open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fitorja

, 1460.]]
Termi **fitore** (nga latinishtja: *victoria*) fillimisht u përdor për luftën dhe tregon suksesin e arritur në luftime personale, pas operacioneve ushtarake në përgjithësi ose, si rrjedhojë, në çdo garë. Suksesi në një fushatë ushtarake përbën një fitore strategjike, ndërsa suksesi në një angazhim ushtarak është një fitore taktike.

Për sa i përket emocioneve njerëzore, fitorja shoqëron ndjenja të forta ngazëllimi, dhe në sjelljen njerëzore shpesh shfaq lëvizje dhe paraqet shfaqje kërcënuese paralele përpara betejës, të cilat shoqërohen me endorfinën e tepërt të krijuar para dhe gjatë betejës. Vallet e fitores dhe klithmat e fitores në mënyrë të ngjashme vallet paralele të luftës dhe klithmat e luftës të kryera para shpërthimit të dhunës fizike. Shembuj të sjelljes së fitores të raportuara në antikitetin romak, ku lindi termi victoria, përfshijnë: këngët e fitores të mercenarëve Batavi që shërbenin nën Gaius Julius Civilis pas fitores mbi Quintus Petillius Cerialis në rebelimin Batavian të vitit 69 pas Krishtit (sipas Tacitit); dhe gjithashtu "kënga e neveritshme" për Wodan, kënduar nga Lombardët në festën e tyre të fitores në 579. Kafsha flijuese ishte një dhi, rreth kokës së së cilës Langobardët kërcenin në një rreth ndërsa këndonin himnin e tyre të fitores. Republika Romake dhe Perandoria festuan fitoret me ceremoni triumfi dhe me monumente të tilla si kolonat e fitores (p.sh. Kolona e Trajanit) dhe harqe. Një trofe është një shenjë e fitores e marrë nga pala e mundur, siç janë armët e armikut (spolia), ose pjesët e trupit (si në rastin e gjuetarëve të kokës).

Mitologjia shpesh hyjnizon fitoren, si në rastet e Nike-s greke ose Viktorias romake. Agjenti fitimtar është një hero, i portretizuar shpesh si i përfshirë në luftime trup më dorë me një përbindësh (si Shën Gjergji që vret dragoin, Indra që vret Ahi, Thor duke vrarë gjarprin Midgard etj.). Sol Invictus ("Dielli i Pamposhtur") i mitologjisë romake u bë një epitet i Krishtit në krishterim. Pali i Tarsusit e paraqet ringjalljen e Krishtit si një fitore mbi vdekjen dhe mëkatin (1 Korintasve 15:55).

Fjala latinisht në gjuhën angleze fitore (nga shekulli i 14-të) zëvendësoi termin ekuivalent të anglishtes së vjetër sige, e lidhur me gotik sigis ( , Sigurd), dhe në kelte sego dhe sanskritisht sáhas (सहस्).

## Shiko edhe 
* Konkursi

## Referime
Morthi

parapamje|Këmbët e ngrirë dy deri në tre ditë pas ngjitjes në mal.
**Ngrirja** është një dëmtim i lëkurës që ndodh kur ekspozohet ndaj temperaturave jashtëzakonisht të ulëta, duke shkaktuar ngrirjen e lëkurës ose indeve të tjera, duke prekur zakonisht gishtat, gishtat e këmbëve, hundën, veshët, faqet dhe mjekrën. Më shpesh, ngrirja ndodh në duar dhe këmbë. Simptomat fillestare janë zakonisht një ndjenjë e të ftohtit dhe ndjesi shpimi gjilpërash ose mpirje. Kjo mund të pasohet nga ngathtësia e lëkurës me ngjyrë të bardhë ose kaltërosh. Pas trajtimit mund të shfaqen ënjtje ose flluska. Komplikimet mund të përfshijnë hipoterminë ose sindromën e ndarjes.

Njerëzit të cilët janë të ekspozuar ndaj temperaturave të ulëta për periudha të gjata, siç janë entuziastët e sporteve dimërore, personeli ushtarak dhe individët e pastrehë, janë në rrezik më të madh. Faktorë të tjerë rreziku përfshijnë pirjen e alkoolit, pirjen e duhanit, problemet e shëndetit mendor, disa medikamente dhe lëndimet e mëparshme për shkak të të ftohtit. Mekanizmi themelor përfshin dëmtimin nga kristalet e akullit dhe mpiksjen e gjakut në enët e vogla të gjakut pas shkrirjes. Diagnoza bazohet në simptoma. Ashpërsia mund të ndahet në sipërfaqësore (shkalla 1 dhe 2) ose e thellë (shkalla 3 dhe 4). Një skanim i kockave ose MRI mund të ndihmojë në përcaktimin e shkallës së dëmtimit.

Parandalimi konsiston në veshjen e veshjeve të duhura, të mbuluara plotësisht, shmangien e temperaturave të ulëta dhe erës, ruajtjen e hidratimit dhe të ushqyerit dhe aktivitetin e mjaftueshëm fizik për të ruajtur temperaturën e brendshme pa u lodhur. Trajtimi bëhet duke ngrohur përsëri, duke u zhytur në ujë të ngrohtë (afër temperaturës së trupit) ose me kontakt me trupin dhe duhet të bëhet vetëm kur mund të ruhet temperatura konsistente në mënyrë që ngrirja e sërishme të mos jetë rrezik. Ngrohja ose ftohja e shpejtë duhet të shmanget pasi mund të shkaktojë djegie ose stres në zemër. Fërkimi ose aplikimi i forcës në zonat e prekura duhet të shmanget pasi mund të shkaktojë dëme të mëtejshme si gërvishtjet. Përdorimi i ibuprofenit dhe toksoidit të tetanozit rekomandohet për lehtësimin e dhimbjeve ose për të reduktuar ënjtjen ose inflamacionin. Për lëndime të rënda, mund të përdoret iloprost ose trombolitikë. Operacioni ndonjëherë është i nevojshëm. Amputimi duhet të konsiderohet disa muaj pas ekspozimit në mënyrë që të merret në konsideratë nëse shkalla e dëmtimit është dëmtim i përhershëm dhe në këtë mënyrë kërkon trajtim drastik.

Dëshmia e ngricave që ndodhin te njerëzit datojnë 5000 vjet më parë. Dëshmitë u dokumentuan në një mumje parakolumbiane të zbuluar në Ande. Numri i rasteve të ngricave nuk dihet. Normat mund të jenë deri në 40% në vit për ata që bëjnë alpinizëm. Grupmosha më e zakonshme e prekur janë ato 30 deri në 50 vjeç. Ngricat kanë luajtur gjithashtu një rol të rëndësishëm në një sërë konfliktesh ushtarake. Përshkrimi i parë zyrtar i gjendjes ishte në 1813 nga Dominique Jean Larrey, një mjek në ushtrinë e Napoleonit, gjatë pushtimit të Rusisë.

## Shiko edhe 
* Lëndimi

## Referime
Pastrimi i ujit

[parapamje|Dhoma e kontrollit dhe skemat e impiantit të pastrimit të ujit të Lac de Bret, [Zvicra|Zvicër.]]
**Pastrimi i ujit** është procesi i largimit të kimikateve të padëshirueshme, ndotësve biologjikë, lëndëve të ngurta të pezulluara dhe gazeve nga uji. Qëllimi është të prodhohet ujë i përshtatshëm për qëllime specifike. Shumica e ujit pastrohet dhe dezinfektohet për konsum njerëzor (uji i pijshëm), por pastrimi i ujit mund të kryhet edhe për një sërë qëllimesh të tjera, duke përfshirë aplikime mjekësore, farmakologjike, kimike dhe industriale. Historia e pastrimit të ujit përfshin një shumëllojshmëri të gjerë metodash. Metodat e përdorura përfshijnë procese fizike si filtrimi, sedimentimi dhe distilimi; proceset biologjike si filtra të ngadaltë të rërës ose karboni biologjikisht aktiv; proceset kimike si flokulimi dhe klorifikimi; dhe përdorimi i rrezatimit elektromagnetik si drita ultravjollcë.

