Rani Mraz

**Rani Mraz** (serbisht cirilik: Рани Мраз; përkth. *Ngrica e hershme*) ishin një grup ish-roku jugosllav nga Novi Sadi, i formuar në vitin 1977 nga ish-anëtari i Žetva-s, Gjorgje Ballasheviq. Gjatë periudhës fillestare, grupi pësoi disa ndryshime në formacion, derisa Ballasheviq dhe këngëtarja Biljana Krstiq mbetën të vetmit anëtarë zyrtarë të grupit. Të dy lëshuan dy albume në studio me emrin Rani Mraz, përpara se të shpërndaheshin zyrtarisht në 1981.

## Historia e grupit 
Rani Mraz u formua në fundvitin e 1977-ës nga ish-anëtarët e Žetva-s, Gjorgje Ballasheviq dhe vokalistja femër Verica Todoroviq. Në formacionin e parë të grupit ishte edhe kitaristi Vladimir Knezheviq "Knez". Grupi zhvilloi paraqitjen e parë publike në dhjetor 1977 në ceremoninë e ndarjes së çmimit Sportisti i Vitit, mbajtur në sallën Pionir të Beogradit, ku performuan hitin Žetva "U razdeljak te ljubim" ("*Të puth në largimin tënd*") me tekst të tjetërsuar dhe të titulluar "U levicu te ljubim" ("*Të puth në të majtë*"), duke ia kushtuar atë boksierit Mate Parlov. Menjëherë pas kësaj, Ballasheviq u ftua në Radio Novi Sad, për të regjistruar një nga këngët e tij, e cila do të përfaqësonte Radio Novi Sadin në Festivalin e Opatijës të vitit 1978. Kënga e zgjedhur ishte "Moja prva ljubav" ("*Dashuria ime e parë*"), dhe ajo u regjistrua me anëtarët e grupit Neoplanti, pasi Rani Mrazit i mungonin ende anëtarë. Në kopertinën e vetme, përveç Ballasheviq-it, Todorović-it dhe Knežević-it, paraqitej shoku i Ballasheviq-it, Slobodan Pavkoviq, një futbollist në atë kohë që luante për FK Vojvodinën. Edhe pse Rani Mraz nuk e fitoi festivalin, kënga u bë hit dhe tekje e publikuar nga Jugoton  u shit në më shumë se 130,000 kopje.

Grupi u ftua të performonte për presidentin Josip Broz Tito, dhe për këtë rast Balašević shkroi " Računajte na nas " ("*Mbështetuni tek ne*"), një këngë që lavdëronte Luftën Çlirimtare Popullore nga një këndvështrim pak më ndryshe se realizmi socialist i zakonshëm. Me këtë këngë Balašević u paraqit në festivalin Omladinski në Suboticë. Menjëherë pas kësaj, me sugjerimin e gazetarit Peca Popoviq, ish-anëtarët e Suncokret Bora Gjorgjeviq dhe Biljana Krstiq iu bashkuan grupit, duke u bërë anëtarët e formacionit më të famshëm, por jetëshkurtër të Rani Mraz. Ky formacion i grupit regjistroi "Računajte na nas" dhe e publikoi atë si një single, me këngën "Strašan žulj" si B-Side.  “Računajte na nas” shumë shpejt u bë hit dhe himn i rinisë jugosllave. Lexuesit e revistës *Džuboks* e votuan "Računajte na nas" si këngën e vitit, dhe Balašević u votua i treti në listën e kompozitorëve të vitit (pas Goran Bregoviq dhe Radomir Mihajlović ). Gjatë verës së vitit 1978, Rani Mraz mbajti koncerte të shumta në Dom omladine të Beogradit . Balašević argëtoi publikun me tregimet e tij humoristike dhe Gjorgjeviq interpretoi këngët e tij " Lutka sa naslovne strane " ("*Kukulla në kopertinën e përparme*"), "Mirno spavaj" ("*Fli i qetë*"), "Zvezda potkrovlja i suterena" ("*Ylli i papafingove dhe bodrumeve*") dhe të tjera. Pas regjistrimit të këngëve "Oprosti mi Katrin" ("*Më fal, Katerina*") dhe "Život je more" ("*Jeta është një det*"), Bora Gjorgjeviq u largua nga grupi, duke formuar grupin e hard rock-ut Riblja Čorba (i cili përfundimisht u bë një nga aktet kryesore të skenës së rrokut të ish-Jugosllavisë ). Grupit iu bashkuan tastieristi Aleksandar Dujin "Duja" dhe kitaristi i basit Aleksandar Kravić "Caki". Menjëherë pas kësaj, Balašević regjistroi publikimin e tij të parë solo "Ljubio sam snašu na salašu" ("*Unë e putha vajzën në fermë*"), dhe Rani Mraz teken me këngët "Oprosti mi, Katrin" dhe "Život je more". Gjatë verës Balašević u shfaq në Mbrëmjen e Formave të Lira të Festivalit të 24-të të Zagrebit, si kantautor, me këngën "Marina" dhe si autor, me këngën "Život je jednosmerna cesta" ("*Jeta është një rrugë njëkalimshe*"), interpretuar nga Jadranka Stojaković.

