Parku i Gërmisë

**Parku i Gërmisë** është një park që ndodhet në Prishtinë, Kosovë. Ka një sipërfaqe prej 1126 ha. Ky park është një zonë e mbrojtur e natyrës, i shpallur nga viti 1987.  

## Pozita gjeografike
Shtrihet në verilindje të kryeqendrës së Kosovës (Prishtinë) dhe përfshin një sipërfaqe prej 62 km2.
Kufijtë e Gërmisë fillojnë prej kodrës së vreshtave në perëndim, pastaj në lindje të Prishtinës përmes kodrës së Mirditës deri te xeherorja e Hajvalisë e deri te rrjedha e lumit të Graqanicës, kufiri jugor shkon përmes rrjedhës së këtij lumi deri te derdhja e lumit të Busisë në të. 
Në lindje kufiri shtrihet përmes lumit të Busisë deri te fshati Mramor e Butos e pastaj deri te lumi i Prishtinës i cili është kufiri verior i këtij masivi malor.

Pika më e lartë e Gërmisë është Maja e Butosit me lartësi mbidetare prej 1050 m.

## Relievi i Gërmisë
Relievi i Germise përbëhet prej kodrave me lartësi dhe pjerrësi të ndryshme të ndara mes tyre me hapësira të luginave të përroskave dhe lumenjve. 
Këtu posaçërisht veçohet lugina e lumit Vellusha e cila buron në pjesën perëndimore të kodrës së Butosit, e cila gjithashtu përfaqëson relievin më karakteristik me lartësi mbidetare 1000 m dhe me gjatësi afërsisht 8 km.
Kjo pjesë shtrihet në mes të lumit të Prishtinës në veri dhe atij të Badocit në jug e që njëkohësisht paraqet nyjen hidrologjike të lumit të Prishtinës, Vellushës dhe Badocit.
Përndryshe në Gërmi ekzistojnë edhe mjaft burime të cilat gjatë periudhës verore pjesërisht thahen. Sot uji i këtyre burimeve është i  lidhur me një rrjet që derdhet në pishinën e Gërmisë.

## Flora dhe fauna e Gërmisë
Në sajë të pozitës gjeografike, veçorive gjeologjike, pedologjike, kushteve klimatike masivi malor i Gërmisë është mjaft i pasur si në pikëpamje floristike, vegjetative dhe faunistike.
Nga hulumtimet e deritashme janë të evidentuara 610 lloje të florës vaskulare të grumbulluara në 82 familje dhe 83 lloje kërpudhash duke mos llogaritur taksonet e barërave të këqija, atyre ruderale dhe bimëve tjera të ulëta.
Prej tyre 5 lloje janë endemike dhe 12 lloje mjekësore.
Vegjetacionin pyjor të Gërmisë e përbëjnë 4 bashkësi pyjore:Bashkësia e shpardhit dhe qarrit (prej 600– 700 m lartësi mbidetare), bashkësia e bungut dhe shkozës (800 m ),
bashkësia e bungut (820– 870 m) dhe bashkësia e ahut (1000 m).
Kompleksiteti i biotopeve natyrore të Gërmisë siguron kushte për jetesën e një sërë llojesh shtazore.
Sipas hulumtimeve të bëra deri më sot dhe sipas shënimeve të literatures në regjionin e Gërmisë janë regjistruar: 5 lloje ujëtoksorësh, 7 lloje të rrëshqitësve, 19 lloje të gjitarëve dhe 30 lloje të shpendëve. 
Po ashtu jetojnë edhe një numër i madh i insekteve që përbëjnë grupin më të madh të shtazëve në këtë masiv. Ndërsa të dhënat nga terreni sot janë alarmante, flitet për zhdukjen e shumë llojeve bimore dhe shtazore. 

## Mbrojtja ligjore e Gërmisë
Për shkak të bukurive të posaçme natyrore, vlerave burimore dhe estetike natyrore të cilat janë me rëndësi kulturore- arsimore, shkencore dhe turistiko- rekreative, kësaj zone i është kushtuar edhe një përkujdesje ligjore qysh herët.
Në vitin 1966 vendoset që një pjesë e masivit malor të Gërmisë të shpallet si “Pyje për piknik” (“GZK” nr. 32/66). Në vitin 1987 Kuvendi Komunal i Prishtinës merr vendimin për vënien nën mbrojtje të Kompleksit të “Gërmisë” në kategori të Parkut regjional të natyrës (“GZK” nr. 43/87). 
Me këtë është mbrojtur sipërfaqja prej 1.126.01.00 ha.
Në bazë të këtij vendimi me Parkun e menaxhon N.P.L. “Hortikultura” sh.a.. Mbikëqyrjen profesionale e bën Instituti i Kosovës për Mbrojtjen e Natyrës.
Sipas IUCN (Unionit botëror për Ruajtjen dhe Konservimin e Natyrës) Parku i Gërmisë është evidentuar në listën ndërkombëtare të zonave të mbrojtura (IUCN, 1990 United Nation List of National Parks and Protected Areas).

