Indeksi i tregut të aksioneve

parapamje| Një krahasim i tre indekseve kryesore të aksioneve në SHBA: NASDAQ Composite, Dow Jones Industrial Average dhe S&amp;amp;P 500 Index . Të tre kanë të njëjtën gjatësi në mars 2007. NASDAQ u rrit gjatë flluskës dot-com në fund të viteve 1990, si rezultat i numrit të madh të kompanive teknologjike në atë indeks.
Në financë, një indeks aksioni, ose një indeks tregu aksioni, është një mjet për të vlerësuar performancën e një tregu aksioni ose një nëngrup tregu aksioni. Ky indeks ndihmon investitorët të krahasojnë nivelet aktuale të çmimeve të aksioneve me çmimet e mëparshme për të vlerësuar performancën e tregut.

Dy nga kriteret kryesore të një indeksi janë që ai të jetë i investueshëm dhe transparent. Metodat e ndërtimit të tij përcaktohen për të siguruar këto karakteristika. Investitorët mund të investojnë në një indeks të tregut të aksioneve duke blerë një fond indeksi, i cili është strukturuar si një fond i përbashkët ose një fond i tregtuar në bursë, dhe për të "gjurmuar" një indeks. Dallimi midis performancës së një fondi të indeksit dhe indeksit, nëse ka, quhet gabim gjurmimi.

## Llojet e indekseve sipas mbulimit 
 
Indekset e tregut të aksioneve mund të klasifikohen dhe segmentohen sipas grupit të aksioneve bazë të përfshira në indeks, ndonjëherë të referuara si "mbulim". Aksionet bazë zakonisht grupohen së bashku bazuar në ekonominë e tyre bazë ose në kërkesën e investitorëve bazë që indeksi kërkon të përfaqësojë ose gjurmojë. Për shembull, një indeks 'botëror' ose 'globar' i tregut të aksioneve—siç janë MSCI World ose S&P Global 100—përfshin aksione nga e gjithë bota dhe përmbush kërkesën e investitorëve për një indeks që përfaqëson aksione të gjera globale.

Indekset rajonale që përfshihen në indeksin MSCI World, siç është indeksi MSCI Emerging Markets, përfshijnë aksione nga vende me nivel të ngjashëm të zhvillimit ekonomik, duke kënaqur kërkesën e investitorëve për një indeks për aksionet e tregjeve në zhvillim që mund të ndajnë bazë të ngjashme ekonomike. Mbulimi i një indeksi të tregut të aksioneve ndryshon në bazë të metodës së peshimit. Për shembull, indeksi S&P 500 i peshuar me kapitalin e tregut mbulon 500 aksionet më të mëdha nga Indeksi Total i Tregut S&P, ndërsa një indeks S&P 500 i peshuar gjithashtu është i disponueshëm me të njëjtin mbulim.

; Mbulimi global
: Këta indekse përpiqen të përfaqësojnë ecurinë e tregut botëror të aksioneve.
: Për shembull, Seria e Indeksit Global të Kapitalit FTSE përfshin mbi 16,000 kompani. 
; Mbulimi rajonal
: Këta indekse përfaqësojnë ecurinë e bursës së një rajoni të vetëm gjeografik. Disa shembuj të këtyre indekseve janë Indeksi i Evropës së Zhvilluar FTSE dhe Indeksi i Azi-Paqësorit të zhvilluar FTSE.
; Mbulimi i vendit
: Këta indekse përfaqësojnë performancën e tregut të aksioneve të një vendi të vetëm - dhe në mënyrë të përafërt, pasqyrojnë ndjenjën e investitorëve mbi gjendjen e ekonomisë së tij. Indekset e tregut të kuotuar më shpesh janë indekset kombëtare të përbëra nga aksionet e kompanive të mëdha të listuara në bursat më të mëdha të një vendi, të tilla si Indeksi S&amp;amp;P 500 në Shtetet e Bashkuara, Nikkei 225 në Japoni, DAX në Gjermani, NIFTY 50 në Indi, dhe FTSE 100 në Mbretërinë e Bashkuar THE REAL WORLD .
; Mbulim i bazuar në shkëmbim
: Këta indekse mund të bazohen në bursën në të cilën tregtohen aksionet, siç është NASDAQ-100, ose grupe shkëmbimesh, si Euronext 100 ose OMX Nordic 40 .
; Mbulimi i bazuar në sektor
: Këta indekse ndjekin ecurinë e sektorëve të veçantë të tregut . Disa shembuj janë Indeksi Wilshire US REIT, i cili gjurmon më shumë se 80 truste të investimeve në pasuri të paluajtshme, dhe Indeksi i Bioteknologjisë NASDAQ që përbëhet nga rreth 200 firma në industrinë e bioteknologjisë .

