Inspektori Clouseau

**Inspector Jacques Clouseau** (shqiptohet *Zhak Kluzo*), më vonë iu dha grada **Kryeinspektor**, është një personazh imagjinar në serinë *Pink Panther* të Blake Edwards. Egoja e jashtëzakonshme e Clouseau, çuditshmëria, theksi francez i ekzagjeruar dhe mustaqet e spikatura janë të gjitha një parodi e Hercule Poirot, detektivit imagjinar belg të krijuar nga Agatha Christie. Ai portretizohet nga Peter Sellers në serinë origjinale, dhe gjithashtu nga Alan Arkin në filmin e vitit 1968 *Inspector Clouseau* dhe, në një rol të shkurtër, nga Roger Moore (i njohur si Turk Thrust II) në filmin e vitit 1983 *Curse of the Pink Panther*. Në ribërjen e vitit 2006 dhe  vazhdimin e tij të vitit 2009, Clouseau portretizohet nga Steve Martin. Ngjashmëria e Clouseau shfaqet gjithashtu në filmat e shkurtër dhe segmentet e animuara të Pink Panther, ku ai njihet thjesht si "Inspektori".

## Personazhi
### Pasqyrë
Clouseau është një detektiv policie i paaftë në Sûreté franceze, hetimet e të cilit shpejt shndërrohen në kaos. Hutimi i mendjes dhe ngathtësia e tij ekstreme pothuajse gjithmonë çojnë në shkatërrimin e pronës: ndërsa interviston dëshmitarët në *The Pink Panther Strikes Again*, ai bie nga shkallët, i ngec dora në një dorezë kalorësi mesjetar, pastaj në një vazo; rrëzon një dëshmitar pa ndjenja dhe pa zë, shkatërron një piano të paçmuar dhe aksidentalisht shkakton që një mbikëqyrës i Scotland Yard të qëllohet në vithe, të gjitha brenda gati pesë minutash. Pavarësisht mungesës së gjykimit dhe aftësive, Clouseau gjithmonë arrin të zgjidhë rastet e tij dhe të gjejë fajtorët e duhur, pothuajse tërësisht aksidentalisht.

Clouseau promovohet në Kryeinspektor gjatë rrjedhës së serisë dhe konsiderohet në vende të tjera si detektivi më i madh i Francës, derisa e takojnë drejtpërdrejt. Paaftësia e tij, e kombinuar me fatin e tij dhe interpretimet e tij herë pas here të sakta të situatës, e frustrojnë aq shumë superiorin e tij të drejtpërdrejtë, ish-Kryeinspektorin Charles Dreyfus, sa Dreyfus përfundimisht çohet në çmenduri.

Ndërsa Clouseau në përgjithësi është i pavetëdijshëm për paaftësinë e tij dhe beson vërtet se zotëron ekspertizë dhe inteligjencë superiore, ai herë pas here duket se i njeh kufizimet e tij. Si detektiv policie, Clouseau gjithashtu këmbëngul të veshë maskime dhe pseudonime qesharake të përpunuara që variojnë nga të zakonshmet (një riparues i kompanisë telefonike) deri te ato qesharake absurde (një gungaç me dhëmbë si të drerit dhe një hundë të madhe); por edhe në këto maskime absurde ai nuk mund ta fshehë mungesën e tij karakteristike.

Clouseau është një francez patriot; filmat e mëvonshëm zbulojnë se ai kishte luftuar në Rezistencën Franceze gjatë Luftës së Dytë Botërore. Ai është vazhdimisht i hutuar nga transvestitët, deri në atë masë sa i drejtohet atyre si "Zotëri ose Zonjë". Ai ka qenë i prirur për pasion (shpesh reciprok) që nga filmi i parë, në të cilin antagonisti i tij e tradhton.

