open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anija e zbarkimit

.]]
**Anija zbarkuese** është mjet detar i vogël dhe i mesëm, i tillë si varkat dhe maunet, të përdorura për të përcjellë një forcë zbarkimi (këmbësori dhe automjete) nga deti në breg gjatë një sulmi amfib. Termi përjashton anijet zbarkuese, të cilat janë më të mëdha. Prodhimi i mjeteve detare arriti kulmin gjatë Luftës së Dytë Botërore, me një numër të konsiderueshëm modelesh të ndryshme të prodhuara në sasi të mëdha nga Mbretëria e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara.

Për shkak të nevojës për t'u ngjitur në një plazh të përshtatshëm, mjetet lundruese të Luftës së Dytë Botërore ishin me fund të sheshtë dhe shumë modele kishin një front të sheshtë, shpesh me një rampë të ulët, në vend të një harku normal. Kjo i bëri ata të vështirë për t'u kontrolluar dhe shumë të pakëndshëm në det të trazuar. Pika e kontrollit (shumë rudimentare për të quajtur një urë në LCA dhe mjete të ngjashme) ishte normalisht në pjesën e pasme ekstreme të anijes, siç ishin motorët. Në të gjitha rastet, ata njiheshin nga një shkurtim që rrjedh nga emri zyrtar dhe jo nga titulli i plotë.

## Shiko edhe 
* Lufta amfibe

## Referime
Anija ndihmëse (marinë)

, anije rimbushëse e *klasit Berlin*.]]
Një **anije ndihmëse** është një anije ushtarake e krijuar për ti mbështetur anijet luftarake dhe operacione të tjera detare. Anijet ndihmëse nuk janë anije luftarake kryesore, megjithëse ato mund të kenë një kapacitet të kufizuar luftarak, zakonisht për qëllime vetëmbrojtjeje.

Anijet ndihmëse janë jashtëzakonisht të rëndësishme për marinat e të gjitha madhësive, sepse nëse ato nuk do të ishin të pranishme, anijet e flotës kryesore do të ishin të pambështetura. Kështu, praktikisht çdo marinë mban një flotë të gjerë anijesh ndihmëse, megjithatë, përbërja dhe madhësia e këtyre flotës ndihmëse ndryshojnë në varësi të natyrës së secilës marinë dhe misionit të saj kryesor. Flotat më të vogla bregdetare kanë tendencë të kenë anije ndihmëse më të vogla të fokusuara kryesisht në rolet mbështetëse të bregdetit dhe trajnimit, ndërsa flotat më të mëdha të ujit blu priren të kenë flota ndihmëse më të mëdha që përfshijnë anije mbështetëse të flotës me rreze më të gjatë, të dizajnuara për të ofruar mbështetje shumë përtej ujërave territoriale.

## Shiko edhe 
* Luftanija

## Referime
Anija ushtarake

të Marinës së Shteteve të Bashkuara në 1959. Anijet përfshijnë 1 aeroplanmbajtëse, 2 nëndetëse dhe 7 shkatërrues.]]
Një **anije ushtarake** (ose ndonjëherë **varkë ushtarake**, në varësi të klasifikimit) përdoret nga një marinë. Anijet ushtarake dallohen nga ato civile sipas ndërtimit dhe qëllimit. Në përgjithësi, anijet ushtarake janë elastike ndaj dëmtimeve dhe janë të armatosura me sisteme armësh, megjithëse armatimi në transportin e trupave është i lehtë ose nuk ekziston.

Anijet detare të projektuara kryesisht për luftë detare quhen luftanije, në krahasim me operacionet mbështetëse (anijet ndihmëse) ose operacionet e kantierit detar.

## Shiko edhe 
* Forca detare
* Luftanija

## Referime
Ujërat territoriale

parapamje|494x494px|Zonat Detare sipas të Drejtës Ndërkombëtare
**Ujërat territoriale** janë joformalisht një zonë ujore ku një shtet sovran ka juridiksion, duke përfshirë ujërat e brendshme, detin territorial, zonën e afërt, zonën ekskluzive ekonomike dhe potencialisht shelfin e zgjeruar kontinental. Në një kuptim më të ngushtë, termi shpesh përdoret si sinonim për detin territorial.

Anijet kanë të drejta dhe detyra të ndryshme kur kalojnë nëpër çdo zonë të përcaktuar nga Konventa e Kombeve të Bashkuara për të Drejtën e Detit (UNCLOS), një nga traktatet më të ratifikuara. Shtetet nuk mund të ushtrojnë juridiksionin e tyre në ujërat përtej zonës ekskluzive ekonomike, të cilat njihen si detet e hapura.

## Shiko edhe 
* Zona Ekskluzive Ekonomike
* Ujërat ndërkombëtare

## Referime
Konventa e Kombeve të Bashkuara për Ligjin e Detit

**Konventa e Kombeve të Bashkuara për Ligjin e Detit** (**UNCLOS**), e quajtur edhe **Konventa e Ligjit të Detit** ose **Traktati i Ligjit të Detit**, është një marrëveshje ndërkombëtare që vendos një kornizë ligjore për të gjitha aktivitetet detare. Që nga qershori 2016, 167 vende dhe Bashkimi Evropian janë palë.

Konventa rezultoi nga Konferenca e tretë e Kombeve të Bashkuara për të Drejtën e Detit (UNCLOS III), e cila u zhvillua midis 1973 dhe 1982. UNCLOS zëvendësoi katër traktatet e Konventës së 1958-ës për Deteve të Hapura. UNCLOS hyri në fuqi në 1994, një vit pasi Guajana u bë vendi i 60-të që ratifikoi traktatin. Në vitin 2023, u arrit marrëveshja për një Traktat te Detit të Hapur që do të shtohej si instrument i konventës, për të mbrojtur jetën e oqeanit në ujërat ndërkombëtare. Kjo do të siguronte masa duke përfshirë Zonat e Mbrojtura Detare dhe vlerësimet e ndikimit në mjedis.

Ndërsa Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara merr instrumentet e ratifikimit dhe aderimit dhe OKB-ja ofron mbështetje për takimet e shteteve palë në konventë, Sekretariati i Kombeve të Bashkuara nuk ka asnjë rol të drejtpërdrejtë operacional në zbatimin e konventës. Megjithatë, një agjenci e specializuar e OKB-së, Organizata Ndërkombëtare Detare, luan një rol, si dhe organe të tjera si Komisioni Ndërkombëtar i Gjuetisë së Balenave dhe Autoriteti Ndërkombëtar i Shtratit të Detit (ISA), i cili u krijua nga vetë konventa.

## Shiko edhe 
* Ligji ndërkombëtar

## Referime
Irredentizmi jugosllav

[parapamje|Harta e Jugosllavisë së Madhe (ose Integrale) siç është propozuar nga [Josip Broz Tito]]
**Irredentizmi jugosllav** ishte një ide politike që mbron bashkimin e territoreve të populluara nga sllavët e jugut brenda Jugosllavisë me disa territore ngjitur, duke përfshirë Bullgarinë, Trakën Perëndimore dhe Maqedoninë Greke. Qeveria e Mbretërisë së Jugosllavisë kërkoi bashkimin me Bullgarinë ose inkorporimin e saj në Jugosllavi. Që nga viti 1945, Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë nën udhëheqjen e Josip Broz Tito u përpoq të krijonte një Jugosllavi integrale që do të përfshinte brenda kufijve të saj: Trakën Perëndimore, Maqedoninë Greke, Shqipërinë, Bullgarinë, pjesë ose të gjithë Karinthia austriake dhe për një kohë të gjithë rajonin italian të Friuli-Venecia Xhulia.

