open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Telbije

**Telbije** (arabisht: ٱلتَّلبِيَة, *at-Talbīyah*) është një lutje e thirrur nga pelegrinët myslymanë si bindje se ata synojnë ta kryejnë haxhillëkun. Telbije thirret në mënyrë të përsëritur gjatë haxhillëkut, me vendosjen e ihramit, në mënyrë që haxhinjtë të pastrohen dhe të çlirohen nga shqetësimet e kësaj bote.

Teksti i Tekbijes është:

Versioni shiit i telbijes është saktësisht i njëjtë me atë sunit, por përfundon me një "lebejk" shtesë.

Ka mosmarrëveshje midis gramatikanëve të arabishtes për origjinën e shprehjes labbayka. Shpjegimi më i përhapur e analizon atë si emër foljor (*maṣdar*) *leb* (që do të thotë të qëndrosh në një vend) + ej (formë e zhdrejtë e dyfishit në konstrukt) + ke (prapashtesë mashkullore në vetën e dytë njëjës). Dyfishi thuhet se tregon përsëritjen dhe frekuencën. Prandaj, lebejke do të thotë fjalë për fjalë diçka si "Unë do të qëndroj t'ju bindem përsëri dhe përsëri". Telbije është emri foljor i *lebe*, që do të thotë të shqiptosh këtë lutje.

## Referime
Pedagogjia fetare

**Pedagogjia fetare** është një disiplinë e cila merret me studimin e arsimit dhe edukimi fetar duke u nisur nga aspekti teologjik. Detyra e saj kryesore është të ndihmojë në përmirësimin e të ashtuquajturit formimi fetar i njeriut duke përfshirë me këtë rast edhe arritjet e shkencës së pedagogjisë në reflektimin kateketik, veçanërisht konceptin e të nxënit dhe mësimdhënies, kushtet psikosociale dhe zhvillimore, si dhe metodat alternative të mësimdhënies. Është një disiplinë shkencore që merret me çështjet e praktikës dhe teorisë së proceseve të kuptuara gjerësisht të arsimit dhe edukimit fetar dhe socializimit dhe si e tillë qëndron në mes të pedagogjisë dhe teologjisë.

## Shih edhe 
* Feja
* Arsimi
* Teologjia
* Pedagogjia
* Edukimi fetar
Guri i Zi (Mekë)

parapamje|250px|Një afërsi e Gurit të Zi në cep të Qabes
**Guri i Zi** ose **Haxherul Esved** (arabisht: ٱلْحَجَرُ ٱلْأَسْوَد, *al-Ḥajaru al-Aswad*, 'Guri i Zi') është një shkëmb i vendosur në cepin lindor të Qabes, e vendosur në qendër të Xhamisë së Madhe në Mekë, Arabia Saudite.

Guri u nderua në Qabe në kohët pagane para-islamike. Sipas traditës islame, ajo u vendos e paprekur në murin e Qabes nga profeti islam Muhamedi në vitin 605 të erës sonë, pesë vjet para shpalljes së tij të parë. Që atëherë ajo është thyer në fragmente dhe tani është çimentuar në një kornizë argjendi në anën e Qabesë. Pamja e saj fizike është ajo e një shkëmbi të errët të copëtuar, të lëmuar të lëmuar nga duart e pelegrinëve.

Pelegrinët myslimanë rrethojnë Qaben si pjesë e ritualit tavafit gjatë haxhillëkut dhe shumë përpiqen të ndalojnë për të puthur Gurin e Zi, duke imituar puthjen që tradita islame tregon se ajo mori nga Muhamedi. Myslimanët nuk e adhurojnë Gurin e Zi.

## Roli ritual 
Guri i Zi luan një rol qendror, kur pelegrinët e puthin Gurin e Zi, e prekin me duar ose i ngrenë duart drejt tij duke përsëritur tekbirin “Allahu është më i madhi”. Ata e kryejnë këtë gjatë ecjes shtatë herë rreth Qabes në një drejtim kundër akrepave të orës (*tavaf*), duke imituar veprimet e Muhamedit. Në fund të çdo qarku, ata mund t'i afrohen Gurit të Zi për ta puthur në fund të tavafit. Në kohët moderne, turmat e mëdha e bëjnë praktikisht të pamundur për të gjithë që të puthin gurin, kështu që aktualisht është e pranueshme të tregosh drejtimin e Gurit në secilën prej shtatë qarqeve të tyre rreth Qabesë. Disa madje thonë se Guri konsiderohet më së miri thjesht si një shënues, i dobishëm për të mbajtur numërimin e rrethimeve rituale që ka kryer dikush.

## Referime
Kadillëku

Një **kadillëk**, në disa raste i barabartë me një *kaza*, ishte një nënndarje administrative lokale e Perandorisë Osmane, e cila ishte territori i një kadiu, ose gjyqtari.

Në një sanxhak mund të ketë disa kadilukë. Detyrat e kadiut shtriheshin përtej atyre të një gjyqtari modern; përveç zbatimit të ligjit, kadilukët ishin të përfshirë në çështje të tilla si taksat dhe rekrutimi.

Edhe pse çdo *kaza* kishte një kadi, jo çdo kadi ishte përgjegjës për një *kaza*; Me kalimin e kohës, pozicioni i një kadiu u zhvendos me ndryshime demografike dhe politike. Në reformat e Tanzimatit të vitit 1864, kadilukët u shkëputën nga kazatë.

## Referime
Selamllëku

[parapamje|240px|Pamje e jashtme e *selamlik*ut të [Saraji i Dolmabahçes|Pallatit Dolmabahçe]]
**Sellamlliku** ose **Selamliku** (turqisht: *selamlık*) ishte pjesa e një pallati ose shtëpie osmane e rezervuar për burra; në kontrast me seraglion, i cili është i rezervuar për gratë dhe i ndaluar për burrat.

Sellamllëku ishte gjithashtu një pjesë e shtëpisë e rezervuar për mysafirët (nga rrënja e fjalës *selam*, "përshëndetje"), e ngjashme me andronitët (oborri i burrave) në Greqinë e lashtë, ku mysafirët mirëpriteshin nga meshkujt e shtëpisë. *Haremi* është pjesa për familjen.
Shatërvani

[parapamje|300px|Shatërvani i [Xhamia e Re (Stamboll)|Xhamisë së Re, Eminönü, Stamboll]]
**Shatërvani** (persisht: شادروان *Shadirvan*, turqisht: *şadırvan*, arabisht: شاذروان) është një lloj burimi që zakonisht ndërtohet në oborr ose afër hyrjes së xhamive, karvanseraive, teqeve dhe medreseve, me qëllim kryesor sigurimin e ujit për pije ose abdes për disa persona në të njëjtën kohë, por edhe si element dekorativ vizual apo zanor.

Shatërvani është persisht me origjinë, që fillimisht nënkuptonte një perde ose perde të varur në tendat e sundimtarëve ose në ballkonet e pallateve. Është një element tipik i arkitekturës osmane.

## Referime
Muzdalife

parapamje|240px|Xhamia dhe zona ku mblidhen guralecët në Muzdalife
**Muzdalife** (arabisht: مُزْدَلِفَة) është një zonë e hapur dhe e sheshtë afër Mekës në rajonin e Hixhazit të Arabisë Saudite që lidhet me Haxhin. Ai shtrihet vetëm në juglindje të Mina, në rrugën midis Minas dhe Arafatit.

