Tredhomësia

**Tredhomësia** është praktikë e të pasurit tre dhoma legjislative ose kuvendare. Është në kontrast me njëdhomësinë dhe dydhomësinë, secila prej të cilave është shumë më e zakonshme.

## Shumëllojshmëria e tredhomësisë 
Një lloj i diskutueshëm i tredhomësisë është ai ku ka dy organe legjislative, të zgjedhura ose të emëruara veçmas, dhe një i tretë që përbëhet nga të gjithë anëtarët e të dyve, që mblidhen së bashku. Në rastet kur kjo konsiderohet trikameralizëm, si Manx Tynwald dhe Islandeze Althing (nga 1874 deri në 1991), në përgjithësi ka një rol të qartë dhe rutinë për shtëpinë e bashkuar, gjë që e dallon atë nga sistemet dydhomësh ku një ulje e përbashkët e të dyve. organet përdoren për të zgjidhur ngërçet ose për seanca speciale, gjë që është e vërtetë në disa kuvende duke përfshirë Australinë, Zvicrën dhe Indinë. Diskutimet nëse tredhomësia duhet të interpretohet për të përfshirë këtë apo jo janë kryesisht kuptimore.

Ka ekzistuar edhe shembuj më pak të paqartë në të cilët tre organe zgjidhen veçmas dhe takohen dhe debatojnë veçmas. Fjala mund të përshkruajë epokën e *regjimit* të lashtë French Estates-General, ndonëse argumente të ngjashme semantike aplikohen pasi ndonjëherë takoheshin në sesione të përbashkëta. Kuvendi i Afrikës së Jugut, i krijuar nën kushtetutën e regjimit të aparteidit të vitit 1983, ishte tredhomësh, siç ishte Kushtetuta kineze e vitit 1947 dhe shteti model i Simón Bolívar. Një tipar i përbashkët në këto organe, i cili gjithashtu hedh disa dyshime mbi përshtatshmërinë e emrit, është se në disa raste një nga tre legjislaturat nuk merret kryesisht me ligjin.

## Tredhomësia islandeze 
Pasi Kuvendi Islandez u rivendos me dekret mbretëror në 1844, ai fillimisht funksionoi në mënyrë njëdhomëshe nga 1845 deri në 1874 kur u bë kryesisht dydhomësh me një dhomë të tretë shtesë, të njohur si *Parlamenti i bashkuar*. Megjithatë, dhoma e tretë përbëhej nga bashkimi i dy të tjerave dhe u konsiderua si një trup i vetëm, gjë që bën që disa studiues ta klasifikojnë atë vetëm si një sistem dydhomësh. Sidoqoftë, dhoma e tretë kishte folësin e vet të ndryshëm nga folësit për dy shtëpitë e tjera:

* *Neðri deild*, dhoma e ulët ishte e barabartë me dhomën e sipërme. Anëtarët e saj zgjidheshin nga elektorati.
* *Efri deild*, shtëpia e sipërme ishte e barabartë me dhomën e poshtme. Gjysma e anëtarëve të saj fillimisht u emëruan nga Mbreti i Danimarkës dhe kishin të drejtën e vetos deri në vitin 1915 kur të gjithë anëtarët e saj u zgjodhën nga elektorati.
* *Sameinað Alþingi*, Parlamenti i unifikuar. Anëtarët e saj ishin ata të dhomës së poshtme dhe të sipërme. Dhoma e tretë fillimisht merrej vetëm me çështje kontestuese, por shpejt krijoi komitetet e veta të përhershme dhe duke filluar nga viti 1934, dhoma e tretë kishte një rol ekskluziv në ndryshimin dhe miratimin e projektligjit të buxhetit vjetor. Me kalimin e dekadave, dhoma e tretë mori përsipër shumë nga përgjegjësitë e dhomës së poshtme dhe të sipërme.

Kuvendi islandez ndoqi legjislaturat e Danimarkës dhe Suedisë dhe u bë njëdhomësh edhe një herë në 1991.

## Bashkimi Evropian 
Bashkimi Evropian ndonjëherë konsiderohet të jetë trepalësh, i përbërë nga Kuvendi Evropian, Këshilli Evropian dhe Komisioni Evropian .  Megjithatë, kompetencat e dhomave janë të ndryshme dhe Komisioni ndonjëherë konsiderohet të jetë një degë ekzekutive, duke rezultuar në një sistem dydhomësh.

## Shembuj të tjerë 
### Republika Romake 
Republika Romake kishte tre kuvende legjislative që punonin me Senatin Romak të klasës së patricëve. Kjo perfshin:

* Kuvendi Centuriate (ushtarë)
* Kuvendi fisnor (patrikët dhe plebejat)
* Këshilli Plebeian (plebejanë)

Senati dhe asambletë punuan së bashku për të emëruar magjistratë, për të miratuar ligje dhe çështje të zotërimeve territoriale. 

### Ish Jugosllavia 
Republika Socialiste e Kroacisë, si dhe të gjitha njësitë e tjera federale të Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë (sipas dispozitave të Kushtetutës së vitit 1974) kishin tre dhoma të kuvendit (Sabor Socijalističke republike Hrvatske, tani Hrvatski sabor): Këshilli shoqërore-politike (Društveno-političko vijeće), Këshilli i Komunave (Vijeće općina) dhe Këshilli i Punës së Asociuar (Vijeće udruženog rada). Kjo u shfuqizua me kushtetutën e re pasi Kroacia fitoi pavarësinë në vitin 1990.

## Shiko gjithashtu 
* Njëdhomësia
* Dydhomësia
* Shumëdhomësia

## Referime