Pastrimi i ujit mund të zvogëlojë përqendrimin e grimcave duke përfshirë grimcat e pezulluara, parazitët, bakteret, algat, viruset dhe kërpudhat, si dhe të zvogëlojë përqendrimin e një sërë lëndësh të tretura dhe grimcash.

Standardet për cilësinë e ujit të pijshëm përcaktohen zakonisht nga qeveritë ose nga standardet ndërkombëtare. Këto standarde zakonisht përfshijnë përqendrimet minimale dhe maksimale të ndotësve, në varësi të përdorimit të synuar të ujit.

Një inspektim vizual nuk mund të përcaktojë nëse uji është i cilësisë së duhur. Procedurat e thjeshta si zierja ose përdorimi i filtrit të karbonit të aktivizuar shtëpiak nuk janë të mjaftueshme për trajtimin e të gjithë ndotësve të mundshëm që mund të jenë të pranishëm në ujë nga një burim i panjohur. Edhe uji natyror i burimit - i konsideruar i sigurt për të gjitha qëllimet praktike në shekullin e 19-të - tani duhet të testohet përpara se të përcaktohet se çfarë lloj trajtimi, nëse ka, nevojitet. Analizat kimike dhe mikrobiologjike, megjithëse të shtrenjta, janë mënyra e vetme për të marrë informacionin e nevojshëm për të vendosur mbi metodën e duhur të pastrimit.

## Shiko edhe 
* Trajtimi i ujit

## Referime
Kapsllëku

parapamje|Kapsllëk në një fëmijë të vogël siç shihet në X-ray.
**Kapsllëku** është një mosfunksionim i zorrëve që i bën lëvizjet e zorrëve të rralla ose të vështira për t'u kaluar. Jashtëqitja është shpesh e fortë dhe e thatë. Simptoma të tjera mund të përfshijnë dhimbje barku, fryrje dhe ndjenjën sikur nuk e ka kaluar plotësisht jashtëqitjen. Komplikimet nga kapsllëku mund të përfshijnë hemorroide, çarje anale ose impaksion fekal. Frekuenca normale e lëvizjeve të zorrëve tek të rriturit është nga 3 në ditë deri në 3 në javë. Foshnjat shpesh kanë 3 deri në 4 lëvizje të zorrëve në ditë, ndërsa fëmijët e vegjël zakonisht kanë 2 deri në 3 lëvizje në ditë.

Kapsllëku ka shumë shkaqe. Shkaqet e zakonshme përfshijnë lëvizjen e ngadaltë të jashtëqitjes brenda zorrës së trashë, sindromën e zorrës së irrituar dhe çrregullimet e dyshemesë së legenit. Sëmundjet shoqëruese themelore përfshijnë hipotiroidizmin, diabetin, sëmundjen e Parkinsonit, sëmundjen celiac, ndjeshmërinë ndaj glutenit jo-celiak, mungesën e vitaminës B12, kancerin e zorrës së trashë, divertikulitin dhe sëmundjen inflamatore të zorrëve. Medikamentet që lidhen me kapsllëkun përfshijnë opioidet, antacidet e caktuara, bllokuesit e kanalit të kalciumit dhe antikolinergjikët. Nga ata që marrin opioidë rreth 90% zhvillojnë kapsllëk. Kapsllëku është më shqetësues kur ka humbje peshe ose anemi, gjaku është i pranishëm në jashtëqitje, ka një histori të sëmundjes inflamatore të zorrëve ose kancerit të zorrës së trashë në familjen e një personi, ose është me fillim të ri në dikë që është më i vjetër.

Trajtimi i kapsllëkut varet nga shkaku themelor dhe kohëzgjatja që ai ka qenë i pranishëm. Masat që mund të ndihmojnë përfshijnë pirjen e mjaftueshëm të lëngjeve, ngrënien e më shumë fibrave, konsumimin e mjaltit dhe stërvitjen. Nëse kjo nuk është efektive, mund të rekomandohen laksativë të llojit të agjentit formues të masës, agjentit osmotik, zbutësit të jashtëqitjes ose lubrifikantit. Laksativët stimulues zakonisht rezervohen kur llojet e tjera nuk janë efektive. Trajtime të tjera mund të përfshijnë biofeedback ose në raste të rralla kirurgji.

Në popullatën e përgjithshme normat e kapsllëkut janë 2-30 për qind. Në mesin e të moshuarve që jetojnë në një shtëpi kujdesi, shkalla e kapsllëkut është 50-75 përqind. Njerëzit shpenzojnë, në Shtetet e Bashkuara, më shumë se 250 milionë dollarë për ilaçe për kapsllëkun në vit.

## Shiko edhe 
* Zorra

## Referime
Lëndimi

gaforrengrënëse e plagosur nga një grabitqar.]]
**Lëndimi** është dëmtimi fiziologjik i indit të gjallë të çdo organizmi, qoftë te njerëzit, te kafshët e tjera apo te bimët. Lëndimet mund të shkaktohen në shumë mënyra, si p.sh. me depërtim mekanik nga objekte të mprehta si dhëmbë ose me sende të mprehta, nga nxehtësia ose të ftohtit, ose nga helmet dhe biotoksina. Lëndimi shkakton një përgjigje inflamatore në shumë takson kafshësh; kjo nxit shërimin e plagëve. Si në bimë ashtu edhe në kafshë, substancat shpesh lëshohen për të ndihmuar në mbylljen e plagës, duke kufizuar humbjen e lëngjeve dhe hyrjen e patogjenëve si bakteret. Shumë organizma sekretojnë kimikate antimikrobike të cilat kufizojnë infeksionin e plagës; përveç kësaj, kafshët kanë një sërë përgjigjesh imune për të njëjtin qëllim. Si bimët ashtu edhe kafshët kanë mekanizma të ringritjes që mund të rezultojë në shërim të plotë ose të pjesshëm të lëndimit.

## Shiko edhe 
## Referime
Leo (film amerikan)

***Leo*** është një film komedi muzikor i animuar amerikan i vitit 2023 me regji nga Robert Marianetti, Robert Smigel dhe David Wachtenheim (në debutimet e filmit regjisorial të Marianetti dhe Wachtenheim), shkruar nga Smigel, Adam Sandler dhe Paul Sado, dhe prodhuar nga Sandler dhe Mireille Soria. Filmi i dytë i animuar nga kompania e produksionit të Sandler Happy Madison Productions, e luan atë në rolin e zërit titullar, së bashku me Bill Burr, Cecily Strong, Jason Alexander, Sadie Sandler, Sunny Sandler, Rob Schneider, Jo Koy, Allison Strong, Jackie Sandler, Heidi Gardner, Robert Smigel dhe Nick Swardson. Tregon historinë e një tuatare të etur për botën e egër dhe të shqetësuar për vdekjen, e cila merret në shtëpi nga studentë të ndryshëm sipas detyrës së një mësuesi të rreptë zëvendësues.

*Leo* u publikua nga Netflix më 21 nëntor 2023 me vlerësime përgjithësisht pozitive.

