Kronologjia e Ulqinit

Kjo faqe ka të bëj me datat kryesore në **historinë e Ulqinit**, qytet shqiptar i cili i takon Malit të Zi.

## Krijimi dhe sundimi romak 
* shek. 5 p.e.s. - Qyeti u formua nën emrin *Kolkhinium*.
* 163 p.e.s. - Romakët e pushtuan qytetin që ishten nën sundimin ilir dhe e riemëruan në *Olcinium* (ndryshe edhe si *Ulcinium*). Nën sundimin romak qyteti ka fituar statusin *Oppidum Civium Romanorum* (Qytet me privilegje të veçanta) dhe më pas statusin *Municipium* (Qytet i pavarur).
* 293 - Perandoria Romake u nda në dysh, dhe Ulqini i takoj Perandorisë Romake të Lindjes (që më vonë do të njihet si Perandoria Bizantine).
* shek. 6 - U formua Qyteti i Shasit në afërsi të Ulqinit.
* shek. 9 - Ulqini u bë pjesë e temës (provincës ushtarako-civile) së Durrësit, që ishte pjesë e sistemit të ri administrativ të Perandorisë Bizantine.
* 1010 - *Cari* Samueli i Bullgarisë dështoi ta pushtoj qytetin gjatë luftës kundër Bizantinëve.

## Sudimi sllav dhe Ballshajt 
* 1040 - *Arkoni* Stefan Vojislavi e pushtoi qytetin dhe rrethinën e tij.
* 1183 - *Zhupani i Lartë* Stefan Nemanja e pushtoi Shasin dhe Ulqinin, Ulqini u bë një ndër qytetet më të rëndësishëm të zhupanisë së tij.
* 1242 - Mongolët, nën urdhëheqjen e Batu Kanit,  dështuan ta pushtojnë qytetin e Ulqinit, dhe për këtë arsye kanë shkatërruar Shasin dhe kanë vrarë popullsinë e tij..
* 1261 - Për herë të parë u krijua shëbrimi noterial.
* 1385 - Ulqini bëhet kryeqyteti i Principatës së Zetës, pas ardhjes në pushtet të Gjergjit II.
* 1403 - Pas vdekjes së Gjergjit II kryeqytet i Principatës së Zetës bëhet Tivari.

## Sundimi venecian dhe osman 
* 1405 - Republika e Venedikut e morri Ulqinin nga Ballsha III prej dinastisë së Ballshajve. Nën sundimin venecian, qyteti ndërroi emrin në* Dulcigno* në italisht, dhe u bë pjesë e Shqipërisë veneciane (*Albania Veneta*).
* 1510 - U ndërtua Kisha e Shën Mërisë në pjesën e epërme të Kalasë.
* 1 gusht 1571 - Perandoria Osmane e pushtoi qytetin dhe pjesët e tjera të Shqipërisë veneciane.
* 1670 - U ndërtua Xhamia e Meterizit.
* 17 shtator 1676 - Në Ulqin vdiq Sabataj Cevi që ishte njohur si Mehmed Efendia ose "Mesia i rremë".
* 1689 - U ndërtua Xhamia e Lamit.
* 1693 - Kisha e Shën Marisë u këthye në Xhami, gjëgjësisht u shtua minareja dhe u qujat Xhamia e Kalasë (ose Xhamia e Halil Skurës).
* 1696 - U ndërtua Ura e Klleznës në afërsi të fshatit Këllezna e Sipërme pran Ulqinit.
* 1719 - U ndërtua Xhamia e Pashës nga Kiliç Aliu.
* 1728 - U ndërtua Xhamia e Mezgjahut (ose Xhamia e Madhe) nga Sulejman Mujali.
* 1743 - Pranë Xhamisë së Pashës u ndërtua Hamami (banjoja turke).
* 1749 - U ndërtua Xhamia e Kryepazarit nga Nuradin Begu.
* 1754 - U ngrit Sahat Kulla e Ulqinit.
* 1779 - U ndërtua Xhamia e Merasë nga Lika Ceni.
* 1783 - U ndërtua Xhamia e Bregut.
* 1798 - U ndërtua Xhamia e Detarëve (ose Xhamia e Ranës) nga Ibrahim Pashë Bushatliu.
* 1858 - Në grykëderdhjen e Lumit Buna u fundos anija "Merito" e Antun Alegretit nga Trogiri, të cilën e drejtonte kapedan Naporeli dhe filloj formimi i Ishullit Ada.
* 1867 - Ulqini u bë kaza e Sanxhakut të Shkodrës, pjesë e Vilajetit të Rumelisë.
* 1869 - U ndërtua Kisha e Shën Nikollës nën Malin e Bardhë.
* 1871 - U themelua *ruzhdia* (shkolla shtetërore laike).
* 1875 - Në afërsi të Kishës së Shën Nikollës u ndërtua Kisha katolike e Shën Jozefit.

