Save the Children

**Fondi Save the Children**,  i njohur zakonisht si **Save the Children** (shq. Shpëtoni Fëmijët), është një organizatë joqeveritare ndërkombëtare. Ajo u themelua në MB në vitin 1919, me qëllim që të përmirësojë jetën e fëmijëve në mbarë botën.

Organizata mbledh para për të përmirësuar jetën e fëmijëve duke krijuar mundësi më të mira arsimore, kujdes më të mirë shëndetësor dhe mundësi të përmirësuara ekonomike. Këtë e arrin përmes disa metodave, duke përfshirë programet shëndetësore, arsimore dhe mbrojtëse.

Organizata ka status të përgjithshëm konsultativ në Këshillin Ekonomik dhe Social të Kombeve të Bashkuara.

## Origjina 
Fondi Save the Children u themelua në Londër, Angli, më 15 prill 1919 nga Eglantyne Jebb dhe motra e saj Dorothy Buxton në një përpjekje për të lehtësuar urinë e fëmijëve në Gjermani dhe Austro-Hungari gjatë bllokadës aleate të Gjermanisë në Luftën e Parë Botërore e cila vazhdoi pas armëpushimit. 

Në fund të Luftës së Parë Botërore, imazhet e fëmijëve të kequshqyer dhe të sëmurë u përhapën në të gjithë Evropën. Këshilli Fight the Famine filloi fillimisht në 1919 për të ushtruar presion politik mbi qeverinë britanike për t'i dhënë fund bllokadës, takimi i parë u mbajt në shtëpinë e Catherine Courtney, në 15 Cheyne Walk. Më 15 prill 1919, motrat u ndanë nga këshilli dhe krijuan "Save the Children Fund". 

Jebb dhe motra e saj, Buxton, punuan për të fituar ekspozim për të nxjerrë ndihmë.  Në dhjetor 1919, Papa Benedikti XV shpalli publikisht mbështetjen e tij për Save the Children dhe shpalli 28 Dhjetorin "Ditën e të Pafajshmëve" për të mbledhur donacione.  Së bashku me shumë organizata të tjera, ata themeluan Unionin Ndërkombëtar Save the Children në Gjenevë më 6 janar 1920. Jebb ndërtoi marrëdhënie me organizata të tjera me bazë në Gjenevë, duke përfshirë Komitetin Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq, i cili mbështeti Fondacionin Ndërkombëtar të Save-it. 

Nga viti 1921 deri në vitin 1923, Save the Children krijoi fushata shtypi, filma propagandistikë dhe qendra ushqimi në Rusi dhe Turqi për të akomoduar dhe arsimuar mijëra refugjatë. Ata filluan të punojnë me disa organizata të tjera si Fondi Rus për Ndihmën e Zisë së Ushqimit dhe Nansen, të cilat rezultuan në njohjen nga Lidhja e Kombeve. Edhe pse Rusia ishte kryesisht e mbyllur për ndihmë dhe ndihmë ndërkombëtare, Save the Children i bindi autoritetet sovjetike që t'i lejonin ata të kishin një prani në tokë. 

## Struktura dhe llogaridhënia 
Save the Children është një organizatë ndërkombëtare ombrellë, me 30 organizata kombëtare anëtare që u shërbejnë mbi 120 vendeve.  Anëtarët drejtojnë aktivitetet brenda territorit të tyre dhe punojnë me donatorët për të zhvilluar programe jashtë vendit, të cilat koordinohen dhe ofrohen nga një organ qendror – Save the Children International – nëpërmjet ekipeve në terren në çdo vend. Save the Children International gjithashtu mbikëqyr përgjigjet humanitare.

Të gjithë anëtarët e shoqatës janë të detyruar nga aktet nënligjore të Aleancës International to Save the Children, të cilat përfshijnë Protokollin e Mbrojtjes së Fëmijëve dhe Kodin e Sjelljes. Këto vendosin një standard për vlerat, parimet dhe besimet e përbashkëta. 

## Polemikat 
### *Save the Children Fund Film* 
Në vitin 1969, Save the Children në Mbretërinë e Bashkuar porositi regjisorin Ken Loach dhe producentin Tony Garnett për të bërë filmin *The Save the Children Fund Film*. Filmi që rezultoi ishte i papranueshëm për organizatën sepse ata mendonin se ai e prezantoi punën e tyre në një dritë të pafavorshme.  Përfundimisht u arrit një marrëveshje ligjore e cila përfshinte depozitimin e materialit në Arkivin Kombëtar të Filmit.  Në vitin 2011, afërsisht 42 vjet më vonë, u shfaq për herë të parë për publikun. 

