open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nigeri

**Nigeri** ndodhet në pjesen qendrore të Afrikës veriore. Kufirit i Nigerit përshkrohet nga kufiri me Libin në veri, në lindje Çadin, në jug me Nigerinë e Benin, në veri-perendim me Burkina Faso dhe në veri perendim me Malin e Agjerin.

## Historia 
: ***Artikulli kryesor : Historia***
## Politika 
: ***Artikulli kryesor : Sistemi shtetror***
## Njësit administrative 
: ***Artikulli kryesor : Njësit administrative***
## Gjeografia 
: ***Artikulli kryesor : Gjeografia e Nigerit***
Sipërfaqja e përgjithshme e Nigerit është 1,267,000&nbsp;km2 prej së cilës 300&nbsp;km2 janë ujë. Nigeri shtrihet rreth koordinatave gjeografike 16 00 **V**, 8 00 **L**. Nigeri nuk ka bregdetë, vijë kufitare 5,697&nbsp;km.

Klima në Nigerë është klimë shkretëtire. Më së shpeshti mbanë mot i nxehtë dhe i thatë ndërsa në pjesën e largët jugore të vendit mbanë një mot i klimës ekuatoriale pakë më i freskët se në tërë vendin.

Relievi i Nigerit është kryesisht terren me rrafshnalta zalli e shkretëtire. Në pjesën jugore ka disa fusha dhe male të ulëta ndërsa në veri shkëmbinj. Pika më e ultë e relievit 200m është përgjatë lumit Niger dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 2,022 metrave në malin "Bagzane" (ang.:Mont Bagzane), në qendër të vendit.

## Ekonomia 
: ***Artikulli kryesor : Ekonomia***
## Demografia 
: ***Artikulli kryesor : Demografia***
## Kultura 
: ***Artikulli kryesor : Kultura***

*Telekomunikacioni
*Transporti
*Ushtria
*Turizmi

## Lidhje të jashtme 
* Qeveria	:
* Kryetari	:
* Parlamenti	:
* Ministria	:
----
* Harta e Nigerit me departamentet			
----
Mozambiku

**Mozambiku** ndodhet në pjesën jugore të Afrikës dhe përgjatë tërë vijës kufitare në lindje ka dalje në Oqeanin Indian. Pjesa tokësore e kufirit përshkohet nga kufiri me Republikën Afrika Jugore në jug, pastaj në perëndim me Zambian e Malevin dhe në veri me Tanzaninë.
## Historia 
## Politika 
## Gjeografia 
:***Artikulli kryesorë : Gjeografia e Mozambikut***
Sipërfaqja e përgjithshme e Mozambikut është 801,590&nbsp;km2 prej së cilës 17,500&nbsp;km2 janë ujë. Mozambiku shtrihet rreth koordinatave gjeografike 18 15 ‘‘‘J’’’, 35 00 ‘‘‘L’’’.

Mozambiku ka një vijë bregdetare 2,470&nbsp;km të gjatë dhe vijë kufitare 4,571&nbsp;km që e ndanë atë nga : Malevia 1,569&nbsp;km, Afrika e Jugut 491&nbsp;km, Suazilandia 105&nbsp;km, Tanzania 756&nbsp;km, Zambia 419&nbsp;km dhe Zimbabvea 1,231&nbsp;km

Klima në Mozambik është tropikale gjerë më sub-tropikale.

Relievi i Mozambikut në pjesën bregdetare është terren i ulët dhe i rrafshët, në pjesën qendrore paksa më i ngritur, në pjesën verilindore gjenden rrafshnaltat dhe në perëndim është kryesisht terren malorë.Pika më e ultë e relievit 0 m është përgjatë bregdetit në oqeanin Indian dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 2,436 metrave në majën Binga (ang.: Monte Binga), në veriun e largët të vendit, afër kufirit me Tanzaninë.

## Ekonomia 
## Kultura 
Kultura e Shtetit

## Të tjera 
    * Telekomunikacioni
    * Transporti
    * Ushtria
    * Pushime

## Lidhje të jashtme 
* Qeveria 
* Kryetari
* Parlamenti
* etj. 
---- 
* The Mozambique News Agency
Shtetet Federative të Mikronezisë

Mikronezia është shtet ishullor e vendosur në Oqeanin e Qetë në verilindje të Papuosë dhe Guinesë së Re.Përfshinë numrin më të masdh të ujdhesave të regjionit të Mikronezisë. Mikronezija ka mardhënje të veçantë me SHBA-të. Përbëhet nga katër shtete federale: Jap, Çuuk, Ponpei dhe Kosrea.
## Gjeografia 
Federatae Mikronezisë përfshinë gjthësejt 697 ishuj të përhapura në arkipelagun e ishujve Karoline në një gjatësi 2900&nbsp;km. Ishujt kan prejardhje vullkanike, një pjesë e tyre me prejardhje korale. Gjinden 5.150&nbsp;km në perëndim-jug-perëndim të Havajeve në Oqeanin e Qetë.
thumb|left|300px|Polinezia

## Historia 
Historia e Shtetit

## Politika 
Politika e Shtetit

Shiko edhe:

* Mardheniet e jashtme të ...

## Gjeografia 
Gjeografia e shtetit

## Ekonomia 
Ekonomia e shtetit

## Demografia 
Popullsia kryesisht është me prejardhje nga Mikronezia. Popullsia e ishullit Çuk përbënë 48.8% të popullsisë, popullsia e ishullit Ponpei përbënë 24.2 %, popullsia e ishullit Kosra 6.2 %. Ajo e ishullit Jap 5.2 % etj.

Përveç gjuhës angleze fliten edhe 6 gjuhë tjera locale.

## Kultura 
Kultura e Shtetit

## Të tjera 
    * Telekomunikacioni
    * Transporti
    * Ushtria
    * Pushime

## Lidhje të jashtme 
* Qeveria
* Kryetari
* Parlamenti
* Ministria e ...
* etj.

---- 
* myMicronesia.com
* Moon Handbooks Micronesia 
* Nan Madol islet complex
* Jane's Federated States of Micronesia Home Page 
* Pacific Islands Legal Information Institute - Federated States of Micronesia
Mauritiusi

Mauritius është një ndër ishujt më të largët të Afrikës në Oqeanin Indian. Ky ishull gjendet në anën lindore të ishullit afrikanë Madagaskar

## Historia 
: ***Artikulli kryesor : Historia***
## Politika 
: ***Artikulli kryesor : Sistemi shtetror***
## Njësit administrative 
: ***Artikulli kryesor : Njësit administrative***
## Gjeografia 
: ***Artikulli kryesor : Gjeografia e ishullit Mauritius***
Sipërfaqja e përgjithshme e ishullit Mauritius është 2,040&nbsp;km2 duke llogaritur Ishujt Agalega, Kargados Karajos Shoals-in  (ang.: Cargados Carajos Shoals (Saint Brandon) ) dhe Rodrigrezin (ang.:Rodrigues), prej së cilës sipërfaqe 10&nbsp;km2 janë ujë. Ishuli Mauritius shtrihet rreth koordinatave gjeografike 20 17 ‘‘‘J’’’, 57 33 ‘‘‘L’’’.

Ishulli Mauritius ka një vijë bregdetare 177&nbsp;km dhe nuk ka ndonjë fqinjë për të ndarë kufirin tokësor.

Klima në Mauritius është tropikale e ndikuar nga fryma kalimtare juglindore. Sezoni i thatësi në dimër fillon në muajin maj dhe përfundon në nëntor nga ku fillojnë reshjet që zgjasin gjatë sezonit verorë deri në maj.

Relievi i Mauritius-it rripi i ngushtë bregdetarë vazhdon në male të parregullta që e rrethojnë rrafshnaltën në pjesën qendrore. Pika më e ultë e relievit 0 m është përgjatë bregdetit në oqeanin Indian dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 828 metrave në majën Piton (ang.: Mont Piton).