## Pelegrinazhi 
Qëndrimit në Muzdelife i paraprihet një ditë në Arafat, e cila përbëhet nga lavdërimi i Allahut duke përsëritur Dua (lutje), pendimi ndaj Allahut dhe kërkimi i faljes prej Tij. Në Arafat, namazi i drekës dhe i ikindisë falet në formë të kombinuar dhe të shkurtuar gjatë kohës së drekës. Pas perëndimit të diellit në ditën e nëntë të muajit islamik Dhulhixhxhe, pelegrinët myslimanë udhëtojnë për në Muzdelife, ndonjëherë duke arritur natën për shkak të mbipopullimit. Pas mbërritjes në Muzdelife, haxhinjtë e falin namazin e akshemit dhe të jacisë bashkë, ndërsa namazi i jacisë shkurtohet në 2 reqate. Në Muzdalife, pelegrinët mbledhin guralecë për gurëzimin e djallit (arabisht: رَمِي ٱلْجَمَرَات, romanizuar: *Ramī al-Jamarāt*).
Laramanët

parapamje|320px|Kisha dhe xhamia në Gjakovë, ku banonin shumë laraman
Termi **Laraman** në shqip i referohet kripto-krishterëve që i përmbaheshin Islamit zyrtarisht, por vazhduan të praktikonin krishterimin brenda familjes gjatë epokës osmane. Rrjedh nga mbiemri shqip *i larmë*, që do të thotë "i larmishëm, i larmishëm, me dy fytyra", një metaforë e "dybesimtarit" (l'arë), një referencë për laramanët që pasojnë të dy krishterimin (në fshehtësi) dhe Islamin (nominalisht).

Fenomeni ishte i përhapur në mes të epokës osmane të vonë si midis shqiptarëve të veriut dhe jugut, dhe u ngrit pas konvertimeve gjysmë zemre në kontekstin e persekutimit antikristian, për të shmangur pagesën e taksave të votimit dhe për të marrë përfitime të kësaj bote si punësimi në qeveri. Ndërkohë që kisha ortodokse lindore në mënyrë tipike toleronte kripto-kristianët midis tufave të saj, politika katolike romake ndryshonte sipas vendit dhe kohës midis udhëtimit të priftërinjve në shtëpitë e laramanëve në fshehtësi dhe refuzimit kategorik të kujtdo që e quante veten mysliman në sakramentet publike. Ligjërisht, individët laraman konsideroheshin nga myslimanët nga shteti osman në lidhje me sistemin e miletit, ku qytetarë të besimeve të ndryshme ekzistonin në kategori të ndryshme ligjore. Individët laraman shpesh mbanin dy emra, një mysliman dhe të krishterë, dhe vëzhgonin një përzierje ritualesh të krishtera dhe myslimane.

Me kalimin e kohës, shumë komunitete laraman u bënë tërësisht myslimane. Në shekullin e nëntëmbëdhjetë, komunitete të ndryshme laraman, veçanërisht kripto-katolikët në Kosovë, deklaruan hapur krishterimin e tyre dhe kërkuan që shteti osman të njiheshin edhe një herë ligjërisht si të krishterë. Në disa rajone të Kosovës dhe Shqipërisë së Mesme, ka pasur komunitete që kanë mbetur laraman në shekullin e njëzetë, dhe në shekullin e njëzet e një, ka disa raste në Kosovë ku individët që pretendojnë një prejardhje laraman janë bashkuar zyrtarisht (ose "u janë kthyer") komunitetit katolikë romakë.

Sot, fenomeni *laraman* mbetet i pa kuptuar plotësisht. Ndërsa disa ekspertë, si dhe disa zyrtarë të kishës, i konsiderojnë laramanët si të mbetur tërësisht të krishterë në besime, ndërsa shpallin Islamin për shkak të nevojës, dhe të tjerë kanë vënë në dukje konsideratat praktike që mbështesin këtë fenomen. Të tjerë kanë vënë në dukje ekzistencën e individëve që besonin në mënyrë të barabartë si në Krishterim ashtu edhe në Islam. Trashëgimia laraman ka ardhur të simbolizojë në Kosovë perceptimin e të pasurit një identitet "perëndimor" pavarësisht integrimit në sistemin "lindor" osman.

## Referime 
### Bibliografia 
* 
* 
*
Pedagogjia e Pestalozzit

**Pedagogjia e Pestalozzit** është një qasje metodike pedagogjike e emërtuar sipas themeluesit të saj, pedagogut zviceran Johann Heinrich Pestalozzi (1746 - 1827).

## Përmbledhje 
Pedagogjia e Pestalozzit mbështetet në pikëpamjet pedagogjike të Johan Heinrich Pestalozzit i cili edhe vet ishte nën ndikimin e disa pedagogëve tjerë mes të cilëve vlen të përmendet Jean-Jacques Rousseau. Mësimdhënia e Pestalozzit bazohet në parime të tilla si dhembshuria, përgjegjësia, mirëkuptimi, besimi, toleranca dhe solidariteti. Vëmendje e madhe i kushtohet edukimit në punë dhe pavarësisë së fëmijëve. Pestalozzi mes tjerash ka theksuar se veprimtaria pedagogjike duhet të fillojë nga familja. Shkolla mund të jetë vetëm pasuese të këtij aktiviteti.

Metoda e Pestalozzi-t u përdor gjithashtu në shkollën kantonale të Aarau, ku studionte Albert Einstein, dhe besohej se e inkurajonte atë të përdorte procesin e formimit të problemeve dhe "eksperimentimit me mendimin". Ajnshtajni tha për studimet e tij në Aara: "Më bëri të kuptoj se sa më i lartë është mësimi i bazuar në veprimin e pavarur dhe përgjegjësinë personale sesa ai i bazuar në autoritet të jashtëm". 

Jānis Cimze (1814–1881), i cili luajti një rol të rëndësishëm në mësimdhënien dhe edukimin e intelektualëve estonezë - mësues shkollash, kompozitorë, shkrimtarë - gjatë zgjimit kombëtar në Estoni, ndoqi parimet e Pedagogjisë së Pestalozzit në seminarin e mësuesve të shkollave famullitare. Ai udhëhoqi. Johannes Käis (1885–1950) dhe Peeter Põld (1878–1930) të cilën gjithashtu ishin nën ndikimin e ideve pedagogjike të Pestalozzit. Me financimin e Këshillit të Evropës, çdo vit organizohen trajnime në fushën e Pedagogjisë së Pestalozzit për mësuesit dhe personat e përfshirë në arsim, në të cilat së fundmi kanë filluar të marrin pjesë edhe  mësuesit estonezë. Ka shumë seminare gjatë gjithë vitit dhe ato janë falas për pjesëmarrësit. Për të marrë pjesë, ju duhet vetëm të gjeni trajnimin që ju përshtatet dhe është interesant edhe të aplikoni. 

## Shih edhe 
* Arsimi
* Pedagogjia
* Linhardi dhe Gertruda
* Johan Heinrich Pestalozzi
* Si i mëson Gertruda fëmijët e vet

## Literatura 
* Johann Heinrich Pestalozzi. *Pestalozzi elavad sõnad*. Valik J. H. Pestalozzi teostest. Tartu: Eesti Kirjanduse Selts, 1927.
* *Pestalozzi. Elukäik ja ilmavaade. 100. surmapäevaks*. Toimetanud Võru Õpetajate Seminar. Võru: Võru Õpetajate Seminar, 1927.
* Aleksander Elango. "J. H. Pestalozzi ja Eesti" - *Tagasivaade.* *Valik publitseeritud artikleid 1928-2000*. Tartu: Tartu Ülikooli Kirjastus, 2001. ISBN 9985566165 Lk 232-240.
* Helga Kurm. "J.H. Pestalozzi elu ja vaated". - *Kalender 1996*. Tallinn, 1995. Lk 50-54.
* Helga Kurm. "Johann Heinrich Pestalozzi 1746-1827". - *Õpetajate Leht*, 19. jaanuar 1996, lk 10.
* Lembit Andresen. "Pestalozzi ja Eesti. J. H. Pestalozzi kaudmõjud Eesti- ja Liivimaa rahvakoolide arengule 19. sajandi kahel esimesel aastakümnel". - *Haridus.* *Eesti pedagoogilise üldsuse ajakiri*, 2002 nr 1, lk. 59-61.

