Pirja e duhanit

parapamje|Cigare dhe pako me paralajmërim shëndetësor.
**Pirja e duhanit** është praktikë e djegies së duhanit dhe gëlltitjes së tymit që rezulton. Tymi mund të thithet, siç bëhet me cigaret, ose thjesht të lëshohet nga goja, siç bëhet përgjithësisht me tubacionet dhe puro. Praktika besohet se ka filluar qysh në vitet 5000-3000 para Krishtit në Mesoamerikë dhe Amerikën e Jugut. Duhani u fut në Euroazi në fund të shekullit të 17-të nga kolonistët evropianë, ku ndoqi rrugët e zakonshme tregtare. Praktika hasi në kritika që nga importimi i saj i parë në botën perëndimore e tutje, por u përfshi në disa shtresa të një numri shoqërish përpara se të bëhej e përhapur me futjen e aparatit të automatizuar të mbështjelljes së cigareve.

Pirja e duhanit është metoda më e zakonshme e konsumimit të duhanit, dhe duhani është substanca më e zakonshme e tymosur. Produkti bujqësor shpesh përzihet me aditivë dhe më pas digjet. Tymi që rezulton, i cili përmban substanca të ndryshme aktive, më e rëndësishmja prej të cilave është droga psikostimuluese e varësisë, nikotina (një përbërës që gjendet natyrshëm në duhan), përthithet përmes alveolave ​​në mushkëri ose në mukozën e gojës. Shumë substanca në tymin e cigares, kryesisht nikotina, shkaktojnë reaksione kimike në mbaresat nervore, të cilat rrisin rrahjet e zemrës, vigjilencën dhe kohën e reagimit, ndër të tjera. Lirohen dopamina dhe endorfina, të cilat shpesh shoqërohen me kënaqësi, duke çuar në varësi.

Shkencëtarët gjermanë identifikuan një lidhje midis pirjes së duhanit dhe kancerit të mushkërive në fund të viteve 1920, duke çuar në fushatën e parë kundër duhanit në historinë moderne, ndonëse ajo e cunguar nga kolapsi i Gjermanisë naziste në fund të Luftës së Dytë Botërore. Në vitin 1950, studiuesit britanikë demonstruan një marrëdhënie të qartë midis pirjes së duhanit dhe kancerit. Provat vazhduan të shtoheshin në vitet 1960, gjë që nxiti veprime politike kundër praktikës. Normat e konsumit që nga viti 1965 në botën e zhvilluar ose kanë arritur kulmin ose kanë rënë. Megjithatë, ata vazhdojnë të ngjiten në botën në zhvillim. Nga viti 2008 deri në vitin 2010, duhani përdoret nga rreth 49% e burrave dhe 11% e grave të moshës 15 vjeç e lart në katërmbëdhjetë vende me të ardhura të ulëta dhe të mesme (Bangladesh, Brazil, Kinë, Egjipt, Indi, Meksikë, Filipine, Rusi. , Tajlanda, Turqia, Ukraina, Uruguai dhe Vietnami), me rreth 80% të këtij përdorimi në formën e pirjes së duhanit. Hendeku gjinor priret të jetë më pak i theksuar në grupmoshat më të ulëta. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, 8 milionë vdekje në vit shkaktohen nga pirja e duhanit.

Shumë duhanpirës fillojnë gjatë adoleshencës ose në moshë madhore. Një studim i vitit 2009 i përvojave të para të pirjes së duhanit të nxënësve të klasës së shtatë zbuloi se faktori më i zakonshëm që i shtyn studentët të pinë duhan janë reklamat e cigareve. Pirja e duhanit nga prindërit, vëllezërit e motrat dhe miqtë gjithashtu i inkurajon studentët të pinë duhan. Gjatë fazave të hershme, një kombinim i kënaqësisë së perceptuar që vepron si përforcim pozitiv dhe dëshirës për t'iu përgjigjur presionit shoqëror të bashkëmoshatarëve mund të kompensojë simptomat e pakëndshme të përdorimit fillestar, të cilat zakonisht përfshijnë nauze dhe kollë. Pasi një individ ka pirë duhan për disa vite, shmangia e simptomave të tërheqjes së nikotinës dhe përforcimi negativ bëhen motivimi kryesor për të vazhduar.

## Pasojat 
Te duhanpirësit kanceri i gojës dhe i fytit janë shumë të zakonshëm, por kanceri nuk është i vetmi rrezik shëndetësor qe shkaktohet nga duhanpirja. Mushkëritë bëhen më të holla dhe më të dobëta, kështu qe hojëzat dëmtohen duke formuar qese më të mëdha që mbushen me lëng. Shkëmbimi i gazrave nuk mund të ndodhë. Kjo është emfizema. Te duhanpirësit është më i zakonshëm, gulcimi dhe prodhimi i shumë gëlbazeve. Duhanpirja ka ndikim shumë të dëmshëm për zemrën. Gjithashtu duhanpirësit kanë shumë më tepër gjasa të pësojnë goditje në zemër.

Miliona njerëz në botë pinë duhan. Tymi i cigareve përmban drogën nikotinë, e cila shkakton varësi, kështu që, pasi fillon të pish duhan, është e vështirë ta ndalosh. Konsumi i duhanit është i kushtueshëm dhe ka shumë ndikime negative në trupin e njeriut, por pavarësisht njerëzit ende vazhdojnë të pijnë duhan.

Mushkëritë e një të porsalinduri janë ngjyrë rozë dhe të pastra, kështu janë dhe mushkëritë e shumë të rriturve por mushkëritë e duhanpirësit janë gri. Me çdo cigare ata marrin tym të mbushur me katran, që futet në mushkëri, ky tym gjithashtu ndalon funksionimin normal të sistemit të pastrimit të ajrit.

## Shiko edhe 
* Duhani
* Tymosja
* Cigarja
* Pirja pasive e duhanit
* Efektet shëndetësore të duhanit
* Kanceri në mushkëri

## Referime