open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Luan Rodrigues

**Luan Rodrigues Azambuja**, ose thjesht **Luan Rodrigues** ( 16 korrik 1996 ), është një futbollist brazilian.
DJ CRAX

Bahtjar Bajraktari (i lindur më 22 Maj 1992) i njohur me emrin e tij të skenës DJ CRAX, është një DJ, kompozitor, prodhues. Crax u ngrit në famë kur lëshoi këgen e tij të parë në vitin 2008 "2 Telefona". Ai është nder DJ më popullor në krahinat shqip folëse. Crax është pjesë e OTR I rritur ne fshatin Samadraxhë të Therandës në familje Bajaraktari.(On Top of the Rest)

Jeta e hershme
Bahtjar Bajraktari u lind më  Maj në Samadraxhë, Therandë, Kosove. Në moshën 16 vjeç, DJ CRAX  publikon videoklipin "", në bashkëpunim me Grof. Teksti u shkrua nga Grof..

Mediat sociale
Kanali i tij në   Instagram @supercrax.

Lidhje të jashtme
Kanali zyrtar në YouTube i DJ CRAX

DJ CRAX në Instagram:
Adama Traoré (football, 1996)

**Adama Traoré Diarra**, i lindur më 25 janar 1996 në L'hospitalet de Llobregat ne Spanjë, është një futbollist ndërkombëtar spanjoll që luan si sulmues krahu në FC Barcelona, i huazuar nga Wolverhampton Wanderers.

I trajnuar në FC Barcelona, Adama Traoré iu bashkua Anglisë dhe Aston Villa në 2015. Klubi i Premierligës ra nga kategoria në vitin 2016 dhe Traoré iu bashkua Middlesbrough FC, e cila u rikthye në Premier League. Një vit më vonë, ai përjetoi një rënie të re dhe u zbulua në D2 angleze në 2018. Ai u kthye në elitë duke nënshkruar për Wolverhampton Wanderers në 2018. Në dimrin e 2022, Traoré u kthye në FC Barcelona në formë huazimi. 

Ndërkombëtarisht, Adama Traoré u thirr në ekipin e Spanjës U-17 në 2013-2014 dhe më pas U-19 në sezonin e ardhshëm. Katër vjet më vonë, ai u thirr në përzgjedhjen U23, e më pas, për herë të parë ne ekipin A të Spanjës.

Ai gjithashtu ka cilësi të jashtëzakonshme fizike. Duke qenë shumë muskuloz dhe me shpejtësi relativisht të lart.

## Biografia 
### Fëmijëria dhe formimi katalanas 
Adama Traoré lindi në Spanjë nga prindër malianë . Ai iu bashkua La Masia, akademia e FC Barcelona, në vitin 2004 kur ishte tetë vjeç. Ai ishte i pranishëm në kryeqytetin katalanas për njëmbëdhjetë vjet, nga 2004 deri në 2015.

Në 23 nëntor të vitit 2013, trajneri Gerardo Martino debuton Adama Traoré, vetëm 17 vjeç, me ekipin e parë të FC Barcelona gjatë javës së 14 të kampionatit te Spanjës kundër Granade FC (fitore 4-0). Kështu ai u bë lojtari i 8 më i ri në historinë e Barçës që debuton me fanellën blaugrana. Tre ditë më vonë, Traoré debutoi në Champions League kundër Ajax Amsterdamit (dita e 5 e fazës së grupeve).

Në datën 2 shkurt 2014, Traoré udhëheq FC Barcelona B në një fitore kundër Real Zaragoza duke shënuar një gol gjatë javes së 24 ne divizionin e dytë. Barça B e mbylli sezonin 2013-2014 ne vendin e tretë të renditjes dhe Traoré ishte pjesë e njëmbëdhjetëses ideale të Liga Adelante. Me te rinjtë e Barçës, Adama Traoré gjithashtu fitoi Ligën e të rinjëve të UEFA 2013-2014.

Traoré është pjesë e tetë të rinjëve në ekipin rezervë të zgjedhur nga Luis Enrique për te kryer para-sezonin 2014-2015 me ekipin e parë. Në 16 dhjetor 2016 ai shënoi golin e parë me ekipin e FC Barcelona gjatë ndeshjes së dytë të fazës eliminatore të Kupës së Spanjës në Camp Nou kundër SD Huesca (fitore 8-1).

Në total, Traoré është paraqitur vetem 4 herë me ekipin e parë.
Ismaili I

**Ismaili I** (persisht: اسماعیل, romanizuar: *Esmāʿīl*; 17 korrik 1487 - 23 maj 1524), i njohur gjithashtu si **Shah Ismaili I** (شاه اسماعیل), ishte themeluesi i dinastisë Safavide të Iranit, duke sunduar si Mbreti i Mbretërve (*shahanshah*) nga viti 1501 deri më 1524.

Sundimi i Ismailit është një nga më të rëndësishmit në historinë e Iranit. Para pranimit të tij më 1501, Irani, që nga pushtimi i tij nga arabët tetë shekuj e gjysmë më parë, nuk kishte ekzistuar si një vend i bashkuar nën sundimin vendas iranian, por ishte kontrolluar nga një sërë kalifësh arabë, sulltanë turkik, dhe hanët mongolë. Edhe pse shumë dinasti iraniane u ngritën në pushtet gjatë gjithë kësaj periudhe, ishte vetëm nën Bujidët që një pjesë e madhe e Iranit u kthye në sundimin iranian (945–1055).

Dinastia e themeluar nga Ismail I do të sundonte për më shumë se dy shekuj, duke qenë një nga perandoritë më të mëdha iraniane dhe në kulmin e saj duke qenë ndër perandoritë më të fuqishme të kohës së saj, duke sunduar të gjithë Iranin e sotëm, Republikën e Azerbajxhanit, Armeninë, pjesën më të madhe të Gjeorgjisë, Kaukazin e Veriut, Irakun, Kuvajtin dhe Afganistanin, si dhe pjesë të Sirisë së sotme, Turqisë, Pakistanit, Uzbekistanit dhe Turkmenistanit. Ai gjithashtu ripohoi identitetin iranian në pjesë të mëdha të Iranit të Madh. Trashëgimia e Perandorisë Safavide ishte gjithashtu ringjallja e Iranit si një bastion ekonomik midis Lindjes dhe Perëndimit, krijimi i një shteti dhe burokracie efikase, risitë e tij arkitekturore dhe patronazhi i tij për artet e bukura.

Një nga veprimet e tij të para, ishte shpallja e sektit të Dymbëdhjetëve të Islamit Shiit si feja zyrtare e shtetit të tij të sapoformuar, gjë që pati pasoja të mëdha për historinë e Iranit që pasoi. Për më tepër, ky akt drastik i dha atij një përfitim politik për ndarjen e shtetit safavid në rritje nga fqinjët e tij të fortë sunitë - Perandoria Osmane në perëndim dhe konfederata uzbeke në lindje. Megjithatë, ajo solli në organin politik iranian pashmangshmërinë e nënkuptuar të konfliktit pasues midis shahut, hartimin e një shteti "sekular" dhe udhëheqësve fetarë, të cilët i shihnin të gjitha shtetet laike si të paligjshme dhe ambicia absolute e të cilëve ishte një shtet teokratik.

Ismaili ishte gjithashtu një poet, i cili, me pseudonimin **Hataʾi** (persisht tr. "i padrejti"), kontribuoi shumë në zhvillimin letrar të gjuhës azerbajxhajnase. Ai gjithashtu kontribuoi në letërsinë persiane, megjithëse pak nga shkrimet e tij persiane mbijetuan.

