open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mursa e djathit

parapamje|250x250px| *Tyrophagus putrescentiae* është një nga disa lloje mursash të referuara si mursat e djathit (Ref Georgia Fife-Wright studim i vitit 2021). Kjo specie është e zakonshme në gjethet e bimëve, drithërat e ruajtura dhe ushqimin e kafshëve.
**Mursat e djathit** (për shembull *Tyrophagus casei* ose specie të tjera) janë marimangat që përdoren për prodhimin e djathrave të tillë si ''*, Cantal dhe Mimolette . Veprimi i mursave të gjalla në sipërfaqen e këtyre djathrave kontribuon në aromën dhe u jep atyre një pamje të veçantë.  Një studim me mikroskop elektronik skanues i vitit 2010 zbuloi se djathi *Milbenkäse* prodhohej duke përdorur mursat *Tyrophagus casei*, ndërsa djathi Mimolette përdorte mursat *Acarus siro'' (të njohura edhe si mursat e miellit).  Djathi Mimolette, në veçanti, ka mursat të gjalla në lëkurën e tij, të cilat mendohet se kontribuojnë në strukturën e veçantë të kores së djathit. 

## Galeri 

File:Acarus_siro_1.ogv|Një video e mursave të djathit (Acarus siro) duke formuar koren e djathit mimolette.
File:Mimolette1.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mimolette1.jpg|Korja e mimoletës prej mursave
File:Milbekéis.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Milbek%C3%A9is.jpg|Milbekéis, një djath gjerman me mursa djathi
File:Casu_Marzu_cheese.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Casu_Marzu_cheese.jpg|Casu martzu, një djath i kalbur nga Sardenja, Itali, është një djathë tradicionaë që përmban mursa të djathit
Maza

parapamje| Qumësht me dy lëkurë
**Lëkura e qumështit** ose **maza** (apo *laktoderma*) i referohet një filmi ngjitës të proteinave që formohet mbi qumështin e bulmetit dhe ushqimet që përmbajnë qumësht (të tilla si çokollata e nxehtë dhe disa supa). Filmi i qumështit mund të prodhohet si përmes zierjes konvencionale ashtu edhe përmes mikrovalimit të lëngut, dhe si i tillë shpesh mund të vërehet kur ngrohni qumështin për përdorim në pije të tilla si çokollata e lëngshme. Shkaktohet nga çnatyrimi i proteinave si beta-laktoglobulina (proteina e hirrës). Trashësia e mazës ndryshon në varësi të një sërë faktorësh, duke përfshirë temperaturën e qumështit, formën e enës dhe sasinë e qumështit në enë.

Kur qumështi zihet, proteinat e tretshme të qumështit çnatyrohen dhe më pas mpiksen me yndyrën e qumështit dhe formojnë një shtresë ngjitëse në pjesën e sipërme të lëngut, e cila më pas thahet nga avullimi. Shtresa nuk ka nevojë të hidhet dhe mund të konsumohet, pasi vlera ushqyese e proteinës nuk ndikohet nga procesi i çnatyrimit. Maza shpesh konsiderohet të jetë e dëshirueshme dhe përdoret në disa receta për ushqime të ndryshme.

### Shqipëria 
parapamje|Flija, pjatë tradicionale shqiptare që përdor lëkurë qumështi, e përgatitur me saç
Në shqip lëkura e qumështit quhet "*mazë*". Përdoret në gatime të ndryshme tradicionale, më e famshmja prej të cilave është Flija. Flija gjendet në të gjithë rajonet e banuara tradicionalisht nga shqiptarët duke përfshirë Kosovën, rajonet e Maqedonisë së Veriut, Serbisë dhe Malit të Zi.

### Bangladeshi 
Lëkura e qumështit zakonisht njihet si "*śōr*" (Bengali: সর) në Bangladesh. Përdoret për të bërë pjatat e çajit dhe qumështit të pasura në shije dhe konsistencë.

### Qipron 
Në Qipro, maza quhet *tsippa* dhe përdoret si mbushje për një pastë të quajtur *tsippopitta* (fjalë për fjalë "byrek me mazë").

### Franca 
Në Francë, një lloj pudingu orizi i quajtur *teurgoule* përdor një version ekstrem të laktodermës ku gjella me qumësht lihet të gatuhet për shumë orë.

### Turqia 
Në Turqi lëkura e qumështit quhet kajmak dhe konsumohet tradicionalisht në mëngjes ose në ëmbëlsirat turke. Bal-kaymak (fjalë për fjalë "lëkurë qumështi me mjaltë") në majë të një fete bukë është gjithashtu popullor.
Mullëza

djathtas|parapamje| Mullëza e kafshëve që do të përdoret në prodhimin e djathit cheddar
**Mullëza** është një grup i ndërlikuar enzimash të prodhuara në stomakun e gjitarëve ripërtypës . Kimozina, përbërësi kryesor i saj, është një enzimë proteazë që kërdëllon kazeinën në qumësht. Përveç kimozinës, mullëza përmban enzima të tjera, të tilla si pepsina dhe një lipazë.

Mullëza është përdorur tradicionalisht për të ndarë qumështin në gjizë të ngurtë dhe hirrë të lëngshme, që përdoret në prodhimin e djathrave. Mullëza nga viçat është bërë më pak e zakonshme për këtë përdorim, deri në atë pikë sa më pak se 5% e djathit në Shtetet e Bashkuara prodhohet duke përdorur mullëz kafshësh sot.  Shumica e djathit tani prodhohet duke përdorur kimozinë që rrjedh nga burime bakteriale.
Mozzarella

**Mocarela** ( Napolitançe: *muzzarella* [ muttsaˈrɛllə ]) është një djath italian jugor gjysmë i butë dhe i pavërtetë i bërë tradicionalisht nga qumështi i buallit italian me metodën *pasta filata* .

Mocarela e freskët është përgjithësisht e bardhë, por kur stazhonohet, ajo kthehet në një të verdhë të lehtë në varësi të dietës së kafshës.  Për shkak të përmbajtjes së lartë të lagështisë, tradicionalisht shërbehet një ditë pas përgatitjes  por mund të mbahet në shëllirë deri në një javë  ose më gjatë kur shitet në pako të mbyllura me vakum . Mocarela e freskët mund të dëgjohet të lëshojë një tingull të veçantë kërcitës kur përtypet ose fërkohet. 

Mocarela me lagështi të ulët mund të mbahet në frigorifer deri në një muaj,  edhe pse një mocarela e copëtuar me lagështi të ulët shitet me një jetëgjatësi deri në gjashtë muaj.  Mocarela përdoret për shumicën e llojeve të picave dhe disa pjata me makarona ose shërbehet me domate të prera në feta dhe borzilok në sallatën kapreze .

parapamje| Domate vishnje te hellosura me bokoncini per meze
parapamje| Mocarela e freskët në një *pica napolitane*

## Prodhimi 
*Mozzarella di bufala* prodhohet tradicionalisht vetëm nga qumështi i buallit italian të Mesdheut . Nga fillues hirre që përmban baktere termofile, shtohet nga grumbulli paraardhës dhe qumështi lihet të vjetërohet në mënyrë që bakteret të shumohen. Më pas, i shtohet mullëza për të mpiksur qumështin. Pas mpiksjes, gjiza pritet copa të mëdha prej 2.5-5 cm dhe lihen të qëndrojnë në mënyrë që gjiza të forcohet në një proces të njohur si shërim.&#x5B; '''' &#x5D;
Klasi America (luftanije amfibe)

parapamje|USS America (LHA-6) F-35B e ngarkuar.
**Klasa Amerika** (dikur klasi LHA(R)) është një klasë anijesh e anijeve sulmuese me ulje helikopterësh (LHA) të llojit të anijeve sulmuese amfibe të Marinës së Shteteve të Bashkuara (USN). Klasa është projektuar për të hedhur në breg një Njësi Ekspeditore Detare duke përdorur helikopterë dhe aeroplanë transporti MV-22B Osprey V/STOL, të mbështetur nga avionët AV-8B Harrier II ose F-35 Lightning II V/STOL dhe helikopterë të ndryshëm sulmi. E para nga këto luftanije u porosit nga Marina e SHBA në 2014 për të zëvendësuar USS Peleliu të klasës Tarawa; do të ndërtohen 11. Dizajni i klasës America bazohet në atë të USS Makin Island, anija e fundit e klasës Wasp, por anijet "Flight 0" të klasës America nuk do të kenë kuvertë të mirë dhe do të kenë spitale më të vogla në bord për të ofruar më shumë hapësirë për përdorim në aviacion.

