open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Auguste Rodin

parapamje|right|150px|Auguste Rodin
**Auguste Rodin** (emri i plotë : **François-Auguste-René Rodin** ; lindi më 12 nëntor 1840 dhe vdiq më 17 nëntor 1917) ishte një Skulptor francez. Ai bëri skulptura të ndryshme ndërsa ato që skulptorit francez ia dhanë famën ishin *Le Penseur* (Mendimtari) dhe *Puthja*.

parapamje|right|200px|Puthja , Skulpturë nga Auguste Rodin

parapamje|left|*Mendimtari*
Sosylos

**Sosylos** (Σωσύλος) një historian antik grek i cili e shoqëroi gjeneralin Kartagjenas në Luftën e Dytë Punike dhe e mësoi atë të fliste greqisht.

Sosylos shkruajti një vepër kushtuar luftës, e cila u përbë nga shtatë libra.  Kjo libër përpos një fragmenti të shkruajtur në papirus nuk ka mbijetuar, por nga historian të mëvonshëm si Polybios dhe Diodor është përdorur.

## Literatura 
* *Die Fragmente der griechischen Historiker* (FGrH) 176 
* Hans Gärtner: Sosylos. Në: Der Kleine Pauly (KlP). Band 5, Stuttgart 1975, Sp. 288.
Salasët

**Salasët** ishin një komb të cilit nuk i dihet fara, që jetonin rreth lumit Duria në Italinë Veriore.  Salasët deshtën ta mbrojnë aq shumë vendin e tyre kundër Romakëve sa që Romakët e "shpërbën" të gjithë kombin, me njërën anë duke i hequr nga vendi me tjetrën duke i shitur ata si skllevër.  Në territorin e Salasëve kishte miniera të arit dhe dy kolonitë romake : Augusta Praetoria dhe Eporedia.
Kartagjena (qytet)

**Kartagjena** është një qytet me port detar në Spanjë. Ajo ka 205.374 banorë (shkruajti me: 1 janar 2005) dhe është qyteti i dytë për nga madhësia e popullsisë në regjionin Murcia. Kartagjena gjendet direkt në Detin Mesdhe dhe është një ndër portet më të rëndësishme tregtare të Spanjës, e baza më e madhe marinare në të gjithë Mesdheun. Ky qytet është i lidhur me linjë hekurudhore me qytetin e Murcias.

## Historia 
## Persona të njohur 
Kartagjena është vendlindja e :

* Isidori prej Sevilles
* Arturo Perez-Reverte
* Ramon Serrano Suner
* Joaquin Navarro-Valls
Mago

**Mago** ishte emri i shumë personave në Kartagon antik.  Të njohur janë :
* "Babai" i fisit të Magonidëve, i cili në fund të shekullit 6 p.e.s. dhe në fillim të shekullit 5 p.e.s. nxuarr shumë gjeneral, shiko Mago I.
* Një gjeneral në pjesën e parë të shekullit të 4 p.e.s., shiko Mago (gjenerali, 1)
* Një gjeneral në pjesën e dytë të shekullit te 4 p.e.s., shiko Mago (gjenerali, 2)
* Vëllau më i vogël i Hanibalit, shiko Mago Barkas
* Një shkrimtarë në shekullin e 2 p.e.s., shiko Mago (Shkrimtarë)
Mago I

**Mago I** ishte nga viti 550-530 p.e.s.  Mbret i Kartagos.  Ai ishte themeluesi i fisit të Magonidëve, një ndër familjet më të forta të Kartagos.  Ky ishte themeluesi i fuqisë së Kartagos, sepse hequ milicët e qytetit dhe formoi ushtri me mercenarë në vend të tyre ; në këtë ushtri Kartagjenasit ishin vetëm oficerë dhe jo ushtar të thjeshtë.  Mago I vendosi Sardenjën prapë në pushtetin e Kartagos, të cilën e humbi Malkosi i cili ishte mbret para tij.  Djali i tij Hasdrubali e muar më vonë vendin e tij në mbretëri ; me 530-510 p.e.s.

## Lidhje të jashtme
Nadia Comăneci

**Nadia Comăneci** (Nadia Elena Comăneciu) u lind më 12 nëntor 1961 në Rumani.

Nadia ishte Gjimnastike Rumune.

Njihet si një fituese e shumë çmimeve në Lojrat Olimpike 1976 në Montreal të Kanadasë.
Sparta

thumb|right|Territori i Spartës së lashtë para vitit 371 p.e.s, me qytete Perioki në blu
**Sparta** antike ishte një *Polis* në jug të Peloponezit dhe kryevendi i Lakonisë, edhe kryeqyteti i shtetit Spartan.

## Emri 
Emri antik i vendit në greqishtën e vjetër standarde ishte (në gjuhën attike) *Spártē*, në dialektin e vjetër Dorë *Spártā*; në kohërat klasike Sparta u quajt më së shumti *Lakedaimōn*. Në mitologjinë greke, Lacedaemoni ishte një bir i Zeusit nga Taygete nimfë.Ai u martua me të bijën e Spartes Eurotas, nga kush lindi e Amyclas, Eurydice, dhe Asine. Ai ishte mbret i vendit i cili i vuri emrin pas vetes, emërtimin e kryeqytetit sipas gruas vet. Ai besohet të ketë ndërtuar shenjtëroren e Charites, i cili qëndronte në mes të Spartes dhe Amyclae, dhe që kanë dhënë atyre emrat e hyjnive Cleta dhe Phaenna.Një vend i shenjtë ishte ngritur në atë në lagjen e Therapne

## Historia e Spartes 
Sparta gjendet ne Greqin jugore. Sparta ishte nje nder qytetet shtetet me te fuqishme te Heladës (greqia e lashtë). Sparten e udheheqnin dy mbreter. Luftrat me sukses te madh per sparten kunder persis ishin marathon dhe termofile. Sparta sulmoi athinen dhe mori tere pushtetin e Helades kjo luftë u quajt lufta e pelponezit. Por menjëherë u forcua Teba dhe e mundi Sparten duke mori pushtetin. Sparta me vone u pushtua nga Perandoria Romake.

## Arkeologjia 
## Literatura 
### Burime Antike 
* Pausanias: Reisen in Griechenland. Gesamtausgabe in drei Bänden auf Grund der Übersetzung von Ernst Meyer. Hrsg. v. Felix Eckstein. 3. Aufl. Artemis, Zürich-München 1986. ISBN 3-7608-3678-X
* Plutarch: Große Griechen und Römer. Übersetzt von Konrat Ziegler und W. Wuhrmann. 6 Bde. Artemis, Zürich/Stuttgart 1954–1980. ISBN 3-7608-3607-0

## Lidhje të Jashtme 
https://web.archive.org/web/20080916233237/http://www.meinebibliothek.de/Texte/html/sparta2.html
Mago Barkas

**Mago Barkas** († 203 p.e.s.) ishte një gjeneral Kartagjenas në Luftën e Dytë Punike, një prej djemve të Hamilkar Barkas dhe vëllau më i vogël i Hanibalit.

Ai ishte bashkë me vëllaun e tij Hanibalin në Betejat në Italia deri në vitin 216 p.e.s. Pas betejës së Kanaesë ai qoi lajmin e fitores në Kartago dhe shkoi pastaj në Spanjë. Aty bashkë me vëllaun e tij më 211 p.e.s. Hasdrubal Barkas luftoi kundër dy gjeneralëve Romakë Publius dhe Gnaeus Scipio dhe fitojë.

Pas tërheqjes së Hasdrubal Barkas në Itali, Mago Barkas u bë kryekomandant i ushtrisë Kartagjenase në Spanjë. Nga Legjionet nën urdhërin e Scipio Africanus, në vitin 206 p.e.s. te Ilipa, Mago Barkas bashkë me gjeneralin e tij Hasdrubalin dhe mbretin Masinisa (i cili në atë kohë ishte aleatë i Kartagos) u mposhtën. Masinisa u tërhoq pastaj me ushtrinë e tij prapë në Afrikë.

