Geri Kasparov

**Geri Kimoviç Kasparov** (rusisht: *Га́рри Ки́мович Каспа́ров*; lindur si **Geri Kimoviç Weinstein**, 13 prill 1963, Baku, Azerbajxhan) është një mjeshtër i madh shahu rus, aktivist politik dhe shkrimtar, i cili ishte Kampion Botëror i Shahut nga viti 1985 deri në vitin 2000. Vlerësimi i tij maksimal në FIDE prej 2851, i arritur në vitin 1999, ishte më i larti i regjistruar derisa u tejkalua nga Magnus Carlsen më 2013. Nga viti 1984 deri në pensionimin e tij nga shahu konkurrues i rregullt në 2005, Kasparov u rendit nr. 1 për një rekord prej 255 muajsh në përgjithësi. Kasparov mban gjithashtu rekorde për fitoret më të njëpasnjëshme të turneut profesional (15) dhe Oskarëve të Shahut (11).

Kasparov u bë kampioni më i ri i padiskutueshëm i botës në vitin 1985 në moshën 22 vjeç duke mposhtur kampionin e atëhershëm Anatoli Karpov, një rekord që e mbajti deri në vitin 2024. Ai e mbrojti titullin kundër Karpov tre herë, në vitet 1986, 1987 dhe 1990. Kasparov mbajti titullin zyrtar botëror FIDE deri në vitin 1993, kur një mosmarrëveshje me FIDE e çoi atë të krijonte një organizatë rivale, Shoqatën Profesionale të Shahut. Në vitin 1997, ai u bë kampioni i parë botëror që humbi një ndeshje ndaj një kompjuteri nën kontrollet standarde të kohës kur u mund nga superkompjuteri IBM Deep Blue në një ndeshje shumë të publikuar. Ai vazhdoi të mbante titullin botëror "Klasik" deri në humbjen e tij nga Vladimir Kramnik në vitin 2000. Pavarësisht humbjes së titullit PCA, ai vazhdoi të fitonte turne dhe ishte lojtari më i vlerësuar në botë në kohën e daljes së tij zyrtare në pension. Kasparov e stërviti Carlsenin në vitet 2009–2010, gjatë së cilës kohë Carlsen u ngrit në vendin e parë në botë. Kasparov kandidoi pa sukses për president të FIDE-s në vitet 2013–2014.

Kasparov zyrtarizoi tërheqjen nga shaku profesionist më 10 mars 2005, për t'iu përkushtuar politikës dhe shkrimit. Formoi lëvizjen Fronti i Bashkuar Civil dhe u anëtarësua me Rusia Tjetër, koalicion që kundështon administimin e Vladimir Putin. Në vitin 2008, ai njoftoi synimin për të kandiduar si kandidat në garën presidenciale ruse të atij viti, por pasi hasi në probleme logjistike në fushatën e tij, për të cilat fajësoi "pengimin zyrtar", ai u tërhoq. Në vazhdën e protestave masive ruse që filluan në vitin 2011, ai njoftoi në qershor 2013 se ishte larguar nga Rusia për të ardhmen e afërt nga frika e persekutimit. Pas fluturimit të tij nga Rusia, ai jetoi në New York City me familjen e tij. Në vitin 2014, ai mori nënshtetësinë kroate dhe ka mbajtur një vendbanim në Podstrana afër Splitit.

## Jeta e hershme 
parapamje|Kasparov në moshën 11 vjeçare, Vilnius, 1974|294x294px
Kasparov u lind Garik Kimoviç Weinstein (rusisht: Гарик Кимович Вайнштейн, romanizuar: *Garik Kimovich Vainshtein*) në Baku, RSS e Azerbajxhanit (tani Azerbajxhan), Bashkimi Sovjetik. Babai i tij, Kim Moisijeviç Weinstein, ishte çifut rus, dhe nëna e tij, Klara Gasparian, ishte armene. Kasparovi e ka përshkruar veten si një "i krishterë i vetë-emëruar", megjithëse "shumë indiferent". dhe duke u identifikuar si rus: "Edhe pse jam gjysmë armen, gjysmë çifut, e konsideroj veten rus sepse rusishtja është gjuha ime amtare dhe jam rritur me kulturën ruse."

Kasparovi fillimisht filloi studimin serioz të shahut pas një problemi shahu të dhënë nga prindërit për të cilin ai propozoi një zgjidhje. Babai i tij vdiq nga leuçemia kur Garry ishte shtatë vjeç. Në moshën dymbëdhjetë vjeçare, Garry adoptoi mbiemrin armen të nënës së tij, Gasparian, duke e modifikuar atë në një version të rusifikuar, Kasparov.

