open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Plazhi

[thumb|right|210px|Plazhi i Vogel, [Ulqin]]
thumb|right|210px|Plazha zallore

**Plazhi** është pjesë e bregdetit apo bregut të liqenit, lumit e rregulluar për larje.

## Llojet e plazheve 
Plazhet mund të jenë krejtësisht natyrore, por edhe sipërfaqet bregdetare të ndërtuara, të përshtatura që sa më leht tu ofrohet sipërfaqeve ujore me qëllim të dhe freskimin e njerëzve gjat muajve të verës.
Për nga përbërja e dheut, plazhet mund të jenë ranore, zallore dhe nga betoni.

### Plazhet zallore 
### Plazhet ranore 
Si krijohen plazhet ranore? 
Materialet e eroduara jo vetem qe ndikohen nga valet e detit,por edhe nga rrymat detare duke ndikuar ne depozitimin e tyre,duke formuar ledhin ranor por edhe lidon.

### Plazhet nga betoni 
## Shih edhe  
* Turizmi bregdetar
* Lista e plazheve në Ulqin
* Lista e plazheve në Shqipëri
* Lista e plazheve në bregliqenin e Ohrit
Baskia

parapamje|right|100px

parapamje|right|100px

parapamje|right|300px|Pozita gjeografike
parapamje|300px|right
[parapamje|right|300px|Muzeu Gugenhajm, [Bilbao]]

**Baskia** (bas: Euzkadi; sp. País Vasco) është krahinë autonome në Spanjë me staus të regjionit historik. Kryeqytet i Baskisë është Vitoria ose në gjuhën baske Gasteic (bas: Gasteiz).

Baskia është njëra nga teritoret ku flitet gjuha baske, të cilën e quajnë edhe tokë Baske ose në gjuhën baske Euskal Erija (bas: Euskal Herria). Baskia përbëhet nga tri province : Alava ( me kryeqytet Vitorinë), Gipuskoa ( kryeqytet Sebastian) dhe Biskaja ( me kryeqytet Bilbao).

## Gjeografia 
## Historia
Teorema e Plansherelit

Në matematikë, **teorema e Plansherelit** është një rezultat në analizën harmonike, e provuar për herë të parë nga Michel Plancherel.  Në formën e saj më të thjeshte ajo pohon se neqoftese një funksion *f* është njëherësh në një *L*1(**R**) dhe *L*2(**R**), atëherë transformimi i Furierit i saj është në *L*2(**R**) ; për më tepër transformimi i Furierit në këtë rasdt është izometrik.  Kjo implikon se mapimi është i kufizuar tek *L*1(**R**) ∩*L*2(**R**)  ka një zgjerim unik tek një mapim izometrik linear *L*2(**R**) →*L*2(**R**).  Kjo izometri është një relacion unitar.

Unitariteti i transformimit të Furierit zakonisht quhet teorema e Parsevalit në shkencë ose në fushat inxhinierike, ajo është e bazuar në një rezultat më të hershëm (por më pak të përgjithëm) që u përdor për të provuar unitaritetin e serive të Furierit.

## Referime 
* J. Dixmier, *Les C*-algèbres et leurs Représentations*, Gauthier Villars, 1969
* K. Yosida, *Functional Analysis*, Springer Verlag, 1968
Bashkëveprimi i dobët

**Bashkëveprimi i dobët** (zakonisht njihet si **forca e dobët** ose ndonjëherë **forca e dobët bërthamore**) është një nga katër bashkëveprimet themelore të natyrës. Në Modelin Standard të fizikes bërthamore, ajo ndodh për shkak të shkëmbimit të Bozoneve W dhe Z. Fenomeni më familjar i saj është emetimi i rrezeve beta (i neutroneve ne bërthamat atomike) dhe dukuria e radioaktivitetit.

Fjala e *dobët* vjen nga fakti se fuqia e forcës së fushës është 1011 herë më e dobët se fuqia e forcës elektromagnetike dhe 1013 herë me e dobët se ajo e bashkëveprimit të fortë, kur këto forca krahasohen midis dy thërrmijave qe bashkëveprojnë midis tyre.
## Burimi i të dhënave 
## Lidhje të jashtme 
* Citation  for 1957 Nobel Prize
* Citation  for 1979 Nobel Prize
* Citation  for 1980 Nobel Prize

## Shikoni gjithashtu 
* Modeli Standard
* Bashkëveprimi elektrik i dobët
E drejta e trashëgimisë në jurispudencën islame

**E drejta e trashëgimis në Islam** është libër nga autor Jusuf Zimeri, është një vepër e cila në vete ngërthen disiplinat dhe rregullat e trashegemisë nga e drejta Islame. Si vepër e botuar që tajton këtë lëmi është nga veprat e para në gjuhën shqipe.
Kjo vepër në mënyrë të përpiktë sqaron të drejtat e çdo trashëgimtari që është e drjetë jetike e individit.
Rachel Weisz

**Rachel Weisz** është aktore angleze e lindur më 7 mars 1970 në Londër. 

## Filmografia 
### Aktore 
## Lidhjet e jashtme 
* 
*
Julie Christie

**Julie Frances Christie** është aktore angleze, e lindur me 4 prill 1941 n Асаму (Indi).

## Filmografia 
**Crooks Anonymous* 1962 
**Billy Liar* 1963
**Darling* (1965) 
*Doctor Zhivago 1965 
**Fahrenheit 451* (1966) 
**Far from the Madding Crowd* 1967
**McCabe & Mrs. Miller* 1971
**Shampoo* 1975
**The Return of the Soldier* 1982
**Hamlet* (1996
**Dragonheart* 1996
*''I'm with Lucy* 2002
**Troja (*Troy* 2004)

## Teatër 
* Cries From The Heart (2007) színész

**Royal Court Theatre**
* Old Times (1995, 2007) színész

**Wyndham’s Theatre**
* Suzanna Andler (1997)

**Chichester** 
* Uncle Vanya (1973) színész

**Broadway**
* The Comedy of Errors (1964) színész
* Frinton Repertory of Essex (1957) színész

## Referimet 
## Lidhjet e jashtme 
*
Havana

**Havana** (spanjisht: *La Habana*) është kryeqytet i Republikës së Kubas.

Havana ndodhet në pjesën perëndimore të bregdetit verior të ishullit. Në vitin 1974 kishte 1,849 milion banorë dhe së bashku me *Mariono*, *Guanabacoa* dhe ndër tjera para vendbanime tjera, *Gran Habana* në vitin 1972 kishte 2,346 milion banorë. Në pjesën qendrore të qytetit janë ngritur anë vendbanimi në hapësira të gjëra, me ndërtesa të larta, me vende dëfrimi të mëdha dhe promenada të gjëra si dhe parqe me vegjetacion tropikal. Nuk ka anë të veçuara *pasanike* (*Favelas, Barris*). Kështjellat *del Morro* dhe *e la Paunta* janë pjesë përbërëse e sistemit mbrojtës të ndërtuar që nga koha e spanjollëve (shek. XVII) në hyrje të portit detar. Pastaj godinat që gjenden bri gjirit të portit, të quajtura *Fortaleza de la Cabaña* (shk. XIX) dhe pranë *Plaza Carlos Nabuel Céspedes*, ish pallati i ri i guvernatorit (1733 deri 1792), sot, shtëpia e këshillit dhe kështjella *de la Fuerza* (1538-44) dhe katedralja nga shek. XVII/XVIII.