Edhe pse ata mbajnë vetëm helikopterë dhe avionë V/STOL, klasi Amerika, me një zhvendosje prej rreth 45,000 tonësh të gjatë (46,000 t), është i ngjashëm në madhësi me aeroplanmbajtëset franceze Charles de Gaulle dhe indiane Vikramaditya me krahë fikse. Gjithashtu, ndërsa janë më shumë se 124 këmbë (38 m) më të shkurtra, anijet e klasit Amerika janë me zhvendosje të krahasueshme me ish-aeroplanmbajtëset e klasit të Marinës së SHBA-së Midway.

Anijet e klasës Amerika mund të përdoren si një aeroplanmbajtëse e vogël me një skuadron luftarakë avionësh plus disa helikopterë me shumë qëllime, siç është MH-60 Seahawk. Ato mund të mbajnë rreth 20 deri në 25 AV-8B, F-35B, ose një përzierje e të dyjave, por anijet e ardhshme të kësaj klase, duke filluar me USS Bougainville (LHA-8), do të kenë hangarë avionësh më të vegjël për të lënë hapësirë për më të mëdhenj. kuvertën e puseve të luftës amfibe.

## Shiko edhe 
* Anija sulmuese amfibe

## Referime
Klasi Wasp (luftanije amfibe)

parapamje|USS Wasp më 4 tetor 2007.
**Klasi Wasp** (Shqip: *Grerëz*) është një klasë e anijeve sulmuese amfibe me helikopter zbarkues (LHD) të operuara nga Marina e Shteteve të Bashkuara. Bazuar në klasën Tarawa, me modifikime për të operuar avionë dhe mjete uljeje më të avancuara, klasa Wasp është e aftë të transportojë pothuajse të gjithë forcën e një Njësie Ekspeditare Detare të Trupave Detare të Shteteve të Bashkuara (MEU) dhe t'i zbarkojë ato në territorin armiqësor nëpërmjet anijes zbarkuese. ose helikopterë, si dhe sigurimin e mbështetjes ajrore nëpërmjet avionëve sulmues AV-8B Harrier II ose F-35B Lightning II stealth-fighters. Të gjitha anijet e klasit Wasp u ndërtuan nga Ingalls Shipbuilding, në Pascagoula, Mississippi, me anijen kryesore, USS Wasp, e porositur më 29 korrik 1989. Tetë anije të klasit Wasp u ndërtuan dhe që nga prilli 2021, shtatë janë në shërbim aktiv. pasi USS Bonhomme Richard u dëmtua rëndë nga zjarri më 12 korrik 2020 dhe më pas u çaktivizua në prill 2021.

## Shiko edhe 
* Anija sulmuese amfibe

## Referime
Klasi Mistral (luftanije amfibe)

[parapamje|BPC Dixmude në Gjirin Jounieh, [Libani|Liban 2012.]]
**Klasi Mistral** është një klasë e 5 anijeve sulmuese amfibe të ndërtuara nga Franca. E njohur gjithashtu si transportues helikopterësh dhe të referuara si "anijet e projektimit dhe komandës" (frëngjisht: bâtiments de projection et de commandement ose BPC), një anije e klasit Mistral është e aftë të transportojë dhe vendosë 16 helikopterë NH90 ose Tiger, 4 anije uljeje, deri në 70 automjete, duke përfshirë 13 tanke Leclerc, ose një batalion tankesh Leclerc me 40 trupa, dhe 450 ushtarë. Anijet janë të pajisura me një spital me 69 shtretër dhe janë të afta të shërbejnë si pjesë e një Force Reaguese të NATO-s, ose me forcat paqeruajtëse të Kombeve të Bashkuara ose të Bashkimit Evropian.

Tre anije të klasit janë në shërbim në Marinën Franceze: Mistral, Tonnerre dhe Dixmude. Një marrëveshje për dy anije për Marinën Ruse u njoftua nga presidenti i atëhershëm francez Nicolas Sarkozy më 24 dhjetor 2010 dhe u nënshkrua më 25 janar 2011. Më 3 shtator 2014, presidenti francez François Hollande njoftoi shtyrjen e dorëzimit të anijes së parë luftarake, Vladivostok. në përgjigje të krizës Rusi-Ukrainë. Më 5 gusht 2015, presidenti Hollande dhe presidenti rus Vladimir Putin njoftuan se Franca do të kthente pagesat dhe do të mbante dy anijet; dy anijet u shitën më vonë në Egjipt.

## Shiko edhe 
* Anija sulmuese amfibe

## Referime
Jacques Rogge

alt=Jacques Rogge|parapamje|Jacques Rogge
**Jacques Rogge** ose **Count Rogge** (lindur më 2 maj 1942 - vdiq më -29 Gusht 2021) ishte një ortoped belg, ish-atlet, zyrtar sportiv dhe ish-president i Komitetit Olimpik Ndërkombëtar.

## Biografia 
Jacques Rogge ka lindur në Ghent, Belgjikë më 2 maj 1942 dhe është flamand. Rogge ka studiuar në Universitetin e Gentit dhe është një ish-atlet që ka konkurruar në lundrim në Lojërat Olimpike të 1968, 1972 dhe 1976. Si sportist, ai ishte edhe anëtar i kombëtares belge të regbit.

Jacques Rogge ishte president i Komitetit Olimpik Belg nga viti 1989 deri në 1992 dhe i Komitetit Olimpik Evropian nga 1989 deri në 2001. Rohe u bë anëtar i IOC në 1991, dhe në 1998 i bordit ekzekutiv. Jacques Roche u nderua personalisht me titullin Kont nga Madhëria e Tij Mbreti Albert II i Belgjikës. Rohe dihet se ka qenë një dashnor i madh i historisë dhe fantashkencës.

Jacques Rogge u zgjodh President i Komitetit Olimpik Ndërkombëtar më 16 korrik 2001 në seancën e 112-të të IOC në Moskë. Ai pasoi Juan Antonio Samaranch i cili u zgjodh president nderi.

Si president i IOC, Jacques Roche mbron zhvillimin e olimpizmit në vendet e pazhvilluara dhe zgjedhjen e qyteteve të reja pritëse për Lojërat Olimpike, jo shumë larg në të ardhmen, por në vitet e ardhshme në të cilat, ai beson, kostot e organizimit do të rimbursohet nga qeveria e vendit ku ndodhet qyteti pritës i Lojërave Olimpike.

