Etanoli

**Etanoli** gjithashtu i quajtur edhe alkool etilik, alkool i pastër, përdoret si pije alkoolike, është substancë e paqëndrueshme, e djegshme (digjet), e pangjyrë, në gjendje agregate të lëngshme. Etanoli është një psikoaktiv si droga, më i njohur si lloji i alkoolit në pijet alkoolike.

Etanoli është një nga substancat më të vjetra të njohura pije rekreative-droguese.'

Etanol është një zinxhir-drejt alkoolit, dhe me formulë (**C₂H₅OH**).  Formula e tij empirike është (**C₂H₆O**).  Një alternativë tjetër është simboli (**CH₃-CH₂-OH**), gjë që tregon se karboni është një grup metil (**CH₃**) është bashkëngjitur me karbonin e një grupi metilenik (**CH₂**), e cila është e bashkangjitur me oksigjenin e një grupi hidroksil (**OH**).  Etanoli është një izomer dimetil eter.  Etanoli është shpesh i shkurtuar si (**EtOH**), duke përdorur të përbashkët kimia organike simbol i grupit që përfaqëson etilin (**C₂H₅**) me (**Et**).

Fermentimi i sheqerit në etanol është një nga reaksionet më të rëndësishme organike që kanë kryer njerëzit.  Në kohët moderne, në mënyrë industriale etanoli fitohet nga produkte të mbetura gjatë përpunimit të naftës .

## Historia 
thumb|left|200px|Etanoli duke u përdorur si lëndë në një pipëz.

Etanoli është përdorur nga njerëzit që nga koha e parahistorisë si  përbërës i pijeve alkoolike. Mbetjet të etanolit të tharë mbi 9000 - vjeçare janë gjetur në një qeramikë në Kinë çka nënkuptojmë se pijet alkoolike u përdorën edhe në nga njerëzit të periudhës të neolitit . Izolimi i etanolit relativisht të pastër është kompleksi i parë i arritur nga alkimistët persian, **Muhamet ibn Zakarīya Rāzi** ( Rhazes , 865 - 925 ).

Dy kimistë të tjerë të cilët kontribuuan në zhvillimin e distilimit, janë **Geber (Jabir ibn Hayyan)** dhe **Al-Kindi (Alkindus)**.  Shkrimet e Geberit (721-815) përmendin avullimin e verës të zier.  **Al-Kindi** (801-873) qartë e përshkroi destilimin nga vera.

Në vitin 1796, **Johan Tobias Lowitz** ka fituar etanolin e pastër nga filtrimi i distiluar të etanolit nëpërmjet aktivizimit të qymyr drurit.

**Antoine Lavoisier** etanolin e përshkroi si një kompleks të karbonit, hidrogjenit dhe oksigjenit, dhe në 1808- **Nicolas Theodore de Saussure** ka vendosur formulën kimike të etanolit .

Pesëdhjetë vjet më vonë, **Archibald Scott Couper** botoi  formulën strukturore të etanolit, e cila vendos etanolin në komponimet e parë në mesin e të cilëve kishte struktura kimike .

Etanoli më parë ishte përgatitur në mënyrë sintetike (në formë artificiale) në 1827 nëpërmjet përpjekjeve të pavarura të **Henry Hennel** në Britaninë e Madhe dhe **SG Sérullas** në Francë.

Në vitin 1828, Michael Faraday ka përgatitur nga etanoli, acid-katalizator hidraulik etilik, një proces i ngjashëm me atë që përdoret sot për përdorim industrial etanol sintetizuar .

Etanoli është përdorur si llambë karburanti në Shtetet e Bashkuara  që prej vitit 1840, por i vihet një taksë industriale alkoolit gjatë Luftës Civile për përdorimin industrial të saj (d.m.th kushtëzohet me taksa prodhimi industrial). Kjo taksë u anulua në 1906 , dhe nga 1908 e tutje Ford Model bëri automobila të mund të përshtatej për të punuar me etanol . Me ndalimin e ardhshëm në 1920, shitësit e karburantit të etanolit u akuzuan se kanë qënë aleate e prodhuesve kontrabandues të pijeve alkoolike .

Etanoli i përzier me ujë në kontrast me atë bën vargun alkoolik (me pesë ose më shumë atome të karbonit), të cilit përzierja e ujit i zvogëlon ndjeshëm numrin ndërsa të karbonit e rrit .  Te përzierjet e etanolit me alkanët është e kufizuar në alkanes deri në undekan, përzierje me dodekan dhe më të larta alkanët tregojnë një boshllëk homogjen nën një temperaturë të caktuar (përafërsisht **13&nbsp;°C** për dodekan ).  Boshllëku i homogjenit tenton që të marrë më shumë alkane më të larta dhe të plotë për temperatura e homogjenit rritet.

Përzierjen me vëllime të barabarta mes etanolit dhe të ujit në rezultatet do të kemi vetëm **1,92** vëllime të përzjerjes . Përzierja e etanolit dhe e ujit është ekzotermike.  **298 K** deri në përafërsisht **777 J/mol**  do të lirohet pas përzierjes.

**89 mole-%** etanol dhe **11 mole-%** e ujit ose një përzjerje e rreth **96 %** për qind e vëllimit etanol dhe **4 %** e ujit në presion normal kanë temperaturë **T = 351 K**.  Në këtë përzierje, përbërjet me temperatura të larta të varura nga presioni, përfundon deri te ulja e temperaturave në **T = 303 K** .

Skeda:Excess Volume Mixture of Ethanol and Water.png|Përmbajtja e vëllimit në përzjerjen e etanolit dhe ujit (vëllimi i mbledhur)
Skeda:Mixing Enthalpy Mixture of Ethanol and Water.png|Nxehtësia e përzierjes të etanolit me ujin
Skeda:Vapor-Liquid Equilibrium Mixture of Ethanol and Water.png|Avulli i lëngshëm i ekuilibrit në përzierjen të etanolit dhe ujit
Skeda:Liquid-Liquid Equilibrium (Miscibility Gap) Mixture of Ethanol and Dodecane.png|Tretshmëria në përzierjen të dodekanit dhe etanolit.

## Vetitë kimike 
:2CH3CH2OH + 2Na → 2CH3CH2ONa + H2O

:CH3CH2OH + NaH → CH3CH2ONa + H2O

Kjo ndodh për arsye se tek alokolet kryhet zevendesimi nukleofilik qe do te thote zevendesimi i molekules se hidrogjenit me molekulen e Na sic është e paraqitur te formula. por duhet mbajtur mend se pavarsisht natyres se alkolit ai gjithmone cliron uje (H2O) ose Dioxid carboni ( CO2 ).

## Përdorimi 
### Si karburant. 
### Karburanti i raketës 
### Krahasimi ndërmjet : si karburant dhe si ushqim 
### Pije alkoolike 
## Efekti mbi njerëzit 
### Efekti negativ në sistemin nervor 
### Efekti negativ në metabolizëm 
## Produktet e etanolit 
## Shih edhe këtë 
:Hidrokarburet
:Alkoolet

## Referime