Ujitja

parapamje|Ujitja e fushave bujqësore në Andaluzi, Spanjë. Kanali ujitës në të majtë.
**Ujitja** është praktikë e aplikimit të sasive të kontrolluara të ujit në tokë për të ndihmuar në rritjen e të lashtave, bimëve peizazhore dhe lëndinave. Ujitja ka qenë një aspekt kyç i bujqësisë për më shumë se 5000 vjet dhe është zhvilluar nga shumë kultura në mbarë botën. Ujitja ndihmon në rritjen e të korrave, mirëmbajtjen e peizazheve dhe rivegjetimin e tokave të trazuara në zonat e thata dhe gjatë kohërave të reshjeve nën mesataren. Përveç këtyre përdorimeve, ujitja përdoret gjithashtu për të mbrojtur të korrat nga ngrica, për të shtypur rritjen e barërave të këqija në fushat me drithëra dhe për të parandaluar konsolidimin e tokës. Përdoret gjithashtu për të ftohur bagëtinë, për të reduktuar pluhurin, për të asgjësuar ujërat e zeza dhe për të mbështetur operacionet e minierave. Kullimi, i cili përfshin heqjen e ujërave sipërfaqësore dhe nën-sipërfaqësore nga një vend i caktuar, shpesh studiohet në lidhje me ujitjen.

Ka disa metoda të ujitjes që ndryshojnë në mënyrën se si uji u furnizohet bimëve. Ujitja sipërfaqësore, e njohur edhe si ujitja me gravitet, është forma më e vjetër e ujitjes dhe ka qenë në përdorim për mijëra vjet. Në ujitjen me spërkatës, uji dërgohet me tubacione në një ose më shumë vende qendrore brenda fushës dhe shpërndahet nga pajisjet e ujit me presion të lartë. Mikro-ujitja është një sistem që shpërndan ujin nën presion të ulët përmes një rrjeti tubacionesh dhe e aplikon atë si një shkarkim të vogël në çdo impiant. Mikro-ujitja përdor më pak presion dhe rrjedhje uji sesa ujitja me spërkatës. Ujitja me pika dërgon ujin direkt në zonën rrënjësore të bimëve. Nën-ujitja është përdorur në kulturat e arave në zona me nivele të larta uji për shumë vite. Ai përfshin ngritjen artificiale të tavolinës së ujit për të lagur tokën nën zonën e rrënjëve të bimëve.

Uji i ujitjes mund të vijë nga ujërat nëntokësore (të nxjerra nga burimet ose nga puset), nga uji sipërfaqësor (i tërhequr nga lumenjtë, liqenet ose rezervuarët) ose nga burime jo konvencionale si ujërat e zeza të trajtuara, uji i shkripëzuar, uji i kullimit ose grumbullimi i mjegullës. Ujitja mund të jetë plotësuese e reshjeve, e cila është e zakonshme në shumë pjesë të botës si bujqësi me shi, ose mund të jetë ujitje e plotë, ku të korrat rrallë mbështeten në ndonjë kontribut nga reshjet. Ujitja e plotë është më pak e zakonshme dhe ndodh vetëm në peizazhe të thata me reshje shumë të ulëta ose kur të korrat rriten në zona gjysmë të thata jashtë stinëve me shi.

Efektet mjedisore të ujitjes lidhen me ndryshimet në sasi dhe cilësi të tokës dhe ujit si rezultat i ujitjes dhe efektet e mëvonshme në kushtet natyrore dhe sociale në pellgjet e lumenjve dhe në rrjedhën e poshtme të një skeme ujitjeje. Efektet rrjedhin nga kushtet e ndryshuara hidrologjike të shkaktuara nga instalimi dhe funksionimi i skemës së ujitjes. Ndër disa nga këto probleme është shterimi i akuiferëve nëntokësorë nëpërmjet mbitërheqjes. Toka mund të ujitet shumë për shkak të uniformitetit të dobët të shpërndarjes ose menaxhimit të mbetjeve të ujit, kimikateve dhe mund të çojë në ndotje të ujit. Ujitja e tepërt mund të shkaktojë kullim të thellë nga nivelet e larta të ujit që mund të çojë në probleme të kripësisë së ujitjes që kërkojnë kontrollin e ujit nga një formë e kullimit të tokës nëntokësore.

## Shiko edhe 
* Fusha
* Bujqësia

## Referime