Gjatë Lojërave Olimpike Dimërore 2002 në Salt Lake City, Jacques Rogge u bë presidenti i parë i IOC që qëndroi në fshatin Olimpik për të qenë më afër atletëve. Rog mori vendime edhe për përzgjedhjen e gjyqtarëve dhe luftën kundër skandaleve të dopingut. Fakti që në të tre Olimpiadat atletët bënë betimin olimpik për të respektuar rregullat antidoping dhe gjyqtarët betimin olimpik për të respektuar gjykimin e drejtë, është një dëshmi e mirë për këtë.

Në Singapor në 2005, Jacques Roche përjashtoi bejsbollin dhe softballin nga programi olimpik i planifikuar për Lojërat Olimpike Verore në Londër 2012, por ai deklaroi se disa sporte që ishin më parë në programin olimpik mund të kthehen në Lojërat Olimpike.

Më 7 prill 2008, Rohe deklaroi në Pekin se ishte "shumë i interesuar" për protestat tibetiane, por nuk hapi bisedime për bojkotimin e Lojërave Olimpike. Më 10 prill 2008, Jacques Roche u tha gazetarëve në Pekin se ishte "i pikëlluar" nga protestat në San Francisko. "Lojërat janë Dita e Falënderimeve," tha Rohe, "Ne kemi ende 120 ditë për ta bërë këtë."
Juan Carlos I (luftanije amfibe)

parapamje|Juan Carlos I në shkurt 2023.
**Juan Carlos I** është një aeroplanmbajtëse-anije sulmuese amfibe me shumë qëllime në Marinën Spanjolle (Armada Española). Ngjashëm në rol me shumë aeroplanmbajtëse, anija e uljes amfibe ka një kërcim skish për operacionet STOVL dhe është e pajisur me aeroplanin sulmues McDonnell Douglas AV-8B Harrier II ose aeroplanin e ri luftarak Lockheed Martin F-35B Lightning II. Anija është emëruar për nder të Juan Carlos I, ish-mbretit të Spanjës.

Anija e re luan një rol të rëndësishëm në flotë, si një platformë që zëvendëson LST-të e klasit Newport Hernán Cortés dhe Pizarro për mbështetjen e lëvizshmërisë së marinsave dhe transportin strategjik të forcave të tjera tokësore, dhe vepron si një platformë për transportuesit me bazë aviacioni që zëvendëson aeroplanmbajtësen tashmë të tërhequr Príncipe de Asturias.

## Shiko edhe 
* Anija sulmuese amfibe

## Referime
Anija sulmuese amfibe

Një **anije sulmi amfibe** është një lloj luftanije amfibe e përdorur për të ulur dhe mbështetur forcat tokësore në territorin e armikut gjatë një sulmi amfib. Dizajni ka evoluar nga aeroplanmbajtës të konvertuar për t'u përdorur si transportues helikopterësh (të cilët, si rezultat, shpesh ngatërrohen me aeroplanmbajtëse konvencionale me krahë fikse). Modelet moderne mbështesin anijet amfibe të uljes, me shumicën e modeleve duke përfshirë një kuvertë pusi. Pas rrethit të plotë, disa anije sulmi amfibe mbështesin gjithashtu avionët me krahë fiks V/STOL, që tani kanë një rol dytësor si aeroplanmbajtëse.

Roli i anijes sulmuese amfibe është thelbësisht i ndryshëm nga ai i një aeroplanmbajtëse standarde: objektet e saj të aviacionit kanë rolin kryesor të pritjes së helikopterëve për të mbështetur forcat në breg dhe jo për të mbështetur avionët goditës. Megjithatë, disa janë në gjendje të shërbejnë në rolin e kontrollit të detit, duke hipur në avionë si Harrier ose variantin e ri F-35B të luftëtarëve Lightning II për patrullimin ajror luftarak dhe helikopterët për luftën kundër nëndetëseve ose duke operuar si një bazë e sigurt për një numër të madh. të luftëtarëve STOVL që kryejnë mbështetje ajrore për një njësi ekspeditash në breg. Shumica e këtyre anijeve gjithashtu mund të mbajnë ose mbështesin mjetet e uljes, të tilla si mjetet e uljes me jastëk ajri (hovercraft) ose LCU.

Flota më e madhe e këtyre llojeve operohet nga Marina e Shteteve të Bashkuara, duke përfshirë klasën Wasp që daton që nga viti 1989 dhe anijet shumë të ngjashme të klasit të Amerikës që hynë në shërbim në 2014. Ashtu si një aeroplanmbajtëse drejton një grup sulmues transportues në Marinën e SHBA , një anije sulmi amfibe drejton një grup sulmi ekspeditë. Anijet sulmuese amfibe operohen gjithashtu nga Marina Mbretërore, Marina Mbretërore Australiane, Marina braziliane, Marina e Ushtrisë Çlirimtare Popullore Kineze, Marina egjiptiane, Marina Franceze, Marina Italiane, Marina e Republikës së Koresë (Koreja e Jugut), Forca Detare Turke dhe Marina Spanjolle.

Termi anije sulmuese amfibe shpesh përdoret në mënyrë të ndërsjellë me klasifikimet e tjera të anijeve. Ai zbatohet për të gjitha anijet amfibe me kuvertë të mëdha, si helikopteri i platformës së uljes (LPH), sulmi me helikopter për ulje (LHA) dhe doku i helikopterit për ulje (LHD).

## Shiko edhe 
* Luftanija
* Transportuesi i helikopterëve
* Aeroplanmbajtësja

## Referime
Leclerc

parapamje|Tanku Leclerc gjatë stërvitjes ushtarake.
**Leclerc** është një tank kryesor luftarak francez i gjeneratës së tretë i zhvilluar dhe prodhuar nga Nexter Systems. Ai u emërua për nder të Marshallit Philippe Leclerc de Hauteclocque, një komandant i Forcave të Lira Franceze, i cili drejtoi Divizionin e 2-të të Blinduar në Luftën e Dytë Botërore.

Leclerc është në shërbim me Ushtrinë Franceze, Ushtrinë Jordaneze dhe Ushtrinë e Emirateve të Bashkuara Arabe. Në prodhim që nga viti 1991, Leclerc hyri në shërbimin francez në 1992, duke zëvendësuar AMX-30 si platformën kryesore të blinduar të vendit. Me prodhimin tashmë të përfunduar, francezët operojnë 222 Leclerc (me 184 të tjera në magazinë, për një total prej 406), ndërsa Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA) zotërojnë 388.

Nga njësitë në shërbimin francez, 200 do të përmirësohen në standardin Leclerc XLR me dërgesat që pritet të fillojnë në vitin 2022.

## Shiko edhe 
* Forcat e Armatosura Franceze

## Referime
General Atomics MQ-9 Reaper

[parapamje|MQ-9A Reaper i [Forca Ajrore e Shteteve të Bashkuara të Amerikës|Forcës Ajrore të SHBA i  armatosur me një Paveway dhe 2 raketa AGM-114 Hellfire.]]
**General Atomics MQ-9 Reaper** (nganjëherë i quajtur **Predator B**) është një mjet ajror pa pilot (UAV) i aftë për operacione fluturimi të kontrolluara nga distanca ose autonome, i zhvilluar nga General Atomics Aeronautical Systems (GA-ASI) kryesisht për Forcën Ajrore të Shteteve të Bashkuara (USAF). MQ-9 dhe UAV-të e tjera referohen si Automjete/Aeroplanë të Pilotuar nga Distanca (RPV/RPA) nga USAF për të treguar kontrollin tokësor nga njerëzit.

