open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Turqit në Kosovë

**Turqit e Kosovës** (Turqisht: *Kosova Türkleri*) janë një grup etnik i turqve që jetojnë në Kosovë. Sipas regjistrimit të vitit 2011, 18,738 qytetarë deklaruan veten si turq, që përbën 1,1% të popullsisë së përgjithshme të Kosovës. Turqit që jetojnë në "komunat e pakicave turk" të Kosovës njihen zyrtarisht nga qeveria kosovare si **Pakica** ose **Minoriteti Turk në Kosovë**.

## Zonat e vendbanimeve 
Pakica turke e Kosovës ka një shumicë të popullsisë në Mamushë. Sidoqoftë, popullsia më e madhe turke në Kosovë jeton në Prizren. Ata përbëjnë afërsisht 4.8% të popullsisë së Prizrenit dhe qyteti mbetet qendra historike, kulturore dhe politike e komunitetit turk kosovar. Në komunën e Gjilanit, komuniteti turk banon kryesisht në qytetin e Gjilanit dhe në fshatrat Livoç i Epërm dhe Dobërçan, duke përbërë midis 0,9-1,1% të popullsisë së përgjithshme të komunës. Turqit e Kosovës që jetojnë në Mitrovicë përbëjnë afërsisht 1.5% të popullsisë së saj totale; në pjesën jugore të qytetit, turqit e Kosovës jetojnë të shpërndarë në qytet, ndërsa ata që jetojnë në rajonin verior banojnë në lagjen "Mëhalla Boshnjake". Në Vushtrri, turqit përbëjnë rreth 0.9% të popullsisë së përgjithshme dhe jetojnë të shpërndarë në të gjithë zonat urbane. Në rajonin e Prishtinës, ata janë të përqendruar në zonat urbane të qytetit, dhe përbëjnë afërsisht 0.4% të popullsisë së përgjithshme komunale, dhe në vendbanimet rurale të Janjevës dhe Banullës në komunën e Lipjanit, ku ato arrijnë në 0.5% të popullsia.

## Burime
HomePNA

Aleanca HomePNA është një shoqatë e inkorporuar e industrisë jofitimprurëse e kompanive që zhvillon dhe standardizon teknologjinë për rrjetin e shtëpisë mbi kabllot ekzistuese me bosht të përbashkët dhe instalimet telefonike brenda shtëpive, kështu që telat e rinj nuk kanë nevojë të instalohen.

HomePNA u zhvillua për aplikacione argëtuese të tilla si IPTV të cilat kërkojnë cilësi të mirë të shërbimit (QoS). HomePNA 3.1 përdor frekuenca mbi ato që përdoren për linjën dixhitale të parapaguesit dhe thirrjet zanore analoge përmes telave të telefonit dhe nën ato që përdoren për transmetimin dhe transmetimin e drejtpërdrejtë të TV satelitor përmes njëkohësie, kështu që mund të bashkëjetojë me ato shërbime në të njëjtat tel.

HomePNA nuk prodhon produkte, megjithëse anëtarët e saj prodhojnë. HomePNA krijon specifikime të industrisë të cilat më pas i standardizon nën organin e standardeve të Unionit Ndërkombëtar të Telekomunikacionit (ITU). Aleanca HomePNA, teston zbatimet dhe certifikon produktet nëse ato kalojnë.

Kompanitë promovuese të HomePNA janë AT&T Inc., Technicolor SA, Pace plc, Sigma Designs, Motorola, Cisco Systems, Sunrise Telecom dhe K-Micro. [1]

Pajisjet që përdorin teknologjinë HPNA si pjesë e produkteve me përmbajtje me shumë media në të gjithë shtëpinë përfshijnë Transmetimin Dixhital të Avancuar, [2] Inneoquest dhe NetSys.

Alternativat për HomePNA përfshijnë: Komunikimin në linjën e energjisë, Wi-Fi, të dhënat përmes kabllit dhe multimedia përmes njëkohësie.
Max Coltheart

**Max Coltheart** AM (i lindur më 16 prill 1939) është një shkencëtar njohës australian i cili specializohet në neuropsikologjinë njohëse dhe neuropsikiatrinë njohëse.

Coltheart lindi në Frankston, Victoria dhe u rrit në Brisbane, Canberra dhe Bega. Ai filloi një Bachelor të Arteve në Universitetin e Sidneit në 1957, dhe përfundoi gradat MA dhe PhD atje, pastaj vazhdoi në një sërë postesh akademike duke përfshirë në Universitetin e Sidneit, 1965-1967, Universitetin Monash, 1967-1969, Universiteti në Waterloo, Kanada 1969-1972) dhe Universitetin e Londrës . Ai ishte Reader në Psikologji në Universitetin e Reading 1972-1975 dhe Profesor i Psikologjisë në Birkbeck College University London nga 1975 në 1987. Në 1987 ai mori pozicionin e Profesorit të Psikologjisë në Departamentin e Psikologjisë të Universitetit Macquarie.

Coltheart u emërua Drejtor Shkencor i Macquarie Center for Cognitive Science në 2000, dhe mbajti këtë pozicion deri në 2009. Ai u dha një Bursë e Federatës ARC në 2002 dhe në 2010 u emërua Profesor Emeritus i Shkencës Kognitive në Universitetin Macquarie. Ai është gjithashtu një anëtar i Akademisë Australiane të Shkencave dhe Akademisë së Shkencave Sociale në Australi dhe një bashkëpunëtor korrespondent i Akademisë Britanike. Ai aktualisht është një Krye Hetues në Qendrën e Ekselencës për Njohjen dhe Çrregullimet e Këshillit Australian të Kërkimit në Universitetin Macquarie . Ndër studentët e tij të shquar është Anne Castles.

Ai shquhet për zhvillimin e teorisë së leximit "me rrugë të dyfishtë") në fund të viteve 1970 dhe teorinë me dy faktorë të besimit mashtrues në vitet 2000 si dhe kontributet në debatin rreth asaj që mund të jetë mësuar në lidhje me njohjen nga puna funksionale e neuroimazherisë.

Coltheart mori një Medalje të Njëqindvjetorit në 1 Janar 2001 "Për shërbimin ndaj shoqërisë dhe shkencës Australiane në neuropsikologjinë njohëse". Ai u emërua Anëtar i Urdhrit të Australisë (AM) në Nderimet e Ditës së Australisë 2010 "Për shërbimin ndaj psikologjisë njohëse si një studiues dhe akademik, dhe për njerëzit me vështirësi në të mësuar".

## Referime
Martha Crago

**Martha Crago** CM është Nëndrejtorja e Kërkimit dhe Inovacionit në Universitetin McGill. Ajo është një eksperte e njohur ndërkombëtarisht për përvetësimin e gjuhës, e specializuar në studimin e përvetësimit të gjuhës ndërmjet gjuhëve dhe grupeve të nxënësve. Crago mori një BA në sociologji dhe antropologji nga Universiteti McGill në 1968 dhe një Ph.D. në shkencat e komunikimit dhe çrregullimet nga McGill në 1988. Ajo ishte e punësuar në McGill nga 1971 deri në 2005 dhe në Universitetin e Montrealit nga 2005 në 2007. Ajo ishte Nënkryetare e Kërkimeve në Universitetin Dalhousie nga 2007 deri në pranimin e pozicionit të saj aktual. Ajo ka shërbyer gjithashtu si profesore e ftuar në Institutin Max Planck për Psikolinguistikë nga 2005 në 2006. Ajo u emërua si Anëtare e Urdhrit të Kanadasë në dhjetor 2017.