## Ekonomia 
: ***Artikulli kryesor : Ekonomia***
## Demografia 
: ***Artikulli kryesor : Demografia***
## Kultura 
: ***Artikulli kryesor : Kultura***

*Telekomunikacioni
*Transporti
*Ushtria
*Turizmi

## Lidhje të jashtme 
* Qeveria	:*Qeveria
----
* Ministria e turizmit
* Mauritius broadcasting Corp.
* University of Mauritius 
* University of Technology, Mauritius
----
Mauritania

**Mauritania**, emri zyrtar **Republika Islamike e Mauritanisë**, ndodhen në pjesën veri-perëndimore të Afrikës dhe në pjesën perëndimore të vendit gjendet një dalja në Oqeanin Atlantik. Pjesa tokësore e Mauritanisë kufizohet në veri-perëndim me Marokun (pjesën e shkretëtirës perëndimore të Marokut), në veri-lindje me Algjerin, në lindje e deri në jug me Malin, dhe në jug-perëndim me Senegalin.
## Historia 
: ***Artikulli kryesor : Historia***
## Politika 
: ***Artikulli kryesor : Sistemi shtetror***
## Njësit administrative 
: ***Artikulli kryesor : Njësit administrative***
## Gjeografia 
: ***Artikulli kryesor : Gjeografia e Mauritanisë***
Sipërfaqja e përgjithshme e Mauritanisë është 1,030,700&nbsp;km2 prej së cilës 300&nbsp;km2 janë ujë. Mauritania shtrihet rreth koordinatave gjeografike   20 00 **V**, 12 00 **P**.

Mauritania ka një vijë bregdetare 754&nbsp;km të gjatë dhe vijë kufitare 5,074&nbsp;km.

Klima në Mauritani është klimë shkretëtire dhe gjithnjë e nxehtë, e thatë me temperatura konstante.

Relievi i Mauritanisë është kryesisht jo pjellorë, terren i ultë i Saharës me disa shkëmbinjë në pjesën qendrore. Pika më e ultë e relievit -5m është në luginën "Sebkhet Tenxhamça" (ang.:Sebkhet Te-n-Dghamcha) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 915 metrave në majën "Kediet Ijill" (ang.:Kediet Ijill), afër pjesës qendrore, n veri-lindje të kryeqytetit.

## Ekonomia 
: ***Artikulli kryesor : Ekonomia***
## Demografia 
: ***Artikulli kryesor : Demografia***
## Kultura 
: ***Artikulli kryesor : Kultura***

*Telekomunikacioni
*Transporti
*Ushtria
*Turizmi

## Lidhje të jashtme
Mali

**Mali** ose zyrtarisht **Republika e Malit** ndodhen në pjesën perëndimore të Afrikës dhe është një vend kontinental. Përndryshe sipërfaqja e këtij vendi kufizohet në veri me Algjerinë, në lindje me Nigerin dhe jug me Burkina Fason e Bregu i Fildishtë, në jug-perëndim Guinenë e Senegalin, dhe në pjesën veri-perëndimore kufizohet me Mauritaninë.

## Historia 
Në vitin 2012, në Mali u zhvillua një puç shteti, i cili rrëzoj presidentin e vendit. Kjo gjë solli që veriu i vendit duke parë klimin e favorshme shpalli pavarsinë. Kjo shkëputje separatiste e islamikve në veri nuk ësht[ njohur nga komuniteti ndërkombëtar. 

## Politika 
## Gjeografia 
: ***Artikulli kryesorë Gjeografia e Malit***

Sipërfaqja e përgjithshme e Malit është 1.240.000 km2 prej së cilës 20.000 km2 janë ujë. Mali shtrihet rreth koordinatave gjeografike 17° 00' **V**, 4° 00' **P**.  Mali nuk ka bregdet, vija kufitare është 2.094 km.

Klima në Malë është gjysmë ekuatoriale deri shkretinore. Nga muaji shkurt deri në qershor mbanë mot i nxehtë dhe i thatë nga këtu fillojnë reshjet deri në nëntor ku fillon të mbajë mot i freskët dhe i thatë deri në shkurt.

Relievi i Malit është kryesisht terren i rrafshët me rrafshnalta përplot me zallë, xhungla gjendet në pjesën jugore ndërsa tereni shkëmborë mbulojnë pjesë verilindore. Pika më e ultë e relievit 23 m  është përgjatë lumit Senegal dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 1.155 metrave në vendin e quajtur "Hombori Tondo" .

## Ekonomia 
## Demografia 
## Kultura 
## Të tjera 
* Telekomunikacioni
* Transporti
* Ushtria
* Pushime

## Lidhje të jashtme 
* Images of Mali
Madagaskari

**Madagaskari** (madagaskare: *Repoblikan’i Madagasikara*, frëngjisht: *République de Madagascar*) ndodhet në brigjet jug-lindore të Afrikës në Oqeanin Indian. Shteti më i afërt në pjesën kontinentale që gjendet përballë këtij ishulli-shtet  është Mozambiku. Ky ishull është ishulli i dytë shtet më i madhe në botë pas Indonezisë.

## Gjeografia 
Sipërfaqja e përgjithshme e Madagaskarit është 587 040&nbsp;km² prej së cilës 5 500&nbsp;km² janë ujë. Madagaskari shtrihet rreth koordinatave gjeografike 20 00 ‘‘‘J’’’, 47 00 ‘‘‘L’’’. Madagaskari ka një vijë bregdetare 4,828&nbsp;km të gjatë dhe shtrihet si vendi i vetëm në tërë ishullin.

**Klima** në Madagaskar përgjatë bregdetit është tropikale ndërsa në brendi normalizohet e në jug është e thatë.

**Relievi** i Madagaskarit në pjesën qendrore është malorë zbresin në rrafshnalta deri në bregdet. Pika më e ultë e relievit 0 m është përgjatë bregdetit në oqeanin Indian dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 2,876 metrave në Maromokotro, në pjesën më veriore të vendit.

## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare Portail de l'Etat 

## Shih edhe 
Madagaskari eshte ishulli i katert ne bote per nga madhesia.Fauna dhe flora e tij jane te vecanta.Aty gjenden 70% e kameloneve te tokes dhe rriten gjashte nga shtate llojet e baobabeve egzistues.Madagaskari eshte i vetmi vend ne bote ku jetojne lemuret nje familje shume e vecante majmunesh.
Malavi

Republika Malavi ndodhen në pjesën jugore të Afrikës dhe përgjatë pjesën lindore të vendit ka dalje në Liqenin Malevianë. Përndryshe sipërfaqja e këtij vendi kufizohet në veri me Tanzaninë, në lindje me liqenin, në jug-lindje dhe jug me Mozambikun, në perëndim Zambian.
## Historia 
: ***Artikulli kryesor : Historia***
## Politika 
: ***Artikulli kryesor : Sistemi shtetror***
## Njësit administrative 
: ***Artikulli kryesor : Njësit administrative***
## Gjeografia 
: ***Artikulli kryesor : Gjeografia e Malavit***
Sipërfaqja e përgjithshme e Malavit është 118,480&nbsp;km2prej së cilës 24,400&nbsp;km2 janë ujë. Malavi shtrihet rreth  koordinatave gjeografike 13 30 ‘‘‘J’’’, 34 00 ‘‘‘L’’’.

Malavi nuk ka vijë bregdetare por ka dalje në liqenin Njaza ndërsa  
vija kufitare është 2,881&nbsp;km e gjatë.

Klima në Malavi është sub-tropikale. Sezoni i reshjeve fillon në nëntor dhe  
zgjatë gjerë në maj ku edhe fillon thatësia gjerë në fillimin e reshjeve në maj.

Relievi i Malavit përbëhet nga rrafshnalta të ngushta e të përzgjatura që krijon  
bregore dhe male të rrumbullakëta dhe disa bjeshkë. Pika më e ultë e relievit 37 m është në pikë-prerjen e lumit Shire dhe kufirit me Mozambikun (ang.: Shire) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 3,002 metrave gjendet në bjeshkët Mlanje në majën Sapitva (ang.: Sapitwa (Mount Mlanje)), në pjesën jug-lindore të vendit, afër kufrit me Mozambikun.