## Llojet e indekseve sipas metodës së peshimit 
 
Indekset e tregut të aksioneve mund të kategorizohen sipas metodologjisë së peshës së tyre, ose rregullave se si alokohen aksionet në indeks, pavarësisht nga mbulimi i aksioneve të tyre. Për shembull, S&P 500 dhe S&P 500 Equal Weight mbulojnë secili të njëjtin grup aksionesh, por S&P 500 peshohet sipas kapitalizimit të tregut, ndërsa S&P 500 Equal Weight vendos peshë të barabarta për secilin përbërës. Disa metoda të zakonshme të peshimit të indeksit janë renditur më poshtë. Në praktikë, shumë indekse do të vendosin kufizime, të tilla si kufijtë e përqendrimit, në këto rregulla.

; Ponderimi i kapitalizimit të tregut
: Kjo metodë peshon aksionet përbërëse me kapitalizimin e tyre të tregut (shpesh i shkurtuar në "kapakun e tregut"), dmth. çmimi i aksioneve shumëzuar me numrin e aksioneve në qarkullim. Sipas modelit të çmimit të aktiveve kapitale, një portofol tregu i ponderuar me kapitalin e tregut (i cili mund të përafrohet nga një portofol i indeksit të kapitalit të ponderuar me kapitalin e tregut) është efikas në variancë mesatare, që do të thotë se mund të pritet të prodhojë kthimin më të lartë të disponueshëm për një të dhënë. niveli i rrezikut. Një indeks i ponderuar me kapitalin e tregut mund të konsiderohet gjithashtu si një indeks i ponderuar me likuiditet, pasi aksionet me kapital më të madh priren të kenë likuiditetin më të lartë dhe kapacitetin më të madh për të trajtuar flukset e investitorëve; portofolet me aksione të tilla mund të kenë kapacitet shumë të lartë investimi.
; Ponderimi i kapitalizimit të tregut me rregullim të lirë
: Kjo metodë rregullon peshën e indeksit të kapitalit të tregut të secilës kompani duke përjashtuar aksionet e mbajtura ngushtë ose strategjikisht që nuk janë përgjithësisht të disponueshme për tregun publik. Aksione të tilla mund të mbahen nga qeveritë, kompanitë e lidhura, themeluesit dhe punonjësit. Kufijtë e pronësisë së huaj të vendosura nga rregulloret e qeverisë gjithashtu mund t'i nënshtrohen rregullimeve me qarkullim të lirë. Këto rregullime informojnë investitorët për çështjet e mundshme të likuiditetit nga këto zotërime që nuk janë të dukshme nga numri i papërpunuar i aksioneve të një aksioni. Rregullimet me notim të lirë nuk janë të lehta për t'u llogaritur dhe ofrues të ndryshëm të indeksit kanë metoda të ndryshme të rregullimit me notim të lirë, të cilat ndonjëherë mund të prodhojnë rezultate të ndryshme.
; Ponderimi i çmimeve
: Kjo metodë peshon çdo aksion përbërës me çmimin e tij për aksion pjesëtuar me shumën e të gjitha çmimeve të aksioneve në indeks. Një indeks i ponderuar me çmim mund të mendohet si një portofol me një aksion të çdo aksioni përbërës. Megjithatë, një ndarje e aksioneve për çdo aksion përbërës të indeksit do të bënte që pesha në indeksin e aksionit që ndahej të zvogëlohej, edhe në mungesë të ndonjë ndryshimi domethënës në bazat e atij aksioni. Kjo veçori i bën indekset e ponderuara me çmim jo tërheqës si standarde për strategjitë pasive të investimeve dhe menaxherët e portofolit. Megjithatë, shumë indekse të ponderuara sipas çmimeve, si Dow Jones Industrial Average dhe Nikkei 225, ndiqen gjerësisht si tregues të dukshëm të lëvizjeve të përditshme të tregut.
; Peshë e barabartë
