Maqedonia e Madhe

[parapamje|Rajoni i Maqedonisë sipas nacionalistëve maqedonë. Disa nacionalistë, duke përfshirë edhe zyrtarë të lartë, kanë shfaqur pretendime territoriale ndaj krahinave të shteteve fqinje si, "Maqedonia e Egjeut" ([Greqia|Greqi), "Maqedonia e Pirinit" (Bullgari), "Malla Prespa dhe Gollobërda" (Shqipëri), "Gora" (Kosovë) dhe Prohor Pçinski (Serbi). (Hartë e vjetër)]]
**Maqedonia e Bashkuar **(, *Obedineta Makedonija*), ose **Maqedonia e Madhe** (, *Golema Makedonija*), është një koncept irredentist i nacionalistëve maqedonë, i cili synon bashkimin e gjitha trojeve që i takojnë rajonit gjeografik të Maqedonisë në Europën juglindore (që ata pretendojnë se është atdheu i tyre, dhe që sipas tyre është copëtuar padrejtësisht në Traktatin e Bukureshtit në 1913) në një shtet të vetëm që do udhëhiqej nga maqedonët. Si kryeqytet i Maqedonisë së Madhe do bëhej qyteti Selanik (*Solun* në gjuhët sllave) i cili ndodhet në krahinën greke Maqedonia, dhe të cilin maqedonët dhe vetë Titoja kishte ëndërruar gjithmonë ta zotëronin.

## Historia e konceptit 
Koncepti i Maqedonisë së bashkuar u shfaq fillimisht në fund të shekullit të 19, në dokumentet e Organizatës së Brendshme Revolucionare Maqedonase (VMRO) si variant i quajtur *Maqedonia autonome*. Organizata u themelua më 1893 në Selanik të Perandorisë Osmane, nga një grup i vogël anti-osman i revolucionarëve maqedono-bullgarë, të cilët e shihnin Maqedoninë si një territor të pandarë kurse të gjithë banorët e saj si "maqedonë", pavarësisht përkatësisë fetare apo etnike. Ideja atëherë ishte kryekëput politike dhe nuk nënkuptonte shkëputje prej etnisë bullgare, por unitet të gjithë kombësive në atë rajon.  Pasi kaloi nëpër disa transformime të ndryshme, organizata origjinale u shtyp në vitet e 1930-ta, kur territori i Republikës së Maqedonisë ishte pjesë e Mbretërisë së Jugosllavisë. Partia politike VMRO–DPMNE pretendon të jetë pasardhësja ideologjike e VMRO-së së vjetër. 

Sipas Svetozar Vukmanoviqit, përfaqësuesit personal të Titos në Maqedoninë jugosllave gjatë viteve të 40-ta, "sllogani mbi Maqedoninë e bashkuar u shfaq për herë të parë në manifestin e SHP të Ushtrisë Nacional Çlirimtare të Maqedonisë, në fillim të tetorit 1943. Më parë nuk ishte përmendur asnjëherë në ndonjë dokument, as në Jugosllavi, as në Maqedoni." 
 që sipas nacionalistëve maqedonë i përkasin Maqedonisë]]
Në epokën moderne, nacionalistët maqedonë kanë bërë thirrje për një "Maqedoni të Bashkuar" që nga viti 1989 e tutje, me parulla si "Soluni (Selaniku) është i joni" dhe "Ne luftojmë për Maqedoni të Bashkuar". Nacionalistët maqedonas, e zbërthejnë rajonin e Maqedonisë si më poshtë: 
* Maqedonia e Vardarit (Вардарска Македонија), e cila përfshin:
** territorin e Republikës së Maqedonisë;
** Gorën (Гора), në jug të Kosovës dhe në lindje të Shqipërisë
** Prohor Pçinski (Прохор Пчински), në jug të Serbisë, dhe
* Maqedonia Greke (ose "Maqedoninë e Egjeut", "Егејска Македонија"), në veri të Greqisë;
* Provinca Blagoevgrad (ose "Maqedonia e Pirinit", "Пиринска Македонија"), Bullgaria jugperëndimore; dhe
* Prespë e Vogël (Мала Преспа) dhe Gollobordë (Голо Брдо), Shqipëri.
Nacionalistët maqedonë u referohen territoreve të lartpërmendura si pjesë të paçliruara të Maqedonisë dhe pretendojnë se shumica e popullsisë në ato vende është maqedone. Në rastin e Bullgarisë dhe të Shqipërisë thonë që numri i tyre është falsifikuar gjatë regjistrimeve të popullsisë. Në Shqipëri, zyrtarisht ka vetëm 5000 maqedonë, kurse nacionalistët maqedonë pretendojnë shifra prej 120,000 deri në 350,000. Në Bullgari, zyrtarisht ka 1400 maqedonë, kurse nacionalistët maqedonë pretendojnë 200,000.  Në Greqi, ka një minoritet sllavofon me vetë-identifikime të ndryshme (maqedon, grek, bullgar), dhe i cili përllogaritet të jetë diku 100,000-200,000 (sipas Greek Helsinki Monitor vetëm 10,000 - 30,000 kanë identitet kombëtar maqedon). Qeveria e Maqedonisë, e udhëhequr nga partia nacionaliste VMRO–DPMNE, pretendon një minoritet maqedon që arrin në 750,000.

VMRO–DPMNE, partia qeverisëse nacionaliste e Republikës së Maqedonisë, në rezolutën e saj të parë, miratoi platformën e "Maqedonisë së Bashkuar", një akt që i zemëroi politikanët e moderuar maqedonë, dhe i cili është parë nga Greqia si një pretendim i papranueshëm irredentist ndaj provincës veriore greke të Maqedonisë.

Para dhe menjëherë pas shpalljes së pavarësisë nga Republika e Maqedonisë, në Greqi mendohej se ideja e Maqedonisë së Bashkuar kishte akoma përkrahjen e shtetit. Në kushtetutën e Republikës së Maqedonisë pas pavarësisë, të miratuar më 17 nëntor 1991, Neni 49 thoshte:
: (1) Republika kujdeset për statusin dhe të drejtat e atyre personave që i përkasin popullit maqedon në shtetet fqinje, si dhe emigrantëve maqedonë, ndihmon zhvillimin e tyre kulturor dhe promovon lidhjet me ta.
: (2) Republika kujdeset për të drejtat kulturore, ekonomike dhe sociale të qytetarëve të Republikës jashtë vendit.
Më 13 shtator të vitit 1995, Republika e Maqedonisë, nënshkroi një Marrëveshje të Përkohsme me Greqinë  në mënyrë që t'i jepte fund embargos ekonomike që i kishte vendosur Greqia, mes tjerash edhe për pretendimet territoriale. Ndër dispozitat e saj, Marrëveshja specifikonte se Maqedonia hiqte dorë nga gjithë pretendimet territoriale ndaj shteteve fqinje.

Koncepti i Maqedonisë së Bashkuar mund të gjendet ende në burime zyrtare të republikës, dhe mësohet në shkolla përmes teksteve shkollore dhe botimeve tjera qeveritare.

## Shih edhe 
* Nacionalizmi maqedonas
* Maqedonasit në Shqipëri
* Historia e Republikës së Maqedonisë
* Titizmi

## Referime