Johannes Gerhardus Strijdom

**Johannes Gerhardus Strijdom** (i shkruar gjithashtu **Strydom** në përputhje me drejtshkrimin afrikans; 14 korrik 1893 - 24 gusht 1958  ), i njohur gjithashtu si **Hans Strijdom** dhe i mbiquajtur **Luani i Veriut** ose **Luani i Waterbergut**,   ishte Kryeministri i pestë i Afrikës së Jugut nga 30 nëntori 1954 deri në vdekjen e tij më 24 gusht 1958.   i cili vazhdoi më tej politikat e apartheidit të PK dhe shkëputjen nga statusi i Unionit të Afrikës së Jugut&nbsp;në favor të një republike.

## Jeta e hershme 
Ai lindi në fermën familjare të Klipfontein pranë Willowmore në Koloninë e Kepit dhe u trajnua si avokat në Kolegjin Victoria (i cili më vonë u bë Universiteti i Stellenbosch) dhe Universitetin e Pretorias .  

Strijdom shërbeu në fushatën gjermane të Afrikës Jugperëndimore gjatë Luftës së Parë Botërore, si anëtar i Trupave Mjekësore të Afrikës së Jugut dhe, më vonë, i Skautëve të Helgaardtit, ku arriti gradën e tetarit. 

Strijdom më vonë u vendos në Nylstroom, Transvaal . Ai u identifikua fuqishëm me këtë zonë dhe njerëzit e saj dhe u bë një udhëheqës i komunitetit lokal në mesin e afrikanerëve . Në 1929, Strijdom u zgjodh në Dhomën e Asamblesë si deputet për zonën zgjedhore Waterberg, duke përfaqësuar Partinë Kombëtare të kryesuar nga gjenerali JBM Hertzog . Strijdom ishte gjithashtu udhëheqës i PK-së në Transvaal, deri tani provinca më e rëndësishme e Afrikës së Jugut, dhe si e tillë kishte një bazë të fortë pushteti.

Pasi Partia Kombëtare e JBM Hertzog  u bashkua me Partinë e Afrikës së Jugut të gjeneralit Jan Smuts  Strijdom ishte pjesë e fraksionit të shkëputur nga Partia Kombëtare,  Më vonë, pasi u formua Partia e Bashkuar, GNP u bë e njohur si Partia Kombëtare (Ribashkuar)  Shumica e deputetëve të Partisë Kombëtare qëndruan me Hertzog, dhe meqë Strijdom ishte besnik ndaj Malanit, ai ishte i vetmi deputet nga Transvaal që mbështeti idealet e Malanit  me veten si Presidentin e parë të Afrikës së Jugut,  por për shkak të polemikave politike ky hap nuk u arrit deri në vitin 1961, pas vdekjes së tij, dhe më pas vetëm me Guvernatorin e Përgjithshëm Charles Swart&nbsp;duke marrë pozicionin e Presidentit simbolik të Shtetit mbi një sistem Westminster, në krahasim me presidencën ekzekutive të republikave Boere . 

## Epoka e aparteidit 
Pas fitores befasuese të Partisë Kombëtare në 1948, e cila u arrit mbi bazat e një programi të zbatimit të aparteidit që përfshinte ndarje të rreptë etnike dhe sundim të pakicës së bardhë, Malan u bë Kryeministër i Afrikës së Jugut dhe Strijdom u bë Ministër i Bujqësisë dhe Ujitjes. Megjithëse nuk ishte një nga portofolet klasike për në rrugën drejt kryeministrisë,  ishte me sa duket zgjedhja e Strijdom  pasi ai kishte një interes të madh në bujqësi dhe ishte një fermer me kohë të pjesshme. Strijdom nuk ishte aq i kënaqur me portofolin, megjithëse ishte i dhënë pas bujqësisë.  Malan ia dha portofolin sepse gruaja e tij e re nuk e pëlqente Strijdomin.  Malan bëri çmos për të siguruar që Nicolaas Havenga më i moderuar ta pasonte atë si Kryeministër, në vend të Strijdomit. 

### Kryeministër 
Më 30 nëntor 1954, Strijdom u zgjodh udhëheqës i Partisë Kombëtare dhe kështu Kryeministër i Afrikës së Jugut pas dorëheqjes së Malan dhe kundër vullnetit të këtij të fundit; Malan preferonte Havengën, më të moderuar, si pasardhës të tij. Sidoqoftë, Strijdom ishte më popullor në mesin e anëtarëve të Partisë Kombëtare dhe njerëzit i besuan atij që t'i shtynte gjërat pa probleme përpara drejt një republike, diçka që Malan e mbështeste në mënyrë të dobët, pasi kjo do të tërbonte Mbretërinë e Bashkuar dhe do të rrezikonte pozitën ndërkombëtare të Afrikës së Jugut. Gjatë mandatit të Strijdom si Kryeministër, ai filloi lëvizjet për të shkëputur lidhjet me monarkinë britanike  dhe thelloi epërsinë e Afrikanerëve në Afrikën e Jugut, duke forcuar politikën e aparteidit, duke përfshirë Aktin e Zhvillimit të Zonave të Grupit .