## Historia 
Përkrahësit e irredentizmit jugosllav përfshinin monarkistë dhe republikanë. Ditë përpara krijimit të Jugosllavisë në vitin 1918, politikani jugosllav Svetozar Pribicević deklaroi se kufijtë e Jugosllavisë duhet të shtrihen "nga Soça deri në Selanik". Propozimet në periudhën ndërmjet luftërave për përfshirjen e Bullgarisë në Jugosllavi, përfshinin pretendimet e republikanëve se një republikë ishte e nevojshme për një Jugosllavi integrale me Bullgarinë, ndërsa të tjerë pretendonin se një republikë nuk do të bënte sepse Bullgaria në atë kohë ishte një cardomi, dhe në vend të kësaj pretendonte se një monarki kushtetuese e kufizuar do të ishte një formë e përshtatshme e shtetit që mund të përfshinte Bullgarinë brenda saj. Lëvizja militante Zveno në Bullgari mbështeti një Jugosllavi Integrale që përfshinte Bullgarinë dhe Shqipërinë brenda saj. Lëvizja Zveno mori pjesë në grushtin e shtetit bullgar të vitit 1934, mbështetësit e grushtit deklaruan synimin e tyre për të krijuar menjëherë një aleancë me Francën dhe për të kërkuar bashkimin e Bullgarisë në një Jugosllavi integrale.

Pasi filloi Lufta e Dytë Botërore, në vitin 1940 gjenerali Milan Nediq propozoi që Jugosllavia të bashkohej me Fuqitë e Boshtit dhe të sulmonte Greqinë për të pushtuar Selanikun. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, qeveria britanike mbështeti krijimin e Jugosllavisë së Madhe pas luftës për shkak të kundërshtimit ndaj pranimit të qeverisë bullgare në Fuqitë e Boshtit, në maj 1941 duke miratuar dokumentin e Dr. Malcom Burr në favor të inkorporimit të Bullgarisë në Jugosllavi pas luftës.

Pas Luftës së Dytë Botërore, Tito deklaroi se Jugosllavia kishte të drejtën të kishte Triesten dhe të gjithë Karinthinë, duke përfshirë Karinthinë austriake, duke thënë: "Ne e kemi çliruar Karinthinë, por kushtet ndërkombëtare ishin të tilla që ne duhej ta linim atë përkohësisht. Karinthia është e jona dhe ne do të luftojmë për të”.

## Referime 
## Referime 
*
Organizata Ndërkombëtare Detare

parapamje|270x270px|Logoja e Organizatës Ndërkombëtare Detare.
**Organizata Ndërkombëtare Detare** (**IMO**, frëngjisht: *Organization maritime internationale*) është një agjenci e specializuar e Kombeve të Bashkuara përgjegjëse për rregullimin e transportit detar. IMO u krijua pas marrëveshjes në një konferencë të OKB-së të mbajtur në Gjenevë në 1948 dhe IMO erdhi në ekzistencë 10 vjet më vonë, duke u takuar për herë të parë në 17 mars 1958. Me seli në Londër, Mbretëri e Bashkuar, IMO aktualisht ka 175 Shtete Anëtare dhe 3 Anëtarët e asociuar.

Qëllimi kryesor i IMO-së është të zhvillojë dhe mbajë një kuadër rregullator gjithëpërfshirës për transportin detar dhe detyra e tij sot përfshin sigurinë detare, shqetësimet mjedisore, çështjet ligjore, bashkëpunimin teknik, sigurinë detare dhe efikasitetin e transportit detar. IMO drejtohet nga një asamble anëtarësh e cila mblidhet çdo dy vjet. Financat dhe organizimi i tij administrohen nga një këshill prej 40 anëtarësh të zgjedhur nga kuvendi. Puna e IMO-së zhvillohet përmes pesë komiteteve dhe këto mbështeten nga nënkomitete teknike. Organizata të tjera të OKB-së mund të vëzhgojnë procedurat e IMO-së. Statusi i vëzhguesit u jepet organizatave joqeveritare të kualifikuara.

IMO mbështetet nga një sekretariat i përhershëm i punonjësve që janë përfaqësues të anëtarëve të organizatës. Sekretariati përbëhet nga një Sekretar i Përgjithshëm i cili zgjidhet periodikisht nga asambleja, dhe divizione të ndryshme si ato për sigurinë detare, mbrojtjen e mjedisit dhe një seksion konferencash.

## Shiko edhe 
* Konventa e Kombeve të Bashkuara për Ligjin e Detit

## Referime
Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara

[parapamje|Stema e [Organizata e Kombeve të Bashkuara|Kombeve të Bashkuara.]]
**Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara** (**UNSG**, **SG** ose **SecGen**) është zyrtari kryesor administrativ i Kombeve të Bashkuara dhe kreu i Sekretariatit të Kombeve të Bashkuara, 1 nga 6 organet kryesore të Kombeve të Bashkuara.

Roli i sekretarit të përgjithshëm dhe i sekretariatit përcaktohet nga Kapitulli XV (nenet 97 deri 101) të Kartës së Kombeve të Bashkuara. Megjithatë, kualifikimet e zyrës, procesi i përzgjedhjes dhe mandati janë të hapura për interpretim; ato janë vendosur me zakon.

## Shiko edhe 
* Organizata e Kombeve të Bashkuara
* Karta e Kombeve të Bashkuara

## Referime
Hazir Myftari

**Hazir Myftari** (1948, Vushtrri - 2014, Prishtinë) ka qenë aktor shqiptar.  

## Biografia 
Hazir Myftari lindi në Vushtri. Arsimin fillor dhe shkollën e mesme i kreu në Vendlindje. Studimet për aktrim i kreu në Shkollën e Lartë Pedagogjike në Prishtinë (1969), kur edhe filloi punën si aktor në Teatrin Popullor Krahinor. Realizoi një sërë rolesh në shfaqjet: "Gjenerali i ushtrisë së vdekur" të P. Manit (1973), "Emigrantët e M. Georkijevit (1977). "Ana Karenina" e E. Radomisenski (1979), "Trungu Ilir" (1981) dhe "Gjon Nikollë Kazazi (1983) në regji të Agim Sopit," Bregu i Pikëllimit" e V. Milçinit (1987), "Shfaqja e fundit" (2001) dhe "Lidhje gjaku" (2010) të Fadil Hysajt. Shfaqja "Lidhje gjaku" ishte shfaqja e tij e fundit, me të cilin shënoi edhe 40 - vjetorin e karrierës. Pos në teatër, Hazir Myftari realizoi një numër rolesh edhe në disa filma artistikë, si: "Tre veta kapërcejnë malin " të Besim Sahatçiut, "Proka" të Isa Qosjes, si dhe role të tjera në filmat "Njeriu prej dheu", "Kur pranvera vonohet", "Përroi vërshues", "Lepuri me pesë këmbe", "Etjet e Kosovës", dhe në serialet televizive: "Era dhe Lisi", "Pasqyra", "Migjeni", "Rrëfime nga gjyqi" etj. Në periudhën 1981-1989 ishte drejtor Teatrit Popullor Krahinor. Gjatë viteve 1980-82 ishte kryetar i Këshillit të Festivalit të Filmit Jugosllav  në Pulë. Për punën në teatër dhe film u nderua me disa çmime dhe mirënjohje. 