## Ekonomia 
: ***Artikulli kryesor : Ekonomia***
## Demografia 
: ***Artikulli kryesor : Demografia***
## Kultura 
: ***Artikulli kryesor : Kultura***

*Telekomunikacioni
*Transporti
*Ushtria
*Turizmi

## Lidhje të jashtme 
## Burimi i të dhënave 
* Malawi Open Source Society
Liberia

**Liberia** ndodhen në pjesën perëndimore të Afrikës dhe përgjatë pjesën jug-perëndimore ka dalje në Oqeanin Atlantik. Përndryshe sipërfaqja e këtij vendi kufizohet në veri me Siera Leonen e Guinejën, në pjesën lindore dhe kufizohet me Kote de Ivoiren, në jug e jug-perëndim me Oqeanin Atlantik.
## Historia 
: ***Artikulli kryesor : Historia***
## Politika 
: ***Artikulli kryesor : Sistemi shtetror***
## Njësit administrative 
: ***Artikulli kryesor : Njësit administrative***
## Gjeografia 
: ***Artikulli kryesor : Gjeografia e Liberisë***
Sipërfaqja e përgjithshme e Liberisë është 111,370&nbsp;km2 prej së cilës 15,050&nbsp;km2 janë ujë. Liberia shtrihet rreth koordinatave gjeografike  6 30 **V**, 9 30 **P**.

Liberia ka një vijë bregdetare 579&nbsp;km të gjatë dhe vijë kufitare 1,585&nbsp;km.

Klima në Liberi është ekuatoriale e nxehtë dhe e lagësht, e thatë në dimër me ditë të nxehta e net të freskëta deri të ftohta, ndërsa verës janë të dukshme reshjet e shpeshta të shiut.

Relievi i Liberisë në pjesën më të madhe është terren i rrafshët me ngritje valore dhe në verilindje ka rrafshnalta që në mënyrë valore formojnë disa male të ulëta. Pika më e ultë e relievit 0m është përgjatë oqeanit Atlantik dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 1,380 metrave në malin "Vuteve" (ang.:Mount Wuteve), në pjesen veriore të vendit.

## Ekonomia 
: ***Artikulli kryesor : Ekonomia***
## Demografia 
: ***Artikulli kryesor : Demografia***
## Kultura 
: ***Artikulli kryesor : Kultura***

*Telekomunikacioni
*Transporti
*Ushtria
*Turizmi

## Lidhje të jashtme 
* Qeveria	:
* Kryetari	:
* Parlamenti	:
* Ministria	:
----
			
----
* World Press Review: War in Liberia Threatens to Destabilize Region
* Liberia: Global Connections on PBS
* Liberia - images
Lesoto

**Lesoto** ndodhen në pjesën jugore të Afrikës dhe është i kufizuar nga të gjitha anët nga Republika e Afrikës së Jugut. Ka një sipërfaqe prej 30,355&nbsp;km² dhe një popullsi prej 2 milion 267 mijë banorë. Kryeqytet dhe qyteti më i madh është Maseru. Rreth 40% e popullsisë jeton nën nivelin ndërkombëtar të varfërisë me rreth 1.25 dollarë në ditë.
## Historia 
: ***Artikulli kryesor : Historia***

## Gjeografia 
Sipërfaqja e përgjithshme e Lesotos është 30.355&nbsp;km2 dhe shtrihet rreth koordinatave gjeografike 29 30 ‘‘‘J’’’, 28 30 ‘‘‘L’’’.

Lesoto është një "enklavë" gjeo-politike dhe vija kufitare me Afrikën e Jugut është 909&nbsp;km e gjatë.

### Klima 
Lesoto ka një klimë kontinentale me verë të nxehtë dhe dimër të ftohtë. Maseru dhe fushat rreth tij shpesh arrijnë 30&nbsp;°C në verë. Dimri është i ftohtë me temperaturë që arrin në vendet e ulëta -7&nbsp;°C dhe në vendet malore -18&nbsp;°C.

Relievi i Lesotos është kryesisht terren me rrafshnalta e lugina por nuk mungojnë edhe malet e bjeshkët. Pika më e ulët e relievit 1,400m është në pikë-prerjen e lumenjve Portokalli dhe Makalengu (ang.:"Orange" dhe "Makhaleng") dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 3,482 metrave në Tabana Nëtlënjana (ang.: Thabana Ntlenyana).

## Politika 
: ***Artikulli kryesor : Sistemi shtetror***
## Ndarja administrative 
thumb|300px|Distriktet dhe qytetet e Lesotos

Lesoto ndahet në dhjetë distrikte administrative që janë:

Distriktet ndahen më tej në 80 zona elektorale, të cilat përbëhen nga 129 këshilla të komunitetit lokal.

## Ekonomia 
: ***Artikulli kryesor : Ekonomia***
## Demografia 
: ***Artikulli kryesor : Demografia***
## Kultura 
: ***Artikulli kryesor : Kultura***

*Telekomunikacioni
*Transporti
*Ushtria
*Turizmi

## Lidhje të jashtme 
* Qeveria	:lesotho.gov
* Kryetari	:
* Parlamenti	:
* Ministria	:
----
			
----
Republika e Kongos

**Republika e Kongos** (frëngjisht: *République du Congo*, kongo: *Repubilika ya Kongo*, lingala: *Republiki ya Kongó*), e njohur edhe si **Kongoja** ose **Kongo**, **Kongoja e Vogël**, **Kongo-Brazzaville**, është vend i pavarur në Afrikën qendrore. Kufizohet në perëndim dhe veriperëndim me Gabonin, në veriperëndim me Kamerunin, në veri me Afrikën Qendrore, si dhe përgjatë lumit Kongo në lindje dhe në jug me Republikën Demokratike të Kongos dhe me eksklavën e Angolës, Kabinda. Ka dalje në Oqeanin Atlantik përmes Gjirit të Ginesë në perëndim. Ka sipërfaqe prej 342 mijë kilometrash katrorë dhe popullsi prej gati 3,7 milion banorësh. Brazzaville është kryeqyteti i vendit.

Ish-koloni franceze e njohur si rajoni i Kongos së Mesme, vendi u shpall shtet i pavarur më 1960 me emrin zyrtar Republika e Kongos. Pas një grusht shteti më 1963, në Kongo u vendos rendi marksist dhe nga viti 1970 deri më 1992, vendi njihej si Republika Popullore e Kongos. Më 1992, u mbajtën zgjedhje demokratike, por kontestimi i tyre çoi një vit më vonë në luftë civile. Ish-kryetari marksist Denis Sassou-Nguesso u rikthye në pushtet më 1997, por konflikti vazhdoi deri më 2003, duke shkaktuar krizë humanitare që vazhdon edhe sot. Në jug të vendit, mbeten disa grupe të armatosura të njohura si ninxhat, të cilat akoma nuk i janë dorëzuar qeverisë.

Kongoja ishte dikur ndër eksportuesit më të mëdhenj të naftës në Afrikë, por viteve të fundit ka shënuar rënie të dukshme të prodhimit. 70 përqind e popullsisë jeton në varfëri. Qeveria është akuzuar për korrupsion në shkallë të lartë, për çfarë më 2006 iu vonua një paketë ndihme nga Fondi Monetar Ndërkombëtar. Autoritetet janë akuzuar edhe për tregtimin e diamanteve të luftës, të cilët nxirren në miniera nën kushte mizore ose sigurohen përmes konflikteve të armatosura.