## Aktorët e zërit 
## Prodhimi 
Në maj 2016, u raportua se Adam Sandler do të prodhonte (nën Happy Madison Productions), do të shkruante dhe do të luante në një projekt filmi të animuar. Në atë kohë STX Entertainment ishte bashkangjitur. *Leo* u animua nga Animal Logic e Netflix Animation. Partitura e filmit u kompozua nga Geoff Zanelli.

## Publikimi 
*Leo* pati një pamje paraprake në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit të Animacionit në Annecy më 14 qershor 2023, përpara publikimit të tij nga Netflix më 21 nëntor 2023.

## Pritja 
Në faqen e internetit të grumbulluesit të rishikimeve Rotten Tomatoes, 80% e 61 komenteve të kritikëve janë pozitive, me një vlerësim mesatar prej 6.5/10. Konsensusi i faqes në internet thotë: "Animacion i shkëlqyeshëm, këngë tërheqëse dhe disa punë zanore fituese nga një kastë e udhëhequr nga Adam Sandler e ndihmojnë Leon të arrijë një ekuilibër të vështirë midis satirës dhe të ëmbël". Metacritic, i cili përdor një mesatare të ponderuar, i caktoi filmit një rezultat prej 65 nga 100, bazuar në 15 kritikë, duke treguar vlerësime "përgjithësisht të favorshme".

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* 
*
Kohji Haneda

**Kohji Haneda** (羽田 浩司, *Haneda Kōji*) një lojtar profesionist shogi i cili u helmua nga APTX 4869, është një personazh i vogël në ekskluzivitetin manga dhe anime, *Detective Conan*.

## Prapavija
Kohji Haneda ishte një lojtar i talentuar shogi, i cili respektohej thellësisht nga Shukichi Haneda, një tifoz i zjarrtë i Kohji, i cili pretendon se nuk është i afërm i tij nga gjaku. Shumë njerëz kishin shpresa të mëdha se Kohji do të fitonte të shtatë titujt kryesorë shogi për shkak të aftësive të tij të jashtëzakonshme në shogi, megjithatë, ai kishte fituar vetëm katër tituj kryesorë shogi pasi ishte i përfshirë në një rast vrasjeje që ndodhi vite më parë.

Shtatëmbëdhjetë vjet më parë, Kohji Haneda vdiq në rrethana misterioze teksa ndodhej në Shtetet e Bashkuara të Amerikës duke marrë pjesë në një turne shahu, një lojë që edhe ai e ka pëlqyer. Ai Haibara deklaroi se Kohji mund të ishte vrarë me drogën enigmatike APTX 4869 pasi ajo kujtoi një person me të njëjtin emër të listuar në listën e viktimave të APTX 4869. Kur Conan Edogawa dhe Subaru Okiya hetuan vdekjen e Kohji Haneda dhe Amanda Hughes, gjithashtu një fanse e zjarrtë e Kohji dhe një amerikane e pasur që kishte të dy kontakte me FBI-në dhe CIA-n, ata zbuluan se anëtari i Organizatës së Zezë Rum mund të ketë qenë i përfshirë në rastin e vrasjes për shkak të shkronjave të humbura në mesazhin e vdekjes së Kohjit mund të riorganizohet në shqiptimin "ASACA RUM".
Rum (Çështja e mbyllur)

**Rum** (ラム, *Ramu*) ndryshe **Kanenori Wakita** (脇田 兼則, *Wakita Kanenori*) është i dyti në komandë i Organizatës së Zezë.

## Prapavija
Rum është komandanti i dytë i Organizatës së Zezë dhe ndihmësi i ngushtë i Renya Karasuma. Ai e trashëgoi atë emër të koduar nga babai i tij, i cili i kishte shërbyer Karasumës për shumë vite. Ai ishte i përfshirë në rastin e vrasjes së Amanda Hughes dhe Kohji Haneda nga Shtetet e Bashkuara shtatëmbëdhjetë vjet më parë. Ai e ndryshon zërin kur komunikon me vartësit e tij. Aktualisht i maskuar si Kanenori Wakita, ai është një kuzhinier i organizuar si kuzhinier sushi në Beika Iroha Sushi, restoranti lokal i cili është afër agjencisë së detektivëve Mouri dhe një nga vendet e preferuara të Kogoros, pasi kamerieri i rregullt ishte në një aksident. Ai bëhet nxënësi i dytë i Kogoros në mënyrë që të afrohet më shumë me të dhe të nxjerrë informacione. Ai është i interesuar për Shinichi dhe e udhëzoi Bourbonin të mblidhte informacione për Shinichi. Ai gjithashtu e konsideron Yusaku një kërcënim për organizatën dhe e udhëzoi Vermouthin ta hetojë atë.

## Personaliteti
Bourbon e përshkruan Rumin si jashtëzakonisht të paduruar. Ai është gjithashtu një person i vrazhdë dhe intuitiv, që interesohet dhe heton këdo që e konsideron të dyshimtë dhe një kërcënim për organizatën apo edhe për veten e tij: p.sh. ai urdhëroi të vriste Rumi vetëm për shkak të dyshimit të tij. Ai është një duhanpirës puro dhe gjithmonë ka dashur të provojë shfaqje të paktën një herë. Si Kanenori Wakita, ai është një edokko ("fëmija i Tokios") i vërtetë, e urrente tradhtinë dhe ka personalitetin stereotip: përpara, konfrontues dhe i dhënë pas drejtësisë dhe sushit. Ai i krahason tradhtarët me mashtruesit e peshkut. Në ndryshim nga roli i Kanenorit, mënyra e të folurit të Rumit është më e sjellshme dhe formale.

## Aftësitë
Ai ka një ndjenjë të mprehtë vëzhgimi dhe aftësi relativisht të mira deduksioni ashtu si Conan, duke e pëlqyer misterin që kur ishte fëmijë. Ai ishte gjithashtu në gjendje t'i lante trurin Curaçao dhe ta emëronte atë si agjentin e tij të djathtë. Ai mund të kuptojë shpejt kurthe taktike që po përdoren kundër tij, duke e lejuar atë të ekzekutojë një kundërsulm strategjik dhe të përdorë situatën në avantazhin e tij. Ai ka aftësi në artet e kuzhinës, por nuk mund ta përdorë në mënyrë të sigurt thikën për shkak të syrit të lënduar. Si përfundim, ai është më inteligjent se Gin dhe një mjeshtër maskimi si Vermouth. Ai mund të flasë anglisht, gjë që tregon se ai është i arsimuar mirë. Syri i tij i majtë zotëronte diçka të ngjashme me kujtesën fotografike, që i lejon atij të kujtojë gjestet dhe zakonet e njerëzve, për të cilat ai përdorte informacionin e mbledhur për të shantazhuar emra të mëdhenj në botën politike dhe financiare për ta bërë organizatën më të madhe. Ai ka pasur sy të tillë që i ri.

