Aleanca për Shqiptarët

**Aleanca për Shqiptarët (ASH)** është një parti politike e qendrës së djathtë e themeluar në vitin 2015 nga LR-PDSH, Uniteti dhe RDK në Republikën e Maqedonisë së Veriut e udhëhequr nga Arben Taravari.

Partia ka si synim kryesor arritjen e barazisë së plotë kombëtare ndërmjet shqiptarëve dhe maqedonasve në të gjitha fushat, që nga investimet, deri te përfaqësimi institucional, aksesi i drejtë në institucionet shtetërore, punësimi, infrastruktura dhe ngritja e nivelit të vetëdijes kombëtare.

E vetëdijshme për sfidat e shumta me të cilat përballet shoqëria e Maqedonisë së Veriut në një tranzicion të zgjatur socio-ekonomik, Aleanca për Shqiptarët përpiqet dhe beson në një model qeverisjeje multietnike, evropiane, demokratike dhe sociale që mundet dhe duhet të garantojë një model më të mirë të jetës për të gjithë qytetarët, si parakusht për zhvillim të qëndrueshëm ekonomik dhe stabilitet politik.

Parimet themelore të platformës së saj politike janë barazia e plotë ndërmjet komuniteteve, shteti i së drejtës, një shtet i mirëqenies sociale, rekrutimi i bazuar në merita dhe transparent në administratën shtetërore dhe parandalimi i emigrimit të profesionistëve të rinj të arsimuar dhe shqiptarëve në përgjithësi nga shteti.

## Historia
Pas mosmarrëveshjes me kryesinë e Partisë Demokratike Shqiptare për nevojat për reforma brenda partisë, Ziadin Sela me një mbështetje të gjerë brenda partisë, inicioi nga qyteti i tij Struga Lëvizjen për Reforma në Partinë Demokratike Shqiptare në mars 2015.

### Themelimi dhe ideologjia
Më vonë në vitin 2015 Lëvizja për Reforma në Partinë Demokratike Shqiptare u regjistrua si parti politike me të njëjtin emër, e drejtuar nga Ziadin Sela.

Lëvizja e sapokrijuar për Reforma në Partinë Demokratike Shqiptare kishte si synim kryesor arritjen e barazisë së plotë kombëtare midis shqiptarëve dhe maqedonasve në të gjitha fushat, që nga investimet, deri te përfaqësimi institucional, aksesi i drejtë në institucionet shtetërore, punësimi, infrastruktura dhe rritja e nivelit të ndërgjegjësimit kombëtar.

Gjatë vitit 2016, Lëvizja për Reforma në Partinë Demokratike Shqiptare miratoi si emërtim zyrtar Aleancën për Shqiptarët.

Ky ndryshim do të konfirmohej në mars të vitit 2018, kur Aleanca për Shqiptarët mbajti kongresin inaugurues, kryetar i partisë u zgjodh Ziadin Sela.

Aleanca për Shqiptarët miratoi gjithashtu Statutin e përditësuar dhe Platformën Politike të Aleancës për Shqiptarët 2018–2022 në kongresin e saj të parë.

### Rezultatet zgjedhore
**Zgjedhjet parlamentare 2016**

Në prag të zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të 11 dhjetorit 2016, Lëvizja për Reforma në Partinë Demokratike Shqiptare bashkoi forcat me dy parti më të vogla, Unitetin dhe Rilindjen Kombëtare Demokratike, nën një koalicion parazgjedhor të quajtur Aleanca për Shqiptarët. Aleanca për Shqiptarët doli si forca e tretë më e madhe në mesin e partive politike shqiptare me 16.6% të votave të shqiptarëve dhe tre deputetë në Kuvendin e Republikës së Maqedonisë së Veriut.

**Zgjedhjet lokale 2017**

Aleanca për Shqiptarët kandidoi për herë të parë në nivel komunal në Maqedoni në zgjedhjet lokale të nëntorit 2017. Fushata u shënua me tensione të theksuara me partnerët e qeverisë, LSDM-në dhe BDI-në, të cilat kishin hyrë në koalicione kundër Aleancës për Shqiptarët në të gjitha komunat e banuara me shqiptarë.