## Shih edhe 
* Teatri në Kosovë

## Referime
Këshilli i Kujdestarisë i Kombeve të Bashkuara

[parapamje|Mbërritja e Misionit Vizitues të OKB-së në [Majuro, Territori i Mirëbesimit i Ishujve të Paqësorit (1978). Në tabelë shkruhet "Ju lutemi na lironi nga skllavëria e marrëveshjes suaj të kujdestarisë".]]
**Këshilli i Kujdestarisë i Kombeve të Bashkuara** (Frëngjisht: *Conseil de tutelle des Nations unies*) është 1 nga 6 organet kryesore të Kombeve të Bashkuara, i krijuar për të ndihmuar në sigurimin që territoret e besimit të administrohen në interesin më të mirë të banorëve të tyre dhe të paqes dhe sigurisë ndërkombëtare. Territoret e besimit - shumica prej tyre mandate të mëparshme të Lidhjes së Kombeve ose territore të marra nga kombet e mposhtura në fund të Luftës së Dytë Botërore - kanë arritur të gjitha tashmë vetëqeverisjen ose pavarësinë, ose si kombe të veçanta ose duke u bashkuar me vendet fqinje të pavarura. I fundit ishte Palau, dikur pjesë e Territorit të Mirëbesimit të Ishujve të Paqësorit, i cili u bë një shtet anëtar i Kombeve të Bashkuara në dhjetor 1994.

## Shiko edhe 
* Organizata e Kombeve të Bashkuara

## Referime
Qeni roje

Një **qen roje** (që nuk duhet ngatërruar me një qen sulmues) është një qen që përdoret për të ruajtur dhe ruajtur njerëzit ose pronën kundër ndërhyrësve të padëshiruar ose të papritur të njerëzve ose kafshëve.

Qeni është dallues në mënyrë që të mos i bezdis apo sulmojë njerëzit banues të shtëpisë.

## Shiko edhe 
* Qeni

## Referime
Sekretariati i Kombeve të Bashkuara

[parapamje|Selia e [Organizata e Kombeve të Bashkuara|Kombeve të Bashkuara në qytetin e Nju Jork-ut.]]
**Sekretariati i Kombeve të Bashkuara** (Frëngjisht: *Secrétariat des Nations unies*) është 1/6 organet kryesore të Kombeve të Bashkuara (OKB), Sekretariati është krahu ekzekutiv i OKB-së. Sekretariati ka një rol të rëndësishëm në përcaktimin e agjendës për organet diskutuese dhe vendimmarrëse të OKB-së (d.m.th., Asamblenë e Përgjithshme, Këshillin Ekonomik dhe Social dhe Këshillin e Sigurimit) dhe zbatimin e vendimeve të këtyre organeve. Sekretari i Përgjithshëm, i cili emërohet nga Asambleja e Përgjithshme, është drejtuesi i sekretariatit.

Mandati i sekretariatit është i gjerë. Dag Hammarskjöld, sekretari i dytë i përgjithshëm i OKB-së, e përshkroi fuqinë e saj si vijon: "Kombet e Bashkuara janë ato që e kanë krijuar atë, por brenda kufijve të vendosur nga veprimi i qeverisë dhe bashkëpunimi qeveritar, shumë varet nga ajo që e bën sekretariati. Ka aftësi krijuese. Mund të prezantojë ide të reja. Ajo, në format e duhura, mund të marrë iniciativa. Ai mund të vendosë përpara qeverive anëtare gjetjet që do të ndikojnë në veprimet e tyre". Departamenti i Çështjeve Politike të Kombeve të Bashkuara, i cili ka një rol analog me një ministri të punëve të jashtme, është pjesë e sekretariatit. Kështu është edhe Departamenti i Operacioneve të Paqes. Sekretariati është burimi kryesor i analizave ekonomike dhe politike për Asamblenë e Përgjithshme dhe Këshillin e Sigurimit; ai administron operacionet e iniciuara nga organet këshilluese të OKB-së, operon misione politike, përgatit vlerësime që u paraprijnë operacioneve paqeruajtëse, emëron drejtuesit e operacioneve paqeruajtëse, kryen sondazhe dhe kërkime. komunikon me aktorë joshtetërorë si media dhe organizata joqeveritare, dhe është përgjegjës për publikimin e të gjitha traktateve dhe marrëveshjeve ndërkombëtare.

## Shiko edhe 
* Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara

## Referime
Miliarda

**Miliardë** është një fjalë për një numër të madh dhe ka dy përkufizime të dallueshme:

* 1,000,000,000, pra një mijë milion, ose 109 (dhjetë në fuqinë e nëntë), siç përcaktohet në shkallën e shkurtër. Ky është kuptimi i vetëm aktual në anglisht.
* 1,000,000,000,000, pra një milion milion, ose 1012 (dhjetë deri në fuqinë e dymbëdhjetë), siç përcaktohet në shkallën e gjatë. Ky numër, i cili është një mijë herë më i madh se miliardi i shkallës së shkurtër, tani përmendet në anglisht si një trilion. Sidoqoftë, ky numër është kuptimi historik në anglisht për fjalën "miliard" (me përjashtim të Shteteve të Bashkuara), një kuptim i cili ishte ende në përdorim zyrtar në anglishten britanike deri pak kohë pas Luftës së Dytë Botërore.

Anglishtja amerikane miratoi përkufizimin e shkallës së shkurtër nga frëngjishtja (ajo gëzonte përdorim në Francë në atë kohë, së bashku me përkufizimin në shkallë të gjatë). Mbretëria e Bashkuar përdori shkallën e gjatë miliardë deri në vitin 1974, kur qeveria kaloi zyrtarisht në shkallën e shkurtër, por që nga vitet 1950 shkalla e shkurtër ishte përdorur tashmë gjithnjë e më shumë në shkrimin teknik dhe gazetarinë.

Vende të tjera përdorin fjalën miliardë (ose fjalë të ngjashme me të) për të treguar miliardin në shkallë të gjatë ose të shkurtër.

Milliard, një term tjetër për një mijë milionë, është jashtëzakonisht i rrallë në anglisht, por fjalë të ngjashme me të janë shumë të zakonshme në gjuhë të tjera evropiane. Për shembull, bullgare, katalane, çeke, daneze, holandeze, finlandeze, franceze, gjeorgjiane, gjermane, hebraike (Azi), hungareze, italiane, kazake, kirgize, lituaneze, luksemburgase, norvegjeze, persiane, polake, portugeze (edhe pse shprehja mil milhões - një mijë milionë - është shumë më e zakonshme), rumanisht, rusisht, serbo-kroatisht, sllovake, sllovene, spanjolle (edhe pse shprehja millones - një mijë milionë - është shumë më e zakonshme), suedisht, taxhikisht, turqisht, ukrainas dhe Uzbekisht - përdorni miliardë, ose një fjalë të ngjashme, për shkallën e shkurtër miliard, dhe miliardë (ose një fjalë të ngjashme) për miliardë në shkallë të gjatë. Kështu, për këto gjuhë, miliardi është një mijë herë më i madh se miliardi i anglishtes moderne.

## Shiko edhe 
* Milioni
* Trilioni

## Referime
Trilioni

**Trilion** është një numër me dy përkufizime të dallueshme:

* 1,000,000,000,000, pra një milion milion, ose 10¹² (dhjetë deri në fuqinë e dymbëdhjetë), siç përcaktohet në shkallën e shkurtër. Ky është tani kuptimi në anglishten amerikane dhe britanike.
* 1,000,000,000,000,000,000, pra 10¹⁸ (dhjetë deri në fuqinë e tetëmbëdhjetë), siç përcaktohet në shkallën e gjatë. Kjo është një milion herë më e madhe se trilioni në shkallë të shkurtër. Ky është kuptimi historik në anglisht dhe përdorimi aktual në shumë vende jo-anglishtfolëse ku trilion e miliardë 10¹² (dhjetë deri në fuqinë e dymbëdhjetë) ruajnë përkufizimet e tyre në shkallë të gjatë.