Mago Barkas shkoi në Gades, nga aty e kaloi dimrin në Menorca dhe u nis më 205 p.e.s. drejt Ligurisë, për të luftuar kundër Romakëve. Sipas një Legjende emri i kryeqytetit të Menorcas, Mao e mur emrin nga Mago Barkas i cili ndenji aty gjatë dimrit.

Në kohën e një armëpushimi (203 p.e.s.) pak para se të përfundojë lufta Mago Barkas e mur urdhërin që të shkoj në Kartago ; Mago Barkas e humbi jetën gjatë udhëtimit drejt Afrikës nga një plagë.

## Literatura 
* Thomas Friedrich: Biographie des Barkiden Mago: ein Beitrag zur Kritik des Valerius Antias. Konegen, Wien 1880. 54 S. (Untersuchungen aus der alten Geschichte 3) 
* Klaus Geus: Prosopographie der literarisch bezeugten Karthager. Peeters, Leuven 1994. ISBN 90-6831-643-5. (Studia Phoenicia 13) (Orientalia Lovaniensia analecta 59), S. 181-187 

### Lidhje të jashtme 
* http://www.livius.org/maa-mam/mago/mago.html
Deklarata Kushtetuese e Kosovës (1990)

**Deklarata Kushtetuese e Kosovës**, e miratuar nga Kuvendi i kohës më 2 korrik 1990, shënon një dokument të rëndësishëm politiko-juridik, që shprehte aspiratën e popullit të Kosovës për liri dhe mëvetësi në rrethanat e reja që po krijoheshin asokohe për shqiptarët në rajonin e Ballkanit. E shpallur nga 114 delegatë të Kuvendit të atëhershëm të Kosovës, Deklerata zhvlerësoi Rezolutën e Konferencës së Prizrenit, të 10 korrikut 1945, me të cilën Serbia, pasi që kishte anulua me gjak Rezolutën e Bujanit, e aneksoi Kosovën.

Edhe pse nuk u njoh ndërkombëtarisht, Deklarata ishte deklarim i fuqishëm i vullnetit kombëtar, politik e demokratik të popullit të Kosovës.

## Historiku 
Në marsin e 1989-ës, qeveria jugosllave në Beograd vendosi të suprimojë autonominë që kishte Kosova dhe Metohia deri në atë kohë, si element konstituiv i Federatës me të drejtë vetoje. Autonomi e cila i ishte dhënë me Kushtetutën e vitit 1974.

Akademia e Shkencave dhe e Arteve të Kosovës, i hapi rrugë procesit politik, me rezolutën për pozitën kushtetuese juridike të Kosovës dhe me pozitën e shqiptarëve në kushtet e reja të krijuara. Në rezolutën e ASHAK-ut ishte e formuluar shumë qartë pozicioni politik dhe kushtetues e juridik, që kërkohej për Kosovën dhe për popullin e saj. 

Pas shtyrjeve të njëpasnjëshme të punimeve të Kuvendit, më 1 korrik 1990, regjimi i Beogradit synonte organizimin e  një referendumi për Kushtetutën e re serbe, të kundërshtuar nga shqiptarët, si dhe shpalljen e shtyrjes së mbledhjes së Kuvendit të Kosovës të paralajmëruar për 2 korrik, e për të cilën delegatët shqiptarë shumicë e delegatë të komuniteteve pakicë kishin bërë të gjitha përgatitjet për shpalljen e Deklaratës Kushtetuese.Neni 1:  Republika e Kosovës është shtet demokratik i Kombit shqiptar dhe i pjesëtarëve të kombeve të tjera dhe i pakicave kombëtare, të shtetasve të vetë; serbëve, muslimanëve, malazezëve, kroatëve, turqëve, romëve e të tjerëve që jetojnë në Kosovë.Për shkak të presionit të Serbisë, shumica e delegatëve u detyruan më pas të ikin nga Kosova. Sipas Feride Muratit, ish-nënshkruese e Deklaratës Kushtetuese dhe pjesëmarrëse në Kuvend ishin dhe 18 deputete gra, që morën pjesë në komisione dhe seancat e rëndësishme. Serbia fill pas shpalljes së Deklaratës Kushtetuese vendosi gjendjen e jashtëzakonshme në Kosovë, duke suprimuar me forcën e tankeve të gjitha institucionet e Kosovës, duke filluar nga Kuvendi e Këshilli Ekzekutiv i tij dhe deri tek të gjitha institucionet e tjera shkencore, arsimore e kulturore.

## Referime
Beteja e Kanaesë

parapamje|Monumenti i Betejës së Kanaesë
**Beteja e Kanaesë** u zhvillua më 2 gusht të vitit 216 p.e.s. në Apuli, ishte njëra ndër betejat kryesore në Luftën e Dytë Punike. Ushtria Kartagjenase nën udhëheqjen e Hanibalit shkatërroi 16 Legjione Romake edhe pse romakët ishin në numër shumë më të madh. Legjionet Romake ishin të udhëhequra nga Konsulli Lucius Aemilius Paullus dhe Gaius Tarentius Varro. Në bazë të taktikës dinake të Hanibalit dhe Madhësisë së fitores kjo fitore e tij hyri në historinë botërore. Deri sot kjo fitore mirret si shembull i një lufte rrethuese në akademitë ushtarake. Fjala e përdorur në ushtri "një Kanae ta përjetosh" do të thotë *humbje shkatërruese*.

## Parahistoria 
## Beteja 
### Forcat e të dy ushtrive 
#### Renditja e Romakëve 
#### Renditja e Kartagëve 
#### Përfundimi i Betejës 
## Vlerësimi i Betejës në Historinë Ushtarake 
## Vendi dhe Koha e Betejës 
## Literatura 
* Gregory Daly: Cannae: The Experience of Battle in the Second Punic War, New York 2002. 
* Johannes Kromayer, Georg Veith: Antike Schlachtfelder. Bausteine einer antiken Kriegsgeschichte, III 1, Berlin 1912. 
* Jakob Seibert: Hannibal, Darmstadt 1993. 
* Michael Alexander Speidel: Halbmond und Halbwahrheit. Cannae, 2. August 216 v. Chr., in: Stig Förster, Markus 
* Pöhlmann, Dierck Walter [Hrsg.]: Schlachten der Weltgeschichte. Von Salamis bis Sinai, München 2003, 3. Aufl., S. 48 – 62 
* Jahuda L. Wallach: Das Dogma der Vernichtungsschlacht. Die Lehren von Clausewitz und Schlieffen und ihre Wirkung in zwei Weltkriegen, Frankfurt / Main 1967
Darin Zanyar

parapamje|Darin (2012)
**Darin Zanyar** i njohur si **Darin** është këngëtar nga Suedia. Ai lindi më 2 Qershor 1987 në Stockholm.

Nacionaliteti i vërtetë i Darin Zayar është Kurdët.

Darin fitoi vendin e dytë në Idolin Suedez 2004.

## Lidhje të jashtme
Festivali Evropian i Këngës 1956

**Festivali Evropian i Këngës 1956** ishte festivali i parë i Eurovizionit i cili u mbajt në Lugano të Zvricrës.  Eurovizioni 1956 u dëgjua nga radio por edhe u transmetua nga kamerat në televizion për disa evropian të cilit posedonin televizionin.

Gjithsej në Festivalin Evropian të Këngës 1956 konfirmuan pjesëmarrjen shtatë shtete.

Çdo shtet zgjodhi dy këngë.  Fituesja e Festivalit të Parë të Eurovizionit ishte Lys Assia, këngëtare Zvicerane me këngën Refrain (Refren).  Komentatori i vetëm në Festivalin e Parë të Eurovizionit ishte italiani Franco Marazzi.  
Vitin e parë të Eurovizionit u caktua vetëm fituesi, pa pikë dhe vende tjera.

## Rezultatet 
## Lidhje të jashtme
Lucius Aemilius Paullus

**Lucius Aemilius Paullus** ishte një Konsull Romak në vitet 219 p.e.s. deri në vitin 216 p.e.s..

Konsullati i tij i parë u shkatërrua me Luftën e Dytë Iliro-Romake, se e mposhti Demetrion nga Pharosi në një betejë para bregunt të Dalmacisë.

Në Luftën e Dytë Punike u emërua prapë si Konsull.  Në humbjen e betejës nga Romakët në Kanae edhe ky u vra.