## Referime 
Nga Atdhe Bali edhe GJIZA ma mir mos ta kallxomi klasen se na marin ftyren

## Lidhje të jashtme
Kiribati

**Kiribati** është shtet ndodhet në pjesën qendrore të Oqeanit Paqësor. Kiribati shtrihen mbi 1.351.000 kilometra katrorë në rajonin rreth ekuatorit. I përket vendeve të Komonuveltit. Ai është e vendosur rreth 4.000 milje në jugperëndim të Hawait.I takon ishujve të Oqeanit Paqësor, të cilat janë të referuara si Micronesia. Janë të ndarë në tri grupe ishujsh të cilët janë të përbërë nga: Ishujt Gilbert, Phoenix dhe ishujt e Lynn.  Kryeqyteti i Kiribati është Bairiki i cili është i vendosur në jug të Tarava. Ajo është qendra administrative
## Historia 
: ***Artikulli kryesor : Historia***
## Historia e Hershme
Zona që tani quhet Kiribati ka qenë e banuar nga Micronesians.Zona nuk ishte e izoluar,pushtuesit nga Tonga,Samoa dhe më vonë nga Fixhi.Martesa e prirur për turbullira nga dallimet kulturore dhe ka rezultuar në një shkallë të lartë homogjenizimit kulturor.
## Epoka Koloniale
## Politika 
: ***Artikulli kryesor : Sistemi shtetror***
## Njësit administrative 
: ***Artikulli kryesor : Njësit administrative***
## Gjeografia 
: ***Artikulli kryesor : Gjeografia***
## Ekonomia 
: ***Artikulli kryesor : Ekonomia***
## Demografia 
: ***Artikulli kryesor : Demografia***
## Kultura 
: ***Artikulli kryesor : Kultura***

:::Telekomunikacioni
:::Transporti
:::Ushtria
:::Turizmi

## Lidhje të jashtme 
* Qeveria	:
* Kryetari	:
* Parlamenti	:
* Ministria	:
* Harta
* Website Zyrtar i Zyrave të Turismit në Kiribati
Kepi i Gjelbër

Ishujt Kepi Verde ndodhen në bigjet perendimore të Afrkës në Oqeanin Atlantik.
## Historia 
: ***Artikulli kryesor : Historia***
Në shekullin e XV, portugezët i zbulojnë si të pabanuara këta ishuj dhe fillojnë të i popullzojnë. Gjatë kohës së tregtisë me skllav këta ishuj  fitojnë në rëndësi dhe bëhen një qendër e tregtimit të skllaveve dhe më vonë shërbejnë si vend pushim për anijeve që lundronin në vijat detare në mes të kontinenteve pran Atlantikut. Pas fitimi të pavarësisë në vitin 1975 dhe tentativave të bashkimit me Guinenë Bizare u krijua një sistem një partiak ndërsa zgjedhjet shumë partiake u mbajtën për herë të parë më 1990. Kepi i Gjelbër edhe më tutje mbetet shteti me qeveri më të qëndrueshme me sistem shumë partiak (demokratik) në Afrikë. Thatësiarat që mbajtën gjatë pjesës së dytë të shekullit XX kanë bërë që nga ky vend të vije tek një gjendje e rëndë e cila kishte si pasojë migrimin masiv të popullsisë. Popullsia mërgimtare është më e madhe se ajo vendore. Shumica e banorëve kanë prejardhje të dyanshme afrikane dhe të mërgimtarëve portugezë.

## Politika 
: ***Artikulli kryesor : Sistemi shtetror***
## Njësit administrative 
: ***Artikulli kryesor : Njësit administrative***
## Gjeografia 
: ***Artikulli kryesor : Gjeografia***
Sipërfaqja e përgjithshme e Kepit Gjelbër është 4,033&nbsp;km2 (dy herë e ma shumë, ma e vogël se Kosova),  dhe shtrihet rreth koordinatave gjeografike 16 00 **V**, 24 00 **L**.

Kepi i Gjelbër ka një Vijë bregdetare prej 965&nbsp;km ndërsa kufi tokësorë me ndonjë vend tjetër nuk ka.

Klima në ishujt e Kepit Gjelbër është e nxehtë, me verë të thatë. Reshjet e shiut janë të pakta kohë pas kohe por shumë të parregullta.

Relievi i ishujve të Kepit Gjelbër është  me një teren me lartësia të pjerrëta, me shkëmbinj gëlqerorë dhe vullkanik. Pika më e ultë e relievit është përgjatë bregdetit të oqeanit Atlantik dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 2,829 metrave në vullkanin e ishullit Fogo.

## Kushtet klimatike 
Temperaturat mesatare si dhe reshjet e Kepit të Gjelbër jan paraqitur në tabelën vijuese në të djatht.

## Ekonomia 
: ***Artikulli kryesor : Ekonomia***
## Demografia 
: ***Artikulli kryesor : Demografia***
## Kultura 
: ***Artikulli kryesor : Kultura***

*Telekomunikacioni
*Transporti
*Ushtria
*Turizmi

## Shîko edhe këtë 
* Qeveria	:
* Kryetari	:
* Parlamenti	:
* Ministria	:

## Lidhje të jashtme 
* Cape Verde Domain Registration  *Faça o registo de seu domínio*
* The Cape Verdean Portal
* Capeverdean cultural resource site
* Weather 
* Kepi i Gjelbër Overview
Ishujt Solomon

**Ishujt Solomon**  janë shtet në Melanezi, në jugperëndim të Oqeanit Paqësor, në lindje të Papua Guinesë së Re. Më konkretisht, është në arkipelag Melanezisë në Oqeani, në lindje të  Guinesë së Re. 
Këta ishuj janë me origjinë vullkanike. Ishujt më të mëdhenj janë Guadalkanal (me pikën më të lartë prej 2,335 metra), Santa Isabel, Makira, Malajta, Hxorxhia e Re, Çoizel, dhe  aty janë edhe  992  ishuj të vegjël dhe atole. Ishujt kodrinorë janë të mbuluar me bimësi tropikale. Ndikimi i oqeanit ndikon në klimë të butë. 
Popullsi etnike,  me 94.5%  janë Melanizianët, Polinezianët me  3% dhe 1.2% Mikronezianët. Përveç tyre , në këta ishuj jetojnë edhe  një numër i vogël i kinezëve, Indusëve  dhe Evropianianëve., ishulli ka një numër të vogël kineze, indianëve dhe evropianët. Gjuhët e përdorura gjerësisht janë Tok Pisin dhe Bislama. 
Ishujt Solomon janë anëtare të Commonveltit. Ishujt më të afërta fqinje janë Nauru, Kiribati, Tuvalu, Fixhi dhe Vanuatu.
Ishujt Solomon kanë një sipërfaqe prej 28 450&nbsp;km, në vendin e 140 në botë, dhe  në te jetojnë 470 000 banorë dhe radhitet në vendin e 160 në botë. Pavarësinë nga Mbretëria e bashkuar e ka fituar në më 7 korrik të vitit 1978. 
Gjuhë zyrtare në këtë shtet , është gjuha angleze.
Fixhi

**Fixhi**, emri zyrtar **Republika e Ishujve Fixhi** është një shtet ishullor në Oqeani.Fixhi përbëhet prej një mori ishujsh në Jug të Oqeanit Paqësor.Ka 322 ishuj dhe 522 ishujza.106 prej ishujve janë të pa banuar.87% i sipërfaqes së Fixhit përbëhet nga dy ishujt më të mëdha të vendit, në **Viti Levu** dhe **Vanua Levu**.

## Historia 
Edhe para zbulimit të Ishujve Fixhi nga Evropianët në shekullin XVII, jetonin njerëzit në këtë vend. Në gjurmimet që janë bërë në Fixhi janë gjetur objekte si tas e tenxhere që datojnë 1000 vjet para lindjes së Krishtit. Deri në shekullin XIX evropianët kanë vazhduar kolonizimin e Fixhit. Në vitin 1874 Fixhi hyri në kontrollin Anglez. Nga ana e Anglezëve në Fixhi u sollën punëtorët Indian. Në vitin 1970 fitoi pavarsinë. Në vitin 1987 u ekzekutuan dy grusht shtetet e suksesshme, dhe qeverisja e përbashkët Indiano-Fixhi përfundoi. Indianët kërkuan të mbeten nën sovranitetin Anglez, ndërsa Fixhianët vendas përkrahnin pavarsinë. Pas kësaj shumica e Indianëce mërguan në Indi.