: Kjo metodë i jep secilit aksion përbërës peshën prej 1/n, ku n përfaqëson numrin e aksioneve në indeks. Kjo metodë prodhon portofolet më pak të përqendruara. Ponderimi i barabartë i aksioneve në një indeks konsiderohet një strategji naive sepse nuk tregon preferencë ndaj asnjë aksioni të vetëm. Zeng dhe Luo (2013) vëren se indekset e gjera të ponderuara të tregut janë indiferentë ndaj faktorëve dhe rastësojnë çmimet e gabuara të faktorëve. Indekset e aksioneve me peshë të barabartë priren të mbipeshojnë aksionet me kapital të vogël dhe të nënpeshojnë aksionet me kapital të madh në krahasim me një indeks të ponderuar me kapitalin e tregut. Këto paragjykime zakonisht rezultojnë në paqëndrueshmëri më të lartë dhe likuiditet më të ulët sesa indekset e peshës së kapitalit të tregut. Për shembull, Indeksi Barron's 400 cakton një vlerë të barabartë prej 0.25% për secilin prej 400 aksioneve të përfshira në indeks, të cilat së bashku mblidhen në 100% të tërës.
; Ponderimi i faktorit themelor
: Kjo metodë, e njohur edhe si indekse të bazuara në themel, peshon stoqet përbërëse bazuar në "faktorë themelorë të aksioneve" të zgjedhura në mënyrë arbitrare dhe jo në të dhënat e tregut financiar të aksioneve. Faktorët themelorë mund të përfshijnë shitjet, të ardhurat, dividentët dhe faktorë të tjerë të analizuar në analizën themelore . Ngjashëm me analizën themelore, peshimi themelor supozon se çmimet e tregut të aksioneve do të konvergojnë në një çmim të brendshëm të nënkuptuar nga atributet themelore. Disa faktorë themelorë përdoren gjithashtu në indekset gjenerike të peshimit të faktorëve.
; Ponderimi i faktorit
: Kjo metodë peshon stoqet përbërëse bazuar në faktorët e rrezikut të tregut të stoqeve siç maten në kontekstin e modeleve të faktorëve, siç është modeli me tre faktorë Fama-Frëngjisht . Faktorë të tillë zakonisht përfshijnë Rritjen, Vlerën, Madhësinë, Rendimentin, Momentin, Cilësinë dhe Paqëndrueshmërinë. Strategjitë e investimit të faktorëve pasivë njihen ndonjëherë si strategji "beta inteligjente". Investitorët mund të përdorin strategji ose portofol investimi me faktorë për të plotësuar një portofol të indeksuar të ponderuar me kapitalin e tregut duke anuar ose ndryshuar ekspozimin e portofolit të tyre ndaj faktorëve të caktuar.
; Ponderimi i paqëndrueshmërisë
: Kjo metodë peshon stoqet përbërëse në anasjelltas të luhatshmërisë së tyre relative të çmimeve. Paqëndrueshmëria e çmimeve përcaktohet ndryshe nga secili ofrues i indeksit, por dy metoda të zakonshme janë devijimi standard i 252 ditëve të fundit të tregtimit (përafërsisht një vit kalendarik) dhe devijimi standard javor i kthimeve të çmimeve për 156 javët e fundit (afërsisht tre vitet kalendarike).
; Peshimi minimal i variancës
: Kjo metodë peshon stoqet përbërëse duke përdorur një proces optimizimi të variancës mesatare. Në një indeks të peshuar me paqëndrueshmëri, stoqeve shumë të paqëndrueshme u jepet më pak peshë në indeks, ndërsa në një indeks të peshimit të variancës minimale, stoqeve shumë të paqëndrueshme që janë të korreluara negativisht me pjesën tjetër të indeksit mund t'u jepen pesha relativisht më të mëdha sesa do të jepeshin në indeksi i ponderuar i paqëndrueshmërisë.

## Paraqitja e kthimeve të indeksit 
Disa indekse, si Indeksi S&P 500, kanë shumë versione. Këto versione mund të ndryshojnë në bazë të mënyrës se si peshohen përbërësit e indeksit dhe se si llogariten dividentët. Për shembull, ekzistojnë tre versione të Indeksit S&P 500: kthimi i çmimit, i cili merr në konsideratë vetëm çmimin e komponentëve; kthimi total, i cili llogarit për riinvestimin e dividendit; dhe kthimi total neto, i cili llogarit riinvestimin e dividendit pas zbritjes së një mbajtjeje në burim taksash.

Indekset Wilshire 4500 dhe Wilshire 5000 kanë pesë versione secili: kthimi total i kapitalizimit të plotë, çmimi i kapitalizimit të plotë, kthimi total i rregulluar me notë, çmimi i rregulluar me notë dhe peshë e barabartë. Dallimi midis kapitalizimit të plotë, versioneve të rregulluara me notë dhe me peshë të barabartë është në mënyrën se si peshohen përbërësit e indeksit.  