MQ-9 është një aeroplan më i madh, më i rëndë dhe më i aftë se aeroplani i mëparshëm General Atomics MQ-1 Predator dhe mund të kontrollohet nga të njëjtat sisteme tokësore. Reaper ka një motor turboprop me 950 kuaj fuqi (712 kW) (krahasuar me motorin me piston 115 kW (86 kW) të Predator). Fuqia më e madhe lejon që Reaper të mbajë 15 herë më shumë ngarkesë municionesh dhe të lundrojë me rreth tre herë shpejtësinë e MQ-1.

Avioni monitorohet dhe kontrollohet nga ekuipazhi ajror në Stacionin e Kontrollit Tokësor (GCS), duke përfshirë përdorimin e armëve. MQ-9 është UAV-ja e parë gjuetare-vrasëse e krijuar për mbikqyrje me qëndrueshmëri të gjatë dhe në lartësi të madhe. Në vitin 2006, Shefi i Shtabit të Forcave Ajrore të Shteteve të Bashkuara, gjenerali T. Michael Moseley tha: "Ne kemi kaluar nga përdorimi i UAV-ve kryesisht në rolet e inteligjencës, mbikëqyrjes dhe zbulimit përpara Operacionit Liria e Irakut, në një rol të vërtetë gjuetar-vrasës me Reaper."

USAF operoi mbi 300 MQ-9 Reapers që nga maji 2021. Disa avionë MQ-9 ishin pajisur me përmirësime të pajisjeve për të përmirësuar performancën në "situata luftarake të nivelit të lartë" dhe të gjithë MQ-9-të e rinj do t'i kishin ato përmirësime. 2035 është fundi i parashikuar i jetës së shërbimit të flotës MQ-9. Kostoja mesatare për njësi e një MQ-9 vlerësohet në 30 milion dollarë në dollarë të 2021. Reaper përdoret gjithashtu nga Doganat dhe Mbrojtja Kufitare e SHBA dhe ushtritë e disa vendeve të tjera. MQ-9A është zhvilluar më tej në MQ-9B, të cilat (bazuar në mision dhe ngarkesë) referohen nga General Atomics si SkyGuardian ose SeaGuardian.

## Shiko edhe 
* Automjeti luftarak ajror pa pilot
* Forcat e Armatosura të Shteteve të Bashkuara të Amerikës
* General Atomics MQ-1 Predator

## Referime
General Atomics

**General Atomics** (**GA**) është një korporatë amerikane e energjisë dhe mbrojtjes me seli në San Diego, Kaliforni, e specializuar në kërkimin dhe zhvillimin e teknologjisë. Kjo përfshin kërkimin e fizikës në mbështetje të ndarjes bërthamore dhe energjisë së shkrirjes bërthamore. Kompania gjithashtu ofron shërbime kërkimore dhe prodhimi për aeroplanët e vëzhgimit të operuar në distancë, duke përfshirë dronët Predator, sensorët e ajrit dhe teknologjitë e avancuara elektrike, elektronike, pa tela dhe lazer.

## Shiko edhe 
* General Dynamics
* Boeing
* Lockheed Martin
* BAE Systems

## Referime
Vaishnavizmi

**Vaishnavizëm** ( sanskritisht: वैष्णवसम्प्रदायः ,romanizimi: *Vaiṣṇavasampradāyaḥ*) është një nga emërtimet kryesore hindu së bashku me Shaivizmin, Shaktizmin dhe Smartizmin .  Quhet gjithashtu **Vishnuizëm** pasi e konsideron Vishnun si qenien e vetme supreme që prin të gjitha hyjnitë e tjera hindu, domethënë *Mahavishnu* .   Pasuesit e tij quhen Vaishnavitë ose *Vaishnava* ( IAST: *Vaiṣṇava* ), dhe përfshin nën-sekte si Krishnaizmi dhe Ramaizmi, të cilët konsiderojnë përkatësisht Krishnën dhe Ramën si qeniet supreme.   Sipas një vlerësimi të vitit 2010 nga Johnson dhe Grim, Vaishnavizmi është sekti më i madh hindu, që përbën rreth 641 milionë ose 67.6% të hinduve.  

Gesa e Vaishnavizmi është e paqartë, dhe gjërësisht hipotetizohet si një fuzion i feve të ndryshe rajonale jovedike me Vishnun. Një jornë e disa  traditave popullore teiste jo-vedike, veçanërisht kultet Bhagavata të Vāsudeva-krishnës dhe *Gopala-Krishna*, dhe Narayana, u zhvilluan nga shekujt 7 deri në 4 pes. U integrua nën zotin vedik Vishnu në shekujt e parë të erës sonë, dhe u finalizua si Vaishnavizëm, ku zhvilloi doktrinën e avatarit, ku hyjnitë e ndryshme jovedike nderohen si mishërime të ndryshme të zotit suprem Vishnu. Rama, Krishna, Narayana, Kalki, Hari, Vithoba, Venkateshvara, Shrinathji, and Jagannath janë ndër emrat e avatarëve popullorë që shihen si aspekte të ndryshme të së njëjtës qënie supreme.

Tradita vaishnavite është e njohur për përkushtimin e dashur ndaj një avatari të Vishnut (shpesh Krishna) dhe si e tillë ishte kyç për përhapjen e lëvizjes Bhakti në nënkontinentin Indian në mijëvjeçarin e 2-të të erës sonë.   Ajo ka katër shkolla me emërtime të shumta ( *sampradaya* ): shkolla Vishishtadvaita e epokës mesjetare e Ramanuxhës, shkolla Dvaita e Madhvaçarjës, shkolla Dvaitadvaita e Nimbarkacharya dhe Shuddhadvaita e Vallabhaçarja .   Ramananda (shek. 14) krijoi një lëvizje të orientuar nga Rama, tani grupi më i madh monastik në Azi.  

Tekstet kryesore në vaishnavizëm përfshijnë Vedat, Upanishadët, Bhagavad Gitën, tekstet Pancharatra (Agama), Naalayira Divya Prabhandhamin dhe Bhagavata Puranën .    
parapamje| Vāsudeva në një monedhë të Agathoklit të Baktrias, rreth 190–180 pes.   Ky është "imazhi më i hershëm i paqartë" i hyjnisë.

### Kohët moderne 
Gjatë shekullit të 20-të, vaishnavizmi është përhapur nga India dhe tani praktikohet në shumë vende anembanë rruzullit, duke përfshirë Amerikën e Veriut, Evropën, Afrikën, Rusinë dhe Amerikën e Jugut. Një pionier i misionit vaishnavit në Perëndim është bërë sannyasi *Baba Premananda Bharati* (1858–1914), një autor i trajtimit të parë të plotë të vaishnavizmit bengali në anglisht *Sree Krishna - Zoti i Dashurisë* dhe themeluesi në 1902 "Krishna Samaj" shoqëria në qytetin e Nju Jorkut dhe një tempull në Los Anxhelos . [74] Statusi global i Vaishnavizmit është kryesisht për shkak të rritjes së lëvizjes ISKCON, e themeluar nga AC Bhaktivedanta Swami Prabhupada në 1966.
Vyasa

**Maharshi Krishna Dvaipayana** ( sanskritisht: महर्षि कृष्णद्वैपायन , romanizimi: *Maharṣi Kṛṣṇa-dvaipāyana*), i njohur më mirë si **Vyasa** ( sanskritisht: व्यासः, romanizimi: Vyāsaḥ, fpf. 'përpiluesi' ) ose **Vedavyasa** (वेदव्यासः, *Veda-vyāsaḥ*, "ai që klasifikoi Vedat "), është një i urtë ose ṛṣi i nderuar i portretizuar në shumicën e traditave hindu. Ai konsiderohet tradicionalisht si autori i epikës *Mahābhārata* .