## Referimet 
## Lidhje të jashtme 
* Pestalozzi seminar
* Pestalozzi goes Internet
* Pestalozzi kool Berliinis
* Infot Pestalozzi kohta
Chiaravalle

**Chiaravalle** është një *komunë* (komunë) në provincën e Ankonës në rajonin italian Marche, e vendosur rreth  në perëndim të Ankonës . Më 31 dhjetor 2004, ajo kishte një popullsi prej 14,397 banorësh dhe një sipërfaqe prej  . 

Komuna e Chiaravalle përmban edhe *frazione* (nënndarjen) Grancetta.

Chiaravalle kufizohet me komunat e mëposhtme: Camerata Picena, Falconara Marittima, Jesi, Monte San Vito, Montemarciano .

## Njerëz të shquar 
* Clio Maria Bittoni, juriste italiane dhe ish-Zonja e Parë e Italisë
* Maria Montessori, mjeke dhe edukatore italiane

## Shih edhe 
* Italia
* Marche
* Ankona
* Provinca e Ankonës

## Referimet
Arkitektura osmane

[thumb|300px|[Xhamia e Sulltan Ahmetit|Xhamia e Kaltërt në Stamboll, një vend i Trashëgimisë Botërore dhe shembull i periudhës së stilit klasik të arkitekturës osmane, që tregon ndikimin bizantin.]]
**Arkitektura osmane** është arkitektura e Perandorisë Osmane, e cila u shfaq në Anadollin veriperëndimor në shekullin e 13-të. Arkitektura e perandorisë u zhvillua nga arkitektura e hershme turke selxhuke, me ndikime nga arkitektura bizantine dhe iraniane së bashku me traditat arkitekturore të Ballkanit dhe pjesëve të tjera të Lindjes së Mesme. Arkitektura e hershme osmane eksperimentoi me lloje të shumta ndërtesash gjatë shekujve 13-15, duke u evoluar gradualisht në stilin klasik osman të shekujve 16 dhe 17, një përzierje e traditës vendase turke dhe ndikimeve nga Ajasofja. Një nga përfaqësuesit më të mirë të periudhës klasike është Mimar Sinani, veprat kryesore të të cilit përfshijnë Xhaminë Shehzade, Xhaminë e Sylejmanies dhe Xhaminë e Selimit.

Duke filluar nga shekulli i 18-të, arkitektura osmane u ndikua nga arkitektura baroke në Evropën Perëndimore, duke rezultuar në stilin barok osman. Xhamia Nuruosmanije është një nga shembujt më të rëndësishëm të kësaj periudhe. U prezantuan stili i perandorisë dhe motivet neoklasike dhe një prirje drejt eklekticizmit ishte e dukshme në shumë lloje ndërtesash, si në Pallatin Dolmabaçe. Dekadat e fundit të Perandorisë Osmane panë gjithashtu zhvillimin e një stili të ri arkitekturor të quajtur ringjallje neo-osmane ose osman, i njohur gjithashtu si Lëvizja e Parë Kombëtare Arkitekturore, nga arkitektë si Mimar Kemaleddin dhe Vedat Tek.

## Referime 
### Bibliografia 
* 
*
Psikologjia funksionale

përfaqësuesi kryesor i psikologjisë funksionale]]
**Psikologjia funksionale** ose **funksionalizmi** i referohet një shkolle psikologjike të mendimit që ishte një rrjedhje e drejtpërdrejtë e të menduarit darvinian e cila përqendron vëmendjen në dobinë dhe qëllimin e sjelljes që është modifikuar gjatë viteve të ekzistencës njerëzore.  Edward L. Thorndike, i njohur më së shumti për eksperimentet e tij me të mësuarit, u bë i njohur si udhëheqësi i lëvizjes në fjalë. Kjo lëvizje u ngrit në SHBA në fund të shekullit XIX në kontrast të drejtpërdrejtë me strukturalizmin e Eduard Tiçenerit, i cili përqendrohej në përmbajtjen e vetëdijes dhe jo në motivet dhe idealet e sjelljes njerëzore. Funksionalizmi mohon parimin e introspeksionit, i cili tenton të hetojë funksionimin e brendshëm të të menduarit njerëzor në vend që të kuptojë proceset biologjike të ndërgjegjes njerëzore.

## Përmbledhje 
Funksionalizmi  ishte një filozofi që kundërshtonte strukturalizmin mbizotërues të psikologjisë të fundit të shekullit XIX. Edward Titchener, strukturalisti kryesor, i dha psikologjisë përkufizimin e saj të parë si një shkencë e studimit të përvojës mendore, të ndërgjegjes, që do të studiohet nga introspeksioni.

Në fillim të shekullit XIX, kishte një mospërputhje midis psikologëve që ishin të interesuar në analizën e strukturave të mendjes dhe atyre që e kthyen vëmendjen e tyre në studimin e funksionit të proceseve mendore.  Kjo rezultoi në një betejë të strukturalizmit kundër funksionalizmit.

Qëllimi kryesor i strukturalizmit ishte të bënte përpjekje për të studiuar vetëdijen njerëzore brenda kufijve  të një përvoje të vërtetë të gjallë, por kjo mund ta bënte të pamundur studimin e mendjes njerëzore, prandaj funksionalizmi është në kontrast të plotë me këtë. Psikologjia strukturore kishte të bënte me përmbajtjet mendore ndërsa funksionalizmi kishte të bënte me operacionet mendore. Argumentohej se psikologjia strukturore buronte nga filozofia dhe mbeti e lidhur ngushtë me të, ndërsa funksionalizmi ka një aleat të ngushtë edhe në biologji.  Për shkak të këtyre problemeve, shumë psikologë filluan të zhvendosin vëmendjen e tyre nga gjendjet mendore në proceset mendore. Ky ndryshim i mendimit u parapri nga një ndryshim në të gjithë konceptimin e asaj që është psikologjia.   Si rezultat i ndikimit të psikologjisë funksionale në fushën e arsimit dhe pedagogjisë u paraqit edhe e ashtuquajtura pedagogjia funksionale me përfaqësuesin e saj kryesor Édouard Claparède.

Funksionalizmi përfundimisht doli nga favorizimi popullor dhe u zëvendësua nga paradigma tjetër dominuese, biheviorizmi . 

## Shih edhe 
* Psikologjia
* Biheviorizmi
* Edward Thorndike
* Pedagogjia funksionale

## Referime
Beteja e Ankarasë

**Beteja e Ankarasë** ose **Angorës** u zhvillua më 20 korrik 1402 në fushën e Çubukut afër Ankarasë, midis forcave të sulltanit osman Bajazit I dhe emirit të Perandorisë Timuride, Timurit. Beteja ishte një fitore e madhe për Timurin, dhe ajo çoi në Interregnum osman.

## Prapavija 
Timuri, një turko-mongol nga Transoksiana (tani Uzbekistani), kishte ndërtuar një perandori në Azinë Qendrore gjatë viteve dhe u bë sundimtari më i fuqishëm në Azinë Qendrore që nga Xhingis Han. Ai u përpoq të rindërtonte perandorinë mongole. Në vitet 1380 dhe 1390, ai hyri dhe pushtoi pjesë të Persisë (përfshirë Armeninë, Azerbajxhanin dhe Mesopotaminë e Epërme), shkatërroi Rusinë jugore dhe Ukrainën (1395–96), dhe pushtoi Indinë (1398). Edhe pse kishte pasur tensione midis osmanëve dhe mongolëve, asgjë nuk do të garantonte një luftë, derisa Bajazidi kërkoi haraç nga një emir besnik ndaj Timurit, të cilin ai e kuptonte se ishte personale dhe një arsye për luftë. Në 1400–01 Timur mori Sivasin nga osmanët, pjesë të Sirisë nga mamlukët dhe më pas u drejtua drejt Anadollit.

