Gukesh Dommaraju

**Gukesh Dommaraju** (lindi më 29 maj 2006), i njohur gjithashtu si **Gukesh D**, është një mjeshtër i madh shahu indian dhe Kampioni aktual i Botës së Shahut. Gukesh është kampioni më i ri i padiskutueshëm i botës, lojtari më i ri që ka tejkaluar një vlerësim FIDE prej 2750, duke e bërë këtë në moshën 17 vjeç, dhe i treti më i ri që ka tejkaluar 2700 Elo në moshën 16 vjeç. Ai fitoi titullin e mjeshtrit të madh në moshën 12 vjeç dhe është mjeshtri i tretë më i ri i madh në historinë e shahut.

Gukesh filloi të luante shah në moshën 7 vjeç. Ai fitoi titullin nën 12 vjeç në Kampionatin Botëror të Shahut për të Rinj në vitin 2018 dhe disa medalje ari në Kampionatin Aziatik të Shahut për të Rinj 2018. Ai u bë Mjeshtër Ndërkombëtar në mars 2017. Më 15 janar 2019, në moshën 12 vjeç, 7 muajsh dhe 17 ditësh, ai u bë mjeshtri i dytë më i ri i madh në historinë e lojës, pas Sergey Karjakin. Ai ishte pjesë e ekipit indian që fitoi medaljen e argjendtë në Lojërat Aziatike 2022 në garën ekipore të meshkujve.

Gukesh fitoi medaljen e bronztë ekipore dhe medaljen e artë individuale në Olimpiadën e 44-të të Shahut në vitin 2022. Në listën e vlerësimeve të shtatorit 2023, Gukesh u bë lojtari indian më i vlerësuar, duke i dhënë fund rekordit 37-vjeçar të Viswanathan Anand. Në Olimpiadën e 45-të të Shahut në vitin 2024, ai fitoi medalje ari si ekipore ashtu edhe individuale. Në vitin 2024, ai u bë fituesi më i ri i Turneut të Kandidatëve dhe sfidoi me sukses Ding Liren në Kampionatin Botëror të Shahut, duke u bërë kampioni i 18-të dhe më i ri i padiskutueshëm botëror, në moshën 18 vjeç e 195 ditë.

## Jeta e hershme
Gukesh lindi në një familje telugu në Chennai. Nëna e tij, Padmakumari, është mikrobiologe dhe babai i tij, Rajinikanth, është kirurg ORL i cili u transferua në Chennai për të ndjekur karrierën e tij mjekësore. Gukesh studioi në Shkollën Velammal Vidyalaya në Mel Mel Ayanambakkam, Chennai.

Familja e Gukesh vjen nga fshati Chenchuraju Kandriga, pranë Satyavedu në distriktin Tirupati të Andhra Pradesh.

## Karriera
Gukesh fitoi seksionin nën 9 vjeç të Kampionatit Aziatik të Shahut për Shkolla në vitin 2015 dhe Kampionatin Botëror të Shahut për të Rinj në vitin 2018 në kategorinë nën 12 vjeç. Ai gjithashtu fitoi pesë medalje ari në Kampionatin Aziatik të Shahut për të Rinj 2018 në formatet individuale rapid dhe blitz nën 12 vjeç, rapid dhe blitz ekipore nën 12 vjeç, dhe të formateve individuale klasike nën 12 vjeç. Ai përmbushi kërkesat për titullin Mjeshtër Ndërkombëtar në mars 2017 në Cappelle-la-Grande Open të 34-të.

Më 15 janar 2019, Gukesh u bë mjeshtri i dytë më i ri në historinë e lojës në moshën 12 vjeç, 7 muajsh dhe 17 ditësh, pas Sergey Karjakin. Në qershor 2021, ai fitoi Turneun e Shahut Julius Baer Challengers, Gelfand Challenge, duke shënuar 14 nga 19 pikë.

Në gusht 2022, Gukesh fitoi medaljen e artë individuale në tabelën e parë në garën e hapur në Olimpiadën e 44-të të Shahut në Chennai me një rezultat prej 9 nga 11. Ai ishte pjesë e ekipit India-2 i cili fitoi medaljen e bronztë në të njëjtin turne. Në shtator 2022, ai ishte pjesë e ekipit indian që fitoi medaljen e argjendtë në Lojërat Aziatike 2022 në garën ekipore të meshkujve.

Në dhjetor 2023, Gukesh u kualifikua për Turneun e Kandidatëve 2024, që do të zhvillohej për të identifikuar sfiduesin e Ding Liren për Kampionatin Botëror të Shahut. Ai përfundoi i dyti në FIDE Circuit pas Fabiano Caruana dhe zuri vendin kualifikues të rezervuar për fituesin, pasi Caruana ishte kualifikuar tashmë përmes Kupës së Botës së Shahut.

Më 21 prill 2024, ai fitoi Turneun e Kandidatëve e mbajtur në Toronto, duke u bërë lojtari më i ri që e arriti këtë në moshën 17 vjeç, dhe fitoi të drejtën për të sfiduar kampionin botëror Ding Liren.

Në shtator, Gukesh mori pjesë në Olimpiadën e 45-të të Shahut në Budapest si pjesë e ekipit indian. Ai nuk humbi asnjë ndeshje dhe fitoi medaljen e artë individuale me një rezultat prej nëntë pikësh në dhjetë raunde. Performanca e tij në njërën prej raundeve ndihmoi Indinë të fitonte medaljen e parë të artë si ekip në Olimpiadë.

Kampionati Botëror i Shahut 2024 u mbajt në nëntor-dhjetor 2024 midis Gukesh dhe Ding Liren. Gukesh shënoi tre fitore kundër dy fitoreve për Ding, dhe nëntë barazime në 14 raundet klasike të turneut. Ai fitoi ndeshjen e 14-të dhe të fundit më 12 dhjetor 2024, dhe si rezultat, Kampionatin Botëror të Shahut me një rezultat prej 7½–6½. Fitorja e bëri atë kampionin më të ri të botës të padiskutueshëm, duke thyer rekordin e mbajtur më parë nga Garry Kasparov.

## Stili i lojës
Gukesh luan një lojë reaktive dhe është i shquar për aftësinë e tij për të llogaritur nën presionin e kohës, gjë që shpesh çon në beteja komplekse taktike në lojërat e tij. Mentori i tij, Anand, e përshkruan atë si person me "aftësi të jashtëzakonshme llogaritëse". Carlsen e konsideron stilin e lojës së Gukesh si "kundërsulm të pastër" dhe mendonte se Gukesh bën shumë pak gabime, gjë që e bën atë "një kundërshtar jashtëzakonisht të rrezikshëm në çdo rrethanë". Raymond Keene shkruan se pika e fortë e Gukesh është aftësia e tij për ta mbajtur lojën gjallë, duke shmangur pozicionet inferiore dhe njëkohësisht duke shmangur likuidimin deri në barazime. Stili i tij është krahasuar edhe me fitimet delikate, graduale dhe të ngjashme me ish-kampionin e botës, Anatoly Karpov.

## Shënime
## Referime
## Lidhje të jashtne
* Gukesh Dommaraju kartë vlerësimi në FIDE
* D Gukesh kartë identiteti në All India Chess Federation
* Gukesh Dommaraju profili i lojtarit në Chess.com
* Gukesh Dommaraju profili dhe lojërat në Chessgames.com
* Gukesh D lojërat e shahut në 365chess.com