### Dëbimi nga Pakistani 
Në korrik 2011, Guardian zbuloi një program të rremë vaksinimi nga CIA.  Më pas doli se Dr. Shakil Afridi, personi që organizoi "vaksinimet" e CIA-s, kishte pohuar se ai ishte një punonjës i Save the Children. Në maj 2012, drejtori i vendit të Save the Children për Pakistanin, David Wright, zbuloi se puna e organizatës ishte ndërprerë keq që kur Afridi kishte bërë kërkesën e tij, me barnat e mbajtura për periudha të gjata në aeroporte, stafi i paaftë për të marrë viza, etj. me radhë. Wright akuzoi gjithashtu se CIA kishte shkelur ligjin ndërkombëtar humanitar dhe kishte rrezikuar sigurinë e grupeve të ndihmës në mbarë botën.  "Ishte një pengesë, pa dyshim," tha Dr. Elias Durry, koordinatori i poliomielitit i Organizatës Botërore të Shëndetësisë për Pakistanin, disa muaj më vonë.  Më vonë të atij viti, në shtator, u raportua se qeveria pakistaneze kishte kërkuar që stafi i huaj i Save the Children të largohej nga vendi,  Në janar 2013, dekanët e dymbëdhjetë shkollave më të mira të shëndetit publik në SHBA i dërguan një letër Presidentit Obama duke protestuar kundër përfshirjes së operacioneve të inteligjencës në fushatat e shëndetit publik. Letra përshkruan ndikimet negative dhe të qëndrueshme të përdorimit të një fushate vaksinimi të rreme nga Agjencia Qendrore e Inteligjencës (CIA) në Pakistan gjatë gjuetisë për Osama bin Ladenin në vitin 2011, e cila përkeqësoi mosbesimin tashmë të vazhdueshëm publik ndaj vaksinave në vend. 

Programi i "vaksinimit" i CIA-s shkaktoi një seri sulmesh vdekjeprurëse në Pakistan kundër dhjetëra punonjësve të ndihmës dhe shëndetësisë të lidhur me fushata të ndryshme humanitare dhe shëndetësore, duke bërë që fushata e mbështetur nga OKB për vaksinimin kundër poliomielitit të ndërpritej në mënyrë të përsëritur.    Gjatë këtij reagimi, deri në tetë punonjës të vaksinimit kundër poliomielitit u vranë në vend.  Në maj 2014, administrata e Obamës njoftoi se nuk do të përdorte më programet e vaksinimit si mbulesë për aktivitetet e CIA-s.  Sipas një drafti të hershëm të një raporti të Qeverisë së Pakistanit, i cili nuk është publikuar publikisht, Afridi u tha hetuesve se bamirësia Save the Children ndihmoi në lehtësimin e takimit të tij me agjentët e inteligjencës amerikane edhe pse bamirësia e mohon akuzën. Raporti pretendon se drejtori i Save the Children në Pakistan në kohën e incidentit e prezantoi Afridin me një grua perëndimore në Islamabad dhe se Afridi dhe gruaja takoheshin rregullisht më pas.  

Më 11 qershor 2015, autoritetet pakistaneze urdhëruan që të gjithë punonjësit e organizatës Save the Children të largoheshin nga Pakistani brenda 15 ditësh, dhe zyra e organizatës në Islamabad u mbyll dhe u vulos me dry.  Kjo sagë ka çuar në një shkallë të lartë mosbesimi dhe skepticizmi kundër vlefshmërisë së vaksinave COVID-19 në Pakistan. 

### Ankesat për sjellje të papërshtatshme 
Kryestrategu i Save the Children në Mbretërinë e Bashkuar, Brendan Cox dha dorëheqjen në shtator 2015 për akuzat për "sjellje të papërshtatshme". Organizata bamirëse, Oxfam, pezulloi përkohësisht aplikimet për financim nga qeveria për shkak të skandalit.  Cox kishte mohuar më parë çdo keqbërje, por më në fund pranoi sjelljen e papërshtatshme më 18 shkurt 2018 dhe u largua nga puna për dy organizatat e tjera bamirëse.  

Më 5 mars 2020, Komisioni i Bamirësisë publikoi një raport hetimor që zbuloi se kishte pasur dobësi serioze në kulturën e vendit të punës të Save the Children, pas një hetimi në përgjigjen e bamirësisë ndaj akuzave për sjellje të pahijshme dhe ngacmime ndaj stafit midis 2012 dhe 2015. Ka pasur pesë ankesa për ngacmim seksual dhe trembëdhjetë për ngacmim midis 2016 dhe qershorit 2018. Shefi ekzekutiv i Save the Children në Mbretërinë e Bashkuar, Justin Forsyth, kishte tre ankesa për sjellje të pahijshme ndaj tij nga personeli femra, ndërsa Brendan Cox u akuzua publikisht për sulm seksual. Administratorëve të bamirësisë nuk u ishin dërguar kopje të një raporti të jashtëm mbi kulturën e korporatës. Që atëherë, bamirësia ka forcuar politikat e raportimit dhe sinjalizimit që tani lejojnë ankesat anonime të stafit. 

Më 22 shkurt 2018, Forsyth dha dorëheqjen nga UNICEF për të shmangur dëmtimin e organizatave bamirëse. 