## Prej 1878 deri më 1920 
* 17 janar 1878 - Mali i Zi pushtoj Ulqinin, dhe forcat malazeze dogjën Çarshinë dhe Mëhallën e Re.
* 8 shkurt 1879 - Forcat Malazeze lëshuan Ulqinin dhe sipas Kongresit të Berlinit (1878), Ulqini i mbeti Perandorisë Osmane.
* 26 nëntor 1880 - Perandoria Osmane nën presion e lartë të Fuqive të Mëdha ia dorzoj qytetin Malit të Zi, edhe pse vendasit ishin kundër këtij vendimi.
* 8 nëntor 1882 - U hap shkolla e parë fillore laike, që pas Luftës së II Botërore do të quhet "Boshko Strugar".
* 1884 - U themelua Biblioteka publike, që sot quhet Biblioteka Popullore "Mirko Sërzentiq".
* 1885 - Është hapur Kanali i Milenës nën urdhërat e Mbretit Nikolla. Kanalin e projektoj Vladimir Ivanoviq Varmani nga Rusia.
* 1890 - U rrënua Xhamia e Merasë nga malazezët dhe ata ndërtuan Katedralen ortodokse të Shën Nikollës.
* 1894 - Ulqini kishte 4000 banorë dhe ishte qyteti i dytë më i madh i Malit të Zi.
* janar 1916 - Austro-Hungaria e pushtoj Ulqinin gjatë Luftës së Parë Botërore.
* nëntor 1918 - Italia hyri në Ulqinin pas kapitullimit të Austro-Hungarisë.

## Prej 1920 deri më 1990 
* 1920 - Ulqini u bë pjesë e Mbretërisë së Jugosllavisë.
* 1921 - Në regjistrimin e popullsisë kishte 4913 banorë.
* 1925 - U formua klubi i parë i futbolli, me emrin *Bjellogorac *(sq. Malabardhi).
* 1931 - U rrënua Xhamia e Detarëve nga jugosllavët.
* 1932 - Nga firma gjermane Linke-Hofman u ndërtua centrali i parë elektrik në Ulqin dhe pas tij për nevojat e kripores u ndërtua centrali elektrik industrial i Kripores.
* 1934 - Kriporja e Ulqinit, u themelua.
* 1941 - Pas pushtimit italian të Jugosllavisë gjatë Luftës së Dytë Botërore, Ulqini bëhet pjesë e Mbretërisë së Shqipërisë.
* 7 nëntor 1943 - Flota ajrore e aleatëve të Luftës së II Botërore bombarduan Ulqinin.
* 26 nëntor 1944 - Forcat partizane marrin Ulqinin dhe kështu bëhet pjesë e Jugosllavisë Socialiste.
* 1948 - Në regjistrimin e popullsisë kishe 4385 banorë qyteti dhe 12861 komuna.
* 1952 - Pas vendosjes së sistemit të ri të administrimit vendor, Ulqini u bë komunë qytetare (urbane), pjesë e qarkut e Tivarit.
* 1953 - Në regjistrimin e popullsisë kishe 4919 banorë qyteti dhe 14080 komuna.
* 1954 - U themelua klubi i parë i vaterpolit, me emrin *Gusar *(sq. Kusari).
* 1955 - Komuna urbane e Ulqinit dhe komuna rurale e Katërkollës (Vlladimirit) bashkohen duke krijuar Komunën e Ulqinit, pjesë e qarkut të Tivarit.
* 1961 - Në regjistrimin e popullsisë kishe 5705 banorë qyteti dhe 16213 komuna.
* 1965 - U themelua Gjimnazi i Ulqinit.
* 1968 - U rrënua nga dora e njeriut Xhamia e Merasë.
* 1971 - Në regjistrimin e popullsisë kishe 7459 banorë qyteti dhe 18955 komuna.
* 13 korrik 1973 - U formua Qendra Nudistike në Adë.
* 1975 - U themelua Muzeu i Historisë Lokale të Ulqinit.
* 1976 - U formua Klubi i Basketbollit *Ulqini*.
* 15 prill 1979 - Ulqini u godit nga një termet 7 ballë të shkallës *rihter*, që shkaktoj dëme të mëdha materiale dhe viktima.
* 1980 - U themelua Kllapa muzikore e Ulqinit.
* 1981 - Në regjistrimin e popullsisë kishe 9149 banorë qyteti dhe 21576 komuna.
* 1983 - Klubi i Fubollit *Bjellogorac *u riemërua në *Otrant*.
* 1987 - U themelua *Radio Ulqini*.

