Shoqëria etruske

parapamje|Valltar etrusk, Varri i Leopardëve, Tarquinia, Itali
parapamje|Nëna dhe fëmija etrusk, 500–450 para Krishtit
Shoqëria etruske njihet kryesisht përmes mbishkrimeve përkujtimore dhe arritjeve në monumentet e civilizimit etrusk, veçanërisht varret. Ky informacion thekson të dhënat e familjes. Disa informacione kontraktuale janë gjithashtu në dispozicion nga burime të ndryshme. Historianët romakë dhe grekë kishin më shumë për të thënë për qeverinë etruske

[Shoqëria e varreve]
parapamje|Valltar etrusk në Varrin e Augurs, Tarquinia, Itali
alt=Valltarët etruskë në Varrin e Triclinium afër Tarquinia, Itali (470 pes)|parapamje|Valltarët etruskë në Varrin e Triclinium afër Tarquinia, Itali (470 pes)
Popullsia e përshkruar nga mbishkrimet zotëronte varret në të cilat të afërmit e tyre i ndërhynë dhe u varrosën me radhë. Këto ishin punë zejtarësh që duhet të kenë kaluar në shpenzime të konsiderueshme, për të cilat duhet të jenë paguar. Dhomat e ndërhyrjes gjithashtu ishin të pajisura me mobilje, sende luksoze dhe bizhuteri, të cilat nuk ka gjasa të jenë në dispozicion të qytetarit të zakonshëm. Sarkofagët ishin me zbukurime, secila prej tyre një vepër arti. Shoqëria e varreve ishte pra e aristokratëve. Ndërsa ishin gjallë, ata pushtuan magjistraturat e regjistruara në mbishkrime. Funksionet e tyre magjistrale janë të errëta tani, por ata ishin burra kryesorë të shoqërisë.

Etruskët nuk kishin gjithnjë pasuri të mjaftueshme për të mbështetur nekropolet për burrat e tyre kryesorë dhe për t'i furnizuar me sende të shtrenjta për t'u copëtuar dhe hedhur tutje. Njerëzit e kulturës Villanovan jetonin në kasolle të varfra, bashkë me bujqësinë ekzistenciale dhe zotëronin mjete të thjeshta dhe të thjeshta. Enë e thjeshtë e tyre është e njohur si bucchero, tenxhere të zeza të zeza të zbukuruara. Në shekullin e 8-të para Krishtit, filloi periudha orientalizuese, një kohë e fluksit të Grekëve që jetojnë me luks. Ata sollën me vete stilet e tyre elegante të qeramikës dhe metodat arkitektonike.

Megjithatë, ngritja e civilizimit etrusk nuk mund të shpjegohet tërësisht nga emigrantët nga Greqia. Etruskët u bënë një fuqi detare. Në shekullin e 7-të ata kishin importuar metoda dhe materiale nga Mesdheu lindor dhe po linin mbishkrime të shkruara. Grupet e fshatrave Villanovan tani u konsoliduan në qytete etruske. Filluan të shfaqen qytete të hollësishme të varreve.

[Ngritja e familjes]

Varret princërore nuk ishin të individëve. Dëshmitë e mbishkrimit tregojnë se familjet ishin ndërhyrë atje për periudha të gjata, duke shënuar rritjen e familjes aristokratike si një institucion fiks, paralel me gjinitë në Romë dhe ndoshta edhe modelin e saj. Nuk është një origjinal etrusk, pasi nuk ka asnjë shenjë të tij në Villanovan. Etruskët mund të kishin përdorur ndonjë model të Mesdheut lindor. Se rritja e kësaj klase lidhet me fitimin e ri të pasurisë përmes tregtisë është e padiskutueshme. Qytetet më të pasura gjendeshin afër bregdetit.

Emri etrusk i familjes ishte lautn. Në qendër të lautn ishte çifti i martuar, tusurthir '. Etruskët ishin një shoqëri monogame që theksonte çiftimin. Kapakët e një numri të madh sarkofagësh (për shembull, "Sarkofagu i Bashkëshortëve") janë zbukuruar me çifte të skalitur, të buzëqeshur, në kulmin e jetës (edhe nëse eshtrat ishin të personave të moshuar), të mbështetur pranë njëri-tjetrit ose me krahë rreth njëri-tjetrit. Lidhja ishte padyshim e ngushtë nga preferencat shoqërore.

Possibleshtë e mundur që qëndrimet Greke dhe Romake ndaj Etruskëve të bazoheshin në një keqkuptim të vendit të grave brenda shoqërisë së tyre. Si në Greqi ashtu edhe në Romën Republikane, gratë e respektuara ishin kryesisht të mbyllura në shtëpi dhe shoqërimet në seks të përzier nuk ndodhën. Kështu liria e grave brenda shoqërisë etruske mund të ishte keqkuptuar si nënkuptim i disponueshmërisë së tyre seksuale.
parapamje|Çifti etrusk (Louvre, Salla 18)Është e mundur që qëndrimet Greke dhe Romake ndaj Etruskëve të bazoheshin në një keqkuptim të vendit të grave brenda shoqërisë së tyre. Si në Greqi ashtu edhe në Romën Republikane, gratë e respektuara ishin kryesisht të mbyllura në shtëpi dhe shoqërimet në seks të përzier nuk ndodhën. Kështu liria e grave brenda shoqërisë etruske mund të ishte keqkuptuar si nënkuptim i disponueshmërisë së tyre seksuale