Vyasa konsiderohet gjithashtu nga shumë hindu si një mishërim i pjesshëm ( sanskritisht: अंशावतार, romanizimi: *aṃśa-avatāra / aṃśāvatāra*) të perëndisë Vishnu dhe përpiluesit të mantrave *të Vedave* në katër Veda, si dhe autorit të tetëmbëdhjetë *Puranave* dhe Brahma Sutrave . Ai është një nga tetë të pavdekshmit Chiranjīvi, duke nënkuptuar se ai është ende gjallë në Kali yuga, epokën aktuale.
HMS Ocean (luftanije amfibe)

[parapamje|HMS Ocean gjatë Operacionit Ellamy dhe ndërhyrjes ushtarake të vitit 2011 në [Libia|Libi.]]
**HMS Ocean** ishte një helikopter i platformës së uljes, dikur transportuesi i helikopterëve në Mbretërinë e Bashkuar dhe flota kryesore e Marinës Mbretërore. Ajo ishte krijuar për të mbështetur operacionet e zbarkimit amfib dhe për të mbështetur stafin e Komandantit të Forcave Amfibe të Mbretërisë së Bashkuar dhe Komandantit të Forcave të Zbarkimit të Mbretërisë së Bashkuar. Ajo u ndërtua në mesin e viteve 1990 nga Kvaerner Govan në lumin Clyde dhe u pajis nga VSEL në Barrow-in-Furness përpara provave dhe pranimit të mëvonshëm në shërbim. Ocean u komisionua në shtator 1998 në portin e saj të shtëpisë HMNB Devonport, Plymouth.

Në dhjetor 2017, marina braziliane konfirmoi blerjen e anijes për 84.6 milion £. Pas nxjerrjes së saj nga shërbimi i Marinës Mbretërore më 27 mars 2018, ajo mbërriti në Rio de Zhaneiro më 25 gusht 2018, me synimin që të vihej në punë si Atlantico dhe plotësisht funksionale deri në vitin 2020.

## Shiko edhe 
* Anija sulmuese amfibe

## Referime
Sinapsi

djathtas|parapamje|400x400px| Diagrami i një lidhjeje sinaptike kimike.
Në sistemin nervor, një **sinaps**  është një strukturë që lejon një neuron (ose qelizë nervore) të kalojë një sinjal elektrik ose kimik në një neuron tjetër ose në qelizën efektore të synuar.

Sinapset janë thelbësore për transmetimin e impulseve nervore nga një neuron në tjetrin. Neuronet janë të specializuar për të transmetuar sinjale në qelizat individuale të synuara, dhe sinapset janë mjetet me të cilat ata e bëjnë këtë. Në një sinaps, membrana plazmatike e neuronit që tejçon sinjalin (neuroni *parasinaptik* ) vjen në një pozicion të ngushtë me membranën e qelizës objektive ( *passinaptike* ). Të dy vendet parasinaptike dhe passinaptike përmbajnë grupe të gjera të makinerive molekulare që lidhin dy membranat së bashku dhe kryejnë procesin e sinjalizimit. Në shumë sinapse, pjesa parasinaptike është e vendosur në një akson dhe pjesa passinaptike ndodhet në një dendrit ose soma. Astrocitet gjithashtu shkëmbejnë informacion me neuronet sinaptike, duke iu përgjigjur aktivitetit sinaptik dhe, nga ana tjetër, duke rregulluar neurotransmetimin .  Sinapset (të paktën sinapset kimike) stabilizohen në vendodhjen e tyre nga molekulat e ngjitjes sinaptike (SAM) që dalin nga neuroni para dhe pas-sinaptik dhe ngjiten së bashku aty ku mbivendosen; SAM mund të ndihmojnë gjithashtu në gjenerimin dhe funksionimin e sinapseve.
General Atomics MQ-1 Predator

[parapamje|Një MQ-1 i [Forca Ajrore e Shteteve të Bashkuara të Amerikës|Forcave Ajrore të SHBA-së i armatosur me raketa AGM-114 Hellfire.]]
**General Atomics MQ-1 Predator** (shpesh i referuar si **droni Predator**) është një avion amerikan i pilotuar nga distanca (RPA) i ndërtuar nga General Atomics që u përdor kryesisht nga Forcat Ajrore të Shteteve të Bashkuara (USAF) dhe Agjencia Qendrore e Inteligjencës (CIA). I konceptuar në fillim të viteve 1990 për role zbulimi ajror dhe vëzhgimi përpara, Predator mbart kamera dhe sensorë të tjerë. Ai u modifikua dhe u modernizua për të mbajtur dhe gjuajtur dy raketa AGM-114 Hellfire ose municione të tjera. Avioni hyri në shërbim në vitin 1995 dhe pati luftime në luftën në Afganistan, Pakistan, ndërhyrjen e NATO-s në Bosnje, bombardimin e NATO-s në Jugosllavi, Luftën e Irakut, Jemenin, luftën civile të Libisë 2011, ndërhyrjen e 2014 në Siri dhe Somali .

USAF e përshkruan Predatorin si një UAS MASHKULL "Tier II" (sistem avionësh pa pilot me lartësi mesatare, me qëndrueshmëri të gjatë). UAS përbëhet nga katër avionë ose "mjete ajrore" me sensorë, një stacion kontrolli tokësor (GCS) dhe një paketë kryesore komunikimi me lidhje satelitore. I mundësuar nga një motor Rotax dhe i drejtuar nga një helikë, mjeti ajror mund të fluturojë deri në 400nmi (740km) drejt një objektivi, duke ecur sipër kokës për 14 orë dhe më pas të kthehet në bazën e tij.

MQ-1 Predator ishte avioni kryesor i pilotuar nga distanca i përdorur për operacione sulmuese nga USAF dhe CIA në Afganistan dhe zonat fisnore pakistaneze nga viti 2001 deri në prezantimin e MQ-9 Reaper; është vendosur edhe diku tjetër. Për shkak se përdorimet fyese të Predator janë klasifikuar nga SHBA, zyrtarët ushtarakë amerikanë kanë raportuar një vlerësim për aftësitë e inteligjencës dhe mbledhjes së zbulimit të RPA-ve, por nuk pranuan të diskutojnë publikisht përdorimin e tyre sulmues. Forcat Ajrore të Shteteve të Bashkuara e tërhoqën Predatorin në 2018, duke e zëvendësuar atë me Reaper.

Aplikimet civile për dronët kanë përfshirë zbatimin e kufirit dhe studimet shkencore, si dhe për të monitoruar drejtimin e erës dhe karakteristikat e tjera të zjarreve të mëdha në pyje (si p.sh. droni që u përdor nga Garda Kombëtare Ajrore e Kalifornisë në Gusht 2013 Rim Fire).

## Shiko edhe 
* Automjeti luftarak ajror pa pilot
* Forcat e Armatosura të Shteteve të Bashkuara të Amerikës
* General Atomics MQ-9 Reaper

## Referime
Tymosja (gatim)

parapamje|300x300px| Mishi i varur brenda një tymoreje në Zvicër
parapamje|250x250px| Një sanduiç me mish të tymosur në Montreal
[parapamje|250x250px| [Oncorhynchus keta|Salmon i tymosur i nxehtë]]
**Tymosja** është procesi i aromatizimit, kafimi, gatimit ose ruajtjes së ushqimit duke e ekspozuar atë ndaj tymit nga materiali i djegur ose i shkrirë, më së shpeshti druri. Shpesh mishi, peshku dhe çaji *lapsang souchong* konsumohen të tymosur.