## Shiko edhe 
* Milioni
* Miliarda

## Referime
Miliarderi

Një **miliarder** është një person me një vlerë neto prej të paktën një miliard (1,000,000,000, d.m.th., një mijë milionë) njësi të një monedhe të caktuar, zakonisht të një monedhe kryesore si dollari i Shteteve të Bashkuara, euro ose paund stërlina. Është një nën-kategori e konceptit të individit me vlerë jashtëzakonisht të lartë neto. Revista amerikane e biznesit Forbes prodhon çdo vit një listë globale të miliarderëve të njohur të dollarëve amerikanë dhe përditëson një version të internetit të kësaj liste në kohë reale. Manjati amerikan i naftës John D. Rockefeller u bë miliarderi i parë i konfirmuar në botë me dollarë amerikanë në vitin 1916.

Që nga viti 2018, ka mbi 2,200 miliarderë në dollarë amerikanë në mbarë botën, me një pasuri të kombinuar prej mbi 9.1 trilion dollarë, nga 7.67 trilion dollarë në 2017. Sipas një raporti të Oxfam të vitit 2017, 8 miliarderët më të pasur zotërojnë po aq të kombinuar "gjysma e racës njerëzore". Që nga viti 2021, tetë persona kanë arritur statusin e hektomiliarderëve USD, që do të thotë se secili ka pasur një vlerë neto prej të paktën 100 miliardë dollarësh.

## Shiko edhe 
* Miliarda

## Referime
Milioneri

Një **milioner** është një individ, vlera ose pasuria neto e të cilit është e barabartë ose e kalon 1 milion njësi të monedhës. Në varësi të monedhës, një nivel i caktuar prestigji lidhet me të qenit milioner. Shumë monedha kombëtare kanë, ose kanë pasur në periudha të ndryshme, një vlerë të ulët për njësi, në shumë raste për shkak të inflacionit të kaluar. Është padyshim shumë më e lehtë dhe më pak e rëndësishme të jesh milioner në ato monedha, kështu që një milioner (në monedhën vendase) në Hong Kong ose Tajvan, për shembull, mund të jetë thjesht mesatarisht i pasur, ose ndoshta më pak i pasur se mesatarja. Një milioner në Zimbabve në vitin 2007 mund të kishte qenë jashtëzakonisht i varfër. Për shkak të kësaj, termi 'milioner' në përgjithësi u referohet atyre, asetet e të cilëve arrijnë të paktën një milion njësi të një monedhe me vlerë të lartë, si dollari i Shteteve të Bashkuara, euro ose paund sterlina.

Që nga dhjetori 2022, vlerësohej se kishte pak më shumë se 15 milionë milionerë në botë sipas Raportit të Qyteteve më të Pasur në Botë 2023 nga Henley & Partners. Shtetet e Bashkuara kishin numrin më të madh të milionerëve (5.3 milionë) nga çdo vend, ndërsa Nju Jorku është qyteti më i pasur me 340,000 milionerë.

Në vendet që përdorin sistemin e emërtimit të numrave në shkallë të shkurtër, miliarder është dikush që ka të paktën një mijë herë një milion dollarë, euro ose monedhën e vendit të caktuar.

## Shiko edhe 
* 1,000,000

## Referime
Yoda

**Yoda** është një personazh imagjinar në universin e Star Wars, i cili u shfaq për herë të parë në filmin e vitit 1980 *The Empire Strikes Back.* Ai është një alien humanoid i vogël, jeshil, i cili është i fuqishëm me Forcën dhe është një anëtar drejtues i Urdhrit Jedi deri në asgjësimin e tij afër. Në The Empire Strikes Back, Yoda u shpreh dhe u bë me kukull nga Frank Oz, i cili riprodhoi rolin në *Kthimi i Jedi*, trilogjia paraprirëse dhe trilogjia vijuese. Jashtë filmave, personazhi u shpreh kryesisht nga Tom Kane, duke filluar me serialin televiziv të animuar *"Lufta e Kloneve"* në 2003 deri në pensionimin e tij nga aktrimi me zë në vitin 2021. Yoda është një figurë ikonike në kulturën popullore për shkak të modelit të tij të veçantë të të folurit dhe rolit si një mentor i mençur.

Në paraqitjen e tij të parë në trilogjinë origjinale, Yoda përshkruhet si mentori i Obi-Wan Kenobi dhe jeton në mërgim në planetin moçal të Dagobah. Ai stërvit Luke Skywalker në mënyrat e Forcës deri në vdekjen e tij në moshën 900 vjeçare në Kthimi i Jedi, megjithëse më vonë kthehet si një shpirt i Forcës. Në trilogjinë paraardhëse, Yoda drejton Këshillin e Lartë Jedi dhe trajnon brezat e rinj të Jedi deri sa të caktohen te një mjeshtër. Kur shpërthejnë Luftërat e Kloneve, ai bëhet gjeneral në ushtrinë e Republikës Galaktike dhe drejton disa legjione të trupave klone. Yoda është një nga të paktët Jedi që i mbijetoi ngjarjeve të Urdhrit 66 në fund të luftës, kur ai lufton perandorin Palpatine dhe detyrohet të fshihet. Shpirti i Yoda shfaqet përsëri në trilogjinë e vazhdimit, duke këshilluar një Luke më të vjetër për stërvitjen e Rey.

## Shiko edhe 
* Mace Windu

## Referime
Megabajti

**Megabajti** është një shumëfish i bajtit të njësisë për informacionin dixhital. Simboli i rekomanduar i njësisë së tij është **MB**. Prefiksi i njësisë mega është një shumëzues i 1000000 (106) në Sistemin Ndërkombëtar të Njësive (SI). Prandaj, një megabajt është një milion bajt informacion. Ky përkufizim është përfshirë në Sistemin Ndërkombëtar të Sasive.

Në fushën e kompjuterit dhe të teknologjisë së informacionit, janë përdorur përkufizime të tjera që u ngritën për arsye historike të komoditetit. Një përdorim i zakonshëm ka qenë përcaktimi i një megabajti si 1048576 bajt (220 B), një sasi që shpreh me lehtësi arkitekturën binare të memories dixhitale të kompjuterit. Organet standarde e kanë zhvlerësuar këtë përdorim të megabajtit në favor të një grupi të ri prefiksesh binare, në të cilat kjo sasi përcaktohet nga njësia mebibajt (MiB).

## Shiko edhe 
* Gigabajti

## Referime
Gigabajti

**Gigabajti** është një shumëfish i bajtit të njësisë për informacionin dixhital. Parashtesa giga do të thotë 109 në Sistemin Ndërkombëtar të Njësive (SI). Prandaj, një gigabajt është një miliard bajt. Simboli i njësisë për gigabajt është **GB**.

Ky përkufizim përdoret në të gjitha kontekstet e shkencës (veçanërisht shkencën e të dhënave), inxhinierinë, biznesin dhe shumë fusha të informatikës, duke përfshirë kapacitetet e ruajtjes së disqeve të ngurtë, disqet në gjendje të ngurtë dhe kasetave, si dhe shpejtësitë e transmetimit të të dhënave. Termi përdoret gjithashtu në disa fusha të shkencës kompjuterike dhe teknologjisë së informacionit për të treguar 1073741824 (10243 ose 230) byte, megjithatë, veçanërisht për madhësitë e RAM-it. Kështu, para vitit 1998, disa përdorime të gigabajtit kanë qenë të paqarta. Për të zgjidhur këtë vështirësi, IEC 80000-13 sqaron se një gigabajt (GB) është 109 bajt dhe specifikon termin gibibajt (GiB) për të treguar 230 bajt. Këto dallime shihen ende lehtësisht, për shembull, kur kapaciteti i një disku 400 GB shfaqet nga Microsoft Windows si 372 GB në vend të 372 GiB. Në mënyrë analoge, një modul memorie që është etiketuar se ka madhësinë "1GB" ka një gibibajt (1GiB) kapacitet ruajtjeje.

