Shirley Temple

**Shirley Temple Black** (23 prill 1928 - 10 shkurt 2014) ishte një aktore, këngëtare, balerinë dhe diplomate amerikane, e cila ishte atraksioni numër një në biletaritë e Hollivudit si aktore fëmijë nga viti 1934 deri në vitin 1938. Më vonë, ajo u emërua Ambasadore e Shteteve të Bashkuara në Ganë dhe Çekosllovaki, dhe gjithashtu shërbeu si Shefe e Protokollit të Shteteve të Bashkuara.

Temple filloi karrierën e saj të filmit në moshën tre vjeç në vitin 1931. Dy vjet më vonë, ajo arriti famën ndërkombëtare në *Bright Eyes*, e publikuar në vitin 1934. Ajo mori një çmim të veçantë për Academy Juvenile Award në shkurt 1935 në shkurt të vitit 1935 për kontributin e saj të shquar si interpretuese për të mitur në filma gjatë vitit 1934 dhe vazhdoi të shfaqej në filma të njohur deri në pjesën e mbetur të viteve 1930, megjithëse filmat e saj të mëvonshëm u bënë më pak të njohur ndërsa ajo u rrit. Ajo u shfaq në filmin e saj të fundit, *A Kiss for Corliss*, më 1949.

Ajo filloi karrierën e saj diplomatike në vitin 1969, kur u emërua të përfaqësojë Shtetet e Bashkuara në një seancë të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, ku ajo punoi në Misionin e SHBA-së nën ambasadorin Charles Yost. Më vonë, ajo u emërua Ambasadore e SHBA-së në Ganë dhe gjithashtu shërbeu si Shefe e Protokollit të Shteteve të Bashkuara. Në vitin 1988, ajo botoi autobiografinë e saj, *Child Star*. Pasi u botua biografia e saj, ajo shërbeu si Ambasadore e SHBA-së në Çekosllovaki (1989–1992).

Temple ishte fituese e çmimeve dhe nderimeve të shumta, duke përfshirë Kennedy Center Honors dhe një Screen Actors Guild Life Achievement Award. Ajo është e 18-ta në e legjendave më të mëdha femra të ekranit amerikan të American Film Institute të kinemasë klasike të Hollivudit.

## Vitet e hershme
[parapamje|majtas|Temple në *[Glad Rags to Riches* (1933)]]
Temple lindi më 23 prill 1928, në Spitalin Santa Monica (tani Qendra Mjekësore UCLA Santa Monica) në Santa Monica, Kaliforni, fëmija e tretë e amvisës Gertrude Temple dhe punonjësit të bankës George Temple. Familja e saj ishte me prejardhje angleze, gjermane dhe holandeze. Ajo kishte dy vëllezër: John dhe George Jr. Familja u zhvendos në Rockingham Avenue, Brentwood, Los Angeles.

Nëna e saj inkurajoi atë të zhvillonte talentin e saj të këndimit, vallëzimit dhe aktrimit dhe në shtator 1931 e regjistroi atë në Shkollën e Vallëzimit të Meglin në Los Angeles.

Ndërsa ishte në shkollën e vallëzimit, ajo u vu re nga Charles Lamont, i cili ishte një drejtor i hedhjes për Educational Pictures. Temple u fsheh pas pianos ndërsa ishte në studio. Lamont e pëlqeu Temple dhe e ftoi atë në audicion; ai e nënshkroi atë në një kontratë në vitin 1932. Educational Pictures filloi *Baby Burlesks*, një komedi 10-minutëshe që satirizuan filmat dhe ngjarjet e fundit, duke përdorur fëmijë parashkollorë në çdo rol. Në vitin 1933, Temple u shfaq në filmin *Glad Rags to Riches*, një parodi e filmit të Mae West, *She Done Him Wrong*, me Temple si këngëtare salloni. Po atë vit, ajo u shfaq në filmin ''Kid 'in' Africa* ​​si një fëmijë i rrezikuar në xhungël dhe në filmin *Runt Page*, një pastiç i serialit të vitit të kaluar *The Front Page*. Aktorët më të rinj në kast i recituan vargjet e tyre fonetikisht.

