhe mirëmbajtur. Ai është gjithashtu më i lehtë dhe mund të vendoset në zona ku armët vetëlëvizëse nuk mund të arrijnë. Që nga Lufta e Vietnamit, helikopterët e rëndë të transportit janë përdorur gjithashtu për vendosjen e shpejtë të artilerisë, megjithëse me shpenzime dhe rrezik të konsiderueshëm, duke zbutur një nga disavantazhet e artilerisë së tërhequr. Artileria vetëlëvizëse dhe ajo e tërhequr mbeten në arsenalet e shumë ushtrive moderne.

## Shiko edhe 
* Obusi
* Artileria
* Artileria raketore

## Referime