Havana ka hyrjen detare natyrore më të mirë në Karibi në *gjirin e Havanës* (23 km²) me një gjerësi prej vetëm 200 metrash. Nëpër këtë grykë hynë e dalin, për më se 70% e mallrave të importuara dhe rreth 30% të atyre të eksporteve të Kubës. Pjesa më e madhe e industrisë së Kubës është e përqendruar në Havanë. Ndërsa si qendër kulturore e vendit, Havana ka qendrën e universitetit të themeluar më 1728, e që llogaritet të ketë mbi 50 000 studentë. Përpos saj ka edhe qendra tjera edukimi dhe kërkimeve si dhe Akademinë e Shkencave Natyrore, teatrin, Sifonin-Orkestrën, Baletin kombëtar, Muze, Biblioteka, Kopshtin botanik dhe ndër tjera dhe selinë e bishopit katolik. 

Po ashtu si qyteti është edhe qendër e komunikacionit ajrorë, për këtë përkujdeset aeroporti ndërkombëtar i quajtur "Jose Marti".

Sot, Havana me 2,1 milion banorë është qyteti më i madh në Karaibe. 

Havana u themelua më 1515 nga detari *D. de Velásquez* në bregdetin jugorë ishullit. Më 1519, qyteti u bartë në vendin ku gjendet sot dhe më 1552 doli si kryeqytet para qytetit Santiago de Cuba. Me kalimin e kohës u zhvillua si një ndër qendrat më të rëndësishme të tregtisë dhe zbarkim-ngarkimit spanjollë në *Indinë perëndimore*.

## Shih edhe këtë 
* Harta e Havanes
* Lonely Planet: Havana
Baku

parapamje|491x491px|Koleksion i Fotove të Kryeqytetit Baku, 2013.

**Baku** (; , *Badkuba*) është kryeqytet i Azerbajxhanit.

Baku shtrihet në pjesën jugore të gadishullit Absheron. Sipas regjistriit të popullsisë së vitit 2007 në Baku kanë jetuar 2.0 milion banorë. Së bashku me rrethinat Baku ka rreth 3 milion banorë. Arsyeja e një numri të tillë është numri i madh i refugjatëve dhe personave të zhvendosur.

## Demografia 
Vlerësohet se në vitin 2007 në Baku jetonin 2,075,000 banorë, ndërsa grupet kryesore etnike janë:
* Azerë 92.8% (1,925,600)
* Rusë 4% (83,000)
* Turq 2.1% (43,575)
* të tjerë 1.2 %
Karkaleci

**Karkalecat** janë grup i madh i insekteve (mbi 10.000 lloje) të përhapura në vendet e ndryshme te botës.Në kokë kanë dy antena të gjata,ndërsa aparati i gojës është i përshtatur për grimcim.Kanë dy palë krahë.Këmbët e prapme i kanë shumë të zhvilluara dhe iu shërbejnë edhe për kërcime të gjata.Karkalecat ushqehen me bimë dhe në vendet ku kalojnë tufat e tyre,dëmtojne shumë kulturat bujqësore.Te ne njihen karkaleci i gjelbër,bukthi i arave,ai i shtëpise etj..Për jetën e saj në tokë është e njohur dosëza,te e cila këmbët e para i shërbejnë për gryerrje në të cilin rast dëmtojne rrënjët e bimëve.

## Shiko edhe 
* Termitet

## Referime
Pilivesa

č

Pilivesat perfshin rreth 5000 lloje.Ne fazat larvore jetojne ne uje,ndersa ne fazen e rritur prane ujit.Jane grabitqare te medha dhe ushqehen me insekte te tjera qe i gjejne prane brigjeve te ujit.Jane fluturuese te mira ne saje te dy paleve te kraheve te medhenj me nervature rrjetore dhe te tejdukshme...
Azia Jugore

**Azia Jugore** nrdyshe shpesh quhet edhe si nënkontinenti Indian shtrihet në jug të kontinentit të Azisë. Këtu bëjnë pjesë këto shtete:

* India, Pakistani dhe Bangladeshi, të cilat përbëjnë pjesën më të madhetë nëkontinentit të Indisë

* Azia Jugore rrejetin me te zhvilluar te lumenjve e ka ne ultesiren e Hindustanit.

* Lumenjt me te medhenj dhe me te rendesishem janë: Indi , Gangu dhe Brahmaputra.

* Shtetet e Himalajeve: Nepali dhe Butani

* Afganistan

* Shtetet ishullore në Oqeanin Indian: Sri Lanka, Maldivi dhe ishujt Indian Andamani, Nicobar dhe Lakshadëeep.

## Gjeografia 
parapamje|right|300px| pmaje nga sateliti

## Demografia 
////

## Ekonomia 
## Lidhje të jashtme 
* SAARC Secretariat
* Sri Lanka Broadcasting Corporation
* Vernon Corea South Asian Broadcaster
Azia Lindore

parapamje|right|300px| Pozita gjeografike e azisë Lindore në botë
**Azia Lindore** është regjion në Azi i cili mund të definohet sikurse në aspektin gjeografik poashtu edhe në atë kulturorë. Në aspektin gjeografik përfshinë 6.640.000km2 ose 15% të kontinentit të Azisë. Në aspektin kulturorë përfshinë shoqëritë të cilat i takojnë sferë së kulturës kineze, duke treguar varshmëri të madhe historike të gjuhës klasike kineze (duke përfshirë edhe shkrimin).
Azia lindore është term modern për termin tradicional evropian Lindja e Largët.

Vendet të cilat shtrihen në aspektin gjeografik në Azinë Lindore:

•Republika Popullore e Kinës (duke përfshirë Hon Kongun dhe Macao)

•Republika Kina ( Tajvani)

•Republika Demokratike e Koresë (Korea Veriore)

•Republika e Koresë ( Korea Jugore)

•Japonia

•Mongolia

## Gjeografia 
Reliev i Azisë Lindore është i kthyer gjegjësisht anon kah lindja - nga bregdeti i Oqeanit Paqësor dhe shkon duke zbritur shkallë shkallë , nga perëndimi në drejtim të lindjes. Pjesa perëndimore është e përbërë nga malet, rraffshnaltat dhe shkretëtirat.
Malet kryesore janë Himalajet, Tienn-Shan, Kuenlun, ndërsa pjesën më të madhe të kësaj hapsire e zen rrafshnalta e Tibetit dhe shkretëtira Gobi dhe Takla-Makan. Në pjesën lindore relievi është i përbërë nga kondrat dhe fushat. Fusha më e madhe është ajo e e Kinës Lindore dhe Mangjuria.

Azia Lindore veçohet si zonë shum labile e korës së tokës.

## Popullësia 
Ka nje kulture vte vjeter.Ketu mbizoteron raca e verdhe apo mongolike.Ne Azine Lindore jetojne1/4 e popullsise se botes.Dendesia mesatare eshte 13b/km2.Besimet kryesore jane Krishterimi dhe Budizmi.

## Ekonomia 

## UJERAT 
Lumenjte kryesore te ketij rajoni jane Huangho,Jance Kjang,Amur etj.Lumi Jance Kjang eshte lumi me i gjate i ketij rajoni,burimin e ka ne rrafshlarten e Tibetit dhr derdhet ne Detin e Kines Veriore.
Azia Qendrore

parapamje|djathtas|300px| shtrirja e Azisë Qendrore në Azi
parapamje|djathtas|300px| shtrirja e Aziszë Qendrore në Botë
**Azia Qendrore** ose **Azia e Mesme** (në rus: Srednaя Aziя, "Srednaya Azia" ose Centralьnaя Aziя, "Centrallnaya Azia"; në ara, ﺔﻄﻮﺳﻠﺍ ﺎﺴﻴﺁ, Asya aw-Wsta) është regjion iI madh kontinental në Azi

## Gjeografia 
## Demografia 
## Ekonomia
Ali Berisha

right|150px
*Ali Berisha* (lindur më 9 shtatorë 1962, politikan, shqiptar nga Kosova. 
 