## Referime
Fatmira Aliaj

**Fatmira Aliaj** është shkrimtare, dramaturge shqiptare. Lindi në Tiranë. Studimet e larta i ka kryer në fakultetin Histori-Filologji. Krijimet e para të saj janë disa vjersha dhe tregime të shkurtra. Më pas ajo iu kushtua gjinisë së dramës dhe letërsisë për fëmijë. Ka botuar dramat "E fejuara ime", "Kthesa", "Ankthi" dhe "Faji". Më pas botoi vëllimin "Betiana" ku përfshihen tre drama: "Primavera e Beethovenit", "Një vit i vështirë", "Betiana". Ka botuar novelat "Stina e humbur" dhe "Rekuiem për ty". Për fëmijë ka botuar: "Enoja dhe Pisokja", "Diana e vogël", pjesën teatrale "Një natë e gjatë" dhe novelën "Albani dhe qenushi Xhud". Së fundmi romanin për të rritur: "Shpirti i humbur".
Nadir Shahu

**Nadir Shah Afshari** (persisht: نادر شاه افشار; i njohur gjithashtu si نادر قلی بیگ *Nader Qoli Beyg* ose تهماسب قلی خان *Tahmāsp Qoli Khan*, gusht 1688 - 19 qershor 1747) ishte themeluesi i dinastisë Afsharid të Iranit dhe një nga sundimtarët më të fuqishëm në historinë iraniane, duke sunduar si shah i Iranit (Persisë) nga viti 1736 deri në 1747, kur ai u vra gjatë një rebelimi.

Ai zhvilloi fushata të shumta në të gjithë Lindjen e Mesme, Kaukaz, Azinë Qendrore dhe Jugore, si betejat e Heratit, Mihmandust, Murçe-Hort, Ag-Darband, Jegevard, Qafës së Haiber, Karnal dhe Kars. Për shkak të gjeniut të tij ushtarak, disa historianë e kanë përshkruar atë si *"Napoleoni i Persisë"*, *"Shpata e Persisë"* ose *"Aleksandri i Dytë"*. Nadiri i përkiste fisit turkoman Afshar, një fis gjysmë nomad i vendosur në Horasan në Iranin verilindor,

Nadir idhulloi Xhingis Hanin dhe Timurin, pushtuesit e mëparshëm nga Azia Qendrore. Ai imitoi aftësitë e tyre ushtarake dhe, veçanërisht më vonë gjatë mbretërimit të tij, mizorinë e tyre. Fitoret e tij gjatë fushatave të tij për pak kohë e bënë atë sovranin më të fuqishëm të Azisë Perëndimore, duke sunduar mbi atë që ishte ndoshta perandoria më e fuqishme në botë, por perandoria e tij dhe dinastia që ai themeloi u shpërbë shpejt pasi ai u vra në 1747. Pika e kthesës në karrierën e tij ushtarake filloi nga fushatat e tij të dyta dhe të treta kundër Lezgëve të atëhershëm të revoltuar, si dhe grupeve të tjera etnike të Dagestanit në pjesët veriperëndimore të domenit të tij. Nadir Shahu është përshkruar si "pushtuesi i fundit i madh ushtarak aziatik".

## Referime
Haxhi Goci

**Haxhi Goci** (Krujë, 1923 - 1993) ka qenë arsimtar shqiptar, arsimtar, mbledhës i të drejtës zakonore të malësive të Krujës e Tiranës botuar në vëllimin *Kanuni i krahinës së Bendës* (2010) si dhe i libërthit *Mustafa Kaçaçi* (1968) mbi heroin e popullit.

## Referime
Liri

**Liri**, apo *lini* në gegërisht (linum në latinisht), është një gjini bimësh prej afërsisht 200 speciesh në familjen bimore linaceae. Ato janë vendase në klimat mesatare dhe subtropikale të botës. Gjinia përfshin linum usitatissimum, që përdoret për të prodhuar veshje të linjta dhe vajë farash liri.

Lulet e shumicës se specieve janë blu ose të verdha, rrallë të kuqe, të bardha ose rozë dhe disa prej tyre janë heterostile. Mesatarisht çdo boçe zhvillon 6 deri në 10 fara. Speciet e linit përdoren si ushqim bimor nga larvat e disa speciesh lepidopterësh duke përfshirë molën e lakramesë, molën e arrës, molën e karakterit të mëndafshtë hebreje dhe coleophora striolatella, që ushqehen përjashtimisht me linum narbonense. Mjaft lire kultivohen në kopshte zbukuruese, duke përfshirë speciet me lule blu të lirit blu (linum narbonense), liri blu i luisit (linum lewisii) dhe lirin e përheshëm blu (linum perenne), lirin me lule të kuqe linum grandiflorum, dhe lirin e artë me lule të verdha (linum flavum). Në Euro-azi, që nga koha e Perandorisë Romake gjinia e lirit është kultivuar jo vetëm për fibrat e tij bimore, por edhe për farat dhe gjethet e tij të buta në kulinari.

## Specie të zgjedhura
* Linum africanum
* Linum alatum
* Linum alpinum
* Linum arboreum
* Linum arenicola
* Linum aristatum
* Linum australe
* Linum austiacum
* Linum berlandieri
* Linum bienne
* Linum campanulatum
* Linum cariense
* Linum carteri
* Linum catharticum
* Linum compactum
* Linum cratericola

* Linum dolomiticum
* Linum elongatum
* Linum flavum
* Linum floridanum
* Linum grandiflorum
* Linum hirsutum
* Linum hudsonioides
* Linum imbricatum
* Linum intercursum
* Linum kingii
* Linum leoni
* Linum lewisii
* Linum lundellii
* Linum macrocarpum
* Linum marginale
* Linum medium
* Linum monogynum
* Linum narbonense
* Linum neomexicanum
* Linum perenne
* Linum pratense
* Linum puberulum
* Linum pubescens
* Linum rigidum
* Linum rupestre
* Linum schiedeanum
* Linum strictum
* Linum subteres
* Linum suffruticosum
* Linum sulcatum
* Linum tenuifolium
* Linum trigynum
* Linum ucranicum
* Linum usitatissimum
* Linum vernal
* Linum virginianum
* Linum westii

## Referime 
## Lidhje të jashtme
* IPNI Query
* *Linum lepagei* type sheet from Louis-Marie Herbarium (Laval University).
*The Flax Council of Canada
Naser Pajaziti

**Naser Pajaziti** gazetar dhe publicist shqiptar në Maqedoninë e Veriut.

## Jeta 
Naser Pajaziti ka lindur me 04 Shtator 1976 në Kumanovë. Ai është diplomuar për gazetari në Universitetin e Tiranës më 1999. Nga periudha studentore ka nisur të jetë aktiv me shkrime në gazetat e njohura shqiptare si “Rilindja”, “Republika”, “Enter”, “Fakti”, “Flaka”, etj. Gjatë kësaj periudhe të studimeve ka qenë edhe pjesë e Lëvizjes Studentore “Dardania” në Tiranë, që tubonte studentë nga trevat shqiptare. Me kthimin në vendlindje është punësuar në Radiotelevizionin e Maqedonisë – programi në gjuhën shqipe, më pas ka vijuar si bashkëpunëtor tek AIM Alternative Information Network, revista “Lobi”,  gazeta “Bota Sot”, korrespodent i Zërit të Amerikës nga viti 2003, etj.