Kur ishte 7 vjeç, Kasparovi mori pjesë në rrethin e shahut në Pallatin e Pionerëve të Rinj në Baku dhe, në moshën 10 vjeçare filloi trajnimin në shkollën shahut të Mikhail Botvinnik nën vëzhgimin e trajnerit Vladimir Makogonov. Makogonovi ndihmoi në zhvillimin e aftësive pozicionale të Kasparovit dhe e mësoi atë të luante Mbrojtjen Caro-Kann dhe Sistemin Tartakower të Gambitit të Mbretëreshës. Kasparovi fitoi Kampionatin e të Rinjve sovjetikë në Tbilisi në 1976, duke marrë 7 pikë nga 9 të mundshme, në moshën 13 vjeçare. Ai e përsëriti fitoren një vit më pas, duke fituar me një rezultat prej 8½ pikë nga 9. Gjatë kësaj kohe ai kishte trajner Alexander Shakarov.

Në 1978, Kasparovi mori pjesë në turneun Përkujtimor Sokolski në Minsk. Ai ishte ftuar si një përjashtim por zuri vendin e parë dhe u bë një Mjeshtër shahu. Kasparovi ka thënë vazhdimisht se kjo ngjarje ishte një pikë kthese në jetën e tij, dhe se kjo e bindi atë për të zgjedhur shahun si karrierën e tij. "Unë do ta kujtoj turneun Përkujtimor Sokolski sa të jem gjallë", shkroi ai. Ai ka thënë gjithashtu se pas fitores, ai mendonte se kishte një mundësi shumë të mirë në kampionatin botëror.

## Karriera e shahut 
Në fillim të vitit 1978, Kasparov mori pjesë në turneun Sokolsky Memorial në Minsk. Normalisht ftoheshin vetëm mjeshtra të afirmuar dhe lojtarë vendas, por ai mori një ftesë të veçantë, dhe zuri vendin e parë. Kasparov tha se pas fitores, mendonte se kishte një "mundësi shumë të mirë" për kampionatin botëror. Fillimisht ai u kualifikua për Kampionatin e Shahut Sovjetik në moshën 15 vjeçare në vitin 1978, lojtari më i ri ndonjëherë në atë nivel, duke fituar një turne me sistemin zviceran me 64 lojtarë në Daugavpils. Ai shënoi 8.5/17 në atë kampionat sovjetik.

Turneu i parë ndërkombëtar i Kasparovit ishte në Banja Luka, Jugosllavi, në prill të vitit 1979, ndërsa ai ishte ende i pavlerësuar. Kasparovi e fitoi këtë turne të klasit të lartë me 2 pikë diferencë, duke dalë me një vlerësim të përkohshëm prej 2545, të mjaftueshëm për ta renditur atë të barabartë me të 40-tin në botë. Vitin tjetër, 1980, ai fitoi Kampionatin Botëror të Shahut për Junior në Dortmund, Gjermania Perëndimore. Më vonë atë vit, ai debutoi si rezervë e dytë për Bashkimin Sovjetik në Olimpiadën e Shahut në Valeta, Maltë, dhe u bë Mjeshtër i Madh. Ai u ngjit shpejt në renditjen botërore: i barabartë me të 15-tin në janar 1980, i gjashti në janar 1981, i katërti në korrik 1981, i katërti në janar 1982 dhe i dyti pas Karpovit në korrik 1982.

Si adoleshent, Kasparov ndau Kampionatin e Shahut të BRSS-së në vitin 1981 me Lev Psakhis (12.5/17), megjithëse Psakhis fitoi ndeshjen e tyre. Fitorja e tij e parë në një turne ndërkombëtar të nivelit superklas u shënua në Bugojno, Jugosllavi, në vitin 1982. Ai fitoi një vend në turneun Ndërzonal të Moskës të vitit 1982, të cilin e fitoi, për t'u kualifikuar për Turneun e Kandidatëve.