Ali Berisha është anëtar i Aleancës për Ardhmërinë e Kosoves. Si anëtar i kësaj partie, ai është edhe kryetar i degës në Pejë dhe Anëtarë i Kryesisë Qendrore.

Shkollën e mesme Gjimnazin e kreu ne Pejë, ndërsa fakultetin e Mjekësisë në Prishtinë,ku ka specializuar mjekësinë interne.
Berisha pas shkollimit, nga viti 1991-1997 punoi mjek në ambulancën e Qeverisë së Kosovës dhe ambulancën e “Nënës Tereze”. Nga viti 1998-1999, ishte pjestarë në UÇK, përgjegjës për sektorin e shëndetësisë në Zonën Operative të Dukagjinit. Gjatë viteve 1999-2001, Drejtor i Drejtoratit të Shëndetësisë, në Komunën e Pejës ndërsa gjatë viteve 2001-2007, Drejtor i Spitalit Rajonal në Pejë.

Në zgjedhjet e vitit 2007 u zgjodh Kryetar i Komunës së Pejës me 18.000 vota të qytetarëve.

Në zgjedhjet e vitit 2009 u ri-zgjodh Kryetar i Komunës së Pejës me 24. 000 vota të qytetarëve.

Jeton në Pejë me gruan dhe 2 femijet
CMYK

right|frame|Cijan, magenta, e verdha, dhe e zeza.
parapamje|Ndarja e ngjyrave CMYK për shtypshkronjë: Cijan (C), Magentë (M), e verdhë (Y), e zezë (K), Cijan + Magentë (CM), Cijan+Magentë+e verdhë (CMY), CMYK

Modeli i ngjyrave CMYK (angl:cyan, magenta, yellow, dhe key (black):cijan, magentë (purpure), e verdhë dhe e zezë janë ngjyra të cilat përdoren në shtypshkronjë për shtyp.

## Shih edhe këtë 
* RGB
* Sinteza aditive
* Sinteza supstraktive

## Lidhje të jashtme 
* Color conversion (RGB / CMYK / HSV / YUV / ...)  -- online conversion between color models
* XCmyk - CMYK to RGB Calculator with source code
* Color Space Fundamentals -- animated illustration of RGB vs. CMYK
Albert Ramaj

**Albert Ramaj** i lindur më 1971 në Kosovë është drejtues i Institutit Shqiptar (*Albanisches Institut*) në St. Gallen të Zvicrës.

A. Ramaj ka studiuar filozofinë dhe teologjinë katolike në Zagreb, Graz, Vjenë dhe Luzern. Ka disa publikime në gjuhë shqipe, gjermane dhe kroate në revista të ndryshme shqiptare dhe gjermane. Temat e publikimeve janë : hebrenjtë në Shqipëri e Kosovë, kanuni, tradita shqiptare, historiografia shqiptare, migrimi, integrimi, Kisha katolike në Kosovë e Shqipëri, religjionet, kriptokrishterizmi (Laramanizmi). A. Ramaj hulumton në arkiva të ndryshëm evropiane. Njohës i mirë i Krist Malokit dhe i Viktor E. Frankl (logoterapi). Ka përkthyer libra dhe artikuj të ndryshme nga gjuha gjermane në shqipe dhe anasjelltas (sidomos artikuj të Peter Bartl). Jeton më gruan Kristinën dhe djemt e vogël Martinin dhe Marinin në St. Gallen.

## Disa nga publikimet 
* Thede Kahl/Izer Maksuti/Albert Ramaj (Hrsg.): Die Albaner in der Republik Makedonien. Fakten, Analysen, Meinungen zur interethnischen Koexistenz.
* Krist Maloki: Refleksione – Kritikë (letrare), analiza dhe mendime. A. Ramaj (ed). Prishtina 2005.
* Viktor E. Frankl: Ku Qëndron kuptimi i jetës. (A. Ramaj përktheu & ed.) Prishtina 2003.
* Albert Ramaj: Gjurmëve të jetëkuptimit. Viktor Emil Frankl (1905-1997) dhe zvillimi i logoterapisë, in „Urtia“ S. 73-98.
* Albert Ramaj: Burime dhe dëshmi. Stublla në dokumente arkivore austriake, shkolla, kriptokrishtenizmi në Karadak. Stublla im Kosovo. Die Geschichte, die Schule und das Krypto-Christentum der Karadakregion, St. Gallen 2008.
* Albert Ramaj: Rettung von Juden in Albanien, in: G2W (Zürich), 2/2007 35. Jahrgang, S. 17-19.
* Albert Ramaj: Krypto-Christentum im Kosovo, in: G2W (Zürich), 3/2007, S. S. 24-25.
* Albert Ramaj: Jüdischer Albanologe Norbert Jokl, in: G2W (Zürich), 2/2007 35. Jahrgang, S. 24-25.
* Albert Ramaj: Bedrängte Juden im Kosovo im Zweiten Weltkrieg, in: G2W (Zürich), 2/2007, S. 20-21.
* Albert Ramaj: Orthodoxe Kirche nach dem Krieg, in: G2W (Zürich), 4/2007, S. 18 – 19.
* Albert Ramaj: Die Rettung der Juden in Albanien und Kosovo Juden im in Albanien und Kosovo, in: David, (Wien) Nr. 73, 2007, S. 30-37.
* Albert Ramaj: Kanuni në botën gjermanofone" (Der Kanun im Deutschsprachigen Raum), in: At Shtjefen Gjeçovi dhe Kanuni, Zagreb, 2007 S. 14-26.
* Albert Ramaj: Lazër Mjeda në argjipeshkvinë Shkup-Prizren mes 1909-1921 (Sipas arkivit Austriak, emërimi tij, laramanizmi, largimi nga Prizreni). In: Imzot Lazër Mjeda - Mbrojtës dhe lëvrues i identitetit shqiptar. Albanisches Institut, St. Gallen 2011, ISBN 978-3-9523077-7-9, S. 47-172.
## Weblink 
http://www.albanisches-institut.ch
Qielli

[thumb|200px|right|Kur shikohet nga një [Lartësia|lartësi, siç shikohet këtu nga aeroplani, ngjyra e qiellit ndryshon nga e zbehtë në të errët në lartësi që i afrohen zenitit.]]
thumb|190px|right|Një qiell i turbullt.
[thumb|190px|right|[Zeniti i qiellit duket i përqendruar në këtë foto të marrë gjatë ditës përmes pemëve.]]
[thumb|190px|right|Re [Portokallia (ngjyre)|portokalli në perëndim.]]

**Qielli** është pjesë e atmosferës së hapësirës e cila është e dukshme nga sipërfaqja e çdo objekti astronomik. Është e vështire të përcaktohet për shumë arsye. Gjatë ditës, qielli në Tokë ka pamjen e një shpërfaqjeje të lëmuar me ngjyre blu të errët për shkak te shpërhapjes se dritës së diellit në ajër. Ngjyra blu e qiellit i atribuohet faktit se molekulat e ujit kanë si tendence të mëtojnë vale në anën e ulet te spektrit dritor çka i përket dritës blu. Qielli ndonjëherë përcaktohet si zona e gazte me e dendur e atmosferës se një planeti. Gjatë natës qielli ka pamjen e një sipërfaqeje të zezë po të mos marrim parasysh praninë e yjeve.

## Qiejt jashtëtokësorë 
Në planetët e tjera qielli merr ngjyra të tjera në varësi të përbërjes së atmosferës. Për shembull në Mars ai ka një ngjyrë rozë.