## Karriera në media 
·        Gazetar redaktor RTM 2000-2001, 2002-2003

·        Gazetar revista “Lobi”  2001-2003

·        Korrespodent “Zëri Amerikës” 2003-2008

·        Redaktor gazeta FAKTI   2004-2005

·        Bashkëthemelues dhe kryeredaktor INA 2006 – 20015

·        Kryeredaktor i të përditshmes “Gazeta-Shqip”  2008-2009

·        Drejtor i të përditshmes ”24 orë”  2009-2011

·        Redaktor TV21  2015-2017

·        Drejtor INA (Iliria News Agency)  2017 -  

## Botime 
·        “Sfidat politike”, libër publicistik, botuar në Shkup, 2008
Kroi i Kalasë në Vushtrri

**Kroi i Kalasë** i njohur edhe si **Çeshmja e qytetit** dhe **Çeshmja afër kalasë** është një monument i trashëgimisë kulturore që ndodhet afër Kalasë së Vushtrrisë në qytetin e Vushtrrisë. 

## Përmbledhje 
Besohet se kjo çeshme është ndërtuar në shekullin e XVIII nga Hajredin Pasha, prandaj shpesh këtë çeshme në të kaluarën e kanë quajtur edhe me emrin “Çeshmja e Hajredin Pashës”. Kjo çeshme ka një koritë (një lloj ene e madhe nga guri, në të cilën rezervohet një sasi e caktuar e ujit) e punuar nga guri i latuar dhe i vendosur në tokë si dhe ka një parmak hekuri. 

Përveq këtij kroi vendasit e këtij qyteti flasin edhe për 37 kroje publike që dikur kishte në Vushtrri. Krojet shtriheshin duke filluar që nga Kisha ortodokes e Shën Ilisë (afër Urës së Hekurit) e deri te Ura e Gurit, si p.sh: Te kisha ortodokse, te parku, te kalaja, te furra e bukës së çarshisë, të hamami, te ndërtesa e ish-Entit komunal për Çështje Sociale, te xhamia e çarshisë, te Mulliri i Nevzatit, etj. Uji që rrjedhte nga këto kroje ishte i pastër dhe në sasi të madhe. Nga 37 çeshme, deri më sot kanë arritur të mbijetojnë vetëm tri prej tyre, duke përfshirë këtē çeshme afër kalasë, pastaj çeshmja e xhamisë së çarshisë si dhe çeshmja te Mulliri i Nevzatit. 

## Shih edhe 
* Vushtrria
* Komuna e Vushtrrisë
* Lista e monumenteve në Vushtrri

## Referimet 
## Lidhje të jashtme 
* Monumentet Kulturo-Historike të Vushtrrisë
Teli

[parapamje|227x227px|Kabllo elektrike e sipërme. Përçuesi përbëhet nga shtatë fije çeliku (në qendër, rezistencë e lartë në tërheqje), të rrethuar nga katër shtresa të jashtme [alumini (përçueshmëri e lartë). Diametri i kampionit 40mm.]]
**Teli** është një fije ose shufër metalike e vetme zakonisht cilindrike, fleksibël. Telat përdoren për të mbajtur ngarkesa mekanike ose sinjale telekomunikacioni dhe elektrike. Teli zakonisht formohet duke e tërhequr metalin përmes një vrime në një pllakë të prerë ose tërheqjeje. Matësit e telave vijnë në madhësi të ndryshme standarde, siç shprehen në termat e një numri matës. Termi 'tel' përdoret gjithashtu më lirshëm për t'iu referuar një grupi fijesh të tilla, si në "tel me shumë zinxhirë", i cili më saktë quhet një litar teli në mekanikë, ose një kabllo në energji elektrike.

## Shiko edhe 
* Teli me gjemba

## Referime
Furçë teli

parapamje|300px|Furçë e telit
parapamje|Furçat e telit të rrumbullakëta
**Furça e telit** është një mjet i përbërë nga një furçë, qimet e së cilës janë prej teli, më së shpeshti prej teli çeliku. Çeliku i përdorur është përgjithësisht një varietet me karbon mesatar deri në të lartë dhe shumë i fortë dhe elastik. Furçat e tjera të telit përmbajnë qime të bëra prej bronzi ose çeliku inox, në varësi të aplikimit. Telat në një furçë teli mund të mbahen së bashku me epoksi, kapëse ose lidhje të tjera. Furçat me tela zakonisht kanë ose një dorezë prej druri ose plastike (për përdorim dore) ose formohen në një rrotë për t'u përdorur në mulli me kënd, bluarje stolash, motorë stërvitjeje me kapëse pistolete ose mjete të tjera elektrike.

## Përdorimet 
Furça e telit është kryesisht një mjet gërryes, që përdoret për pastrimin e ndryshkut dhe heqjen e bojës. Përdoret gjithashtu për të pastruar sipërfaqet dhe për të krijuar një zonë më të mirë përçuese për bashkimin e lidhjeve elektrike, të tilla si ato midis shtyllave të baterisë së makinës dhe lidhësve të tyre, nëse ato grumbullojnë një ndotje dhe papastërti. Kur pastroni çelik inox, këshillohet të përdorni një furçë teli me qime prej çeliku inox, pasi një furçë e thjeshtë çeliku me karbon mund të ndotë çelikun inoks dhe të shkaktojë shfaqjen e njollave të ndryshkut. Furçat me qime prej tunxhi përdoren në sipërfaqe më të buta ose kur është e nevojshme të pastrohet një sipërfaqe më e fortë pa e dëmtuar atë. Furçat me qime prej tunxhi përdoren gjithashtu në mjedise potencialisht të ndezshme ku kërkohen mjete që nuk ndezin. Furçat e telit përdoren gjithashtu për të pastruar dhëmbët e kafshëve të mëdha, si krokodilët dhe derrat. Ato përdoren gjithashtu gjerësisht në inxhinierinë sipërfaqësore për të pastruar derdhjet para lyerjes.

## Pastrim i skarës së Barbeque 
Një numër kirurgësh rekomandojnë që furçat e telit të mos përdoren për të pastruar grilat e skarës. Në disa raste, qimet shkëputen nga furça, të cilat më pas depozitohen në ushqimin e gatuar në skarë. Gëlltitja e këtyre qimeve mund të shkaktojë perforim gastrointestinal.

Më 20 maj 2020, shkrimtari amerikan i ushqimit dhe autoriteti i pjekjes në skarë Derrick Riches ka bërë thirrje për ndalimin e prodhimit dhe shitjes së furçave të pastrimit të skarës me qime teli.

## Referime
Çadra

parapamje|250px|Çadra beduine në Tunizi
**Çadra** është një strehë e përbërë nga fletë pëlhure ose materiale të tjera të mbështjella, të lidhura në një kornizë shtyllash ose të lidhura në një litar mbështetës. Ndërsa çadrat më të vogla mund të qëndrojnë të lirë ose të ngjitura në tokë, çadrat e mëdha zakonisht ankorohen duke përdorur litarë të lidhur me kunja ose shkop çadreje. Të përdorura fillimisht si shtëpi portative nga nomadët, çadrat tani përdoren më shpesh për kampe rekreative dhe si strehimore të përkohshme.

Një formë çadre e quajtur teepee ose tipi, e njohur për formën e saj konike dhe vrimën e tymit, është përdorur gjithashtu nga fiset amerikane vendase dhe kanadezët aborigjenë të Indianëve të stepave që nga kohërat e lashta, të vlerësuara në mënyra të ndryshme nga 10,000 vjet p.e.r. deri në 4,000 p.e.r..

Çadrat për kampe rekreative ndahen në dy kategori. Çadrat e destinuara për t'u bartur nga shpinës janë lloji më i vogël dhe më i lehtë. Çadrat e vogla mund të jenë mjaft të lehta sa të mund të transportohen për distanca të gjata me një biçikletë turistike, një varkë ose kur jeni duke u baritur.