Në lidhje me politikat racore, ai besonte fuqimisht në vazhimësinë e sundimit të pakicës së bardhë dhe rrjedhimisht të sundimit afrikaner përmes heqjes së votuesve me ngjyrë të Kepit  nga lista e votuesve të zakonshëm   Gjyqi i zgjatur i tradhtisë ndaj 156 aktivistëve (përfshirë Nelson Mandelën ) të përfshirë në Kartën e Lirisë, ndodhi gjatë mandatit të Strijdom në detyrë. Ai gjithashtu arriti të zgjerojë vendet parlamentare të PK-së gjatë zgjedhjeve të përgjithshme në 1958. Qeveria e Strijdomit gjithashtu ndërpreu marrëdhëniet diplomatike me Bashkimin Sovjetik . Kriza e Suezit&nbsp;dha një fitore gjeopolitike, pasi ndërprerja e kalimit nëpër ngushticën e Suezit të mbytur nga lufta i bëri transportet perëndimore të naftës të vareshin nga Kepi i Shpresës së Mirë dhe kështu vullneti i mirë i Marinës së Afrikës së Jugut, duke e bërë më të pasigurt çështjen e mbijetesës së regjimit.

Gjatë vitit të tij të fundit në detyrë, shëndeti i dobët i Strijdomit (ndoshta një rast kanceri ) çoi në mungesa të gjata. Ai vdiq më 24 gusht 1958 në Cape Town dhe u pasua nga Hendrik Verwoerd&nbsp;si kreu i PK-së, duke siguruar mbizotërimin e fraksionit radikal drejt një shkëputjeje të plotë me Britaninë dhe heqjes së statusit të Unionit në 1961 . Strijdom është varrosur në Akrën e Heronjve, një varrezë në Pretoria .

## Jeta personale 
djathtas|parapamje| Strijdom në vitet 1950.
Strijdom u mbiquajt "Luani i Veriut", për shkak të agresionit dhe sinqeritetit të tij. 

Strijdom u martua me aktoren Margaretha van Hulsteyn në vitin 1924, por ata u divorcuan brenda një viti.  Gruaja e tij e dytë ishte Susan de Klerk,  halla e Presidentit të ardhshëm F W de Klerk . Ajo lindi me Strijdomin dy fëmijë: Johannes dhe Estelle. E veja e tij Susan vdiq në 1999 dhe vajza Estelle (Crowson), në 2009. 

## Trashëgimia 
Ka ende monumente të ndryshme kushtuar Strijdomit në Afrikën e Jugut. Një monument në Pretorian qendrore, i cili shfaqte bustin e tij, u shemb në 2001 duke plagosur dy persona.    Në vitin 2012, qyteti i Pretorias riemërtoi 27 rrugë, të cilat përfshinin riemërtimin e një rruge me emrin Strijdom në një emër të ri për nder të Solomon Mahlangut .  Shtëpia e tij në Modimolle (ish Nylstroom) tani është një muze,  i cili mban pjesë të bustit të shembur. 

Në Johanesburg, ka një periferi dhe një rrugë të emërtuar për nder të Strijdomit, megjithëse përdoret gjithashtu drejtshkrimi "Strydom", megjithëse një çift tashmë është riemërtuar, njëri është Malibongwe Drive . Në Weltevredenpark, një periferi e Roodepoort, ka një rrugë të quajtur JG Strydom Road.  Randburg gjithashtu ka një distrikt biznesi të quajtur Strijdompark që mban emrin e tij. 

Kulla Hillbrow në Johanesburg u emërtua zyrtarisht Kulla JG Strijdom deri në vitin 1995, kur, pak pas përfundimit të aparteidit, u riemërua Telkom Hillbrow Tower.

Në Windhoek, më pas në Afrikën Jugperëndimore, aeroporti kryesor u emërua JG Strijdom Airport pas hapjes së tij në 1965.  Pas pavarësisë së vendit si Namibia në 1990, ai u riemërua Aeroporti Ndërkombëtar Hosea Kutako .  Dhe pranë Hoedspruit ka një tunel me emrin e tij i quajtur JG Strijdom Tunnel pranë fshatit të quajtur Leboeng.

## Referime