## Publikimet 
* *Vlerësimi i fëmijëve në gjuhë të pakicave nga folës vendas*, 1985
* *Konteksti kulturor në ndërveprimin komunikues të fëmijëve Inuit*, 1988
* *Kush flet çfarë gjuhe dhe pse?* *Përdorimi gjuhësor i familjeve në një komunitet inuit* , 1996

## Referime 
### Referime 
* 
* 

## Lidhje të jashtme 
* Faqja Kryesore e Martha Crago
* Biografi e shkurtër - IASCL
Kata Csizér

parapamje
**Kata Csizér** (née Wein) është një gjuhëtare hungareze e lindur në Austri. Ajo është aktualisht profesoreshë në Departamentin e Gjuhësisë së Zbatuar Angleze të Shkollës së Studimeve Angleze dhe Amerikane në Universitetin Eötvös Loránd, Hungari. Kërkimi i saj përqendrohet në gjuhësinë e aplikuar me një fokus të veçantë në motivimin në mësimin e gjuhës së dytë dhe mësimin e studentëve me nevoja të veçanta.

Csizér konsiderohet si një autoritete së bashku me Zoltán Dörnyei për shkak të punës së saj mbi motivimin në mësimin e gjuhës së dytë. Ajo është autore së bashku me Zoltán Dörnyei dhe Nóra Németh, të tre artikujve kryesorë (duke arritur më shumë se 1.000 citime në fushën e mësimit të gjuhës së dytë) mbi motivimin në mësimin e gjuhës së dytë. Përveç motivimit në mësimin e gjuhës së dytë, ajo gjithashtu shquhet për punën e saj në përfshirjen e nxënësve që nuk dëgjojnë në klasën e gjuhëve të huaja.

## Karriera 
Në vitin 2000, një nga botimet e saj të para ishte për historinë, në të cilën ajo hetoi ndryshimin e regjimit në tre vendet e Grupit Visegrád domethënë, Polonia, Republika Çeke, Sllovakia dhe Hungaria.

Në vitin 2009, puna e saj mbi motivimin në mësimin e gjuhës së dytë u botua në faqen e internetit të Institutit të Kërkimit mbi Edukimin (në Hungarisht: Oktatáskutató és Fejlesztő Intézet).

Csizér mori gradën e doktoratës në Universitetin Eötvös Loránd në 2004 dhe që prej asaj kohe është punësuar në Departamentin e Gjuhësisë së Zbatuar Angleze të Shkollës së Studimeve Angleze dhe Amerikane në Universitetin Eötvös Loránd në Budapest.

Në vitin 2012 ajo mori një diplomë Habilitation në Universitetin Eötvös Loránd.
* Qershor 2019: Ligjëratë për Vizitorët: Dr. Kata Csizér 

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Wein Katalin Dr. | ELTE Bölcsészettudományi Kar 
* Katalin Wein Csizér
Romët në Kosovë

**Romët në Kosovë** janë pjesë e komunitetit më të gjerë rom. Romët në Kosovë ndajnë një kulturë, traditë, pamje fizike jo-dalluese shumë të ngjashme, me ashkalinjtë dhe egjiptianët e Ballkanit, shumica e tyre nuk duan të bashkohen si një pakicë por si pakica të dallueshme. Kryesisht ka pretendime për dallime historike. Romët flasin gjuhën rome në shumicën e rasteve, por edhe gjuhët që i rrethojnë, të tilla si serbishtja dhe shqipja. Në vitin 2011 kishte 36,694 romë, ashkalinj dhe egjiptian ballkanikë që jetonin në Kosovë, ose rreth 2% e popullsisë.
[parapamje|majtas|240px|Kampi i refugjatëve të romëve kosovarë në jug të [Serbia Qendrore|Serbisë Qendrore, afër Kosovës]]

## Kultura 
Ndërsa të tre grupet pretendojnë dallime etnike midis tyre, ata shpesh bashkohen. Dasma rome me jo-romë (Gadje, *persona të jashtëm*) është jashtëzakonisht e rrallë. Egjiptianët, romët dhe ashkalinjtë megjithatë nuk e klasifikojnë njëri-tjetrin si Gadje.

## Edukimi 
Arsimi zyrtar është i një standardi të dobët, veçanërisht në mesin e grave, për shkak të besimeve vendase se arsimi zyrtar është i panevojshëm, dhe për shkak të diskriminimit në shkollat zyrtare të cilët nuk janë të pajisur mirë për nevojat e fëmijëve romë. Prirjet serbizuese dhe albanizuese kanë çuar gjithashtu në rrëshqitjen e romëve nga rryma arsimore. Arsimi i nivelit të tretë nuk është arritur nga shumica e romëve, dhe nga ata që e bëjnë, ata janë kryesisht vetëm gjysma romë, me trashëgimi serbe, turke ose shqiptare.
Janjevët

**Janjevët** (Serbo-kroacishtja: *Janjevci* / Јањевци) ose **Kroatët e Kosovës** (Serbo-kroacisht: *Kosovski Hrvati* / Косовски Хрвати) janë komuniteti kroat në Kosovë, që banon në qytetin e Janjevës dhe fshatrat përreth afër Prishtinës, si dhe fshatrat me qendër në Letnica afër Vitisë (Çashare, Vërnez dhe Vrnavokolo), të cilët njihen gjithashtu si Letniçani.

## Prejardhja
Besohet se komuniteti rrjedh nga tregtarët migrues nga Republika e Raguzës (Dubrovniku dhe zona e tij e brendshme) të cilët u vendosën në shekullin e 14-të, kur Kosova e sotme ishte pjesë e Serbisë mesjetare. Përmendja e parë e shkruar e katolikëve në Janjevë është një letër e shkruar nga Papa Benedikti XI në vitin 1303, duke përmendur Janjevën si qendrën e famullisë katolike të Shën Nikollës. Së bashku me saksonët nga Saksonia, ata punuan minierat serbe. Popullsia kroate e Shasharës besohet të jetë me origjinë të pjesshme sakone.

## Komuniteti janjevë në Kroaci
Familjet janjevë filluan të migrojnë në RS Kroaci, pjesë e Jugosllavisë, në vitet 1950, kryesisht duke u vendosur në Zagreb. Nga fillimi i viteve 1970, ekzistonte një komunitet i madh i janjevëve përgjatë dhe brenda afërsisë së Rrugës Konjshçinska në Dubravë, një rreth në pjesën lindore të Zagrebit. Që atëherë ata e kanë kthyer këtë zonë në një rreth të gjallë të blerjeve.

Gjatë Luftërave Jugosllave, një pjesë e konsiderueshme e janjevëve emigruan në Kroaci në disa valë (1992, 1995, 1997, 1999), dhe Letniçani u vendos nga autoritetet në Voçin dhe Gjulovac (Sllavonia perëndimore) dhe në Kistanje në shtëpitë e braktisura të serbëve.

Në prill 2017, 196 janjevë u zhvendosën nga Letniçani, ku 41 familje po prisnin shtëpitë e premtuara nga shteti, më në fund u dhanë shtëpi të ndërtuara rishtas në vendbanimin Dumaçe, në komunën e Petrinjës.

## Referime
Malazezët në Kosovë

**Malazezët** formojnë një pakicë etnike **në Kosovë**. Ata janë një popull sllav të jugut të cilët kryesisht lidhen me shtetin e sotëm të Malit të Zi.

