The Sword in the Stone (film 1963)

***The Sword in the Stone*** (Shqip: *Shpata në Gur*) është një film komedi fantazi muzikor i animuar i vitit 1963 i prodhuar nga Walt Disney dhe i publikuar nga Buena Vista Distribution. Filmi bazohet në romanin me të njëjtin emër nga T. H. White, i botuar fillimisht më 1938 dhe më pas i rishikuar dhe ribotuar më 1958 si libri i parë i tetralogjisë Arthuriane të White, *The Once and Future King*. Drejtuar nga Wolfgang Reitherman, filmi përmban zërat e Rickie Sorensen, Karl Swenson, Junius Matthews, Sebastian Cabot, Norman Alden, dhe Martha Wentworth. Ishte filmi i fundit i animuar nga Walt Disney Productions që u publikua gjatë jetës së Walt Disney.

Disney së pari fitoi të drejtat e filmit për romanin në vitin 1939, dhe pati përpjekje të ndryshme për zhvillimin e filmit gjatë dy dekadave të ardhshme përpara se të fillonte zyrtarisht prodhimi i filmit. Bill Peet shkroi historinë për filmin, ndërsa këngët u shkruan nga Vëllezërit Sherman. Ky ishte filmi i parë i animuar i Disney me këngë nga Vëllezërit Sherman; ata vazhduan të kontribuojnë me muzikë në filma të tillë të animuar të Disney si *Mary Poppins* (1964), *The Jungle Book* (1967), *The Aristocats* (1970), dhe *The Many Adventures of Winnie the Pooh* (1977). George Bruns kompozoi partiturën e filmit, pas punës së tij në dy filmat e mëparshëm të animuar të Disney, *Sleeping Beauty* (1959) dhe *101 Dalmatët* (1961). Ai gjithashtu kompozoi partiturat e tre filmave të ardhshëm të animuar të Disney, *The Jungle Book*, *The Aristocats*, dhe *Robin Hood* (1973).

*The Sword in the Stone* u shfaq premierë në Londër më 12 dhjetor 1963 dhe u shfaq në teatër në Shtetet e Bashkuara më 25 dhjetor. Filmi mori vlerësime të ndryshme nga kritikët, por u bë një sukses në arkë, duke fituar 22.2 milionë dollarë në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada.

Një përshtatje e filmit artistik live-action u zhvillua në korrik 2015. Në shkurt 2018, filmi u zbulua për premierë ekskluzivisht në Disney+.

## Përmbajtja 
Pasi mbreti i Anglisë, Uther Pendragon, vdes pa një trashëgimtar të fronit të tij, një shpatë shfaqet në mënyrë magjike brenda një kudhore mbi një gur, me një mbishkrim që shpall se kushdo që e heq atë do të jetë mbreti i ardhshëm. Shumë prej tyre kanë tentuar pa sukses të heqin shpatën, dhe shpata harrohet, duke e lënë Anglinë në Epokën e Errët.

Vite më vonë, një bonjak 11-vjeçar i quajtur Arthur, i quajtur zakonisht Wart, tremb aksidentalisht një dre, vëllai i tij birësues, Sir Kay, që po gjuante, duke bërë që Kay të lëshojë shigjetën e tij në pyll. Ndërsa merr shigjetën, Arthur takon Merlin, një magjistar i moshuar që jeton me bufin e tij të përkëdhelur që flet Archimedes. Merlin e deklaron veten si mësues i Arthur dhe kthehet me të në shtëpinë e tij, një kështjellë e drejtuar nga Sir Ector, babai kujdestar i Arthur. Miku i Ector, Sir Pelinore, mbërrin për të njoftuar se fituesi i turneut të ardhshëm të Vitit të Ri në Londër do të kurorëzohet mbret. Ector vendos që Kay do të jetë një pretendent dhe emëron Arthurin si [[squire9] të Kay.

Për të edukuar Arthur, Merlin i shndërron të dy në peshq. Ata notojnë në hendekun e kështjellës për të mësuar rreth fizikës, derisa një pike e zemëruar sulmon çiftin. Pas mësimit, Arthur dërgohet në kuzhinë si ndëshkim për përpjekjen për të treguar atë që ndodhi me Ector dhe Kay. Merlin magjeps enët për t'u larë, pastaj e nxjerr Arthur përsëri për një mësim tjetër.

Për mësimin tjetër, Merlin i shndërron të dy në ketra për të mësuar rreth gravitetit. Arthur gati sa nuk hahet nga një ujk, por shpëtohet nga një ketër femër që bie në dashuri me të. Pasi kthehen në formën njerëzore, Ector akuzon Merlin se ka përdorur magji të zezë në pjata. Arthur mbron Merlin, por Ector ndëshkon Arthurin duke i dhënë Kay një tjetër squire, Hobbs.