## Shikoni gjithashtu 
* Ajri
* Atmosfera

## Referime 
## Lidhje te jashtme 
* Day Sky Images
* Night Sky Images
* Sky Photo Gallery 
* Why is the sky blue?
Gjeografia e Emirateve të Bashkuara Arabe

**Gjeografia e Emirateve të Bashkuara Arabe** ( arab:الإمارات العربيّة المتّحد ) është shtet i cili shtrihet në juglindje të gadishllit Arabik.
thumb|right|100px| flamuri

thumb|right|300px| vendndodhja
## Relievi 
Shkretëtirat ranore pëfshijnë pjesën më të madhe të teritorit, me male në verilindje ( me majën më të lartë me Yibir në Hajarin e lartë, 1.527 m). Përgjat bregdetit shtrihen fushat e njelmëta (*sabkah*).

## Klima 
Klima e Emirateve të Bashkuara Aarabe është e nxehtë dhe e thatë gjatë tërë vitit, pak më e lagësht rreth bregdetit. Erërat e forta sezonale shkaktojnë kohë pas kohe dëme të konsiderushme.

## Vegjetacioni
Bosnja (rajon)

parapamje|300px|Kufijtë e përafërt midis dy rajoneve të ditëve moderne të Bosnjës dhe Hercegovinës - Bosnja (shënuar ngjyrë kafe të errët) dhe Hercegovina (shënuar kafe të çelët)
**Bosnja** (serbo-kroatisht: *Bosna*) është rajoni verior i Bosnjës dhe Hercegovinës, që përfshin saktësisht 80% të territorit të shtetit. Rajoni tjetër, në jug, është ai i Hercegovinës.

## Gjeografia 
Bosnja shtrihet kryesisht në Alpet Dinarike, duke filluar deri në kufijtë jugorë të fushës Pannoniane, me lumenjtë Sava dhe Drina duke shënuar kufijtë e saj veriorë dhe lindorë.

Bosnja si rajon përfshinë territor prej 41,000 km2 , e që përfshinë 80% të territorit të sotshmë të shtetit të Bosnjës dhe Hercegovinës (B dhe H). Kufi zyrtar në mes rajoneve të Bosnës dhe Hercegovinës nuk ekziston. Këto dy rajone nga mesjeta përbëjnë një njësi gjeopolitike, ndërsa emri “Bosna” zakonisht në aspektin historik dhe gjeopolitik përdoret për të dy rajone (Bosnja dhe Hercegovina).

## Historia 
Në gjuhën ilire Bathinus lexohet Basinus, dhe paraqet formën latine të shprehjes ilire Basan, nga e cila sllavët e ardhur e kan shndrruar në Bosna, nga mënyra e transformimit fonetik nga Bathinus (Basinus) dhe Basan sëpari u quajt Bosina, e mandej Bosna.

## Klima 
Klima e rajonit të Bosnjës përfshin dy zona kryesore: mesdhetare dhe kontinentale.

## Qytetet më të mëdha 
* Sarajeva - 400.000
* Banja Luka - 250.000
* Zenica - 146.000
* Tuzlla - 132.000
* Travniku - 70.000
* Bihaç - 64.600
* Kakanji 46.500
* Brçko - 38.000
* Bijelina - 36.700
* Bugojno - 35.700

## Shih edhe 
* Hercegovina

## Referime
E vërteta përvëluese e Aristidh Kolias

**E vërteta përvëluese e Aristidh Kolias** është libër, ese nga Kolec Traboinihttp://www.traboini.com/ , që lidhen me të vërtetën e studiuesit arvanitas Aristidh P. Kolia (1944-2000) si dhe të popullsisë arvanitase në Greqi, të cilës racizmi dhe gjenocidi sistematik i qarqeve ultranacionaliste greke (si në të djeshmen historike por edhe në të përditshmen aktuale) përpiqet me të gjitha mjetet ti shuaj indentitetin si popull, si gjuhë, si kulturë e tradita. Aristidh Kolia ishte ai që qoftë si president i arvanitasve të Greqisë, qoftë si shkrimtar, studiues, historian publiçist, zgjoi popullin e vet dhe e vuri në udhën e dinjitetit historik e në këtë pikpamje ai është Prometeu i Arvanitasve. 
Dhe për këtë ata e vranë, së pari fizikisht e së dyti, përjetojnë dëshirën e eger që sa të jetë e mundur, të vritet moralisht edhe vepra e tij shumëdimensionale. Me studiuesin Kolia, autori pati rastin të njihet personalisht gjatë kohës që jetonte në Athinë dhe të krijojë një miqësi të vërtetë, njohje që i sherbeu për të paraqitur një sërë artikujsh në të cilat shfaqet jo vetëm universaliteti i ideve të Aristidh Kolias por edhe të shtjellohet me tej idea se përse këtë personalitet të madh e vranë në mënyrë të sofistikuar siç historikisht kanë vrarë edhe udheheqës të tjerë arvanitas, herë me plumb pas shpine, herë me helm në kafe e në kohrat moderne me radioaktivitet vdekjeprurës. 
Në 310 faqet e librit përmblidhen edhe ese e shkrime të tjera relevante, që kanë të bëjnë me gjendjen e emigrantëve shqiptarë në Greqi, aspekte historike e aktuale në Shqipëri dhe në Kosovë, mbi artin e letersinë etj. Është botuar në Tiranë 2005.
Cecil Rhodes

parapamje|200px **Cecil John Rhodes** (Britania e Madhe, 5 korrik 1853 - Republika Jugafrikane, 26 mars 1902) ishte ekonomistë britanik.

## Titujt e veprave
Sokol Sopi

**Sokol Mustafë Sopi** (1977 -  1999) 
*Lindi në Prishtinë. Ishte i vetmi vëlla i gjashtë motrave; Vlorës, Valbonës, Qëndresës, Donikës, Shqipërisë dhe Kosovares. Emrat e fëmijëve të zotri Mustafës dhe zojës Xhemile tregojnë kjartë për ndjenjat patriotike të Sokolit. 

*Sokol Sopi në vitin 1996 kishte përfunduar shkollën e mesme dhe me një dëshirë të madhe dëshironte të studionte në Akademinë Ushtarake të Tiranës, megjithëkëtë në Shqipëri shpërthyen trazirat, në Kosovë  thelloheshin torturat mbi popullin shqiptarë dhe pikerisht këto ishin edhe arsyet që Sokol Sopi mbetet në Kosovë.

*Në  vitin 1997 u inkuadrua në Guerilën e Prishtinës. Në fund të muajit Shkurt 1999, e që betejat kishin marrë shtrirje më të gjërë, Sokol Sopi kishte kuptuar dhe kishte vetëm një qëllim, një ideal dhe vizioni i tij i qartë ishte edhe sakrifica e tij për lirinë që e donte më shumë se jetën e tij. Largohet nga Guerilja e Prishtinës dhe merr rrugën e maleve, radhitet ne Brigadën 153 në Zllashë, Brigada ku ishte i radhitur edhe i Ati i tij Mustafë Sopi dhe tri motrat e tija Vlora, Valbona e Qëndresa Sopi. 

*Me 21 prill 1999 bashk me dëshmorët Isa Kastrati dhe Afrim Vitia bie edhe dëshmori i Kombit Sokol Sopi.
Restaurimi i Monumenteve të Arkitekturës (libër)

**Restaurimi i Monumenteve të Arkitekturës** libër nga Aleksandër Meksi, botuar në Tiranë në vitin 2004.
Qyteti – Muze i Gjirokastrës (libër)

**Qyteti – Muze i Gjirokastrës** libër nga Emin Riza botuar në Tiranë në vitin 1980. Autori trajton trashëgiminë ndërtimore të Gjirokastrës dhe mbulon pjesën më të madhe të tipeve kryesore të ndërtimit në qytet duke u përqendruar në banesat familjare. Analiza e tyre dhe rëndësia e tyre sociale përbëjnë thelbin e librit. Punimi mbulon edhe fusha me interes për specialistë të fushave të inxhinierisë, arkitekturës dhe arteve të dekoruara si dhe për të gjithë ata që vlerësojnë dhe ndajnë shqetësimin për konservimin e trashegimisë kombëtare shqiptare.
Ava Gardner

**Ava Lavinia Gardner** (24 dhjetor 1922 - London, 26 janar 1990), aktore amerikane e filmit.  

Pas disa kurseve për aktrim, në vitin 1942 debyton në film. Deri në vitin 1947. Ajo bëhet e njohur dhe fiton statusin e yllit duke luajtur në filma me temë të dashurisë të një vlere mesatare. Bukuria dhe roli filmin Bhowani Junction , sipas shumë kritikëve të filmit atë e renditin në njërën ndër aktoren më të bukur të botës.