Në përgjigje të procesit gjyqësor nëse prodhuesit e pajisjeve elektronike të ruajtjes duhet të jenë në përputhje me përdorimin e Microsoft Windows të një përkufizimi binar të "GB" në vend të përkufizimit metrikë/dhjetëshe, Gjykata e Qarkut e Shteteve të Bashkuara për Distriktin Verior të Kalifornisë e hodhi poshtë këtë argument. duke vendosur se "Kongresi i SHBA e ka konsideruar përkufizimin dhjetor të gigabajtit si "të preferuar" për qëllimet e "tregtisë dhe tregtisë së SHBA".

## Shiko edhe 
* Megabajti

## Referime
Mantiset

parapamje|Oratoria femër e rritur e Irisit kryen një shfaqje kërcënuese bllof, duke u rritur me këmbët e përparme dhe krahët e hapur dhe gojën e hapur.
**Mantiset** janë një rend (**Mantodea**) insektesh që përmban mbi 2400 lloje në rreth 460 gjini në 33 familje. Familja më e madhe është Mantidae ("mantida" ). Mantiset janë të shpërndara në mbarë botën në habitate të buta dhe tropikale. Ata kanë koka trekëndore me sy të fryrë të mbështetur në qafë fleksibël. Trupat e tyre të zgjatur mund të kenë ose jo krahë, por të gjitha Mantodea kanë këmbë të përparme që janë zgjeruar shumë dhe përshtaten për të kapur dhe kapur gjahun; Qëndrimi i tyre drejt, ndërkohë që qëndron i palëvizshëm me parakrahët e palosur, ka çuar në emrin e përbashkët **praying mantis**.

Të afërmit më të afërt të mantiseve janë termitet dhe buburrecat (Blattodea), të cilat janë të gjitha brenda superrendit Dictyoptera. Mantiset ndonjëherë ngatërrohen me insektet me shkop (Phasmatodea), insekte të tjera të zgjatura si karkalecat (Orthoptera) ose insekte të tjera të lidhura më larg me këmbët e përparme rrëmbyese si mantismizat (Mantispidae). Mantiset janë kryesisht grabitqarë në pritë, por disa specie që banojnë në tokë gjenden në mënyrë aktive duke ndjekur prenë e tyre. Zakonisht jetojnë rreth një vit. Në klimat më të freskëta, të rriturit vendosin vezë në vjeshtë, pastaj vdesin. Vezët mbrohen nga kapsulat e tyre të forta dhe çelin në pranverë. Femrat ndonjëherë praktikojnë kanibalizëm seksual, duke ngrënë bashkëshortet e tyre pas çiftëzimit.

Mantiset konsideroheshin se kishin fuqi të mbinatyrshme nga qytetërimet e hershme, duke përfshirë Greqinë e lashtë, Egjiptin e lashtë dhe Asirinë. Një trope kulturore e njohur në karikaturat e imagjinon mantis femër si një *femme fatale*. Mantiset janë ndër insektet që mbahen më shpesh si kafshë shtëpiake.

## Shiko edhe 
* Termitet

## Referime
Mace Windu

**Mace Windu** është një personazh imagjinar në ekskluzivitetin e Star Wars, i portretizuar nga Samuel L. Jackson në trilogjinë paraardhëse. Jackson më vonë e riprodhoi rolin me zë vetëm në filmin e animuar të vitit 2008 *Star Wars: The Clone Wars* dhe në filmin vazhdim të vitit 2019 *The Rise of Skywalker*, ndërsa Terrence C. Carson shprehu personazhin në projekte të tjera, të tilla si seritë televizive të animuara *The Clone Wars*. Personazhi shfaqet gjithashtu në media të ndryshme kanunore dhe jo-kanonike të Star Wars si libra, komike dhe lojëra video.

Në universin imagjinar të Star Wars, Mace Windu portretizohet si një Mjeshtër Jedi që ulet në Këshillin e Lartë gjatë viteve të fundit të Republikës Galaktike. Ai shquhet për përdorimin e një shpate drite unik me tehe vjollce dhe konsiderohet si një nga Jedi-t më të fuqishëm të kohës së tij, i dyti vetëm pas Yodës. Ai është një mbrojtës kryesor i Republikës gjatë Luftërave të Kloneve, edhe pse konflikti e bën atë të vërë në dyshim bindjet e tij më të forta. Windu zhvillon një marrëdhënie antagoniste me Anakin Skywalker, për shkak të kundërshtimit të tij fillestar ndaj trajnimit të tij si Jedi dhe më vonë për mohimin e gradës së Mjeshtrit Jedi, që rrjedh nga natyra e paqëndrueshme dhe tendenca e Anakinit për të lejuar që emocionet të mjegullojnë gjykimin e tij. Kjo kontribuon që Anakin përfundimisht të tradhtojë Jedi dhe të kthehet në anën e errët të Forcës pasi ka ndihmuar Lordin Sith Darth Sidious të vrasë Windu.

## Shiko edhe 
* Yoda

## Referime
Vizë pune për në Emiratet e Bashkuara Arabe

__NOINDEX__

Emiratet e Bashkuara Arabe janë pjesë e Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit (GCC). Nese deshironi te merrni nje vizë pune për në Emiratet e Bashkuara Arabe, duhet të shkoni në Autoritetin Federal për Identitetin dhe Shtetësinë.https://smartservices.icp.gov.ae/echannels/web/client/guest/index.html#/dashboard Ne Emiratet e Bashkuara aplikohen tre lloje vizash: vizë standarde pune, viza jeshile per pune, viza e punëtorit shtëpiak.

Por, per te marr nje vize pune ne Emirate normalisht qe fillimisht duhet te siguroheni qe te keni gjetur nje pune. Qe te gjeni nje pune ju duhet te beni disa kerkime online.https://sq.alinks.org/how-to-find-a-job-in-the-uae/  Ju mund të kërkoni agjenci rekrutimi në Emiratet e Bashkuara Arab ose mund të kërkoni punë në grupet e Facebook në Emiratet e Bashkuara Arabe.

## Referimet 
## Lidhjet e jashtme
Bombardimi i Tokios (10 Mars 1945)

Natën e 9/10 marsit 1945, Forcat Ajrore të Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara (USAAF) kryen një sulm shkatërrues me bomba zjarri në Tokio, kryeqytetin japonez. Ky sulm u kodua me emrin **Operacioni Meetinghouse** nga USAAF dhe njihet si **Sulmi Ajror i Madh i Tokios** në Japoni. Bombat e hedhura nga 279 bombardues të rëndë Boeing B-29 Superfortress dogjën pjesën më të madhe të Tokios lindore. Më shumë se 90,000 dhe ndoshta mbi 100,000 japonezë u vranë, kryesisht civilë, dhe një milion mbetën të pastrehë, duke e bërë atë sulmin e vetëm ajror më shkatërrues në historinë njerëzore. Mbrojtja ajrore dhe civile japoneze rezultoi kryesisht e pamjaftueshme; U humbën 14 avionë amerikanë dhe 96 aviatorë.

Sulmi në Tokio ishte një intensifikim i sulmeve ajrore në Japoni që kishin filluar në qershor 1944. Përpara këtij operacioni, USAAF ishte fokusuar në një fushatë bombardimi preciz kundër objekteve industriale japoneze. Këto sulme ishin përgjithësisht të pasuksesshme, gjë që kontribuoi në vendimin për të kaluar në bombardimet me zjarr. Operacioni gjatë orëve të para të 10 marsit ishte sulmi i parë i madh i bombardimeve me zjarr kundër një qyteti japonez dhe njësitë e USAAF përdorën taktika dukshëm të ndryshme nga ato të përdorura në bastisjet precize, duke përfshirë bombardimin gjatë natës me avionët që fluturonin në lartësi të ulëta. Shkatërrimi i gjerë i shkaktuar nga bastisja bëri që këto taktika të bëheshin standarde për B-29 të USAAF deri në fund të luftës.

