Edith Flanigen

**Edith Marie Flanigen** (e lindur më 28 janar të vitit 1929) është një kimiste e njohur amerikane, e njohur për punën e saj në sintezën e smeraldëve dhe më vonë zeolitë për sitë molekulare në Union Carbide.

## Jeta e hershme dhe arsimimi
Edith Marie Flanigen ka lindur më 28 janar të vitit 1929 në Buffalo të Nju Jorkut. Ajo dhe dy motrat e saj, Joan dhe Jane, u prezantuan me kiminë nga mësuesi i shkollës së mesme. Të treja motrat vazhduan të studiojnë kiminë në Kolegjin D'Youville. Edith Flanigen u diplomua nga presidenti i klasës dhe nga valedictorian. Joan dhe Edith vazhduan të marrin diploma master në kimi në Universitetin e Sirakuzës.  Flanigen mori një M.S. në kiminë fizike inorganike në vitin 1952.

## Karriera 
Në vitin 1952, Edith Flanigen iu bashkua kompanisë Union Carbide. Puna e saj në fillim ishte identifikimi, pastrimi dhe nxjerrja e polimereve të ndryshme të silikonit. Në vitin 1956, ajo u transferua në grupin e molekulare sieves. Në vitin 1973, ajo ishte gruaja e parë në Union Carbide që quhej bashkëpunëtore e hulumtimit të korporatës, dhe në vitin 1986, bashkëpunëtor i lartë i kërkimit të korporatës. Ajo u transferua në UOP (një ndërmarrje e përbashkët midis Union Carbide dhe Allied Signal) në vitin 1988, ku u emërua bashkëpunëtore e lartë kërkimore. Flanigen u promovua në UOP Fellow në vitin 1991. Edith Flanigen u largua nga UOP në vitin 1994. Pas karrierës së saj në UOP, dhe së paku në vitin 2004, Edith Flanigen mbeti aktive profesionale, duke përfshirë edhe si konsulente me UOP.

Në karrierën e saj 42-vjeçare të lidhur me Union Carbide, Edith Flanigen shpiku më shumë se 200 substanca sintetike të ndryshme, autore ose bashkëautore në mbi 36 botime, dhe iu dhanë të paktën 109 patenta.

## Kimia
Në vitin 1956 Flanigen filloi të punojë në sita molekulare. Sitat molekulare janë komponimet kristale me poret me madhësi molekulare që mund të filtrojnë ose të ndajnë substanca shumë komplekse. Edith Flanigen është më e njohur si shpikëska e zeolitit Y, një sitë molekulare specifike. Zeolit ​​Y ishte një lloj i caktuar i sitës molekulare që mund të përmirësonte naftën. Zeoliti Y tejkaloi Zeolit ​​X para tij. Kur rafinimi i "naftës së papërpunuar", ose naftës, ajo duhet të ndahet në të gjitha pjesët e saj të ndryshme, ose fraksionet. Benzina është një nga fraksione të shumta që vijnë nga rafinimi i naftës. Zeolite e Flanigen përdoren si katalizatorë, ose një substancë që rrit reagimet kimike. Zeoliti Y është një katalizator që rrit sasinë e benzinës të ndarë nga nafta, duke e bërë rafinimin e naftës më të sigurt dhe më produktiv.

Përveç punës së saj në sitë molekulare, Flanigen gjithashtu ka bashkë-shpikur një smerald sintetik, të cilin Union Carbide e prodhoi dhe e shiti për shumë vite. Smeraldi u përdor kryesisht në masaret (paraardhësit e lazerëve) dhe u përdorën edhe në bizhuteri për një kohë, në një linjë të tregtuar si "Koleksioni Quintessa".

## Nderime dhe çmime
Flanigen ka qenë marrëse e shumë çmimeve dhe nderimeve. Ajo ishte, për shembull, fituesja e parë femër për Medaljen Perkin në vitin 1992. Ajo u fut gjithashtu në Sallën e Famës së Shpikësve të Inxhinierëve në vitin 2004.

Në vitin 2014, Çmimi **Edith Flanigen** u krijua nga Qendra Kërkimore e Bashkëpunimit në Universitetin Humboldt të Berlinit. Çmimi duhet të jepet çdo vit për një shkencëtare të shquar femër në fazën e hershme të karrierës së saj. Çmimi i parë i është dhënë Natacha Krins për punën e saj në Universitetin e Parisit.

Në vitin 2012, Flanigen u emërua marrësja e Medaljes Kombëtare të Teknologjisë dhe Inovacionit. Më 20 nëntor të vitit 2014, Presidenti Barack Obama prezantoi Flanigen me Medaljen Kombëtare të Teknologjisë dhe Inovacionit për kontributin e saj në shkencë.

### Çmime
*1991 **Chemical Pioneer Award** nga Instituti Amerikan i Kimistave (American Institute of Chemists0 
*1992 Perkin Medal  - Edith M. Flanigen u bë fituesja e parë femër e prestigjit për Medaljen Perkin.
*1993 Garvan Medal 
*2004 National Inventors Hall of Fame 
*2004 Lemelson–MIT Lifetime Achievement Award 
*2012 Edith M. Flanigen Honeywell invitational lecture in material science series, inaugurated October 2012
*2012 National Medal of Technology and Innovation 

## Shënime 
## Referime 
*
*
*
*
*
*
*
*
* 
*