Ndërkohë, në vitin 1402, osmanët kishin bërë fushatë në Evropë. Bajazidi ndërpreu bllokadën e Kostandinopojës dhe marshoi në Ankara pasi Timuri e zhvendosi përsëri ushtrinë e tij në juglindje në verën e vitit 1402.

## Trupat 
Është vlerësuar se ushtria Timurid numëronte 140,000, kryesisht kalorës, dhe gjithashtu 32 elefantë lufte. Ushtria e Bajazitit numëronte 85.000 veta.

Forca osmane përfshinte kontingjente nën drejtimin e djemve të tij, Gazitë, jeniçerët, vasalët myslimanë anadollakë dhe vasalë të ndryshëm evropianë (të krishterë ballkanikë). Ndër vasalët serbë që morën pjesë ishin Stefan Lazareviqi, Vuk Lazareviqi, Gjuragj Brankoviqi dhe vëllai i tij Grgur Brankoviq, dhe ndër shqiptarë ishin Koja Zaharia, Dhimitër Jonima, Gjon Kastrioti dhe ndoshta Tanush Major Dukagjini. Vasalët e krishterë që nuk morën pjesë përfshijnë Zetan Konstantin Balshiqin. Një e katërta e trupave osmane ishin tatarët e pushtuar së fundmi.

## Referime 
* 
* 
* 
* 53
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 

;Zhurnalet
* 
* 
* 

## Shënimet 
## Referime
The Office (serial amerikan)

***The Office*** është një seri televizive sitcom amerikane që përshkruan jetën e përditshme të punës së punonjësve të zyrës në degën Scranton, Pensilvani të kompanisë imagjinare Dunder Mifflin Paper. Ai u transmetua në NBC nga 24 mars 2005 deri më 16 maj 2013, duke përfshirë gjithsej nëntë sezone. Bazuar në serialin 2001–2003 të BBC me të njëjtin emër të krijuar nga Ricky Gervais dhe Stephen Merchant, ai u përshtat për televizionin amerikan nga Greg Daniels, një shkrues veteran për *Saturday Night Live*, *King of the Hill*, dhe *The Simpsons*. Është bashkëprodhuar nga Deedle-Dee Productions i Daniels, dhe Reveille Productions (më vonë Shine America), në bashkëpunim me Universal Television. Prodhuesit origjinalë ekzekutivë ishin Daniels, Gervais, Merchant, Howard Klein, dhe Ben Silverman, me shumë të tjerë që u promovuan në sezonet e mëvonshme.

Ashtu si homologu i tij britanik, seriali u filmua në një kamerë të vetme pa një audiencë në studio ose një këngë qeshjeje për të simuluar pamjen e një dokumentari aktual. Seriali debutoi në NBC si një zëvendësues në mes të sezonit dhe transmetoi 201 epizoda për shfaqjen e tij. *The Office* fillimisht shfaqi Steve Carell, Rainn Wilson, John Krasinski, Jenna Fischer, dhe B. J. Novak si aktorët kryesorë; megjithatë, seriali pësoi ndryshime të shumta në kastin e tij të ansamblit gjatë ekzekutimit të tij. Yjet e shquar jashtë kastit kryesor përfshijnë Ed Helms, Amy Ryan, Mindy Kaling, Craig Robinson, James Spader, Ellie Kemper, dhe Catherine Tate.

*The Office* u prit me komente të përziera gjatë sezonit të tij të shkurtër të parë, por sezonet në vijim, veçanërisht ato me Carell, morën vlerësime të rëndësishme nga kritikët televizivë pasi personazhet, përmbajtja, struktura dhe toni i shfaqjes ndryshonin ndjeshëm nga versioni britanik. Këto sezone u përfshinë në listat kryesore të serialeve televizive të disa kritikëve të fundvitit, duke fituar disa çmime si një Çmim Peabody në 2006, dy Screen Actors Guild Awards, një Çmim Golden Globe për performancën e Carell dhe katër Çmime Primetime Emmy, duke përfshirë një për serialin e shquar komedi, në vitin 2006. Sezoni i tetë u kritikua për një rënie në cilësi. Shumë e panë largimin e Carell në sezonin e shtatë si një faktor kontribues; megjithatë, sezoni i nëntë dhe i fundit përfundoi serialin e serialit me një përgjigje përgjithësisht pozitive. Përfundimi i serialit, i cili fillimisht u transmetua më 16 maj 2013, u shikua nga rreth 5.69 milionë shikues dhe mori vlerësime kritike. Në vitin 2016, *Rolling Stone* e quajti *The Office* një nga 100 shfaqjet më të mira televizive të të gjitha kohërave.

## Referime
Agallëku

Një **Agallëk** (turqisht: *Ağalık*) ishte një njësi feudale e Perandorisë Osmane e qeverisur nga një *agha* (qiradhënës taksambledhës).

Në historinë boshnjake, një *agallêk* shpesh mund të referohej një toke të pronësuar nga një  *agha*.

## Shih edhe 
* Nëndarjet e Perandorisë Osmane
* Kadillëku
* Ejaleti
* Timari, tokë e dhënë nga sulltanët osmanë midis shekujve XIV dhe XVI

## Referime
Luigj Filaj

**Luigj Filaj** (Janjevë, 21 qershor 1899 - 1969) ka qenë pianist, mësues dhe autor i disa teksteve si ai didaktik *Mësimi i muzikës për shkollat e mesme* (Tiranë, 1935) si dhe i përmbledhja e botimeve satirike *Daj Jaku* (Tiranë, 1943), Ka përkthyer titujt *Ora e Danubit,* *Prifti falls i Kishës Notre Damë, Shpëtimi nga ferri i Legjonit të huej, Trashigimi misterioz i fakirit, Xhelati i Parisit* nga Ralf Cliford, hetuesi fiktiv i shkrimtarit Martin Winfried; *Burgu i dashtunís* mbi jetën e Franz Schubertit, botuar në Shkodër 1942 me parathënie të Haki Stërmillit.

U gjykua si i pandehur prej Gjyqit Special më 1945 si përkthyes gjermanishteje për stafin ushtarak gjerman, por nuk u provua që fajësia e tij të kishte tejkaluar ushtrimin e profesionit dhe u vendos pafajësia e tij.

## Referime
Hani (titull)

**Hani** *(Khan)* është një titull historik që ka origjinën midis fiseve nomade në Stepën e Euroazisë Qendrore dhe Lindore për t'iu referuar një prijësi ose sunduesi. Fillimisht shfaqet midis Rouranëve dhe më pas Göktürkëve si një variant i haganit (sovran, perandor) dhe nënkuptonte një sundimtar vartës. Në Perandorinë Selxhuke, ishte titulli më i lartë fisnik, duke u renditur mbi malik (mbret) dhe emir (princ). Në Perandorinë Mongole nënkuptonte sundimtarin e një hordhie (ulus), ndërsa sundimtari i të gjithë mongolëve ishte hagani ose hani i madh. Titulli më pas ra në rëndësi. Në Persinë Safavide ishte titulli i një guvernatori provincial, dhe në Indinë Mogule ishte një gradë e lartë fisnike e kufizuar vetëm për oborrtarët. Pas rënies së Mogulëve, ai u përdor në mënyrë të shthurur dhe u bë mbiemër. Hani dhe format e tij femërore ndodhin në shumë emra personalë, përgjithësisht pa ndonjë fisnik të rëndësisë politike, megjithëse mbetet një pjesë e zakonshme edhe e emrave fisnikë.