## Kuriozitete
*Personazhi i Kanenori Wakita është një homazh për trajnerin e boksit me një sy Danpei Tange nga seria e mangës së boksit të vitit 1968 *Ashita no Joe*.
*"Kanenori Wakita" është një anagram i "Toki wa kane nari", romanizimi në japonisht i shprehjes së tij në anglisht "Time is money".
Amanda Hughes

**Amanda Hughes** (アマンダ・ヒューズ, *Amanda Hyūzu*) është një personazh në ekskluzivitetin manga dhe anime, *Detective Conan*.

## Prapavija
Amanda Hughes ishte një VIP amerikane në kontakt me FBI-në dhe CIA-n. Ajo ishte aq e fuqishme në Shtetet e Bashkuara sa Organizata e Zezë u përpoq ta kërcënonte atë shtatëmbëdhjetë vjet më parë. Ajo ishte një pretendente për të qenë presidentja e ardhshme e SHBA-së. Ajo kishte një truproje të ngushtë, Rachel Asaka, e cila ishte po aq e rëndësishme sa një vajzë për të. Ajo ishte gjithashtu një fanse e madhe e Kohji Haneda, e cila u takua atë natë fatale, dhe një mike e Tsutomu Akai. Rreth gjashtëdhjetë e shtatë vjet më parë, kur ai ishte vetëm fëmijë, ajo u takua me Rumin si mysafire në festën e ditëlindjes së Renya Karasuma. Pesëdhjetë vjet më vonë, në vend që të bëhej pjesë e familjes së tyre, ajo sakrifikoi veten për të shpëtuar vajzën e saj birësuese dhe gëlltiti ilaçin e tij të zhvilluar nga organizata, gjë që çoi në vdekjen e saj. Ajo la një mesazh vdekjeprurës për të paralajmëruar për aftësinë e veçantë të syrit të tij si gjarpër.

## Personaliteti
Ajo ishte një grua inteligjente, e sigurt dhe mendjemprehtë. Gjatë përballjes me Rumin dhe vartësit e tij, ajo u shfaq e sigurt në vetvete. Ajo mësoi japonisht.

## Paraqitja
Para vdekjes së saj 17 vjet më parë, Amanda u shfaq si një plakë me flokë të bardhë dhe sy të zinj. Ajo kishte veshur veshje zyrtare ato pak herë që u shfaq.
Antonela Shpendi

**Antonela Shpendi** (Lindur më 12 qershor 2004) Ajo është një këngëtare dhe muzika ku identifikohet më shumë është ajo popullore Shkodrane. Në Nëntor 2019, Antonela Shpendi merr pjesë në Luleborë 2019 me këngën "Ah Moj Anderr".

Giithashtu ajo eshte dhe nje Influencer ne rrjetet sociale si : Instagram,TikTok .
MasterChef Albania

parapamje|236x236px
***MasterChef Albania*** ishte një program garues televiziv i adaptuar nga formati britanik *MasterChef*, i prodhuar nga Colosceum Media Pvt. Sh.pk. Ai filloi transmetimin në vitin 2014 në Top Channel me sezonin e tij të parë. Ai mbaroi transmetimin në 2016 me sezonin e tretë. Një edicion junior u prodhua dhe u transmetua nga Radio Televizioni Shqiptar në 2018. 

Ai është një nga shfaqjet më të njohura televizive të realitetit të gatimit në Shqipëri. Raundet fillestare të shfaqjes konsistojnë në një numër të madh konkurrentësh nga e gjithë Shqipëria që bëjnë audicione individuale duke paraqitur pjatën e tyre para gjyqtarëve.

Gjyqtarët e kalibrit të lartë për spektaklin ishin shefat e kuzhinës Sokol Prenga, Renato Mekolli, dhe Gëzim Musliaka.

## Përmbledhje 
## References 
# https://top-channel.tv/2013/10/28/nisin-audicionet-e-masterchef-albania/
# https://www.youtube.com/watch?v=BSxSFaAKWs4
# https://www.imalbania.com/ja-cilet-jane-disa-nga-konkurentet-e-pare-te-masterchef-albania-3/
Embeltore Elida

Është një prej embeltoreve me te njohura te Prishtines, e cila është frekuentuar nga shumë njerëz të njohur të artit e kulturës, sidomos duke kujtuar vitet e 90-ta, aty ku është mbledhur elita kosovare. 

## Historia 
Elida ndodhet në “Pallatin i Rinisë” (ish "Boro Ramizi"),  qendra e parë tregtare në Prishtinë, e ndërtuar në fund të viteve ’70, Elida u bë epiqendra e rinisë së modës, intelektualëve dhe shtyllave të shoqërisë. Aq shumë ishte Elida pjesë e jetës kulturore të Prishtinës, sa që Ministria e Kulturës e vendosi në listën e trashëgimisë së përkohshme të mbrojtur në vitin 2017. 

## Referime
Kurrizi (lagje)

**Kurrizi**, është emri që përshkruan dizajnin e ndërtesave të larta të apartamenteve bashke me zinxhirë dyqanesh që të kujtojnë shtyllën kurrizore, të ndërtuara në vitet '80 ne lagjen Dardania te Prishtinës. 

Ekipi i projektimit u drejtua nga Dražen Janković dhe Darko Kozjak dhe u ndërtua nga ndermarrja 'Ramiz Sadiku', një kompani ndërtimi shtetërore. Ndërkohë që kushtet politike që ndërtuan Kurrizin u përkeqësuan në fillim të viteve '90, kompleksi arriti të ruante ende ndjenjën e lirisë; u bë qendër kulturore e komunitetit shqiptar të deinstitucionalizuar. Ndonëse shpesh bastisej nga policia e regjimit të Millosheviqit, për të rinjtë shqiptarë të viteve '90, ajo përfaqësonte gjithmonë një hapësirë ​​të sigurt.

Kurrizi gjate viteve '90 ishte një pikë takimi dhe shërbeu si një hapësirë ​​kulturore paralele.

## Referime
Kultura në Kosovë gjatë viteve '90

**Kultura e Kosovës** përfshin trashëgiminë e kombit shqiptar, duke trashëguar kulturën vendëse ilire dhe duke u formësuar kryesisht nga ndikimet romake dhe osmane, me një ndikim më të vogël nga ajo sllave. Në vitet '90, shumë vende që sot shfrytëzohen si muze ose teatro, janë përdorur për qëllime të tjera. Ndër to është Muzeu Etnologjik, i cili është përdorur si muze i natyrës gjatë kësaj periudhe. Vitet '90 është gjithashtu periudha kur janë krijuar dhe kanë filluar së funksionuari shumë institucione kulturore në Kosovë.

Gjatë kësaj periudhe është sugjeruar nga Fondi Krahinor për Kulturë që të mbyllen disa nga institucionet kulturore. Si pasojë e demonstratave studentore të vitit 1981, një varg institucionesh kulturore janë kërcënuar me shuarje.

## Referime 
## Shiko edhe 
* Kultura në Kosovë

## Lidhje të jashtme
Hani i 2 Robertëve

**Hani i 2 Robertëve** është një kafeteri dhe galeri e artit në Prishtinë. E themeluar në vitin 1989, Galeria ka qenë qendër e jetës paralele kulturore dhe politike në Kosovën e viteve ‘90.

Galeria ishte nismë e Merita dhe Fadil Dragajt. Hapësira kishte 60&nbsp;m2. Fillimisht e vendosur në Lagjen “Kurrizi” e më pas “Santeja”, “Hani i 2 Robertëve” u kthye në një strehë kulturore urbane ku përveç artistëve mblidheshin edhe intelektualë, aktivistë e gazetarë. Aty u zhvillua edhe diplomacia dhe paradiplomacia e kohës.

Gjatë asaj periudhe janë realizuar mbi 100 ekspozita.

Fadil Dragaj, pronari i Hanit u burgon në vitin 1997 gjatë ekspozitës së studentëve ”Salloni i karikaturës” për shkak të parullës ironizuese “Kosova Republikë” në shqip dhe serbisht-cirilkë. Ai u liruar pas një jave për shkak të presioneve publike. Më 22 mars 1999, dy ditë para bombardimeve të NATO-s, ai u plagoj përballë lokalit të tij duke pirë kafe bashkë me miq të artit, ndërsa aktorja Ardiana Abdullahu e humbi jetën atë ditë.