Theksi i rremë francez i Clouseau u bë shumë më i ekzagjeruar në filmat e mëvonshëm (për shembull, shqiptimi i fjalës "room" si "reum"; "Pope" si "Peup"; "bomb" si "beumb"; dhe "bumps" si "beumps"), dhe një shaka e shpeshtë në filma ishte se edhe personazhet francezë kishin vështirësi të kuptonin atë që ai po thoshte. Në paraqitjet e tij të para, Clouseau duket pak më pak i paaftë sesa në filmat e mëvonshëm; por edhe në paraqitjen e tij të parë ai e beson veten një violinist i aftë, por luan jashtë sinqeritetit dhe shpesh duket i ngathët në momentet e seriozitetit më të lartë. Sellers pohoi se egoja e tepërt e Clouseau e bënte ngathtësinë e tij edhe më qesharake, veçanërisht në përpjekjet e tij të rregullta për të mbetur dinjitoz, elegant dhe i rafinuar, ndërsa shkaktonte kaos komik.

### Filmat
#### *The Pink Panther* (1963)
Jacques Clouseau shfaqet për herë të parë si Inspektori në filmin e vitit 1963, *The Pink Panther*, i cili u publikua në Shtetet e Bashkuara në mars të vitit 1964. Filmi përqendrohet në rolin e David Niven si Sir Charles Lytton, hajduti famëkeq i xhevahireve me nofkën "Fantazma", dhe planin e tij për të vjedhur diamantin Pantera Rozë nga një princeshë me pushime. Personazhi i Clouseau ishte një rol dytësor, komik, si antagonisti i paaftë dhe i pavëmendshëm i Lytton. Gruaja e Clouseau, Simone (Capucine), është fshehurazi e dashura dhe bashkëpunëtorja e Sir Charles, dhe largohet me të në fund të filmit pasi e kanë akuzuar Clouseau për vjedhjen e Panterës Rozë.

#### *A Shot in the Dark* (1964)
*A Shot in the Dark* (1964) u bazua në një shfaqje teatrale që fillimisht nuk përfshinte personazhin e Clouseau. Në këtë film, Sellers filloi të zhvillonte theksin e ekzagjeruar francez që më vonë u bë një shenjë dalluese e personazhit. Filmi gjithashtu prezanton dy nga personazhet e rregullt të serisë: eprorin e tij, Komisionerin Dreyfus (Herbert Lom), i cili çmendet nga gabimet e Clouseau në hetim; dhe shërbëtorin e tij kinez, Cato (Burt Kwouk), i cili pritet të përmirësojë aftësitë e Clouseau në artet marciale duke e sulmuar atë rastësisht.

#### *Inspector Clouseau* (1968)
Në *Inspector Clouseau*, , personazhi u portretizua nga aktori amerikan Alan Arkin; Blake Edwards nuk ishte i përfshirë në këtë prodhim. Titrat e hapjes të filmit, të animuar nga TVC London për DePatie-Freleng Enterprises, paraqesin personazhin e tyre Inspektor nga seria e filmave të shkurtër vizatimorë me të njëjtin titull. Sellers refuzoi të shfaqej si Clouseau në filmin *Inspector Clouseau* (1968) por ai u kthye për *The Return of the Pink Panther* (1975) dhe vazhdimet e tij.

#### *The Return of the Pink Panther* (1975)
Filmi i vitit 1968 duket se ka ndikuar te personazhi i Clouseau kur Sellers u rikthye në rolin në *The Return of the Pink Panther* (1975), veçanërisht në mënyrën e veshjes së personazhit. Sipas shënimeve në DVD për *The Return of the Pink Panther*, Fillimisht, Sellers dhe Edwards planifikuan të prodhonin një serial televiziv britanik të përqendruar te Clouseau, por në vend të kësaj u realizua ky film. Titrat e parë u animuan nga Richard Williams. Ngjarja përqendrohet te Clouseau, i cili kërkon përsëri të rimarrë diamantin e vjedhur Pantera Rozë. David Niven nuk ishte i disponueshëm për të luajtur përsëri rolin e Sir Charles Lytton, kështu që u zgjodh Christopher Plummer. Catherine Schell shfaqet si Lady Lytton. Filmi pati një sukses financiar dhe bëri që Edwards të zhvillonte shpejt një vazhdim.

