Ethet Q

**Ethet Q** është një sëmundje e shkaktuar nga infeksioni me *Coxiella burnetii*, një bakter që prek njerëzit dhe kafshët e tjera. Ky organizëm është jo i zakonshëm, por mund të gjendet tek bagëtitë, delet, dhitë dhe gjitarët e tjerë shtëpiak, përfshirë macet dhe qentë. Infeksioni rezulton nga mbytja e një varianti të qelizave të vogla në formë spore dhe nga kontakti me qumështin, urinën, fecesin, mukozën vaginale ose spermën e kafshëve të infektuara. Rrallë, sëmundja është e bartur nga rriqrat. Periudha e inkubacionit është 9–40 ditë. Njerëzit janë të prekshëm nga ethet Q, dhe infeksioni mund të rezultojë edhe nga disa organizma. në punëtorët e thertoreve në Brisbane, Queensland. "Q" qëndron për "query" dhe u aplikua në një kohë kur agjenti shkaktar ishte i panjohur; u zgjodh mbi sugjerime të etheve të detit dhe ethe rickettsial të Queensland, për të shmangur drejtimin e konotacioneve negative qoftë në industrinë e bagëtive, ashtu edhe në shtetin e Queensland.

Patogjeni i etheve Q u zbulua në vitin 1937, kur Frank Macfarlane Burnet dhe Mavis Freeman izoluan bakterin nga një prej pacientëve të Derrick. Fillimisht u identifikua si një specie e *Rickettsia*. H. R. Cox dhe Gordon Davis sqaruan transmetimin kur e izoluan atë nga rriqrat e gjetura në shtetin amerikan të Montana në vitin 1938. Është një sëmundje zoonotike rezervuarit më të zakonshëm të kafshëve të të cilëve janë bagëtia, delet dhe dhitë. *Coxiella burnetii* - emëruar për Cox dhe Burnet - nuk vlerësohet më si e lidhur ngushtë me *Rickettsia*, por si e ngjashme me *Legionella* dhe *Francisella*, dhe është një proteobacterium.

## Shenjat dhe simptomat
Periudha e inkubacionit zakonisht është dy deri në tre javë.

Më rrallë, ethet Q shkaktojnë hepatit (granulomatoz), i cili mund të jetë asimptomatik ose bëhet simptomatik me keqtrajtimin, ethe, zmadhim të mëlçisë dhe dhimbje në kuadrantin e sipërm të djathtë të barkut. Ndërsa vlerat e transaminazës shpesh janë ngritur, verdhëza është e rrallë. Vaskuliti retinal është një manifestim i rrallë i etheve Q.

Forma kronike e etheve Q është praktikisht identike me inflamacionin e rreshtimit të brendshëm të zemrës (Infeksioni i valvulave), i cili mund të ndodhë muaj ose dekada pas infeksionit. Zakonisht është fatale nëse nuk trajtohet. Sidoqoftë, me trajtimin e duhur, vdekshmëria bie në rreth 10%.

## Diagnoza
Diagnoza zakonisht bazohet në serologji (duke kërkuar një përgjigje të antitrupave) në vend se të kërkosh vetë organizmin. Serologjia lejon zbulimin e infeksionit kronik nga shfaqja e niveleve të larta të antitrupave kundër formës virulente të bakterit. Zbulimi molekular i ADN-së bakteriale përdoret gjithnjë e më shumë. Kultura është teknikisht e vështirë dhe jo në mënyrë rutinore në shumicën e laboratorëve të mikrobiologjisë.

Ethet Q mund të shkaktojnë infeksion i valvulave të zemrës i cili mund të kërkojë ekokardiografi transoesofageale për të diagnostikuar. Hepatiti i etheve Q manifestohet si një ngritje e transaminazës alanine dhe transaminazës aspartate, por një diagnozë përfundimtare është e mundur vetëm në biopsinë e mëlçisë, e cila tregon granulomat karakteristike të unazës fibrine.

## Trajtimi
Ethet Q trajtohen me doxycycline antibiotik. Sa kohë që e merrni ilaçin varet nëse keni ethe akute ose kronike Q. Për infeksione akute, trajtimi me antibiotikë zgjat dy deri në tre javë.

Personat që kanë ethe kronike Q zakonisht duhet të marrin një kombinim të antibiotikëve për të paktën 18 muaj. Edhe pas trajtimit të suksesshëm të etheve kronike Q, do të duhet të ktheheni për teste vijuese për vite me rradhë në rast se infeksioni kthehet.

Rastet e buta ose jo simptomatike të etheve akute Q shpesh përmirësohen pa kuruar trajtim. Sidoqoftë, nëse keni simptoma të etheve Q ose nëse jeni shtatzënë, rekomandohet trajtimi me antibiotikë. Plani juaj i trajtimit mund të ndryshojë nëse nuk jeni në gjendje të merrni doxycycline.

Nëse keni endokardit të etheve Q, mund t'ju duhet operacioni për të zëvendësuar valvulat e dëmtuara të zemrës.

## Referime