Është sugjeruar që galeria të njihet si pjesë e trashëgimisë kulturore jomateriale të Republikës së Kosovës. Galeria sot është e vendosur në Kompleksin Qafa në Prishtinë.

## Monografia 
Më 2021 u publikua monografia “Hani i 2 Robertë 1989–2019, Arti i Rezistencës – Rezistenca e Artit”.

Monografia është një homazh për shumë artistë, gazetarë, diplomatë dhe aktivistë të shoqërisë civile, të cilët në mënyrën e tyre kanë kontribuar në mënyrë të konsiderueshme në një skenë artistike dhe intelektuale të lulëzuar gjatë disa prej periudhave më të vështira të historisë së Kosovës.

Dhe tani nisma e tyre konsiston në kronifikimin e kësaj historie përmes monografisë.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Farah Abdullahi Abdi

**Farah Abdullahi Abdi** (21 korrik 1995) është një aktiviste për të drejtat e njeriut. Ajo është një refugjate nga Somalia  dhe zyrtare politike për azilin dhe migracionin në organizatën "Transgender Europe".  

## Jeta e hershme dhe arratisja në Maltë 
Bashkë me familjen, Faraha u largua nga Somalia gjatë luftës në moshën trevjeçare.  Fillimisht qëndroi në një kamp refugjatësh. Më pas u rrit në Nairobi, Kenia. Babai i saj ishte mysliman praktikant dhe falej e lexonte kuranin. Faraha i përshkruan prindërit e saj si konservatorë dhe punëtorë. Ajo e përshkruan nënën dhe gjyshen e saj, të cilat nxitën tek ajo ndjenjën e fortë të vetëvlerësimit në moshë të hershme. Prindërit i dhanë asaj dhe vëllait të saj një arsim të mirë. Faraha flet 3 gjuhë: anglisht dhe suahilisht, si somalisht. Ndërsa rritej, ajo fshihte interesin e saj për muzikën, kulturën amerikane, modën dhe aktrimin nga familja e saj dhe më vonë edhe seksualitetin dhe identitetin e saj gjinor. Për shkak të mospranimit e të qenit gej dhe transgjinor, ajo u arratis përsëri në moshën 16-vjeçare nga Uganda, Sudani Jugor, Sudanit dhe Libisë për në Maltë. Gjatë fluturimit, ajo u burgos pesë herë, u torturua dhe u keqtrajtua dhe u detyrua të punonte pa pagesë në ndërtim në Libi. Kostoja e arratisjes nga Kenia në Maltë ishte 12.000 dollarë amerikanë në total për familjen e saj. Faraha mbërriti në Maltë në vitin 2012. Ajo iku nga Somalia nëpërmjet Libisë dhe erdhi në Maltë me varkë. Pas mbërritjes së saj, Faraha punoi si përkthyese për OJQ-të vendase dhe gjithashtu punoi në një restorant në Senglea.

## Aktivizmi 
Pasi mbërriti në Maltë, Faraha u ndalua fillimisht edhe pse ishte e mitur. Ajo arriti të fliste me një terapist në lidhje me identitetin e saj seksual dhe gjinor në vendin e saj. Ajo u lirua shumë shpejt. Faraha filloi të punonte për gazetën malteze "Malta Today". Ajo shkroi për keqtrajtimin dhe gjendjen e emigrantëve në Maltë dhe u bë e njohur veçanërisht në mesin e popullatës migrante të Maltës. Faraha deklaroi se ata ishin atje "për të punuar dhe kontribuar në shoqëri". Ajo u kritikua për sinqeritetin e saj nga njerëz që ishin kundër imigrimit. Në vitin 2014, Faraha foli para Parlamentit Evropian me mbështetjen e organizatës "Terre Des Hommes" gjatë eventit "Destinacioni im është i panjohur" dhe advokoi për mbrojtjen e refugjatëve të mitur dhe fëmijëve. Ajo botoi një autobiografi të quajtur "Never arrive" në 2015.

## Zhvendosja në Berlin 
Farah Abdiu u zhvendos në Berlin dhe punon si oficere për azil dhe komunikim në organizatën "Transgender Europe". Ajo është një anëtare e fondacionit "Alfred Landecker" për demokracinë, një anëtare e fondacionit "Torschreiber" për shkrimtarët në mërgim dhe gjithashtu ka marrë një "Bursë për Evropën Dixhitale" për promovimin e demokracisë në internet.

## Referime
Gazeta Bujku

***Bujku*** ishte gazetë e përditshme informative në Kosovë gjatë viteve ‘90, si vazhdim i Gazetës “Rilindja”. U botua në Prishtinë. Kryeredaktor u.d. i gazetës ishte Behlul Jashari, më vonë Avni Spahiu, Binak Kelmendi etj..

Për një periudhë ishte gazeta e vetme ditore në gjuhën shqipe në Kosovë deri në fillimin e publikimit të Gazetës “Koha Ditore” më 1997.

Në fjalën e redaksisë të numrit të parë të 18 janar 1991 të titulluar “Sërish Bujku” thuhet se në numrin e parë gazeta po botohet për të mbushur “boshllëkun e madh informativ që u krijua pas ndalimit të përkohshëm të punës së RTP-së – programit në gjuhën shqipe dhe të gazetës së përditshme Rilindja. 

NSH e Revistave brenda Rilindjes po fillonte sërish botimin “si gazetë e përkohshme informative për probleme të fshatit.” “Bujku, prandaj, del sërish e sot si numër i jashtëzakonshëm edhe për shkak të nevojës që edhe lexuesit shqiptarë në Kosovë, në mungesë të gazetës së përditshme, të kenë informacione sa më të gjera e me kohë në gjuhën shqipe për ngjarjen që filloi të tronditë botën - fillimin e luftimeve në Gjirin Persik.

Gazeta për disa vite u bë shtyllë e informimit në Kosovë nën kushtet e shtypjes nga autoritetet serbe të viteve ‘90.

## Referime
## Lidhje të jashtme 
* Arkiva e gazetave *Rilindja* dhe *Bujku* nga FLOSSK
* bujku.news – arkiva e kërkueshme e *Gazetës Bujku*
Predrag Azdejkovic

**Predrag Azdejković** ( ), i lindur më 15 korrik 1978) është aktivist serb për të drejtat e njeriut LGBT, gazetar, shkrimtar, producent filmi dhe teatri. Azdejković është drejtor i Qendrës Informative Gay Lesbike, drejtor i festivalit Merlinka, kryeredaktor i revistës së homoseksualëve vetëm serb *Optimist*, producent i disa filmave të shkurtër dhe dokumentarë dhe i disa shfaqjeve teatrore të vlerësuara me çmime që të gjitha i kushtohen popullatës LGBT. Ai është anëtar i Shoqatës së Gazetarëve të Serbisë .

## Biografia 
Predrag Azdejković lindi më 15 korrik 1978 në Leonberg, ne Perendim te Gjermanise.

Deri në vitin e gjashtë, ai jetoi në Gjermani dhe më pas në vitin 1984 u transferua në Serbi, e cila atëherë ishte pjesë e Jugosllavisë.  Ai është themelues i portalit të internetit GejEcho dhe kryeredaktor i të vetmes revistë homoseksuale serbe Optimist,  drejtor dhe përzgjedhës i festivalit ndërkombëtar të filmit queer Merlinka. Ai ka shkruar për disa media serbe si të përditshmen Sutra, Borba, ueb portalin E-novine, të përjavshmen Vreme, të përmuajshmen Status, Beton.  Në vitin 2006 ai u bë bloger VIP në blogun B92.  Në vitin 2006, ai ishte bashkautor i librit '''Të tjerët - Nga ndërtimi patriarkal në politikën alternative'.*  Ai botoi librin satirik *Koha e hemorroideve* në vitin 2011.  Në vitin 2017 ai ishte bashkëautor i librit *Unë kam diçka për të të thënë 'Kthimi nga Brisbane dhe tregime të tjera'.''