Lucius Aemilius Paullus ishte babai i Lucius Aemilius Paullus Macedonicus.  Aemilia Paulla e cila u martua me Scipio Africanus ishte e bija e Lucius Aemilius Paullusit.

## Lidhje me Jashtë
Aemilia Paulla

**Aemilia Paulla** ishte e bija e Lucius Aemilius Paullus, konsull (senator) në vitet 219 p.e.s. dhe 216 p.e.s., humbësi i Betejës së Kanaesë ; dhe ishte motra e Lucius Aemilius Paullus Macedonicus, konsull i vitit 190 p.e.s., fituesi i Betejes së Pydnës dhe pushtuesi i Maqedonisë.

Ajo ishte e martuar me Publius Cornelius Scipio Africanus († 183 p.e.s.), konsull i viteve 205 p.e.s. dhe 194 p.e.s., gjeneral i ushtrisë Romake gjatë Luftës së Dytë Punike dhe fituesi i Betejës së Zamës. Fëmijët e tyre ishin :

* Corneila major,
* Cornelia Africana († 100 p.e.s.),
* Lucius Cornelius Scipio,
* Publius Cornelius Scipio.

## Lidhje me Jashtë
Carlos Delgado Chalbaud

**Carlos Delgado Chalbaud** u lind në Caracas më 20 janar 1909 dhe vdiq në Caracas më 12 nëntor 1950. 
Chalbaud ishte presidenti i Venezuelës nga Viti 1480-1950.

Në Vitin 1950 Presidenti Carlos Delgado Chalbaud u vra në Caracas të Venezuelës.
Carlos ishte Presidenti i 47-të me Rradhëi Venezuelës.
Vladimir Semiçastny

parapamje|1998
**Vladimir Yefimovich Semichastny** (Rusisht : Владимир Ефимович Семичастный , 15 janar 1924 - 12 janar 2001), ishte Drejtues i KGB nga 13 nëntori i 1961 deri në prill të 1967.
Aleksandr Nikolajeviç Shelepin

**Aleksandr Nikolayevich Shelepin** (Rusisht : Алекса́ндр Никола́евич Шеле́пин, 18 gusht 1918 - 24 tetor 1994) ishte drejtues i KGB nga 25 dhjetor 1958 deri 13 nëntor 1961.
Nevado del Ruiz

thumb|250px|Pamje nga Mali Ruiz
thumb|250px|Mali Ruiz në Hartë

**Nevado del Ruiz** apo **Mount Ruiz** është Vullkan diku në Kulumbi. Është për afërsisht 80 milje apo 129 km në periferi të Bogotas, afër një qyteti të quajtur Armero.

Mount Ruiz njihet si vullkani më aktiv në Kulumbi. Në vitin 1985 në qytezën e Armeros, 23.000 njerëz vdiqën nga një shpërthim i vullkanit. Kjo njihet si shuma më e madhe në historinë e njerëzimit.
Hispania

**Hispania** (Greqishtja e lashtë: *Ἱσπανία*, romanizuar: *Hispanía*; Latinisht: *Hispānia*) ishte emri romak Gadishullit Iberik. Nën Republikën Romake, Hispania u nda në dy provinca: Hispania Citerior dhe Hispania Ulterior. Gjatë Principatit, Hispania Ulterior u nda në dy provinca të reja, Baetica dhe Lusitania, ndërsa Hispania Citerior u riemërua Hispania Tarraconensis. Më pas, pjesa perëndimore e Tarraconensis u nda, fillimisht si Hispania Nova, e cila më vonë u riemërua "Callaecia" (ose Gallaecia, prej nga vjen Galicia moderne). Nga Tetrarkia e Dioklecianit (293 e.r.) e tutje, jugu i pjesës së mbetur të Tarraconensis u nda përsëri si Carthaginensis dhe të gjitha provincat hispanike kontinentale, së bashku me Ishujt Balearik dhe provincën e Afrikës Veriore të Mauretania Tingitana, u grupuan më vonë në një dioqezë civile e kryesuar nga një *vicarius*. Emri *Hispania* është përdorur edhe në periudhën e sundimit visigotik. Emrat e vendeve moderne të Spanjës dhe Hispaniolës rrjedhin të dy nga *Hispania*.

## Historia 
## Ndarjet administrative 
parapamje|djathtas|225px|Hispania romake në vitin 125
Gjatë fazave të para të romanizimit, gadishulli u nda në dysh nga romakët për qëllime administrative. Më e afërta me Romën quhej *Citerior* dhe më e largëta *Ulterior*. Kufiri midis të dyjave ishte një vijë dredha-dredha që shkonte nga Cartago Nova (tani Kartagjena) në Detin Kantabrian.

*Hispania Ulterior* përfshinte ato që tani janë Andaluzia, Portugalia, Ekstremadura, León, një pjesë e madhe e ish-Castilla la Vieja, Galicia, Asturia dhe Basque Country.

*Hispania Citerior* përfshinte pjesën lindore të ish Castilla la Vieja, dhe ato që tani janë Aragoni, Valencia, Katalonia dhe një pjesë e madhe e ish-Castilla la Nueva.

Në vitin 27 p.e.s., gjenerali dhe politikani Marcus Vipsanius Agrippa e ndau Hispaninë në tre pjesë, përkatësisht duke e ndarë Hispania Ulterior në Baetica (në thelb Andaluzia) dhe Lusitania (përfshirë Gallaecia dhe Asturias) dhe duke bashkuar Kantabrinë dhe Basque Country me Hispania Citerior.

## Ekonomia 
Para Luftërave Punike, Hispania ishte një tokë me shumë pasuri minerale dhe bujqësore të pashfrytëzuara, e kufizuar nga ekonomitë primitive të mbijetesës së popujve të saj vendas jashtë disa porteve tregtare përgjatë Mesdheut. Pushtimi nga kartagjenasit dhe më pas nga romakët për depozitat e shumta të argjendit e shndërroi Hispaninë në një ekonomi shumëplanëshe të lulëzuar. Disa metale, ullinj, vaj nga Baetica, peshk i kripur dhe garum, dhe verëra ishin disa nga mallrat e prodhuara në Hispani dhe të tregtuara në të gjithë Perandorinë. Nxjerrja e arit ishte aktiviteti më i rëndësishëm në pjesët veriperëndimore të gadishullit. Ky aktivitet dëshmohet në vendet arkeologjike si Las Médulas (Spanjë) dhe Casais (Ponte de Lima, Portugali).

## Referime
Armero

**Armero** është qytezë në periferi të Bogotas në Kolumbi. Veçoritë e këtijë qyteze është Nevado del Ruiz apo Mali Ruiz.
Ray Mancini

thumb|right|Ray Mancini
**Ray Mancini** është boksier italiano-amerikan , njihet si *Bom Bom* (Emri i gjatë : **Raymond Michael Mancino**) u lind më 4 Mars 1961.
Arsène Wenger

**Arsène Charles Ernest Wenger** (Frëngjisht: [aʁsɛn vɛŋɡɛʁ]; lindur më 22 tetor 1949) është një trajner francez futbolli dhe ish futbollist profesionist. Ai ishte trajneri i klubit anglez Arsenal nga viti 1996 e deri në 2018, duke qënë trajneri më jetëgjatë dhe më i suksesshëm në historinë e klubit. Kontributi i tij në futbolli anglez ndërmjet ndryshimeve në vëzhgimin e lojtarëve, stërvitjeve dhe dietave ringjalli Arsenalin dhe ndihmoi në globalizimin e sportit në shekullin e 21të.

I lindur në Strasbourg dhe i rritur në Duttlenheim nga një familje sipërmarrëse, Wenger iu prezantua futbolli nga babai i tij, trajneri i klubit lokal të fshatit. Pas një karriere modeste si futbollist, ku ai luajti për disa ekipe amatore, Wenger mori diplomën e trajnerit në vitin 1981. Pas një periudhe të pasuksesshme te Nancy që kulmoi me shkarkimin e tij në vitin 1987, Wenger u bashkua me AS Monacon; klubi fitoi kampionatin në vitin 1988. Në vitin 1991, Wenger udhëhoqi Monacon drejt triumfit në Coupe de France, por dështimi për të ruajtur titullin në sezonet e ardhshme solli largimin e tij nga klubi me mirëkuptim në vitin 1994. Ai ishte për një periudhë të shkurtër trajneri i Nagoya Grampus Eight në J.League, duke fituar Kupën e Perandorit dhe Superkupën Japoneze gjatë qëndrimit të tij në Japoni.

