Xhamia e Madhe Mansuri

**Xhamia e Madhe Mansuri** është një xhami në Tripoli, Liban, e njohur gjithashtu thjesht si **Xhamia e Madhe e Tripolit** . Ajo u ndërtua në periudhën Mamluke, nga viti 1294 deri më 1314, rreth rrënojave të një kishe të kryqëzatave, Kisha e Shën Marisë. Sidoqoftë, të dy elementët e krishterë në asnjë mënyrë nuk ndërhyjnë nga natyra tradicionale muslimane e kësaj xhamie të madhe mbretërore, ndërtesa e parë e ngritur në Tripolin Mamluk . 

## Historia 
Xhamia Mansuri u emërua pas sulltanit Mamluk që pushtoi Tripoli nga kryqtarët në 1289, el-Mansur Kalavun . Xhamia vetë u ndërtua nga dy djemtë e tij, el-Ashraf Halil, i cili urdhëroi ndërtimin e tij në vitin 1294 dhe el-Nasir Muhammed, i cili kishte ndërtuar harqe rreth oborrit në 1314. E vendosur në vendin e asaj që dikur ishte periferi për kryqtarët në këmbët e Kalasë së Tripolit, xhamia shpesh përshkruhet gabimisht për një kishë të krishterë të rimodeluar nga udhëtarët mesjetarë dhe historianët bashkëkohorë. Dy elementë, dera dhe minarja, ndoshta i përkasin një strukture të mëparshme, të krishterë, që u bashkangjitën me xhaminë kur u ndërtua, por ndërtesa - që përbëhej nga gjykata, harqet, burimi dhe salla e lutjes - është në thelb një krijim mysliman . 

Sidoqoftë, të dy elementët e krishterë nuk të shkëpusin nga natyra tradicionale muslimane e kësaj xhami të madhe mbretërore, e cila gjithashtu u bë ndërtesa e parë që Mamlukët ngritën në Tripoli.  Gjatë mandatit të parë të Amir Karataj si Guvernator i Tripolit (1316-1326), ai i dha Xhamisë së Mansuri minberin dhe gjithashtu ndërtoi Medresenë Kartavije, e njohur si "medreseja më e bukur" në Tripoli, e cila i bashkohet xhamisë në lindje. 

## Arkitektura 
djathtas|parapamje|200x200px| Shatërvani i abdesit në oborrin e xhamisë
Xhamia e Mansurit zë një sipërfaqe rreth 50 me  60 metra në mes të qytetit. Nuk ka një fasadë të përpunuar, por është e lehtë ta identifikosh nga jashtë nga minarja e saj dhe porta kryesore e saj veriore. Plani i dyshemesë së xhamisë tregon një marrëveshje tradicionale me një oborr qendror, portikë të vetëm në tri anët, një kibël të thellë për lutje dhe një shatërvan qendror. Xhamia ka tre hyrje aksiale të vendosura në veri, lindje dhe perëndim, por ka edhe dy të tjerë në të dyja anët e sallës së lutjes në përputhje me modën tradicionale. K.A.C Creswell thotë që ky model i tri hyrjeve boshtore është tipar sirian i cili filloi në Xhaminë Umajade në Damask, dhe më vonë u bë pjesë e xhamive të tjera siriane, si xhamia në Harran, dhe u kopjua pastaj në pjesë të tjera të botës muslimane, veçanërisht në Anadoll dhe një numër xhami në Kajro. 

Në të djathtë të hyrjes kryesore të xhamisë së Mansurit janë dy shtylla graniti që vijnë nga trotuari, mbetjet e kohëve klasike që për disa arsye mbetën në këmbë. Ata nuk duket se kanë ndonjë funksion praktik ose dekorativ. Objekti që mbizotëron në ndërtesën është i rrethuar nga portikujt në veri, në lindje dhe në perëndim dhe në zonën e mbyllur të lutjes në jug. Portikët shfaqin një rregullim ritmik të harqeve të njëjta të ulëta në oborr dhe një zonë të vazhdueshme si korridor me hark të thjeshtë. Këto janë harqet e ndërtuara nga el-Nasir Muhammedi, kur e përfundoi xhaminë në 1314. Burimi i abdesit që ndodhet në qendër të oborrit përbëhet nga dy njësi katrore, njëra prej të cilave është e mbuluar nga një kupolë. Kur Abdulgani el-Nabulsi vizitoi Tripolin në vitin 1700, ai e përshkroi burimin si "kishte një kupolë të madhe dhe shtylla aq të mëdha sa të duhen katër burra për t'i përqafuar". 

djathtas|parapamje|300x300px| Brendësia e Xhamisë

Salla e lutjeve të xhamisë mbulon të gjithë anën e k*iblës* të ndërtesës dhe përbëhet nga dy kënde të ndara me gjashtë kalatë të mëdha për të formuar katërmbëdhjetë zona, trembëdhjetë prej tyre të mbuluara me kryqëzime të thjeshta dhe e katërmbëdhjeta - zona para *mihrab* Nga një kupolë e vogël. Muri i k*iblës* ka tre *mihrabë* - një *mihrab* kryesor aksial me një rozetë të vendosur mbi të dhe nga një në të dyja anët - dhe një *minber*. *Minberi* është një karrige druri e mbuluar plotësisht me gëdhendje gjeometrike. Rozeta e pikturuar mbi *minber* ka të shkruar fjalën " Allah " dhe shfaqet në qendër të saj dhe të njëjtat dy motive që janë përdorur brenda dhe jashtë portës kryesore dekorojnë periferinë. Rozetat me katër shirita në reliev të drejtuar rreth rrethit të mihrabit dhe një motiv zigzag formon qarqet brenda saj. Kjo rozetë dekorative, e të njëjtit stil si porta, ishte pjesë e kishës së Kryqtarëve.  

## Referime 
## Lidhje te jashtme 
* faqe për Xhaminë në vendin turistik të Tripolit , bazuar në NINA JIDEJIAN, Tripoli Nëpërmjet moshave, Botuesit Dar El-Mashreq, Bejrut