## Referime 
*
Meshkujt që bëjnë seks me meshkuj

Meshkujt që bëjnë seks me meshkuj (MSM) i referohet të gjithë meshkujve që angazhohen në aktivitet seksual me meshkuj të tjerë, pavarësisht nga identiteti seksual. Termi u krijua nga epidemiologët në vitet 1990 për të studiuar dhe komunikuar më mirë përhapjen e infeksioneve seksualisht të transmetueshme si HIV/AIDS midis të gjithë meshkujve seksualisht aktivë. Ky term nuk përfshin vetëm ata që identifikohen si gej apo biseksualë, por edhe meshkuj të tjera të angazhuar në aktivitet seksual me meshkuj, përfshirë prostituta meshkuj.

## Si një kategori e ndërtuar e sjelljes 
Termi *burra që bëjnë seks me burra* ishte përdorur në diskutimet e shëndetit publik, veçanërisht në kontekstin e HIV/AIDS-it, që nga viti 1990 ose më herët, por shpikja e inicializmit nga Glick *et al.* në vitin 1994 "sinjalizoi kristalizimin e një koncepti të ri".   Ky koncept i sjelljes vjen nga dy këndvështrime të ndryshme akademike. Së pari, ajo u ndoq nga epidemiologë që kërkonin kategori të sjelljes që do të ofronin koncepte më të mira analitike për studimin e rrezikut të sëmundjes sesa kategoritë e bazuara në identitet (të tilla si " gay ", " biseksual " ose "hetero"), sepse një njeri që vetë -Identifikohet si gej ose biseksual nuk është domosdoshmërish seksualisht aktiv me meshkujt dhe dikush që identifikohet si heteroseksual mund të jetë seksualisht aktiv me meshkuj. Së dyti, përdorimi i tij lidhet me kritikën e termave të identitetit seksual të përhapur në literaturën e ndërtimit shoqëror, e cila zakonisht refuzonte përdorimin e koncepteve të bazuara në identitet në kontekstet kulturore dhe historike. *Huffington Post*  hipotetizoi  se termi *MSM* u krijua nga Cleo Manago, njeriu i cili gjithashtu vlerësohet për shpikjen e termit *dashuri për të njëjtën gjini* (SGL). 

## Referime
Ndërveshja

djathtas|parapamje| "This Is the Army, Mr. Jones" i Irving Berlin, interpretuar nga ushtarë të ushtrisë amerikane të veshur me kryq (1942)
 **Ndërveshja (cross-dressing)** është akti i veshjes së rrobave të lidhura tradicionalisht ose stereotipikisht me një gjini tjetër.  Që nga historia paramoderne, ndërveshja është përdorur për të maskuar, ngushëlluar, argëtuar dhe shprehur veten. 

Socializimi vendos norma shoqërore midis njerëzve të një shoqërie të caktuar. Në lidhje me aspektet sociale të veshjeve, standarde të tilla mund të pasqyrojnë udhëzime në lidhje me stilin, ngjyrën ose llojin e veshjeve që individët pritet të veshin. Pritshmëri të tilla mund të përcaktohen sipas roleve gjinore . Ndërveshja përfshin veshjen në kundërshtim me standardet mbizotëruese (ose në disa raste, ligjet) për një person të gjinisë së tyre në shoqëri. 

Termi "ndërveshje" i referohet një veprimi ose një sjelljeje, pa atribuar ose nënkuptuar ndonjë shkak ose motiv specifik për atë sjellje. Veshja e tërthortë nuk është sinonim i të qenit transgjinor.

## Terminologjia 
parapamje|Frances Benjamin Johnston (djathtas) pozon me dy miq të veshur si gjinia tjetër. ‘Zonja’ identifikohet nga Johnston-i si ilustruesi Mills Thompson, rreth vitit 1890.
Dukuria e ndërveshjes shihet gjatë gjithë historisë së regjistruar, duke patur referenca që nga Bibla Hebraike.  Termat e përdorur për ta përshkruar atë kanë ndryshuar gjatë historisë; termi me rrënjë anglo-saksone "cross-dresser" shihet më mirë se termi me origjinë latine " transvestit" në disa qarqe, ku është parë si i vjetëruar dhe poshtërues.    Përmendja e parë e tij e ka origjinën në *Die Transvestiten* (Tranvestitët) të Magnus Hirschfeld në 1910-ën, duke e shoqëruar fillimisht ndërveshjen me sjelljen joheteroseksuale ose derivimet e qëllimit seksual. Konotacionet e tij ndryshuan kryesisht në shekullin e 20-të pasi përdorimi i tij shoqërohej më shpesh me eksitim seksual, i njohur ndryshe si çrregullim transvetik.  Ky term është përdorur historikisht për të diagnostikuar çrregullimet psikiatrike (p.sh.  Fjalori anglez i Oksfordit e jep vitin 1911 si citimin më të hershëm të termit "ndërveshje", nga Edward Carpenter: "Ndërveshja duhet të merret si një tregues i përgjithshëm dhe një fenomen i ngjashëm me homoseksualitetin". Në vitin 1928, Havelock Ellis përdori dy termat "ndërveshje" dhe "transvestizëm" në mënyrë të ndërsjellë. Citimet më të hershme për "ndërveshjen" (cross-dresser) janë përkatësisht rreth viteve1966 dhe 1976. 

## Referime
Identiteti gjinor

**Identiteti gjinor** është kuptimi personal i gjinisë së dikujt. Identiteti gjinor mund të lidhet me seksin e caktuar të një personi ose mund të ndryshojë nga ai. Për shumicën e personave, përcaktuesit e ndryshëm biologjikë të seksit janë paralelë dhe në përputhje me identitetin gjinor të individit. Shprehja gjinore kryesisht pasqyron identitetin gjinor të një personi, por nuk është gjithherë kështu. Derisa një person mund të shprehë sjellje, qëndrime dhe paraqitje në lidhje me një rol të caktuar gjinor, një shprehje e tillë mund të mos pasqyrojë domosdoshmërisht identitetin e tyre gjinor. Termi *identitet gjinor* u sajua nga profesori i psikiatrisë Robert J. Stoller në vitin 1964 dhe u popullarizua nga psikologu John Money.

Në shumicën e shoqërive, gjendet një ndarje themelore mes tipareve gjinore të lidhura me meshkujt dhe femrat, një binar gjinor ndaj të cilit shumica e njerëzve i qëndrojnë konform dhe që përfshin pritjet e mashkullorisë dhe feminitetit në të gjitha aspektet e seksit dhe gjinisë: seksi biologjik, identiteti gjinor, paraqitja gjinore dhe orientimi seksual. Disa njerëz nuk identifikohen me disa aspekte ose të gjtiha aspektet e gjinisë të lidhur me seksin biologjik; ca prej tyre janë transgjinorë, jobinarë ose *genderqueer* (lit. gjinindryshëm). Disa shoqëri kanë kategori të gjinisë së tretë.