## Koha e sotme 
* 9 shtator 1990 - U themelua Lidhja Demokratike në Mal të Zi (LD në MZ) në Ulqin, partia e parë shqiptare në Mal të Zi,.
* 28 Djetor 1990 - U themelua Shoqata e Artistëve dhe e Intelektualëve “Art Club”.
* 1991 - Në regjistrimin e popullsisë kishe 11144 banorë qyteti dhe 24217 komuna.
* 21 nëntor 1993 - U themelua partia Unioni Demokratik i Shqiptarëve (UDSH) në Ulqin.
* 1995 - U hap Shkolla e parë e Muzikës dhe u themelua Shoqata kulturo-artistike "Zana".
* 1996 - Osman Rexha u zgjodh Kryetar i Komunës së Ulqinit.
* 1998 - Skender Hoxha u zgjodh Kryetar i Komunës së Ulqinit.
* 1999 - U themelua Shoqata kulturo-artistike "Ulqini".
* 2002 - Fuad Nimani u zgjodh Kryetar i Komunës së Ulqinit.
* 7 Djetor 2002 - U themelua *Radio Elita*.
* 2003 - Në regjistrimin e popullsisë kishe 12827 banorë qyteti dhe 20290 komuna.
* 20 prill 2004 -  U themelua klubi i parë i zhytjes D'Olcinium.
* 2004 - U themelua TV Teuta.
* 5 shkurt 2005 - U hap Materniteti.
* 22 tetor 2005 - U themelua partia Forca e Re Demokratike (FORCA). 
* 2006 - U ndërtua Katedrala katolike e Shën Markut në Shtoj.
* 24 shtator 2006 - Gëzim Hajdinaga u zgjodh Kryetar i Komunës së Ulqinit.
* 23 qershor 2008 - Në Ulqin u themelua Këshilli Nacional i Shqiptarëve*.*
* prill 2011 - Në regjistrimin e popullsisë kishe 10707 banorë qyteti dhe 19921 komuna.
* 24 shtator 2011 - Nazif Cungu u zgjodh Kryetar i Komunës së Ulqinit.
* 1 korrik 2012 - Solemnisht është hapur Xhamia e Detarëve, e cila u rindërtua nga vitit 2008-2012.
* 26 nëntor 2012 - Komuna e Ulqinit u bë pjesë e Kuvendit Kombëtar të Njësive Vendore Shqiptare.
* 24 shkurt 2014 - Fatmir Gjeka u zgjodh Kryetar i Komunës së Ulqinit.