open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kodi civil

[parapamje|285x285px|Botimi i parë i Kodit Civil të [Zvicra|Zvicrës (rreth vitit 1907). Në vitin 1911, ai u bë kodi i parë civil që përfshin të drejtën tregtare (Kodi Zviceran i Detyrimeve).]]
**Kodi civil** është një kodifikim i së drejtës private në lidhje me pronën, familjen dhe detyrimet.

Një juridiksion që ka një kod civil në përgjithësi ka gjithashtu një kod të procedurës civile. Në disa juridiksione me një kod civil, një numër fushash thelbësore të së drejtës private që përndryshe zakonisht do të kodifikoheshin në një kod civil, në vend të kësaj mund të kodifikohen në një kod tregtar.

## Historia 
Historia e kodifikimit daton që nga Babilonia e lashtë. Kodi civil më i hershëm që ka mbijetuar është Kodi i Ur-Nammu-së, i shkruar rreth viteve 2100–2050 p.e.s. Corpus Juris Civilis, një kodifikim i së drejtës romake i prodhuar midis viteve 529 dhe 534 të erës sonë nga perandori bizantin Justiniani I, formon bazën e sistemeve ligjore të së drejtës civile që do të sundonin mbi Evropën Kontinentale.

Ligje të tjera të kodifikuara të përdorura që nga kohërat e lashta përfshijnë tekste të ndryshme të përdorura në të drejtën fetare, siç është Ligji i Manu-së në të drejtën hindu, ligji islamik i Sharia-s, Mishnah në të drejtën hebraike Halakha dhe Kanunet e Apostujve në të drejtën kanonike të krishterë.

## Shiko edhe 
* Kodi civil i Shqipërisë

## Referime
Padia

**Padia** është një procedim nga një ose më shumë palë (paditës) kundër një ose më shumë palëve (të paditurit) në një gjykatë civile. Termi arkaik "**padi**" gjendet vetëm në një numër të vogël ligjesh që janë ende në fuqi sot. Termi "padi" përdoret në lidhje me një padi civile të ngritur nga një paditës (një palë që pretendon se ka pësuar humbje si rezultat i veprimeve të të pandehurit) i cili kërkon një mjet juridik ose mjet të drejtë nga një gjykatë. Nga i pandehuri kërkohet t'i përgjigjet ankesës së paditësit ose përndryshe rrezikon gjykimin në mungesë. Nëse paditësi është i suksesshëm, aktgjykimi merret në favor të të paditurit. Një sërë urdhrash gjyqësorë mund të lëshohen në lidhje me ose si pjesë e vendimit për të zbatuar një të drejtë, për të dhënë dëmshpërblim ose kthim, ose për të vendosur një urdhër të përkohshëm ose të përhershëm për të parandaluar një akt ose për të detyruar një akt. Një aktgjykim deklarativ mund të lëshohet për të parandaluar mosmarrëveshjet ligjore në të ardhmen.

Një padi mund të përfshijë zgjidhjen e mosmarrëveshjeve që përfshijnë çështje të së drejtës private ndërmjet individëve, subjekteve afariste ose organizatave jofitimprurëse. Një padi mund të përfshijë gjithashtu çështje të së drejtës publike në kuptimin që shteti trajtohet sikur të ishte një palë private në një çështje civile, qoftë si paditës me një shkak civil të padisë për të zbatuar ligje të caktuara, ose si i paditur në veprime. kontestimi i ligjshmërisë së ligjeve të shtetit ose kërkimi i dëmeve monetare për dëmtimet e shkaktuara nga agjentët e shtetit.

Kryerja e një veprimi civil quhet kontest. Paditësit dhe të paditurit quhen palë ndërgjyqëse dhe avokatët që i përfaqësojnë ata quhen ndërgjyqëse. Termi kontest mund t'i referohet edhe kryerjes së veprimeve kriminale (shih procedurën penale).

## Shiko edhe 
* Kallëzimi penal

## Referime
Korrupsioni në polici

[parapamje|Një [Karikatura|karikaturë e vitit 1902 përshkruan një oficer policie, sytë e të cilit janë të mbuluar me një leckë të etiketuar "ryshfet".]]
**Korrupsioni në polici** është një formë e keqsjelljes së policisë në të cilën oficerët e zbatimit të ligjit përfundojnë duke thyer kontratën e tyre politike dhe abuzojnë me pushtetin e tyre për përfitime personale. Ky lloj korrupsioni mund të përfshijë një ose një grup oficerësh. Korrupsioni i brendshëm i policisë është një sfidë për besimin e publikut, kohezionin e politikave të departamenteve, të drejtat e njeriut dhe shkeljet ligjore që përfshijnë pasoja të rënda. Korrupsioni policor mund të marrë shumë forma, si ryshfeti.

## Shiko edhe 
* Korrupsioni

## Referimet
Prona private

[parapamje|[Fabrika|Fabrikat dhe korporatat konsiderohen pronë private.]]
**Prona private** është një emërtim ligjor për pronësinë e pronës nga personat juridikë joqeveritar. Prona private dallohet nga prona publike, e cila është në pronësi të një subjekti shtetëror dhe nga prona kolektive ose kooperativë, e cila është në pronësi të një grupi subjektesh joqeveritare.

Prona private është themeli i kapitalizmit, një sistem ekonomik i bazuar në pronësinë private të mjeteve të prodhimit dhe funksionimin e tyre për fitim. Dallimi midis pronës private dhe asaj personale ndryshon në varësi të filozofisë politike, me perspektivat socialiste që bëjnë një dallim të vështirë midis të dyjave. Si koncept ligjor, prona private përcaktohet dhe zbatohet nga sistemi politik i një vendi.

## Shiko edhe 
## Referimet
Prona publike

**Prona publike** është pronë që i dedikohet përdorimit publik. Termi mund të përdoret ose për të përshkruar përdorimin për të cilin është vënë prona, ose për të përshkruar karakterin e pronësisë së saj (në pronësi kolektive nga popullsia e një shteti). Kjo është në kontrast me pronën private, në pronësi të një personi individual ose subjekteve artificiale që përfaqësojnë interesat financiare të personave, siç janë korporatat. **Pronësia shtetërore**, e quajtur gjithashtu **pronësi publike**, **pronësi e qeverisë** ose **pronë shtetërore**, janë interesa pronësore që i janë kushtuar shtetit, dhe jo një individi ose komunitetesh.

## Shiko edhe 
## Referimet
Tarenti

**Taranto** ose **Tarento**   latinisht: *Tarentum*; ; ) është një qytet bregdetar në Pulia, Italia Jugore . Është kryeqyteti i provincës së Tarantos, duke shërbyer si një port i rëndësishëm tregtar, si dhe baza kryesore detare italiane. 

## Vështrim 
Taranto është një qytet i themeluar nga spartanët në shekullin e 8-të para Krishtit gjatë periudhës së kolonizimit grek, Taranto ishte ndër më të rëndësishmit në Magna Graecia, duke u bërë një fuqi kulturore, ekonomike dhe ushtarake që lindi filozofë, strategë, shkrimtarë dhe atletë si Archytas, Aristoxenus, Livius Andronicus, Heracleides, Iccus, Cleinias, Leonidas, Lysis dhe Sosibius. Në vitin 500 para Krishtit, qyteti ishte ndër më të mëdhenjtë në botë, me një popullsi të vlerësuar deri në 300,000 njerëz.   Sundimi shtatëvjeçar i Archytas shënoi kulmin e zhvillimit të tij dhe njohjen e hegjemonisë së tij mbi kolonitë e tjera greke të Italisë jugore.