Lloji i dytë janë çadra më të mëdha, më të rënda, të cilat zakonisht barten në një makinë ose automjet tjetër. Në varësi të madhësisë së çadrës dhe përvojës së personit ose njerëzve të përfshirë, çadra të tilla zakonisht mund të montohen (të ngrihen) në mes 5 dhe 25 minutash; çmontimi kërkon një kohë të ngjashme. Disa çadra shumë të specializuara kanë shtylla të mbushura me susta dhe mund të ngrihen në sekonda, por duhet pak më shumë kohë për t'u goditur (të hiqen dhe të paketohen).

Gjatë dekadës së fundit, çadrat gjithashtu janë lidhur gjithnjë e më shumë me krizën e të pastrehëve në vende që kanë probleme me të pastrehët. Vendet e shumë njerëzve të pastrehë që jetojnë në çadra të ngritura afër ose të komplotuara pranë njëra-tjetrës shpesh quhen qytete çadrash.

## Referime
Albana, Udine

**Albana** (në gjuhën friulane: **Albàne**) është një vendbanim rural (fshat) i lashtë ilir në Provincën e Udines, në rajonin Friuli-Venezia Giulia të Italisë, jo larg kufirit me Slloveninë. Sipas vlerësimeve të vitit 2011 në këtë  vendbanim jetonin 179 banorë. Vendbanimi ndodhet në lartësinë 104 m.

## Galeria 

File:Chiesa dello Spirito Santo (Albana, Prepotto).jpg|Kisha e Shpirtit të Shenjtë në Albana
File:CASTELLO DI ALBANA - panoramio.jpg|Kështjella e Albanës

## Shiko me shume 
* Iliria
* Italia
* Udine
* Venetët
* Gjuha italiane
* Friuli-Venecia Xhulia

## Literatura 
* Gino Moliterno, ur. (2003). Encyclopedia of Contemporary Italian Culture (Routledge; Routledge World Reference izd.). ISBN 0415285569.
* Marco Armiero, Marcus Hall, ur. (2010). Nature and History in Modern Italy (Ecology & History) (1st izd.). Ohio University Press. ISBN 0821419161.
* Francesco Guicciardini (1984). The History of Italy. Princeton University Press. ISBN 0691008000.
* Roy P. Domenico (2001). The Regions of Italy: A Reference Guide to History and Culture. Greenwood. ISBN B001BWSQ66.
* Catherine B. Avery, ur. (1972). The New Century Italian Renaissance Encyclopedia (Simon & Schuste izd.). ISBN 0136120512.
* Frank J. Coppa (1985). Dictionary of Modern Italian History. Greenwood. ISBN 031322983X.
Ombrella

parapamje|250px|Ombrella
**Ombrella** është një çadër e mbështetur nga brinjë prej druri ose metali që zakonisht montohet në një shtyllë prej druri, metali ose plastike. Është projektuar për të mbrojtur një person nga shiu ose rrezet e diellit. Disa ombrella nuk janë të papërshkueshme nga uji, dhe disa janë transparente. Mbulesat e çadrave mund të bëhen prej pëlhure ose plastike fleksibël.

Ombrella janë kryesisht pajisje portative që mbahen me dorë, të përmasave për përdorim personal. Ombrellat më të mëdha të lëvizshme me dorë janë ombrellat e golfit. Ombrellat mund të ndahen në dy kategori: ombrellat plotësisht të palosshme, në të cilat shtylla metalike që mbështet mbulesën tërhiqet, duke e bërë ombrellën mjaftueshëm të vogël për t'u futur në një çantë dore dhe ombrellat jo të palosshme, në të cilat shtylla mbështetëse nuk mund të tërhiqet dhe mund të shembet. Një dallim tjetër mund të bëhet midis ombrellave të operuara me dorë dhe ato automatike me susta, të cilat hapen me shtypjen e një butoni.
Pambuku

parapamje|Dekontaminimi manual i pambukut përpara përpunimit në një fabrikë tjerrëse indiane
**Pambuku** është një fibër e butë dhe me gëzof, e cila rritet në një kupë ose kuti mbrojtëse, rreth farave të bimëve të pambukut të gjinisë *Gossypium* në familjen *Malvaceae*. Fibra është pothuajse celulozë e pastër dhe mund të përmbajë përqindje të vogla dylli, yndyrnash, pektinash dhe uji. Në kushte natyrore, kupat e pambukut do të rrisin shpërndarjen e farave.

Bima është një shkurre vendase në rajonet tropikale dhe subtropikale në mbarë botën, duke përfshirë Amerikën, Afrikën, Egjiptin dhe Indinë. Larmia më e madhe e llojeve të pambukut të egër gjendet në Meksikë, e ndjekur nga Australia dhe Afrika. Pambuku u zbut në mënyrë të pavarur në Botën e Vjetër dhe të Re.

Fibra më së shpeshti tjerrë në fije ose fije dhe përdoret për të bërë një tekstil të butë, të frymëmarrjes dhe të qëndrueshme. Përdorimi i pambukut për pëlhurë është i njohur deri në kohët parahistorike; fragmente pëlhure pambuku të datuara në mijëvjeçarin e pestë para Krishtit janë gjetur në qytetërimin e Luginës së Indus, si dhe mbetje pëlhure të datuara në vitin 6000 para Krishtit në Peru. Ndonëse e kultivuar që nga lashtësia, ishte shpikja e pambukut që uli koston e prodhimit që çoi në përdorimin e tij të gjerë, dhe është pëlhura me fibra natyrale më e përdorur në veshje sot.

Vlerësimet aktuale për prodhimin botëror janë rreth 25 milion ton ose 110 milion baleta në vit, që përbëjnë 2.5% të tokës së punueshme në botë. India është prodhuesi më i madh në botë i pambukut. Shtetet e Bashkuara kanë qenë eksportuesi më i madh për shumë vite.

## Llojet 
Ekzistojnë katër lloje të pambukut të rritura komercialisht, të gjitha të zbutura në antikitet:

**Gossypium hirsutum* - pambuk malor, vendas në Amerikën Qendrore, Meksikë, Karaibe dhe Florida jugore (90% e prodhimit botëror)
**Gossypium barbadense* – i njohur si pambuku kryesor shumë i gjatë, vendas në Amerikën e Jugut tropikale (8% e prodhimit botëror)
**Gossypium arboreum* - pambuk peme, vendas në Indi dhe Pakistan (më pak se 2%)
**Gossypium herbaceum* - pambuk Levant, vendas në Afrikën Jugore dhe Gadishullin Arabik (më pak se 2%)

Kultivohen edhe varietete hibride. Dy llojet e pambukut të Botës së Re përbëjnë shumicën dërrmuese të prodhimit modern të pambukut, por dy llojet e Botës së Vjetër u përdorën gjerësisht para viteve 1900. Ndërsa fibrat e pambukut gjenden natyrshëm në ngjyrat e bardha, kafe, rozë dhe jeshile, frika e kontaminimit të gjenetikës së pambukut të bardhë ka bërë që shumë vende të rritjes së pambukut të ndalojnë rritjen e varieteteve të pambukut me ngjyrë.

## Referime
Çağlar Ertuğrul

**Çağlar Ertuğrul** (lindi më 5 nëntor 1987) është një aktor turk dhe inxhinier mekanik. Ai fitoi Çmimin Golden Butterfly për aktorin më të mirë në një komedi romantike në 2020 për rolin e tij në *Afili Aşk* dhe aktori më i mirë për rolin e tij në serialin *Teşkilat*. Konsiderohet si një nga aktorët më të mirë turk në dramën turke.