Malazezët ishin përqendruar kryesisht në komunat e Pejës, Prishtinës, Mitrovicës, Istogut, Deçanit dhe Gjakovës, deri në vitin 1961. Në periudhën nga vitet 1961–1981, malazezët u zhdukën nga 243 vendbanime, të cilat, së bashku me 760 vendbanime që nuk kishin asnjë banor malazez në vitin 1961, jep gjithsej 1,003 vendbanime pa asnjë banor të vetëm malazez. Si rezultat i konflikteve me shqiptarët me mbizotërim etnik, shumë malazezë u zhvendosën nga Kosova në Mal të Zi ose në Serbinë Qendrore.

Në dhjetor 2008, Republika e Kosovës njohu pakicën kombëtare malazeze në Kosovë.
Naftali Bennett

**Naftali Bennett** (, IPA: [naftaˈli ˈbenet] ; i lindur më 25 mars 1972) është një politikan izraelit që shërben si kryeministri i 13-të dhe aktual i Izraelit që nga 13 qershori 2021. Ai shërbeu si Ministër i Punëve të Diasporës nga 2013 në 2019, si Ministër i Arsimit nga 2015 në 2019 dhe si Ministër i Mbrojtjes nga 2019 në 2020. Ai ka udhëhequr partinë e Re të Djathtë që nga viti 2018, pasi kishte udhëhequr më parë partinë e Shtëpisë Hebraike midis 2012 dhe 2018.

Lindur dhe rritur në Haifa, bir i emigrantëve nga Shtetet e Bashkuara, Bennett shërbeu në njësitë e forcave speciale Sayeret Matkal dhe Maglan të Forcave të Mbrojtjes së Izraelit, duke komanduar shumë operacione luftarake dhe më pas u bë një sipërmarrës softuerësh. Në vitin 1999, ai bashkë-themeloi dhe bashkë-zotëroi kompaninë amerikane Cyota, që operonte në hapësirën kundër mashtrimit, u përqendrua në mashtrime bankare në internet, mashtrime të tregtisë elektronike dhe mashtrim. Kompania u shit në 2005 për 145 milion dollarë. Ai ka shërbyer gjithashtu si CEO i Soluto, një shërbim informatik cloud i Izraelit, i shitur në 2013 për një raportuar 100-130 milion dollarë.

Ai hyri në politikë në 2006, duke shërbyer si Shef i Shtabit për Benjamin Netanyahu deri në 2008. Në 2011, së bashku me Ayelet Shaked, ai bashkë-themeloi lëvizjen jashtë-parlamentare Izraeli im. Në vitin 2012, Bennett u zgjodh si udhëheqësi i partisë së Shtëpisë Hebraike. Në zgjedhjet e Knesset 2013, e para e kontestuar nga Shtëpia Çifute nën udhëheqjen e Bennett, partia fitoi 12 vende nga 120. Ai shërbeu nën kryeministrin Netanyahu si Ministër i Ekonomisë dhe Shërbimeve Fetare nga 2013 në 2015 dhe si Ministër i Arsimit nga 2015 në 2019. Në Dhjetor 2018, Bennett u largua nga Shtëpia Çifute për të formuar të Djathtën e Re. Më 2 qershor 2021, Bennett ra dakord për një qeveri rotacioni me Yair Lapid, ku Bennett do të shërbente si Kryeministër i Izraelit deri në 2023, pas së cilës Lapid do të merrte rolin deri në 2025. Bennett u betua në 13 qershor 2021.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Naftali Bennett në faqen e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Izraelit
*   

|-
Galeria “Antika Sarandë”

Galeria “Antika Sarandë” është një galeri në qytetin bregdetar të Sarandës në Shqipëri. Aty janë ekspozuar mbi 1500 objekte që i përkasin periudhave të ndryshme historike. E gjitha nisi si një punë nga Hyqmet Balla për të ushqyer familjen, por që rrugës mori formë dhe vlerat e një koleksioni të rëndësishëm. Kjo galeri e veçantë me objekte të përdorura në disa periudha historike që ndodhet në Sarandë, ka 1500 objekte bronzi, tunxhi, bakri, hekuri, druri dhe qelqi zbuluar e ruajtur nga Hyqmet Balla.
Sheuqet Muka

**Sheuqet Muka** (Shkodër, 13 shtator 1887 - 28 janar 1967) ka qenë ulema dhe arsimtar shqiptar, i vlerësuar me nderimin "Mësues i Popullit" për kontributin e tij. Përkrahës i mbretit Zog, antifashist i internuar nga italianët, mbështetës i Legalitetit gjatë Luftës së Dytë, u përndoq dhe u burgos nga regjimi komunist.

## Biografia 
U lind në lagjen e Parrucës të qyteit të Shkodrës, në gjirin e një familjeje qytetare, i biri i Ahmetit dhe Fatimes. Mësimet e para i mori te mejtepi i Molla Medos me mësues Hafiz Musanë, më tej tek myderrizët Haxhi Ibrahim Kaduku, Haxhi Hafiz Sali Myftia, Haxhi Muhamed Bekteshi, etj. Studimet e mesme i ndjeku dhe kreu në gjimnazin ushtarak qytetas (Mekteb-i Ruzhdie-i asqerie).

Studjoi për arabisht, persisht, turqisht, italisht, matematikë, algjebër, gjeometri, trigonometri. Më 1915 në shkollën tregtare italiane kreu kurs kualifikimi për frëngjishten dhe shqipen. U internua nga italianët për 14 muaj në Favinjano, Siçili më 19 nëntor 1919 kur ishte në Vlorë.

## Referime
Nanatsu no Taizai

**Nanatsu no Taizai** (Japonisht:  七つの大罪,; Shqip: *Shtatë Mëkatet Vdekjeprurëse*) është një seri manga fantastike japoneze e shkruar dhe ilustruar nga Nakaba Suzuki. Ai u serializua në Weekly Shōnen Magazine të Kodansha nga tetori 2012 deri në mars 2020, me kapitujt e mbledhur në dyzet e një vëllime *tankōbon*. Manga përmban një mjedis të ngjashëm me Mesjetën Evropiane, me grupin e saj titullar të kalorësve që përfaqësojnë shtatë mëkatet vdekjeprurëse.

Seriali u adaptua në një seri televizive anime të prodhuar nga A-1 Pictures, e cila u zhvillua për dy sezone nga tetori 2014 deri në qershor 2018. Një sezon i tretë nga Studio Deen u zhvillua nga tetori 2019 deri në mars 2020 dhe një sezon i katërt premierë në janar 2021 Netflix fitoi të drejtat ekskluzive të transmetimit në anglisht për serinë anime ndërsa Funimation aktualisht ka të drejtat e videos për sezonin e parë. Një film i titulluar *Shtatë Mëkatet Vdekjeprurëse Filmi: Të Burgosurit e Qiellit* u dha premierën në gusht 2018. Një film i dytë me titull *Shtatë Mëkatet Vdekjeprurëse: Mallkuar nga Drita* do të shfaqë premierën në korrik 2021.

Që nga dhjetori 2018, *Nanatsu no Taizai* kishte mbi 30 milion kopje në qarkullim.