Gjatë periudhës normane, ai u bë kryeqyteti i Principatës së Tarantos, i cili mbulonte pothuajse të gjithë thembrën e Pulias .

Taranto është tani qyteti i tretë më i madh kontinental në Italinë jugore (në jug të Romës, afërsisht gjysma jugore e gadishullit italian), me shkritore të zhvilluara mirë të çelikut dhe hekurit, rafineri të naftës, punë kimike, kantier detar detar dhe fabrika të përpunimit të ushqimit. Taranto do të presë Lojërat Mesdhetare 2026 .

## Shih edhe 
* Pulia
* Kalabria
* Deti Jon

## Lidhjet e jashtme 
* 
* Tourism in Taranto
* MARTA: Museo nazionale ARcheologico TAranto (Taranto Archaeological National Museum)

## Referime
Lauren Albanese

**Lauren Albanese** (lindur më 1 tetor 1989, në Jacksonville, Florida ) është një teniste amerikane joaktive.

Ajo filloi karrierën e saj profesionale në vitin 2006. Renditja e saj më e lartë për teke në WTA është 158, të cilën ajo e arriti më 15 qershor 2009. Karriera e saj më e lartë në dyshe është 213, të cilën e arriti më 28 shkurt 2011.

## Finalet e ITF 
|

|}
Stefano Albanese

**Stefano Albanese** (Palermo, 20 maj 1944) është një basketbollist italian.

## Karriera 
### Në klube 
Due qenë lojtar në KS Palermo me të cilin bëri debutimin e tij në Serie B në 1959-60, ai më pas kaloi te Stella Azzurra Roma . Ai bëri debutimin e tij në ekipin e parë në 1962-63 dhe qëndroi me romakët deri në 1968-69, me një magji me Forcat e Armatosura Vigna di Valle në 1966-67 . Ai e përfundoi përvojën e tij në ligën e lartë me Brill Cagliari në 1969-70 .

Nga 1970-71 deri në 1976-77 ai luajti për Pallacanestro Vigevano në Serinë B. Ai e mbylli me një vit në Serinë C me Pallacanestro Pavia dhe një sezon në Serinë D me Marco Pegoraro Vigevano.

### Në ekipin kombëtar 
Ai bëri debutimin e tij për kombëtaren italiane të basketbollit më 4 tetor 1963, me rastin e ndeshjes Itali- Hungari 74-71, e vlefshme për Kampionatin Evropian . Komisioneri teknik Nello Paratore e përdori atë në tetë ndeshjet e tjera të Kampionatit Evropian, në të cilat anësori shënoi gjashtë pikë. Italia përfundoi në vendin e dymbëdhjetë pasi humbi edhe nga Rumania .

Ai luajti 9 ndeshje me kombëtaren e seniorëve, 7 me kombëtaren e të rinjve dhe 20 me ushtarakët.

## Lidhjet e jashtme 
* Nazionale italiana degli anni '60 su batsweb.org
Thomas Albanese

**Thomas Albanese** (lindur më 15 prill 1988) është një futbollist italian që luan për ASC San Giorgio. 

## Biografia 
Albanese e filloi karrierën e tij futbollistike me Tolentinon . Në korrik 2006, ai u huazua te skuadra e Serie A Siena dhe luajti për rezervën e tyre "Primavera" . Siena e bleu atë plotësisht në janar 2007.

Në korrik 2007, Albanese u huazua te klubi i Serie C1 Ancona .  Ai luajti katër ndeshje për klubin dhe gjithashtu mori pjesë në play off-in e promovimit. Ankona fitoi promovimin atë sezon. Në gusht 2008, ai mbeti në Lega Pro Prima Divisione (dikur i njohur si Serie C1) për Legnano . 

Albanese u huazua te skuadra e Lega Pro Seconda Divisione South Tyrol për sezonin 2009–10.  Ai shënoi tetë gola të ligës për kampionin e Grupit A të Divizionit të Dytë. Në korrik 2010, kredia e tij u rinovua.  Ai pësoi një dëmtim dhe luajti vetëm gjashtë ndeshje në sezonin 2010-11 . Në sezonin e ardhshëm huazimi u rinovua përsëri,  megjithatë Albanese luajti vetëm 8 herë.

Më 31 gusht 2012 Albanese iu bashkua L'Aquila falas në kontratë 2-vjeçare.   Albanese luajti 4 herë në sezonin 2012–13. Në sezonin 2013–14 ai u lirua.

### Karriera ndërkombëtare 
Albanese mori gjashtë ndeshje për ekipin e Italisë U-19, por nuk luajti në ndeshjet kualifikuese të Kampionatit Evropian të Futbollit U-19 UEFA 2007 . Ai gjithashtu bëri një paraqitje për ekipin e Italisë U20, ku hyri si zëvendësues për Daniele Paponin në pjesën e dytë të ndeshjes së parë të Turneut të Katër Kombeve 2007–08 . Ai mori gjithashtu thirrje nga ekipi përfaqësues i Italisë U-20 Lega Pro  dhe gjithashtu përfaqësoi Serinë C1/B në një turne vjetor nën 21 vjeç kundër Serisë C1/A, ku Albanese shënoi një gol për ekipin humbës në 2008  dhe shënoi një gol për ekipin fitues në 2009 për Grupin A.  Ai gjithashtu luajti për ekipin Lega Pro në Mirop Cup 2008–09. 

## Lidhjet e jashtme 
* Profili i Football.it  
* Të dhënat e ekipit kombëtar të FIGC  
*  

## Referime
Tom Albanese

**Tom Albanese** (lindur   )  ishte ish-shefi ekzekutiv i Vedanta Resources dhe ishte ish-shefi ekzekutiv dhe një anëtar bordi i Grupit Rio Tinto . Atij iu kërkua të jepte dorëheqjen nga Rio Tinto më 17 janar 2013 dhe u zëvendësua nga Sam Walsh .   Albanese do të tërhiqej si CEO i Vedanta në gusht 2017. 

## Biografia 
Albanese ka lindur në Nju Xhersi  nga Universiteti i Alaskës Fairbanks . 

### Karriera 
Sipas revistës Forbes, kompensimi total i Albanese në vitin 2007 vlerësohej në 12,596,000 dollarë.  Ai ka mbajtur më parë disa pozicione menaxheriale brenda organizatës së Rio Tinto, duke përfshirë në North Limited dhe Kennecott Utah Copper. Albanese iu bashkua kompanisë në vitin 1993, kur Rio Tinto bleu punëdhënësin e tij të mëparshëm, NERCO . 

## Referime
Të drejtat e filmit

**Të drejtat e filmit** janë të drejta sipas ligjit të së drejtës së autorit për të prodhuar një film si vepër derivative e një sendi të caktuar të pronësisë intelektuale. Në ligjin amerikan, këto të drejta i përkasin mbajtësit të së drejtës së autorit, i cili mund t'ia shesë (ose "i zgjedhë") ato dikujt në industrinë e filmit - zakonisht një producent ose regjisor, ose ndonjëherë një ndërmjetës specialist të pronave të tilla - i cili më pas do të provojë për të mbledhur profesionistë të industrisë dhe për të siguruar mbështetjen financiare të nevojshme për ta kthyer pronën në film. Të drejta të tilla ndryshojnë nga e drejta për të ekspozuar komercialisht një film të përfunduar, të drejta të cilave zakonisht quhen "të drejta ekspozimi" ose "të drejta të performancës publike".

