Provinca Liège

**Liège** (; Ualunisht: *Lîdje*, holandisht: *Luik*, gjermanisht: *Lüttich*) është provinca më lindore e Valonisë, Belgjikë.

Kufizohet me provincën holandeze të Limburgut, shtetet gjermane të Nordrhein-Westfalen dhe Rheinland-Pfalz, Diekirch në Luksemburg, me provincat valonas (frëngjisht-folëse) të Luksemburgut, Namurit dhe Brabantit Valonas, dhe me provincat flamane (holandisht-folëse) të Brabantit Flamand dhe Limburgut.

Pjesë e zonës më lindore të provincës, në kufi me Gjermaninë, është rajoni gjermanisht-folës i Eupen-Malmedy, i cili u bë pjesë e Belgjikës pas Luftës së Parë Botërore.

Kryeqyteti dhe qyteti më i madh i provincës është qyteti me të njëjtin emër, Liège. Provinca ka një sipërfaqe prej 3,862 km2, dhe një popullsi prej 1,109.067 që nga janari 2021.

## Historia
Kufijtë modernë të provincës së Liège datojnë nga viti 1795, i cili pa bashkimin e Principatës së Princ-Ipeshkvisë së Liège me departamentin revolucionar francez të Ourthe (Pjesët e Principatës së vjetër të Liège gjithashtu hynë në departamentet e reja franceze Meuse-Inférieure, dhe Sambre-et-Meuse.)

Provinca e Ourthe, siç dihej atëherë, ishte nën kontrollin francez gjatë sundimit të Napoleon Bonapartit. Napoleoni vizitoi qytetin gjatë një prej fushatave të tij dhe urdhëroi shkatërrimin e vreshtave të tij në mënyrë që të parandalonte industrinë e verës Liège të konkurronte me homologun e saj francez.

Pas rënies së Napoleonit nga pushteti më 1815, Liège u bë pjesë e Mbretërisë së Holandës, ndërsa gjysma lindore e Verviers moderne u bë pjesë e Mbretërisë së Prusisë.

Mbreti William I i Holandës mbajti kufijtë administrativë francezë, por u dha provincave emra më tradicionalë në vend të emrave francezë. Ai e quajti provincën si *Provinca e Liège*, duke kujtuar Principatën e vjetër të Liège, megjithëse rajoni nuk përputhej shumë me principatën e vjetër.

Në vitin 1919, pas mposhtjes prusiane, kantonet Eupen, Malmedy dhe Saint-Vinth, të quajtur *kantone të perëndimit*, përsëri formuan pjesë të provincës së Liège.

## Nëndarjet
Provinca ka një sipërfaqe prej 3,862 kilometra katrorë, e cila është e ndarë në katër qarqe administrative (*arrondissementen* në holandisht) që përmbajnë 84 komuna.

Nëntë komuna të Liège formojnë komunitetin gjermanishtfolës të Belgjikës. Nga veriu në jug ato janë: Kelmis, Lontzen, Raeren, Eupen, Bütgenbach, Büllingen, Amel, Sankt Vith, dhe Burg-Reuland. Malmedy dhe Waimes janë komuna me mjedise gjuhësore për folësit gjermanë. Komunat e tjera të Liège janë pjesë e Komunitetit Francez të Belgjikës.

## Lista e guvernatorëve
*1830–1831: Etienne de Sauvage (Liberal)
*1831–1832: Jean-François Tielemans (Liberal)
*1832–1844: Charles van den Steen de Jehay
*1844–1846: Henri de Brouckère (Liberal)
*1846–1847: Edmond de la Coste (Liberal)
*1847–1863: Ferdinand de Macar (Liberal)
*1863–1882: Charles de Luesemans (Liberal)
*1882–1908: Léon Pety de Thozée
*1908–1919: Henry Delvaux de Fenffe (Partia Katolike)
*1919–1927: Gaston Gregoire (Liberal)
*1927–1937: Henri Pirard
*1937–1943: Jules Mathieu
*1944–1953: Joseph Leclercq (PSB)
*1953–1971: Pierre Clerdent (PRL)
*1972–1990: Gilbert Mottard (PS)
*1990–2004: Paul Bolland
*2004–2015: Michel Foret (MR)
*2015–duke vazhduar: Hervé Jamar (MR)

## Referime