Përkundër një fushate jashtëzakonisht agresive nga LSDM-ja dhe BDI-ja dhe një zgjedhje të shënuar me parregullsi, Aleanca për Shqiptarët fitoi garën për kryetarë të komunave të Gostivarit, Bogovinës dhe Vrapçishtit, ndërsa fitoi gjithashtu 64 vende për këshilltarë komunalë në të gjithë vendin.

**Zgjedhjet presidenciale 2019**

Aleanca për Shqiptarët, sëbashku me Lëvizjen Besa, mbështeti kandidaturën e Blerim Rekës, kandidat i pavarur shqiptar. Tre kandidatë ishin në fletëvotimin në rrethin e parë: Stevo Pendarovski nga Bashkimi Social Demokrat i Maqedonisë në pushtet, Gordana Siljanovska–Davkova nga partia opozitare VMRO-DPMNE.

Blerim Reka doli i treti në raundin e parë, me 79.888 vota, ose 11.08% të votave të përgjithshme.

Në raundin e dytë, të fituar nga Stevo Pendarovski, Aleanca për Shqiptarët nuk ka mbështetur zyrtarisht asnjë kandidat.

**Zgjedhjet parlamentare 2020**

Aleanca për Shqiptarët kandidoi për zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 15 korrikut 2020 në një koalicion parazgjedhor me Alternativën nën moton “Tash është Koha!” dhe një program të përbashkët “Një shtet për të gjithë”. Pavarësisht mashtrimeve në shkallë të gjerë elektorale nga partitë në pushtet, koalicioni fitoi 12 mandate, nga të cilat 8 shkuan për Aleancën për Shqiptarët dhe 4 për Alternativën. Në legjislaturën aktuale, Aleanca për Shqiptarët dhe Alternativa funksionojnë si një grup i vetëm parlamentar që përfaqëson opozitën shqiptare.

## Qeverisja
### Qeveria qendrore
Pas zgjedhjeve të përgjithshme të 11 dhjetorit 2016, Aleanca për Shqiptarët, në koordinim të ngushtë me aktorët ndërkombëtarë në Maqedoni, luajti një rol të madh në arritjen e 61 deputetëve të nevojshëm për të formuar një shumicë të re dhe për t'i dhënë fund krizës dyvjeçare politike. Pasoi skandalin e përgjimeve që përfshinte figurat kyçe të regjimit dhjetëvjeçar të VMRO-DPMNE – Bashkimi Demokratik për Integrim.

Aleanca për Shqiptarët mori pjesë në qeverinë e re me Ministrinë e Shëndetësisë si dhe me Zëvendës Ministrat e Punëve të Jashtme, Transportit dhe Lidhjeve dhe Punës dhe Politikës Sociale. Në muajt e parë të qeverisjes së re, Aleanca për Shqiptarët udhëhoqi me shembull në zbatimin e një strategjie solide reformash, duke vendosur llogaridhënien, transparencën dhe gjithëpërfshirjen në qendër të veprimit të qeverisë.

Arben Taravari, ministër i Shëndetësisë për Aleancën për Shqiptarët, u konfirmua nga një sondazh i shtatorit 2017 të Institutit Republikan Ndërkombëtar si ministri i kabinetit që gëzon mbështetjen më të madhe politike me 25%, madje përpara Kryeministrit. 

Megjithatë, Aleanca për Shqiptarët u largua nga qeveria më pak se gjashtë muaj pas krijimit të saj, pasi po bëhej e qartë se LSDM dhe BDI po instalonin një formë të re të kapjes së shtetit, duke përfshirë rehabilitimin e politikanëve të korruptuar të përfshirë në skandalin e përgjimeve të vitit 2015 dhe skandalet e përditshme korruptive.

### Pushteti vendor
Aleanca për Shqiptarët qeveris komunat Gostivar, Bogovinë dhe Vrapçisht që nga tetori i vitit 2017, në mënyrë transparente dhe të përgjegjshme.

Komuna e Gostivarit, e udhëhequr nga Arben Taravari, ka qenë udhëheqëse në mesin e komunave me shumicë shqiptare në indekset e ndryshme të transparencës të publikuara nga OJQ-të dhe agjencitë ndërkombëtare të zhvillimit.

## Referimet