## Historia 
"Hani" haset për herë të parë si një titull në konfederatën Xianbei për shefin e tyre midis viteve 283 dhe 289. Rouranët mund të kenë qenë njerëzit e parë që përdorën titujt *hagan* dhe *han* për perandorët e tyre. Megjithatë, gjuhëtari rus Alexander Vovin (2007) beson se termi *qaγan* e ka origjinën midis popullit Xiongnu, të cilët flisnin Yeniseian (sipas Vovin), dhe më pas u përhap në familjet gjuhësore. Më pas, Göktürkët miratuan titullin dhe e sollën atë në pjesën tjetër të Azisë. Në mesin e shekullit të gjashtë, iranianët dinin për një "Kagan - Mbret i Turqve". dhe pasardhësit e Xhingis Han u zgjodhën për të sunduar Perandorinë Mongole duke filluar nga viti 1229. Vetë Xhingis Hani përmendej vetëm si ''qa'an'' (hagan) pas vdekjes. Për shembull, Möngke Han (mbretëroi 1251-1259) dhe Ögedei Han (mbretëroi 1229-1241) do të ishin "haganë" por jo Çagataj Han, i cili nuk u shpall sundimtar i Perandorisë Mongole nga Kurultai.

## Terma të lidhura me Han 
* Hanazade (tatarisht: Xanzadä) - një princ, djali i hanit
* Hanbikeh (tatarisht: Xanbikä) - një mbretëreshë, gruaja e hanit
* Hanbalik (ose Dadu) - kryeqyteti Yuan i cili më vonë u zhvillua në Pekinin modern.
* Ilhani
* Hanëmi ose hatun - ekuivalenti femëror i Khan

## Referimet
Hanati

Një **hanllëk**, **haganat** ose **hanat** ishte një ent politik i sunduar nga një han, hakan, hatun ose hanëm. Ky ent politik zakonisht gjendej në stepën euroaziatike dhe mund të ishte ekuivalent në status me prijësin fisnor, principatë, mbretëri ose perandori.

## Hanët e sunduar nga mongolët 
[parapamje|Flamuri i [Hanati Çagatai|Hanatit Çagatai]]
[parapamje|Flamuri i [Ilhanatit]]
### Hanati Çagatai (1226–1347) 
Pasi Xhingis Han krijoi apanazhe për familjen e tij në Perandorinë Mongole gjatë sundimit të tij (1206–1227), djemtë, vajzat dhe nipërit e tij trashëguan seksione të veçanta të perandorisë. Perandoria Mongole dhe Hanatet Mongole që dolën nga ato apanazhe janë renditur më poshtë.

Në vitin 1226, djali i dytë i Xhingis Han, Çagataj Han themeloi Hanatin Çagatai. Në kulmin e tij në fund të shekullit të 13-të, hanati shtrihej nga Amu Darja në jug të Detit Aral deri në Malet Altai në kufirin e Mongolisë moderne dhe Kinës, afërsisht që korrespondon me Perandorinë e vdekur Kara Hitai. Fillimisht sundimtarët e Hanatit Çagatai njohën supremacinë e Hanit të Madh, por nga mbretërimi i Kubilaj Han, Gijas-ud-din Barak nuk iu bind më urdhrave të perandorit.

### Ilhanati (1252–1335) 
Në vitin 1256, Ilhanati u krijua nga nipi i Xhingis Han, Hulagu Han. Territori i saj kryesor shtrihet në atë që tani është pjesë e vendeve të Iranit, Azerbajxhanit dhe Turqisë. Në masën më të madhe, Ilhanati përfshinte gjithashtu pjesë të Irakut të sotshëm, Sirisë, Armenisë, Gjeorgjisë, Afganistanit, Turkmenistanit, Pakistanit, një pjesë të Dagestanit të sotshëm dhe një pjesë të Taxhikistanit të sotshëm. Sundimtarët e mëvonshëm të Ilhanatit, duke filluar me Gazanin më 1295, u konvertuan në Islam. Në vitet 1330, Ilhanate u shkatërrua nga Vdekja e Zezë. Hani i fundit i saj Ebu Sa'id vdiq në 1335, pas së cilës hanati u shpërbë. Sunduesit ilhanid, edhe pse me origjinë jo-iraniane, u përpoqën të reklamojnë autoritetin e tyre duke u lidhur me të kaluarën iraniane dhe ata rekrutuan historianë për t'i paraqitur mongolët si trashëgimtarë të Sasanëve (224–651 e.r.) të Iranit paraislamik.

* **Lista e hanateve mongole**
** Hanati Khamag Mongol
** Hanati Keraite
** Hanati Mergid
** Hanati Naiman
** Hanati Tatar
** Kara Hitai (Dinastia Liao Perëndimore)
** Hordhia e Artë
** Dinastia Yuan
** Dinastia Yuan Verior
** Moghulistan
** Kara Del
** Hanati Hoshut
** Hanati Kalmyk, u themelua rreth 1630 nga dega Torgut e Oirats Mongol, e vendosur përgjatë lumit të poshtëm Vollga (në Rusinë dhe Kazakistanin të sotshëm), 1630-1771
** Hanati Dzungar, u formua në vitin 1634, duke mbuluar rajonin e Xinjiang të Kinës, Kirgistanin, Kazakistanin lindor dhe Mongolinë perëndimore; 2 dhjetor 1717 – 1720, i quajtur gjithashtu Mbrojtësi i Tibetit; 1755 degë e dinastisë Qing, u aneksua më 1755 nga dinastia Qing
Perlat Prendi

**Perlat Prendi,** lindur me 31 Korrik 2000 ne Lushnje, Shqiperi. Ai ka pasur një pasion për muzikën për aq kohë sa ai mban mend ku spikati kengen e shkruar nga ai per nenen.

Ai ka një aftësi për periudhat rap të stilit të lirë. Kur ai futet në një stil të lirë, ju mund të shihni pasionin dhe dashurinë për muzikën të shkruar në të gjithë fytyrën e tij. Sidoqoftë, nuk ka qenë një udhëtim i lehtë, veçanërisht të bësh muzikë në një gjuhë tjetër.

Megjithatë, Perlat Prendi është mirënjohës për universalitetin e muzikës. Ai thotë se mungesa e barrierave gjuhësore në botën muzikore është një bekim i mirëseardhur në formën e artit. Ishte një vendim i lehtë për të ndjekur pasionin e tij? Perlat thotë se nuk ishte ashtu, por ai e dinte që asgjë tjetër nuk do ta përmbushte aq shumë. Ai më tej deklaron se nëse hezitoni të ndiqni thirrjen tuaj, mbase ende nuk është bërë pasioni juaj i vërtetë.

"Bukuria e muzikës qëndron në atë që të ndihmon të shprehesh", thotë Perlat Prendi. "Ju mund të eksploroni ndjenjat dhe emocionet përmes muzikës që përndryshe mund t'i keni mbajtur të kyçura." Perlat zbuloi se ndjekja e tij e muzikës i dha atij një rrugëdalje dhe e ndihmoi atë të kuptonte më mirë veten.

Kjo nuk do të thotë se ndjekja e muzikës është pa sfida. Perlat tregon se ai është përballur me disa sfida ndërsa ndiqte pasionin e tij, dhe kritikat dhe refuzimet qëndrojnë në krye të asaj liste. Perlat u bën thirrje të gjithë muzikantëve dhe artistëve aspirues që të ngrihen mbi këtë refuzim dhe të besojnë në zanatin e tyre aq sa të vazhdojnë të ecin përpara. "Lëreni pasionin tuaj t'ju tregojë rrugën," thotë ai. All Lies. Lies. Lies. 