## Përmbledhja
Shtatë Mëkatet Vdekjeprurëse, një grup kalorësish legjendar që komplotuan për të përmbysur mbretërinë e Liones, u tha se u çrrënjosën nga Kalorësit e Shenjtë, megjithëse thashethemet për të qenë gjallë vazhdojnë të vazhdojnë. Dhjetë vjet më vonë, Kalorësit e Shenjtë organizojnë një grusht shteti dhe kapin mbretin, duke u bërë sundimtarët e rinj, tiranë të mbretërisë. Elizabeth Liones, princesha e tretë, niset në një udhëtim për të gjetur Shtatë Mëkatet Vdekjeprurëse dhe për të kërkuar ndihmën e tyre për të marrë përsëri mbretërinë me çdo kusht.
Gjuha izoluese

Një **gjuhë izoluese** është një lloj i gjuhës me raport morfemë për fjalë prej njërit dhe pa morfologjinë flektive. Në rastin ekstrem, secila fjalë përmban një morfemë të vetme. Shembuj të gjuhëve izoluese të folura gjerësisht janë Jorubishtja në Afrikën Perëndimore dhe Vietnamishtja (veçanërisht regjistri i saj bisedor) në Azinë Juglindore.

Një koncept i lidhur ngushtë është ai i një gjuhe analitike, e cila përdor pak ose aspak lakim për të treguar marrëdhëniet gramatikore. Gjuhët izoluese dhe analitike priren të përkojnë dhe shpesh identifikohen. Sidoqoftë, gjuhët analitike si anglishtja mund të përmbajnë akoma fjalë polimorfike pjesërisht për shkak të pranisë së morfemave derivative.

Gjuhët izoluese janë në kontrast me gjuhët sintetike, ku fjalët shpesh përbëhen nga morfema të shumta. Ai klasifikim gjuhësor ndahet në klasifikimet flektive, aglutinative dhe polisintetike, të cilat bazohen në mënyrën e kombinimit të morfemave.

## Shiko edhe 
* Gjuha analitike
* Tipologjia gjuhësore
* Gjuha sintetike
* Gjuha e shënjimit zero

## Referime 
## Leximi më tej 
* Sapir, Edward (1921). Kapitulli 6: "Llojet e strukturës gjuhësore" . Në *gjuhë: Një hyrje në studimin e të folurit* .
Bas

Basi është zëri më i ulët për meshkujt. Zakonisht vokali i një basi shtrihet nga Mi e dytë para Do së mesit deri në Fa #(diezis) sipër saj, por kjo mund të ndryshojë nga personi ne person. Basi është klasifikimi më i rrallë i zërit i mundshëm që shpjegon faktin pse përdoret kaq pak në kompozime. Këngëtarët që këndojnë basin  janë zakonisht më të vjetër në moshë për të mundësuar pjekurinë dhe volumin e notave më të ulta. Disa shembuj të këngëtarëve që këndojnë basin janë Tim_Storms,J.D.Sumner etj.
Krisant i Durrësit

**Kryepeshkopi Krisant i Durrësit** (1770-1846) ka qenë studiues dhe muzikolog grek i shekullit të 19-të.

## Biografia 
Ai ishte me origjinë nga Madytos, ku lindi më 1770. Studioi muzikë bizantine dhe dha mësime në kishë në Kostandinopojë qysh prej vitit 1815. Ai u shugurua Kryepeshkop i Durrësit më 1820. Ka qenë një ndër tre novatorët e muzikës kishtare Bizantine. Vdiq më 1846 në Bursë.

## Veprat e tij muzikore 
* 
* 
* 
* 

## Referime 
* 
* Theodosios V. Georgiadis, Muza e Re : Studim konciz historik dhe teknik i muzikës, En Stamboul, Typis Markou Dimitriadou, 1936.
*
Raffaello Sanzio Morghen

[parapamje|387x387px| *[Xhovani Bokaço|Giovanni Boccaccio* nga Morghen, pas Vinzenzo Gozzoni.]]
**Raffaello Sanzio Morghen** (19 qershor 1758 - 8 prill 1833) ishte një gdhendës italian.

## Jeta 
Ai lindi në Napoli, në një familje gjermane të gdhendësve. Ai i mori udhëzimet e tij  të hershme nga babai i tij, i cili ishte poashtu një gdhendës; por, për të marrë një trajnim më të përparuar, ai u vendos si nxënës nën Giovanni Volpato të famshëm. Ai e ndihmoi këtë mjeshtër në gdhendjen e fotografive të famshme të Raphaellit në Qytetin e Vatikanit, dhe shtypi i cili përfaqëson *mrekullinë e Bolsena* është shkruar me emrin e tij. Ai u martua me vajzën e Volpato dhe, duke qenë i ftuar në Firence për të gdhendur kryeveprat e Galerisë Firenze, ai u largua atje me gruan e tij në 1782. Reputacioni i tij tani u bë aq i madh sa i nxiti artistët e Firences ta rekomandonin atë te duka i madh si një person i aftë për të gdhendur *Darkën* e Fundit të Leonardo da Vinçit ; përveç, megjithatë, nga gjendja e rrënuar e vetë fotos, vizatimi i bërë për Morghen ishte i padenjë për origjinalin, dhe shtypja, si pasojë, edhe pse një prodhim i admirueshëm, nuk arrin të përçojë një ide të saktë të stilit dhe meritës së Leonardos. Fama e Morghen, megjithatë, u shtri shumë shpejt në Evropë; dhe Instituti i Francës, si një shenjë e admirimit të tyre për talentet e tij, e zgjodhi atë një bashkëpunëtor në 1803. Në 1812 Napoleoni e ftoi atë në Paris dhe i kushtoi vëmendjet më lajkatare. Ai vdiq në Firence . Ai është varrosur në Kishën e Santa Croce në Firence.

## Punimet 
parapamje| Gdhëndja e Morghenit në portretin e kuajve të Anthony van Dyck të Francisco de Moncada, Marquess of Aytona, datuar më 1793
Një listë e punëve të artistit, botuar në Firence më 1810, përmbante 200 kompozime; numri u rrit më pas në mënyrë të konsiderueshme. Përveç atyre të përmendura më lart, më të dukshmet përfshijnë gravurat e tij të *Shpërfytyrimit* të Rafaelit,  *Mary Magdalene* nga Murillo,  *Kreu i Shpëtimtarit* nga Da Vinci, Guido Reni 's *Aurora*, Poussin ' s *Vallja në muzikën e kohës* dhe *fluturimi në Egjipt*, Konkursi i Gjuajtjes me Hark të Domenichinos *i Dianës dhe nimfave të saj*, *Portreti i* Van Dyck *i Francesco de Moncada* dhe portrete anonime të Dante, Petrark, Leonardo, Ariosto, Tasso dhe burrave të tjerë të famshëm. Ato përfshijnë gjithashtu gravura të *Tezeut dhe Minotaurit* të Antonio Canova dhe të njëjtin monument të skulptorit për Papën Klementi XIII .

Printimet e tij vështirë se kanë ruajtur reputacionin që ata gëzonin gjatë jetës së artistëve. Megjithëse ekzekutohen me kujdes dhe me delikatesë, ata janë disi mekanikë dhe dëshirojnë forcë dhe frymë. Giovanni Folo i Bassano ishte një nxënës i Volpato, pastaj nxënës i Morghen. Giovacchino Cantini ishte gjithashtu një nxënës i Morghen.

## Referencat 
*  Ky artikull përfshin tekst nga një botim tani në 
** Cambridge University Press.
** Catholic Encyclopedia article
** Iscrizioni e memorie della città di Firenze By Francesco Bigazzi (googlebooks) pages 178–179.
Michelangelo Buonarroti i Riu

parapamje|250x250px| Portret nga Cristofano Allori ( Casa Buonarroti, Firence)
parapamje| *La tancia* (1612)
**Michelangelo Buonarroti i Riu** (i pagëzuar më 4 nëntor 1568 - 11 janar 1646) ishte një poet, libretist dhe letrar i Firences, i njohur si "i Riu" për ta dalluar nga gjyshi i tij .