Temple u bë ylli i shquar i këtij seriali, dhe Educational e promovoi atë në komeditë 20-minutëshe në serinë *Frolics of Youth* me Frank Coghlan Jr. Temple luajti rolin e Mary Lou Rogers, motrës së vogël në një familje bashkëkohore periferike. Temple dhe kolegët e saj fëmijë modeluan për drithëra mëngjesi dhe produkte të tjera për të financuar kostot e prodhimit. Ajo iu dha hua Tower Productions për një rol të vogël në filmin e parë artistik të studios, *The Red-Haired Alibi* (1932), dhe në vitin 1933 Universal, Paramount dhe Warner Bros. Pictures për role të ndryshme, duke përfshirë një rol të pakredituar në *To the Last Man* (1933), me protagonistë Randolph Scott dhe Esther Ralston.

## Karriera televizive
Nga viti 1958 deri në vitin 1961, Temple ishte prezantuese, narratore dhe herë pas here aktore në një seri antologjike me përshtatje përrallash të quajtur *Shirley Temple's Storybook*. Gjatë vitit 1958, programi njëorësh u pa si një seri specialesh në ABC. Duke filluar nga viti 1959, seriali filloi të transmetohej çdo të tretën e hënë në mbrëmje, duke alternuar me *Cheyenne*. Në vitin 1960, seriali u zhvendos në NBC, ku u transmetua nën titullin *The Shirley Temple Show* deri më 10 shtator 1961.

Temple vazhdoi të punonte në televizion, duke bërë paraqitje të ftuar në *The Red Skelton Show*, *Sing Along with Mitch* dhe shfaqje të tjera.

Në vitin 1999, ajo drejtoi çmimet *AFI's 100 Years...100 Stars* në CBS.

Në vitin 2001, Temple shërbeu si konsulente në një prodhim filmik të ABC-TV të autobiografisë së saj, *Child Star: The Shirley Temple Story.* Me regji nga regjisorja australiane Nadia Tass dhe xhiruar nga bashkëshorti i saj David Parker, filmi ka në rolet kryesore Ashley Rose Orr si Temple, Emily Anne Hart si Shirley e re, Connie Britton  si Gertrude Temple, Colin Friels si George Temple, dhe Hinton Battle si Bill "Bojangles" Robinson. Filmi u xhirua në Port Melbourne, Australi.

## Jeta personale
Në vitin 1945, Temple u martua me John Agar në moshën 17 vjet. Në vitin 1948, lindi vajza e tyre me emrin Linda Susan. Ata e bënë dy filma së bashku: *Fort Apache* (1948) dhe *Adventure in Baltimore* (1949). Ata u divorcuan më 5 dhjetor 1949.

Në vitin 1950, ajo u martua me Charles Alden Black. Çiftet mbetën të martuar për 54 vjet deri më 4 gusht 2005, ku Charles Alden vdiq në shtëpi nga një sëmundje.

## Vdekja
Shirley Temple vdiq më 10 shkurt 2014, në moshën 85. Shkaku i vdekjes, sipas certifikatës së saj të vdekjes, të lëshuar më 3 mars 2014, ishte sëmundja pulmonare obstruktive kronike. Tempulli ishte një duhanpirëse gjatë gjithë jetës por shmangte që mos ta bënte këtë në publik sepse nuk dëshironte të jepte një shembull të keq për fansat e saj.

## Filmografia
## Referime 
### Bibliografia 
* 
* 
* , primary source
* 
* 
* 
* Kasson, John F. (2015) "Black, Shirley Temple" *American National Biography* (2015) online
* Hatch, Kristen. (2015) *Shirley Temple and the Performance of Girlhood'' (Rutgers University Press, 2015) x, 173 pp.
* 
* 
* 
* 

## Lidhje të jashtme
* Faqja zyrtare
* 
* "Shirley Temple". National Women's History Museum. 2017.