## Gërmia si vend rekreacioni
Mbi 75 % e sipërfaqes së Parkut të Gërmisë është e mbuluar me pyje e me bashkësi të shpardhit, qarrit, bungut dhe ahut. 
Një pjesë të rëndësishme të sipërfaqes së mbrojtur e përfshin edhe zona për rekreacion dhe pushim, në të cilën gjenden edhe livadhe si dhe infrastruktura e ndërtuar.
Zona e pyjeve përfshin 884.57.07 ha, zona e kullotave 204.29.00 ha, zona e livadheve 42. 55. 16 ha, kopshteve 2.67. 54 ha, toka jopjellore 14. 24. 79 ha dhe zona e ndërtimeve dhe rrugëve 19. 67. 72 ha.

Në kuadër të territorit të mbrojtur gjendet edhe zona për rekreacion dhe pushim, e cila përfshin një sipërfaqe prej 41.40.52 ha. Zona për rekreacion dhe pushim fillon prej pishinës e më tutje në brendësi të Gërmisë duke përfshirë livadhet, ish-pushimoren e fëmijëve, terrenet sportive, ish-hotelin e Gërmisë dhe deri te fillimi skiliftit.
Kjo zonë është e rrethuar me pyje të dushkut dhe të ahut, me pamje atraktive dhe është i dedikuar për pushim dhe rekreacion. Këto vlera atraktive natyrore dhe ajri i pastër i Gërmisë tërheqin vëmendjen që një numër i madh i banorëve të kryeqytetit dhe rrethinës të kalojnë një pjesë të ditës ose edhe fundjavën në të.
Në kuadër të territorit të mbrojtur gjendet edhe zona për rekreacion dhe pushim, e cila përfshin një sipërfaqe prej 41.40.52 ha.

## Mbrojtja dhe kujdesi ndaj Gërmisë
Nocioni i mbrojtjes së natyrës përfshin të gjitha hulumtimet, analizat dhe masat për ruajtjen dhe rivendosjen e ekuilibrit në natyrë. Ekulibri i natyrës duhet të ruhet për shkak të vlerave të saj dhe se është baza jetësore e shumë qenieve të gjalla: bimeve, shtazëve dhe e vet njerëzve.
Masivi malor i Gërmisë edhe pse në përgjithësi i ka ruajtur vlerat e veta natyrore, megjithatë ndikimi negativ i faktorit antropogjen nuk ka kaluar pa lënë gjurmët e veta. Janë të dukshme dëmtimet e ekosistemeve të ndryshme përmes eksploatimit të pyjeve dhe si rezultat i kësaj dukurie është të paraqisë erozionin dhe rrëshqitje e tokës.
Po ashtu kjo ka ndikuar edhe në çrregullimin dhe zvogëlimin e rrjedhave të ujit , e cila ka shkaktuar edhe ndryshueshmëri në strukturën e bashkësive jetësore bimore dhe shtazore.

Meqenëse Gërmia paraqet një rajon shumë të rëndësishëm dhe interesant në aspektin floristik, vegjetativ, faunistik dhe turistiko-rekreativ, është e domosdoshme që të ndërmerren masa adekuate për mbrojtjen e saj nga degradimi i mëtejshëm. Prandaj për ruajtjen e Parkut të Gërmisë si zonë e mbrojtur por edhe të tërë masivit të Gërmisë nga degradimi i mëtutjeshëm duhet një angazhim më i madh duke filluar prej qytetarit, ndërmarrjes menaxhuese, organeve komunale të Prishtinës, e deri te instancat më të larta shtetërore.
Pra, duke e ditur se ruajtja e masivit të Gërmisë është me interes kombëtar dhe ndërkombëtar nuk duhet humbur kohë për mbrojtjen e tij.

## Galeria 

Germia 1.jpg
Diell Dimri Gërmi.jpg
Autumn in Gërmia Park, Prishtinë, Kosova.jpg
Dimri në Gërmi.jpg
Parku Gërmia - Prishtinë.jpg
Parku Nacional i Gërmisë Prishtinë.jpg

## Referime
## Lidhje të jashtme
https://germiapark.net/