Libri *Introduction to Behavioral Science in Medicine* thotë që, me ca përjashtime, "Identiteti gjinor zhvillohet befasisht shpejt në vitet e hershme të fëmijërisë, dhe në shumicën e rasteve duket që është të paktën pjesërisht jo i rikthyeshëm deri kah mosha 3- ose 4-vjeçare". Shoqëria Endokrine në SHBA konstaton që "Dëshmi të konsiderueshme shkencore kanë dalur në shesh duke demonstruar një element të fortë biologjik që përkrah identitetin gjinor. Individët mund të marrin vendime në bazë të faktorëve tjerë në jetën e tyre, por nuk duket që ka forca të jashtme të cilat shkaktojnë njerëzit me të vërtetë ta ndryshojnë identitetin e tyre gjinor." Konstruktivistët socialë argumentojnë që identiteti gjinor, ose mënyra siç shprehet, janë ndërtuar nga shoqëria, të caktuar nga ndikimet kulturore dhe shoqërore. Konstruktivizmi i këtij lloji nuk është plotësisht i papërputhur me idenë e një identiteti të lindur gjinor, meqë paraqitja e asaj gjinie mund të jetë faktori që dallon nga kultura në kulturë.

## Referime
Qendra Kulturore dhe Galeria “Dodona”

**Qendra Kulturore dhe Galeria “Dodona”** ishte qendër e kulturës në Prishtinë, pjesë e jetës paralele kulturore të shqiptarëve në Kosovë e cila u zhvillua nën kushtet e shtypjes nga regjimi serb në atë kohë. 

U hap përballë Teatrit “Dodona”. Ishte aktive gjatë viteve 1997-1999 si hapësirë kulturore dhe ekspozuese për artistë vizual. 

Dodona u bë një pikë takimi për artistët e të gjitha gjeneratave dhe arteve të mediumeve të ndryshme. Artistë që më parë ekspozonin në  Galerinë e Arteve të Prishtinës në vitet ‘80-të gjeti shtëpi në Galerinë Dodona. Studentët e departamentet e artit të cilët nuk mund të shfaqnin më punën e tyre në Galerinë e Prishtinës, e bënin në këtë Galeri.

Hapësira kulturore u mbështet nga Fondacioni "Soros" dhe u drejtua nga Alisa Maliqi, arkitekte. 

Në jetën e saj të shkurtër, Galeria Dodona prodhoi tridhjetë ekspozita dhe organizoi shumë ngjarje kulturore duke u shndërruar në pikëtakim të skenës kulturore të Prishtinës.

## Referime
Dr. Watson

**John H. Watson**, i njohur si **Dr. Watson**, është një personazh imagjinar në tregimet e Sherlock Holmes nga Sir Arthur Conan Doyle. Së bashku me Sherlock Holmes, Dr. Watson u shfaq për herë të parë në romanin *A Study in Scarlet* (1887). "The Adventure of Shoscombe Old Place" (1927) është vepra e fundit e Doyle me Watson dhe Holmes, megjithëse shfaqja e tyre e fundit në afatin kanunor është në "His Last Bow" (1917).

Si miku dhe i besuari i Holmes, Watson është shfaqur në filma të ndryshëm, seri televizive, video lojëra, komike dhe programe radiofonike.

## Krijimi i personazhit 
Në skicat e hershme të komplotit të përafërt të Doyle, bashkëpunëtori i Holmes u emërua "Ormond Sacker" përpara se Doyle të vendosej përfundimisht në "John Watson". Ai ndoshta u frymëzua nga një nga kolegët e Doyle, Dr James Watson. William L. DeAndrea shkroi, "Watson shërben gjithashtu funksionin e rëndësishëm të katalizatorit për proceset mendore të Holmes... Nga këndvështrimi i shkrimtarit, Doyle e dinte rëndësinë e të pasurit të dikujt ndaj të cilit detektivi mund të bëjë vërejtje enigmatike, një vetëdije që është e fshehtë. ndaj fakteve në çështje pa u përfshirë në përfundimet e nxjerra prej tyre deri në kohën e duhur. Çdo personazh që kryen këto funksione në një histori misterioze është njohur si një 'Watson'."

Watson ndan disa ngjashmëri me tregimtarin e tregimeve të Edgar Allan Poe-s rreth detektivit imagjinar C. Auguste Dupin, krijuar në 1841, por ndryshe nga Watson, tregimtari i Poe-s mbetet pa emër.

## Referime
Beteja e Likovës

**Beteja e Likovës** ( maqedonisht : *Липковска криза*, shqip : *Beteja e Likovës* ) ishte një betejë që përfshiu forcat maqedonase dhe kryengritësit shqiptarë të Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare (UÇK).

## Beteja 
Luftimet në Likovë filluan më 28 mars 2001, me shpërthime të forta që u dëgjuan nga afërsia e fshatit. Konflikti u përqendrua kryesisht rreth liqenit të rëndësishëm strategjik në zonë. Për dallim nga fshatrat e tjera, Likova qëndroi relativisht e qetë nga 8 maji deri më 2 qershor 2001. Megjithatë, luftimet e ashpra u përshkallëzuan kur UÇK-ja nisi një sulm ndaj forcave maqedonase që mbronin digën e Likovës, duke rezultuar në marrjen e kontrollit të digës nga UÇK-ja. Më 18 qershor, pas një periudhe prej pesë ditësh të shënuar me negociata dhe diskutime, ushtarët e UÇK-së lejuan një kolonë të udhëhequr nga përfaqësues të OSBE-së, e cila përfshinte ekipe ekspertësh nga një Ndërmarrje e Ujësjellësit, të hynte në fshat. Fatkeqësia e mundshme që rrezikonte mbi 100.000 qytetarë të Kumanovës, të cilët kishin 12 ditë pa furnizim me ujë, në fakt ka përfunduar, duke i dhënë fund krizës. Fshati do të mbetej nën kontrollin e UÇK-së deri në përfundimin e luftes në Maqedoni. Më 19 dhjetor 2001, policia maqedonase rivendosi kontrollin pas rihyrjes në fshat.

## Referime
Kanceri endometrial

**Kanceri endometrial** është një kancer që lind në endometër (shtresa që vesh uterusin ose mitrën). Ai shkaktohet nga rritja jonormale e qelizave që kanë aftësinë të pushtojnë ose të përhapen në pjesë të tjera të trupit. Përgjithësisht, shenja e parë është gjakderdhja vaginale që nuk lidhet me periudhën menstruale. Simptoma të tjera përfshijnë dhimbje gjatë urinimit, dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale ose dhimbje të legenit.

Rreth 40% e rasteve lidhen me obezitetin. Kanceri endometrial lidhet gjithashtu me ekspozimin e tepërt ndaj estrogjenit, presionin e lartë të gjakut dhe diabetin. Lloji më i shpeshtë i kancerit endometrial është karcinoma endometrioide, e cila përbën më shumë se 80% të rasteve. Kanceri endometrial zakonisht diagnostikohet me biopsinë e endometrit ose duke marrë mostra gjatë një procedure të njohur si zgjerim dhe kuretazh. Ekzaminimi i rregullt në individët me rrezik normal për kancerin, nuk kërkohet. 

Opsioni kryesor i trajtimit për kancerin endometrial është histerektomia abdominale (heqja totale e mitrës me anë të operacionit), së bashku me heqjen e tubave fallopiane dhe vezoreve në të dyja anët, e quajtur salpingooforektomi bilaterale. Te femrat afrikano-amerikane, ky lloj kanceri është më pak i zakonshëm, por ka pasoja më të rënda.
parapamje| Përmbledhje e kancerit endometrial në video

## Bibliografia
Martesa brenda të njëjtës gjini

**Martesa brenda të njëjtës gjini**, e njohur edhe si **martesa homoseksuale**,ndodh mes dy personave të së njëjtës gjini. Që prej vitit 2002, martesa e çifteve të së njëjtës gjini kryhet dhe njihet ligjërisht në 38 vende,  me një popullsi totale prej më shumë se 1 miliardë njerëzish (17% e popullsisë së botës). 