Duke vendosur për të korrigjuar, Merlin planifikon të edukojë Arthur me kohë të plotë, por njohuria e Merlinit për historinë e ardhshme e ngatërron Arturin, duke e shtyrë Merlinin të emërojë Archimedes si mësuesin e Arthur. Merlin e shndërron Arthur në një harabel dhe Arkimedi e mëson se si të fluturojë. Menjëherë pas kësaj, Arthur takon Madam Mim, një shtrigë e çuditshme, e keqe që është armike e Merlinit. Merlin mbërrin për të shpëtuar Arthur përpara se Mim ta shkatërrojë atë dhe Mim e sfidon Merlinin në një duel magjistarësh. Pavarësisht mashtrimit të Mimit, Merlin e tejkalon atë duke u shndërruar në një mikrob dhe duke e infektuar atë, duke ilustruar rëndësinë e njohurive mbi forcën.

Në prag të Krishtlindjes, Kay merr titullin kalorës. Kur Hobbs fillon të ketë parotit, Ector rivendos Arthur si squire e Kay, gjë që e nxit atë që me kënaqësi t'ua japë lajmin mësuesve të tij. Archimedes e përgëzon, por Merlin, duke menduar se Arturi po e braktis arsimimin, e qorton që ka qëndruar nën gishtin e madh të Keit. Kur Arturi përgjigjet se ai është me fat, Merlin me zemërim e transporton veten në Bermuda të shekullit të 20-të.

Në turne, Arthur kupton se la shpatën e Kay në han. Është e mbyllur për turneun, por Arkimedi sheh "Shpatën në gur", të cilën Arturi e heq pothuajse pa mundim, duke përmbushur pa vetëdije profecinë. Kur Arthur kthehet me shpatën, Ector e njeh atë dhe turneu ndalet. Ektori e vendos shpatën përsëri në kudhër, duke kërkuar nga Arturi të provojë se e tërhoqi atë. Ai e tërheq edhe një herë, duke zbuluar se ai është mbreti i ligjshëm i Anglisë, duke fituar respektin e Ector dhe Kay dhe faljen e të parës.

Më vonë, mbreti i sapokurorëzuar Arthur ulet në dhomën e fronit me Archimedes, duke u ndjerë i papërgatitur për përgjegjësinë e sundimit të një vendi. Merlin kthehet nga Bermuda dhe vendos të ndihmojë Arthur të bëhet mbreti i madh që ai e ka parashikuar të jetë dhe të sigurojë trashëgiminë e tij.

## Zërat 
* Sebastian Cabot si Sir Ector, babai i Kay dhe babai kujdestar i Arthur. Megjithëse ai kujdeset qartë për Arthur, ai shpesh e trajton atë më shumë si një shërbëtor sesa një djalë.
** Cabot ishte gjithashtu tregues i filmit. 
* Karl Swenson si Merlin, një magjistar i vjetër dhe i çuditshëm që ndihmon dhe edukon Arthur.
* Rickie Sorensen, Richard Reitherman, dhe Robert Reitherman si Arthur (gjithashtu i njohur si Wart), djali që do të rritet për t'u bërë udhëheqësi legjendar britanik Mbreti Arthur.
* Junius Matthews si Archimedes, bufi i përkëdhelur dhe shërbëtori i Merlinit, por me arsim të lartë, i cili ka aftësinë për të folur.
* Ginny Tyler si Ketër e Vogël Vajzë, e cila menjëherë zhvillon një tërheqje për Arturin kur e takoi atë si një ketër.
* Martha Wentworth si Madam Mim, një magjistare e aftë për magjinë e zezë dhe armikja e Merlinit. Magjia e Mimit përdor mashtrime, në krahasim me aftësitë shkencore të Merlinit.
** Wentworth gjithashtu bëri zërin e Ketri Gjyshe, një ketër e moshuar që tërhiqet nga Merlin ndërsa Merlin është një ketër.
* Norman Alden si Sir Kay, Vëllai kujdestar i Arthur dhe djali i Ektorit. Ndryshe nga babai i tij, ai ka shumë më pak respekt për Arthurin dhe mendon pak mirë për të.
* Alan Napier si Sir Pelinore, miku i Ektorit, i cili shpall turneun e jousting.

Thurl Ravenscroft bëri zërin e Sir Bart, një nga kalorësit e parë në turneun e jousting. Jimmy MacDonald bëri zërin e ujkut që ka disa takime me Arthur dhe përpiqet ta hajë atë, por vazhdimisht përballet me fatkeqësi. Martha Wentworth dhe Barbara Jo Allen bënën zërin e shërbëtores Scullery e cila punon në kështjellën e Ector dhe beson se Merlin është një magjistar i keq. Tudor Owen bëri zërin e një nga kalorësit ose fisnikët në turmë gjatë turneut.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*