Në Evropë, alderi është druri tradicional i tymosjes, por lisi përdoret më shpesh tani, dhe ahu në një masë më të vogël. Në Amerikën e Veriut, drurët e hikorit meskit, dushku, pekani, alderi, panja dhe pemët frutore, të tilla si molla, qershia dhe kumbulla, përdoren zakonisht për tymosje. Biomasa tjetër përveç drurit mund të përdoret gjithashtu, ndonjëherë me shtimin e përbërësve aromatizues/

Tymosja mund të bëhet në katër mënyra: tymosja e ftohtë, tymosja e ngrohtë, tymosja e nxehtë dhe përmes përdorimit të një aromatizues tymi, siç është tymi i lëngshëm . 

## Shqetësimet shëndetësore 
Konsumimi i rregullt i mishit dhe peshkut të tymosur mund të rrisë rrezikun e disa llojeve të kancerit
Rotiseria

[parapamje| Gatim [Rotisserie pule|pule rotisserie në një rotiseri horizontale]]
**Rotiseria**, e njohur gjithashtu si **pjekje me hell**, është një stil pjekjeje ku mishi i vishet një **helli** - një shufër e gjatë dhe e fortë që përdoret për të mbajtur ushqimin ndërsa gatuhet mbi një zjarr në një oxhak ose mbi një zjarr nga ato të kampeve, ose piqet në një furrë. Kjo metodë përdoret përgjithësisht për gatimin e nyjeve të mëdha të mishit ose kafshëve të tëra, të tilla si derrat ose gjelat . Rrotullimi gatuan mishin në mënyrë të barabartë në lëngjet e veta dhe lejon qasje të lehtë për fërgim të vazhdueshëm.

## Rotiseria vertikale 
[djathtas|parapamje| Një rotiseri vertikale gatimi [Doner kebab|Döner qebap]]
Fërgimi (gatim)

parapamje| Basting një gjeldeti me një gjelit të detit
**Fërgimi** është një teknikë gatimi që përfshin gatimin e mishit ose me lëngjet e veta ose me ndonjë lloj përgatitjeje si salcë ose marinadë . Mishi lihet të piqet, pastaj lyhet herë pas here me lëngun e tij. Basting është një teknikë e njohur përgjithësisht për t'u përdorur për gjelin e detit, mishin e derrit, pulën, rosën dhe viçin (përfshirë biftek), por mund të zbatohet në pothuajse çdo lloj mishi.
Prerja në kubikë

[parapamje| [Piper zile|Specat jeshile të prera në kubikë, domate dhe kërpudha (nga e majta në të djathtë)]]
**Prerja në kubikë** është një prerje me thikë kuzhine në të cilën ushqimi pritet në blloqe të vogla ose kube. Kjo mund të bëhet për arsye estetike ose për të krijuar copa me madhësi të njëtrajtshme për të siguruar gatim të barabartë. Prerja në kubikë mundëson shpërndarjen e shijes dhe strukturës në të gjithë pjatën, si dhe një kohë gatimi disi më të shpejtë. 

Prerja në kubikë zakonisht zbatohet për perimet e përgatitura në këtë mënyrë, por mund të zbatohet edhe për përgatitjen e mishit ose peshkut dhe frutave . Brunoise është një madhësi veçanërisht e vogël, e prodhuar nga prerja e mëtejshme e ushqimit të stilit julienne .
Crème fraîche

parapamje|250x250px| Një porcion krem fraîche
**Crème fraîche** (, fpf. "krem i freskët") është një produkt qumështi, një krem kosi që përmban 10–45% yndyrë gjalpi, me një pH afërsisht 4.5.  Thartohet me kulturë bakteriale . Rregulloret evropiane të etiketimit specifikojnë se dy përbërësit duhet të jenë krem dhe kulturë bakteriale. Shërbehet mbi fruta dhe produkte furre, si dhe shtohet në supa dhe salca. Përdoret në një sërë recetash të tjera. Kremi i thartë është një ushqim i ngjashëm, me përjashtim të faktit se kremi i thartë është më pak i thartë dhe ka një përmbajtje më të lartë yndyre. Kremi i tharët mund të përmbajë agjentë trashës që nuk lejohen në krem në shumë juridiksione .
parapamje|300x300px| Kontejnerët e kremit të freskët
parapamje|309x309px| Ndarja e qumështit duke përdorur një centrifugë tradicionale të qumështit nga një fermer
Crème fraîche prodhohet duke shtuar një kulturë fillestare në kremin e trashë dhe duke e lënë atë të qëndrojë në një temperaturë të përshtatshme derisa të trashet.   Kultura përbëhet nga një përzierje bakteresh duke përfshirë, *Lactococcus* species *L. cremoris*, *L. lactis* dhe *L. lactis* biovar *diacetylaktis* . Këto baktere i japin shijen që e dallon nga produktet e qumështit të ngjashëm si kremi i thartë.  

Recetat për kuzhinierët që bëjnë krem në shtëpi mund të zëvendësojnë dhallën e kultivuar me kultura aktive për kulturën fillestare.  

Në disa vende në Evropë, përmbajtja e yndyrës së kremës është e rregulluar dhe mund të mos përmbajë përbërës të tjerë përveç kremit dhe kulturës fillestare. 

## Rajonet 
parapamje|200x200px| Supë e ftohur me shparguj me krem fraiche dhe piper rozë
parapamje|200x200px| Mjedra me krem dhe sheqer
Crème fraîche nga Normandia është më i famshmi, dhe crème fraîche nga një zonë e përcaktuar rreth qytetit të Isigny-sur-Mer në departamentin Calvados të Normandisë vlerësohet shumë. Është i vetmi krem që ka një appellation d'origine contrôlée  (AOC), i cili u dha në 1986.  Ai prodhohet gjithashtu në shumë pjesë të tjera të Francës, me sasi të mëdha që vijnë nga rajonet kryesore të qumështit të Bretanjës, Poitou-Charentes, Lorraine dhe Champagne-Ardenne .

## Përdorimet 
Crème fraîche përdoret si i nxehtë ashtu edhe i ftohtë në kuzhinën franceze . Shpesh përdoret për të përfunduar salcat e nxehta të shijshme, dhe me përmbajtjen e tij të yndyrës më të madhe se 30%, kërdëllimi nuk është problem.  Është gjithashtu baza e shumë ëmbëlsirave dhe salcave të ëmbëlsirave .
Puxha

***Puja*** ( sanskritisht: पूजा , romanizimi: *pūjā* , shqip: *puxha*) është një ritual adhurimi i kryer nga hindutë, budistët dhe xhainët për të ofruar homazhe dhe lutje përkushtuese ndaj një ose më shumë hyjnive, për të pritur dhe nderuar një mysafir ose për të festuar shpirtërisht një ngjarje.   Mund të nderojë ose festojë praninë e të ftuarve specialë, ose kujtimet e tyre pasi ata vdesin. Fjala *pūjā* është sanskrite dhe do të thotë nderim, nder, homazh, adhurim dhe devocion.  Puxha, ofrimi i përzemërt i dritës, luleve dhe ujit ose ushqimit për hyjnoren, është rituali thelbësor i hinduizmit. Për adhuruesin, hyjnorja është e dukshme në imazh dhe hyjnia e sheh adhuruesin. Ndërveprimi midis njeriut dhe hyjnisë, midis njeriut dhe gurusë, quhet *darshan*, shikimi. 