## Shiko edhe 
## Referimet
Vincenzo Albanese (1996)

**Vincenzo Albanese** (Oliveto Citra, 12 nëntor 1996) është një çiklist italian. 

## Karriera 
Pas fitores në 2016 në trofeun Matteotti në Pescara me fanellën e përzgjedhjes italiane, ai u bë profesionist në fillim të vitit 2017 me Bardiani CSF, skuadër me të cilën garoi, pa fitore e as podiume, deri në fund të vitit 2020, kur. ai u nënshkrua nga i porsalinduri Eolo -Kometa nga Ivan Basso dhe Alberto Contador. Me këtë formacion ai shkëlqen në vitin 2021 fillimisht në Tirreno-Adriatico dhe më pas në Giro d'Italia, një garë në të cilën ai është protagonist i veshur me fanellën e parë blu dhe shpesh duke u futur në të shkëputurit; në shtator ai është gjithashtu i dyti pas Memorial Marco Pantani, i paraprirë nga Sonny Colbrelli .

Në pranverën e 2022, ai mori rezultate të tjera të shkëlqyera në fanellën Eolo: ai përfundoi i treti në trofeun Calvià, i njëmbëdhjeti në Milano-Sanremo, i shtati në Giro di Sicilia dhe dy herë i dyti në fazën e dytë në Vuelta a Asturias, në të dyja rastet pas Simonit . Yates . Në Giro d'Italia vijuese ai është pra i shtati në fraksion me mbërritjen në Potenza dhe i treti në atë me mbërritjen në Jesi, menjëherë pas Biniam Girmay dhe Mathieu van der Poel . Në qershor vjen edhe vendi i katërt në klasifikimin e përgjithshëm në Turin e Sllovenisë (fituar nga Tadej Pogaçar ) me një garë brilante dhe të pjekur, duke luftuar në të gjitha fazat dhe duke ardhur gjithmonë me më të mirët. 

Më 19 gusht 2022, fitorja e tij e parë profesionale mbërrin më në fund në Tour du Limousin, duke u imponuar, me një sprint finisher 1500 metra larg vijës së finishit, në fazën e Limoges.
Gabriele Albanesi

**Gabriele Albanesi** (Roma, 3 mars 1978) është një regjisor, skenograf dhe producent italian.

## Biografia 
Gabriele Albanesi është i diplomuar në shkencat e komunikimit me një tezë mbi evolucionin e kinemasë horror italian, dhe tashmë një kritik filmi, Albanesi bëri debutimin e tij si asistent regjisor në videoklipe të ndryshme të drejtuara nga Manetti Bros. . Në verën e vitit 2000, me rastin e një debati pas shfaqjes së filmit *Vjeshtë* të regjisores Nina Di Majo dhe në prani të Nanni Moretti, ai sulmoi energjikisht një mënyrë të caktuar për të kuptuar kinemanë autore bashkëkohore italiane.  Në vitin 2001, me pseudonimin George Kaplan, ai bashkëpunoi në realizimin e disa episodeve të programit televiziv *Stracult* të transmetuar në Rai 2 . 

Pas regjisorit të tre filmave të shkurtër, *Hunted* (2001), *The Wardrobe* ( 2002 ) dhe *Mummies* ( 2003 ), ai bëri debutimin e tij në film në 2006 me filmin spërkatës *Il bosco fuori* të xhiruar në 20 ditë me një buxhet të vogël. Filmi, i bashkëprodhuar nga Manetti Bros., përdori efektet speciale të krijuara nga Sergio Stivaletti, gjë që bëri që vetë filmi të ndalohej për të miturit nën 18 vjeç  (Vetë Stivaletti deklaroi "Unë kurrë nuk kam përdorur kaq shumë gjak në ndonjë film tjetër! »).  Synimi i regjisorit ishte rinisja e kinemasë horror italiane duke iu referuar filmave "ekstreme" të fillimit të viteve '70, me një stil jo politikisht korrekt dhe jo të rrafshuar në konceptin e "televizivitetit".  Filmi, i shpërndarë në Shtetet e Bashkuara nga Sam Raimi, u prezantua në garë në Festivalin e Filmit në Filadelfia . 

Në vitin 2010 ai drejtoi filmin e tij të dytë, *Ubaldo Terzani Horror Show*, gjithashtu bashkëprodhuar nga Manetti Bros. Në vitin 2012 ai drejton dhe është producent ekzekutiv i videoklipit *Kiss Me Dracula, Claudio Simonetti*, kënga e të cilit përfaqëson kolonën zanore të filmit të Dario Argento *Dracula 3D* . 

## Filmografia 
### Regjisor dhe skenarist 
* *Gjuetia* - film i shkurtër (2001)
* *The Closet* - film i shkurtër (2002)
* *Mumiet* - film i shkurtër (2003)
* *The Woods Outside* (2006)
* *Ubaldo Terzani Horror Show* (2010)
* *Basterdët e armatosur* (2021)

### Skenarist 
* *Offline*, me regji nga Andrea Gagliardi, dhe *Urla in Collina*, me regji nga Omar Protani dhe Marco Farina, episodet e filmit *Fantasmi - Italian Ghost Stories* (2011)
* *Stalking Eve*, me regji nga Joe Verni (2015)

### Producent 
* *Gjuetia*, regjisor Gabriele Albanesi - film i shkurtër (2001)
* *Pylli jashtë*, me regji nga Gabriele Albanesi (2006)
* *Fantasmi - Italian Ghost Stories*, me regji nga Omar Protani dhe Marco Farina (2011)
* *Shoot Me for Life*, me regji të Laura Paj - film i shkurtër (2014)
* *I rrethuar*, me regji nga Laura Girolami dhe Federico Patrizi (2014)
* *Stalking Eve*, me regji nga Joe Verni (2015)
## Referime
Albano Albanese

**Albano Albanese** (Poreç, 20 dhjetor 1921 – 5 dhjetor 2010) ishte një atlet italian nga Kroacia.

## Biografia 
Më 1947 ishte fitues i medaljes së artë në Lojërat Ndërkombëtare Universitare (pararendës të Universiadës ); Në vitin 1950 ishte i katërti në kampionatin evropian në Bruksel .

Mes viteve 1945 dhe 1952 ai ishte gjashtë herë kampion i Italisë në 110 metra me pengesa dhe në vitin 1950 fitoi edhe titullin në kërcim së larti .

## Palmares 
*

;

*
Pjetër Iliriku

**Pjetër Iliriku** i njohur edhe me emrin **Pjetër Prifti** ka qenë një kardinal i kishës romake nga shekulli i 5-të, i lindur në Ilirik. Ai e ndërtoi kishën e Sën Sabinës në Romë .

## Shih edhe 
* Iliria
* Iliriku
* Mbretëria e Ilirisë
Kardinali

**Kardinal** (latinisht: *Sanctae Romanae Ecclesiae cardinalis*) është një anëtar i lartë i klerit të Kishës Katolike . Kardinalët krijohen nga Papa aktual dhe zakonisht mbajnë titullin për gjithë jetën. Së bashku, ata përbëjnë Kolegjin e Kardinalëve .

## Vështrim 
Përgjegjësia më solemne e kardinalëve është të zgjedhin një Papë të ri në një konklavë, pothuajse gjithmonë nga mesi i tyre (me disa përjashtime historike), kur Selia e Shenjtë është vakante. Gjatë periudhës midis vdekjes ose dorëheqjes së një Pape dhe zgjedhjes së pasuesit të tij, qeverisja e përditshme e Selisë së Shenjtë është në duart e Kolegjit të Kardinalëve. E drejta për të marrë pjesë në një konklavë është e kufizuar për kardinalët që nuk kanë mbushur moshën 80 vjeç në ditën e shfaqjes së vendit të lirë. Për më tepër, kardinalët marrin pjesë kolektivisht në konsistorët papnor (të cilat zakonisht zhvillohen çdo vit), në të cilat merren parasysh çështjet me rëndësi për Kishën dhe mund të krijohen kardinalë të rinj. Kardinalët në moshë pune emërohen gjithashtu në rolet që mbikëqyrin dikasteritë e Kurisë Romake, administrata qendrore e Kishës Katolike.