Më 11 shtator 2020, u njoftua se organizatës bamirëse iu lejua të rifillonte aplikimet për financim nga qeveria. 

### Tipografia nga Eric Gill 
Më 15 janar 2022, u njoftua se Save the Children do të ndryshonte tipografinë në logon e saj, Gill Sans, për shkak të autorësisë së saj në vitet 1920 nga artisti britanik Eric Gill, i cili u zbulua pas vdekjes se kishte dokumentuar abuzimin seksual të vajzave të tij të reja, një marrëdhënie incestuoze me motrën e tij dhe eksperimente seksuale me qenin e tij. Një burim anonim i tha *The Times* se organizata ishte paralajmëruar më parë për origjinën e tipografisë para miratimit të saj dhe se vendimi për ta ndryshuar atë ishte marrë një vit më parë. Organizata në mënyrë efektive ndryshoi logon e saj po atë vit.   

### Akuzat për njëanshmëri në reagimin ndaj konfliktit në Gaza 
Save the Children u përball me kritika nga stafi dhe vëzhguesit për paragjykimet e perceptuara dhe racizmin institucional gjatë krizës së Gazës. Anëtarët e lartë të stafit denoncuan organizatën për prioritizimin e shqetësimeve të pengjeve izraelite mbi krizën humanitare që prek fëmijët palestinezë në Rripin e Gazës në një letër të brendshme të shpërndarë gjerësisht. Ata akuzuan organizatën për dështimin për të njohur fëmijët arabë mes dhunës së vazhdueshme dhe folën për çështje strukturore, duke përfshirë mungesën e diversitetit midis lidershipit dhe duke i akuzuar ata për një qasje neo-koloniale ndaj ndihmës. Në përgjigje të letrës, Drejtori i Përgjithshëm i Save the Children Inger Ashing pranoi "çështjet e vjetra" të diversitetit, barazisë dhe përfshirjes.  Mbi 120 punonjës të organizatës Save the Children në Palestinë kanë publikuar një letër të hapur, duke akuzuar udhëheqjen për shtypje të përpjekjeve për të mbrojtur të drejtat e fëmijëve palestinezë, për të kënaqur palë të fuqishme ndikuese. Ata kanë përmendur raste të censurës, përfshirë kufizime në adresimin e shkeljeve nga forcat izraelite gjatë një operacioni të përgjakshëm ushtarak në Gaza. Udhëheqësia e Save the Children mbrojti politikën e miratimit global, duke e paraqitur atë si një standard të zbatuar për të gjitha konfliktet. 

## Sulmi terrorist në Xhalalabad 
Më 24 janar 2018, militantët e lidhur me Shtetin Islamik të Irakut dhe Levantit – Provinca Khorasan nisën një sulm me bombë dhe me armë në një zyrë të Save the Children në Jalalabad, një qytet në provincën lindore afgane të Nangarharit, duke vrarë gjashtë persona dhe duke plagosur 27.  

## Vrasja e Hisham Al-Hakimi 
Në shtator të vitit 2023, Hisham Al-Hakimi, Drejtori i Sigurisë dhe Mbrojtjes në zyrën e Save the Children në Jemen, u arrestua nga anëtarë të lëvizjes Houthi dhe u mbajt në izolim të plotë. Ai ndërroi jetë nga torturat më 25 tetor 2023, ndërsa vazhdonte të mbahej në paraburgim arbitrar. Gazetarë investigativë kanë pretenduar se kishte neglizhencë të qëllimshme nga drejtori rajonal i Save the Children, Ekin Ogutogullari, lidhur me denoncimet e Al-Hakimi-t për lidhje të supozuara të Drejtores së Vendit, Rama Hansraj, me grupet Houthi. Si pasojë, Save the Children përfundoi kontratat për të dy: Ekin Ogutogullari dhe Rama Hansraj.   Një grup agjencish humanitare, përfshirë Save the Children, bëri thirrje për hetim. 

## Sipërmarrje Globale të Save the Children (SGSC) 
Në vitin 2022, Save the Children lançoi Sipërmarrje Globale të Save the Children (SGSC), një fondacion bamirësie i inkorporuar në Zvicër. Qëllimi i SGSC është të katalizojë investimet e sektorit privat përmes investimit me ndikim dhe qasjeve të tjera financiare novatore për të transformuar jetën e fëmijëve më të cenueshëm në botë.  

SGSC është një kontribues i kredituar në Kornizën e Investimeve Child-Lens të lëshuar nga UNICEF në 2023.  Në vitin 2023, SGSC u shpall si një kontribues në një nismë të USAID Catalyze EduFinance për të zgjeruar aksesin dhe për të përmirësuar cilësinë e zhvillimit të fëmijërisë së hershme në Afrikën e Jugut. 

## Arkivat 
Arkivat e Save the Children mbahen në Bibliotekën Kërkimore Kedbëri, Universiteti i Birminghamit. 

## Sponsorët 
Save the Children është sponsori kryesor i Juventus FC në Itali.

## Shihni gjithashtu 
## Referime