Në praktikën hindu, *puja* bëhet në një sërë rastesh, frekuencash dhe cilësimeve. Mund të përfshijë një puxha të përditshme të bërë në shtëpi, ose ceremoni të rastësishme në tempull dhe festivale vjetore. Në raste të tjera, puxha mbahet për të shënuar disa ngjarje të jetës si lindja e një foshnje, ceremonia e hyrjes në shtëpi ose *grihapravesh*, ceremonia e parë e ngrënies së orizit ose *annaprasana*, dasma hindu, ceremonia e fijeve të shenjta ose ceremonia *upanayana* për brahminët ose për të filluar një sipërmarrje e re.  Dy zonat kryesore ku kryhet puxha janë në shtëpi dhe në tempuj për të shënuar faza të caktuara të jetës, ngjarje ose disa festivale si Durga Puja, Kali Puja, Janmashtami dhe Lakshmi Puja .  Puxha nuk është e detyrueshme në hinduizëm. Mund të jetë një çështje rutinë e përditshme për disa hindu, një ritual periodik për disa dhe i rrallë për hindu të tjerë. Në disa tempuj, puja të ndryshme mund të kryhen çdo ditë në kohë të ndryshme të ditës; në tempuj të tjerë, ato mund të jenë të rastësishme.  

Të gjitha festat e rëndësishme indiane, duke përfshirë ato Rakhi, Diwali, Holi, Karva Chauth, Ganesh Chaturthi, Janmashtami dhe Navratri, kanë rituale të njohura si puxha.

Puxha ndryshon sipas sektit, rajonit, rastit, hyjnisë së nderuar dhe hapave të ndjekur.   

Si puxha Nigama ashtu edhe Agama praktikohen në hinduizmin indian. Në hinduizmin e Balit, Agama puja është më e përhapura si brenda shtëpive ashtu edhe në tempuj. Puja quhet ndonjëherë  në Indonezi.
Pantelleria

parapamje|259x259px|Panoramë e Pantelerisë

**Pantelleria** (  Siçiliane : *Pantiḍḍirìa* [pandɪɖɖɪˈɾiːa]; Shqip: *Panteleria* ), **Kossyra** e lashtë ose **Cossura**, është një ishull dhe komunë italiane në ngushticën e Siçilisë në Detin Mesdhe, 106 km në jugperëndim të Sicilisë 68 km në lindje të bregdetit tunizian . Në ditët e kthjellta, Tunizia është e dukshme nga ishulli. Administrativisht komuna e Pantelleria i përket provincës siçiliane të Trapanit .

Sipas Institutit Kombëtar Italian të Statistikave, popullsia e Pantelerisë ishte 7,335 banorë në 2022 
majtas|parapamje|300x300px| Monedhë bronzi Cossura që tregon një portret të Isisit me legjendën Punike (23 mm, 12,18 g)

## Galeri 

File:Lago_di_Venere_-_Pantelleria,_Trapani,_Italia_-_12_Agosto_2016.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lago_di_Venere_-_Pantelleria,_Trapani,_Italia_-_12_Agosto_2016.jpg|*Specchio di Venere* 
File:Specchio_di_Venere.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Specchio_di_Venere.jpg|*Specchio di Venere* 
File:Evening_-_Port,_Pantelleria,_Trapani,_Italy_-_August_20,_2016.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Evening_-_Port,_Pantelleria,_Trapani,_Italy_-_August_20,_2016.jpg|Port
File:Reflection-pantelleria.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Reflection-pantelleria.jpg|Një resort turistik buzë detit
File:Pantelleria_-_Pantelleria,_Trapani,_Italy_-_August_17,_2016.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pantelleria_-_Pantelleria,_Trapani,_Italy_-_August_17,_2016.jpg|Peizazh i shkretë gjatë verës
Guru

**Guru** ( sanskritisht: गुरु  ; IAST : *guru;* Pali *: garu* ) është një term sanskrit për një " mentor, udhëzues, ekspert ose mjeshtër" të njohurive ose fushave të caktuara.  Në fetë indike, një guru është më shumë se një mësues: tradicionalisht, guruja është një figurë e nderueshme për dishepullin (ose ''* në sanskritisht, fjalë për fjalë *kërkues [i dijes ose së vërtetës* ]) ose studentin, me gurunë që shërben si një " këshilltar, që ndihmon në formimin e vlerave, ndan njohuritë e përvojës po aq sa njohuritë e mirëfillta, një shembull në jetë, një burim frymëzimi dhe që ndihmon në evolucionin shpirtëror të një studenti”.  Cilado qoftë gjuha në të cilën është shkruar, Judith Simmer-Brown shpjegon se një tekst shpirtëror tantrik kodifikohet shpesh në një gjuhë të errët muzgu, kështu që nuk mund të kuptohet nga askush pa shpjegimin verbal të një mësuesi të kualifikuar, në këtë rast guruja.  Një guru është gjithashtu udhërrëfyesi shpirtëror i dikujt, i cili e ndihmon dikë të zbulojë të njëjtat potenciale që *mësuesi* tashmë ka realizuar. 

Referencat më të vjetra për konceptin e *gurusë* gjenden në tekstet më të hershme vedike të hinduizmit .  *Guru* dhe *gurukula* - një shkollë e drejtuar nga *guruja*, ishin një traditë e vendosur në Indi në mijëvjeçarin e 1 pes, dhe këto ndihmuan në hartimin dhe transmetimin e Vedave të ndryshme, Upanishadeve, teksteve të shkollave të ndryshme të filozofisë hindu dhe Shastrave post-Vedike. duke filluar nga njohuritë shpirtërore e deri tek artet e ndryshme.    Rreth mesit të mijëvjeçarit të parë të erës sonë, dëshmitë arkeologjike dhe epigrafike sugjerojnë se shumë institucione më të mëdha të *guruve* kanë ekzistuar në Indi, disa pranë tempujve hindu, ku tradita guru-shishya ndihmoi në ruajtjen, krijimin dhe transmetimin e fushave të ndryshme të dijes.  Këta guru udhëhoqën një varg të gjerë studimesh duke përfshirë shkrimet e shenjta hindu, tekstet budiste, gramatikën, filozofinë, artet marciale, muzikën dhe pikturën .  

Tradita e gurusë gjendet gjithashtu në xhainizëm, duke iu referuar një preceptori shpirtëror, një rol që zakonisht shërbehet nga një asket xhain.   Në Sikizëm, tradita *guru* ka luajtur një rol kyç që nga themelimi i saj në shekullin e 15-të, themeluesi i saj përmendet si Guru Nanak dhe shkrimi i saj i shenjtë si Guru Granth Sahib .   Koncepti *guru'' ka lulëzuar në Budizmin Vajrayana, ku guruja tantrike konsiderohet një figurë për t'u adhuruar dhe udhëzimet e të cilit nuk duhet të shkelen kurrë.
Qarku linear

Një **qark linear** është një qark elektronik që i bindet parimit të mbivendosjes . Kjo do të thotë që dalja e qarkut F(x) kur një kombinim linear i sinjaleve a x_1(t) + b x_2(t) aplikohet në të është i barabartë me kombinimin linear të daljeve për shkak të sinjaleve x_1(t) dhe x_2(t) zbatohen veçmas:

: F(ax_1 + bx_2) = aF(x_1) + bF(x_2)\,

Quhet qark linear sepse voltazhi i daljes dhe rryma e një qarku të tillë janë funksione lineare të tensionit dhe rrymës hyrëse të tij.    Ky lloj lineariteti nuk është i njëjtë me atë të grafikëve drejtvizorë .