parapamje|djathtas|Kasparov në ceremoninë e fitores në Kampionatin Botëror për Junior, Dortmund, 1980
Ndeshja e parë e Kasparovit për kandidatët (çerekfinale) ishte kundër Alexander Beliavsky, të cilin e mundi 6–3 (katër fitore, një humbje). Politika kërcënoi gjysmëfinalen e Kasparovit kundër Victor Korchnoi, e cila ishte planifikuar të luhej në Pasadena, Kaliforni. Autoritetet sovjetike nuk do ta lejonin Kasparovin të udhëtonte për në Shtetet e Bashkuara, që do të thotë se Korchnoi mund të kishte një mundësi të lehtë për t'u përballur. Ky vendim u prit me mosmiratim nga bota e shahut, dhe Korchnoi pranoi që ndeshja të luhej në Londër, së bashku me ndeshjen e planifikuar më parë midis Vasily Smyslov dhe Zoltán Ribli. Ndeshja Kasparov-Korchnoi u organizua me një njoftim të shkurtër nga Raymond Keene. Kasparov humbi ndeshjen e parë, por fitoi ndeshjen 7–4 (katër fitore, një humbje).

Në janar të vitit 1984, Kasparov u bë lojtari numër 1 në botë, me një vlerësim FIDE prej 2710. Ai u bë lojtari më i ri numër 1 në botë, një rekord që zgjati 12 vjet derisa u thye nga Kramnik në janar të vitit 1996. Po atë vit, ai fitoi finalen e Kandidatëve 8½–4½ (katër fitore, pa humbje) kundër ish-kampionit të botës Smyslov në Vilnius, duke u kualifikuar kështu për të luajtur kundër Karpov për kampionatin botëror.

### Kampionati botëror 1984-1985 
Ndeshja e Kampionatit Botëror të Shahut 1984–1985 midis Kasparov dhe Karpov pati shumë ulje-ngritje dhe një përfundim të diskutueshëm. Karpov filloi në një formë shumë të mirë dhe pas nëntë lojërave Kasparov ishte 4–0 poshtë në një ndeshje "i pari deri në gjashtë fitore". Në një kthesë të papritur ngjarjesh, pasoi një seri prej 17 barazimesh të njëpasnjëshme, disa relativisht të shkurtra, të tjera të barazuara në pozicione të paqëndrueshme. Kasparov humbi lojën e 27-të (5–0), pastaj u kundërpërgjigj me një seri tjetër barazimesh deri në lojën e 32-të, duke fituar fitoren e tij të parë kundër kampionit të botës dhe duke e çuar rezultatin në 5–1. Pasuan edhe 14 barazime të tjera të njëpasnjëshme, deri në lojën e 46-të; rekordi i mëparshëm i gjatësisë për një ndeshje për titullin botëror kishte qenë 34 lojëra (José Raúl Capablanca kundër Alexander Alekhine në 1927).

Kasparov fitoi lojërat e 47-të dhe të 48-të për ta çuar rezultatin në 5–3 në favor të Karpov. Pastaj ndeshja u mbyll pa rezultat nga Presidenti i FIDE-s, Florencio Campomanes, dhe një ndeshje e re u njoftua për të filluar disa muaj më vonë. Ndërprerja ishte e diskutueshme, pasi të dy lojtarët deklaruan se preferonin që ndeshja të vazhdonte. Duke njoftuar vendimin e tij, Campomanes përmendi shëndetin e lojtarëve, i cili ishte tendosur nga kohëzgjatja e ndeshjes. Sipas mjeshtrave të mëdhenj Boris Gulko dhe Korchnoi, dhe historianëve Vladimir Popow dhe Yuri Felshtinsky në librin e tyre *KGB Plays Chess*, Campomanes kishte qenë një agjent i KGB-së dhe ishte ngarkuar me detyrën për të parandaluar humbjen e Karpovit me çdo kusht; dhe ndeshja u ndërpre ndërsa Karpov ishte ende përpara për të shmangur përshtypjen se vendimi ishte marrë për të mirën e tij. Mjeshtri i madh amerikan Andy Soltis tha se ishte "absurde" të sugjerohej që Campomones ishte një agjent i KGB-së, por mendonte se vendimet e tij në ndeshje favorizonin Karpovin.

Ndeshja u bë e para, dhe deri më tani e vetmja, ndeshje e kampionatit botëror që u braktis pa rezultat. Marrëdhëniet e Kasparovit me Campomanes dhe FIDE-n u tendosën, dhe gjërat arritën kulmin në vitin 1993 me shkëputjen e plotë të Kasparovit nga FIDE.