Kardinalët tërhiqen nga një shumëllojshmëri prejardhjesh, duke u emëruar si kardinalë *përveç* roleve të tyre ekzistuese brenda Kishës. Shumica e kardinalëve janë peshkopë dhe kryepeshkopë që udhëheqin dioqezat dhe kryepeshkopatat në mbarë botën - shpesh dioqeza ose kryepeshkopata më e shquar në vendin e tyre. Të tjerët janë peshkopë titullarë që janë zyrtarë aktualë ose të mëparshëm brenda Kurisë Romake (përgjithësisht drejtues të dikasterive dhe organeve të tjera të lidhura me Kurinë). Një numër shumë i vogël janë priftërinj të njohur nga Papa për shërbimin e tyre ndaj Kishës; pasi ligji kanunor kërkon që ata përgjithësisht të shugurohen si peshkopë përpara se të bëhen kardinalë,  por disave u jepet një dispensacion papal.  Nuk ka kritere strikte për ngritjen në Kolegjin e Kardinalëve. Që nga viti 1917, një kardinal i mundshëm duhet të jetë tashmë të paktën një prift, por laikët kanë qenë kardinalë në të kaluarën. Përzgjedhja varet tërësisht nga papa dhe tradita është udhërrëfyesi i tij i vetëm.

Deri më datën 26 mars 2023 kishte 222 kardinalë në shërbim, nga të cilët 123 kishin të drejtë të votojnë në një konklavë për të zgjedhur një Papë të ri.

## Shih edhe 
* Papa
* Kisha katolike

## Referime
Sulejman Askeri

**Sulaiman al-Askari**, gjithashtu i njohur si **Sulayman Askari**, (adigisht: Сулейман Аскэрбий, *Suleyman Askərbiy*; turqisht: *Süleyman Askerî Bey*) dhe jozyrtarisht i njohur si **Suleyman Askeri Pasha** (1884 në Prizren, Vilajeti i Kosovës &ndash; 14 prill 1915 në Berxhasia) ishte një oficer ushtarak që shërbente në ushtrinë osmane. Askerî ishte me prejardhje çerkeze dhe bashkëthemelues i Teşkilât-ı Mahsusa (Organizatës Speciale), një grup i përfshirë në luftën guerile.

## Jeta 
Süleyman Askerî lindi nga gjenerali Vehbi Pasha, i cili shërbeu si staf ushtarak në Edrene më 1898 dhe më pas në Anadoll, më 1884 në Prizren. Ai u diplomua në Akademinë Ushtarake Osmane më 1902 dhe u diplomua në Kolegjin Ushtarak Osman më 5 nëntor 1905 si kapiten i nderuar *(Mümtaz Yüzbaşı)*.

Ai u caktua në Manastir (Bitola e sotme) nën komandën e Ushtrisë së Tretë të vendosur në Selanik (Thessaloniki i sotëm). Gjatë ditëve që qëndroi në Manastir, ai u bashkua me Komitetin e Bashkimit dhe Përparimit dhe u martua me Fadime Hanım, e cila ishte një aristokrate e Filibesë (Plovdivi i sotëm). Ata kishin dy vajza, Fatma dhe Dilek. Gjatë Revolucionit të Turqve të Rinj (1908), Togeri i Parë Atıf Kamçıl deklaroi se i kërkoi një armë degës së CUP Manastirit dhe kishte biseduar me Süleyman Askerî, udhërrëfyes i degës për vrasjen e Shemsi Pashës. Askerî ishte shoku më i ngushtë i Kuşçubaşzade Eşref (Sencer). Sipas Philip Hendrick Stoddard, ai ishte kunati i Mehmed Nuri (Conker), i cili ishte shoku më i vjetër i Mustafa Qemalit (Atatürk).

Në vitin 1909, ai u gradua në *Kolağası* dhe u emërua në regjimentin e xhandarmërisë në Bagdad. Në vitin 1911, pasi Mbretëria e Italisë pushtoi vilajetin e Tripolit (Libia e sotme), ai shkoi atje dhe mori pjesë në operacionet në Bengazi. Në vitin 1912 mori pjesë në Luftërat Ballkanike si shef i shtabit të Divizionit të Trabzonit Redif dhe më pas u bë shef i Shtabit të Përgjithshëm të qeverisë së përkohshme (31 gusht 1913 – 25 tetor 1913) e krijuar në Trakinë Perëndimore. Më 13 nëntor 1913, ai u emërua në krye të Organizatës Speciale Osmane kur ajo u formua zyrtarisht.

Ai mori jetën e tij në vitin 1915 gjatë një serie disfatash shkatërruese ushtarake osmane, në mes të një prite britanike në periferi të Kutit, Irak.

## Shiko gjithashtu 
* Beteja e Shejbës

## Lidhje të jashtme 
* Fortna, Benjamin C.: Askerî Bey, Süleymân, in: 1914-1918-online. International Encyclopedia of the First World War.

## Referime
Çmenduri natyre

**Çmenduri natyre**: Poezi

Autor: Muzafer Xhaxhiu

Redaktore: Tereza Basho (Babasuli)

Botuar nga: Dituria

Viti i botimit: 2007

ISBN: 9789994346103

Libri Çmenduri natyre  është një përmbledhje poezish nga poeti i njohur shqiptar Muzafer Xhaxhiu. Botuar në vitin 2007 nga shtëpia botuese Dituria në Tiranë, kjo vepër përbëhet nga 96 faqe me përmasa kompakte (21 cm), duke ofruar një përvojë të përqendruar dhe të thellë letrare. Redaktimi i librit është bërë nga Tereza Basho (Babasuli), e cila ka kontribuar në përsosjen e strukturës dhe mesazhit të tij artistik.

Në këtë libër, Xhaxhiu eksploron fuqinë dhe çuditë e natyrës, duke ndërthurur pasionin e tij për botën natyrore me reflektime filozofike dhe emocionale. Poezitë shfaqin një ndjeshmëri të lartë ndaj bukurisë së natyrës dhe marrëdhënies njerëzore me të, duke trajtuar tema si:

* Harmonia dhe kaosi i natyrës
* Ndikimi i natyrës në ndjenjat dhe mendimet njerëzore
* Kthjelltësia dhe dramatizmi i fenomeneve natyrore

Figura poetike të fuqishme, krahasime dhe metafora të pasura i japin poezive një dimension të veçantë estetik. Përdorimi i gjuhës së pastër shqipe dhe pasuria e shprehjes poetike e bëjnë këtë libër të spikatur në letërsinë bashkëkohore shqiptare.

Stili i Xhaxhiut shquhet për një lirizëm të veçantë, ku ndjenja dhe përjetimi personal shkrihen me fuqinë përshkruese të peizazheve natyrore. Poezitë karakterizohen nga:

* Rrjedhshmëria e vargut të lirë
* Simbolika dhe imazhet e gjalla
* Një ton reflektues dhe shpesh herë melankolik

Në shumë poezi, autori krijon një përvojë universale për lexuesin duke nxitur mendime të thella mbi vendin e individit në natyrë dhe përballjen me fuqinë e saj.