## Jeta dhe karriera
Ertuğrul u diplomua në Shkollën e Lartë të Bornovës dhe më pas shkoi në Universitetin Koç dhe mori një diplomë universitare në Inxhinieri Mekanike. Më vonë ai vendosi të ndiqte një karrierë në art. Puna e tij e parë e aktrimit ishte në një shfaqje skenike në Universitetin Koç, në *Romeolar ve Julietler*. Në vitin 2012, Alper Çağlar drejtoi një film artistik ushtarak të quajtur *Dağ* dhe Ertuğrul pati rolin kryesor në film. Filmi i tij i parë ishte një sukses dhe ai u bë një emër i njohur direkt me filmin e tij të parë. Ai gjithashtu luajti në një film të quajtur *Bana Masal Anlatma* dhe pati role të ftuar në serialet televizive *Medcezir* dhe *Benim İçin Üzülme*.

Në vitin 2016, ai luajti rolin kryesor në *Dağ II*. Filmi arriti njohje globale dhe u bë filmi më i ndjekur i 2016 në Turqi. Në vitin 2017, Ertuğrul luajti një rol të madh në serialin dramatik *Fazilet Hanım ve Kızları* së bashku me Deniz Baysal, seriali mori vlerësime të larta në Turqi.

Në 2019-2020, ai luajti rolin e një playboy të pashëm Kerem Jiter në *Afili Aşk* së bashku me Burcu Özberk.

Aktualisht ai luan rolin kryesor në serialin *Teşkilat*, ku morri Çmimin Golden Butterfly për aktorin më të mirë të serialit.

## Filmografia
## Referime
Indian Premier League

**Indian Premier League** (**IPL**) është një ligë profesioniste e kriketit për meshkuj, e kontestuar nga dhjetë ekipe me bazë nga dhjetë qytete indiane. Liga u themelua nga Board of Control for Cricket in India (BCCI) në 2007.

IPL është liga më e ndjekur e kriketit në botë dhe në vitin 2014 u rendit e gjashta për nga frekuentimi mesatar midis të gjitha ligave sportive. Në vitin 2010, IPL u bë ngjarja e parë sportive në botë që u transmetua drejtpërdrejt në YouTube. Vlera e markës IPL në 2019 ishte 6.3 miliardë dollarë, sipas Duff &amp;amp; Phelps. Sipas BCCI, sezoni IPL 2015 kontribuoi me 150 milion dollarë në PBB-në e ekonomisë indiane. 

Kanë qenë katërmbëdhjetë sezone të turneut IPL. Mbajtësit aktual të titullit IPL janë Chennai Super Kings, duke fituar sezonin 2021.

*Mohan Bagan nö vöer

## Burim i të dhënave
Le Monde

Le Monde është një gazetë e përditshme franceze pasdite. Është botimi kryesor i Le Monde Group dhe raportoi një tirazh mesatar prej 323,039 kopjesh për numër në vitin 2009, rreth 40,000 prej të cilave u shitën jashtë vendit. Ajo ka uebsajtin e saj që nga 19 dhjetori 1995 dhe shpesh është e vetmja gazetë franceze që mund të merret lehtësisht në vendet që nuk flasin frëngjisht. Konsiderohet si një nga gazetat franceze të rekordeve, së bashku me Libération dhe Le Figaro.
parapamje
Nuk duhet ngatërruar me botimin mujor Le Monde diplomatique, në të cilin Le Monde ka 51% të pronësisë, por editorialisht është i pavarur. Një sondazh i Institutit Reuters në vitin 2021 në Francë zbuloi se "Le Monde është gazeta kombëtare më e besuar".

Le Monde u themelua nga Hubert Beuve-Méry me kërkesë të Charles de Gaulle (si Kryetar i Qeverisë së Përkohshme të Republikës Franceze) më 19 dhjetor 1944, menjëherë pas Çlirimit të Parisit, dhe u botua vazhdimisht që nga botimi i parë.

Ana gazetareske e gazetës ka një formë kolegjiale organizimi, në të cilën shumica e gazetarëve nuk janë vetëm me mandat, por edhe palë të interesuara financiare në ndërmarrje dhe marrin pjesë në zgjedhjet e menaxhmentit të lartë dhe drejtuesve të lartë. Në vitet 1990 dhe 2000, La Vie-Le Monde Group u zgjerua nën redaktorin Jean-Marie Colombani me një numër blerjesh. Megjithatë, përfitimi i saj nuk ishte i mjaftueshëm për të mbuluar ngarkesat e mëdha të borxhit që mori për të financuar këtë zgjerim, dhe ajo kërkoi investitorë të rinj në 2010 për ta mbajtur kompaninë jashtë falimentimit. Në qershor 2010, investitorët Matthieu Pigasse, Pierre Bergé dhe Xavier Niel fituan një aksion kontrollues në gazetë.

Ndryshe nga gazetat e tjera botërore si The New York Times, Le Monde ishte tradicionalisht e fokusuar në ofrimin e analizave dhe opinioneve, në vend të të qenit një gazetë rekord. Prandaj, u konsiderua më pak e rëndësishme që gazeta të ofronte mbulim maksimal të lajmeve sesa të ofronte një interpretim të menduar të ngjarjeve aktuale. Për shembull, në 10 vjetorin e fundosjes së Luftëtarit të Ylberit, gazeta implikoi drejtpërdrejt François Mitterrand, i cili ishte presidenti francez në atë kohë, në operacion. Vitet e fundit, gazeta ka vendosur një dallim më të madh midis faktit dhe opinionit.
Sheshi i "Skënderbeut" (Shkup)

parapamje|250px|Sheshi i Skënderbeut natën
**Sheshi i Skënderbeut** (maqedonisht: Плоштад Скендербег *Ploštad Skenderbeg*) është një shesh në Shkup, Maqedonia e Veriut.

Një shtatore e Skënderbeut u vendos në vitin 2006 dhe sheshi iu nënshtrua një rinovimi që filloi më 17 janar 2012 dhe përfundoi në segmente midis 2014-2018. Kostoja totale e sheshit llogaritet në rreth 10 milionë euro. Sheshi mbulon 28,000 m2 dhe shtrihet nga Filarmonia Maqedonase dhe Opera e Maqedonisë deri në Çarshinë e Vjetër të Shkupit. Gjatë procesit të rinovimit, një pjesë e sheshit u ndërtua në majë të bulevardit *Goce Delçev*. Përveç hapësirave të bollshme, sheshi përmban një amfiteatër, një shatërvan, parking nëntokësor dhe murale që përshkruajnë figura dhe skena të rëndësishme nga historia shqiptare.

Një statujë e Skënderbeut hipur mbi kalë ndodhet brenda sheshit Skënderbej dhe shërben në mënyrë simbolike për të përcaktuar hapësirën për shqiptarët etnikë. Statuja prej bronzi është shtatë metra e lartë me Skënderbeun e paraqitur me një vështrim të thellë i ulur drejt mbi një kalë me dorën e djathtë të ngritur dhe shpatën e vendosur në këllëf. Statuja e Skënderbeut në Shkup ndan një qëndrim të ngjashëm socialist estetik dhe kalorës me dallime të vogla në detaje me monumentet ekzistuese të Skënderbeut në Tiranë, Prishtinë dhe vende të tjera në Evropë. Shqiptarët përdorin sheshin Skënderbej për të organizuar tubime të mëdha që festojnë ngjarje sportive ose kulturore dhe politike, të tilla si data të rëndësishme për të tashmen dhe të shkuarën e shqiptarëve.