## Arsimimi 
Nga 1588 deri në 1591 ai studioi matematikë në Universitetin e Pizës, ku u bë shok me Galileo Galilei dhe Maffeo Barberini, Papa i ardhshëm Urban VIII.

## Karriera 
Buonarroti u zgjodh në Accademia Fiorentina në 1585 dhe Accademia della Crusca në 1589, dhe ishte një nga redaktorët e fjalorit të parë Italian, *Vocabolario degli Accademici della Crusca* (1612).

Pas dasmës së Marie de 'Medici dhe Henry IV të Francës në 1600, Buonarroti botoi një *përshkrim* të banketit dhe më pas u porosit për të shkruar argëtime në gjykatë: ''Il natal d'Ercole* (1605), *Il giudizio di Paride* (për martesën e Cosimo II dhe Maria Maddalena, 1608, muzikë nga Jacopo Peri ), *La Tancia* (1611) dhe *Balletto della Cortesia* (1614).

Në 1612, Buonarroti filloi ndërtimin e një galerie (tani Casa Buonarroti) në Via Ghibellino kushtuar të afërmit të tij të famshëm dhe porositi artistë të shumtë për të pikturuar murale, përfshirë Artemisia Gentileschi (galeria e WP Commons). Gjatë kësaj periudhe emri i tij u lidh me Francesca Caccini, e cila kompozoi muzikën për La Tancia, Balletto dhe La Fiera.

Karriera e Buonarrotit si një oborrtar mori një kthesë për keq kur Dukesha e Madhe Christina e Lorraine u ofendua në gjuhën e dobët në *Fiera* (1619). Në 1623 ai i kushtoi botimin e vargjeve nga Plaku Mikelanxhelo mikut të tij Maffeo Barberini, i sapo ishte instaluar si Papa Urban VIII, dhe kërkoi patronazh nga anëtarët e tjerë të familjes Barberini . Pjesa e fundit e teatrove të tij ishte *La Siringa*, e interpretuar në Palazzo Vecchio në 1634. Në 1640 ai humbi pasurinë e tij nga një dështim bankar në një kohë kur Luftërat e Kastros (në të cilat Roma dhe Firence morën anët e kundërta) komplikuan marrëdhëniet me Barberinët. Vitet e tij të fundit u kaluan duke shkruar *Satires* . Ai është varrosur në Santa Croce .

## Trashëgimi 
Tekstet e Buonarroti janë gjetur në mesin e shumë kompozitorëve të shekullit të 17- *musiche'' si dhe në Luigi Dallapiccola ' s *Sei Cori di Michelangelo Buonarroti il Giovane* (1933).

## Bibliografi 
* Janie Cole: *Një muzë e muzikës në Barokun e hershëm Firence: Poezia e Michelangelo Buonarroti il Giovane.* Fondazione Carlo Marchi 33. Firence: Leo S. Olschki, 2007  .
* Janie Cole: *Brokerimi Kulturor dhe Teatri Muzikor në Italinë e Hershme Moderne: Michelangelo Buonarroti il Giovane* 2011 

## Shiko gjithashtu 
* Accademia delle Arti del Disegno

## Referencat 
 
1.     ↑ *Spike, John T. (1991). "Artemisia Gentileschi. Florence, Casa Buonarroti". The Burlington Magazine. **133** (1063): 732–734. ISSN 0007-6287. JSTOR 884954.*
Stefano Benni

parapamje| Stefano Benni
**Stefano Benni** (lindi më 12 gusht 1947 dhe vdiq më 9 shtator 2025) ishte një shkrimtar, poet dhe gazetar satirik italian. Librat e tij janë të përkthyera në rreth 20 gjuhë të tjera të huaja dhe shënuan sukses të dukshëm tregtar. 2.5 milion kopje të librave të tij janë shitur në Itali. 

## Biografia 
Benni ka shkruar shumë romane dhe antologji të suksesshme, ndër të cilat janë "*Bar Sport, Elianto, Terra!" La compagnia dei celestini, Baol, Comici spaventati guerrieri, Saltatempo, Margherita Dolcevita* dhe *Il bar sotto il mare"*. Ai gjithashtu ka punuar me revistat javore: "''L'espresso* dhe *Panorama"*, dhe me satirikën "*Cuore"* dhe "*Tango"*, revistat mujore "*Linus"* dhe "*Il Mago"* (ku filloi dhe botoi me këste pjesë e *Bar Sport* ), dhe gazetat "*La Repubblica"* dhe "*il manifest* ".

Ai gjithashtu ka shkruar edhe skica televizive për Beppe Grillo në fillim të karrierës së Grillos, dhe një nga këto skica - të quajtura "Pietro Longo = P2" - bëri që Psdi të kërkonte nga komisioni RAI të hiqte Grillo nga RAI TV. Kërkesa e tyre u refuzua.

Më 1989, me Umberto Angelucci, Benni drejtoi filmin "*Musica" per "vecchi animali"*, përshtatur nga libri i tij *Comici spaventati guerrieri*, me aktorët Dario Fo, Paolo Rossi dhe Viola Simoncioni. Dy vjet më parë ai ishte gjithashtu skenarist i një filmi tjetër, "*Topo Galileo"* nga Francesco Laudadio, me protagonist shokun e tij Beppe Grillo dhe me muzikë nga Fabrizio De André dhe Mauro Pagani .

Me muzikantin e xhazit Umberto Petrin, ai shkroi "*Misterioso.* *Viaggio nel silenzio di Thelonius Monk."*

Romanet e tij përmbajnë, brenda situatave dhe botëve imagjinare, një satirë të fortë të shoqërisë italiane gjatë dekadave të fundit. Stili i tij i të shkruarit përfshin shumë lojëra fjalësh, neologjizma dhe parodi të stileve të tjera letrare. 

Në janar dhe shkurt tè vitit 2010, ai prezantoi ngjarjen "*Bennac"*, një takim midis tij dhe shkrimtarit francez Daniel Pennac .

### Bibliografi 
* *Bar Sport* (1976)
* *Prima o poi l'amore arriva* (1981)
* *Terra!* (1983), përkthyer në anglisht nga Annapaola Cancogni (1985) ( Pantheon Books )
* *Stranalandia* (1984)
* *Comici spaventati guerrieri* (1986)
* *Il bar sotto il mare* (1987)
* *Baol* (1990)
* *Ballate* (1991)
* *La compagnia dei Celestini* (1992)
* *L'ultima lacrima* (1994)
* *Elianto* (1996)
* *Bar Sport Duemila* (1997)
* *Blues in sedici* (1998)
* *Teatro* (1999)
* *Spiriti* (2000)
* *Dottor Niù, corsivi diabolici per trajgji evitabili* (2001)
* *Saltatempo* (2001), përkthyer në anglisht nga Antony Shugaar si *Timeskipper* (2008)
* *Akille pie 'veloce* (2003)
* *Margherita Dolcevita* (2005)
* *Misterioso : viaggio nel silenzio di Thelonious Monk* (2005) (përfshin DVD)
* *La grammatica di Dio* (2007)
* *Pane e Tempesta* (2009)
* *Le Beatrici* (2011)
* *La Traccia dell'Angelo* (2011)
* *Di tutte le ricchezze* (2012)
* *La bottiglia magica* (2016)
* *Prendiluna* (2017)
* *Giura* (2020)

## Referencat 
 
1. ***   1.      ↑ Stefano Benni biography, International Literature Festival Berlin.**''

## Linqe te jashtme 
* Uebfaqja zyrtare (italisht)
* "Historia e Çështjes së Ndihmës së Parë dhe Bukurisë"
*
Persët

parapamje|Veshje e lashte perse, në *The History of Costume* by Braun & Scheider (1861–1880).
**Persianët** janë një grup etnik iranian që përbëjnë mbi gjysmën e popullsisë së Iranit. Ata kanë një sistem të përbashkët kulturor dhe janë folës vendas të gjuhës persiane, si dhe gjuhëve të lidhura ngushtë me persishten.