## Referime
Teodor Kavalioti

**Teodor Kavalioti** (rreth 1718 - 11 gusht 1789) ka qenë një studiues dhe leksikograf arumun nga Voskopoja. Pas shkollës elementare atje, ai studioi matematikë, teologji dhe filozofi në Janinë, në kolegjin *Maruci*, i drejtuar në atë kohë nga Eugjen Vulgaris, mes viteve 1732-1734, duke u njohur me veprat e Malebranche-it, Descartes-it dhe Leibniz-it. U kthye në Voskopojë, që kish nisur të lulëzonte si qendër shqiptare dhe arumune, dhe në vitin 1746 u bë drejtor i *Akademisë së Re*.

Kavalioti është autori i disa veprave filozofike, të shkruara në greqisht, i një gramatike elementare greke dhe i *Protopeirias* (Venedik, 1770) që përmban një fjalorth trigjuhësh në greqisht, arumanisht dhe shqip prej 1170 fjalësh. Ky fjalorth u ribotua nga profesori gjerman Johann Thunmann nga Halle, me përkthimin latinisht përkrah më 1774. Origjinali i fjalorit është i skanuar dhe mundësuar online nga Shqipopedia ku mund ta shfletoni dhe ta studioni.

## Pjesë nga faqja e parë e fjalorthit 
thumb|Faqe nga Fjalori

:Ῥωμαίϊκα. Βλάχικα. Ἀλβανίτικα

:1. Ἀββᾶς. Ηγούμενου (iyumenu). Ηγκουμέν (igumen). 
:2. Ἀγαλια. Ανάργα (anarya). Γκαντάλε (gadale).
:3. Ἀγαπῶ. Βόη (voǐ). Ντούα (dua).
:4. Ἄγγελος. Άγγελου (anyelu). Έγγελ (engjell).
:5. Ἀγγεῖον. Βάσου (vasu). Ένᾳ (enë).
:6. Ἀγγίϛρι. Γκρέπου (grepu). Γκρέπ (grep).
:7. Ἀγελάδα. Βάκᾳ (vacǎ). Λιόπᾳ (lopë).
:8. Ἅγιος. Σᾴμτου (sǎmtu). Σσιέντ (shent).
:9. Ἀγκάθι. Σκίνου (skinu). Γκιέπ (gjep).
:10. Ἀγκάλη. Μπράτζᾳ (braţǎ). Πουσστίμ (pushtim).
:11. Ἀγκοῦρι. Καϛραβέτζου (castraveţu). Κραϛαβέτζ (krastavec).
:12. Ἀγκῶνας. Κότου (cotu). Μπᾳλλίουλ (bëlyll).
:13. Ἀγνάντια. Καρσσί (carşi). Κουντρέ (kundré).

## Vepra 
* Εἰσαγωγὴ εἰς τὰ ὀκτω μέρη τοῦ λόγου. Ἐν Μοσχοπόλει 1760 καὶ Ἑνετίῃσι 1774. 
* Ἔπη πρὸς τὸν ἐξαρχικῶν ἐν Μοσχοπόλει ἐπιδημήσαντα Ἰωαννίκιον Χαλκηδόνος ἐν ἔτει 1750 Μαΐου 2.
* Πρωτοπειρία. Ἑνετίῃσιν, 1770. Παρὰ Ἀντωνίῳ τῷ Βόρτολι. Superiorum permissu. Ac privilegio.

## Shih edhe 
* Akademia e Re

## Bibliografia 
* Hetzer, Armin: *Das dreisprachige Woerterverzeichnis von Theodoros Anastasiu Kavalliotis aus Moschopolis*, Hamburg 1981.
* Hetzer, Armin: ''Neues zu Kavalliotis' «Protopeiria»* (në: Balkan-Archiv NF, 8 (1983), fq. 97-158).
* Kahl, Thede: *Sprache und Intention der ersten aromunischen Textdokumente, 1731-1809*. Studia Philologica Slavica I/I, Munstersche Texte zur Slavistik, fq. 245-266.
* Uçi, Alfred: *T. A. Kavallioti, un représentant albanais des lumières'' (në: Studia Albanica 3 (1966), 2, fq. 185-196).

## Referime
Iberët

**Iberët** ishin një grup kombëtar ose fisnor, të cilët jetuan prej kohëve parahistorike në Gadishullin Iberik 
dhe ndër kohë edhe jashtë këtij Gadishulli.

## Historia 
Fenikasit ishin të parët të cilët krijuan të parët koloni në Gadishullin Iberik në shekullin e 8 p.e.s. (kolonia është Gades; në kohën tonë quhet Cadiz). Fenikasit në këtë kohë morën edhe kontaktet e para me Iberët.
Iberët jetonin në fise. Ata përpunonin metalet, prodhonin Bronz dhe punonin arat. Më vonë Iberët krijuan një kulturë më të madhe me ndërtimin e qyteteve dhe rendit shoqëror. Iberët gjatë viteve 800 p.e.s. kishin kontakte tregtare me fenikasit dhe grekët, për të cilët argjendi, i cili ishte i bollshëm në Gadishullin Iberik, ishte një produkt i kërkuar. Kjo periudhë tregtie e cila zgjati deri në shekullin e 5 p.e.s. përkon edhe me lulëzimin e kulturës Iberike.

## Bibliografia 
* Michael Koch (Hrsg.): Die Iberer. (Ausstellungskatalog Paris, Galeries Nationales du Grand Palais, 15. Oktober 1997 - 5. Januar 1998 ; Barcelona, Centre Cultural de la Fundación "La Caixa", 30. Januar - 12. April 1998 ; Bonn, Kunst- und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland, 15. Mai - 23. August 1998) Hirmer, München 1998. ISBN 3-7774-7710-9
* Michael Kunst: Zambujal. Madrider Beiträge 5 (Mainz 1987), 9-17 zur Geschichte des Begriffs "Iberer" in der spanischen Archäologie.
Radiohead

**Radiohead** është një grup muzikor alternative rock Anglez nga Abingdon Oxfordshire, i formuar në vitin 1985 me emrin fillestar "On a Friday". Grupi përbëhet nga Thom Yorke (vokal, kitarë, piano), Jonny Greenwood (kitarë, tastierë, instrumente tjera), Ed O'Brien (kitarë, vokal shtesë), Colin Greenwood (kitarë bas) dhe Phil Selway (bateri).

Radiohead nxorrën këngën e tyre të parë, "Creep", në vitin 1992. Në fillim kënga nuk pati shumë sukses, por disa muaj më vonë, pas publikimit të albumit të parë Pablo Honey (1993), ajo u bë një hit mbarëbotëror. Popullariteti i grupit u rrit ndjeshëm në UK pas daljes së albumit të dytë, The Bends (1995). Albumi i tretë, OK Computer (1997), bëri që fama e tyre të merrte përmasa ndërkombëtare.

Sot Radiohead numërojnë mbi 40 milionë disqe të shitur në gjithë botën. Ata në vitin 2019 u bënë pjesë e "Rock and Roll Hall of Fame".

## Diskografia 
### Albume studio 
* *Pablo Honey* (1993) 
* *The Bends* (1995)
* *OK Computer* (1997)
* *Kid A* (2000)
* *Amnesiac* (2001)
* *Hail to the Thief* (2003)
* *In Rainbows* (2007)
* *The King of Limbs* (2011)
* *A Moon Shaped Pool* (2016)
Konferenca e Jaltës

**Konferenca e Jaltës** ishte një takim diplomatik të krerëve aleate Franklin D. Roosevelt (Shtetet e Bashkuara të Amerikës), Winston Churchill (Mbretëria e Bashkuar) dhe Josif Stalin (BRSS) i cili u mbajt në vendpushimin krimeas të Jaltës, prej 4 deri më 11 shkurt 1945. Ky ishte takimi i dytë nga tre takimet aleate gjatë Luftës së Dytë Botërore (1939-1945). Temat e konferencës ishin kryesisht ndarja e Gjermanisë dhe shpërndarja e energjisë në Evropë pas përfundimit të luftës.