Ka pasur një debat të gjatë mbi moralin e sulmit me zjarr të 10 marsit në Tokio. Bastisja përmendet shpesh si një shembull kyç në kritikat ndaj fushatave strategjike të bombardimeve të Aleatëve, me shumë historianë dhe komentues që argumentojnë se nuk ishte e pranueshme për USAAF të shënjestronte qëllimisht civilët, dhe historianë të tjerë që deklaronin se USAAF nuk kishte zgjidhje tjetër veçse të ndryshimi i taktikave të bombardimeve të zonës duke pasur parasysh se fushata e bombardimeve precize kishte dështuar. Në përgjithësi pranohet se taktikat e përdorura kundër Tokios dhe në sulme të ngjashme të mëvonshme ishin të suksesshme ushtarakisht. Sulmi përkujtohet në dy memorialë zyrtarë, disa memorialë lagjesh dhe një muze të operuar privatisht.

## Shiko edhe 
* Hedhja e Bombës Atomike në Hiroshima dhe Nagasaki

## Referime
Ismail Aliu

**Ismail Nuhi Aliu** (lindur më 1 nëntor 1954) është një shkrimtar dhe poet shqiptar nga Tetova, Maqedoni e Veriut. Kryesisht shkruan romane dhe poezi, por gjithashtu merret edhe me kritikë letrare, filozofi dhe publicistikë.

## Jeta e hershme 
Ka lindur në Jazhincë të Tetovës, më 1 nëntor 1954. Familja është shpërngulur në qytetin e Tetovës në vitin 1955, ku Ismaili është rritur mes katër fëmijëve, një motre dhe dy vëllezërve. Shkollën fillore e mbaroi në Tetovë, kurse shkollimin e mesëm e pëfundoi në Ferizaj. Studimet i përfundoi në Fakultetin e Ekonomisë, në Prishtinë. Me shkrime ka filluar të merret shumë herët, qysh si nxënës, ku disa shkrime i botoi në gazetën *Zëri i Rinisë* (Prishtinë), *Zëri i Kosovës* (Cyrih) e në gazeta dhe revista të tjera. Është i martuar, ka tre djem dhe një vajzë. Që nga viti 1981 jeton në Berlin, kurse tani është i pensionuar.

## Bibliografia 
Deri më tani, Ismail Aliu ka botuar këta libra:

* *Duke thurur ëndrra për jetën, harova të jetoj* (roman), ProkultPress, Prishtinë 
* *Jeta në pranga* (roman), SHB ProkultPress, Prishtinë
* *Dashuria në kontekstin e letësisë dhe psiko-filozofisë*, ProkultPress Prishtinë
* *Fletët e një ditari* (roman), ProkultPress, Prishtinë
* *Më fal atdhe* (poezi), ProkultPress, Prishtinë
* *Donika-dielli do të shkëlqejë përsëri* (roman), ProkultPres, Prishtinë
* ''Fjalët që s'i thashë* (poezi), ProkultPresss, Prishtinë
* *Shtegtari* (rrëfime), Fidani, Prizren
* *Vrasës shpirti*, Insitituti i Edukimit, Trashigimisë dhe Turizmit, Tiranë
* *Filozofia e të jetuarit me dinjitet'' (libër filozofik), 2M Studio Grafike, Tiranë
* Sfida (roman policesk), Çabej, Tetovë
* Loti i Zanave (poezi) Çabej, Tetovë
* Mos Vdis (roman policesk), Çabej, Tetovë
* Dritë në Plagë (poezi), Çabej, Tetovë
Në dorëshkrim ka edhe disa libra si në fushën e kritikës letrare, filozofisë dhe publicistikës, të cilat presin dritën e botimit.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Më kot e keni

"Më kot e keni" është një film dokumentar shqiptar. Prodhuar në vitin 1959 nga Kinostudio "Shqipëria e re".
Përshkrimi: Ditë pranvere në fshatin Larushk të Krujës. Një traktor punon në fushë, një grua fshatare mbush ujë në pus, pleq dhe shtëpia e Hajdar Hoxhës, gruaja e tij me familjen dhe fëmijën. Gazeta "Zëri i Popullit" shkruan mbi protestën tonë ndaj qeverisë greke. Kufiri me fshatin Broçan të Bilishtit, shihet posta greke. Më 30 mars, 15 ushtarë grekë futen në tokën shqiptare, vrasin rojen e postës së kufirit Hajdar Hoxha dhe plagosin një tjetër. Ushtari i vrarë. Një oficer studion vendin e ngjarjes. Populli i Krujës, ku banonte ushtari i vrarë, është mbledhur për të përcjellë për të fundit herë kufitarin. Nëna qan mbi arkivol, një batare ushtarësh bëjnë qitje me pushkë. Punonjësit e trikotazhit të Korçës, shkojnë në spital të shohin kufitarin e plagosur. Jeta vazhdon përsëri e qetë. Kufitarët ruajnë. Disa nxënës janë në kopshtin eksperimental të shkollës së tyre. Vajza e vogël e ushtarit hero dhe gratë e fshatit Larushk punojnë në arë.

Operator: Agim Fortuzi

Operator zëri: Xhevat Behri

Shënime: Mbi vrasjen e kufitarit shqiptar Hajdar Hoxha në kufi nga ushtarët grekë.

Regjia: Shkëlzen Shala
Skenari: -
Muzika: Ismail Balla, formulim
Prodhuar: Kinostudio "Shqipëria e re"
Viti: 1959
Kohëzgjatja: 7 min
Hendeku Suwałki

**Hendeku Suwałki**, i njohur gjithashtu si **korridori Suwałki**, është një zonë pak e populluar menjëherë në jugperëndim të kufirit midis Lituanisë dhe Polonisë, midis Bjellorusisë dhe enklavës ruse të Oblastit të Kaliningradit. I emëruar sipas qytetit polak të Suwałki, kjo pikë mbytjeje është bërë e një rëndësie të madhe strategjike dhe ushtarake që kur Polonia dhe shtetet baltike u bashkuan me Organizatën e Traktatit të Atlantikut të Veriut (NATO).
-s në blu të thellë, vendet e CSTO-së në të verdhë dhe kufirin polak-lituanez të theksuar me të kuqe.]]
Kufiri midis Polonisë dhe Lituanisë u formua pas Marrëveshjes Suwałki të vitit 1920; por ajo kishte pak rëndësi në periudhën ndërmjet dy luftërave pasi në atë kohë, tokat polake shtriheshin më në verilindje, ndërsa gjatë Luftës së Ftohtë, Lituania ishte pjesë e Bashkimit Sovjetik dhe Polonia komuniste i përkiste aleancës së Traktatit të Varshavës të udhëhequr nga sovjetikët. Shpërbërja e Bashkimit Sovjetik dhe Traktati i Varshavës ngurtësuan kufijtë që përshkuan rrugën më të shkurtër tokësore midis Kaliningradit (territor rus i izoluar nga kontinenti) dhe Bjellorusisë (aleati i Rusisë).