Kreacione të pa harruara të karrierës së saj aktoreske janë në vitet e pesëdhjeta të shekullit XX, të xhiruara sipas romaneve të Hemingvejit - The Snows of Kilimanjaro dhe The Sun Also Rises. Role të rëndësishme konsiderohen të saj konsiderohen Mogambo dhe On the Trail of the Iguana.  Në vitin 1975 luajti me aktorin tonë Bekim Fehmiu në filmin Permission to Kill.  Rolin e saj të fundi ajo e luajti në vitin 1982.  

## Filmografia 
* *Shadow of the Thin Man* (1941)
* *H. M. Pulham, Esq.* (1941)
* *Babes on Broadway* (1941)
* *Joe Smith, American* (1942)
* *This Time for Keeps* (1942)
* *Kid Glove Killer* (1942)
* *Sunday Punch* (1942)
* *Calling Dr. Gillespie* (1942)
* *Reunion in France* (1942)
* ''Hitler's Madman* (1943)
* *Ghosts on the Loose* (1943)
* *Young Ideas* (1943)
* *DuBarry Was a Lady* (1943)
* *Swing Fever* (1943)
* *Lost Angel* (1943)
* *Two Girls and a Sailor* (1944)
* *Three Men in White* (1944)
* *Maisie Goes to Reno* (1944)
* *Blonde Fever* (1944)
* *She Went to the Races* (1945)
* *Whistle Stop* (1946)
* *The Killers* (1946)
* *Singapore* (1947)
* *The Hucksters* (1947)
* *One Touch of Venus* (1948)
* *The Bribe* (1949)
* *The Great Sinner* (1949)
* *East Side, West Side* (1949)
* *Pandora and the Flying Dutchman* (1951)
* *My Forbidden Past* (1951)
* *Show Boat* (1951)
* *Lone Star* (1952)
* *The Snows of Kilimanjaro* (1952)
* *Ride, Vaquero!* (1953)
* *The Band Wagon* (1953) (Cameo)
* *Mogambo* (1953) 
* *Knights of the Round Table* (1954)
* *The Barefoot Contessa* (1954)
* *Bhowani Junction* (1956)
* *The Little Hut* (1957)
* *The Sun Also Rises* (1957)
* *The Naked maja* (1958)
* *On the Beach* (1959)
* *The Angel Wore Red* (1960)
* *55 Days at Peking* (1963)
* *Seven Days in May* (1964)
* *The Night of the Iguana* (1964)
* *The Bible: In the Beginning* (1966)
* *Mayerling* (1968)
* *Tam-Lin* (1970)
* *The Life and Times of Judge Roy Bean* (1972)
* *Earthquake* (1974)
* *Permission to Kill* (1975)
* *The Blue Bird* (1976)
* *The Cassandra Crossing* (1976)
* *The Sentinel* (1977)
* *City on Fire* (1979)
* *The Kidnapping of the President* (1980)
* *Priest of Love* (1981)
* *Regina Roma'' (1982)

## Referimet 
## Lidhjet e jashtme 
* 
* Ava Gardner Museum
Vilson Xhoni

**Vilson Xhoni** është (i lindur më 24.09.1950 në Split Kroaci) futbolist i KF Hajduk nga Spliti dhe ish reprezentatues i RSF të Jugosllavisë.
## Biografia
Familja e Vilsonit është me prejardhje shqiptare nga Prizreni.  Ai dallohej si lojtar i shpejt, depërtues i sukseshëm, dhe mbrojtës modern,si futbollist u afirmua në KF Hajduk të Splitit., në gjeneratën e cila i fitoi tri kampionate të Jugosllavisë së atëhershme (1971, 1974, 1975) dhe pesë herë triumfoi në Kupën e Jugosllavisë ( 1972, 1973, 1974, 1976, 1977). Sezonën më të sukseshme e luajti deri sa ishte në KF të Dinamos së Zagrebit (1978-79) atëherë është zgjedhur futbollist më i mirë i sezonës. Ishte reprezentatues i Jugosllavisë katër herë.
Karierën e vazhdoi edhe jasht shtetit, në Gjermani , luajti në Schalke 04 dhe SG Wattenscheid 09.

Momentalisht punon me të rinjët e Hajdukut.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
*http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=22707
*http://www.fussballdaten.de/spieler/dzonivilson/
Shkronja (material)

[thumb|200px|Shkronja e plumbit (Skema)

Detalet:
1. [Thellësia (Tipografi)|Thellësia
2. Fytyra
3. Rrallësia
4. Konusi
5. Rrallësia e rreshtit
6. Faqja e trupit
7. Signatura
8. Shkallëzimi

Pjesët tjera:
a Koka
b Lartësia e trupit
a+b Lartësia e shkronjës
c Gjerësia
**d gjatësia e shkronjës**]]

**Shkronja** si shenjë fonetike është pjesë përbërëse e çdo alfabeti, shkronja në aspektin material në tipografi është pjesë e vogël kënddrejtë nga legura e plumbit, apo ndonjë material tjetër që ka veti të mira për të bërë kopje të shtypit.

Shkronja përbëhet nga koka dhe trupi. Pjesa e epërme në formë reliefi është koka në të cilën dallohet:fytyra, thellësia, serifi, rrallësia, poshtë , anash dhe lidhësja.

***Fytyra** paraqet fotografinë e shkronjës, e cila është e lëmuar dhe e bashkuar me trupin në formë konusi.
***Lidhëset** janë pjesët fillestare dhe përfundimtare të fytyrës së shkronjës, të cilat kalojnë nëpër trup, por nuk kanë mbështetje në te.

## Lartësia e shkronjës 
Lartësia e trupit dhe lartësia e kokes, sëbashku përbëjnë lartësinë e shkronjës, e cila është: 

**62*** 2/3* pt, ose **23,65** mm
Gjuhadoli

thumb|right|Pamje nga Gjuhadoli
**Gjuhadoli** është një rrugë dhe një lagje historike e qytetit të Shkodrës.

## Etimologjia 
Sipas studiuesve, mikrotoponimi vjen nga sllavishtja *Gluho dol ─* përroi i shurdhër/ i thatë që nga Mesjeta. Emri del për herë të parë në dokumentet e shkruara në vitin 1371 në trajtën *Gluchidol*, në vitin 1446 njihet me fjalët *Glucodol, Cluchidol, Gluchida Gluchido* dhe *Gluchidoch* në vitin 1444.

## Historia 
Sipas shënimeve historike të Gjush Sheldisë përmendet fillimisht si një fushë pjellore. Më 1610 Regesti i Venedikut shkruan se kur kërkonte me thanë meshë në Rrëmaj, "përshkonte fushën pjellore të Gjuhadolit" (ven. *Passava per la fertile compagna di Glucadoli*).

Me shtimin e popullsisë dhe zmadhimin e qytetit, fusha pjellore u kthye gradualisht në një lagje të qytetit të Shkodrës dhe nga të parat shtëpi që ndërtohen aty është ajo e Gurakuqve më 1820, dhe rreth vitit 1857 merr formën e një prej lagjeve të reja të qytetit pasi edhe lagjet e vjetra të rrethkalasë u rrezikuan nga ndryshimi i rrjedhës së Drinit ato vite. Më 1875 u themelua Kuvendi Françeskan.