## Vendimet 
Churchill pati shkruar:
* Rumänia: Rusia 90 % – te tjeret 10 %
* Greqia: Großbritannien 90 % – Russland 10 %
* Jugoslawi: 50 % – 50 %
* Hungari: 50 % – 50 %
* Bullgari: Rusia 75 % – tetjeret25 %
Stalini e miratoi sipas Churchillit propozimin duke vendosur nje v mbi leter.

## Literatura 
* Henri Chopin: *The conference of Yalta*, Verlag Freibord, Wien 1985.
* Arthur Conte: *Die Teilung der Welt – Jalta 1945*, Verlag Rauch, Düsseldorf 1965.
* Karl Dietrich Erdmann: *Das Ende des Reiches und die Neubildung deutscher Staaten*, Deutscher Taschenbuch Verlag, München 1980 (= *Gebhardt – Handbuch der deutschen Geschichte*, Bd. 22), ISBN 3-423-04222-2.
* E. C. Kollmann: *Die Jalta-Konferenz im Kreuzfeuer von Politik und Geschichtsschreibung*, in: *Geschichte in Wissenschaft und Unterricht*, Bd. 8 (1957).
* Boris Meissner (Hrsg.): *Die Deutschlandfrage von Jalta und Potsdam bis zur staatlichen Teilung Deutschlands 1949*, Verlag Duncker & Humblot, Berlin 1993, ISBN 3-428-07851-9.
* Werner Weidenfeld: *Jalta und die Teilung Deutschlands*, Pontes-Verlag, Andernach 1969.

## Lidhje 
* Documentarchiv.de: *Auszüge aus dem Originaltext der Erklärung von Jalta in deutscher Übersetzung* (Stand: 5. September 2008)
Selami Kurteshi

**Selami Kurteshi** u lind me 27 shkurt të vitit 1966 në fshatin Pogragjë, është mjek.

## Biografia
Selami Kurteshi është mjek  specialist i cili punon ne Spitalin Rajonal te Gjilanit, Dr.Selamiu është punetori me i mire i shpallur ne Spitalin e Gjilanit , njëherit është edhe kryetar i Sindikatës për Gjilan, poashtu eshte edhe anetare i kryesis i FSSHK-se (Federata Sindikale e Shëndetësisë së Kosovës ).

Punon dhe vepron në Gjilan.

## Referimet 
http://fsshk.net/Portali/lajmet/164-selami-kurteshi-fitoi-ne-garen-per-kryetar-ne-spitalin-e-gjilanit.html
Lu Xun

**Lu Xun** ( *Tradicionale*: 魯迅, *e Thjeshtësuar*: 鲁迅, *Pinyin*: Lǔ Xùn), ishte pseudonimi i **Zhou Shuren** ( *Tradicional*: 周樹人, *i Thjeshtësuar*: 周树人, *Pinyin*: Zhōu Shùrén) (25 shtator 1881 –19 tetor, 1936) ishte një nga shkrimtarët më të mëdhenj së Kinës së shekullit XX. I konsideruar nga disa si themeluesi i letërsisë moderne kineze, ai shkruante në stilin *baihua* (白話) dhe në kinezishten klasike.

Punimet e Lu Xun-it u influencuan nga Lëvizja e 4 majit në atë pikë sa që u aklamua nga regjimi komunist mbas 1949.
Hasdrubali

Emrin **Hasdrubal** e kishin këta persona, të gjithë Kartagjen :

* Hasdrubali ishte një mbret i Kartagos në shekullin e 6 p.e.s., shiko Hasdrubali biri i Mago I.
* Hasdrubal, djali i Hanos, humbi më 250 p.e.s. një betejë në Sicili kundër Romës, shiko Hasdrubali (biri i Hanos).
* Hasdrubali (rreth vitit 270 p.e.s.;† 221 p.e.s.) ndryshe edhe *"Hasdrubali i bukur"*, ishte dhëndri i Hamilkar Barkas dhe themelues i qytetit Kartagjena në Spanjë, shiko Hasdrubali (Kartagjena).
* Hasdrubali ishte një djalë i Hamilkar Barkas dhe vëllau i Hanibalit. Në Spanjë ishte kryekomandant, por e humbi kundër Romës, shiko Hasdrubal Barkas.
* Hasdrubali (vdiq më 202 p.e.s.; bëri vetëvrasje në Kartago) biri i Gisgos, luftoi kundër Romakëve në Luftën e Dytë Punike, shiko Hasdrubali i biri i Gisgos.
* Hasdrubali ishte një tjetër oficerë i Hanibalit dhe luftoi ne Luftën e Dytë Punike.
* Hasdrubali luftoi kundër mbretit të Numidëve Masinisa para Luftës së Tretë Punike, shiko Hasdrubali (gjeneral).
Kolec Topalli

**Kolec Topalli** (Shkodër, 4 dhjetor 1938 - Tiranë, 24 maj 2018) ka qenë arsimtar, pedagog dhe gjuhëtar shqiptar. Si anëtar i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dhe doktor shkencash, ishte ndër kërkuesit më të rëndësishëm gjuhësor të gjuhës shqipe. Ka lënë po ashtu një vëllim memuaristik me titullin *Një jetë me brenga* botuar më 2018.

## Biografia 
U lind në Shkodër, në gjirin e një familjeje qytetare të kamur, i biri i Nush Topallit. Me ardhje të komunistëve në pushtet, i ati u burgos dhe i vëllai u arratis. Familja me katër fëmijë të vegjël së bashku me nënën e tyre u internua në kampin e Tepelenës dhe në kampe të tjera më pas. Koleci sëmuret dhe lirohet nga internimi, kthehet në Shkodër dhe jeton tek të afërmit e vet.

Kreu shkollën pedagogjike dhe shërbeu si mësues në rrethin e Kukësit dhe Lezhës. Gjatë kësaj kohe përfundoi universitetin e Tiranës me korrespondencë dhe më tej e transferuan në rrethin e Gramshit, ku qëndroi disa vjet. Më 1970 u transferua në rrethin e Krujës, ku emërohet në shkollën e fshatit Tapizë.

Pas rënies së komunizmit, qe sekretar i përgjithshëm i Presidentit të Republikës kur këtë post e kishte Sali Berisha. Pedagog i Fonetikës Historike në Fakultetin e Filologjisë të Universitetit të Tiranës dhe nga viti 1997 ishte bashkëpunëtor shkencor i Institutit të Gjuhësisë e të Letërsisë të Akademisë së Shkencave.

U nda nga jeta më 24 maj 2018, pas një sëmundjeje të rëndë. U përcoll në Shkodër, për në banesën e tij të fundit.

## Puna shkencore 
Topalli qe autor i dhjetëra librave, artikujsh e kumtesash, si bashkëpunëtor i më shumë se 30 revistave shkencore brenda e jashtë vendit, me botime në 5 gjuhë të huaja. Ka botuar:
* *Theksi në gjuhën shqipe*, 1995.
* *Për historinë e hundorësisë së zanoreve në gjuhën shqipe*
* *Zhvillimi historik i diftongjeve të shqipes*
* *Sonantet e gjuhës shqipe*
* *Fërkimoret e afrikatet e gjuhës shqipe*
* *Fonetika historike e gjuhës shqipe*, Shtëpia Botuese Dituria, Tiranë, 2007.
* *Sistemi foljor i gjuhës shqipe*, Plejad, Tiranë, 2010.
* *Gramatikë historike e gjuhës shqipe*, Qendra e Studimeve Albanologjike, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë, 2011.
* *Fjalor etimologjik i gjuhës shqipe*, Jozef, Durrës, 2017.