#### *The Pink Panther Strikes Again* (1976)
*The Pink Panther Strikes Again* vazhdon historinë nga fundi i *The Return of the Pink Panther*, paraqet Dreyfus, tani të çmendur, i cili krijon një sindikatë krimi dhe ndërton një armë për ditën e fundit të botës me qëllim që ta përdorë atë për të shantazhuar udhëheqësit botërorë për të vrarë Clouseau. Ashtu si filmi i mëparshëm, pati një sukses në biletari. Pamjet e papërdorura nga ky film u përdorën për të përfshirë Sellers në *Trail of the Pink Panther*. Titrat e hapjes u animuan përsëri nga Richard Williams.

#### *Revenge of the Pink Panther* (1978)
Pas suksesit të *The Pink Panther Strikes Again*,Edwards dhe Sellers u ribashkuan për filmin e tyre të fundit, *Revenge of the Pink Panther* në të cilin Clouseau heton një komplot për ta vrarë atë nga një biznesmen i shquar, i cili është kreu i French Connection. Filmi pati një tjetër sukses në kinema dhe çoi në disa vazhdime të tjera pas vdekjes së Sellers në korrik të vitit 1980. Biografitë e Sellers, si ai i *Peter Sellers—A Celebration* zbulojnë se ai ishte i përfshirë në paraprodhimin e një filmi tjetër të Clouseau, *Romance of the Pink Panther*, në kohën e vdekjes së tij.

#### *Trail of The Pink Panther* (1982)
Blake Edwards u përpoq të vazhdonte të tregonte historinë e Clouseau pavarësisht vdekjes së aktorit të tij kryesor. Filmi i vitit 1982 *Trail of the Pink Panther* përdori pamje të shkurtra dhe alternative të Sellers si Clouseau në një histori të re në të cilën një gazetar (luajtur nga Joanna Lumley) heton zhdukjen e Clouseau. Gjatë këtij procesi, ajo interviston personazhe nga filmat e mëparshëm të Clouseau-së (përfshirë familjen Lytton, të luajtur nga David Niven dhe Capucine), dhe gjithashtu takon babanë po aq të paaftë të Clouseau (të luajtur nga Richard Mulligan).

#### *Curse of the Pink Panther* (1983)
Vazhdimi i menjëhershëm i *Trail*, *Curse of the Pink Panther*, zbulon se Clouseau iu nënshtrua një ndërhyrjeje kirurgjikale plastike për të ndryshuar pamjen e tij; personazhi shfaqet në ekran shkurtimisht në formën e një paraqitjeje të shkurtër shakaje nga Roger Moore, i reklamuar si "Turk Thrust II". David Niven dhe Capucine përsëri i riinterpretojnë rolet e tyre origjinale të *Pink Panther* si Lytton, tani të shoqëruar edhe nga Robert Wagner që rikthehet si nipi George Lytton. As *Trail* dhe as *Curse* nuk arritën të gjeneronin fitime në biletari dhe seriali u tërhoq për rreth një dekadë për shkak të një periudhe të gjatë padie midis Edwards dhe MGM mbi datën e publikimit të filmit.

#### *Son of the Pink Panther* (1993)
Pavarësisht dështimit të *Curse*, Edwards u përpoq ta ringjallte serinë një dekadë më vonë me *Son of the Pink Panther*, në të cilin zbulohet se Clouseau kishte fëmijë të paligjshëm me Maria Gambrelli (luajtur nga Elke Sommer në *A Shot in the Dark*, megjithëse në këtë film është rikapur si Claudia Cardinale, e cila luajti Princeshën në *The Pink Panther*. Djali i Clouseau, Jacques Jr., u portretizua nga Roberto Benigni dhe ka një motër binjake, Jacqueline, luajtur nga Nicoletta Braschi. Jacques Jr. përpiqet të ndjekë gjurmët e të atit si polic, por zbulohet se ka trashëguar paaftësinë e tij. Herbert Lom dhe Burt Kwouk u shfaqën për herë të fundit si Dreyfus dhe Cato në këtë film.