## Politika 
Fixhi është Republikë Parlamentare.Më 1 shtator 2009 është nxjerrë nga Komonvelti.

## Gjeografia 
Ishujt e arqipelagut i ngjajne nje patkoi kali, te rrethuar nga breza te shumte korali,
qe lagen nga deti i Koros. Ishujt kryesore jane Viti Levu, Vanua Levu, Taveuni, Kandavu, Koro dhe Rotuma. Me origjine vullkanike, paraqesin depozita te bollshme kalkari dhe karakterizohen nga nje morfologji kryesisht malore e theksuar e cila, gjate bregdetit i le vendin nje fashe luginore. Pika me e larte e arqipelagut është mali Viktoria ose Tomaniivi (1.324 m), ne Viti Levu. Lumenjte jane pak; vetem Viti Levu pershkohet nga rrjedhje uji te rendesishme si Singatoka dhe Rewa. Klima është subtropikale, e ngrohte dhe e lagesht, me reshje te vazhdueshme sidomos midis nentorit dhe prillit te perqendruara sui pjeset lindore dhe juglindore. Mesatarja vjetore e temperatures është 25&nbsp;°C, ajo e reshjeve rreth 2500&nbsp;mm. Bimesia karakterizohet nga pyje te dendura dhe, ne zonat me te thata, nga trakte savane; neper ishuj jane te pranishme depozita ari dhe manganezi.

## Ekonomia 
Fixhi është një shtet me pasuri të shumta minerale, me pyje dhe burime peshku.Është ndër shtetet me ekonomi më të zhvilluar në Ishujt e Paqësorit. Çdo vit Fixhin e vizitojnë 300.000 turist.Turizmi dhe Industria e Sheqerit janë sektorët më fitimprurës.Ndërtesa më e lartë në Fixhi, është ndërtesa e Bankës Rezerve me 14 kate.

## Demografia 
Fixhi ka një popullsi prej 849,000 banorë.51% janë Fixhianët, 44% Indianët, dhe 5% e përbëjnë Evropianët,popujt nga ishujt të tjerë të Paqësorit, dhe Kinezët.

Religjionet dominuese janë 52% Krishterë, 38% Hinduist, 8% Islam dhe 2% të tjera.
Gjuhët që fliten në Fixhi janë : Anlishtja (Gjuhë Zyrtare), gjuha e Fixhianëve, dhe Hindishtja e Fixhit.

## Kultura 
Kultura e Shtetit

## Të tjera 
* Telekomunikacioni
* Transporti
* Ushtria
* Pushime

## Lidhje të jashtme 
* Finding Fiji 
* Official Government of Fiji 
* Interactive maps of Fiji
* Official Website of the Parliament of Fiji

= Burime =
Guinea Ekuatoriale

**Guinea Ekuatoriale** ndodhet në pjesën perenimore të Afrikës dhe në perenidim të vendit ka dalje në Oqeanin Atlantik. Guinea Ekuatoriale në veri kufizohet nga Kameruni ndërsa në pjesen lindore dhe jugore nga Gaboni, pjesa perindimore lagët nga ujrat e Oqeanit Atlantik.

## Historia 
: ***Artikulli kryesor Historia e Guinesë Ekuatoriale***
## Politika 
: ***Artikulli kryesor Sistemi shtetror***
## Njësit administrative 
: ***Artikulli kryesor Njësitë administrative***
## Gjeografia 
: ***Artikulli kryesor Gjeografia e Guinesë Ekuatoriale***
Sipërfaqja e përgjithshme e Guinesë Ekuatoriale është 28,051&nbsp;km2 dhe shtrihet rreth koordinatave gjeografike   2 00 **V**, 10 00 **L**. Guinea Ekuatoriale ka një vijë bregdetare 296&nbsp;km të gjatë dhe vijë kufitare 539&nbsp;km që e ndanë atë nga : Kameruni 189&nbsp;km dhe Gaboni 350&nbsp;km

Klima në Guinenë Ekuatoriale është ekuatoriale dhe gjatë tërë vitit mbanë nxehtësi me lagështi.

Relievi i Guinesë Ekuatoriale është kryesisht terren bregdetar i rrafshët që në brendi formon shkëmbinj ndërsa në ishuj është terren i krijuar nga vullkanet. Pika më e ultë e relievit 0m është përgjatë oqeanit Atlantik dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 3,008 metrave në vendin e quajtur "Piko Bazile" (ang.: *Pico Basile*).

## Ekonomia 
: ***Artikulli kryesor Ekonomia e Guinesë Ekuatoriale***
## Demografia 
: ***Artikulli kryesor Demografia e Guinesë Ekuatoriale***
## Kultura 
: ***Artikulli kryesor Kultura e Guinesë Ekuatoriale***

* Telekomunikacioni
* Transporti
* Ushtria
* Pushime

## Lidhje të jashtme 
* Qeveria	:
* Kryetari	: 
* Parlamenti	:
* Ministria	:
----
Haiti

**Haiti** përfshinë një të tretën perëndimore të ishullit Hispaniola në detin e Karaibeve, në lindje të Kubës. Si ish koloni e Francës, Haiti është shteti i dytë në hemisferën perëndimore, pas SHBA-ve , e cila ka shpallë pavarësinë.

Haiti apo zyrtarisht Republika e Haitit zë një sipërfaqe prej 27 750&nbsp;km2 në të cilën thuhet se tani jetojnë 8.924.553 banorë (1974: 4,749 m. ban.), për kryeqytet ka qytetin e quajtur *porti i princit* Port-au-Prince, dhe si gjuhë zyrtare e qeverisjes ka frëngjishte ndërsa popullsia fletë gjuhen e quajtur *kreolisht*. Njësi monetare ka monedhën *Gourde* (Gde., G.) me qindarkën e saj të quajtur *centimes*.
## Historia 
: ***Artikulli kryesor Historia e Haitit***
Këtë ishull i cili u takon grupet të ishujve Antileve të Mëdha e ka zbuluar Kristofor Kolumbo në dhjetor të viti 1492. Kolumbo e quajti me emrin Hispaniola.

## Politika 
: ***Artikulli kryesor Sistemi shtetëror***

Sipas kushtetutës së vitit 1950 e cila ka pësua ndryshime më 1957, 1964 dhe 1971, presidenti i republikës është kryetar shteti dhe kryetar qeverie. Për zbatimin e anës ekzekutive ai ndihmohet nga këshilli i ministrave të emërtuar nga vetë ai. Ana legjislative e shtetit gjendet në dorë të parlamentit i cili ka 58 të dërguar të zgjedhur me mandat prej 6 vitesh.

Stema shtetërore ka shprehjen e zgjedhjeve *Njehsimi Bën Fuqinë*. Urdhra shtetërorë janë urdhri i quajtur *Pétio* dhe *Urdhri i Bolivarit* me 5-së klasa (1939), dhe urdhri i Nderit dhe Meritave  po ashtu me 5 klasa (1926).

## Njësit administrative 
: ***Artikulli kryesor Njësitë administrative***
## Gjeografia 
: ***Artikulli kryesor Gjeografia e Haitit***

## Ekonomia 
: ***Artikulli kryesor Ekonomia e Haitit***
## Demografia 
: ***Artikulli kryesor Demografia e Haitit***
Në  Haiti, mesatarsisht jetojnë  300 banorë në një km katrorë, dhe popullsia urbane është më  e dendur rreth fushave bregdetare dhe në luginat lumore Rreth 95%  janë haitas me origjinë afrikane.   Popullsia e bardhë është kryesisht e përzier me popullsinë me origjinë afrikane.   Ka diçka njerëz me prejardhje evropiane dhe  nga Lindja e Mesme. Rreth 2 / 3 e popullsisë jeton në fshat.
Frëngjishtja  është një nga dy gjuhët zyrtare, por at e flasin  vetëm 10% të popullsisë. Gjuha Haitiane  Creole, është gjuha e dytë zyrtare e vendit. Gjithnjë e më shumë njerëz të rinj dhe njerëz të biznesit flasin anglisht.
Katolicizmi është feja e shtetit, i cili pretendon shumica e popullsisë. Disa prej tyre u konvertua në protestantizëm. Shumë Haitian mbani traditën e VooDoo, por janë konsideruar të krishterët.