## Referime
Kolë Popa

**Kolë Popa** (Elbasan, 1913 – 1993) ka qenë kimist, profesor, akademik, “Mësues i Popullit”, anëtar nderi i ASHAK. 

## Biografia 
Lindi në Elbasan, ku kreu Shkollën Normale. Studimet e larta për kimi e farmaci i përfundoi në Universitetin e Pavias (Itali, 1935). Punoi si mësues në Shkollën Normale të Elbasanit. Mori pjesë në Lëvizjen ANÇ dhe qe anëtar KANÇ të Elbasanit, që nga formimi i tij. Nga v. 1950 dha ndihmesë për ngritjen e arsimit të lartë; qe pionier i kërkimit shkencor në fushën e kimisë dhe të kimisë biologjike. Më 1950 themeloi laboratorin e kërkimeve kimike pranë Institutit të Shkencave, të cilin e drejtoi deri në v. 1957. Dha ndihmesë për themelimin dhe organizimin e UT (1957), veçanërisht të Fakultetit të Shkencave Natyrore, ku qe dekan (1958–1974) dhe drejtoi hapjen e degëve të reja: farmaci, biologji, merceologji; ngriti katedrën e kimisë organike dhe ishte përgjegjësi i parë i saj (1957–1986). K.P. luajti rol të rëndësishëm në ngritjen e nivelit të mësimdhënies në degët e kimisë industriale, biologji-kimisë, fizikës etj.; qe nismëtar dhe realizues i sistemit të kualifikimit shkencor pasuniversitar, sidomos në katedrat e FSHN. K.P. ka qenë drejtues shkencor i laboratorit të kërkimeve biokimike pranë katedrës së kimisë organike dhe ka kryer studime shkencore për vlerësimin dhe shfrytëzimin e pasurive natyrore të vendit. Është autor i librit “Bimët mjekësore në vendin tonë” (1952), “Nomenklatura kimike në gjuhën shqipe” (vëll. I, 1989) etj., si dhe i një vargu artikujsh shkencorë. K.P. dha ndihmesë në organizimin e ASHSH dhe të kërkimit shkencor në institutet e saj, duke qenë anëtar themelues, nënkryetar dhe përgjegjës i Seksionit të shkencave natyrore deri në fund të jetës. Ka marrë “Çmimin e Republikës” (1958).
Zija Këlliçi

**Zija Këlliçi** (Tiranë, 1919 – 1982) ka qenë inxhinier ndërtimi, profesor, akademik. 
## Biografia
Lindi në Tiranë, ku kreu dhe gjimnazin. Në v. 1939 filloi studimet e larta në Universitetin Politeknik të Torinos, të cilat i ndërpreu (1942) për të marrë pjesë në Luftën ANÇ. Në v. 1945 vazhdoi dhe përfundoi studimet në Moskë. Pas kthimit në Shqipëri punoi në Komitetin Ekzekutiv të Tiranës, në ndërtimin e Kombinatit të Tekstileve në Yzberish dhe zv.ministër i Ndërtimit. Prej vitit 1952 kaloi në arsimin e lartë: drejtor i Institutit të Lartë Politeknik (1952–1957), rektor i parë i Universitetit Shtetëror të Tiranës (1957–1962) dhe përgjegjës i katedrës së Rezistencës së materialeve (1962–1982). Është autor i tekstit “Rezistenca e materialeve” (Pjesa I, 1966) dhe ka botuar një varg artikujsh në shtypin shkencor, të cilat gjetën jehonë edhe në rrethet shkencore të huaja. Z.K. gërshetoi veprimtarinë drejtuese e mësimore me atë kërkimore-shkencore. Referati i tij “Rreth deformimeve të trupave të ngurtë” (1973) u botua në aktet e Kongresit IV Kanadez të Mekanikës së Zbatuar. Ka qenë deputet i Kuvendit Popullor (1950–1970).
## Referime
Kolonializmi

Si rregull kolonializmi ka të bëjë me një marrëdhënie mes kollektivevev, në të cilën vendimet kyçe janë vendosur mbi jetën te kolonizuaarve nga një kulturore të ndryshme dhe jo me deshire per tu pershatur pakicë e sundimit kolonial në lidhje me interesat e tyre kryesore. Në kohët moderne ende të vijnë sendungsideologische shtuar doktrinat e justifikim nga zotërit kolonial të cilët janë të bindur për superioritetin e tyre kulturor.

## Shih edhe 
*Helenocentrizmi 

## Lidhje interneti 
* 
* Deutsches Koloniallexikon im Internet 
* Frank Holl: Alexander von Humboldt - „Geschichtsschreiber der Kolonien” (PDF-Datei; 214 kB)
* DEPO (deutschland-postkolonial - erinnern und versöhnen)

## Burime
Neo-kolonializmi

Neo-kolonializmi është një term i rëndësishëm për sistemin ndërkombëtar ekonomik kapitalist sa i përket marrëdhënieve mes vendeve dhe koncerneve në të ashtu-quajtur "botën e pare" dhe "botës së tretë", pas shpërbërjes së perandorive koloniale në 20 Shekulli.

## Literatura 
* Mongo Beti, ''Main basse sur le Cameroun. Autopsie d'une décolonisation* (1972), reédité chez La Découverte, Paris 2003
* Michel Chossudovsky, *Global Brutal - Der entfesselte Welthandel, die Armut, der Krieg* Frankfurt a. M. 2003

## Burime 
## Shih edhe 
* Postkolonialismus
* Imperialismus
* Globalisierungskritik, Kapitalismuskritik
* Weltsystem-Theorie
* Agrardumping
* Staatsverschuldung der Entwicklungsländer

## Weblinks 
* Jacob Emmanuel Mabe/bpb: *Der Vorwurf von kultureller Dominanz und Neokolonialismus*, 5. Dezember 2005
* Maria Mies/AG Friedensforschung an der Uni Kassel: *„Piraten des 21. Jahrhunderts“ - Globaler Freihandel als neokoloniales Kriegssystem* , 17. Mai 2002
* Walter Mixa/Bistum Augsburg: *Bischof Mixa: Ursachen für Kriege beseitigen - Entwicklungspolitik und respektvoller Dialog der Kulturen sind unentbehrlich für den Weltfrieden'', 17. Februar 2007
* francewatcher.org , kritische Website zur französischen Afrika-Politik
Këmbimi kulturor

**Këmbimi kulturor** është proces i vazhdueshëm që paraqitet gjatë kontakteve të njerëzve ndërmjet veti.  Një ndër elementet kryesore që karakterizon zhvillimin njerëzor.

Këmbimi kulturor rrjedh me fillimin e bashkëjetesës së njerëzve në grupe.  Akti i parë i këmbimit kulturor duket se ka ketë qenë takimi i njerëzve me njëri-tjetrin.  Këtu duhet thënë se pas takimit varësisht nga shkalla e zhvillimit kulturor ka ardhur deri tek këmbmi armiqësor apo miqësor.  Me paraqitjen e mangësisë dhe zhvillimit të nevojës së përkujdesit d.m.th konservimit të pasurisë së nevojshme për jetë shkalla e këmbimeve armiqësore është rritur.  Kjo rritje ka vazhduar në mënyrë eksponenciale me formësimin e botëkuptimeve dhe ka vazhduar me ngritjen e tyre deri në botëkuptime gjithënjerëzore.  Kulminacioni i këmbimit kulturor armiqësor ka arritur gjatë luftës së dytë botërore.

