Talmudi

**Talmudi** (hebraisht: תלמוד, udhëzim, student) sipas Tanah - Bibla hebreje - është puna më e rëndësishme letrare e Jehudizmit. 

Talmudi: fillimi i traktatit Berahot. Në mes të Mishna dhe Gemara (duke filluar nga rreshti 14, treguar nga shkronjat "גמ" si një shkurtim i Gemara), brenda (këtu, diferencë të djathtë) komentin e Rashi, jashtë këtu (margin majtas) Kommentare më vonë është shumë më e gjerë se Bibla; shpenzimeve totale e kryera për gati 10.000 faqe në një duzinë vëllime. Ka tradita të ndryshme të Talmudit.

## Dijetarë të Talmudit 
Dijetarët më të rëndësishëm të Talmudit të shekullit të 20-të:

### Dijetarë ortodoksë 
* Rabbi Schlomo Salman Auerbach
* Rabbi Jechiel Michel Epstein
* Rabbi Moshe Feinstein
* Rabbi Joseph Eliahu Henkin
* Rabbi Avraham Jeschajahu Karelitz
* Rabbi Elasar Menachem Schach
* Rabbi Joseph Soloveitchik
* Rabbi Adin Steinsaltz
* Rabbi Jechiel Jaakov Weinberg
* Rabbi David Weiss Halivni (* 1927)

### Dijetarë konservatorë 
* Rabbi Louis Ginzberg
* Dr. Judith Hauptman (* 1934)
* Rabbi Saul Lieberman (1898-1983)
* Rabbi Jacob Neusner

## Shih edhe 
* Gemara
* Teurati
* Jeschiwa
* Klaus (Shkollë Talmudike)
* Karaite
* Lista e traktateve të Mishnës
* Indeksi i botimeve të Talmudit në gjermanisht

## Bibliografia 
* Adolf Lewin: *Der Judenspiegel des Dr. Justus ins Licht der Wahrheit gerückt*. Magdeburg, 1884
* Abraham Berliner: *Censur und Confiscation hebräischer Bücher im Kirchenstaate. Auf Grund der Inquisitions Akten in der Vaticana und Vallicellana*. Verlag Itzkowski, Berlin 1891
* Raphael Rabbinovicz: *Diqduqe Soferim. Variae Lectiones in Mischnam et in Talmud Babylonicum*. Mayana-Hokma 1959/60 (16 Bde.; Nachdruck der Ausgabe München 1868–1886).
* Jacob Neusner: *The Formation of the Babylonian Talmud* (Studia post-biblica; 17). Brill, Leiden 1970
* Moshe Carmilly-Weinberger: *Censorship and freedom of expression in Jewish history*. Sepher-Hermon-Press, New York 1977, ISBN 0-87203-070-9.
* Marc-Alain Ouaknin: *Das verbrannte Buch. Den Talmud lesen*. Edition Quadriga, Berlin 1990, ISBN 3-88679-182-3.
* Günter Stemberger: *Einleitung in Talmud und Midrasch*. 8. Aufl. Beck, München 1992, ISBN 3-406-36695-3.
* Leo Prijis: *Die Welt des Judentums. Religion, Geschichte, Lebensweise*. 4. Aufl. Beck, München 1996, ISBN 3-406-36733-X, S. 55 ff.
* Barbara Beuys: *Heimat und Hölle. Jüdisches Leben in Europa durch zwei Jahrtausende*. Rowohlt, Reinbek 1996, ISBN 3-498-00590-1, S. 114 ff.
* Hannelore Noack: *„Unbelehrbar?“ Antijüdische Agitation mit entstellten Talmudzitaten; antisemitische Aufwiegelung durch Verteufelung der Juden*. University Press, Paderborn 2001, ISBN 3-935023-99-5 (zugl. Dissertation, Universität Paderborn 1999).
* Yaacov Zinvirt: *Tor zum Talmud*, Berlin 2009

## Lidhje të jashtme 
* Inhaltsübersicht zum Talmud (Krahasimi i traktateve të Mishnës, Talmudit Babilonas dhe Palestinez)
* Talmud.de (Përmbledhje me një listë të traktateve individuale)
* Talmudi babilonas, dorëshkrime pergamene, Francë (?) 1342, Bayerische Staatsbibliothek, Signatur: Cod.hebr. 95 (Dokumentacioni online i dorëshkrimit)
* Dokumentation „Gefälschte Talmud-Zitate vor Gericht“  (Duisburger Institut für Sprach- und Sozialforschung, DISS)
* E drejta judaike 
* Procesi kundër Talmudit

## Burime