## Referime
Eni Vasili

**Eni Vasili** është gazetare, shkrimtare, ish-reportere e lajmeve dhe drejtuese e emisionit televiziv *Open* trasnmetuar në Top Channel, dhe më pas tek News 24. Aktualisht ajo është Drejtoreshë e Pérgjithshme e RTSH.

## Karriera 
Vasili është diplomuar për komunikim në Universitetin IULM në Itali. Ajo e filloi karrierën e saj në vitin 1997 në moshë shumë të re si gazetare në departamentin e lajmeve të RTSH.

## Referime
Floran Vila

**Floran Vila** (Tiranë, 28 tetor 1942) është pedagog pranë Departamentit të Fizikës, në Universitetin e Tiranës, kryesisht në disiplinat themelore të Fizikës së Përgjithshme. Fusha e studimeve është fizika e aplikuar dhe përfshin disa drejtime: elektricitetin, fizikën e materialeve dhe fizikën e atmosferës. Në periudhën 1975-1985 ka drejtuar grupin kërkimor-shkencor për studimin e elektricitetit statik industrial, duke shkelur drejtime të reja me interes teoriko-aplikativ. Në vitin 2015 është nderuar nga Unioni Ballkanik i Fizikës me “Çmimin e Nderit” (BPU HONOR AWARD), me motivacionin “Për kontribute të mëdha në fizikë dhe në Unionin Ballkanik të Fizikës”. Kampion Shahu në vitet 1962 dhe 1973. Në listën e Shahistëve i është shkruar emri gabim - Florian Vila

## Referime
Nîmes Olympique

**Nîmes Olympique**, njohur shkurtësisht si **Nîmes** ose **NO**, është një klub futbolli francez me seli në Nîmes. Klubi luan në Ligue 2.

## Trofe
### Brënda Francës
#### Liga
***Ligue 2**
:**Fitues (1)**: 1949-50

## Lojarët
### Skuadra aktuale
*Redaktuar më 27 shkurt 2022*

## Lidhje të jashtme 
**Zyrtare**
* Nîmes Olympique
Xhamia Manastirit, Stamboll

djathtas|parapamje|250x250px|Ana veriore me tulla.
**Xhamia e Manastirit** është ish kishë ortodokse lindore e shndërruar në xhami nga osmanët. As gërmimet arkeologjike dhe as burimet mesjetare nuk kanë bërë të mundur gjetjen e një përgjigje të kënaqshme për kushtimin e saj origjinal si kishë. Megjithatë, është e mundur që ndërtesa e vogël të ishte pjesë e manastirit bizantin kushtuar dëshmorëve të shenjtë Menodora, Metrodora dhe Nymphodora. Ndërtesa është  shembull i vogël i arkitekturës bizantine në Kostandinopojë, i rëndësishëm për arsye historike.

## Vendndodhja 
Struktura mesjetare shtrihet në Stamboll, në rrethin Fatih, në lagjen Topkapı, në anën jugore të *Turgut Özal Millet Caddesi*, rreth  në juglindje të Portës së Topkapit të mureve të qytetit. Ndërtesa mund të arrihet lehtësisht nga qendra me tramvaj T1 .

## Historia 
djathtas|parapamje|250x250px|Harta e Kostandinopojës Bizantine. Xhamia Manastır ndodhet pranë seksionit qendror të mureve tokësore.
Origjina e kësaj ndërtese, e cila shtrihet në kodrën e shtatë të Kostandinopojës, është e paqartë. Eshtë e mundur që ajo të jetë një kishëz e vogël që i përkiste një manastiri, ndoshta ai kushtuar dëshmorëve të shenjtë Menodora, Metrodora dhe Nymphodora, që ekzistonte pranë portës së Shën Romanit (sot Topkapı, në turqisht " Porta e armës”), në lagjen e Kostandinopojës me emrin *ta Elebichou*. Në gjysmën e parë të *shek* 14. Kjo u themelua në 1268 nga Maria, motra e perandorit Michael VIII Palaiologos . Si e ve, manastiri mori emrin e saj.  Gjatë viteve 1956–58, ndërtesat e rrëmujshme rreth xhamisë së vogël u shkatërruan gjatë hapjes së *Turgut Özal Caddesi*, dhe që atëherë përdorimi i saj si vend kulti pushoi. Tani është futur në murin që mbron një nga garazhet e autobusëve të Stambollit, Janë modifikuar edhe çatia dhe dritaret.  Gërmimet gjatë viteve 1960 kanë treguar se plani fillestar i ndërtesës ishte më kompleks.  struktura e tullave mund të rrjedhë gjithashtu nga epoka Palaiologane (shek. 13-15).

## Referencat
Topkapı, Fatih

parapamje|Dera e Topkapësë
**Topkapı** ("Porta e topit" në turqisht) është një lagje në Stamboll, Turqi. Topkapı është pjesë e rrethit të Fatih.

## Vendndodhja 
Topkapı shtrihet në skajin perëndimor të distriktit Fatih, nën muret e qytetit të lashtë. Ajo është e përqendruar në Xhaminë Kara Ahmed Pashë, e cila qëndron jashtë Topkapı Caddesi, dhe kufizohet nga Vatan Caddesi në veri dhe *Turgut Ozal Millet Caddesi* në jug.

## Emri 
Topkapi është quajtur kështu sepse ishte vendi ku u vendos topi osman i njohur si "Bazilik" gjatë rrethimit të vitit 1453, kundër portës së Shën Romanit në muret e qytetit. Porta ishte pika në të cilën Sulltan Mehmeti II hyri në qytet pasi ai ra. Porta u riemërua për të përkujtuar këtë dhe lagjja e ka marrë emrin prej andej.

## Transporti 
Topkapı ishte vendi i stacionit kryesor të autobusëve të Stambollit, i cili shtrihej jashtë murit të qytetit, deri në vitin 1994 kur u zhvendos në Bajrampasha. Shërbehet nga stacioni i metrosë Topkapı-Ulubatlı, në M1, brenda murit dhe nga stacioni Topkapı jashtë murit, i cili është një shkëmbim ndërmjet linjave të tramvajit T1 dhe T4 dhe Metrobus.

## Referencat
Çizme

parapamje|240px|Një palë çizme
Një **çizme** është një lloj këpucësh. Shumica e çizmeve mbulojnë kryesisht këmbën dhe kyçin e këmbës, ndërsa disa mbulojnë edhe një pjesë të pjesës së poshtme të pulpës së këmbës. Disa çizme zgjasin deri në këmbë, ndonjëherë deri në gju apo edhe deri në ijë. Shumica e çizmeve kanë një thembër që dallohet qartë nga pjesa tjetër e tabanit, edhe nëse të dyja janë bërë nga një copë. Të bëra tradicionalisht prej lëkure ose gome, çizmet moderne janë bërë nga një shumëllojshmëri materialesh.

Çizmet vishen si për funksionalitetin e tyre ashtu edhe për arsye stili dhe modë. Shqetësimet funksionale përfshijnë: mbrojtjen e këmbës dhe këmbës nga uji, balta, murtaja (sëmundje infektive, kafshimi dhe pickimi i insekteve, kafshimet e gjarpërinjve), temperaturat ekstreme, rreziqet e mprehta ose të hapura (p.sh. çizmet e punës mund të shkaktojnë gishta çeliku), gërryerje fizike, gërryer agjentë, ose rrezatim dëmtues; mbështetje për kyçin e këmbës dhe tërheqje për aktivitete të vështira si ecja; dhe qëndrueshmëri në kushte të vështira (p.sh. pjesa e poshtme e çizmeve luftarake mund të përforcohet me thonj).