Persianët e lashtë ishin fillimisht një popull i lashtë iranian që migruan në rajonin e Persis, që korrespondon me provincën moderne të Fars në Iranin jugperëndimor, nga shekulli i nëntë p.e.r. Së bashku me aleatët e tyre bashkatdhetarë, ata krijuan dhe sunduan disa nga perandoritë më të fuqishme të botës, të mirënjohura për ndikimin e tyre masiv kulturor, politik dhe shoqëror që mbulonin pjesën më të madhe të territorit dhe popullsisë së botës antike. Gjatë historisë, persianët kanë kontribuar shumë në art dhe shkencë. Letërsia persiane është një nga traditat letrare më të shquara në botë.

## Kultura
Nga Persis dhe në të gjithë perandoritë Mediane, Achaemenid, Partian dhe Sasanian të Iranit të lashtë në shtetet fqinje të qytetit grek dhe mbretërinë e Maqedonisë, dhe më vonë në të gjithë botën mesjetare islamike, deri në Iranin modern dhe të tjerët pjesë të Euroazisë, kultura persiane është zgjeruar, festuar dhe inkorporuar. Kjo është kryesisht për shkak të kushteve të saj gjeopolitike dhe marrëdhënies së saj të ndërlikuar me zonën politike gjithnjë në ndryshim, një herë po aq dominuese sa Perandoria Achaemenid.

Trashëgimia artistike e persëve është eklektike dhe ka përfshirë kontribute nga lindja dhe perëndimi. Për shkak të vendndodhjes qendrore të Iranit, arti persian ka shërbyer si një pikë bashkimi midis traditave lindore dhe perëndimore. Persianët kanë kontribuar në forma të ndryshme të artit, duke përfshirë kaligrafinë, endjen e qilimave, punimet e qelqit, enët prej llakut, zbukurimet (khatam), punimet e metaleve, ilustrimet miniaturë, mozaikun, qeramikën dhe modelin e tekstilit.

## Referime
Lista e ishujve të Greqisë sipas popullsisë

parapamje|350x350px| Ishujt e territorit grek.
Më poshtë vijon një listë e detajuar e ishujve grekë sipas popullsisë banuese, që paraqet **popullsinë reale** të shtatë regjistrimeve të fundit kombëtare të shtetit grek (të cilat u kryen në vitin e dytë të çdo dhjetëvjeçari, 1951-2011).

## Lista 
## Lidhje të jashtme 
* Regjistrimi i Popullsisë 2011 (greqisht)
* Publikimet e inventarit (greqisht)
* Statistikat e popullsisë së Greqisë 2001 (skedar PDF, 6,94 MB) (greqisht)
* Portali Kulturor i Arkipelagut të Egjeut (greqisht)
* Shërbimi Statistikor Kombëtar i Greqisë  (greqisht)
Ç'të bëj me fjalën..., e bardha dhe e zeza

'''Ç'të bëj me fjalën..., e bardha dhe e zeza''': Poezi të zgjedhura

Autor: Arben Duka

Redaktorë: Jorgo Bllaci, Apostol Duka

Botues: Iliria

Vendi i botimit: Tiranë

Viti i botimit: 1997

Të dhëna fizike: 151 faqe; 21 cm

"Ç'të bëj me fjalën..., e bardha dhe e zeza: Poezi të zgjedhura"  është një përmbledhje poetike e autorit shqiptar Arben Duka, që përmban disa nga krijimet më përfaqësuese të tij. Ky libër është botuar në vitin 1997 nga shtëpia botuese Iliria dhe redaktuar nga dy figura të njohura të letërsisë shqipe, Jorgo Bllaci dhe Apostol Duka. Përmbledhja ofron një pasqyrë të thellë dhe të ndjerë të ndjenjave, përvojave dhe reflektimeve filozofike të autorit mbi jetën, fjalën dhe kontrastet që karakterizojnë ekzistencën njerëzore.

Në këtë vepër, poezitë ndërtohen rreth dualitetit simbolik të bardhës dhe të zezës, që në shumë prej tyre reflekton kontrastet midis gëzimit dhe dhimbjes, shpresës dhe dëshpërimit, jetës dhe vdekjes. Fokusi qendror është fuqia e fjalës, e cila për autorin është një mjet krijimi, shkatërrimi dhe një përpjekje për të gjetur kuptim në kaosin e përditshmërisë.

Stili i Arben Dukës përkufizohet nga një gjuhë e thjeshtë, por e ngarkuar emocionalisht, e cila arrin të jetë njëkohësisht intime dhe universale. Poezitë e tij shpesh përmbajnë tone meditative, ndërsa trajtojnë tema si dashuria, vetmia, përjetësia dhe kontradiktat e jetës moderne. Gjuha poetike e Dukës ndërthur elemente të traditës letrare shqiptare me ndjeshmërinë individuale, duke krijuar një zë autentik dhe të veçantë në poezinë shqipe bashkëkohore.

Ky libër konsiderohet si një ndër veprat më të rëndësishme të Arben Dukës dhe një kontribut i vlefshëm për letërsinë shqipe. Ai pasqyron jo vetëm vizionin artistik të autorit, por edhe një periudhë të rëndësishme të historisë së letërsisë shqipe të viteve '90, kur poetët dhe shkrimtarët shqiptarë po përpiqeshin të eksploronin identitete dhe perspektiva të reja pas rënies së regjimit komunist.

Arben Duka është një nga zërat më të njohur të poezisë shqiptare bashkëkohore. I lindur dhe i rritur në Shqipëri, ai ka shkruar shumë vepra që trajtojnë tema të dashurisë, shpresës dhe shpirtit njerëzor. Me një karrierë të gjatë krijuese, Duka ka lënë një trashëgimi të pasur letrare që vazhdon të frymëzojë lexues dhe studiues.

"Ç'të bëj me fjalën..., e bardha dhe e zeza: Poezi të zgjedhura" është një testament i talentit dhe përkushtimit të Arben Dukës ndaj artit të fjalës së shkruar. Libri i tij u bën thirrje lexuesve të ndalen dhe të reflektojnë mbi kompleksitetin e jetës dhe fuqinë e fjalës për të përshkruar realitetin tonë më të thellë. Kjo vepër mbetet një gur themeli në trashëgiminë poetike të letërsisë shqipe.

## Referime
Fjalë floriri...

**Fjalë floriri...** poezi me autor Arben Duka. Botuar në Tiranë nga "Iliria" në vitin 1998. Libri ka 103 faqe.
Flamuri i Iranit

parapamje|240px|Flamuri i Iranit
**Flamuri i Iranit** (Persisht: پرچم ایران‎, romanizuar: *parčam-e Irân*) i njohur gjithashtu si **Flamuri me Tre Ngjyra** (پرچم سه رنگ ایران, *parčam-e se rang Irân*) është një flamur trengjyrësh që përfshin breza të barabartë horizontale të gjelbër, të bardhë dhe të kuq me stemën kombëtare ("Allah") me të kuqe të përqendruar në brezin e bardhë dhe tekbirin e shkruar 11 herë secili në shkrimin kufik me të bardhë, në pjesën e poshtme të gjelbërt dhe pjesën e sipërme të brezit të kuq. 