Ndërsa shtetet baltike dhe Polonia u bashkuan përfundimisht në NATO, kjo shtrirje e ngushtë kufitare midis Polonisë dhe Lituanisë u bë një dobësi për bllokun ushtarak, sepse, nëse do të shpërthente një konflikt hipotetik ushtarak midis Rusisë dhe Bjellorusisë nga njëra anë dhe NATO-s nga ana tjetër, kapja e brezit të gjatë 65km të tokës midis rajonit të Kaliningradit të Rusisë dhe Bjellorusisë ka të ngjarë të rrezikojë përpjekjet e NATO-s për të mbrojtur shtetet baltike. Frika e NATO-s për Hendekun Suwałki u intensifikua pas vitit 2014, kur Rusia aneksoi Krimenë dhe nisi luftën në Donbas, dhe u rrit më tej pasi Rusia pushtoi Ukrainën në shkurt 2022. Këto shqetësime e shtynë aleancën të rriste praninë e saj ushtarake në zonë dhe një garë armatimesh u shkaktua nga këto ngjarje.

Si Rusia ashtu edhe vendet e Bashkimit Evropian panë gjithashtu një interes të madh në përdorimet civile të hendekut. Në vitet 1990 dhe në fillim të viteve 2000, Rusia u përpoq të negocionte një korridor ekstraterritorial për të lidhur enklavën e saj të Oblastit të Kaliningradit me Grodno në Bjellorusi, por Polonia, Lituania dhe BE-ja nuk pranuan. Lëvizja e mallrave përmes hendekut u ndërpre në verën e vitit 2022, gjatë pushtimit rus të Ukrainës, pasi Lituania dhe Bashkimi Evropian vendosën kufizime tranziti për automjetet ruse si pjesë e sanksioneve të tyre. Rruga Via Baltica, një lidhje jetike që lidh Finlandën dhe shtetet baltike me pjesën tjetër të Bashkimit Evropian, kalon nëpër zonë dhe, që nga gushti 2023, është në ndërtim e sipër me autostradën e re S61 në Poloni dhe autostradën A5 në Lituani që po përmirësohet. në një autostradë të ndarë.

## Shiko edhe 
* Kaliningradi

## Referime
Vorbulla

Në dinamikën e lëngjeve, një **vorbull** (shumes: *vorbulla*) është një rajon në një lëng në të cilin rrjedha rrotullohet rreth një linje boshti, e cila mund të jetë e drejtë ose e lakuar. Vorbullat formohen në lëngjet e trazuara dhe mund të vërehen në unazat e tymit, vorbullat në vazhdën e një varke dhe erërat që rrethojnë një ciklon tropikal, tornado ose djall pluhuri.

Vorbullat janë një komponent kryesor i rrjedhës së turbullt. Për të karakterizuar vorbullat përdoren shpërndarja e shpejtësisë, vorticiteti (përkulja e shpejtësisë së rrjedhës), si dhe koncepti i qarkullimit. Në shumicën e vorbullave, shpejtësia e rrjedhës së lëngut është më e madhe pranë boshtit të saj dhe zvogëlohet në përpjesëtim të zhdrejtë me distancën nga boshti.

Në mungesë të forcave të jashtme, fërkimi viskoz brenda lëngut tenton të organizojë rrjedhën në një koleksion vorbullash irrotuese, ndoshta të mbivendosura me rrjedhat në shkallë më të madhe, duke përfshirë vorbullat në shkallë më të madhe. Pasi të formohen, vorbullat mund të lëvizin, shtrihen, përdredhin dhe ndërveprojnë në mënyra komplekse. Një vorbull lëvizëse mbart me vete disa momente, energji dhe masë këndore dhe lineare.

## Shiko edhe 
* Tornado

## Referime
Kushtetuta e Vidovdanit

**Kushtetuta e Vidovdanit** ishte kushtetuta e parë e Mbretërisë së Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve. Ajo u miratua nga Asambleja Kushtetuese më 28 qershor 1921, pavarësisht se opozita bojkotoi votimin. Kushtetuta është emëruar sipas festës së Shën Vitusit (*Vidovdan*), një festë ortodokse serbe. Kushtetuta kërkonte një shumicë të thjeshtë për të kaluar. Nga 419 përfaqësues, 223 votuan pro, 35 votuan kundër dhe 161 abstenuan.

Kushtetuta ishte në fuqi derisa Mbreti Aleksandër shpalli diktaturën e tij më 6 janar në atë datë më 1929.

## Miratimi 
parapamje|djathtas|Kushtetuta e vitit 1921
Procesi i miratimit të Kushtetutës së Vidovdanit do të zbulojë konflikte të mëdha politike në shtetin e ri. Megjithëse kishte plane të mëparshme për të miratuar një kushtetutë (shih Udhëzimet, Deklaratën e Korfuzit, Marrëveshjen e Gjenevës). Kushtetuta u miratua përfundimisht me një shumicë të ngushtë dhe mbi bazën kombëtare.

### Për 
*Partia Demokratike
*Partia Radikale Popullore
*Organizata Myslimane Jugosllave
*Aleanca e Agrareve
*Džemijet

### Kundër 
*Partia Social-Demokrate Jugosllave
*Partia Republikane Jugosllave
*Ministri i Jashtëm Ante Trumbiq

### Bojkotuan 
*Partia Komuniste e Jugosllavisë – asambleja e majtë në qershor
*Partia Republikane Fshatare Kroate – bojkotoi asamblenë që nga zgjedhjet e vitit 1920
*Partia Popullore Sllovene – asambleja e majtë në qershor
*Partia Popullore Kroate – kuvendi i majtë në qershor
*Bashkimi Kroat – Kuvendi i majtë në maj

## Referime
Drita Rudi

**Drita Rudi** (1957, Ferizaj) është mësimdhënëse e muzikës dhe drejtuese e korit të fëmijëve. 

## Biografia 
Drita Rudi lindi në Ferizaj. Arsimin fillor e kreu nëvendlindjendërsa Shkollën e Mesme të Muzikës dhe Fakultetin e Arteve, drejtimi i pedagogjisë muzikore, i kreu në Prishtinë. Punoi në korin profesionist të Radiotelevizionit të Prishtinës, ishte mësim- dhënëse në disa shkolla fillore të Prishtinës dhe në Shkollën e Ulët të Muzikës në Pejë. Punoi në drejtorinë për kulturë në administratën komunale të Prishtinës. Ishte inspektore dhe këshilltare e arsimit për lëndën e muzikës. Më 1992/93 themeloi korin e fëmijëve "Xixëllonjat" dhe realizoi mbi 1,500 koncerte brenda e jashtë vendit, si në Gjermani, Zvicër e Suedi. Mori pjesë në festivalet "Eurofest", ku u shpërblye me "Grand Prix", në "Noelbaba" (Turqi) në "Fjolla e arte" dhe "Rrugët e arta" në Rozhajë, në "Showfest", pastaj në Milano me Coro d'Italia. Si kompozitore e këngës për fëmijë mori pjesë në "Akordet e Kosovës", "Festivali i fëmijëve" "Kënga e pranverës", "Ylberi", "Bletezat". Është themeluese e festivalit "Prishtina Kids Fest" (2009) dhe autore e bashkautore e librave shkollorë "Edukata muzikore", klasat I-VI, e albumit të këngëve për fëmijë " Xixellonjat" dhe e CD-së për edukimin parashkollor. 

## Shih edhe 
* Muzika në Kosovë

## Referime
M1903 Springfield

parapamje|M1903 Springfield me karikatorë mbushjeje.
**M1903 Springfield**, zyrtarisht **Pushka e Shteteve të Bashkuara, Caliber .30-06, Model 1903**, është një pushkë amerikane e ushqyer me karikator me 5 fishekë, që përsëritet me bulona, e përdorur kryesisht gjatë gjysmës së parë të shekullit të 20-të.

