Elateia

**Elateia** () ka qene në Greqine e lashtë qytet dhe krahas Delfi -t më i rëndësishmi në rajonin e Phocis. Ai ishte në dalje të rruges nga Thermopilet , në luginën pjellore të lumit Kephisos, dhe ka kontrolluar rrugë të rëndësishme në Jug të Greqisë. Prandaj, ai ka luajtur në kohë luftrash ne menyre te përsëritur një  rol të rëndësishëm strategjik.

Më poshtë Elateia jane gjetur mbetje te rëndësishme te vendbanimeve të Neolitike , si dhe të shumta nga varret eperiudhes e mikenase. Nga gjetjet mund të konkludohet se berthama e qytetit eshte e periudhës praklasike. Ketij lulëzimi do ti kete ardhur fundi dikur ndaj dhe Homer nuk e përmend Elateia në katalogun e tij te qyteteve phokike.

Sipas mitologjisë greke , Arcadian mbreti Elatos, i biri i Arkas, e pati themeluar Elateian; ndaj dhe në qytet ka qene vendosur edhe imazhi i tij ne trajte busti gje qe e ka pare edhe shkrimtari grek Pausanias. Persianit mbretit Xerxes gjatë luftës kundër Greqisë 480 para krishtit C. Elateia, dhe të tjera phokische qytete për t'u djegur. Elateia ishte e sapo ndërtuar, mureve të saj, megjithatë, 426 v. C., pjesërisht, nga një tërmet të shembet. 346 v. C. ajo ishte pas tretë të shenjtë të luftës , në pajtim me amphiktyonen vendimin me të gjitha qytetet në Phocis, i shkatërruar. Si mbreti Filipi II i Maqedonisë në kuadër të Katërt të shenjtë të luftës, në vjeshtën e 339 v. C. Elateia pushtuar dhe fortifications e saj të restaurohen, greke fuqive te medha, Thebes dhe Athinës kundër Filipit krahut të Paktit. Por në vitin e ardhshëm, në betejën e Chaeronea mundi; kështu që përfundoi de facto e pavarësisë greke. V. 301 BC arritur të Elateia e suksesshme e diadochi , Cassander .

Mbreti maqedonas Filipi V mundi të pushtoje  Elateian. Në rrjedhën e saj të luftës kundër Perandorisë Romake marshuan me Konsulli Titi Quinctius Flamininus në 198 v. C., në Phocis, dhe është këtu vetëm për të marrë e Elateia probleme më të mëdha, sepse një marrëveshje paqësore me Elateiern si rezultat i fortë maqedonase dështoi për sundimin e ekuipazhit. Ai kishte për të rrethuar qytetin për më të gjatë dhe, më në fund, për të bastisur, ku e kishte lënë në kështjellë, të mbetur të ngulitura pushtuesve të zbres. 86 v. C. rezistencës Elateia një sulm të Taxiles, një e Përgjithshme e mbretit Mithridates VI të Pontit. Kjo suksesit ushtarak të qytetit u zhvillua gjatë Parë Mithridatic luftës . Romë tha: "prandaj, Elateia për të lira.

Që nga viti 347 n. C. ishte Elateia ishte vendndodhja e dyte e një Peshkopi, të dioqezës së mbajtësi i dioqezës së Elatea e Kishës Katolike Romake. Për 4. Shekulli është Elateia – tani nën emrin e *Elatina* – si një qytet të fortifikuar; edhe në Bizantine periudhe përmend.

I parëndësishëm, mbetet e qyteti të lashtë, duke përfshirë edhe qytetin e mureve dhe të Akropolit, sot fshati Elateia (Lefta). Pausanias raportet e tij me përshkrimin e qytetit, Agora, një tempull i Asclepius, një teatër, dhe një Statujë prej bronzi e Athena është me vlerë të përmendet. Për më tepër, ai përmend një vend të shenjtë e Athena Kranaia, që u zbulua tri kilometra në Juglindje të qytetit, mbi një kodër. Në rastin e gërmime, vetëm relativisht të vogël mbetjet e këtij tempulli u gjetur, megjithatë.

## Literatura 
* Ernst Meyer
* Sauli S. Weinberg:Richard Stillwell
* *Elateia 1*. Në: William Smith (Ed.): *Fjalor i greke dhe Romake Gjeografi*. Walton dhe Maberly & a., Londër, 1854 (online).

## Komente