Ngjyra e gjelbërt, sipas kulturës iraniane, simbolizon rritjen, lumturinë, unitetin, natyrën, gjallërinë dhe gjuhët iraniane. Ngjyra e bardhë simbolizon lirinë, ndërsa ngjyra e kuqe simbolizon trimërinë, zjarrin, jetën, dashurinë, ngrohtësinë dhe sofistikimin.

Ky flamur u miratua më 29 korrik 1980, si një reflektim i ndryshimeve të sjella nga Revolucioni Iranian i vitit 1979, i cili rezultoi në zëvendësimin e monarkisë Pahlavi me një Republikë Islame, të mbështetur nga një gamë e gjerë e organizatave islame dhe lëvizjet e studentëve. Në kundërshtim me regjimin aktual në Iran, një numër i mërguar iranianë (veçanërisht në Los Anxhelos, Paris, Londër, Berlin, Amsterdam, etj.) vazhdojnë të përdorin trengjyrëshin iranian me Luanin dhe Diellin në qendër.
Shteti Perandorak i Iranit

**Shteti Perandorak i Iranit** (Persisht: کشور شاهنشاهی ایران, romanizuar: *Kešvar-e Šâhanšâhi-ye Irân*), i njohur gjithashtu si **Shteti Perandorak i Persisë** nga viti 1925 deri më 1935, ishte një shtet sovran në Azinë Perëndimore i cili kufizohej me Turqinë dhe Irakun në perëndim, Bashkimin Sovjetik në veri, Afganistanin dhe Pakistanin në lindje dhe ndanin një kufi detar me Omanin drejt jugut. Me një popullsi prej 37 milion banorësh në vitin 1979, dhe Tehrani si kryeqyteti i saj.

Ajo drejtohej nga Dinastia Pehlevi, shtëpia e fundit në pushtet e Iranit, nga viti 1925 deri më 1979, kur monarkia persiane u përmbys dhe u shfuqizua si rezultat i Revolucionit Iranian. Dinastia u themelua nga Reza Shah Pehlevi në vitin 1925, një ish-gjeneral brigade i Brigadës persiane Kozak, mbretërimi i të cilit zgjati deri më 1941, kur ai u detyrua të abdikonte nga Aleatët pas pushtimit Anglo-Sovjetik në Iran. Ai u pasua nga djali i tij, Muhammed Riza Pehlevi, Shahu i fundit i Iranit.

Pehlevët erdhën në pushtet pasi Ahmed Shah Kaxhar, sundimtari i fundit Kaxhar i Iranit, u tregua i paaftë për të ndaluar cënimin britanik dhe sovjetik të sovranitetit iranian, pozicioni i tij u dobësua jashtëzakonisht nga një grusht shteti ushtarak dhe u hoq nga pushteti nga parlamenti ndërsa ishte në Francë. Parlamenti iranian, i njohur si Mexhlis, rrëzoi të riun Ahmed Shah Kaxhar dhe shpalli Reza Khan mbretin e ri (*shah*) të Shtetit Perandorak të Persisë. Në vitin 1935, Reza Shah kërkoi nga delegatët e huaj që të përdorin endonimin Iran në korrespondencën zyrtare dhe emri zyrtar Shteti Perandorak i Iranit u miratua.

Pas grushtit të shtetit në vitin 1953 të mbështetur nga Mbretëria e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara, sundimi i Muhammed Riza Pehlevit u bë më autokratik dhe ishte në përputhje me Bllokun Perëndimor gjatë Luftës së Ftohtë, megjithëse ai miratoi një seri reformash ekonomike dhe sociale të njohura si Revolucioni i Bardhë. Deri në vitin 1978 Shahu u përball me pakënaqësinë në rritje të publikut dhe një lëvizje në rritje revolucionare popullore e udhëhequr nga ajetullahu Shia Ruhollah Homeini. Pehlevi i dytë u internua me familjen e tij në janar 1979, duke shkaktuar një seri ngjarjesh që çuan shpejt në fundin e monarkisë dhe të shtetit dhe fillimin e Republikës Islamike të Iranit më 11 shkurt 1979.
Safevitët

parapamje|240px|Flamuri i Dinastisë Safevide nga viti 1576 deri më 1666
**Dinastia Safevij** (Persisht: دودمان صفوی‎ *Dudmâne Safavi*) ishte një nga dinastitë më domethënëse sunduese të Iranit nga viti 1501 deri më 1736. Dinastia Safevide e kishte zanafillën në rendin Safevid të Sufizmit, i cili u krijua në qytetin Ardabil në rajonin e Azerbajxhanit iranian. Ishte një dinasti iraniane me origjinë kurde, por gjatë sundimit të tyre ata u martuan me personalitete turkomane, gjeorgjiane, çerkeze dhe greke pontike. Nga baza e tyre në Ardabil, Safevinjtë vendosën kontrollin mbi pjesë të Iranit të Madh dhe rikonfirmuan identitetin iranian të rajonit, duke u bërë kështu dinastia e parë vendase që nga Perandoria Sasaniane për të krijuar një shtet kombëtar të njohur zyrtarisht si Iran.

Safevinjtë sunduan nga viti 1501 deri më 1722 (duke përjetuar një restaurim të shkurtër nga viti 1729 deri më 1736) dhe, në lartësinë e tyre, ata kontrolluan të gjithë atë që tani është Irani, Republika e Azerbajxhanit, Bahreini, Armenia, Gjeorgjia lindore, pjesë të Kaukazit të Veriut, Iraku, Kuvajti dhe Afganistani, si dhe pjesë të Turqisë, Sirisë, Pakistanit, Turkmenistanit dhe Uzbekistanit.

Pavarësisht nga shkatërrimi i tyre në vitin 1736, trashëgimia që ata lanë pas ishte ringjallja e Iranit si një bastion ekonomik midis Lindjes dhe Perëndimit, krijimi i një shteti efikas dhe byrokracia bazuar në "kontrollet dhe ekuilibrat", risitë e tyre arkitektonike dhe patronazhi i tyre për gjobë artet Safevinjtë gjithashtu kanë lënë gjurmët e tyre deri në epokën e tanishme duke përhapur Islamin Dymbëdhjetë në Iran, si dhe pjesë kryesore të Kaukazit, Anadollit dhe Mesopotamisë.

## Shahët Safevid të Iranit 
* Ismaili I 1501–1524
* Tahmasp I 1524–1576
* Ismail II 1576–1578
* Muhamed Khodabanda 1578–1587
* Abbas I 1587–1629
* Safi 1629–1642
* Abbas II 1642–1666
* Suleiman I 1666–1694
* Sulltan Husejn I 1694–1722
* Tahmasp II 1722–1732
* Abbas III 1732–1736

## Kultura 
Familja Safevid ishte një familje e shkolluar që nga origjina e saj e hershme. Ekzistojnë poezi ekzistuese Tati dhe Persiane nga Shejh Safi ed-Din Ardebili si dhe poezi ekzistuese persiane nga Shejh Sadr ed-din. Pjesa më e madhe e poezisë ekzistuese të Shah Ismailit të Parë është në emrin australian të Khatai. Sam Mirza, djali i Shah Ismailit, si dhe disa autorë të mëvonshëm pohojnë se Ismaili kompozoi poezi si në turqisht dhe persisht, por vetëm disa ekzemplarë të vargut të tij persisht kanë mbijetuar. Një përmbledhje me poezi të tij në azerisht u botua si një Divan. Shah Tahmasp i cili ka kompozuar poezi në persisht ishte gjithashtu një piktor, ndërsa Shah Abbas II ishte i njohur si një poet, duke shkruar vargje azerbajxhanase. Sam Mirza, djali i Ismailit I ishte vetë një poet dhe e kompozoi poezinë e tij në persisht. Ai gjithashtu përpiloi një antologji të poezisë bashkëkohore.