M1903 u përdor për herë të parë në luftime gjatë Luftës Filipine-Amerikane dhe u miratua zyrtarisht nga Shtetet e Bashkuara si pushka standarde e këmbësorisë më 19 qershor 1903, ku pa shërbim në Luftën e Parë Botërore dhe u zëvendësua nga më e shpejta gjysmë-automatike me tetë fishekë M1 Garand duke filluar nga viti 1936. Megjithatë, M1903 mbeti në shërbim si një pushkë këmbësorie standarde gjatë Luftës së Dytë Botërore, pasi SHBA-të hynë në luftë pa pushkë të mjaftueshme M1 për të armatosur të gjithë trupat. Ajo mbeti gjithashtu në shërbim si pushkë snajper gjatë Luftës së Dytë Botërore, Luftës së Koresë dhe Luftës së Vietnamit. Mbetet e njohur si një armë zjarri civile, pjesë historike e koleksionistit, një pushkë konkuruese qitëse dhe si një pushkë stërvitje ushtarake.

## Shiko edhe 
* Gewehr 98

## Referime
Lee–Enfield

[parapamje|Lee Enfield Mk I me karikator të shkurtër (1903). Nga koleksionet e Armémuseum (Muzeu i Ushtrisë Suedeze), [Stokholmi|Stokholm.]]
**Lee–Enfield** ose **Enfield** është një pushkë përsëritëse, e ushqyer me karikator, që shërbeu si arma kryesore e zjarrit e forcave ushtarake të Perandorisë Britanike dhe Commonwealth gjatë gjysmës së parë të shekullit të 20-të dhe ishte pushka standarde e Ushtrisë Britanike nga miratimi i tij zyrtar në 1895 deri në 1957. Versionet e Luftës së Parë Botërore shpesh referohen si *SMLE*, që është shkurtim i variantit të zakonshëm "Short, Magazine, Lee–Enfield".

Një ridizajn i Lee-Metford (i miratuar nga Ushtria Britanike në 1888), Lee-Enfield zëvendësoi pushkët e mëparshme Martini-Henry, Martini-Enfield dhe Lee-Metford. Ai përmbante një magazinë kuti me dhjetë raunde, e cila ngarkohej me fishekun britanik .303 me dorë nga lart, ose një raund në një kohë ose me anë të karikuesve me pesë raunde. Lee-Enfield ishte arma standarde e lëshimit për kompanitë e pushkëve të Ushtrisë Britanike, ushtrive koloniale (të tilla si India dhe pjesë të Afrikës) dhe kombeve të tjera të Commonwealth në të dyja Luftën e Parë dhe të Dytë Botërore (si Australia, Zelanda e Re, Jugu Afrika dhe Kanadaja). Megjithëse u zëvendësua zyrtarisht në Mbretërinë e Bashkuar me L1A1 SLR në 1957, ai mbeti në shërbim të gjerë britanik deri në fillim/mesi i viteve 1960 dhe varianti snajper L42A1 7.62mm mbeti në shërbim deri në vitet 1990. Si një pushkë këmbësorie standarde, ajo gjendet ende në shërbim në forcat e armatosura të disa kombeve të Komonuelthit, veçanërisht në Policinë e Bangladeshit, gjë që e bën atë pushkën e dytë ushtarake me veprim më të gjatë rrufe, ende në shërbim zyrtar, pas Mosin–Nagant (Marrësit Mosin-Nagant përdoren me finlandezin 7.62 Tkiv 85). Prodhimi total i të gjitha Lee-Enfields vlerësohet në mbi 17 milionë pushkë.

Lee–Enfield e ka marrë emrin nga projektuesi i sistemit me bulona të pushkës—James Paris Lee—dhe nga vendi ku u krijua modeli i tij i pushkëve—Fabrika Mbretërore e Armëve të Vogla në Enfield.

## Shiko edhe 
* Gewehr 98

## Referime
Gewehr 98

parapamje|Gewehr 98 prodhuar në 1898. Nga koleksionet e Muzeut të Ushtrisë Suedeze.
**Gewehr 98** (shkurtuar **G98**, **Gew 98** ose **M98**) është një pushkë gjermane me veprim me rrufe, e prodhuar nga Mauser, që gjuan fishekë nga një karikator i brendshëm i mbushur me pesë raunde. Ishte pushka gjermane e shërbimit nga viti 1898 deri në 1935, kur u zëvendësua nga Karabiner 98k, një armë më e shkurtër që përdor të njëjtin dizajn bazë. Gewehr 98 veprim i bulonave, duke përdorur një karikator të ngarkuar me fishekun Mauser 7.92×57mm, kombinoi dhe përmirësoi me sukses disa koncepte inxhinierike me veprim të rrufe, të cilat u miratuan shpejt nga shumë vende të tjera, duke përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, Shtetet e Bashkuara dhe Japoninë. Gewehr 98 zëvendësoi Gewehr-in e mëparshëm 1888 si pushka kryesore gjermane e shërbimit. Për herë të parë, ajo pa luftë në Rebelimin e Boksierëve Kinez dhe ishte pushka kryesore e shërbimit të këmbësorisë gjermane të Luftës së Parë Botërore. Gewehr 98 pa përdorim të mëtejshëm ushtarak nga Perandoria Osmane dhe Spanja nacionaliste.

## Shiko edhe 
* M1903 Springfield

## Referime
Vitparisti

**Brucosh** është një shprehje bisedore për studentët e vitit të parë të një institucioni të arsimit të lartë (shkollë e lartë, kolegj ose fakultet). Pra shprehja brucosh është e vlefshme për një student prej ditës së regjistrimit dhe deri në momentin kur ai e kalon me sukses provimin e parë dhe merr notën e parë në indeks. Pas kësaj ai nuk konsiderohet më brucosh.    

Brucoshët në fillim të çdo viti akademik organizojnë takimin e tyre të njohur si brucoshiada.

Etimologjia e shprehjes brucosh supozohet të jetë nga fjala e gjuhës latine *brutus* që ka kuptimin, i trashë, i rëndë ose i papjekur. 

Lidhur me studentët e vitit të parë në vende të ndryshme ekzistojnë edhe shprehje dhe emërtime tjera.

## Shih edhe 
* Alumni
* Laureati
* Studenti
* Absolventi

## Referime
Indeksi i studentit

**Indeksi i studentit** ka qenë një dokument studentor, një dokument publik, në të cilin profesorët kanë konfirmuar frekuentimin e rregullt të studentit në lëndët e regjistruara, dhe dekanati ka shqyrtuar dhe verifikuar semestrat dhe evidentimin e suksesit të arritur në provime . Indeksi i sudentit ka pasur rolin e një certifikate të studentit. 

Përveç notave, seminarëve dhe ushtrimeve, në librezën e studentit shënohen të dhënat personale, emri i fakultetit, grupet e studimit, lëndët studimore dhe të dhëna të tjera të rëndësishme për studimet dhe statusin e studentit. 

## Shih edhe 
* Diploma
* Studenti
* Fakulteti

## Referime
Etje / Rrahman Dedaj

**Etje** libër me autor Rrahman Dedaj. Botuar në Prishtinë në vitin 1973 nga "Rilindja". Libri ka 95 faqe. 

Shënime: Letërsia shqipe, poezia.
Fatkeqësia e urtisë

**Fatkeqësia e urtisë** libër me autor Rrahman Dedaj, red. Ali Podrimja. Botuar në Prishtinë në vitin 1987 nga "Rilindja". Libri ka 153 faqe. 

Shënime: Letërsia shqipe, poezia.
Koha në unazë

**Koha në unazë** libër me autor Rrahman Dedaj, red. Sabri Hamiti. Botuar në Prishtinë në vitin 1980 nga "Rilindja". 

Shënime: Letërsia shqipe, poezia.
Mëshehtësia

**Mëshehtësia** libër me autor Rrahman Dedaj. Botuar në Shkup në vitin 1965. Libri ka 68 faqe dhe me ilustrime.