Shpërblimi i qëndrimit të palëkundur në ndjekjen tuaj të muzikës është i papërshkrueshëm. Perlat Prendi ndihet i mahnitur që po ecën në udhëtim dhe po rritet në shtrirjen e tij muzikore. "Prekja e zemrave dhe sigurimi i një dalje për njerëzit është një shpërblim me vlerë për të gjitha vështirësitë dhe sakrificat," thot aj”.

## Referime
Xhafer Tahiri

**Xhafer Tahiri** (lindi më 15 gusht 1983) është një politikan kosovar. Ai ishte deputet i Kuvendit të Republikës së Kosovës nga viti 2013 deri në vitin 2014 dhe ishte kryetar i komunës së Vushtrrisë nga viti 2017 deri në vitin 2021. Tahiri është deputet i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK).

## Jeta e hershme dhe karriera
Tahiri u lind në fshatin Stanoc i Poshtëm në komunën e Vushtrrisë. Ai u diplomua në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës në vitin 2004, fitoi një diplomë master vitin e ardhshëm në Universitetin e Bolonjës në Itali dhe ka punuar për të doktoruar në fakultetin juridik të Universitetit të Gracit në Austri. Tahiri ka ligjëruar në Universitetin Haxhi Zeka në Pejë dhe tani punon si ligjërues në Universitetin e Prishtinës.

Ai ishte drejtor i Departamentit për Çështje Juridike dhe Marrëdhënie Ndërkombëtare në zyrën e Presidencës së Kosovës ndërmjet viteve 2006 dhe 2016 dhe ishte anëtar i bordit mbikëqyrës për Agjencinë Kundër Korrupsionit të Kosovës nga viti 2007 deri në vitin 2009. Pas shpalljes së njëanshme të pavarësisë së Kosovës në vitin 2008, ai shërbeu në një komitet që shqyrtonte çështjet e demarkacionit të kufirit ndërmjet Kosovës dhe Maqedonisë (tani Maqedonia e Veriut). Ai ishte gjithashtu përfaqësues i zyrës së presidentit të Kosovës në Këshillin Konsultativ për Minoritetet.

## Politikan
Tahiri u aktivizua me organizatën rinore të LDK-së në vitet 2000 dhe shërbeu si kryetar i saj nga viti 2009 deri në vitin 2012. Partia përjetoi ndarje serioze në fund të vitit 2011; Si përkrahës i ish-presidentit të partisë Fatmir Sejdiu, Tahiri për një kohë të shkurtër e pa rënien e tij në parti dhe nuk u rizgjodh në forumin rinor të saj në Vushtrri.

### Asambleist
Për shkak të pozitës së tij si kryetar i krahut rinor të LDK-së, Tahirit iu dha pozita e tridhjetë e pestë në listën zgjedhore të partisë në zgjedhjet parlamentare të Kosovës të vitit 2010.. Zgjedhjet u mbajtën me listë të hapur proporcionale dhe Tahiri përfundoi në vendin e tridhjetë e një në mesin e kandidatëve të LDK-së. Meqenëse lista fitoi njëzet e shtatë vende, ai nuk u zgjodh fillimisht. Megjithatë, ai mori një mandat më 26 dhjetor 2013 si zëvendësues për një anëtar tjetër partie. Në kuvend, Tahiri ishte anëtar i komisionit për mbikëqyrjen e financave publike. LDK-ja gjatë kësaj kohe shërbeu në opozitë.

Tahiri u përfshi sërish në listën e LDK-së në zgjedhjet parlamentare të Kosovës të vitit 2014, këtë herë në pozitën e gjashtëdhjetë e shtatë. Ai përfundoi në vendin e pesëdhjetë e gjashtë në mesin e kandidatëve të partisë; lista fitoi tridhjetë mandate dhe ai nuk u rizgjodh.

### Kryetar i komunës së Vushtrrisë
Tahiri u zgjodh kryetar i komunës së Vushtrrisë në zgjedhjet lokale të Kosovës të vitit 2017, duke mposhtur Ferit Idrizin nga Partia Demokratike e Kosovës (PDK) në raundin e dytë. Ai shërbeu si kryetar i komunës për katër vitet e ardhshme.

Në vitin 2020, Tahiri kundërshtoi vendimin e LDK-së për largimin e Vjosa Osmanit nga kryesia e partisë.

Ai u mund nga Idrizi në zgjedhjet lokale të 2021 në një revansh të katër viteve më parë.

## Referimet
Robert Breson

**Robert Breson** (frengjisht: Robert Bresson, 25 shtator 1901-1907 - 18 dhjetor 1999) ka qenë një regjizor dhe kritik filmi francez. 

Njihet për stilin e tij minimalist, sekuencave të gjata, dhe të aktorëve jo teatralë, që i zhgjidhte vetëm si modelë duke u bazuar më dhumë tek pamja e tyre fizike. Shumë regjizorë të tjerë francezë (Truffaut, Godard, Melville), e kanë mbajtur Breson si inspirim kryesorë gjatë studimeve dhe fillimeve të tyre. Ishte gjithashtu regjizori i preferuar i Andrei Tarkovski-t.

## Jeta 
Shumë pak dihet për jetën e Breson përpara viteve '40. Mori pjesë në Luftën e Dytë Botërore dhe u kap si i burgosur nga Fuqitë e Boshtit. Kjo ngjarje me shumë mundësi e ka bërë të ndryshojë pas luftës, edhe në mënyrën se si ai do të punonte në botën e kinemasë. Breson ka studiuar pikturën dhe fotografinë, dhe realizon filmin e tij të parë *Les affaires publiques*, i cili nuk u paraqit asnjëherë në sallat e kinemave. 

## Teknika 
Në filmat e Breson, nuk ndodhet asgjë që mund të jetë e tepërt. Breson sakrifikon teatrin dhe aktorët diva, për një mënyrë krejtësisht personale dhe minimaliste të të krijuarit. I përket grupit të ashtëquajtur Kinemaja e autorit (Cinema d'auteur) ose të Filmit Arthouse, i cili konsiston me emra regjizorësh, që për më tepër i shmangen komercializmit dhe plasticitetit, gjatë krijimit të filmave, duke u përqëndruar më shumë tek e vërteta e skenarit, dhe tek bota e tyre interiore. Këto regjizorë ndjekin të gjithë hapat e produksionit dhe të filmit, veçanërisht skenarin, dhe janë prezent në një mënyrë më intime me ekipin e realizimit.  

## Filmografia
Fransua Tryfo

parapamje|Fransua Tryfo (1965)
**Fransua Tryfo** (frengjisht François Truffaut, Paris, 6 shkurt 1932 – Neuilly-sur-Seine, 21 tetor 1984) ka qenë regjizor i rëndësishëm francez i pas luftës, njëri nga përfaqësuesit më të rëndësishëm të Valës së re të kinematografisë franceze të viteve gjashtëdhjetë.

I dhënë mbas kinemasë që i vogël, Truffaut bënte pjesë në një grup kritikësh të filmit të mbledhur rreth revistës *Cahiers du cinéma* (Fletushka e kinemasë). Ata kritikë, Truffaut, Jean-Luc Godard, Éric Rohmer, apo Claude Chabrol, vendosën pastaj të bënin filmat e tyre, duke u kthyer ndër themeluesit e asaj që u quajt *La nouvelle vague*, Vala e re e kinemasë franceze.

Truffaut nxori në vitin 1959 filmin e parë të tij me metrazh të gjatë, *Les 400 coups* ("Të nëntëdhjetenëntat"--në frëngjisht "faire les 400 coups" do të thotë "t'i kesh bërë të gjitha (sherret), të nëntëdhjetenëntat"), film emblematik i Valës së re që fliste për për aventurat e një fëmije parizien. Ciklin për atë fëmijë, Antoine Doinel, të luajtur nga aktori Jean-Pierre Léaud, regjisori e vazhdoi me tre filma të tjerë me metrazh të gjatë që nxori deri në vitin 1978.