Nga administrat osmane rruga u quajt sokaku i Gjuhadolit () pjesë e mëhallës të Perashit të Madh apo të Lartë (), pas pavarësisë, nën administrimin ndërkombëtar më 1913 rruga u quajt "Franz Ferdinand". Pas Kongresit të Lushnjes, rruga më 1923 u quajt "Justin Godart", kurse Gjuhadoli përmendet nga autoritetet si një ndër 30 lagjet e qytetit. Pas çlirimit rruga u quajt "Branko Kadia" dhe lagjja u quajt "Vasil Shanto", dhe pas ndryshimeve politike më 1990 iu rikthye emri "Gjuhadol" rrugës, e integruar në lagjen nr. 3 pas një rikonfigurimi të ndarjes territoriale të pushtetit lokal. 

## Referime
Bernard Kotlar

**Bernard Kotlar** është i lindur më 11.09.1956 në Arbanas të Zarës, artist kroat.  

## Biografia 
Bernard Kotlar me profesion është inxhinier i elektronikës, me vite të tërë punoi si elektro-projektues. Bernardi merret intensivisht me informatikë, fotografi, dizajn grafik, muzikë dhe sport. Është autor i dhjetëra CD-ve me përmbajtje të ndryshme, katër DVD-ve dhe producent i tri CD-ve me këngë.

Për CD-në e parë multimediale “ Zadarski Arbanasi”, 2002 ka fituar ”Grba Grada Zadra” për rezultate të arritura në kulturë.  
Në temën Arbanasët e Zarëspunoi DVD-në të quajtur "Štorija o zadarskim Arbanasima" (Storja për Arbëreshët e Zarë)https://web.archive.org/web/20081222000031/http://bernardkotlar.com/press.html. Gjithsesi duhet të cekët se Bernard Kotlar me këtë punë të tij i demantoi të gjitha dilemat rreth asaj se kush janë dhe nga kanë ardhur banorët e Arbanasit të Zarës.  

## shih edhe Këtë 
* Arbanasi

## Lidhje të jashtme 
* faqe personale
* sporti tek arbreshët e Zarës
Konferenca e Paqes e Parisit (1919–1920)

i Gjermanisë është portretizuar teksa nënshkruan traktatet e paqes më 28 qershor 1919 në *The Signing of Peace in the Hall of Mirrors*, nga Sir William Orpen.]]
**Konferenca e paqes e Parisit** ishte takimi zyrtar në 1919 dhe 1920 i Aleatëve fitimtarë pas përfundimit tëLuftës së Parë Botërore për të vendosur kushtet e paqes për Fuqitë Qendrore të mundura. I dominuar nga udhëheqësit e Britanisë, Francës, Shteteve të Bashkuara dhe Italisë, rezultoi në pesë traktate që riorganizuan hartat e Evropës dhe pjesëve të Azisë, Afrikës dhe Ishujve të Paqësorit, si dhe vendosën gjoba financiare. Gjermania dhe vendet e tjera humbëse nuk kishin zë në diskutimet e Konferencës; kjo shkaktoi pakënaqësi politike që zgjatën për dekada.

Në konferencë morën pjesë diplomatë nga 32 vende dhe kombësi. Vendimete saj kryesore ishin krijimi i Lidhjes së Kombeve dhe 5 traktatet e paqes me shtetet e mundura; dhënien e zotërimeve gjermane dhe osmane jashtë shtetit si "mandate", kryesisht Britanisë dhe Francës; vendosja e reparacioneve ndaj Gjermanisë; dhe përcaktimi i kufijve të rinj kombëtarë, ndonjëherë duke përfshirë plebishitë, për të pasqyruar më nga afër kufijtë etnikë. Qëllimet Wilsoniane, të deklaruara në Katërmbëdhjetë Pikat, u bënë baza për kushtet e dorëzimit gjerman gjatë konferencës, pasi ajo kishte qenë më parë baza e negociatave të qeverisë gjermane në armëpushimin e 11 Nëntorit 1918.

Rezultati kryesor ishte Traktati i Versajës me Gjermaninë; Neni 231 i traktatit vendosi të gjithë fajin për luftën mbi "agresionin e Gjermanisë dhe aleatëve të saj". Kjo dispozitë u tregua shumë poshtëruese për Gjermaninë dhe hapi terrenin për dëmshpërblimet e shtrenjta që Gjermania synonte të paguante (ajo pagoi vetëm një pjesë të vogël përpara pagesës së fundit në 1931). Pesë fuqitë e mëdha (Franca, Britania, Italia, Japonia dhe Shtetet e Bashkuara) kontrolluan Konferencën. "Katër të mëdhenj" ishin kryeministri francez Georges Clemenceau, kryeministri britanik David Lloyd George, presidenti i SHBA Woodrow Wilson dhe kryeministri italian Vittorio

## Shiko edhe 
* Diplomacia shqiptare përballë Konferencës së Paqes në Paris

## Referime
Kalaja e Drishtit

**Kalaja e Drishtit** gjendet në një distancë prej 6 km nga Ura e Mesit mbi lumin Kir. Fshati i sotëm ndodhet poshtë vendgërmimit të Drivastumit të lashtë. Ai u ngrit në periudhën romake si një vendbanim në rrugën Shkodër–Kosovë dhe në antikitetin e vonë ishte njëra prej fortesave zinxhir, të cilat mbronin Shkodrën. Në shek IX, Drishti u kthye në një fortifikim të rëndësishëm të Mbretërise së Zetës dhe varej nga Dioqeza e Tivarit. Kalaja e Drishtit u ngrit në shek XIII si një fortesë bizantine. Gjate shekujve XIV-XV kalaja se bashku me qytetin kaloi nga njeri sundues tek tjetri, derisa me 1478 bie ne duart e osmaneve, te cilet u perpoqen  ta meremetonin.

## Referime
## Lidhje të jashtme
*Kalaja e Drishtit
Bashkëveprimi i fortë

Në fizikën bërthamore , *bashkëveprimi i forte*, *forca e fortë*, ose *forca e ngjyrës*, është forca që mban kuarket dhe gluonet së bashku të cilat formojnë protonet dhe neutronet. *Bashkëveprimi i fortë* është një nga katër bashkëveprimet themelore, së bashku me gravitetin, forcën elektromagnetike dhe bashkëveprimin e dobët. 

Fjala *e forte* përdorët për të treguar se bashkëveprimi i fortë është forca më e fortë ne krahasim me tri forcat e tjera; Fuqia e fushës është 100 here më e fortë se forca elektromagnetike, pra 1013 herë më e madhe se forca e dobët, dhe rreth 1038 herë më e fortë se forca e gravitacionit.

*Forca e forte* ka si thërrmija mediatore gluonet, të cilat veprojnë mbi kuarket, antikuarket, si dhe mbi vetë gluonet. Kjo jepet ne mënyre te detajuar nga teoria e kromodinamikes kuantike (KDK).
 