Përveç përmbajtjes letrare, botimi është realizuar me kujdes nga shtëpia botuese Dituria. Në botimin e tij të parë, libri u publikua në një tirazh të kufizuar prej 250 kopjesh, duke e bërë atë një vepër të vlefshme për koleksionistët dhe adhuruesit e poezisë shqipe.

Çmenduri natyre: Poezi është një kontribut i rëndësishëm në letërsinë shqiptare bashkëkohore, duke reflektuar dashurinë e thellë të autorit për natyrën dhe shqetësimet njerëzore për të ardhmen e saj. Kjo përmbledhje u ofron lexuesve jo vetëm një kënaqësi estetike, por edhe një mundësi për t’u ndalur dhe për të reflektuar mbi vendin e tyre në univers.

## Referime
Fjalor i të folmes së Gjirokastrës

**Fjalor i të folmes së Gjirokastrës**  është një libër nga autori Muzafer Xhaxhiu, i redaktuar nga Nirvana Lazi dhe Spartak Kumbaro. Ky fjalor përmban fjalë dhe shprehje të veçanta të dialektit të zonës së Gjirokastërit në Shqipëri.

## Përmbajtja dhe rëndësia 
Libri dokumenton të folmen karakteristike të Gjirokastrës , duke pasqyruar pasurinë gjuhësore dhe veçantitë dialektore të kësaj zone. Ai shërben si një burim i rëndësishëm për studiuesit e gjuhës shqipe, dialekteve dhe kulturës lokale.

## Detaje bibliografike 
* **Titulli:** Fjalor i të folmes së Gjirokastrës  
* **Autori:** Muzafer Xhaxhiu  
* **Redaktorët:** Nirvana Lazi (red.) dhe Spartak Kumbaro (red.)  
* **ISBN:** 9789995659059  
* **Vendi i botimit:** Tiranë  
* **Botuesi:** Dajti 2000  
* **Viti i botimit:** 2010  
* **Të dhëna fizike:** 167 faqe ; 21 cm  

## Shih edhe 
* Dialektet e gjuhës shqipe  
* Gjirokastër  

## Burimet
San Dana (Leçe)

**San Dana** është, së bashku me Arigliano, një pjesë e komunës së Gagliano del Capo në provincën e Leçes .

San Dana ndodhet në Salento të ulët, midis Montesardo dhe Gagliano del Capo në rrugën shtetërore Santa Maria di Leuca 275, ka 180 banorë dhe ndodhet 63.&nbsp;km nga Lecce .

## Toponimia 
Emri rrjedh nga shenjtori shqiptar me të njëjtin emër, Donati i Vlorës (ose San Dana), i cili u vra nga piratët në këtë fshat, ku sot qëndron një stelë në kujtim të tij.

## Historia 
Origjina shumë e lashtë e qytetit mund të shihet nga dëshmitë parabizantine të gjetura në kriptin e Santa Apollonisë . Supozohet se San Dana, në kohët e lashta, ishte një shtëpi ferme në pronësi të peshkopëve grekë të Leuca .

## Monumentet dhe vendet me interes 
majtas|parapamje| Afresk i Santa Apollonia në kriptën homonime

### Kripta Bazilike e Santa Apollonisë 
Kripta e Santa Apollonisë daton në shekujt VI-XI dhe është ndërtuar nga murgjit bizantinë të rendit të San Basilio Magno .

Është një kriptë njëdhomëshe, me formë katërkëndëshe të çrregullt, e gdhendur në shkëmb, brenda së cilës, me një shtyllë të vetme, ndodhet një qeli e vogël me ndenjëse ku qëndronte hegumeni.   k   a   d   i   s   a   a  f   r   e   s   k   e  Ka disa afreske, nga të cilat ato të deshifrueshme janë Madona dhe Fëmija, Triniteti, Shën Françesku i Asizit dhe Shën Apolonia . Struktura kohët e fundit është rikuperuar pas një periudhe të gjatë braktisjeje të plotë.

### Kisha nënë 
Kisha Nënë i është kushtuar mbrojtësit Donatt të Vlorës (San Dana) . E ndërtuar në shekullin e 16-të, ajo ka një strukturë të thjeshtë arkitekturore, të rimodeluar ndjeshëm në vitin 1982. Pjesa e brendshme, në formën e një kryqi latin, ruan kanavacat e shekullit të nëntëmbëdhjetë të Konceptimit të Papërlyer dhe Shën Lucia, vepra të piktorit gaglianez Francesco Saverio Mercaldi ; ka edhe një kanavacë që paraqet Shën Nikollën e Barit dhe statujën e shenjtorit të cilit i është kushtuar kisha.

## Ngjarjet 
* Festivali i Shijeve Tipike Salento - Gusht
* Festë në kujtim të Martirit Donati i Vlorës - 16 janar, 4/5 gusht
Duke trazuar detin e përlotur

**Duke trazuar detin e përlotur** : poezi

Duke trazuar detin e përlotur  është një vëllim poetik i autorit Spiro Thomari, botuar në vitin 2007 nga shtëpia botuese Milosao në Sarandë. Redaktimi i librit është kryer nga Koço Kosta.

Ky libër përmbledh një seri poezish të cilat pasqyrojnë ndjeshmërinë dhe përjetimet e autorit mbi jetën, natyrën dhe kujtesën kolektive. Me një stil të ndjerë dhe figurativ, Thomari sjell emocione të thella përmes vargjeve të tij, duke ndërthurur motive të nostalgjisë, reflektimit dhe dashurisë për vendlindjen.

Libri përmban 136 faqe dhe është një kontribut i rëndësishëm në letërsinë shqipe, duke pasuruar poezinë bashkëkohore me një qasje personale dhe lirike. Me një titull metaforik, Duke trazuar detin e përlotur sugjeron një udhëtim poetik përmes ndjenjave të turbullta dhe kujtimeve të hidhura e të ëmbla, të cilat gërshetohen mjeshtërisht në vargjet e tij.

ISBN: 9789994396696

## Burimet
Ata të dy e të tjerë

**Ata të dy e të tjerë**

Titulli: Ata të dy e të tjerë: novelë...e thyer

Autori: Koço Kosta

Vendi i botimit: Tiranë

Botuesi: Shtëpia Botuese Enciklopedike

Viti i botimit: 1994

Formati: 153 faqe ; 19 cm

Libri Ata të dy e të tjerë  i autorit Koço Kosta përfaqëson një ndër veprat e rëndësishme të letërsisë shqipe bashkëkohore, duke u përqendruar në formën e novelës dhe tregimit, por me një strukturë të veçantë që autori e quan "novelë...e thyer". Ky format i ndërprerë dhe eksperimental krijon një ritëm të veçantë narrativ dhe i jep mundësi lexuesit të përfshihet më thellë në emocionet dhe perspektivat e personazheve.

Vepra eksploron ndërthurjen e ndjenjave njerëzore dhe marrëdhëniet komplekse ndërmjet individëve në një shoqëri të caktuar. Duke u përqendruar në historitë e personazheve "ata të dy", autori paraqet një analizë të ndjenjave intime, përplasjes mes dashurisë dhe konfliktit, dhe në të njëjtën kohë ofron një portretizim të ndërlikuar të individit shqiptar të viteve '90, kur shoqëria shqiptare përjetonte ndryshime të mëdha sociale dhe politike.

Koço Kosta ka zgjedhur një qasje të pazakontë narrative me një strukturë që e quan "e thyer", duke bërë që ngjarjet dhe zhvillimi i personazheve të mos ndjekin një rrjedhë lineare. Në vend të kësaj, secila pjesë i qëndron një ndjenje të caktuar ose përjetimi individual, çka e pasuron përjetimin e lexuesit përmes ndërthurjes së përvojave. Ky stil e afron librin me formatin e eksperimentit letrar dhe i jep veprës një ton të veçantë introspektiv dhe meditues.