Truffait pati popullaritet të madh me filmat e tij, por dhe në mendimin e tij kinematografik. Libri i tij me intervista të gjata me regjisorin anglez Alfred Hitchcock është kthyer në një klasik të kritikës së kinemasë.
Kinemaja e autorit

[parapamje|[Çarli Çaplin|Çaplin në filmin *Çapkëni*]]
**Filmi i autorit** është një shprehje e përdorur për të cilësuar të gjithë filmat e një regjisori ose një skenaristi që pasqyrojnë personalitetin e tij artistik. Ky term synon mbi të gjitha të lidhë punën e një regjisori me temat e preferuara dhe koherencën e një stili novator dhe të veçantë. Megjithatë, është një nocion subjektiv për të cilin nuk ka një përkufizim rigoroz. 

Ky përkufizim zgjerohet dhe ndryshon formën pas Luftës së Dytë Botërore, kur fillon një periudhë e re, ajo e Neorealizmit në Itali. Kjo periudhë e karakterizon kinemanë e autorit, duke u interesuar më shumë tek stili realist dhe te jeta e përditshme e rrugëve, pra një kinema e krijuar jashtë strukturave të ndërtuara hollivudiane, një pasqyrim i botës reale. 

## Historia 
Nocioni i "film d'auteur" lindi në Francë në vitet 1950 kur kritikët e ndikuar nga teoritë e Louis Delluc , Alexandre Astruc dhe André Bazin , të cilët më vonë do të përbënin *Valën e Re* - veçanërisht François Truffaut - kërkuan që kinemaja e tyre të thyente akademikizmin e të moshuarve të tyre që mishërojnë cilësinë franceze (për shembull Jean Delannoy dhe Claude Autant-Lara ) dhe duke marrë frymëzim nga kineastët amerikanë si Alfred Hitchcock , Howard Hawks dhe John Ford .

Çarli Çaplin, konsiderohet si i pari në këtë listë me filma si Çapkëni, Dritat e Qytetit, Cirku etj. Ndër më të spikaturit në historinë e kinemasë janë: Ingmar Bergman, Robert Breson, Orson Welles, Andrei Tarkovski, Aleksandër Dovzhenko, Luis Bunuel, Akira Kurasaua, Kenji Mizoguçi, Jasujiro Ozu, Mikelanxhelo Antonioni, Vitorio De Sica, Pier Paolo Pasolini, Federico Felini, Roberto Roselini, Theo Angelopoulos, Martin Skorsese, Francis Copola, Terence Malik, Stanli Kubrik, Mario Peishoto, Alejandro Jodorowsky, Zhan Vigo, René Klair, Zhan Luk Godard, Sergej Iosifovič Paradžanov e të tjerë.
Prindërimi

parapamje| Foshnja në shpinë në Lima, Peru
[parapamje| Një baba dhe një vajzë në Trivandrum, [India|Indi]]

**Prindërimi** ose **rritja e fëmijëve** promovon dhe mbështet zhvillimin fizik, emocional, social dhe intelektual të një fëmije nga foshnjëria deri në moshën madhore. Prindërimi i referohet më shumë kujdesit dhe rritjes së një fëmije dhe jo ekskluzivisht raportit biologjik. 

## Përmbledhje 
Kujdestari më i zakonshëm në konceptin e prindërimit është babai ose nëna, ose që të dy prindërit biologjikë të fëmijës në fjalë. Megjithatë, një zëvendësues mund të jetë një vëlla ose motër më i madh, njerk, gjysh, gjyshe, kujdestar ligjor, halla, xhaxhai, anëtarë të tjerë të familjes ose një mik i familjes.  Qeveritë dhe shoqëria mund të kenë gjithashtu një rol në rritjen e fëmijëve. Në shumë raste, fëmijët jetimë ose të braktisur marrin kujdes prindëror nga lidhje jo prindërore ose nga një lidhje jo e gjakut. Të tjerët mund të birësohen, të rriten në kujdestari ose të vendosen në një jetimore . Aftësitë prindërore ndryshojnë dhe një prind ose zëvendësues me aftësi të mira prindërimi mund të quhet *prind i mirë* . 

Stilet e prindërimit ndryshojnë nga periudha historike, raca/etnia, klasa shoqërore, preferenca dhe disa veçori të tjera shoqërore.  Për më tepër, hulumtimi mbështet se historia prindërore, si për sa i përket lidhjeve me cilësi të ndryshme, ashtu edhe psikopatologjisë prindërore, veçanërisht në vazhdën e përvojave negative, mund të ndikojë fuqishëm në ndjeshmërinë e prindërve dhe rezultatet e fëmijës. Koncepti më i përafërt i prindërimit ështo edukimi me të cilin nganjëherë edhe ngatërrohen   

## Shih edhe 
* Arsimi
* Familja
* Edukata
* Pedagogjia
* Arsimi shtëpiak

## Literatura 
* 
* 

## Referime
Si i mëson Gertruda fëmijët e vet

**Si i mëson Gertruda fëmijët e vet** () është kryevepra e pedagogut Johann Heinrich Pestalozzi botuar në vitin 1801, me titullin e veprës që u zgjodh nga botuesi pa dijeninë e autorit. Kjo vepër e Pestalozzit ishte "një përpjekje për të ndihmuar nënat se si të mësojnë fëmijët e tyre," megjithëse për shkak të terminologjisë së vështirë, libri u tregua më i përshtatshëm për mësimdhënësit (sidomos për mësimdhënësit e arsimit fillor) se sa për nënat. 

## Përmbledhje 
Vepra e Pestalozzit me titull, **Si i mëson Gertruda fëmijët e vet** është libër që kishte një ndikim të thellë në opinionin profesional dhe praktikën e arsimore duke tërhequr një rreth të gjërë lexuesish. Vepra është shkruar në formën e 14 letrave të shkruara nga Pestalozzi për mikun e tij Heinrich Gessner, një libërlidhës nga Berna. Në 3 letrat e para Pestalozzi flet për planet dhe arritjet e tij edukative dhe arsimore (më konkretisht flet se si Pestalozzi, Krüsi, Tobler dhe Büss arritën në situatën në të cilën ndodheshin në Burgdorf). Në letrat 4, 5 dhe 6 flet me një qëndrim kritik për edukatën dhe arsimin deri në kohën e tij si dhe paraqet pikëpamjet e përgjithshme pedagogjike, në letrat 7 dhe 8 flet për elementet e mësimit si bazë e të nxënit në përgjithësi, në letrat 9,10 dhe 11 flet për të vërejturit (intuitën) si parim themelor të të nxënit (mësimit), në letrën 12 flet për formimin e shkathtësive punuese si dhe ato të edukimit fizik, ndërsa dy letrat e fundit flasin për edukimin moral dhe religjioz. Qëllimi i Pestalozzit në këto letra ishte të tregonte se, duke reduktuar njohuritë në elementet e saj dhe duke ndërtuar një sërë ushtrimesh të renditura psikologjikisht, çdokush mund t'i mësonte fëmijët e tij në mënyrë efektive.

Për shkak të suksesit të veprës, njerëz nga të gjitha anët e Zvicrës dhe Gjermanisë erdhën për të parë shkollën e tin në Burgdorf. Si rezultat i kësaj, shkolla u rrit, por Pestalozzi ende ndjente se nuk po bënte mjaftueshëm dhe aq sa duhej. Edhe pse kishte edhe një sukses financiar, shkolla nuk mundi të bënte atë që dëshironte Pestalozzi: edukimin dhe arsimimin e fëmijëve të varfër. Ai i komunikoi qeverisë zvicerane se do të dëshironte më shumë mundësi për të arsimuar të varfërit. Si përgjigje, qeveria dërgoi dy komisionerë për të vlerësuar punën e tij arsimore dhe edukative, dhe pas shqyrtimit të tyre të favorshëm, qeveria vendosi të transformojë shkollën e Pestalozzit në një institucion kombëtar të arsimit. Stafi i kësaj shkolle tani do të merrte paga fikse dhe paratë do të shpenzoheshin për botimin e teksteve shkollore të shkruara nga Pestalozzi dhe stafi i tij. 