## Referime 
## Lexime te metejshme 
* 
* 
* 
* 

## Lidhje te jashtme 
* MISN-0-280: *The Strong Interaction* (PDF file) by J.R. Christman for Project PHYSNET.
* *The Alice Experiment*  at CERN is the heavy ion collaboration that will investigate aspects of the Strong Nuclear Force upon the completion of the building of the Large Hadron Collider at CERN. 
* The Star Experiment tek perplasesi relativistik i joneve te renda ne Brookhaven Nation Laboratory ne New York, USA. Investigon aspektet e forces se forte si dhe teorine pas Plazmes se Kuarkeve dhe Gluoneve.
Kalaja e Rodonit

**Kalaja e Rodonit** ndodhet në kepin e Rodonit. Princi Karl Topia dëshironte ta kthente këtë vend në një kantier detar, ndërsa Skënderbeu, duke synuar që të kishte një dalje të afërt në det, ngriti këtu një kështjellë. Kjo kala filloi të ngrihej mbas rrethimit të parë të Krujës në vitin 1450. Përfundimi i saj mendohet të jetë rreth vitit 1452. Muri i kështjellës së Rodonit arrinte në një gjatësi prej 400 metrash dhe në kulmet e saj kishte kulla të rumbullakëta. Në vitin 1500 kalaja u pushtua nga Venediku. Si rezultat i veprimtarive erozive të ujërave të detit, një pjesë e mureve janë zhytur nën ujërat e detit Adriatik. Sot vizitorët mund të shikojnë muret e jashtme të anës së djathtë, të cilat përfundojnë me një kullë të rrumbullakët. Pranë kalasë ndodhen edhe rrënojat e Kishës së Shën Pjetrit, të cilat konsiderohen nga banorët si vend i shenjtë.
Kalaja e Bashtovës

**Kalaja e Bashtovës (Castle Bashtova)** ngrihet pranë fshatit të Vile-Bashtovës në një distancë prej 3-4&nbsp;km, në veri të grykëderdhjes së lumit të Shkumbinit. Kështjella është ndërtuar në shekullin XV dhe u ka shërbyer venecianëve, per shkembime tregtare. Zona e Bashtovës është përmendur si një port lumor në Shkumbin si dhe një qendër e eksportit të drithërave. Kalaja ka trajtë katërkëndore me përmasa 60 x 90 metra. Pjesa perëndimore e saj është rindërtuar në shekullin XVIII. Muret e saj kanë një lartësi prej 9 metrash, mendohet se kjo Kështjellë ose Kala ka qenë 2 katëshe, ku në kat i saj është i fundosur nën sip.e tokes. Kalaja e Bashtovës është një monument kulture me vlerë që ju do ta gjeni vetëm disa km jashtë Kavajës dhe që dëshmon për gjurmët e qytetërimit dhe civilizimit.E vecanta e kësaj Kalaje ose Kështjelle është se kjo Kështjellë është e vetmja Kështjellë në Ballkan e ndërtuar në fushë. Rrethinat e saj kanë mbetur të plota dhe sot ruhen si një momument kulture nga shteti shqiptar. Në këtë kështjellë janë organizuar disa aktivitete kulturore. Sot ky monument vizitohet nga shumë turistë vendas dhe të huaj. Kështjella e Bashtovës (Castle Bashtova) është një pasuri kulturore dhe me shumë vlera. Në këtë monument kulturor janë gjendur, sende ose gjëra kulturore që vërtetojnë një histori të lashtë jo vetëm për kështjellën por dhe për fshatin e Vile-Bashtovës. Sendet e gjetura në këtë monument ruhen sot në Muzeun Kombëtar në Tiranë.

Rreth e përqark kalasë lulëzon një pyll dafinash, që përveçse është i shpallur monument natyre, krijon edhe një mjedis shumë tërheqës për piknikë në natyrë. Nga muret e kalasë mund të vëzhgoni bregdetin si në pëllëmbë të dorës, që nga Gjiri i Durrësit e deri në Divjakë e Karavasta. Për të vizituar këtë kështjellë, duhet të kaloni fshatin Vilë-Bashtovë, ose në perëndim të fshatit.
Kalaja e Lezhës

[parapamje|400px|[Xhamia e Kalasë (Lezhë)|Xhamia në Kalanë e Lezhës]]

**Kalaja e Lezhës** është një kala që ndodhet afër Lezhës, Shqipëri veriperëndimore.

## Histori 
Kalaja ngrihet në majë të një kodre me lartësi 186 metra, në lindje të qytetit. Kalaja ka origjinë ilire. Në vitin 1440 ajo iu nënshtrua një rindërtimi nga venedikasit, ndërsa në vitin 1522 pas pushtimit osman u rindërtua edhe nga ana e tyre. Këtu mund të shikohen gjurmë të arkitekturave ilire, romake, bizantine dhe osmane. 

Objektet më interesante për tu vizituar janë rrënojat e ndërtesave osmane brenda kalasë, xhamia, kulla në murin juglindor me një hark romak dhe kulla ilire në murin jugor. Kalaja e Lezhës është monument kulture. Prej saj shihet një pamje mjaft e bukur e fushës së Lezhës dhe e detit Adriatik.

Kalaja e ndërtuar në kodër ka një pozicion strategjik që kontrollon luginën e Drinit deri në Gjirin e Shën Gjonit në detin Adriatik.

Dëshmon për gjurmët e një qytetërimi të lashtë prehistorik që në shek.IV p.k.  Me pushtimin romak Lezha do të administrohet nën provincën e Prevelitanit.

Në shek. VI e.s. (viti 592) Lezha ishte një qendër episkopale me peshkop Gjonin,  Në vitin 1107 ajo ishte nën pronarin Aleks Komneni. Në 1153 në krye të perandorisë ishte perandor Nonali. 

Me krijimin e shtetit të Arbrit në shek.XIII princ Dhimitri më 1208-1215 bëri një marrëveshje për shkëmbime tregtare me republikën e Raguzës. Më 1393 ra nën sovranitetin e republikës së Venedikut e cila vuri përsëri nën zotërimin e saj pas vdekjes së Skënderbeut më 1468. Gjatë krijimit të shtetit të Arbrit qyteti i Lezhës ka luajtur një rol të rëndësishëm fetar, jo vetëm si qendër episkopale, por edhe për ngjarjet e kohës.

• Krijimi për herë të parë të “Urdhërit Françeskan” nga Shën Françesku.

• Kisha e Shën Kollit e shek.XIV është monument historik me rëndësi.

• Vendi ku u mblodh Kuvendi I Lezhës 1444 nën udhëheqjen e Gjergj Kastriot Skënderbeut.
 
Kalaja e qytetit antik të Lezhës rrethohet nga mure të periudhave të ndryshme që vijojnë nga antikiteti shek.IV p.k me emrin qyteti I lashtë I Lisit.

Këto janë mure të fuqishme me blloqe të mëdha guri. Rindërtimi i parë i kalasë datohet në shek. I p.k.

Më vonë,në shek. XI-XII në pjesën e akropolit të qytetit ndërtohet kështjella mesjetare e Lezhës – Elission me gurë të vegjël të gdhendur  dhe me llaç. Kjo kështjellë u përforcua për të përballuar dyndjet e shteteve të para sllave që vinin nga veriu.

Në ndërtimin e kështjellës ka ndihmuar pozicioni gjeografik i kodrës (planimetria paraqet formë vezake dhe drejtim lindje-perëndim.)

Etapat e mureve dallohen qartë. Në kështjellë ka tri porta, dy të parat janë ndërtuar në vendet ku ishin portat e qytetit antik të Lisit.

Si rezultat i tërmetit të vitit 1979 kalaja ka pasur disa dëmtime serioze.

Me fillimin e punimeve restauruese në gusht 2002 DRMKTiranë konsolidoi dhe mbylli punimet restauruese dhe konservuese në këtë kështjellë.

