Drejtoria e Përgjithshme e Akreditimit e Kosovës

**Drejtoria e Përgjithshme e Akreditimit e Kosovës** (**DPA**; në anglisht: *General Directorate of Accreditation of Kosovo*, **GDAK**) është **organi kombëtar i akreditimit** i Kosovës, i autorizuar me ligj për të vlerësuar dhe akredituar laboratorët e testimit dhe kalibrimit, organizatat e inspektimit dhe organizatat e certifikimit. DPA operon në përputhje me standardin ndërkombëtar ISO/IEC 17011 dhe është anëtar i organizatave ndërkombëtare të akreditimit.

## Roli dhe Rëndësia 
Akreditimi i ofruar nga DPA është një **verifikim i palëvështruar i kompetencës** që siguron që:
* Laboratorët japin rezultate të sakta dhe të besueshme
* Produktet e shënuara me shenjën CE plotësojnë kërkesat e sigurisë së BE-së
* Certifikatat e cilësisë (ISO 9001) janë të besueshme
* Eksportet kosovare pranohen në tregjet ndërkombëtare pa teste shtesë

Në thelb, DPA është **"akredituesi i akredituesve"** – ajo vlerëson aftësinë e organizatave të certifikimit dhe testimit për të kryer punën e tyre në mënyrë kompetente.

## Fushat e Akreditimit 
DPA ofron akreditim në këto kategoritë kryesore:
1. **Laboratorët e testimit** (sipas ISO/IEC 17025)
   - Testime ndërtimi dhe materialesh
   - Testime ushqimore dhe mjedisore
   - Testime elektrike dhe elektronike
   - Testime mekanike dhe metalurgijke
2. **Laboratorët e kalibrimit** (sipas ISO/IEC 17025)
   - Kalibrimi i instrumenteve matëse
3. **Organizatat e inspektimit** (sipas ISO/IEC 17020)
   - Inspektimi i ndërtimeve dhe pajisjeve të presionit
   - Inspektimi i automjeteve dhe pajisjeve elektrike
4. **Organizatat e certifikimit** (sipas ISO/IEC 17065/17021)
   - Certifikimi i produkteve
   - Certifikimi i sistemeve të menaxhimit (ISO 9001, ISO 14001, etj.)
   - Certifikimi i personelit

## Procesi i Akreditimit 
Procesi standard i akreditimit përfshin:
1. **Aplikimi** - paraqitja e dokumentacionit fillestar
2. **Vlerësimi paraprak** - analiza e dokumenteve
3. **Vlerësimi në vend** - vizitë nga audituesit e DPA-së
4. **Vendim për akreditim** - marrja e vendimit nga Komisioni i Vendimeve
5. **Mbikëqyrja** - inspektime të rregullta gjatë periudhës së akreditimit
6. **Riakreditimi** - rivlerësimi çdo 3-5 vjet

Koha mesatare për akreditimin e plotë është 6-9 muaj, ndërsa vlefshmëria e akreditimit është 3-5 vjet me inspektime vjetore.

## Përfitimet e Akreditimit 
Organizatat e akredituara nga DPA përfitojnë:
* **Pranim ndërkombëtar** - rezultatet pranohen në 100+ vende
* **Reduktimi i kostove** - pa nevojë për teste të përsëritura në vendet importuese
* **Konkurrencë më e mirë** - diferencim pozitiv në treg
* **Mbrojtje ligjore** - përgjegjësi e reduktuar për produkte të defektuara
* **Akses në tendera** - kusht i detyrueshëm për kontratat publike në shumë sektorë

## Anëtarësitë Ndërkombëtare 
DPA mbështet njohjen ndërkombëtare përmes:
* **ILAC** (International Laboratory Accreditation Cooperation) - anëtar i plotë që nga 2018
* **IAF** (International Accreditation Forum) - anëtar i plotë që nga 2019
* **EA** (European Accreditation) - anëtar i asociuar
* **MID** (Metrology Institute of Germany) - marrëveshje bashkëpunimi

Këto marrëveshje do të thotë që një certifikatë e lëshuar nga një organizatë e akredituar nga DPA pranohet në të gjitha vendet anëtare të këtyre marrëveshjeve.

## Statistikat dhe Ndikimi 
Sipas Raportit Vjetor 2024:
* **250+ organizata** të akredituara aktive
* **18% rritje** në aplikime në 2024 krahasuar me 2023
* **45%** e organizatave të akredituara janë laboratorë testimi
* **€15+ milion** kursime vjetore për eksportuesit nga njohja ndërkombëtare
* **1,200+ punë** të krijuara në sektorin e vlerësimit të pajtueshmërisë

## Sfidat dhe Prioritete 
Sfidat kryesore për DPA-në:
* **Kapaciteti i kufizuar** i disa laboratorëve për të përmbushur standardet ndërkombëtare
* **Kostoja e lartë** e pajisjeve të nevojshme për akreditim
* **Nevoja për më shumë auditorë të kualifikuar**
* **Konkurrenca nga organizatat e akreditimit të huaja**

Prioritetet për 2025:
* **Digitalizimi** i plotë i proceseve të aplikimit
* **Zgjerimi** i fushave të akreditimit (farmaceutikë, energji e rinovueshme)
* **Forcimi** i marrëveshjeve të njohjes ndërkombëtare
* **Trajnimi** i më shumë auditorëve vendas

## Lidhjet me Institucionet e Tjera 
DPA punon ngushtë me:
* **AKS** - për standardet teknike
* **IQMT** - për kontrollin e pajtueshmërisë në treg
* **AIP** - për tërheqjen e investimeve në infrastrukturë testimi
* **MTI** - për politikën e cilësisë kombëtare

## Shih edhe 
* Akreditimi
* Standardizimi
* ISO/IEC 17025
* Agjencia Kosovare e Standardizimit
* Infrastruktura e Cilësisë Kombëtare

## Referime