## Shih edhe 
* Pedagogjia
* Linhardi dhe Gertruda
* Pedagogjia e Pestalozzit
* Johann Heinrich Pestalozzi

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* "Wie Gertrud ihre Kinder lehrt"(PDF) (gjermanisht)
* "How Gertrude teaches her children" (anglisht)
Vezirqëpry

**Vezirqëpry** (turqisht: *Vezirköprü*) është një distrikt në Provincën Samsun të Turqisë. U emërua pas vezirit të madh shqiptar osman Mehmed pashë Qyprilliu.

## Struktura administrative 
### Komunat 
* Göl
* Narlısaray

### Fshatrat 
* Adatepe
* Ağcaalan
* Ağcayazı
* Ahmetbaba
* Akören
* Alanbaşı
* Alancık
* Alanköy
* Alanşeyhi
* Altınkaya
* Arıca
* Avdan
* Aydınlı
* Aydoğdu
* Ayvalı
* Bahçekonak
* Bahçesaray
* Bakla
* Başalan
* Başfakı
* Bayramköy
* Bektaş
* Belalan
* Beşpınar
* Boğaköy
* Boğazkoru
* Boruk
* Burhaniye
* Büyükkale
* Cebeli
* Çakırtaş
* Çalköy
* Çalman
* Çaltı
* Çamlıca
* Çamlıkonak
* Çekalan
* Çekmeden
* Çeltek
* Çorakdere
* Danabaş
* Darıçay
* Darıçayalanı
* Devalan
* Doyran
* Duruçay
* Elaldı
* Elbeyi
* Elmalı
* Esen
* Esentepe
* Esenyurt
* Göllüalan
* Gömlekhisar
* Güder
* Güldere
* Habipfakı
* Hacılı
* Halilbaba
* Halkahavlı
* Hayranlı
* İmircik
* İncesu
* İnkaya
* Kabalı
* Kadıçayırı
* Kadıoğlu
* Kapaklı
* Kapaklıçeşme
* Kaplancık
* Karabük
* Karacaören
* Karadoruk
* Karaköy
* Karanar
* Karapınar
* Karkucak
* Karlı
* Kavakpınarı
* Kılıçgüney
* Kıranalan
* Kıratbükü
* Kırma
* Kızılcakoru
* Kızılcaören
* Kızılkese
* Kocakaya
* Kovalı
* Köprübaşı
* Kumral
* Kuruçay
* Kuşçular
* Kuyaş
* Kuyumcu
* Küçükkale
* Kületek
* Mahmatlı
* Melikli
* Meşeli
* Mezraa
* Ortaköy
* Oruç
* Ovacık
* Oymaağaç
* Öğürlü
* Örencik
* Özyörük
* Paşaköy
* Pazarcı
* Samukalan
* Samur
* Saraycık
* Sarıalan
* Sarıdibek
* Sarıyar
* Sırbaşmak
* Sofular
* Soğucak
* Susuz
* Şentepe
* Tahtaköprü
* Taşlıyük
* Tatarkale
* Teberük
* Tekkekıranı
* Tepeören
* Türkmen
* Yağcı
* Yağınözü
* Yarbaşı
* Yeniçelik
* Yenidüzce
* Yeşiltepe
* Yolpınar
* Yukarınarlı
* Yurtdağı
* Yürükçal
Dorian Concept

**Dorian Concept** (i lindur si **Oliver Thomas Johnson** më 16 shtator 1984) është kompozitor, producent dhe sintisajzerist austriak, veprimtaria e të cilit shtrihet në një shumëllojshmëri të burimeve duke përfshirë modal dhe free jazz, funk, hip hop, muzikë elektronike, dhe muzikë ambientale. Johnson mori emrin e tij si adoleshent nga shkalla muzikore Dorian.

Dorian Concept gjithashtu është anëtar i grupit funk austriak Jacob's Salty and Bamboozling Ladder (JSBL). Ai gjithashtu ka performuar periodikisht si sintisajzerist për Flying Lotus dhe ka bashkëpunuar me Cinematic Orchestra.

## Diskografia
### Studio albumet
* *When Planets Explode* (2009)
* *Joined Ends* (2014)
* *The Nature of Imitation* (2018)
* *What We Do for Others* (2022)

## Lidhje të jashtme
* Webfaqja zyrtare
Biblioteka Köprülü

parapamje|280px|Bliblioteka Köprülü
**Biblioteka Köprülü** është një bibliotekë në Stamboll. Ajo u themelua nga veziri i madh shqiptaro-osman Mehmed pashë Qyprilliu në vitin 1678. Ishte biblioteka e parë publike në Lindjen e Mesme. Biblioteka aktualisht përmban 3790 vëllime dorëshkrimesh. Biblioteka u hap me stafin e saj të përbërë nga tre bibliotekarë, një lidhës dhe një portier.

## Mbledhja 
Libri i parë u dhurua nga familja Qyprilliu dhe numri i librave në dispozicion vazhdoi të rritet me dhurime dhe blerje të mëtejshme. Nga të gjitha dhurimet për bibliotekën, ato nga Mehmed pashë Qyprilliu, Fazil Ahmet Pasha, Haxhi (Hafiz) Ahmet Pasha dhe Mehmet Asim Beu ishin ndër më të rëndësishmet. Koleksioni i tij përmban 3,790 dorëshkrime në turqisht, arabisht dhe persisht, si dhe rreth 1,500 vepra të shtypura. Katalogu i Bibliotekës Köprülü u përgatit nga Ramazan Şeşen, Cevat İzgi dhe Cemil Akpınar dhe u botua në vitin 1986. Biblioteka Köprülü strehon një nga koleksionet më të rëndësishme të dorëshkrimeve islame në botë. Ndodhet në një kopsht, tre anët e të cilit janë të rrethuar me rrugë dhe është ndërtuar me gurë dhe tulla të alternuara. Ajo mbulohet nga një kube e vendosur nga jashtë në një buzë tetëkëndëshe me planimetri katrore të varur. Pjesa arkadë, e cila arrihet me një shkallë me katër shkallë në pjesën perëndimore të bibliotekës, u zhvendos në pjesën e përparme dhe ka marrë një formë T-je. Ka një kokë në formë diamanti të vendosur në majë të gjashtë shtyllave prej mermeri, arkada e harkut me majë është e mbuluar me katër kupola. Qasja në bibliotekë bëhet përmes një dere me zë të ulët në aksin qendror të arkadës.

Brendësia është e ndriçuar nga dritare, me një në secilën anë, dy në nivelin e sipërm dhe tre secila me nga gjashtë dritare në pjesën e sipërme përgjatë hyrjes. Ka harqe shkarkuese me majë me shtylla drejtkëndëshe. Sipërfaqja e brendshme e kupolës dhe varëseve janë zbukuruar me punime stilolapsash mbi portë. Të dyja kthesat "C" dhe "S" tërheqin vëmendjen e vizitorëve midis këtyre zbukurimeve kafe, të zeza dhe të kuqe. Të shkruara poshtë modeleve të luleve janë fjala, "Maşallah" dhe data, 1181 hixhri (1667-1668). Për më tepër, në derën e brendshme janë shkruar edhe "Mashallah" dhe data 1289 hixhri (1872) dhe 1327 hixhri (1911). Nga këto mbishkrime kuptohet se biblioteka i është nënshtruar restaurimit si në vitin 1872 ashtu edhe në vitin 1911.

## Referime