Për dallim nga tregtimi kulturor si një mekanizëm i grupacioneve, këmbimi kulturor është proces i pa kontrollueshëm.  Shembulli më i thjeshtë është *këmbimi ndërmjet nënës dhe fëmijes* ku edhe pse nëna tenton të i japë fëmijës një informatë të caktuar, fëmija merr informata që nëna nuk e ka pasur për qëllim ti jep.
Higjena seksuale

**Shëndeti Seksual** referohet doktrinës së aspekteve shëndetin e seksualitetin e njeriut, nga mirëmbajtjen dhe konsolidimin e shëndetit dhe parandalimin e sëmundjeve që transmetohen seksualisht në një kuptim të ngushtë, doktrina e shëndetit të organeve të seksit mashkull dhe femër, i cili është i njohur edhe si higjienë gjenitale apo higjienën personale. Në përgjithësi, të shëndetit seksual e lëndëve do të pritet për mjekësi sociale dhe parandaluese, por gjithashtu luan në disiplina të tjera, të tilla si gjinekologjisë, urologjisë dhe edukimin infeksion klinik një rol të rëndësishëm. Shëndetin seksual është i interesuar, mes tjerash, çështjeve të higjienës personale, kontraceptimi, shtatzanisë, aborti, sëmundje seksualisht të transmetueshme, infeksioneve të çrregullimeve gjenitale dhe urinar, marrëdhënie seksuale dhe seksit të sigurt.
Elefteri Arvanitaqi

**Elefteri Arvanitaqi** (Ελευθερία Αρβανιτάκη; 17 tetor 1958 në Pire) është një këngëtare me origjinë arvanitase nga Icarian . Ajo këndon e ndikuar fuqimisht nga muzika tradicionale, por shihet si kengetrare e muzikes pop në Greqi. Kjo është një nga artistët më të suksesshëm për biznes të Greqisë dhe kryhet me këngëtarë të tjerë 2004 për festimet që shënojnë përfundimin e Olimpiada në Athinë.
Deri me tani nuk eshte dokumentuar te  kete  kenduar ne publikkenege arvanite.

## Diskografia 
* 1984 : Eleftheria Arvanitaki (Ελευθερία Αρβανιτάκη)
* 1986 : Kontrabanto (Κοντραμπάντο), Lieder Stamatis Spanoudakis
* 1989 : Tanirama (Τανιράμα), Lieder Stamatis Spanoudakis
* 1991 : Meno Ektos (Μένω Εκτός / I still remain an outcast) Musik u.a. Ara Dinkjian, Nikos Xydakis; Texte Lina Nikolakopoulou, Thodoris Gonis
* 1993 : I Nichta katavainei (Η νύχτα κατεβαίνει / The night is descending)
* 1994 : Ta Kormia kai ta Macheria (Τα κορμιά και τα μαχαίρια / The Bodies and The Knives), Musik Αra Dinkjian, Texte Michalis Ganas and Lina Nikolakopoulou
* 1995 : Megales Epitychies (Μεγάλες επιτυχίες / Greatest Hits) 
* 1996 : Tragoudia gia tous Mines (Τραγούδια για τους μήνες / Songs for the Months), Musik Dimitris Papadimitriou
* 1998 : Ektos Programmatos (Εκτός προγράμματος / Off the Road)
* 1999 : The very best of 1989-1998
* 2000 : Ekpombi (Εκπομπή / Broadcast) 
* 2002 : Live at the Gyalino Mousiko Theatro (Live από το Γυάλινο Μουσικό Θέατρο)
* 2003 : Eleftheria Arvanitaki Live (u.a. mit Cesaria Evora und dem Stück Sodade) 
* 2004 : Ola sto fos (Όλα στο φώς / Everything brought to light) 
* 2005 : Dromoi paralliloi (Δρόμοι Παράλληλοι / Parallel Roads)
* 2006 : Grigora I Ora Perase (Γρηγορα Η Ωρα Περασε / The Time Passed Quickly), Musik Nikos Xydakis
* 2007 : Dinata 1986-2007 (Δυνατά (1986-2007))
* 2008 : Kai ta matia kai i kardia

### Singles 
* 1995 : Live at Vrachon - Summer '95 (Ζωντανά στους βράχους - Καλοκαίρι 95) mit Ara Dinkjian und Arto Tuncboyaciyan
* 2000 : Tragoudia gia tous mines (Τραγούδια για τους μήνες - Η γ΄πλευρά του δίσκου / Songs for the Months - The third side)
* 2004 : Tria Tragoudia (Τρία Τραγούδια / Three Songs)

## Weblinks 
* Homepage (griechisch, spanisch oder englisch)
* Eleftheria's Aranitaki BLOG 
* griechisch
* Das Mädchen aus Piräus 
* Eleftheria Arvanitaki: Broadcast
Hasdrubali biri i Mago I

Ishte biri i Mago I dhe trashëguesi i parakohshëm i frontit mbretëror të Kartagos.  Ky sundoi nga viti 530 p.e.s. deri rreth vitit 510 p.e.s..
Hasdrubali (biri i Hanos)

Hasdrubali ishte një gjeneral Kartagjenas. Ishte njëri prej tre gjeneralëve që luftuan kundër Markus Atilius Regulus në Adys afër Kartagos. Hasdrubali në vitin 254 p.e.s. është quar me një ushtri domethënëse në ishullin e Sicilisë, por atje u mposht nga Prokunsuli Lucius Metellus në vitin 250 p.e.s. në Panormus Palermo i sotëm. Për humbjen e bërë u denua me vdekje.

## Lidhje me Jashtë 
http://www.livius.org/ha-hd/hasdrubal/hasdrubal1.html
Ikonoklastia

**Ikonoklastia** është lëvizje me përmbajtje fetare-politike, e lindur fillimisht në provincat lindore adhurimit te ikonave. Perandorët bizantine të shek. VIII-IX e shfytezuan këtë lëvizje për te kufizuar pushtetin e kishës.
Hasdrubal Barkas

Hasdrubal Barkas († 207 p.e.s.) ishte një prej djemve të Hamilkar Barkas dhe vëlla i Hanibalit dhe i Magos. Hasdrubal Barkas ishte kryegjeneral i ushtrisë Kartagjenase në Spanjë prej vitit 218 p.e.s. deri 208 p.e.s. pasi që vëllau i tij shkoi në Itali.

Pas pak kohe që e mur komandën në Hispani njësitet e Hasdrubalit pësuan një humbje në Ebro nga Legjionet Romake nën udhëheqjen e vllezërve Scipio. Scipiotët ripushtuan në të njëjtin vit Saguntin. Në vitin 215 p.e.s. në Betejën e Iberas humbi prapë nga Romakët. Në Kartago u frikësuan për humbjen e kolonive Iberike dhe Kartago Novas. Meqenëse lufta e Hanibalit në Itali ishte shumë e suksesshme, Hasdrubalit iu dha detyra për ti ndihmuar vëllaut të tij. Hasdrubali mori pjesën më të madhe të mercenarëve, kurse për Hanibalin ishin ndarë vetëm 4000 mercenarë. Këta 4000 ushtarë e bënen zgjatjen e luftës në Itali, por jo edhe për fitimin e saj. Përpjekjen e parë për të hyrë në Itali e thyen vëllezërit Scipio. Por me ushtarët e ri të cilët i mori arriti që të marr në dorë Hispaninë.

Ia dulë që të dy ushtritë e Scipiotëve ti ndaj dhe në betejën e Kastulos të mposhtë Publius Cornelius Scipio dhe pas disa ditëve në Betejën e Ilorcit e mposhti edhe Gnaeus Cornelius Scipio Calvus. Të dy Scipiotët e lan jetën e tyre në këto Beteja (211 p.e.s.). Lajmet e këqija e tronditën Romën. Askush nuk donte që ta marrë komandën mbi trupat Romake në Hispani, deri sa Publius Cornelius Scipio Africanus i biri i Publius Cornelius Scipio vendosi që të marrë komandën e ushtrisë.

Publius Cornelius Scipio Africanus formojë menjëherë me ardhjen në Hispani njësitet e reja ushtarake dhe muar me lehtësi qytetin e pasur të ***Kartago Novas***, qytetin më të madh të Kartagjenasve në Evropë në vitin 210 p.e.s.. Në këtë kohë Hasdrubal Barkas ishte i zënë me një fis Kelto-Iberik. Barkidi pastaj shkoi me ushtrinë e tij të madhe deri te lumi Ebro. Romakët u takuan me ushtrinë Kartagjenase në Baekula, Bailen e sotme. Këtë Betejë të vitit 208 p.e.s. Hasdrubali e humbi kundër Scipios.

Pas humbjes së tij ai me ushtarët e mbetur kaluan Malet Pirineje dhe Alpet që ti dërgoj Hanibalit përforcim. Hasdrubali dërgoj njerëz tek Hanibali që tia tregojnë ardhjen e tij në Itali, por të gjithë ata njerëz u kapën nga Romakët para se të mbërrijnë te Hanibali. Hanibali nuk e diti që vëllau i tij kishte ardhur, dhe gjeneralët Romakë nisën të ndërmarrin diqka kundër Hasdrubalit. 