### Kampion bote 
Ndeshja e dytë Karpov-Kasparov në vitin 1985 u organizua në Moskë si më e mira nga 24 lojëra, ku lojtari i parë që fitonte 12½ pikë do të fitonte titullin. Rezultatet nga ndeshja e përfunduar nuk do të vazhdonin; megjithatë, në rast të një barazimi 12–12, titulli do t'i mbetej Karpovit. Më 9 nëntor 1985, Kasparov siguroi kurorën botërore me një rezultat prej 13–11. Karpov, me të Bardha, duhej të fitonte lojën e 24-të për të ruajtur titullin, por Kasparov e fitoi atë. Ai ishte 22 vjeç në atë kohë, duke e bërë atë kampionin më të ri botëror, një rekord i mbajtur nga Mikhail Tal për më shumë se 20 vjet.

Në atë kohë, kampioni ende kishte të drejtën e një ndeshjeje rindeshjeje pasi humbi titullin. Kjo rindeshjeje u zhvillua në vitin 1986, e organizuar bashkërisht në Londër dhe Leningrad, me secilin qytet që priti 12 ndeshje. Në një moment të ndeshjes, Kasparov hapi një epërsi prej tre pikësh dhe dukej se ishte në rrugën e duhur për një fitore vendimtare. Por Karpov u kundërpërgjigj duke fituar tre ndeshje radhazi për të barazuar rezultatin në fund të ndeshjes. Në këtë pikë, Kasparov përjashtoi një nga sekondat e tij, mjeshtrin e madh Evgeny Vladimirov, duke e akuzuar atë se ia shiti përgatitjen e tij hapëse ekipit të Karpovit. Kasparov shënoi një fitore tjetër dhe e mbajti titullin e tij me një rezultat prej 12½–11½.[67]

Një ndeshje e katërt për titullin botëror u zhvillua në vitin 1987 në Seville, pasi Karpov ishte kualifikuar përmes Ndeshjeve të Kandidatëve për t'u bërë përsëri sfiduesi zyrtar. Kjo ndeshje ishte gjithashtu shumë e ngushtë, me asnjërin lojtar që nuk mbante më shumë se një pikë epërsi në asnjë kohë. Me një ndeshje të mbetur, Kasparov ishte një pikë prapa dhe i duhej një fitore për të barazuar ndeshjen dhe për të ruajtur titullin e tij. Pasoi një ndeshje e gjatë dhe e tensionuar, në të cilën Karpov gaboi një ushtar pak para kontrollit të kohës së parë. Kasparov më pas fitoi një fund të gjatë për të ruajtur titullin me rezultatin 12–12.

Kasparov dhe Karpov u takuan për herë të pestë, në këtë rast në New York City dhe Lyon në vitin 1990, me secilin qytet që priti nga 12 ndeshje. Përsëri, rezultati ishte i ngushtë, me Kasparov që fitoi me një diferencë prej 12½–11½. Në pesë ndeshjet e tyre të kampionatit botëror, Kasparov pati 21 fitore, 19 humbje dhe 104 barazime në 144 ndeshje.

### Përjashtimi nga FIDE 
[parapamje|Kasparov dhe Anand në një foto publicitare në majë të [World Trade Center (1973–2001)|World Trade Center në Nju Jork, 1995]]
Në nëntor të vitit 1986, Kasparov krijoi Shoqatën e Mjeshtrave të Madh (GMA) për të përfaqësuar lojtarët profesionistë dhe për t'u dhënë atyre më shumë zë në aktivitetet e FIDE-s. Kasparov mori një rol udhëheqës. Arritja kryesore e GMA-s ishte organizimi i një serie prej gjashtë turnesh të Kupës së Botës për lojtarët më të mirë në botë. Kjo shkaktoi një marrëdhënie të pasigurt midis Kasparov dhe FIDE-s.

Kjo përballje zgjati deri në vitin 1993, në të cilën kohë një sfidues i ri ishte kualifikuar përmes ciklit të Kandidatëve: Nigel Short, një mjeshtër i madh britanik i cili kishte mposhtur Karpovin në një ndeshje kualifikuese dhe më pas Jan Timman në finalet e mbajtura në fillim të vitit 1993. Pasi një proces i ngatërruar dhe i ngjeshur oferte prodhoi vlerësime financiare më të ulëta se sa pritej, kampioni i botës dhe sfiduesi i tij hodhën poshtë ofertën e FIDE-s për një ndeshje në gusht në Mançester dhe vendosën të luanin jashtë juridiksionit të FIDE-s. Ndeshja e tyre u zhvillua nën kujdesin e Shoqatës Profesionale të Shahut (PCA), një organizatë e themeluar nga Kasparov dhe Short.