## Kultura 
: ***Artikulli kryesor Kultura e Haitit***

* Telekomunikacioni
* Transporti
* Ushtria
* Pushime

## Shiko dhe këtë 
* Lista e lumenjëve në Haiti

## Lidhje të jashtme 
* Qeveria	:
* Kryetari	: 
* Parlamenti	:
* Ministria	:
----
Përmes Gjithësisë me shpejtësi më të madhe se të dritës

Llogaritjet më të reja të bëra sugjerojnë se mund të ketë vërtetë të ashtuquajtura krimbvrima aq të gjëra dhe të qëndrueshme sa mund të shfrytëzoheshin për udhëtime ndërgalaktike.

Krimbvrimë quhet ai kanal kohor që mund lidhë dy pika të Gjithësisë. Për ta kuptuar më mirë këtë parim duhet përfytyruar Gjithësia si një top. Dritës i duhet të shkojë përgjatë sipërfaqes së topit për të arritur në pikën tjetër, ndërsa krimbvrima do të ishte vrima mes përmes topit. Kështu mund të ia kalohet dritës dhe të jipet përshtypja e një udhëtimi me shpejtësi më të madhe se të saj.

Që në 1935 Einstein dhe Nathan Rosen treguan sesi sipas Teorisë së Përgjithshme të Relativitetit mund të jetë e mundur prania e të ashtuquajturave ura kohore, të cilat teorikisht mund të të kthenin prapa në të kaluarën por praktikisht kjo gjë nuk mund të ishte e mundur sepse ato do të mbylleshin sapo t´u afrohej një anije kozmike.

Modelet e deritanishme sugjeronin se mund të ketë vetëm vrima të tilla të përmasave të kokrrizave të vockla të ngarkuara.

Këto vrima mbahen të hapura nga një lloj mbushje energjie negative që njihet si "lëndë e huaj"(exotic matter). Kjo mbushje është tepër e vështirë të prodhohet prandaj dhe gjërësia e krimbvrimës është ajo e madhësisë së atomeve.

Tani shkenctari rus Sergei Krasnikov i institutit Vëzhguesi Pulkovo të Shën Petersburgut ka dalur me disa formula - të bazuara po në teorinë e Einstein-it - që llogarisin një krimbvrimë të gjërë, të qëndrueshme dhe në përputhje me ligjet e fizikës. Kjo vrimë është në gjendje të prodhojë vetë lëndën e huaj që i nevojitet. Kjo lëndë e huaj është e panjohur por sipas teorisë së shkenctarit rus ajo mund të krijohet nga asgjëja kur hapësira dhe koha puthiten ashtu si duhet.
Kështu "vrima e krimbit" mund të ishte aq e madhe dhe të rrinte e hapur aq gjatë sa të përdorej nga njerëzit për transport.

Një krimbvrimë e tillë nuk mund të krijohet akoma me teknologjinë e sotme.

Sidoqoftë, ka mundësi që krimbvrima të tilla të mund të kenë mbetur që nga koha e Bumit të Madh (Big Bang) dhe nëse do të gjehej një e tillë do të bënte të mundur udhëtimin ndëryjor.

## Shënim 
*Shkrimi fillestar është përgatitur për Rruzull.net  nga Alvin Ekmekçiu dhe mund të lexohet këtu Përmes Gjithësisë me shpejtësi më të madhe se të dritës .*
1555

## Ngjarje 
* 5 janar - Gjon Buzuku shkruan veprën *Meshari*, libri i parë në gjuhën shqipe.
* Perandori gjerman bën paqe me princat gjermanë gjatë reformës protestante.

## Lindje 
## Vdekje
Frang Bardhi

**Frang Bardhi **ose **Frangu i Bardhë** (lat. *Franciscus Blanchus*, it. *Francesco Bianchi*; Kallmet, 1606 - Romë, 1643) ka qenë prelat kishtar dhe shkrimtar shqiptar. Shquhet ndër autorët e hershëm të letërsisë shqipe, si hartuesi i të parit fjalor të shqipes *Dictionarum latino-epiroticum*, botuar në Romë më 1635. Shërbeu si ipeshkëv i Sapës në vitet 1635-1644.

## Biografia 
Frangu i biri i Markut, u lind më 1606 në Zadrimë, në Nënshat (Kallmet) në një familje të spikatur që i kishte dhënë klerikë e ipeshkvinj Kishës Katolike si dhe ushtarë për Republikën e Venedikut. Mësimet e para i mori nga të afërmit e vet dhe më vonë dërgohet të studjojë në Kolegjin e Loretos dhe në në Romë, në mënyrë që të kthehej e të bëhej ipeshkëv i Zadrimës, siç ishin aspiratat e familjes së vet. Gjatë shkollimit mori mësimet rreth shërbimeve kishtare si dhe në gjuhët e huaja, kohë kur do të ketë marrë njohuri në gjuhën sllave dhe turke. Fazën e dytë të studimeve e vijoi në Kolegjin Ilirik të Loretos më 1628, e më pas vazhdoi më 1633 - si i pari student shqiptar - në Kolegjin Urban të Propagandës Fide, ku kreu studimet e thelluara dhe do të ketë përsosur njohuritë e latinishtes e italishtes.

Më 1635 botoi në Romë fjalorin e parë të gjuhës shqipe, *Dictionarum latino-epiroticum* (Fjalor latinisht-epirotisht/shqip) me 5640 zëra. Në apendiksin e vet ka 113 proverba, shprehje dhe fjalë të urta, disa prej të cilave janë përkthyer prej gjuhëve të tjera në shqipe, por shumica e tyre janë vjelur nga folklori shqiptar. Më 1636 iu botua në Venedik një biografi për Gjergj Kastriot Skënderbeun, me titullin *Apologjia e Skënderbeut*. Vepra ishte një polemikë ndaj priftit katolik sllav Ivan Tomko Mrnavić që mëtonte se Kastrioti kishte prejardhje sllave.

Më 1636-37 vizitoi si misionar apostolik dioqezat shqiptaroveriore, ku në relacionet që i bënte Selisë Shenjte radhit të dhëna të shumta mbi historinë, gjeografinë dhe etnografinë e atyre viseve.

## Lidhje të jashtme 
* Fjalor latinisht-epirotisht (PDF) shqiptarortodoks - prill 2007

## Referime
Jul Variboba

**Jul Variboba** (Mbuzati/San Giorgio Albanese, 16 prill 1725 - 1788) prift, shkrimtar arbëresh nga Kalabria, Itali.

Arbëresh nga Mbuzati (*San Giorgio Albanese*) i Kalabrisë. Ishte rektor i Seminarit arbëresh të Shën-Benedikt në Ullano dhe aty në vitin 1762 botoi veprën "*Gjella e Shën-Mërisë Virgjër*"- një vepër e hartuar me synim artistik që nga studiuesit llogaritet si kalimi nga poezia e llojeve të shkurta në poemën e gjatë, gjë që s'ishte parë deri në atë kohë ndër shkrimtarët shqiptarë..