Në disa raste, veshja e çizmeve mund të kërkohet nga ligjet ose rregulloret, të tilla si rregulloret në disa juridiksione që kërkojnë që punëtorët në kantieret e ndërtimit të veshin çizme sigurie me majë çeliku. Disa uniforma përfshijnë çizmet si këpucë të rregulluara. Çizmet rekomandohen gjithashtu për motoçikletat. Këpucët atletike të larta në përgjithësi nuk konsiderohen si çizme, edhe pse ato mbulojnë kyçin e këmbës, kryesisht për shkak të mungesës së një takë të veçantë.

## Shiko edhe 
* Papuçxhi
* Çorape

## Referime
Jeleku

parapamje|240px|Një jelek tradicional, për t'u veshur me një kostum dy pjesësh ose xhaketë dhe pantallona të veçanta
**Jeleku** është një veshje e sipërme e trupit pa mëngë. Zakonisht vishet mbi një këmishë fustani dhe kravatë dhe poshtë një pallto si pjesë e veshjeve zyrtare të shumicës së meshkujve. Është gjithashtu sportive si pjesa e tretë në kostumin tradicional mashkullor me tre pjesë. Çdo jelek i dhënë mund të jetë i thjeshtë ose i zbukuruar, ose për argëtim ose luks.

## Karakteristikat dhe përdorimi 
Një jelek ka një hapje të plotë vertikale në pjesën e përparme, e cila lidhet me pulla ose këputje. Jelekët me një krahë dhe me dy krahë ekzistojnë, pavarësisht formalitetit të veshjes, por ato me një krahë janë më të zakonshëm. Në një kostum me tre pjesë, pëlhura e përdorur përputhet me xhaketën dhe pantallonat.

Përpara se orët e dorës të bëheshin të njohura, zotërinj i mbanin orët e tyre të xhepit në xhepin e përparmë të jelekut, me orën në një zinxhir ore të kaluar përmes një vrime kopsash. Ndonjëherë një vrimë shtesë bëhej në linjë me xhepat për këtë përdorim. Një shufër në fund të zinxhirit e mbante në vend për të kapur zinxhirin nëse binte ose tërhiqej.

Një zakon që ende praktikohet ndonjëherë është të lini kopsën e poshtëm të zhbërë. Thuhet se kjo filloi nga Mbreti Edward VII (atëherë Princi i Uellsit), vija e belit të zgjeruar të të cilit e kërkonte atë. Ndryshimet për këtë përfshijnë se ai harroi të fiksonte kopsën e poshtëm kur vishej dhe kjo u kopjua. Është sugjeruar gjithashtu se praktika ka origjinën për të parandaluar hipjen e jelekut kur hipni në kalë. kur fiksohet, pjesa e poshtme e jelekut tërhiqet anash duke shkaktuar rrudha dhe fryrje, pasi jelekët modernë priten më poshtë se të vjetrit. Kjo konventë zbatohet vetëm për jelekët e ditës me një gjoks dhe jo jelekët me dy krahë, për mbrëmje, me buzë të drejta ose me ngjyra të gjalla që janë të gjitha me kopsa të plota.

## Referime
Xhamia Kara Ahmed Pasha

[parapamje|[Mihrabi i Xhamisë së Gazi Ahmet Pashës]]
**Xhamia e Kara Ahmed Pashës** ose **Xhamia e Gazi Ahmed Pashës** është nje xhami osmane e shekullit të 16-të pranë mureve të qytetit në Stamboll, Turqi. Ai u projektua nga arkitekti perandorak Mimar Sinan dhe u përfundua rreth vitit 1572.

## Historia 
Xhamia u ndërtua nga Kara Ahmed Pasha i cili ishte i martuar me Fatma Sulltanin, vajzën e Selimit I. Ai u bë vezir i madh nën Sulejmanin e Madhërishëm në 1553, por u ekzekutua me mbytje dy vjet më vonë në 1555. Xhamia ishte planifikuar të ndërtohej në vitin 1555, por u ndërtua midis viteve 1565 dhe 1571–72 pasi pashai ishte shfajësuar plotësisht. 
parapamje|Seksioni kryq dhe planimetria e xhamisë botuar nga Cornelius Gurlitt në 1912

## Arkitektura 
Oborri është i rrethuar nga qelitë e një *medreseje* dhe një *dershane*, ose klasë kryesore. Pllakat tërheqëse jeshile dhe të verdha me mollë zbukurojnë verandën, ndërsa ato blu dhe të bardha gjenden në murin lindor të sallës së lutjeve. Këto pllaka datojnë nga mesi i shekullit të 16-të. 12 m (39 ft) kupola me diametër mbështetet nga gjashtë kolona graniti të kuq. Nga tre galeritë, tavani prej druri nën atë perëndimore është pikturuar me mjeshtëri në të kuqe, blu, ar dhe të zezë.  Xhamia është ndërtesa e fundit perandorake në Stamboll që është zbukuruar me *pllaka cuerda seca* të dizajnuara shprehimisht. Ndërtesat e mëvonshme u zbukuruan me pllaka të lyera nën një lustër të pastër. 

## Galeri 

Skeda:Gazi Ahmet Pasa Mosque 2817.jpg|Oborri i Xhamisë Gazi Ahmet Pasa me shatërvan për abdes
Skeda:Gazi Ahmet Pasa Mosque 2819.jpg|Hajati i xhamisë Gazi Ahmet Pasa
Skeda:Gazi Ahmet Pasa Mosque 0060.jpg|Xhamia Gazi Ahmet Pasa tjegulla Iznik ne verande
Skeda:Gazi Ahmet Pasa Mosque 0058.jpg|Xhamia Gazi Ahmet Pasa tjegulla Iznik ne verande
Skeda:Gazi Ahmet Pasha Mosque 2818.jpg|Xhamia e Gazi Ahmet Pashës şadirvan (burimi i abdesit)
Skeda:Gazi Ahmet Pasha Mosque 2820.jpg|Hyrja e Xhamisë së Gazi Ahmet Pashës nga jashtë
Skeda:Gazi Ahmet Pasha Mosque 2833.jpg|Hyrja e Xhamisë së Gazi Ahmet Pashës nga brenda
Skeda:Gazi Ahmet Pasha Mosque 2834.jpg|Kupolat e Xhamisë së Gazi Ahmet Pashës
Skeda:Gazi Ahmet Pasha Mosque 0053.jpg|Konka e Xhamisë së Gazi Ahmet Pashës nën gjysmë kube
Skeda:Gazi Ahmet Pasha Mosque 2837.jpg|Konka e Xhamisë së Gazi Ahmet Pashës
Skeda:Gazi Ahmet Pasha Mosque 2845.jpg|Xhamia e Gazi Ahmet Pashës, Iznik tjegulla me kaligrafi
Skeda:Gazi Ahmet Pasha Mosque 2846.jpg|Xhamia e Gazi Ahmet Pashës, Iznik tjegulla me kaligrafi
Skeda:Gazi Ahmet Pasa Mosque 2836.jpg|Arabeskat e xhamisë Gazi Ahmet Pasa nën galeritë perëndimore
Skeda:Istanbul Gazi Ahmet Pasa Mosque october 2018 9246.jpg|Arabeskat e xhamisë Gazi Ahmet Pasa nën galeritë perëndimore
Skeda:Gazi Ahmet Pasha Mosque 0027.jpg|Themeluesi i mauzoleut të Xhamisë së Gazi Ahmet Pashës

## Referencat
Dynym

**Dynym** ose **Dylym** (turqishtja osmane: دونم; turqisht: *dönüm*) ishte njësia osmane dhe shqiptare e sipërfaqes ekuivalente me *stremma* greke ose *acre* angleze, që përfaqësonte sasinë e tokës që mund të lërohej nga një ekip demash në një ditë. Përkufizimi ligjor ishte "dyzet hapa standarde në gjatësi dhe gjerësi", por sipërfaqja e saj aktuale ndryshonte në mënyrë të konsiderueshme nga vendi në vend, nga pak më shumë se 900 metra katrorë në Palestinën Osmane në rreth 2500 metra katrorë në Irak.