Kasparov dhe Short u përjashtuan nga FIDE dhe luajtën ndeshjen e tyre të sponsorizuar mirë në Londër në shtator 1993. Kasparov fitoi bindshëm me një rezultat prej 12½–7½. Ndeshja e rriti ndjeshëm profilin e shahut në Mbretërinë e Bashkuar, me një nivel të konsiderueshëm mbulimi në Channel 4. Ndërkohë, FIDE organizoi ndeshjen e saj të kampionatit botëror midis Timman (finalisti i mposhtur i Kandidatëve) dhe ish-kampionit të botës Karpov (një gjysmëfinalist i mposhtur i Kandidatëve), të cilën Karpov e fitoi. FIDE i hoqi Kasparov dhe Short nga lista e saj e vlerësimit. Më pas, PCA krijoi një listë të vetën të vlerësimit, e cila përfshinte të gjithë lojtarët më të mirë në botë pavarësisht nga lidhja e tyre me FIDE-n. Tani kishte dy kampionë botërorë: kampioni i PCA-së Kasparov dhe kampioni i FIDE-së Karpov.

Kasparov mbrojti titullin e tij PCA në një ndeshje të vitit 1995 kundër Viswanathan Anand në World Trade Center në New York City. Kasparov fitoi ndeshjen me katër fitore, një humbje dhe trembëdhjetë barazime. Ai u përpoq të organizonte një tjetër ndeshje kampionati botëror nën një organizatë tjetër, Shoqatën Botërore të Shahut (WCA), me organizatorin e Turneut Ndërkombëtar të Shahut në Linares, Luis Rentero. Alexei Shirov dhe Vladimir Kramnik luajtën një ndeshje kandidatësh për të vendosur sfiduesin, të cilën Shirov e fitoi me një fitore të papritur. Por kur Rentero pranoi se fondet e kërkuara dhe të premtuara nuk ishin materializuar kurrë, WCA u shemb. Një tjetër organ ndërhyri, BrainGames.com, i kryesuar nga Raymond Keene. Pasi një ndeshje me Shirov nuk mund të arrihej nga BrainGames.com dhe bisedimet me Anand dështuan, në vend të kësaj u organizua një ndeshje kundër Kramnikut.

Gjatë kësaj periudhe, Kasparov u kontaktua nga Shkolla Oakham në Mbretërinë e Bashkuar, në atë kohë e vetmja shkollë në vend me një trajner shahu me kohë të plotë, dhe zhvilloi një interes në përdorimin e shahut në arsim. Në vitin 1997, Kasparov mbështeti një program bursash në shkollë.

### Humbja e titullit 
Ndeshja Kasparov-Kramnik u zhvillua në Londër gjatë gjysmës së dytë të vitit 2000. Kramnik kishte qenë student i Kasparovit në shkollën e famshme të shahut Botvinnik/Kasparov në Rusi dhe kishte shërbyer në ekipin e Kasparovit për ndeshjen e vitit 1995 me Anandin. Kasparov zbuloi se Kramnik ishte më i përgatitur. Si i Bardhë, Kasparov nuk mundi ta thyente Mbrojtjen pasive por të fortë të Berlinit në Ruy Lopez, dhe Kramnik arriti të barazonte të gjitha lojërat e tij si i Zi. Si i Zi, Kasparov humbi dy (lojërat 2 dhe 10), që do të thotë se Kramnik fitoi ndeshjen 8½–6½,

### Tërheqja nga garat e rregullta të shahut 
Kasparov njoftoi më 10 mars 2005 se do të tërhiqej nga shahu i rregullt garues. Ai përmendi si arsye mungesën e qëllimeve personale në botën e shahut. Kur fitoi kampionatin rus në vitin 2004, ai komentoi se kishte qenë titulli i fundit i madh që nuk e kishte fituar kurrë plotësisht. Ai gjithashtu shprehu zhgënjim për dështimin për të ribashkuar kampionatin botëror. Kasparov tha se mund të luante në disa gara shahu të shpejtë për argëtim, por kishte ndërmend të kalonte më shumë kohë me librat e tij, duke përfshirë serinë *My Great Predecessors*, dhe të punonte mbi lidhjet midis vendimmarrjes në shah dhe fushave të tjera të jetës. Ai gjithashtu deklaroi se do të vazhdonte të përfshihej në politikën ruse, të cilën e konsideronte si "të shkuar në rrugën e gabuar".