E botuar në vitin 1994, Ata të dy e të tjerë reflekton ndërlikimet e një periudhe tranzicioni në Shqipëri, ku shoqëria po largohej nga një e kaluar e ngurtë ideologjike dhe po i hapej një periudhe pluralizmi dhe transformimi. Autori sjell në pah ndjenjat e pasigurisë dhe të ankthit që individët përjetojnë në një kohë të tillë ndryshimesh të mëdha, duke e bërë veprën të kapshme për lexuesit që kërkojnë një kuptim më të thellë të dinamikës së kohës.

Ata të dy e të tjerë është pritur me interes nga lexuesit e letërsisë shqipe dhe studiuesit, të cilët e vlerësojnë për stilin e tij unik dhe për qasjen ndaj temave universale të dashurisë, humbjes dhe kërkimit të identitetit personal. Kjo vepër është një shembull i qartë i zgjerimit të horizonteve të letërsisë shqipe drejt një introspeksioni më të thellë emocional dhe shprehjes së lirë të autorëve, pas rënies së regjimit komunist.

## Referime
Foinike : miti, historia, kujtesa

**Foinike : miti, historia, kujtesa** me autor Thoma Thimjo, red. Koço Kosta. Botuar në Sarandë në vitin 2004 nga "Milosao". Libri ka 245 faqe me ilustrime. ISBN 9994361937
Diamante të gurtë

**Diamante të gurtë**: Rrugëtim nëpër qytete ëndrrash  është një udhëtim frymëzues dhe kulturor përmes qyteteve më të njohura dhe të mrekullueshme të botës, i ofruar nga autori shqiptar Kleo Lati. Ky libër, i redaktuar nga Koço Kosta dhe botuar nga shtëpia botuese Flesh në vitin 2008, përshkruan me detaje pasuritë arkitektonike, historinë dhe trashëgiminë kulturore të qyteteve që kanë lënë gjurmë në qytetërimin botëror.

Me një kombinim të rrëfimeve personale, analizave historike dhe përshkrimeve gjeografike, Lati e fton lexuesin të zbulojë monumentet më ikonike dhe të eksplorojë peizazhet urbane që përfaqësojnë “diamante të gurtë” në histori. Këto qytete janë paraqitur si vende ëndrrash, ku e kaluara dhe e tashmja përplasen në një simfoni harmonie kulturore.

Detaje bibliografike

* Titulli: Diamante të gurtë: Rrugëtim nëpër qytete ëndrrash
* Autori: Kleo Lati
* Redaktori: Koço Kosta
* ISBN: 9789995673819
* Vendi i botimit: Tiranë
* Botuesi: Flesh
* Viti i botimit: 2008
* Përmasat: 165 faqe, përfshirë 12 faqe ilustrime, me format 21 cm

Libri është i organizuar në kapituj që mbulojnë qytete të ndryshme të botës, duke i përshkruar ato jo vetëm si qendra urbane, por si "shpirt i gurëzuar" i kulturës njerëzore. Përmes lenteve të autorit, lexuesit udhëhiqen nëpër rrugët historike të Romës, Parisit, Londrës, Stambollit dhe qyteteve të tjera që përbëjnë një mozaik të pasur të trashëgimisë globale.

Pikat kryesore

* Monumentet e kulturës: Lati përqendrohet në strukturat më të njohura, si katedralet, urat, sheshet dhe kështjellat, duke ndriçuar rëndësinë e tyre historike dhe arkitektonike.
* Konteksti historik dhe kulturor: Çdo kapitull përshkruan kontekstin historik dhe evoluimin kulturor të qyteteve.
* Pikëpamje frymëzuese: Përshkrimet poetike dhe perspektivat e autorit shtojnë një dimension emocional për lexuesin, duke e bërë librin një burim frymëzimi.
* Ilustrimet: Me 12 faqe të pasura me ilustrime, lexuesi mund të përfytyrojë bukuritë e përmendura.

Libri trajton disa tema qendrore:

1. Kryeqytetet si simbole të qytetërimit: Roli i qyteteve si qendra zhvillimi, kulture dhe historie.

2. Trashëgimia arkitekturore: Si monumentet reflektojnë vlerat e epokave dhe civilizimeve të kaluara.

3. Rrugëtimi si proces i zbulimit: Ideja e eksplorimit të vendeve të reja si një udhëtim shpirtëror dhe intelektual.

Përmes stilit të tij të veçantë, Lati arrin të transformojë çdo përshkrim në një përvojë të gjallë për lexuesin, duke nxitur dëshirën për të vizituar këto vende.

Diamante të gurtë: Rrugëtim nëpër qytete ëndrrash është më shumë sesa një libër udhëtimesh; është një ftesë për të reflektuar mbi rëndësinë e trashëgimisë kulturore dhe për të kuptuar lidhjen e njeriut me historinë përmes qyteteve ikonike të botës. Një vepër e pasur dhe e detajuar, e cila i përshtatet çdo lexuesi që dëshiron të udhëtojë përmes fjalëve dhe të zbulojë qytetet ëndrrash.

## Referime
Kafshët e së keqes : fabula-mite

**Kafshët e së keqes : fabula-mite** me autor Skënder Demolli. Botuar në Tiranë në vitin 2009 nga "Uegen". Libri ka 148 faqe me ilustrime. ISBN 9789995652715
Kur vritej bukuria

**Kur vritej bukuria** roman me autor Spiro Thomari. Botuar në Tiranë në vitin 2011 nga "Globus R.". Libri ka 203 faqe. ISBN 9789995690687
Ata të dy e të tjerë (roman)

**Ata të dy e të tjerë**

Autor: Koço Kosta

Redaktor: Naim Zoto

ISBN: 9789928109163

Vendi i botimit: Tiranë

Botues: Naimi

Viti i botimit: 2012

Të dhëna fizike: 211 faqe; 20 cm

Ata të dy e të tjerë 
 është një roman i autorit shqiptar Koço Kosta, i cili eksploron tematika të thella dhe të ndërlikuara që përshkojnë jetën e individëve dhe ndërveprimet e tyre në një mjedis social kompleks. Libri është botuar në vitin 2012 nga shtëpia botuese "Naimi" dhe redaktuar nga Naim Zoto, një emër i njohur në letërsinë shqipe. Ky roman i gjatë 211 faqe përfshin një tregim që ngërthen përjetime të ndryshme njerëzore, duke vënë në qendër personazhe të ndryshëm me histori të dallueshme, të cilat përplasen dhe ndërthuren në mënyra të papritura.

Në këtë libër, Kosta ofron një panoramë të gjërë të jetës shqiptare dhe përpiqet të pasqyrojë përpjekjet, shpresat, zhgënjimet dhe konfliktet e brendshme të individëve që jetojnë në shoqërinë shqiptare të kohës. Personazhet e romanit ndahen në dy kategori kryesore: "ata të dy", të cilët janë protagonistët kryesorë të librit, dhe "të tjerët", që janë personazhe dytësorë, por që kanë gjithashtu ndikim të madh në rrjedhën e ngjarjeve dhe në zhvillimin e tematikave kryesore.

Romani prek tema të ndjeshme si marrëdhëniet njerëzore, ndjenjat e përkatësisë dhe të huajësisë, ndikimet e familjes dhe të shoqërisë në formësimin e karakterit individual, si dhe dilemat morale me të cilat përballen njerëzit. Stili i Kostës karakterizohet nga një qasje introspektive dhe filozofike, duke e bërë romanin të thellë dhe meditimtar.