## Referime
Gjuha aglutinative

Një **gjuhë aglutinative** është një lloj gjuhe sintetike me morfologji që kryesisht përdor aglutinimin. Fjalët mund të përmbajnë morfema të ndryshme për të përcaktuar kuptimet e tyre, por të gjitha këto morfema (përfshirë stemet dhe ndajshtesat) priren të mbeten të pandryshuara pas bashkimeve të tyre, megjithëse kjo nuk është rregull: për shembull, finlandishtja është një gjuhë tipike aglutinative, por morfemat janë subjekt te alternimet bashkëtingëllore (ndonjëherë të paparashikueshme) të quajtura shkallëzim i bashkëtingëlloreve dhe të ashtuquajturat forma "ta" dhe "te" të japonishtes (gjithashtu një gjuhë aglutinative) shkrihen me rrjedhin në mënyra të rregullta por fonetikisht të paparashikueshme (për shembull "te-forma" e きる *kiru* është きって *kitte* dhe jo **kiru-te)*. Pavarësisht nga ato alternime të herëpashershme, gjuhët grumbulluese kanë tendencë të kenë kuptime më lehtë të zbritshme të fjalës nëse krahasohen me gjuhët flektive, të cilat lejojnë modifikime të paparashikueshme në secilën ose në fonetikë ose drejtshkrim të një ose më shumë morfemave brenda një fjale. Kjo zakonisht rezulton në një shkurtim të fjalës, ose siguron shqiptim më të lehtë.

## Përmbledhje 
Gjuhët aglutinative zakonisht kanë një kategori gramatikore për ndajshtesë ndërsa gjuhët flektive kanë të shumëfishta. Termi u prezantua nga Wilhelm von Humboldt për të klasifikuar gjuhët nga pikëpamja morfologjike. Rrjedh nga folja latine *agglutinare*, që do të thotë "ngjitur së bashku".

## Referime 
### Referime 
* Bodmer, Frederick. Ed. by Lancelot Hogben. *The Loom of Language.* New York, W.W. Norton and Co., 1944, renewed 1972, pages 53, 190ff. .
Gjuha polisintetike

Në tipologjinë gjuhësore, **gjuhët polisintetike** janë gjuhë shumë sintetike, pra gjuhë në të cilën fjalët përbëhen nga shumë morfema (pjesë fjalësh që kanë kuptim të pavarur, por mund të jenë ose jo në gjendje të qëndrojnë vetëm). Ato janë gjuhë shumë të lakuara. Gjuhët polisintetike zakonisht kanë "fjali" të gjata siç është fjala Yupik  që do të thotë "Ai ende nuk kishte thënë përsëri se do të gjuante në renë". Fjala përbëhet nga  me kuptimet, renë-të gjuash- e ardhmja -të thuash- *mohimi* -përsëri- *personi i tretë - njëjës - treguese*; dhe përveç  "renë", asnjë nga morfemat e tjera nuk mund të shfaqet e izoluar.

Përderisa gjuhët izoluese kanë një raport të ulët morfemë-për-fjalë, gjuhët polisintetike kanë një raport shumë të lartë. Nuk ka një përkufizim të dakorduar përgjithësisht të polisintezës. Në përgjithësi gjuhë Polysynthetic ketë marrëveshje polypersonal edhe pse disa aglutinativ gjuhë që nuk janë Polysynthetic gjithashtu kanë atë, të tilla si baskishtja, hungarishtja dhe gjeorgjishtja. Disa autorë e përdorin termin polisintetik për gjuhët me raporte të larta morfema-për-fjalë, por të tjerët e përdorin atë për gjuhë që kanë shumë shenja koke, ose ato që përdorin shpesh përfshirjen e emrave . 

Gjuhët polisintetike mund të jenë aglutinative ose flektive në varësi të faktit nëse ata shifroj një ose më shumë kategori gramatikore per ndajshtesë.

## Shënime 
## Referime 
*
Sin Pijama

"Sin Pijama" është një këngë e këngëtarit amerikan Becky G dhe këngëtares  Dominikane Natti Natasha. Eshtë shkruar nga dy këngëtarët, Nate Campany, Kyle Sherear, Rafael Pina, Mau y Ricky, Jon Leone, Camilo Echeverry dhe producentët e tij Daddy Yankee dhe Gaby Music. Kënga dhe videoja e saj muzikore u publikuan nga Sony Music Latin në 20 Prill 2018. Ajo u bë Gomez dhe 10 hiti i tretë më i mirë i Natasha në Këngët Amerikane të Latinishtve dhe ka arritur numrin një në Bolivi, Kili, El Salvador dhe Spanjë si dhe 10 më të mirët në Guatemalë, Honduras, Nikaragua, Peru dhe Uruguaj. "Sin Pijama" mori një çertifikim 38 herë platin latin në SH.B.A. dhe kaloi 100 milion shikime në YouTube / Vevo brenda 3 javësh 

## ***Sfondi*** 
"Sin Pijama" shkruar nga Becky G, Natti Natasha, Nate Campany, Kyle Sherear, Rafael Pina, Daddy Yankee, Gaby Music, Mau y Ricky, Jon Leone dhe Camilo Echeverry. Gomez së pari e shkroi këngën gjatë një seance shkrimi me Mau y Ricky rreth dy vjet para lëshimit të tij. Sipas saj, ajo duhej të vazhdonte të luftonte dhe të kujtonte labelin e saj të regjistrimit për "Sin Pijama", dhe pista përparoi derisa ajo sugjeroi një bashkëpunim me Natasha. Në një diskutim me Natasha për Vevo, Gomez kujtoi, "Kur unë dëgjova që e donit këngën dhe se donit të bënit gjërat tuaja në të, unë u ndjeva i lehtësuar, 'Ajo e merr atë. E përsosur! " Ajo përshkroi Yankee, Gaby Music dhe përfshirjen e njëpasnjëshme të Natasha si pjesët e misterit që mungonin së bashku. Me "Sin Pijama", Gomez dëshironte të vazhdonte temën e fuqizimit të femrave të single-it të saj të vitit 2017 "Mayores". Lidhur me këngën, Natasha tha: "Gratë lidhen me këngët më sensuale sepse ata duan ta shohin veten të portretizuar në muzikë ashtu siç ndihen me të vërtetë ". Gomez rrëfeu se kënga fillimisht kishte për qëllim të përfshinte Karol G, Leslie Grace dhe Lali, duke shtuar: "Tani ka më shumë gra në hapësirën e muzikës Latine, dhe unë jam krenar t'i quaj miqtë e mi".

## ***Personeli*** 
Daddy Yankee - prodhim
Gaby Music - prodhim, inxhinieri miks, inxhinieri rekord
Mau y Ricky - bashkëprodhim, prodhim vokal
Jon Leone - bashkëprodhim, prodhim vokal
Camilo Echeverry - bashkëprodhim, prodhim vokal
Mike Fuller - inxhinieri master