Njësia është ende në përdorim në shumë zona të sunduara më parë nga osmanët, megjithëse **dynymi i ri** ose *metrik* është ripërcaktuar si saktësisht një dekar (1000 metra katrorë), që është 1/10 hektar (1/10 × 10,000 metra katrorë) si stremma mbretërore moderne greke.

## Referimet
Para (monedhë)

parapamje|200px|50 para të vitit 1965
**Para** (turqisht: *para*, shumës: *pare*. Nga persishtja *pārah*, 'copë'; cirilik: пара) ishte një monedhë e mëparshme e Perandorisë Osmane, Turqisë, Egjiptit, Malit të Zi, Shqipërisë dhe Jugosllavisë dhe është nën-njësia aktuale, megjithëse përdoret rrallë, e dinarit serb.

Në vitin 1524, kodi ligjor osman i Egjiptit (*kanunname*) i referohej monedhës egjiptiane mamluk *medin* si *pare* dhe caktoi vlerën e saj si 2,5 dirhem. Që nga viti 1640 vlera e parasë zgjidhej në raport me monedhën osmane, në 3 akçe. Në shekujt e 16-të dhe të 17-të, *pare* janë prerë në shumë pjesë të perandorisë, në Azi dhe Afrikën veriore. Në vitin 1688 u prezantua *kuruş* osman, i barabartë me 1⁄40 e një *kuruș*. Më 1844, një *kuruș* ishte, nga ana tjetër, 1⁄100 e lirës osmane të sapofutur.

Në Serbi, *para* ka qenë nënnjësia e dinarit që nga shekulli i 19-të. Perperi malazez u nda në 100 *pare* gjatë ekzistencës së tij të shkurtër midis viteve 1906 dhe 1918. Në Shqipëri, para u përdor si monedhë përpara futjes së lekut në vitin 1926.

## Referime
Kurushi

parapamje|330x330px|Centët e sotëm (pa përfshirë 1 ₺)
**Kurush** është emri për prerjet e monedhës brenda dhe përreth territoreve që dikur ishin pjesë e Perandorisë Osmane.

Sot *kuruş* (shumës *kuruşlar*) është një nënnjësi e monedhës turke, me një lira turke të barabartë me 100 *kuruş* nga rivlerësimi i lirës në vitin 2005. Deri në nënndarjen e vitit 1844 të ish-lirës së arit osman, *kuruş* ishte njësia standarde e monedhës brenda Perandorisë Osmane dhe u nda në 40 *para* ose 120 *akçe*.

## Historia 
Kuruş u prezantua në vitin 1688. Fillimisht ishte një copë argjendi e madhe (e ngjashme me talerët evropianë të lëshuar nga osmanët), afërsisht e barabartë me écu franceze, ose, nga burime të tjera, me dollarin spanjoll. Vlen 40 *para*. Në vitin 1844, pas një zhvlerësimi të vazhdueshëm, u prezantua lira e arit, me vlerë 100 qirsh. Gjatë fundit të shekullit të 18-të deri në fillim të shekullit të 19-të, ajo u reduktua më tej në një monedhë miliardë që peshonte më pak se 3 gram.

Ndërsa Perandoria Osmane u shpërbë, disa shtete pasardhëse ruajtën qirshin si një emërtim. Këto përfshinin Egjiptin, Arabinë Saudite, Sirinë, Libanin dhe vetë Turqinë. Të tjerë, duke përfshirë Jordaninë dhe Sudanin, miratuan qirshin si një emërtim kur krijuan monedhat e tyre.

Në fillim të shekullit të 19-të monedhat e argjendit ishin në qarkullim për 1 akçe, 1, 5, 10 and 20 para, 1, 2 and 2+1⁄2 kuruş së bashku me monedha ari në *zeri mahbub* dhe *altin*. Me rënien e monedhave të argjendit, u shfaqën prerje të tjera: 30 para, 1+1⁄2, 3, 5 dhe 6 kuruş. Monedha përfundimtare e lëshuar përpara reformës së monedhës përbëhej nga miliardë 1, 10 dhe 20 para, dhe argjendi 1+1⁄2, 3 dhe 6 kuruş.

Në vitin 1844, lira e arit turk u prezantua si emërtimi i ri standard. Ai u nda në 100 kuruş argjendi dhe kurushi vazhdoi të qarkullonte deri në vitet 1970.

Kuruş përfundimisht u vjetërua për shkak të inflacionit kronik në Turqi në fund të viteve 1970. Një reformë e monedhës më 1 janar 2005 siguroi kthimin e saj si 1⁄100 e lirës së re.
Qilimi i lutjes

[parapamje|upright=1.3|Qilimi i lutjes nga [Bergama, fundi i shekullit të 19-të. Kamare në krye përfaqëson mihrabin dhe drejtimin e namazit.]]
**Qilimi i lutjes** ose **sixhade**, është një copë pëlhure, ndonjëherë një qilim grumbull, e përdorur nga myslimanët dhe disa të krishterë gjatë lutjes.

Në Islam, qilimi i lutjes vendoset midis tokës dhe adhuruesit për pastërti gjatë pozicioneve të ndryshme të namazit. Këto përfshijnë sexhde dhe ulje në tokë.

Qilimat e lutjes përdoren gjithashtu nga disa të krishterë ortodoksë orientalë për lutjen e krishterë që përfshin përkuljen në emër të Trinisë, si dhe gjatë recitimit të Alleluia dhe Kyrie eleison. Qëllimi i tij është të mbajë një hapësirë ​​të pastër për t'iu lutur Zotit dhe këpucët duhet të hiqen kur përdorni qilimin e lutjes. Ndër ritualistët e vjetër ortodoksë rusë, një qilim i veçantë lutjesh i njohur si Podruçnik përdoret për të mbajtur fytyrën dhe duart e pastra gjatë përkuljes, pasi këto pjesë të trupit përdoren për të bërë shenjën e kryqit.

Shumë qilima lutjesh të reja prodhohen nga endësit në një fabrikë. Dizajni i një qilime luteje bazohet në fshatin nga ka ardhur dhe tek endësi i tij. Këto qilima zakonisht zbukurohen me shumë modele dhe forma të bukura gjeometrike. Ato ndonjëherë janë zbukuruar edhe me imazhe. Këto imazhe janë zakonisht monumente të rëndësishme islame, si Qabeja, por ato kurrë nuk janë objekte të gjalla. Kjo për shkak se vizatimi i objekteve të gjalla në qilimat islame është i ndaluar.

Për myslimanët, kur falen, një kamare, që përfaqëson mihrabin e një xhamie, në krye të qilimit duhet të drejtohet nga qendra islame për lutje, Meka. Të gjithë myslimanëve u kërkohet të dinë kiblen ose drejtimin drejt Mekës nga shtëpia e tyre ose ku janë gjatë udhëtimit. Të krishterët ortodoksë orientalë i vendosin qilimat e tyre të lutjes në mënyrë që ata të shikojnë nga lindja, drejtimi i lutjes ku ata luten.

## Referime