Akademia Malazeze e Shkencave dhe e Arteve

**Akademia Malazeze e Shkencave dhe e Arteve** (Malazezisht: Црногорска академија и наука умјетности; *Crnogorska akademija nauka i umjetnosti* ose **CANU**) është institucioni më i rëndësishëm shkencor në Mali të Zi.
## Historiku
Ajo u themelua në vitin 1973 si Shoqata Malazeze për Shkenca dhe Arte (*Crnogorsko društvo za nauku i umjetnost*) ndërsa emrin e saj aktual e mori në vitin 1976. Ajo tani ka 40 anëtarë (akademikë) në tri departamente: shkencat natyrore, shkencat humane dhe art.

CANU shpesh është konsideruar dhe përshkruar si një institucion pro-serb në Mal të Zi, pasi akademia parashtronte tezën e prejardhjes etnike serbe të kombit Malazezë. Në kundërshtim me këtë, një grup intelektualësh formuan Akademinë Duklane të Shkencave dhe të Arteve (Dukljanska akademija nauke i umjetnosti - DANU) në vitin 1997, e regjistruar si një organizatë jo-qeveritare, në një përpjekje për t'iu kundërvënë akademisë zyrtare proserbe.

Mes reformës kushtetuese të vitit 2007 CANU kishte rezistuar standardizimin e Gjuhës malazeze duke mbështetur interpretimin sipas të cilit Gjuha malazeze është një dialekt i gjuhës serbe. Disa prej anëtarëve të shquar të Akademisë kanë marrë pjesë aktive në fushatën kundër pavarësisë së Malit të Zi në referendumin për pavarësi të organizuar në vitin 2006. Kryetari i Akademisë Momir Đurović në vitin 2007 ka kontaktuar me anëtarët e opozitës politike proserbe, dhe kishte vizituar selinë e Partisë Popullore Serbe dhe liderin e saj Andrija Mandić gjatë negociatave për gjuhë-emërtimin në kushtetutën e re. Akademia po ashtu ka kritikuar Malin e Zi për vendimin e qeverisë për të njohur Kosovën pas shpalljes së pavarësisë së saj në vitin 2008.

Megjithatë, në vitin 2015 të dy akademitë (DANU dhe CANU), u bashkuan në një organizim të vetëm zyrtar, shkencor e institucional në Mal të Zi.

Në maj të vitit 2016, mjetet e informimit publik dhe portalet e ndryshme informative njoftuan se Akademia Malazeze e Shkencave dhe e Arteve, këtë vit, ka publikuar *“Fjalorin e gjuhës popullore e letrare malazeze, 1"* ku mes tjerash theksohet se gjoja shqiptarët qenkan ata që kanë bërë asimilimin e popujve sllavë, gjë e cila shkaktoi reagim të ashpër të personaliteteve të shquara shqiptare, në Mal të Zi, Shqipëri, Kosovë, Maqedoni e gjetiu. Më vonë, përfaqësues të autoriteteve malazeze njoftuan se Akademia është e gatshme për rishikimin dhe korrigjimin e lëshimeve eventuale në *Fjalor ...* por kurrsesi nuk do ta tërheqin ate.

Anëtarësia e saj përfshinë:
* Piktorët Vojo Stanić, Milos Vusković dhe Aleksandar Prijić,
* Fituesit e Medaljes Oscar, animatori Dushan Vukotić,
* Shkrimtarët Mihailo Lalić, Radovan Zogoviq dhe Qamil Sijariq,
* Historianin e artit Pavle Mijović
* Fizikani Dragiša Ivanović.
Lista e presidentëve të Akademisë Malazeze të Arteve dhe të Shkencës:
* Historiani Branko Pavićević ( lindur në vitin 1922) (1973-1981),
* Ekonomisti Branislav Šoškić ( lindur në vitin 1922) (1981-1985),
* Ekonomisti Mirčeta Ðurović ( lindur më 1924) (1985-1989),
* Kirurgu Dragutin Vukotić ( lindur më 1924) (1989-2001), 
* Inxhinieri Momir Ðurović ( lindur më 1941) (2002-2016)
* Juristi Dragan Vukčević ( lindur më 1958) (2016-vazhdon)

## Anëtarët 
### Departamenti i Shkencave të Natyrës 
#### Anëtarët e rregullt 
* Ranislav Bulatović
* Momir Đurović 
* Milojica Jaćimović 
* Gordan Karaman
* Vlado Lubarda
* Milorad Mijušković
* Ljubiša Stanković (Nënkryetar)
* Milinko Šaranović
* Vučina Šćekić
* Perko Vukotić
* Dragan Vukotić
* Petar Vukoslavčević
* Sllobodan Backović
* Svetomir Ivanović

#### Anëtarët e jashtëzakonshëm 
* Predrag Miranović
* Goran Nikolić
* Igor Đurović
* Svjetlana Terzić

#### Anëtarët korrespondent 
* Ljubomir Berberović
* Milan Dragović
* George Duka
* Boris Gusev
* Farudin Hodža
* Dushan Kosović
* Veselin Perić
* Ljubiša Rakiqin
* Viktor Antonovič Sadovničij
* Ivo Šlaus
* Felix Unger

### Departamenti i Shkencave Sociale 
#### Anëtarët e rregullt 
* Miomir Dašić
* Zoran Lakić
* Dragutin Leković
* Branko Pavićević
* Vlado Strugar
* Branislav Šoškić
* Petar Vllahoviq
* Dragan K. Vukčević (President)
* Momčilo Zečević
* Milica Kostić
* Dragan Rrethinën (Sekretari i Përgjithshëm)
* Đorđe Borozan (Nënkryetar)

#### Anëtarët e jashtëzakonshëm 
* Zoran Rašović
* Veselin Vukotić

#### Anëtarët korrespondent 
* Ljubiša Adamovič
* Andrej Mitroviq
* Anatolij Pantelejevič Derevjenko
* Pjetri Drent
* Milorad Ekmečić
* Džangir Abasović Kerimov
* Evangelos Mucopulos
* Evgenij Ljvovič Nemirovski
* Sllobodan Perović
* Radovan Vukadinović
* Jaime Gil Aluja

### Departamenti i Arteve 
#### Anëtarët e rregullt 
* Zharko Đurović
* Dragan Karadžić
* Anka Burić
* Branislav Ostojić 
* Olga Perović
* Vojislav Stanić
* Rajko Vujičić
* Čedo Vuković

#### Anëtarët e jashtëzakonshëm 
* Nenad Vuković
* Pavle Pejović
* Niko Martinović
* Zharko Mirković
* Zuvdija Hodžić

#### Anëtarët korrespondent 
* Marko Mušić
* Cvetan Grozdanov
* Radomir Ivanović
* Petar Omčikus
* Asim Peco
* Milivoj Solar

## Shih edhe 
* Akademia Dokleane e Shkencave dhe e Arteve
* Universiteti i Malit të Zi

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare e internetit