Kronikat e Gjeorgjisë

parapamje|270x270px| *Kronikat e Gjeorgjisë*, versioni i Mbretëreshës Mariam.
parapamje|270x270px| *Kronikat e Gjeorgjisë*, versioni i Mbretëreshës Ana.

* Kronikat e Gjeorgjisë janë një koleksion i rëndësishëm i teksteve historike mesjetare gjeorgjiane, i njohur edhe si Kartlis Tskhovreba në gjuhën gjeorgjiane. Ky koleksion përmban shumë informacione të rëndësishme rreth historisë së Gjeorgjisë antike dhe mesjetare, duke përfshirë rajonin e Kartlisë, i cili është një nga zonat themelore të historisë së Gjeorgjisë. Autorët klasikë dhe bizantinë e kanë njohur këtë rajon si Iberia.

Kronikat njihen gjithashtu si ***Analet Mbretërore Gjeorgjiane***, sepse ato ishin në thelb korpusi zyrtar i historisë së Mbretërisë së Gjeorgjisë.

## Kronikat 
* Kronikat janë një koleksion i teksteve të ndryshme që datojnë nga shekulli i 9-të deri në shekullin e 14-të. Datimi dhe autorësia e tyre, si Leonti Mroveli dhe Juansheriani, kanë qenë temë debatike në botën shkencore. Edhe pse disa studiues në Gjeorgji vazhdojnë të propozojnë një datim të shekullit të 11-të për redaktimin fillestar të këtij korpusi, ekspertët modernë kanë pranuar hipotezën e profesor Cyril Toumanoff se tekstet më të hershme u përpiluan në shekullin e 9-të. Tekstet e fundit u shtuan në shekullin e 14-të. Një version "kanonik" u redaktua nga një komision i veçantë nën udhëheqjen e Mbretit Vakhtang VI i Kartli në fillim të shekullit të 18-të.

* Në shekullin e 11-të, u krijua një korpus i parë i veprave historike në Gjeorgji, duke përfshirë "Historinë e Mbretërve dhe Patriarkëve të Gjeorgjianëve", "Historinë e Mbretit Vakhtang Gorgasali" dhe "Martirizimin e Shën Arkilit". Në shekullin e 12-të, u shtuan dy tekste të tjera: "Kronika e Kartlit", që shkon deri në mbretërimin e Bagrat III, dhe "Historia e Mbretit të Mbretërve David", që fokusohet në mbretërimin e Davidit IV. Këto vepra historike janë thelbësore për të kuptuar historinë e Gjeorgjisë nga kohët më të hershme deri në periudhën e mesjetës.

## Dorëshkrime 
Dorëshkrimet e vjetra gjeorgjiane të Kartlis Tskhovreba janë relativisht të rralla, me të vjetrën e tyre, të njohur si kodiku Anaseuli ose "Mbretëresha Anna", e cila daton nga periudha 1479-1495. Një variant tjetër i rëndësishëm është kodiku Mariamiseuli ose "Mbretëresha Mariam", i kopjuar në vitet 1633-1645/1646. Megjithatë, dorëshkrimet e mbijetuara gjeorgjiane janë paraprirë nga një version i shkurtuar në armenisht i njohur si "Historia e Gjeorgjianëve" (Patmut'iwn Vrats'), i cili me të gjitha gjasat u krijua në shekullin e 12-të. Dorëshkrimi më i hershëm i kësaj historie të njohur është kopjuar në periudhën e 1279-1311.

Tekstit e Kartlis Tskhovreba i janë bërë përkthime në gjuhë të ndryshme si frëngjisht, rusisht, anglisht dhe gjermanisht. Megjithatë, përkthimet në çdo gjuhë përfshijnë vetëm një pjesë të zgjedhur të këtyre teksteve.

## Autenticiteti 
Studiuesit modernë, si Ivane Javakhishvili, kanë rritur dyshimet në lidhje me autenticitetin e pjesëve të hershme të "Kronikave Gjeorgjiane" dhe kanë inspektuar me kujdes përmbajtjen e tyre. Për shkak të faktit se faktet historike shpesh përplasen me elementë mitologjikë, është e vështirë të dallosh midis historisë së vërtetë dhe mitologjisë. Megjithatë, analizat kritike të burimeve të ndryshme, përfshirë autorë klasikë dhe studime arkeologjike të fundit, kanë përmirësuar besueshmërinë e shumë pjesëve të "Kronikave". Këto tekste japin dëshmi të rëndësishme për historinë e Gjeorgjisë, Armenisë, Kaukazit, Iranit, Sirisë, Anadollit, Perandorisë Romake, Khazarëve dhe turqve.

## Komponentët 
## Shiko gjithashtu 
* Konvertimi i Kartli (kronikë)
* Divani i Mbretërve Abkhazianë

## Referencat