At Juli, prift uniat, mësimet i filloi e i mbaroi në kolegjin e përmendur arbëresh të Shën Adrianit, në Shën Mitër të Koronës (San Demetrio Corone). Bashkëkohësit dëshmojnë se At Juli ka qenë një prift i drejtë e shpresëtar. Meqë ishte djalë i vetëm, prindët dëshironin ta martonin përpara se të dorëzohej prift. Variboba nuk ishte i atij mendimi sepse e urrente martesën, por pas shumë lutjesh nga familja e farefisi, pranoi të shkonte në Napoli për të gjetur nuse. Pasi qëndroi disa kohë në qytetin e madh, u kthye më në fund në fshat ku hapi fjalën se nusja do të mbërrinte së shpejti. Nuk mbeti njeri pa dalë të shikojë e të përshëndesë nusen e Varibobës, por u çuditën së tepërmi kur panë në vend të nuses një shtatore të Zonjës Shën Mëri. Djaloshi s'përmbahej dot nga gazi, hoqi unazën e tij dhe ja shkoi në gisht Zonjës së Bekuar duke thënë se ajo ishte nusja e tij.

Më vonë At Juli u padit në Vatikan se kish rënë në mëkat me një vajzë të fshatit, mëkat të cilin e pohon edhe vetë ne kreun e dytë të veprës së tij, dhe për të cilin u dërgua syrgjyn në Romë. Në Qytetin e Përjetshëm u njoh me shumë dijetarë e filozofë të Kishës, u pendua për mëkatin që kishte bërë dhe shkroi veprën e tij të pavdekshme "Gjella e Shën-Mërisë Virgjër", e cila u botua në Romë më 1762.
At Juli vdiq në Romë duke meshuar dhe menjëherë u hap fjala se trupi i tij nuk ra përdhe, por qëndroi një pëllëmbë mbi tokë derisa e morën për ta përcjellë në banesën e fundit.

## Tituj të veprave 
* Gjella e Shën-Mërisë Virgjër - Ullano, (1762)

## Burim i të dhënave
1630

## Ngjarje
## Lindje
*Pjetër Bogdani, shkrimtar shqiptar.
## Vdekje
* 15 nëntor - Johannes Kepler, matematikan gjerman, filozof, astronom, astrolog dhe specialist i optikës.
1689

## Ngjarje
## Lindje
* Montesquieu - shkrimtar francez, filozof i së drejtës dhe shtetit

## Vdekje
*Pjetër Bogdani, shkrimtar shqiptar.
1827

## Ngjarje
## Lindje 
* Konstandin Kristoforidhi, shkrimtar shqiptar.
## Vdekje 
* 17 shkurt - Johann Heinrich Pestalozzi pedagog dhe reformator zvicëran i arsimit.
1895

## Ngjarje 
## Lindje 
* Qerime Galica e njohur si **Shote Galica** - Heroinë shqiptare (v. 1927).
* Avni Rustemi - Atdhetar (v. 10 qershor 1924).
* 17 janar - Haki Stërmilli, nëpunës, publicist, shkrimtar dhe deputet shqiptar (v. 1953).
* 24 mars - Karl Gurakuqi, arsimtar, nëpunës, gjuhëtar shqiptar.
* 15 qershor - Nikollë Gazulli, intelektual, studiues e specialist në albanologji, si etnograf, historian, leksikograf e gjuhëtar.
* 7 tetor ose 24 tetor - Hasan Dosti, avokat, jurist dhe veprimtar i Ballit.
* 8 Tetor - Ahmet Zogu - Mbret i shqiptarëve (v. 9 Prill 1961).

## Vdekje 
* Konstandin Kristoforidhi, shkrimtar shqiptar (l. 1827).
1892

## Ngjarje 
## Lindje 
* 6 gusht - Abaz Kupi, ushtarak dhe veprimtar i çështjes kombëtare gjatë dhe mbas Luftës së Dytë Botërore (V. 1976)
* 17 tetor - Llukë Karafili (pseud. *Bardhyli*) arsimtar, bibliofil, studiues dhe publicist shqiptar.

## Vdekje 
* Pashko Vasa, shkrimtar shqiptar.
* 23 tetor - Abdyl Frashëri, atdhetar. (Lindi më 1839)
1850

## Ngjarje
## Lindje 
* 1 Qershor - Sami Frashëri, shkrimtar shqiptar.
* 13 Nëntor - Robert Louis Stevenson shkrimtar skocez

## Vdekje
1903

## Ngjarje
## Lindje 
* 24 Prill - Hafiz Tahir Kolgjini, ishte hoxhë, studiues, shkrimtar, poet, historian dhe nëpunës shqiptar. 
* 20 Maj - Ernest Koliqi, poet, shkrimtar, mësues, përkthyes, pedagog, ministër, botues dhe veprimtar politik shqiptar. 
* 29 Maj - Bob Hope, komedian, aktor dhe argetues amerikan († 2003)
* 22 Dhjetor - Odhise Paskali, skulptor shqiptarë († 1985)
#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*

## Vdekje 
* 3 Janar - Alois Hitler, babai Adolf Hitlerit
#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
*  - Jeronim de Rada, shkrimtar shqiptarë
1901

## Ngjarje
* Botohet, Kamus-i türki, fjalor normativ i gjuhës turke me Sami Frashëri autor.

## Lindje 
* 10 gusht - Safet Butka, profesor, politikan dhe nacionalist shqiptar si veprimtar i Ballit Kombëtar.
* 29 shtator - Enrico Fermi, fizikant italian.
* 7 shkurt - A. den Doolaard, shkrimtar hollandez.
* 5 dhjetor - Walter Elias (Walt) Disney, krijues i filmave të animuar († 1966).

## Vdekje 
* 6 mars - Zef Serembe, shkrimtar shqiptarë
1846

## Ngjarje 
* Naum Veqilharxhi, lëshonë në Shqipërin e jugut qarkoren Enqiklikë.
* 25 maj - Naim Frashëri - Shkrimtar shqiptar (v. 1900).
* 23 shtator - U zbulua planeti i 8-të i sistemit tonë diellor “Neptuni”

## Lekë 
* Naum Veqilharxhi - Shkrimtar shqiptar (l. 1767).
1900

## Ngjarje
* Sami Frashëri, boton në gjuhën turke Enciklopedinë e tij "Kamus-ul alâm", në 6 vëllime.
* U themelua FC Bayern Munchen.

## Lindje 
* Lasgush Poradeci, shkrimtar shqiptar.
* 15 nëntor - Tahir Dizdari, nëpunës, publicist, gjuhëtar e orientalist shqiptar.

## Vdekje 
* 19 tetorë
** Naim Frashëri,, shkrimtar shqiptar. Vdesë në mëngjesë, në Staboll varroset në Merdyvengoj.
1866

## Ngjarje
## Lindje 
* 13 korrik - Murat Toptani nënshkrues i Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë, poet, skulptor shqiptar.
* Anton Zako Çajupi, shkrimtar shqiptar.
* Ndre Mjeda, shkrimtar shqiptar.

## Vdekje
1930

## Ngjarje 
* Federata Shqiptare e Futbollit themelohet në Tiranë.
* SK Tirana, e njohur edhe si 17 Nëntori Tirana kampione e Shqipërisë në futboll.

## Lindje 
* 30 shtator - Abdurrahman Roza Haxhiu, futbollist, dëshmor i fushës së blertë shqiptare
* 12 Nëntor - Besim Bokshi, gjuhëtar dhe profesor e akademik shqiptarë
#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
* Bedri Dedja, shkrimtar shqiptarë († 2004)
* Dhimosten Budina, arkeolog shqiptar me shtetësi Ruse
* Fatos Arapi, shkrimtar shqiptarë
* Muharrem Qena, aktor shqiptarë
* Vukašin Vuk Filipović, shkrimtar serb, artist dhe profesor i Universitetin e Prishtinës († 1990)

## Vdekje 
#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
* Anton Zako Çajupi, shkrimtar shqiptar (l. 1866)
Lekë Gjoka

**Lekë Gjoka** (Kallmet, 6 prill 1970) poet, shkrimtar, publicist.

Autori në fillim të vitit 1991, duke mos duruar dot ofshamat e fundit të komunizmit, që kërkonin ta merrnin në varrin greminë që po binte, me qindra jetë djaloshare, arratiset nga ushria në Ersekë për në Greqi, ku në Athinë njihet me poetin, publicistin e gazetarin Kolec Traboini. Atje nisi të botojnë reportazhe, artikuj dhe cikle me poezi në gazetën "Egnatia", që botohej në Greqi nga z. Traboini.