Para se të bashkoheshin ushtritë e Hasdrubalit dhe Hanibalit, Hasdrubali e humbi jetën në Italinë Qendrore, në Betejën e Metaurus, kundër Legjioneve Romake nën urdhërin e Livius Salinator dhe Caius Claudius Nero, në vitin 207 p.e.s.. Hasdrubalit iu pre koka. Koka e tij e përgjakur i'u gjaujt Hanibalit *"para këmbëve"* në Venusia, kështu edhe shpresa e fundit që kishte Hanibali për fitore kundër Romakëve u thye.

## Lidhje të jashtme 
* http://www.livius.org/ha-hd/hasdrubal/hasdrubal3.html
Laguna e Karavastasë

thumb|djathtas|280px|Laguna e Karavastasë
**Laguna e Karavastasë** është në afërsi të Lushnjës dhe në qendër të Ultesirës Perëndimore. Është laguna më e madhe në Shqipëri dhe një nga më të mëdhatë në Adriatik. Ndahet prej detit nga një rryp i hollë toke. E çmuar si me rëndësi ndërkombëtare, mbrojtur nga Konventa e Ramsarit më 29 nëntor 1996.

## Prejardhja e emrit 
Në studimin e historianit kroat Milan Shuflaj "Serbët dhe Shqiptarët" botuar më 1925 në Beograd, duke cituar dijetarin rumun Nicolae Iorga, përmend viset ndërmjet Vregës (Shkumbinit) dhe Devollit (Semanit), veçanërisht provinca Slanica me portin kryesor në grykëderdhjen e Vregës, që quhej *Caravastassi*. Nga greq. *Καραβόστασις =* port për barka, 1570 des Karavasti "ndalim i Karavastit", i përkitnin në shek. XIII e XIV familjes *Matarango, Materango**.*

## Fauna dhe flora 
Në të rriten disa lloje të rralla pishash dhe  një lloj i rrallë Pelikani, *Dalmatian Pelican*. Supozohet se 5 % e të gjithë pelikanëve të këtij lloji jetojnë aty. Karavastaja bën pjesë në parkun kombëtar të Divjakës. Është më e madhja e vendit tonë dhe në gjithë bregdetin jugor të Adriatikut, sip. 4330 ha, gjatësia 10.6&nbsp;km, gjerësia 4.3&nbsp;km dhe thellësia deri në 1.5 m.Gjate veres mund te arrije edhe deri ne 30&nbsp;cm.Kripesia ne dimer është shkon deri ne 19 g/kg kurse ne vere mund te arrije 35 g/kg.

Ndahet nga deti nëpërmjet një brezi të gjerë rëre, të mbuluar nga pylli i dendur, buzë te cilit ndodhet një plazh mjaft i madh. Lidhet me detin me tri kanale, njëri prej të cilëve artificial, i hapur për nevojat e peshkimit. Nëpër këto kanale, si pasojë e baticës dhe zbaticës, rrjedhja e ujit ndryshon drejtim çdo 6 orë.

Gjate një cikli të baticë-zbaticës shkëmbimi i ujit me detin arrin afërsisht 1/50 e volumit të gjithë lagunës. Në brendësi të saj ka dhe ishuj të vegjël, në të cilin folenizojnë shpendët. Karakteristike në këtë zonë është kolonia e Pelikanit Kaçurel me rreth 60 çifte që përfaqëson rreth 5% të numrit të përgjithshëm të kësaj specie në shkallë botërore. Karavastaja për këtë specie përfaqëson kufirin më perëndimor të saj. E veçantë është dhe prania e disa qindra çifteve të dallandysheve të detit.

## Parku Kombëtar “Pishat e Divjakës”
Ka një sip prej 1250 ha dhe ndodhet 5&nbsp;km larg Divjakës dhe 40&nbsp;km larg qytetit të Lushnjes. Ky park është njëkohësisht pjesë e kompleksit Laguna e Karavastasë, që ndodhet nën mbrojtjen e Konventës Ndërkombëtare të Ramsarit, që nga viti 1994

## Burime
Bashkim Resuli

** Bashkim Resuli ** akademik, është president i Shoqatës Shqiptare të Gastroenterologjisë dhe përgjegjës i Shërbimit të Gastroenterologjisë në Fakultetin e Mjekësisë të Universitetit të Tiranës.

Prof. Bashkim Resuli është anëtar i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë
Gnaeus Cornelius Scipio Calvus

**Gnaeus Cornelius Scipio Calvus** († 211 p.e.s.) ishte një gjeneral romak një burrë shteti.

Gnaeus ishte një djalë i Lucius Cornelius Scipio dhe vëllau i Publius Cornelius Scipio. Më 222 p.e.s. ishte Konsull dhe luftoi në Luftën e Dytë Punike në Gadishullin Iberik. Gnaeus Cornelius Scipio Calvus u vra në një betejë në vitin 211 p.e.s..

## Lidhje me Jashtë
Publius Cornelius Scipio

**Publius Cornelius Scipio** († 211 p.e.s.) ishte një gjeneral Romak dhe burrë shteti i Romës

Scipio ishte Konsull i Romës në vitin 218 p.e.s. ; vitit të parë të Luftës së Dytë Punike. Në maje të një flote detare romake lundroi deri ne Marseille, që të ndaloi ushtrinë e Hanibalit që të hyjë në Itali.

Por në hyrje të Italisë nuk mundi ta ndal Hanibalin. Nga aty nxitojë të shkojë në Gallia Cisalpina, ku në lumin e Tikinus u takua me Hanibalin. Në këtë betejë ai u plagos rëndë. Në betejë e Trebias nuk mori aktiv pjesë, por thuhet se gjeneralit Tiberius Sempronius Longus i tha që nuk duhet ta fillojë atë betejë. Në rrjedhat e mëtejshme të Luftës së Dytë Punike ai loftoi bashkë me vëllaun e tij Gnaeus Cornelius Scipio Calvus në Hispani, ku të dytë gjetën vdekjen në një betejë më 211 p.e.s..

Publius Cornelius Scipio ishte babai i Publius Cornelius Scipio Africanus.

## Lidhje me Jashtë
Jetojeni realitetin

Në romanin e njohur **ta jetojmë realitetin** behet fjale për një vajze te bukur qe quhet Matilde.  Matilde është vajze jetime, e lëne nga mamia e vete ne jetimore qysh pas lindjes.  Vajzën e bukur Matilde pastaj e marrin dy pleq te vjetër qe nuk kane pasur fëmije me pare dhe e marrin qe ta ushqejnë.  Pra te kujdesen për te.  Pastaj si çdo njeri tjetër mas disa vjetësh pleqtë qe e kujdeseshin për Matilde vdiqën, dhe Matildës i duheshte qe te kujdes është vete për vetveten.  Kështu ajo gjete një vend e pune ne një cirkus që quheshte "realiteti" dhe ne këtë cirkus Matildes i fillon jeta.  Ajo punon një kohë të gjate në atë cirkus deri dhe pastaj vjen edhe një djall pa zemër pa ndjenja dhe një fatkeqësi për Matildën, sepse ai behet pronari i atij vendi, pra pronari ku qendron cirkusi.  Djali quheshte Isa, ai i noftoi te gjithë punëtoret e cirkusit dhe normalisht Matildja me bukurinë e saj, ndershmërie e magjepsi edhe isain.  Dhe kështu ai meqe isht pronari i vendit i kërkoi Matildes te martohet me te, por Matildja isht një vajze krenare ne vetvete dhe shume e.  Ajo nuk e prano propozimin e Isait, dhe kështu ai vendosi te ja shkatërroj jetën, por meqe Matilda isht një vajze shume e ajo nuk u dorëzua dhe me tutje vazhdoi te punonte ne atë cirkus, deri sa e takoi djalin me te pasur dhe me te bukur te Puerto Ricos me tutje blejeni romanin ne te gjitha shitoret te "Malesisë" në Shqipëri pra në Saraje.  

Ky është një roman i përkthyer nga gjuha spanjolle e shkrimtares të njohur dhe aktores **Gloria Perroni**.