Në vitin 1979, Rani Mraz publikoi albumin e tyre debutues *Mojoj mami umesto maturske slike u izlogu* ("Për mamanë time në vend të një fotografie të maturës në dritaren e dyqanit"). Pak para fillimit të regjistrimit, Verica Todoroviq u largua nga grupi (duke vazhduar karrierën e saj si këngëtare popullore ), kështu që Krstić dhe Balašević mbetën dy anëtarët e vetëm zyrtarë të grupit.Albumi u prodhua nga Josip Boček, i cili gjithashtu luante kitarë.Gjatë verës, Gjorgje Balašević dhe Biljana Krstić, me grupin Neoplanti, mbajtën koncerte të shumta anembanë Jugosllavisë. Në këtë kohë Balašević filloi të interpretonte monologët e tij të njohur humoristik. Poetët Mika Antić dhe Pero Zubac ishin të ftuar në disa nga koncertet e Rani Mraz. Në festivalin muzikor të Splitit, Balašević fitoi vendin e parë me këngën "Panonski mornar" ("*Marinar Panonian* "). Në shtator, Rani Mraz mbajti tetë koncerte të mbushura plotë në Dom Sindikata të Beogradit. Në fund të vitit, u publikua kënga "Prvi januar – popodne" ("*1 janar - pasdite*"), megjithëse në vinyl 7 inç gabimisht u shfaq kënga si ana B dhe kënga "Lagana stvar" ( "Melodi e ngadaltë") si ana A. 

Në pranverën e vitit 1980, para largimit të Balašević-it në ushtri, Rani Mraz fillon punën për albumin e tyre të dytë. *Odlazi cirkus* ("Cirku po largohet"), albumi i dytë dhe i fundit me emrin Rani Mraz, u publikua në nëntor 1980. Albumi përmbante hitet "Priča o Vasi Ladačkom" ("*Historia e Vasa Ladaçkit*"), "Mirka" dhe *Menuet* ("Minuet"). Gjatë shërbimit të tij në ushtri, Balašević lëshoi këngën "Triput sam video Tita" ("*E pashë Titon tre herë*"),  duke vendosur të fillonte një karrierë solo pas kthimit të tij nga ushtria.

Në vitin 1982, Balašević publikoi *Pub* (*Jack*), albumin me të cilin filloi karrierën e tij zyrtare solo. Biljana Krstiq e filloi karrierën e saj solo në vitin 1983, me albumin *Prevari noćas svoje društvo sa mnom* ("Mashtroni miqtë tuaj me mua sonte"). 

## Trashëgimia 
Albumi *Mojoj mami umesto maturske slike u izlogu* u anketua në vitin 1998 si i 44-ti në listën e 100 albumeve më të mëdha të muzikës pop dhe rok jugosllave në librin *YU 100: najbolji albumi jugoslovenske rok i pop muzike* ("YU 100: Albumet më të mira pop dhe jugosllave të muzikë rock"). 

Në vitin 2006, kënga "Priča o Vasi Ladačkom" u rendit në Nr.&nbsp;13 në listën e 100 këngëve më të mira të B92 .  Në vitin 2011, kënga "Menuet" u anketua nga dëgjuesit e Radio 202, një nga 60 këngët më të mira të publikuara nga PGP-RTB / PGP-RTS gjatë gjashtëdhjetë viteve të veprimtarisë së labelit. 

## Diskografia 
### Albume në studio 
* *Mojoj mami umesto maturske slike u izlogu* (1979)
* *Odlazi cirkus*  (1980)

### Teke 
* "Moja prva ljubav" / "Kristifore, crni sine" (1978)
* "Računajte na nas" / "Strašan žulj" (1978)
* "Oprosti mi Katrin" / "Zivot je more" (1978)
* "Panonski mornar" / "Moja draga sad je u Japanu" (1979)
* "Lagana stvar" / "Prvi januar (popodne)" (1979)
* "Tri puta sam video Tita" (1981)