## Trashëgimia 
### Stili i lojës 
Kramniku e quajti Kasparovin një shahist praktikisht pa asnjë dobësi. Lojërat e tij karakterizohen nga një stil dinamik loje me fokus në taktikat, thellësinë e strategjisë, llogaritjen delikate dhe idetë origjinale të hapjes. Kasparov ishte i njohur për përgatitjen e tij të gjerë hapëse dhe lojën agresive në të. Sergej Shipov i konsideroi cilësitë morale dhe vullnetare të Kasparov (impulsiviteti dhe paqëndrueshmëria psikologjike) dhe mbështetja e tepruar në opsione, të cilat mund të çojnë në punë të tepërt dhe gabime, si ndër mangësitë e tij të pakta.

Stili sulmues i lojës së Kasparov është krahasuar nga shumë me Alekhine, idhulli i tij i shahut që nga fëmijëria. Kasparov e ka përshkruar stilin e tij si të ndikuar kryesisht nga Alekhine, Tal dhe Fischer. Ndikime të tjera te Kasparov ishin trajnerët e tij të hershëm. Në një moshë të re, ai u takua me mësuesit me përvojë Alexander Nikitin dhe Alexander Shakarov. Shakarov mblodhi dhe sistemoi materiale, dhe më pas u bë rojtari i "bankës së informacionit" të Kasparov. Një hap revolucionar në atë kohë ishte përfshirja e programeve kompjuterike në analizimin e lojërave, dhe ishte Kasparov dhe ekipi i tij që hodhën hapat e parë në këtë drejtim. Në 1973, Kasparov hyri në shkollën Botvinnik dhe tërhoqi menjëherë vëmendjen. Botvinnik komentoi për nxënësin e ri të shkollës: "Shpejtësia dhe kapaciteti i kujtesës së Garrit janë të mahnitshme. Ai numëron ndryshime të thella dhe gjen lëvizje të papritura. Fuqia e vizionit të kombinuar e bën atë të ngjashëm me vetë Alekhine".

### Kontributet në teorinë e hapjes 
Kasparov ka dhënë shumë kontribute në teorinë e hapjes, duke përfshirë bashkautorësinë e disa librave mbi këtë temë. Në vitet 1990, ai zhvilloi sistematikisht variante të reja me programe kompjuterike. Ai gjithashtu "ringjalli" Lojën Skoceze në garat e nivelit të lartë. Kasparov e përdori me sukses këtë hapje, e cila konsiderohej e vjetëruar, në ndeshjen e vitit 1990 kundër Karpovit dhe në ndeshjet me Short dhe Anand. Një nga degët e Sicilianit në Variacionin Szén quhet Gambiti i Kasparovit. Kasparov e përdori këtë variacion në lojën e 12-të dhe të 16-të të ndeshjes me Karpovin në vitin 1985; në të dytën nga këto lojëra, ai shënoi një fitore. Ai drejtoi listën e vlerësimit të PCA gjatë ndarjes nga FIDE. Në kohën e daljes në pension, ai ishte ende i renditur në vendin e parë në botë, me një vlerësim prej 2812. Vlerësimi i tij ka rënë joaktiv që nga lista e vlerësimit të janarit 2006.

Në janar 1990, Kasparov arriti vlerësimin (atëherë) më të lartë FIDE ndonjëherë, duke kaluar 2800 dhe duke thyer rekordin e vjetër të Fischer prej 2785. Nga listat e vlerësimit FIDE të korrikut 1999 dhe janarit 2000, Kasparov kishte arritur një vlerësim 2851 Elo, në atë kohë vlerësimi më i lartë arritur ndonjëherë. Ai e mbajti atë rekord derisa Carlsen arriti një vlerësim të ri rekord prej 2861 në janar 2013.

## Jeta personale 
Kasparov ka jetuar në New York City që nga viti 2013.

Ai është martuar tri herë: me Mashën, me të cilën kishte një vajzë, Polinën, përpara se të divorcohej; me Julia, me të cilën kishte një djalë, Vadimin, para divorcit të tyre në 2005;[332] dhe me Darinë (Dasha) ), me të cilin ka dy fëmijë, vajzën Aida e lindur në 2006 dhe djalin Nickolas lindur në 2015. Gruaja e Kasparov menaxhon aktivitetet e tij të biznesit në mbarë botën përmes Kasparov International Management Inc.

## Shënime 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare
* Geri Kasparov profili dhe lojërat në Chessgames.com
* Deep Thinking. Garry Kasparov. Talks at Google