Koço Kosta njihet për përdorimin e një gjuhe të pasur dhe figurative, si dhe për aftësinë e tij për të ndërtuar personazhe të gjallë dhe autentikë. Ai shfrytëzon një narrativë komplekse që nuk është lineare, por i përngjan më shumë një mozaiku ngjarjesh që bashkë formojnë një tablo të plotë dhe të thelluar të jetës shqiptare. Kjo strukturë narrative i jep lexuesit mundësinë të hyjë në botën e brendshme të personazheve, duke e bërë të reflektojë mbi ndërlikimet e jetës dhe sfidat e përjetimeve të ndryshme.

Ata të dy e të tjerë është vlerësuar për mënyrën se si i trajton çështjet universale të jetës dhe ndërveprimit njerëzor, duke i përkthyer ato në kontekstin shqiptar. Përmes kësaj vepre, Kosta kontribuon në pasurimin e letërsisë bashkëkohore shqiptare dhe në paraqitjen e zërave të ndryshëm të shoqërisë në një periudhë dinamike dhe të ndërlikuar tranzicioni. Libri ka ngjallur interes për qasjen e tij të veçantë dhe për forcën e tij letrare në pasqyrimin e kontradiktave të brendshme dhe të sfidave që përballin individët në shoqërinë moderne shqiptare.

## Referime
...endje...

"...endje..." - Poezi dhe Prozë

Autori: Dritan Osmani

Redaktor: Koço Kosta

Botuar nga: Neraida

Vendi i botimit: Tiranë, Shqipëri

Viti i botimit: 2004

ISBN: 9994363522

Formati: 78 faqe, 21 cm

"...endje..." është një vepër letrare e cila përmban poezi dhe prozë nga autori shqiptar Dritan Osmani, me redaktor Koço Kosta. Ky libër, botuar në vitin 2004 nga shtëpia botuese "Neraida" në Tiranë, përfaqëson një kontribut të veçantë në letërsinë shqipe të asaj kohe, duke sjellë zhanre të ndryshme të krijimtarisë letrare – poezi dhe prozë – në një tërësi të harmonizuar.
Struktura dhe Përmbajtja

Libri përmban 78 faqe, të cilat përbëhen nga një përzierje e poezive dhe tregimeve të shkurtra, që eksplorojnë tematika të ndryshme personale, shoqërore dhe filozofike. Me një gjuhë të thjeshtë por të thellë, Osmani krijon një atmosferë të ngarkuar emocionalisht që reflekton mbi jetën, dashurinë dhe përvojat e përditshme të individit.

Poezitë dhe prozat në këtë libër trajtojnë çështje të përjetshme, si kërkimi për kuptim në jetën e përditshme, përballja me sfidat e ndjenjave njerëzore dhe lidhja me natyrën dhe shoqërinë. Stili i Osmanit është i dallueshëm për thjeshtësinë e gjuhës, por edhe për thellësinë filozofike që përshkon secilën vepër. Ai përdor metafora dhe simbole të fuqishme për të kapur kompleksitetin e përvojave njerëzore.

"...endje..." përfaqëson një krijimtari të veçantë brenda letërsisë bashkëkohore shqipe, duke ofruar një kombinim të suksesshëm të formave të shprehjes poetike dhe narrative. Dritan Osmani, nëpërmjet kësaj vepre, dëshmon aftësinë e tij për të trajtuar tema të thella dhe për të ndërtuar imazhe të fuqishme letrare. Vepra është një reflektim i ndjeshëm i shoqërisë shqiptare të asaj kohe dhe përbën një kontribut të vlefshëm për studimin e letërsisë moderne shqipe.

Libri është publikuar pa një tirazh të shënuar dhe është shënuar me një çmim prej 300 lekësh. Me ISBN 9994363522, ky botim është një burim i vlefshëm për studiuesit dhe dashamirësit e letërsisë shqipe, duke ofruar një perspektivë të freskët dhe introspektive të botës letrare të fillim-shekullit XXI në Shqipëri.

## Burimet
Dritëhijet e një jete

**Dritëhijet e një jete**  është një roman i shkrimtarit shqiptar Spiro Thomari, botuar në vitin 2012 nga shtëpia botuese *Milosao* në Tiranë. Libri ka 204 faqe. 

## Përmbledhje 
Romani *Dritëhijet e një jete* trajton temat e jetës, kujtesës dhe sfidave të ekzistencës njerëzore. Përmes personazheve dhe ngjarjeve, autori eksploron marrëdhëniet njerëzore, dilemave morale dhe realitetin e jetës shqiptare.

## Të dhëna bibliografike 
* **Titulli**: *Dritëhijet e një jete*
* **Autori**: Spiro Thomari
* **Redaktor**: Koço Kosta
* **Vendi i botimit**: Tiranë, Shqipëria
* **Botues**: *Milosao*
* **Viti i botimit**: 2012
* **ISBN**: 978995615383 (Gabim)
* **Gjatësia**: 204 faqe
* **Përmasat**: 21 cm

## Tematika dhe stili 
Romani bën pjesë në letërsinë bashkëkohore shqipe dhe shquhet për stilin e tij të ndjerë dhe introspektiv. Ai pasqyron dritëhijet e jetës së një individi, duke ndërtuar një narrativë që kombinon realitetin me reflektime filozofike.

## Burimet
Sytë e zemrës

**Sytë e zemrës** : poezi me autor Spiro Thomari, red. Koço Kosta. Botuar në Tiranë në vitin 2012 nga "Arbëria". Libri ka 118 faqe. ISBN 9789994350612
Buka e një stine me borë

**Buka e një stine me borë**  është një roman i autorit shqiptar Koço Kosta, botuar në vitin 1979 nga shtëpia botuese "Naim Frashëri" në Tiranë. Romani përbëhet nga 594 faqe dhe përfaqëson një pjesë të rëndësishme të letërsisë shqipe të gjysmës së dytë të shekullit XX.

Ky roman bën pjesë në prurjet letrare të realizmit socialist, një periudhë letrare e mbizotëruar nga një lidhje e ngushtë mes letërsisë dhe ideologjisë zyrtare të kohës. Në këtë kontekst, veprat shpesh trajtonin tema si lufta për mbijetesë, heroizmi në kushte të vështira, rëndësia e solidaritetit dhe përballja me sfidat natyrore apo shoqërore.

Titulli i romanit, Buka e një stine me borë, sugjeron një narrativë të lidhur me përballimin e vështirësive në kohë të ashpra dimri, duke e përdorur bukën si simbol të jetës dhe mbijetesës. Kjo metaforë mund të lidhet me përpjekjet e individit dhe komunitetit për të mbijetuar në rrethana të vështira dhe për të ruajtur vlerat humane.

Romani ka një ndërtim të ngjeshur dhe karakterizohet nga një stil i qartë e rrëfyes. Kosta përdor një gjuhë të thjeshtë, por të ngarkuar emocionalisht, që reflekton mjedisin dhe personazhet që përshkruan. Ndërthurja e përshkrimeve të natyrës me elementët e jetës së përditshme është një aspekt i rëndësishëm i prozës së tij.

Koço Kosta është një nga emrat e njohur të letërsisë shqiptare, i cili ka kontribuar me vepra të ndryshme në fushën e romanit dhe prozës së gjatë. Ai ishte i lidhur ngushtë me misionin letrar të periudhës së realizmit socialist, duke sjellë nëpërmjet veprave të tij tema që pasqyronin përpjekjet dhe arritjet e njeriut të zakonshëm në shoqërinë socialiste të kohës.