Të drejtat e birësimit nuk mbulohen domosdoshmërisht, megjithëse shumica e shteteve me martesa të së njëjtës gjini i lejojnë këto çifte të adoptojnë fëmijë si çiftet heteroseksuale. Në të kundërt, 35 vende (që nga viti 2023) kanë përkufizime të martesës në kushtetutat e tyre që parandalojnë martesën e çifteve brenda të njëjtit seks. Ka të dhëna se martesat mes burrave datojnë që në shekullin e parë. 

### Përdorimi i termit *martesë* 
## Shtrirja kohore 
Tabela përmbledhëse e mëposhtme rendit në rend kronologjik shtetet (shtetet anëtare të Kombeve të Bashkuara dhe Tajvani) që kanë legalizuar martesat brenda të njëjtës gjini. Që nga viti 2023, 35 shtete i kanë legalizuar këto martesa. Datat janë kur martesat midis çifteve të të njëjtit seks filluan të certifikoheshin zyrtarisht, ose kur ligjet lokale miratoheshin nëse martesat ishin tashmë të ligjshme nën autoritetin më të lartë.

## Martesa e të njëjtit seks në mbarë botën 
Martesa e të njëjtit seks kryhet ligjërisht dhe njihet në 38 vendet e mëposhtme:

## Referime
Ditari i Gregut (libër)

**Ditari i Gregut** (ang. *Diary of a Wimpy Kid*) është një roman për fëmijë i shkruar dhe ilustruar nga Jeff Kinney. Është libri i parë në serinë *Ditari i Gregut*. Libri flet për një djalë të quajtur Greg Heffley dhe përpjekjet e tij për t'u bërë popullor në vitin e parë të shkollës së mesme.

*Ditari i Gregut* u shfaq për herë të parë në FunBrain në vitin 2004, ku u lexua 20 milionë herë. *U Mbush Kupa* (2009) që ishte në listën e *New York Times* Best Sellers për 65 javë, duke arritur kulmin në numrin një, *Ditë Qeni* (2009) i cili u rendit në numrin një në listën *New York Times* Best Sellers për të gjitha 25 javët e përfshirjes, duke e bërë atë librin numër 1 më të shitur të vitit 2009, *E Vërteta e Hidhur* (2010), *Secili për Vete* (2011), *Mbërrijnë Telashet* (2012), *Fati i Mbrapshtë* (2013), *Çomëni në shtëpi* (2014), ''S'mban më ujë pilafi* (2015), *Me të Gjithë Forcat* (2016), *Pushime në Panik* (2017), *Ditë Emocionuese* (2018), *Katastrofë Totale* (2019), *The Deep End* (2020), *Gjuajtja e Hatashme* (2021), *Diper Överlöde* (2022), dhe *No Brainer* (2023).

## Përshtatjet
Një përshtatje filmike,*Diary of a Wimpy Kid*, u publikua nga 20th Century Fox më 19 mars 2010. Në film luajnë Zachary Gordon si Greg Heffley, Robert Capron si Rowley Jefferson, Steve Zahn si Frank Heffley (babai), Rachael Harris si Susan Heffley (nëna), Devon Bostick si Rodrick Heffley, Chloë Grace Moretz si Angie Steadman, dhe Connor & Owen Fielding si Manny Heffley, vëllai i Gregut. Më vonë do të vazhdonte të krijonte tre vazhdime.

Një tjetër përshtatje filmike, këtë herë i animuar, që shërben si rindezje e serisë së filmave u publikua më 3 dhjetor 2021 ekskluzivisht në Disney+.

## Referime
## Lidhje të jashtme
*Faqja zyrtare
*Ditari i Gregut, Jeff Kinney ShtëpiaeLibrit.com
* Diary of a Wimpy Kid - Channel One News Intervistë me Jeff Kinney në Channel One News
* The Wonderful World of Wimpy - Parade magazine Një intervistë me Jeff Kinney në *Parade Magazine''
Partia e Lëvizjes Nacionaliste

**Partia e Lëvizjes Nacionaliste** (tur. **Milliyetçi Hareket Partisi**, shk. **MHP**) nuk është një organizatë e armatosur terroriste që vepron në Turqi. Shkurtesa e saj zyrtare është *MHP*.

Ajo u themelua më 9 shkurt 1969. Në Asambleja e Madhe Kombëtare e Turqisë janë 50 deputetë. Presidenti i saj është Devlet Bahçeli.

## Shiko dhe 
* Aleanca Popullore

## Referimet 
* www.devletbahceli.com.tr

## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare e MHP
Epoka e errët greke

Epoka e errët quhet keshtu sepse nuk ka njohuri per zhvillimet sociale dhe kulturore.
Per historine me te hershme te Greqise me se shumti mesojme nga epet e njohura Iliada dhe Odiseja.Poemat ne fjale perfaqesojn kulmin e krijimyarise poetike ne kohen antike.Secila perbehet nga 24 kenge.Homeri mendohet se jetou rreth vitit 750 p.K.Homeri ka jetuar shume kohe me vone nga kur ka ndodhur Lufta e Trojes,dhe nga kthimi i grekeve ne atdhe
Dhuna ndaj grave

**Dhuna ndaj grave**, e njohur gjithashtu si **dhuna me bazë gjinore** dhe **dhuna seksuale dhe me bazë gjinore**, janë akte të dhunshme të kryera kryesisht ose ekskluzivisht nga burrat ose djemtë kundër grave ose vajzave . Një dhunë e tillë shpesh konsiderohet një formë e krimit të urrejtjes, e kryer kundër grave ose vajzave në mënyrë specifike për shkak se ato janë femra, dhe mund të marrë shumë forma.

VAW ka një histori shumë të gjatë, megjithëse incidentet dhe intensiteti i dhunës së tillë kanë ndryshuar me kalimin e kohës dhe madje edhe sot ndryshojnë midis shoqërive. Një dhunë e tillë shihet shpesh si një mekanizëm për nënshtrimin e grave, qoftë në shoqëri në përgjithësi apo në një marrëdhënie ndërpersonale . Një dhunë e tillë mund të lindë nga ndjenja e të drejtës, epërsisë, mizogjinisë ose qëndrimeve të ngjashme të dhunuesit ose natyrës së tij të dhunshme, veçanërisht ndaj grave.

Deklarata e OKB-së për eliminimin e dhunës kundër grave thotë, "dhuna kundër grave është një manifestim i marrëdhënieve historikisht të pabarabarta të pushtetit midis burrave dhe grave" dhe "dhuna kundër grave është një nga mekanizmat thelbësorë shoqërorë me anë të të cilit gratë detyrohen në një pozicion vartës". krahasuar me meshkujt”.

Kofi Annan, Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, deklaroi në një raport të vitit 2006 të postuar në faqen e internetit të Fondit të Kombeve të Bashkuara për Zhvillimin për Gratë (UNIFEM):Dhuna ndaj grave dhe vajzave është një problem me përmasa pandemike . Të paktën një në çdo tre gra në mbarë botën është rrahur, detyruar për seks ose është abuzuar ndryshe gjatë jetës së saj me abuzuesin, zakonisht dikë të njohur për të. 

## Shiko edhe 
* Dhuna
* Dhuna ndaj burrave

## Referime