### Kritika për peshimin e kapitalizimit 
Një argument për peshimin e kapitalizimit është se investitorët duhet, në total, të mbajnë një portofol të peshuar me kapitalizim, pasi kjo ofron kthimin mesatar për të gjithë investitorët; nëse disa investitorë përjetojnë rezultate më të dobëta, investitorët e tjerë duhet të përjetojnë rezultate më të mira (pa llogaritur kostot e transaksioneve).

## Indekset dhe menaxhimi pasiv i investimeve 
Menaxhimi pasiv është një strategji investimi që përfshin investimin në fondet e indeksit, të cilat janë të strukturuara si fonde të përbashkëta ose fonde të tregtuara në bursë që ndjekin indekset e tregut. SPIVA (Indekset S&P kundrejt Aktiveve) vjetore "US Scorecard", e cila mat performancën e indekseve kundrejt fondeve të përbashkëta të menaxhuara në mënyrë aktive, zbulon se shumica dërrmuese e fondeve të përbashkëta të menaxhimit aktiv nuk arrin të performojë më mirë se standardet e tyre, siç është Indeksi S&P 500, pas tarifave.

Ndryshe nga një fond i përbashkët, i cili vlerësohet çdo ditë, një fond i tregtuar në këmbim vlerësohet vazhdimisht dhe është i mundshëm . 

## Indekset etike të tregut të aksioneve 
Disa indekse bazohen në investimin etik dhe përfshijnë vetëm kompani që plotësojnë disa kritere ekologjike ose sociale, të tilla si Indeksi Social Calvert, Domini 400 Social Index, FTSE4Good Index, Dow Jones Sustainability Index, STOXX Global ESG Leaders Index Aeei indekset dhe Indeksi i Energjisë së Pastër Wilderhill.  Indekset e tjera etike të tregut të aksioneve mund të bazohen në peshimin e diversitetit (Fernholz, Garvy dhe Hannon 1998). Në vitin 2010, Organizata e Bashkëpunimit Islamik njoftoi fillimin e një indeksi të aksioneve që përputhet me ndalimin e Sheriatit për alkoolin, duhanin dhe lojërat e fatit. 

Kritikët e nismave të tilla argumentojnë se shumë firma plotësojnë "kriteret etike" mekanike (p.sh. në lidhje me përbërjen e bordit ose praktikat e punësimit), por nuk arrijnë të performojnë në mënyrë etike në lidhje me aksionerët (p.sh. Enron ). Në të vërtetë, "vula e miratimit" në dukje e një indeksi etik mund t'i bëjë investitorët më të qetë, duke mundësuar mashtrime. Një përgjigje ndaj këtyre kritikave është se besimi në menaxhimin e korporatës, kriteret e indeksit, menaxherin e fondit ose indeksit dhe rregullatorit të letrave me vlerë, nuk mund të zëvendësohet kurrë me mjete mekanike, kështu që " transparenca e tregut " dhe " zbulimi " janë të vetmet efektive afatgjatë. rrugët drejt tregjeve të drejta. Nga pikëpamja financiare, nuk është e qartë nëse indekset etike apo fondet etike do të kenë performancë më të mirë se homologët e tyre më konvencionalë. Teoria mund të sugjerojë që kthimet do të ishin më të ulëta pasi universi i investueshëm është reduktuar artificialisht dhe bashkë me të edhe efikasiteti i portofolit. (Ai bie ndesh me Modelin e Çmimeve të Aseteve Kapitale, shih më lart.) Nga ana tjetër, kompanitë me performanca të mira sociale mund të drejtohen më mirë, të kenë punëtorë dhe klientë më të përkushtuar dhe të kenë më pak gjasa të pësojnë dëmtim të reputacionit nga incidentet (derdhjet e naftës, gjykatat industriale, etj.) dhe kjo mund të rezultojë në paqëndrueshmëri më të ulët të çmimit të aksioneve,  edhe pse karakteristika të tilla, të paktën në teori, tashmë do të jenë faktorizuar në çmimin e tregut të aksionit. Provat empirike mbi performancën e fondeve etike dhe të firmave etike kundrejt krahasuesve të tyre të zakonshëm janë shumë të përziera si për tregjet e aksioneve   ashtu edhe për tregjet e borxhit. 

## Referime