## Shih edhe 
* Lezha
* Qarku i Lezhës

## Literatura 
*
*

## Lidhje të jashtme 
* https://web.archive.org/web/20120122083811/http://www.mtkrs.gov.al/web/Kalaja_e_Lezhes_536_1.php
* Lezha Online
Kalaja e Margëlliçit

**Kalaja e Margëlliçit** është një monument i trashëgimisë kulturore që ndodhet pranë qytetit të Patosit, rrethi i Fierit, në qarkun e Fierit, Shqipëri . Ky monument është miratuar me numër "*586/ 4874, 17.03.1948 23.09.1971*".
Kalaja bënte pjesë në sistemin mbrojtës satelit të qytetit antik të Bylisit. Margëlliçi ka qenë gjithashtu edhe objekt i një beteje edhe gjatë Luftës së Dytë Botërore.
## Referime 
## Lidhje të jashtme
*Instituti i Monumenteve të Kulturës
Kalaja e Kaninës

**Kalaja e Kaninës** është një monument i trashëgimisë kulturore në Kaninë, Rrethi i Vlorës, në qarkun e Vlorës, Shqipëri . Ky monument është i llojit "Arkeologji", i miratuar me numër "*Nr.95 Dt. 1.10.1948*".

## Histori
Kalaja e Kaninës ndodhet 6&nbsp;km larg nga qyteti i Vlorës, në një kodër me lartësi 380m mbi nivelin e detit. Muri rrethues është i gjate 1&nbsp;km dhe përfshin një sipërfaqe prej 3.5 hektarësh. i cili në Epir ndërtoi ose rindërtoi 94 fortifikime. Ajo përmendet nga Prokopi i Çezaresë në listen e tij me emrin *Kionin*.

Kalaja e Kaninës ndahet nga mure tërthore në tri pjesë. Prej tyre sot ruhen vetëm muri, që ndan pjesën më të lartë të kodrës, i cili mbrohej nga tri kulla. Brenda rrethimit, sipas dëshmisë të udhëtarit turk Evlia Çelebiu, kishte shtëpi banimi, ndërtesa për garnizonin, depo municioni, si dhe stera për furnizimin me ujë. Kalaja përshkohej prej katër portash, prej të cilave njëra lidhte ndarjen e fundit në pjesën më të lartë (kështjellën) me pjesën tjetër të fortifikimit. Portat e tjera të nxirrnin në drejtime të ndryshme jashtë rrethimit kryesor. Njëra prej këtyre hyrjeve, e ruajtur më mirë, ndodhet në anën jugore. Ajo mbrohet prej një kulle të fuqishme gjashtëkëndëshe, ka një lartësi prej 3.40 m, hapësirë drite 2.85 m dhe mbulobet prej një harku sektorial. Porta ka qenë dyflegërshe dhe sigurohej nga brenda me katarah. Në portat e kalasë së Kaninës nuk konstatohen sisteme të brendshme fortifikimi, si galeri të mbuluara me qemer etj., apo të jashtme, barbakana, siç hasen në kala të tjera mesjetare, si ajo e Shkodrës, Krujës dhe Beratit. Hyrjet janë të thjeshta dhe mbrohen nga kulla anësore. Kullat që përforcojnë muret kanë forma rrethore, poligonale, trekëndëshe dhe katërkëndëshe.

## Shih edhe 
*Breve cronaca normanna

## Referime 
## Referime 
*
*
## Lidhje të jashtme
* Kalaja e Kaninës, mtkrs.gov.al
*Instituti i Monumenteve të Kulturës
Kalaja e Porto Palermos

**Kalaja e Porto Palermos** është një monument osman i trashëgimisë kulturore e ndërtuar në një gadishull midis Himarës dhe Qeparoit, Rrethi i Vlorës, në qarkun e Vlorës, Shqipëri .

## Përshkrimi 
Kalaja e vogël është e vendosur në një pozicion mjaft të bukur në një gadishull në gjirin e vogël tektonik të Porto Palermos (në antikitet e njohur si gjiri i Panormes).  Kalaja ndodhet jo larg fshatit të Qeparose dhe ka formë trekëndore. Përmasat e saj janë 150 m x 400 m.  Lartësia e mureve arrin në 20 m.

Kalaja e Porto Palermos ndodhet në gjirin me të njëjtin emër në bregun e detit Jon në Shqipërinë e jugut.  Kalaja ndodhet mbi një ishull rreth 30 m larg bregut ku rripi i ngushtë ujor midis bregut dhe ishullit është mbushur me dhe e gurë për të realizuar një lidhje tokësore me të.

Kalaja ka formë planimetrike trekëndore me tre bastione të fuqishme nëpër qoshet.  Hyrja ndodhet në mesin e murit jugor.  Nga ana e detit, midis dy bastioneve një sipërfaqe në formë trapezi është rrethuar me mure të pajisura me frëngji.  Pjesa tjetër e kështjellës përbëhet nga një numër i madh ambientesh të mbuluara me qemerë të cilat përfundojnë në pjesën e sipërme me një tarracë të përbashkët.  Ambientet shërbenin për strehimin e garnizonit, ndërsa njeri prej tyre shërbente si burg.

Kalaja është shume me e vjetër se Ali Pashaj, ai e ka restauruar, e ka pasur ne kontroll këtë pike dhe vetëm si vizitor ka qene aty, nuk ka jetuar kurrë aty. Kishën (Shën Nikolla) nuk e ka bere ai ka qene atje, dhe gjelbërimi nuk është gjithëvjeçar ne dimër thahet.

## Lidhje të jashtme 
* Instituti i Monumenteve të Kulturës
  
## Referime
Subvencioni

Një **subvencion**, ose **nismë qeveritare** është një lloj shpenzimi qeveritar që rishpërndahet nga taksapaguesit te individët, familjet ose bizneset. Subvencionet marrin forma të ndryshme - të tilla si shpenzime të drejtpërdrejta qeveritare, stimuj tatimorë, kredi të buta, mbështetje çmimesh dhe ofrim mallrash dhe shërbimesh nga qeveria. Për shembull, qeveria mund të shpërndajë subvencione të pagesave të drejtpërdrejta për individët dhe familjet gjatë një rënieje ekonomike në mënyrë që të ndihmojë qytetarët e saj të paguajnë faturat e tyre dhe të stimulojë aktivitetin ekonomik.  

Edhe pse zakonisht përdoret nga qeveria, termi subvencion mund të lidhet me çdo lloj mbështetjeje - për shembull nga OJQ-të ose organizatat ndërkombëtare. Subvencionet vijnë në forma të ndryshme duke përfshirë: direkte (grante në para, kredi pa interes) dhe indirekte (lehtësime tatimore, sigurime, kredi me interes të ulët, amortizim të përshpejtuar, zbritje qiraje). Për më tepër, ato mund të jenë të gjera ose të ngushta, ligjore ose të paligjshme, etike ose joetike. Format më të zakonshme të subvencioneve janë ato për prodhuesin ose konsumatorin.

Të gjitha vendet përdorin subvencione përmes subjekteve kombëtare dhe nënkombëtare përmes formave të ndryshme siç janë stimujt tatimorë dhe grantet direkte. Po kështu, subvencionet kanë një ndikim ekonomik si në nivel vendas ashtu edhe në atë ndërkombëtar. Në nivel të brendshëm, subvencionet ndikojnë në vendimin e ndarjes së burimeve të brendshme, shpërndarjen e të ardhurave dhe produktivitetin e shpenzimeve. Në nivel ndërkombëtar, subvencionet mund të rrisin ose ulin ndërveprimin dhe integrimin ndërkombëtar përmes tregtisë.

Në përgjithësi, subvencionet mund të zënë një pjesë të konsiderueshme të shpenzimeve qeveritare. Midis vendeve të OECD-së në vitin 2020, vlera mesatare e subvencioneve dhe transfertave të tjera, të tilla si përfitimet sociale dhe transfertat e pakthyeshme për ndërmarrjet private dhe publike, ishte 56.3 përqind e totalit të shpenzimeve qeveritare, që ishte 34.9 përqind (mesatarja e ponderuar) e PBB-së në të njëjtin vit. Numri i subvencioneve në fuqi është rritur me shpejtësi që nga viti 2008.

## Shiko edhe
* Merkantilizmi
* Proteksionizmi

## Referime