Martesa e detyruar

parapamje|Kritikë rreth traditës së martesës së detyruar në Azerbajxhanë nga revista satirike e fillimit të shekullit të 20-të, Molla Nasraddin. Martesa e detyruar është tema e karikaturës me mbishkrimin - Dashuri e lirë. Imazhi duhet të lexohet nga e djathta në të majtë. Fotografia e parë në të majtë: Nëse nuk doni të shkoni vullnetarisht, do t'ju marr me forcë. Në foton tjetër: Kleriku akhund thotë: "Zonjë, meqenëse nuk thoni asgjë, duket se jeni dakord. Me urdhër të Zotit, ju martoj me këtë zotëri".
**Martesa e detyruar** është një martesë në të cilën një ose më shumë palë martohen pa pëlqimin e tyre ose kundër vullnetit të tyre. Një martesë mund të bëhet gjithashtu një martesë e detyruar edhe nëse të dyja palët hyjnë me pëlqim të plotë nëse njëra ose të dyja më vonë detyrohen të qëndrojnë në martesë kundër vullnetit të tyre.

Një martesë e detyruar ndryshon nga një martesë e rregulluar, në të cilën të dyja palët supozohet se pranojnë ndihmën e prindërve të tyre ose një pale të tretë, siç është një ndërmjetësues martese, në gjetjen dhe zgjedhjen e një bashkëshorti/bashkëshorteje. Shpesh ekziston një vazhdimësi e shtrëngimit që përdoret për të detyruar një martesë, duke filluar nga dhuna e drejtpërdrejtë fizike deri te presioni i hollë psikologjik.

Edhe pse tani dënohen gjerësisht nga opinioni ndërkombëtar, martesat e detyruara ende ndodhin në kultura të ndryshme në të gjithë botën, veçanërisht në pjesë të Azisë Jugore dhe Afrikës. Disa studiues kundërshtojnë përdorimin e termit "martesë e detyruar" sepse ai thirret në gjuhën legjitimuese konsensuale të martesës (si burri/gruaja) për një përvojë që është pikërisht e kundërta. Janë propozuar një sërë termash alternativë, duke përfshirë shoqërimin e detyruar bashkëshortor dhe skllavërinë bashkëshortore.

Kombet e Bashkuara e konsiderojnë martesën e detyruar si një formë të shkeljes së të drejtave të njeriut, pasi ajo shkel parimin e lirisë dhe autonomisë së individëve. Deklarata Universale e të Drejtave të Njeriut thotë se e drejta e një personi për të zgjedhur një bashkëshort/e dhe për të hyrë lirisht në martesë është thelbësore për jetën dhe dinjitetin e tyre, si dhe për barazinë e tyre si qenie njerëzore. Kisha Katolike Romake e konsideron martesën e detyruar si bazë për dhënien e anulimit - që një martesë të jetë e vlefshme, të dyja palët duhet të japin pëlqimin e tyre lirisht. Konventa Plotësuese mbi Heqjen e Skllavërisë gjithashtu ndalon martesën pa të drejtën e refuzimit nga të dyja palët dhe kërkon një moshë minimale për martesë për ta parandaluar këtë. Në mënyrë të ngjashme, Organizata Ndërkombëtare e Punës e njeh martesën e detyruar si një formë të skllavërisë moderne.

Në vitin 2009, Dhoma e Apelit e Gjykatës Speciale për Sierra Leone (SCSL) e gjeti rrëmbimin dhe burgosjen e grave për "martesë të detyruar" në luftë si një krim të ri kundër njerëzimit (vendimi i AFRC). Dhoma Gjyqësore e SCSL në vendimin Charles Taylor gjeti se termi "martesë e detyruar" duhet të shmanget dhe përkundrazi e përshkroi praktikën në luftë si "skllavëri bashkëshortore" (2012).

Në vitin 2013, u miratua rezoluta e parë e Këshillit të të Drejtave të Njeriut të Kombeve të Bashkuara kundër martesave të fëmijëve, martesave të hershme dhe të detyruara; rezoluta i njeh martesat e fëmijëve, martesat e hershme dhe të detyruara si shkelje të të drejtave të njeriut që "i pengojnë individët të jetojnë jetën e tyre të lirë nga të gjitha format e dhunës dhe që kanë pasoja negative në gëzimin e të drejtave të njeriut, siç është e drejta për arsim dhe e drejta për standardin më të lartë të arritshëm të shëndetit, duke përfshirë shëndetin seksual dhe riprodhues", dhe gjithashtu thotë se "eliminimi i martesave të fëmijëve, martesave të hershme dhe të detyruara duhet të merret në konsideratë në diskutimin e axhendës së zhvillimit pas vitit 2015". Eliminimi i kësaj praktike të dëmshme është një nga objektivat e Objektivit 5 të Zhvillimit të Qëndrueshëm të Kombeve të Bashkuara.

## Shiko edhe 
* Martesa
* Dhuna

## Burime