Arsimi profesional

**Arsimi profesional** është arsimi që përgatit njerëzit për të punuar në profesione të caktuara, si p.sh. në tregti, zejtari, teknikë, apo në profesione të tilla si inxhinieri, kontabilitet, infermieri, mjekësi, arkitekturë etj.. Profesionet e zejtarisë zakonisht bazohen në aktivitete manuale ose praktike dhe janë tradicionalisht joakademike, por lidhen me një veprimtari ose profesion të caktuar. Arsimi profesional ndonjëherë konsiderohet si arsim karriere ose arsim teknik. 

## Përmbledhje 
Arsimi profesional mund të zhvillohet në arsimin e mesëm të lartë, si dhe në arsimin e lartë; dhe mund të ndërveprojë me sistemin profesional (zanatit). Në nivelin postsekondar, arsimi profesional ofrohet shpesh nga tregjet e specializuara, shkollat teknike, kolegjet e komunitetit,  universitetet, institutet e teknologjisë / Institutet Politeknike etj.

Deri në kohët e fundit, pothuajse të gjitha aftësimet profesionale zhvilloheshin në klasë, ose në vendin e punës, me studentët të cilët mësonin shkathtësitë dhe teorinë e tregtisë nga profesorët e akredituar ose profesionistët e caktuar. Megjithatë, tani arsimi profesional në internet është rritur në popullaritet duke e bërë më të lehtë se kurrë për studentët të mësojnë shkathtësi të ndryshme tregtare dhe aftësi të tjera nga profesionistët industrial.

Modeli arsimor i Wilhelm von Humboldt shkon përtej formimit profesional. Në një letër drejtuar mbretit prusian, ai shkroi: «Ka lloje të panumërta dijesh që duhet të jenë të natyrës së përgjithshme dhe, më e rëndësishmja, një kultivim i caktuar i mendjes dhe karakterit që askush nuk mund ta lejojë të jebnë pa të. Njerëzit padyshim nuk mund të jenë artizanë të mirë, tregtarë, ushtarë apo biznesmenë nëse, pavarësisht nga profesioni i tyre, ata janë të mirë, të qëndrueshëm dhe - sipas gjendjes së tyre - qenie njerëzore dhe qytetarë të mirinformuar. Nëse kjo bazë do të shtrihet përmes shkollimit, aftësitë profesionale fitohen lehtësisht më vonë dhe një person është gjithmonë i lirë të lëvizë nga një profesion në tjetrin, siç ndodh shpesh në jetë."  Filozofi Julian Nida-Rümelin kritikoi mospërputhjet mes idealeve të Humboldtit dhe politikës bashkëkohore evropiane të arsimit, e cila mezi e kupton arsimin si një përgatitje për tregun e punës, si dhe argumentoi se ne kemi nevojë të zgjedhim në mes të "McKinsey" dhe Humboldtit.  
                           
## Shih edhe 
* Arsimi
* Punëtoria
* Profesioni
* Shkolla e punës
* Punëtoria shkollore
* Korniza Evropiane e Kualifikimeve
* Fushat e Shkencës dhe Teknologjisë
* Klasifikimi Standard Ndërkombëtar i Arsimit
* Klasifikimi Standard Ndërkombëtar i Profesioneve

## Literatura 
*Achilles, C. M.; Lintz, M.N.; and Wayson, W.W. "Observations on Building Public Confidence in Education." Educational Evaluation and Policy Analysis 11 no. 3 (1989): 275–284.
*Banach, Banach, and Cassidy. The ABC Complete Book of School Marketing. Ray Township, MI: Author, 1996.
*Brodhead, C. W. "Image 2000: A Vision for Vocational Education." Vocational Educational Journal 66, no. 1 (January 1991): 22–25.
*Buzzell, C.H. "Let Our Image Reflect Our Pride." Vocational Educational Journal 62, no. 8 (November–December 1987): 10.
*Kincheloe, Joe L. Toil and Trouble: Good Work, Smart Workers, and the Integration of Academic and Vocational Education. New York: Peter Lang Publishing. (1995)
*Kincheloe, Joe L. How Do We Tell the Workers?   The Socio-Economic Foundations of Work and Vocational Education. Boulder, CO: Westview Press. (1999)
*Lauglo, Jon; Maclean, Rupert (Eds.) "Vocationalisation of Secondary Education Revisited". Series: Technical and Vocational Education and Training: Issues, Concerns and Prospects , Vol. 1. Springer. (2005)
*O'Connor, P.J., and Trussell, S.T. "The Marketing of Vocational Education." Vocational Educational Journal 62, no. 8 (November–December 1987): 31–32.
*Ries, E. "To 'V' or Not to 'V': for Many the Word 'Vocational' Doesn't Work." Techniques 72, no. 8 (November–December 1997): 32–36.
*Ries, A., and Trout, J. The 22 Immutable Laws of Marketing. New York: HarperCollins Publishers, 1993.
*Sharpe, D. "Image Control: Teachers and Staff Have the Power to Shape Positive Thinking." Vocational Education Journal 68, no. 1 (January 1993): 26–27.
*Shields, C.J. "How to Market Vocational Education." Curriculum Review (November 1989): 3-5
*Silberman, H.F. "Improving the Status of High School Vocational Education." Educational Horizons 65, no. 1 (Fall 1986): 5–9.
*Tuttle, F.T. "Let's Get Serious about Image-Building." Vocational Education Journal 62, no. 8 (November–December 1987): 11.
*"What Do People Think of Us?" Techniques 72, no. 6 (September 1997): 14–15.
*Reeves, Diane Lindsey Career Academy Toolkit.  Raleigh, North Carolina: Bright Futures Press, 2006.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* https://financa.gov.al/wp-content/uploads/2018/06/ligj-nr-15-dt-16-2-2017.pdf
*Profiles of national vocational education systems compiled from a variety of national and international sources - UNESCO-UNEVOC International Centre for Technical and Vocational Education and Training 
*Choosing a Career or Vocational School - U.S. Federal Trade Commission
*Skill Training Institute in India, recognized and funded by NSDC 

https://financa.gov.al/wp-content/uploads/2018/06/ligj-nr-15-dt-16-2-2017.pdf