Walter Audisio

**Walter Audisio** (), i njohur gjithashtu si **Kolonel Valerio** () dhe **Giovanbattista Magnoli** ( ; 28 qershor 1909, Alessandria - 11 tetor 1973, Romë) - udhëheqës i lëvizjes italiane të rezistencës antifashiste, socialist, komunist, nënkolonel i ushtrisë italiane. Ai është i njohur kryesisht për vrasjen e diktatorit italian Benito Mussolini dhe dashnores së tij Clara Petacci më 28 prill 1945.

## Biografia 
Walter Audisio lindi më 28 qershor 1909 në Alessandria në familjen e një zyrtari të mitur qeveritar. Punoi si kontabilist. Në vitin 1931 u bashkua me Partinë Komuniste . Ai ishte pjesë e një grupi të fshehtë komunist në Alessandria. Në vitin 1934, shërbimet sekrete fashiste zbuluan këtë grup dhe Walter Audisio u internua për pesë vjet në ishullin Ponza në Detin Mesdhe .

Pas përfundimit të mërgimit të tij, Audisio, i sëmurë me pleurit, vendosi të kthehej në Alessandria. Për të marrë leje për të ardhur në vendlindje, ai dërgoi një letër pendimi në gjykatën e Alessandria, ku u pendua për pikëpamjet e tij antifashiste.

Pas përmbysjes së Musolinit dhe nënshkrimit të një armëpushimi me aleatët në vitin 1943, Walter Audisio u bashkua me radhët e partizanëve. Në vjeshtën e vitit 1943, ai u përfshi në organizimin e çetave partizane në Casale Monferrato.

Ai shërbeu në radhët e brigadave Garibaldi . Ai komandoi formacionet partizane në provincën e Mantuas, në fushën e Padanit.

Natën e 26-27 Prill 1945, në qytetin e Como (Lombardi), partizanët garibaldian arrestuan diktatorin italian Benito Mussolini, i cili po përpiqej të arratisej nga Italia së bashku me trupat gjermane. Bashkëpunëtorët e Musolinit dhe zonja e tij, Clara Petacci, ranë gjithashtu në duart e partizanëve. Musolini dhe zonja e tij u shoqëruan në fshatin e afërt Dongo, ku u mbajtën nën roje deri në mesditën e 28 prillit.

Në orën 15:15, Walter Audisio, i cili kishte një urdhër nga eprorët për të ekzekutuar Musolinin, mbërriti me një skuadër të vogël në Dongo. Ai mori diktatorin e kapur dhe të dashurën e tij nga partizanët lokalë dhe i çoi ata në periferi të fshatit Mezzegra. Aty, në orën 16:10, ai ekzekutoi personalisht Benito Musolinin dhe Claretta Petacci-n pranë gardhit të vilës Belmonte me një pistoletë mitraloz MAS 38. Para ekzekutimit, Audisio i ofroi Petaccit të largohej mënjanë, por ajo u kap pas mëngës së Musolinit, duke tentuar ta mbrojë atë, dhe humbi jetën. Pas kësaj, me urdhër të Audisios, u ekzekutuan edhe gjashtë bashkëpunëtorë të Benito Musolinit. Më pas, trupat e të gjithë të ekzekutuarve, përfshirë edhe Musolinin dhe Claretta Petacci-n, u varën në një gjendje të shpërfytyruar në sheshin Loreto në Milano.

Pas luftës, në 1948-1963, Walter Audisio ishte deputet në Alessandria nga Fronti Popullor Demokratik (një koalicion i Partisë Komuniste Italiane dhe Partisë Socialiste Italiane). Në vitin 1963 u bë senator. Nga viti 1968 deri në vdekje punoi për kompaninë italiane të naftës ENI.

Walter Audisio vdiq më 11 tetor 1973 në Romë nga një atak në zemër. Dy vjet pas vdekjes së tij, në 1975, u botuan kujtimet e Audisio - "Në emër të popullit italian" ().

## Në kulturë 
Në filmin e Carlo Lizanit të vitit 1974,  i Walter Audisio u luajt nga aktori italian Franco Nero .

## Ese 
* In nome del popolo italiano, Milano, Teti, 1975.

## Shënime 
## Letërsia 
* Walter Audisio, Në emër të popullit italian, Milano, 1975. Pierluigi Baima Bollone, Orët e fundit të Musolinit, Mondadori, Milano, 2005. Massimo Caprara, Punë e rezervuar. Sirtarët sekret të PCI-së, Milano, 1997. Giorgio Cavalleri, Hije mbi liqen. Ngjarjet dramatike të Larios në pranverë-verë 1945, *Edizioni Arterigere, 2007. Giorgio Cavalleri, Franco Giannantoni dhe Mario J. Cerighino, Fundi. Ditët e fundit të *Benito Musolinit në dokumentet e shërbimeve sekrete amerikane (1945-1946), Garzanti, Milano, 2009. Franco Giannantoni, "Gianna" dhe "Neri": jeta dhe vdekja e dy partizanëve komunistë: historia e një "tradhtie" mes pushkatimit të Musolinit dhe arit të Dongos, Mursia, 1992.