Në rastin e zakonshëm të një qarku në të cilin vlerat e përbërësve janë konstante dhe nuk ndryshojnë me kalimin e kohës, një përkufizim alternativ i linearitetit është që kur aplikohet një tension ose rrymë hyrëse sinusoidale e frekuencës *f*, çdo dalje në gjendje të qëndrueshme e qarkut ( rryma përmes çdo komponenti, ose tensioni ndërmjet dy pikave) është gjithashtu sinusoidal me frekuencë *f* .   Një qark linear me vlera konstante të komponentëve quhet linear-statik në kohë (LSK) (ang. *linear time-invariant* (LTI)).

Joformalisht, një qark linear është ai në të cilin vlerat e komponentëve elektronikë (të tilla si rezistenca, kapaciteti, induktiviteti, fitimi, etj.) nuk ndryshojnë me nivelin e tensionit ose rrymës në qark. Qarqet lineare janë të rëndësishme sepse mund të përforcojnë dhe përpunojnë sinjale elektronike pa shtrembërim . Një shembull i një pajisjeje elektronike që përdor qarqe lineare është një sistem zëri .
Ngushtica

[parapamje| [Ngushtica e Gjibraltarit]]
Një **ngushticë** është një formë toke që lidh dy dete ose dy pellgje ujore. Ndërsa forma e tokës në përgjithësi ngushton rrjedhën, uji sipërfaqësor ende rrjedh, në pjesën më të madhe, në të njëjtën lartësi në të dy anët dhe përmes ngushticës në të dy drejtimet. Më së shpeshti, është një kanal në ngushtim e sipër që shtrihet midis dy masave tokësore . Disa ngushtica nuk janë të lundrueshme, për shembull sepse ato janë ose shumë të ngushta ose shumë të cekëta, ose për shkak të një shkëmbi ose arkipelagu të palundrueshëm. Ngushticat njihen gjithashtu si vendqëndrime për mbledhjen e sedimentit. Zakonisht, depozitat e madhësisë së rërës ndodhin në të dy daljet e kundërta të ngushticës, duke formuar erashka nënujore ose delta .

## Krahasimet 
Ngushtica janë e anasjellta e istmeve . Kjo do të thotë që teksa një ngushticë shtrihet midis dy masave tokësore dhe lidh dy zona të mëdha të oqeanit, një istëm shtrihet midis dy zonave të oqeanit dhe lidh dy masa të mëdha tokësore.

Disa ngushtica kanë potencialin për të gjeneruar fuqi të konsiderueshme baticore duke përdorur turbinat e rrjedhës së baticës . Baticat janë më të parashikueshme se fuqia e valës ose era . Pentland Firth (një ngushticë) mund të jetë në gjendje të gjenerojë 10&nbsp;GW .  Cook Strait në Zelandën e Re mund të jetë në gjendje të gjenerojë 5.6&nbsp;GW  edhe pse energjia totale e disponueshme në rrjedhë është 15&nbsp;GW.
Bob Çorba

**Bob çorba** ( ) është një çorbë, një supë bullgare .  Është bërë nga fasule të thata, qepë, domate, chubritza ose dzhodzhen ( dhjozëm ) dhe karrota . 

Llojet vendore mund të përjashtojnë gjithashtu karrotat ose të përfshijnë specin, patate apo edhe ndonjë lloj mishi. Historikisht, ajo ka qenë një supë e zakonshme dhe ushqimi kryesor në manastiret bullgare.
Eksperti

[parapamje| [Adolf von Becker : *Eksperti i Artit*]]
**Ekspert** është dikush që ka një kuptim dhe kompetencë të gjerë dhe të thellë për sa i përket njohurive, aftësive dhe përvojës përmes praktikës dhe edukimit në një fushë ose fushë të caktuar studimi. Në mënyrë joformale, një ekspert është dikush i njohur gjerësisht si një burim i besueshëm i  ose aftësive, nga aftësia e të cilit për të gjykuar ose për të vendosur drejt, me drejtësi ose me mençuri i jepet autoritet dhe status nga kolegët ose publiku në një fushë specifike të mirëpërcaktuar. Një ekspert, në përgjithësi, është një person me njohuri ose duhësi të gjera bazuar në kërkime, përvojë ose profesion dhe në një fushë të caktuar studimi. Ekspertët thirren për këshilla për lëndën e tyre përkatëse, por ata jo gjithmonë bien dakord për të dhënat e një fushe studimi. Një ekspert mund të besohet, në bazë të kredencialeve, trajnimit, arsimimit, profesionit, publikimit ose përvojës, se ka njohuri të veçanta për një temë përtej asaj të një personi mesatar, të mjaftueshme që të tjerët të mund të mbështeten zyrtarisht (dhe ligjërisht ) në opinionin e individit për atë temë. Historikisht, një ekspert quhej një i urtë . Individi ishte zakonisht një mendimtar i thellë i dalluar për mençuri dhe gjykim të shëndoshë.

Në fusha specifike, përkufizimi i ekspertit është përcaktuar mirë me konsensus dhe për këtë arsye nuk është gjithmonë e nevojshme që individët të kenë një  profesional ose akademik që ata të pranohen si ekspertë. Në këtë aspekt, një bari me pesëdhjetë vjet përvojë në kujdesin e tufave do të njihet gjerësisht se ka ekspertizë të plotë në përdorimin dhe trajnimin e qenve të deleve dhe kujdesin ndaj deleve. Një shembull tjetër nga shkenca kompjuterike është se një sistem ekspert mund të mësohet nga një njeri dhe më pas të konsiderohet një ekspert, shpesh duke tejkaluar qeniet njerëzore në detyra të veçanta. Në ligj, eksperti duhet të njihet me argument dhe autoritet.

## Shiko edhe 
* Ekspertiza
* Fakti
* Shkenca
* Forenzika

## Referime
Tombolo

[djathtas|parapamje|300x300px| Tombolo pranë [Karistos|Karystos, Eubea, Greqi]]
djathtas|parapamje|300x300px| Tombolo në kontrast me format e tjera të tokës bregdetare.
Një **tombolo** është një istmus me rërë ose zall. Një tombolo, nga italishtja '''' , që do të thotë 'jastëk', dhe nganjëherë e përkthyer gabimisht si *ayre* (një ayre është një plazh me zall i çdo lloji), është një formë toke e depozitimit me anë të së cilës një ishull bashkohet me kontinentin nga një pjesë e ngushtë toke si p.sh. pështymë (formë tokësore) ose bar.

Pasi bashkohet, ishulli njihet më pas si një ishull i lidhur.

Disa ishuj të lidhur me shufra që ngrihen mbi nivelin e ujit quhen një *grup tombolo*. Dy ose më shumë tombolo mund të formojnë një rrethim (të quajtur lagunë ) që përfundimisht mund të mbushet me sediment.

## Formimi 
Vija bregdetare lëviz në drejtim të ishullit (ose shkëmbyesit të shkëputur) për shkak të grumbullimit të rërës në pjerrësinë e ishullit, ku energjia e valëve dhe lëvizja në breg të gjatë zvogëlohen dhe për këtë arsye ndodh depozitimi i rërës.
Popara

**Popara** ( cirilik : *попара*, Greqisht: παπάρα , *papara*,  Turqisht: *papara*  ) është një pjatë e bërë me bukë. Zakonisht buka është e vjetër dhe ka një kore të trashë dhe ngjyhet në çaj të nxehtë, qumësht ose ujë. Shpesh shtohen sheqer, mjaltë, gjalpë dhe djathë. Prodhohet kryesisht në Bullgari, Greqi, Serbi, Bosnje dhe Hercegovinë, Maqedoninë e Veriut, Turqi dhe Mal të Zi .
Amblainville

**Amblainville** (; Shqip: *Amblavila*) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore.

## Popullatë