Krijuesi Gjoka, është një fitimtar i përhershëm mbi rropatjet e tranvajat e jetës. Në vitin 2001, botoi vëllimin e parë poetik: "Lotët e puthjes" me redaktor Kujtim Dashin dhe recensues  poetin Ndoc Gjetja,që pasoi me vëllimin e dytë: "Diellin e kapa për veshësh" (2003), "Dallgëzim i oqeanit shpitëror" (2008),"Retë i kam mbyllur me çeles"(2013) dhe librin e pare me tregime"Përroi i Djallit"(2013). Ka  botuar  në Jacksonville Florida librin e dyte me tregime “Takim me vdekjen” (2016)

Është një risi sa i përket rrethit tematik, sferës së preokupimeve dhe prurjeve me ngjyra artistike, poezi të cilat kryekreje ndërtojnë një profil të mvetësishëm në krijimtarinë e autorit. 
Librat me poezi të Gjokës, sjellin një lloj tjetër arome, për shkak të rrethanave jetësore. Deri në ditën e daljes në dritë krijimet janë shikuar e lëmuar me shumë kujdes, duke arritë në këtë përzgjedhje, që i ka bërë vargjet më të komunikueshme e mesazhpërcjellës.

Cikle me poezi shpesh autorit, i janë botuar në antologjinë poetike: "Ballada e largësive" (1995), “45 poetë për Lezhën" (1996), "Pas Migjenit” (2001), si dhe në gazetat e diasporës: “Jeta Katolike”, “Illyria” (New York), “Dielli” i Shoqates Pan Shqiptare Vatra “Pena” organ i shoqatës se shkrimtareve shqiptaro-amerikane,gazetën e diaspores “Bota sot” si dhe në Tiranë, Prishtinë dhe shumë faqe interneti dygjuhësh shqip–anglisht. 

Leka, falë pasionit për kompiuterin dhe përkitazi me letërsinë, drejton në internet faqen Lezhe Online, Kallmeti Online dhe në Yahoo, toplistën më të madhe shqiptare Mëmëdheu etj. Që prej vitit 1998, poeti kallmetar jeton në Jacksonvill, Florida, ShBA – së, sëbashku me bashkëshorten Bardhe Bushpepa dhe dy femijët: Donald dhe Daniela Gjoka.

Lek Gjoka Autor Facebook

## Tituj të veprave
#"Lotët e puthjes" poezi (2001) Tirane Albania
#"Diellin e kapa për veshësh" poezi (2003) Tirane Albania
#"Dallgëzim i oqeanit shpitëror" poezi (2008) Tirane Albani
#"Retë i kam mbyllur me çeles" poezi (2013) Tirane Albania
#"Përroi i Djallit" tregime (2013) Tirane Albania
#"Takim me vdekjen" (2016) Jacksonville Florida

## Lidhje te jashtme
* letersia.zemrashqiptare.net
Ndoc Gjetja

**Ndoc Gjetja** (Bërdicë, 9 mars 1944 - Lezhë, 7 qershor 2010) ka qenë poet shqiptar.

në fshatin  të Shkodrës. Kur ishte shtatë vjeç, prindërit e tij u vendosën me banim në Lezhë. Në vitin 1970, filloi të botojë poezitë e para. Merret vetëm me poezi.  Është autor i disa vëllimeve poetike. Një studiues i njohur e ka cilësuar Ndocin poet që di me çdo varg t'i bjerë bukur tastierës së humanizmit.  Ndërroj jetë me 7 qershor 2010.

## Referimet
Kolë Jakova

**Kolë Jakova** (lindur më 1916 në Shkodër, vdiq më 16 nëntor 2002) ka qenë dramaturg shqiptar. Ka qenë vëllai i Tuk Jakovës. 

## Jeta 
*"Kënga e tre heronjve"* dhe *"Shqiponjat partizane"* shumë shpejt nisën të këndoheshin si këngë. 

Në vitin 1953, Jakova shkroi veprën *"Heronjtë e Vigut"*. Fusha kryesore në të cilën Kolë Jakova ka dhënë kontribut të veçantë është dramaturgjia. Në vitin 1954 shkruan dramën *"Toka jonë"*, *"Përkolgjinajt"* në vitin 1965, *"Lulet e shegës"* në vitin 1970, *"Bashkë me agimin"* në vitin 1975 dhe dramën *"Lugajanët"* në vitin 1997.  Këto i dhanë një ndihmesë të konsiderueshme zhvillimit të dramaturgjisë.

Njëkohësisht, Jakova është autor i disa romaneve si, *"Fshati midis ujërave"*, *"Përballë hekurave të kryqëzuara"* dhe *"Kulla buzë liqenit"*.

## Veprat 
* Bashkë me agimin (1975)
* Fshati midis ujërave (roman satirik, 1986) 
* Halili dhe Hajria
* Heronjtë e vigut
* Kulla buzë liqenit (roman)
* Lugajanet (dramë, 1997)
* Lulet e shegës (1970)
* Përballë hekurave të kryqëzuara (roman)
* Përkolgjinajt (1965)
* Toka jonë (dramë, 1954)

* Lumi i vdekur
* Albulena (këngë)

## Lidhje të jashtme 
## Referime
Gjergj Kola

** Gjergj Kola ** lindi më 19 nëntor 1963 në Shkodër, punon dhe jeton në Austri. Ka përfunduar studimet e larta pedagogjike në qytetin e Grac-it. Aktualisht punon si mësues në shkollën e mesme "Otto Glöckel" ne Vjenë. Në kohën kur ishte student ka botuar tek shtëpia botuese "Andreas Schneider Verlagsatelier" dy vëllime me poezi në tre gjuhë shqip, gjermanisht dhe italisht. Vëllimin "Per Grazia" më 1996 dhe "Evropë! Lëre popullin tim të vijë" më 1997.

Më vonë ka botuar në shqip romanin "Kohë e Pajetueme", në gjermanisht dramën "Dimensione der Liebe".

## Tituj të veprave 
: **Literaturë**
* Per Grazia (1996)
* Evropë! Lëre popullin tim të vijë (1997)
* Kohë e Pajetuar
* Dimensione der Liebe
Lajmetari (gazetë)

parapamje|Gazetë

**Lajmetari** është gazetë në gjuhen shqipe. U themelua në vitin 1992 në Shkoder, nga Alban Kraja.

## Redaksia e gazetës 
* Kryeredaktor: Gjergj Zefi
* Krospondent:
* Bashkpuntor: Frrok Cupi, Bujar Canga, Artan Bizhga .
Anton Çefa

**Anton Çefa** lindi 1935 në Shkodër. Ishte student dhe pedagog i shkëlqyer, studiues dhe krijues i talentuar, por mbi të gjitha njeri i përkryer zgjodhi atë më të vështirën, heshtjen me pasojë harresën, fali gjithçka të bukur për të ruajtur më të shtrenjtën: dinjitetin. Në vitet e para pas '90-ës pa ditët e pakta të "ringjalljes", si drejtor i Radio Shkodrës.

Aktualisht është editor i Federatës Panshqiptare "VATRA" jeton e punon në New York me sytë, mendjen e zemrën nga oqeani e deti ... përtej të cilit ai është...  Është autor i dy librave me poezi, "Dritarja e një britme" dhe "Heshtja ka tingull guri" nga shtëpia botuese Camaj-Pipa 2002 - nga ku janë shkëputur dhe poezitë e mëposhtme.  

## Tituj të veprave 
* **Dritarja e një britme** (2002)
* **Heshtja ka tingull guri** (2002)