Buka e një stine me borë mbetet një nga veprat që reflektojnë realitetin dhe atmosferën e letërsisë shqiptare të viteve 1970. Romani është një dëshmi e mënyrës se si letërsia e kohës trajtoi temat e jetës së përditshme dhe sfidat e kohëve të vështira, duke ruajtur një dimension etik dhe simbolik në rrëfimin e saj.

## Burimet
Dademadhja : tregime e novela

**Dademadhja**: Tregime e novela

Autor: Koço Kosta

Botues dhe vendi i botimit: Shtëpia Botuese "Naim Frashëri", Tiranë

Viti i botimit: 1976

Përshkrim fizik: Libri përbëhet nga 248 faqe.

Libri Dademadhja: Tregime e Novela  i autorit Koço Kosta përbën një përmbledhje me tregime dhe novela që eksplorojnë tema të ndryshme të jetës shqiptare, nga aspektet shoqërore deri tek ato njerëzore dhe filozofike. Vepra pasqyron një stil të pasur narrativ dhe një ndjeshmëri të veçantë ndaj jetës së përditshme dhe sfidave të njeriut në kontekstin shqiptar të viteve 1970.

Në tregimet dhe novelat e përfshira në këtë libër, Kosta trajton aspekte të ndryshme të jetës shqiptare, duke u fokusuar në përvojat personale, marrëdhëniet ndërnjerëzore dhe sfidat e përballjes me ndryshimet sociale dhe ekonomike. Gjithashtu, autori shpesh përshkruan kontrastin mes traditës dhe modernitetit, duke vendosur personazhet e tij në situata që sfidojnë moralin dhe vlerat e tyre.

Koço Kosta përdor një gjuhë të thjeshtë, por të fuqishme dhe të ngarkuar me emocione. Tregimet janë të mbushura me përshkrime të detajuara që i japin lexuesit një ndjenjë të thellë të ambientit dhe atmosferës, ndërsa novela ofron një narrativë më të zgjeruar dhe komplekse. Ai arrin të ndërthurë jetën e zakonshme me reflektime të thella filozofike, duke i bërë veprat e tij universale dhe të kapshme për lexues të ndryshëm.

Botuar nga Shtëpia Botuese "Naim Frashëri" në vitin 1976, Dademadhja përfaqëson një pjesë të rëndësishme të letërsisë shqipe të asaj periudhe, ku krijimtaria artistike kishte për detyrë të reflektonte dhe mbështeste vlerat shoqërore të kohës. Megjithatë, tregimet dhe novelat e Kostës dallohen për natyrën e tyre introspektive dhe përqendrimin në individin, një qasje që i jep veprës një freski dhe origjinalitet.

Dademadhja është një shembull i shkëlqyer i letërsisë shqipe të realizuar me mjeshtëri dhe ndjeshmëri, duke i dhënë lexuesit një përvojë që është njëkohësisht kulturore dhe universale. Libri vazhdon të mbetet i rëndësishëm për studimin e letërsisë shqipe të periudhës dhe për pasqyrimin e realitetit social të kohës.

Përmbledhja Dademadhja: Tregime e Novela e Koço Kostës është një vepër e çmuar që sjell në qendër të vëmendjes pasurinë e jetës shqiptare dhe humanizmin e përhershëm të njeriut. Përmes një stili të qartë dhe të ndjerë, Kosta i ofron lexuesit një pasqyrë të jetës dhe vlerave që e bëjnë këtë libër një kontribues të rëndësishëm në letërsinë kombëtare.

## Referime
Era e udhëve

**Era e udhëve** : tregime e novela, me autor Koço Kosta. Botuar në Tiranë në vitin 1981 nga "Naim Frashëri". Libri ka 360 faqe.
Shënime përmes shiut

**Shënime përmes shiut** : reportazhe, skica dhe shkrime të tjera, me autor Koço Kosta. Botuar në Tiranë në vitin 1968 nga "Naim Frashëri". Libri ka 152 faqe.
Tregime të zgjedhura (Koço Kosta)

**Tregime të zgjedhura** me autor Koço Kosta, red. Sami Çabej. Botuar në Tiranë në vitin 1985 nga "Naim Frashëri". Libri ka 335 faqe.
E diel pas vdekjes

**E diel pas vdekjes** : roman me autor Dhimitër Xhuvani, red. Koço Kosta. Botuar në Tiranë në vitin 1992 nga "Shtëpia Botuese e Lidhjes së Shkrimtarëve". Libri ka 162 faqe.
Mbi krahët e shpresës

**Mbi krahët e shpresës** : poezi me autor Spiro Thomari, red. Koço Kosta. Botuar në Sarandë në vitin 2016 nga "Milosao". Libri ka 104 faqe. ISBN 9789928436405
Mall për ty, baba!

**Mall për ty, baba!** : kujtime dhe mbresa, me autor Koço Kosta, red. Thoma Nika. Botuar në Sarandë në vitin 2017 nga "Milosao". Libri ka 196 faqe. ISBN 9789928225375
Kur përplasen... jetët

**Kur përplasen... jetët** : roman me autor Spiro Thomari, red. Koço Kosta. Botuar në Sarandë në vitin 2014 nga "Milosao". Libri ka 216 faqe. ISBN 9789995615819
Një puro droge

**Një puro droge** : roman në dy pjesë, me autor Spiro Thomari, red. Koço Kosta. Botuar në Tiranë në vitin 2020 nga "Edlora". Libri ka 298 faqe. ISBN 9789928259905
Shqetësime të ngjashme

**Shqetësime të ngjashme** : tregime me autor Fatos Kongoli. Botuar në Tiranë në vitin 1972 nga "Naim Frashëri". Libri ka 99 faqe.
Të fejuarit : novelë dhe tregime

**Të fejuarit** : novelë dhe tregime me autor Fatos Kongoli, red. Ardian Klosi. Botuar në Tiranë në vitin 1982 nga "Naim Frashëri". Libri ka 242 faqe.
Gjemia e mbytur

**Gjemia e mbytur** : roman me autor Fatos Kongoli, red. Majlinda Toçi. Botuar në Tiranë në vitin 2015 nga Toena. Libri ka 286 faqe. ISBN 9789928425430
Në muzeun e armëve : poemë

**Në muzeun e armëve** : poemë me autor Ismail Kadare, red. Fatos Kongoli. Botuar në Tiranë në vitin 1989 nga "Naim Frashëri". Libri (Bot. i 2-të) ka 94 faqe me ilustrime.
Zambakët e Mamicës

**Zambakët e Mamicës** : vjersha me autor Xhevahir Spahiu, red. Fatos Kongoli. Botuar në Tiranë në vitin 1981 nga "Naim Frashëri". Libri ka 77 faqe me ilustrime.
Një ëndërr Europiane mes Al Paçinos dhe Kavabatës

**Një ëndërr Europiane mes Al Paçinos dhe Kavabatës** me autor Fatos Kongoli, k/red. Sonila Kapo. Botuar në Tiranë në vitin 2019 nga "Toena". Libri ka 36 faqe. ISBN 9789928277763

Shënime: Ribotim
Misteri i mjellmës

**Misteri i mjellmës** : roman me autor Fatos Kongoli, red. Anrila Spahija. Botuar në Tiranë në vitin 2022 nga "Toena". Libri ka 152 faqe. ISBN 9789928348807
2022 në literaturë

## Ngjarje 
## Çmimi Nobel për Letërsi
## Libra 
* Muhamet Hamiti, Teori dhe kritikë letrare angleze

## Lindje 
## Vdekje 
## Shih edhe
* Çmimi Nobel për Letërsi