#### *The Pink Panther* (2006)
Portretizimi i Clouseau nga Steve Martin në filmin e vitit 2006 e paraqet Clouseau si një xhandar të paaftë të punësuar nga Kryeinspektori Dreyfus për të shërbyer si fytyra e dukshme e një hetimi për vrasje të profilit të lartë, në mënyrë që Dreyfus të mund të kryejë hetimin e tij pa rrezikuar pasojat e dështimit; por Clouseau i Martin është dukshëm më i vjetër se ai i Sellers. Megjithëse budalla, Clouseau i Martin është përgjithësisht më inteligjent dhe kompetent se versioni i Sellers, pasi ai është në gjendje të gjejë diamantin Pantera Rozë dhe të zgjidhë çështjen duke ditur dhe vëzhguar të dhëna të errëta. Një shaka e vazhdueshme në këtë dhe filmin pasues e ka Clouseau duke sulmuar rastësisht partnerin e tij, Gilbert Ponton, vetëm për t'u kundërshtuar çdo herë. Ky është një imazh pasqyrë i shakasë së vazhdueshme në filmat origjinalë ku ndihmësi origjinal i Clouseau, Cato Fong, sulmoi Clouseau në mënyrë që të mbante aftësitë e Clouseau të mprehta.

#### *The Pink Panther 2* (2009)
Kur një sërë objektesh të rralla dhe historike vidhen nga hajduti misterioz i xhevahireve, Uragani, Clouseau caktohet në një "ekip ëndrrash" hetuesish ndërkombëtarë për të rikuperuar objektet dhe Panterën Rozë. Pavarësisht se duket i ngathët dhe i pakujdesshëm si zakonisht, Clouseau shfaq edhe një herë zgjuarsi të habitshme përmes metodave të tij joortodokse. Për shembull, ai e zëvendëson Panterën Rozë me një të rreme pothuajse të përsosur, duke arsyetuar se nëse Tornado do të ishte fajtori, ai do të kishte qenë në gjendje të kuptonte që Pantera Rozë ishte e rreme. Ai gjithashtu shkakton disa probleme për Dreyfus, si zakonisht. Filmi kulmon me martesën e tij me Nicole Durant, sekretaren e Dreyfus.

## Portretizuesit në film
### Peter Sellers
* *The Pink Panther* (1963)
* *A Shot in the Dark* (1964)
* *The Return of the Pink Panther* (1975) – filmi i katërt kronologjikisht
* *The Pink Panther Strikes Again* (1976)
* *Revenge of the Pink Panther* (1978)
* *Trail of the Pink Panther* (1982) – u publikua pas vdekjes, duke përdorur pamje të papërdorura nga filmat e mëparshëm
* *Son of the Pink Panther* (1993) – në fotografi; filmi i nëntë kronologjikisht, i përqendruar te djali i Clouseau

### Alan Arkin
* *Inspector Clouseau* (1968) – filmi i tretë kronologjikisht

### Roger Moore
* *Curse of the Pink Panther* (1983) – paraqitje e shkurtër, filmi i tetë kronologjikisht

### Steve Martin
* *The Pink Panther* (2006) – ribërje, filmi i dhjetë kronologjikisht
* *The Pink Panther 2* (2009)

### Filma të tjerë
* *Romance of the Pink Panther* – vetëm dy drafte skenarësh, të anuluara pas vdekjes së Sellers, me shumë mundësi do të kishin qenë filmi i shtatë kronologjikisht.
* *3 Dev Adam* (1973) – Shfaqje e paautorizuar e një roli të shkurtër në film, filmi përmban personazhe të tjerë të paautorizuar, personazhi i tij u vra nga Njeriu Merimangë. Njeriu Merimangë dhe Kapiteni Amerika e ngatërruan atë si një ndihmës të mafias, të portretizuar nga një aktor turk i pakredituar.

## Referime