Martha Argerich

djathtas|parapamje|250x250px|Marta Argerich, në vitin 2015.
**Marta Argerich** (e lindur më 5 qershor 1941) është një pianiste klasike argjentinase, e cila konsiderohet gjerësisht si një prej pianisteve më të mëdha të gjysmës së dytë të shekullit XX.

## Jeta e hershme 
djathtas|parapamje|239x239px|21-vjeçare Marta Argerich në vitin 1962
Argerich lindi në Buenos Aires, Argjentinë. Paraardhësit e saj atërore ishin katalanas të vendosur në Buenos Aires që nga shekulli i XVIII. Gjyshërit e saj të nënës ishin emigrantë hebrenj nga Perandoria Ruse, të cilët u vendosën në Colonia Villa Clara në provincën Entre Ríos - një nga kolonitë e themeluara nga Baron de Hirsch dhe Shoqata e Kolonizimit Çifut. Prejardhja e emrit Argerich është Katalonja, Spanjë.  Ajo filloi të luajë piano në moshën tre vjeçare. Në moshën pesëvjeçare, ajo u transferua te mësuesi Vincenzo Scaramuzza, i cili theksoi rëndësinë e lirisë dhe ndjenjës. Argerich dha koncertin e saj debutues në vitin 1949 në moshën tetë vjeçare.

Familja u shpërngul në Evropë në vitin 1955, ku Argerich studioi me Friedrich Guldën në Austri. Juan Perón, pastaj presidenti i Argjentinës, bëri vendimin e tij të mundshëm duke caktuar prindërit e saj në postet diplomatike në Ambasadën e Argjentinës në Vienë. Më vonë ajo studioi me Stefan Askenase dhe Maria Curcio. Argerich gjithashtu kapi mundësi për periudha të shkurtra të stërvitjes me Madeleine Lipatti (e veja e Dinu Lipatti), Abbey Simon dhe Nikita Magaloff. Në vitin 1957, në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeçare, ajo fitoi edhe Konkursin Ndërkombëtar të Gjenevës dhe Konkurrencën Ndërkombëtare Ferruccio Busoni brenda tre javëve njëri-tjetrit. Në këtë të fundit, ajo takoi Arturo Benedetti Michelangeli, të cilin më vonë do të kërkonte për mësime gjatë një krize artistike në moshën njëzetvjeçare, ndonëse kishte vetëm katër orë me të në një vit e gjysmë.< Ndikimi më i madh i saj ishte Gulda, me të cilin studioi për 18 muaj.

## Karriera profesionale 
Argerich performoi koncertin e saj debutues në moshën 8 vjeç, duke luajtur Koncertin e Piano të Mozartit nr. 20 në D minor dhe Koncertin e Parë të Beethoven në C major. Argerich u rrit në rëndësi ndërkombëtare kur fitoi konkursin e shtatë Ndërkombëtar të Piano Chopin në Varshavë në vitin 1965, në moshën 24-vjeçare. Në të njëjtin vit, ajo debutoi në Shtetet e Bashkuara, në Serinë Performuese të Madhe në Qendrën Lincoln. Në vitin 1960, ajo kishte bërë regjistrimin e saj të parë komercial, ku përfshiheshin veprat e Chopin, Brahms, Ravel, Prokofiev, dhe Liszt; ajo mori brohoritje kritike pas lëshimit të tij në vitin 1961. Në vitin 1967, ajo regjistroi Polonaise, Op. 53 të Chopin. 
parapamje|200x200px|Marta Argerich concierto

## Jeta personale 
Argeriku është martuar tri herë. Martesa e saj e parë, për kompozitorin-dirigjent Robert Chen (pinyin), dhe me të cilin ajo kishte një vajzë, violist Lyda Chen-Argerich, përfundoi në 1964. Nga 1969-1973 Argerich u martua me dirigjent zviceran Charles Dutoit, me të cilin kishte një vajzë, Annie Dutoit.  Argerich vazhdon të regjistrojë dhe të kryejë me Dutoit. Në vitet 1970 ajo u martua edhe me pianistin Stephen Kovacevich, me të cilin ajo kishte një vajzë, Stéphanie.

Stéphanie Argerich Blagojevic drejtoi një film dokumentar për nënën e saj, *Bloody Daughter*, të bazuar në film të regjistruar që fëmijërinë e saj.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* 
* "Argerich--Discography," (August 11, 1999)
* Ross, Alex; 'Madame X', November 12, 2001, a profile of Argerich in *The New Yorker*
* *Martha Argerich, evening talks* , the award-winning documentary film about Argerich by *Georges Gachot* - (imdb link)
* Orga, Ates, *River Plate Queen* (1978, 2006), an interview with Argerich first published in the 1979 *International Music Guide*
* MUSIC FESTIVAL Argerich's Meeting Point in Beppu, a music festival sponsored by the Argerich Arts Foundation of Beppu, Japan
* The Martha Argerich Project
* Argerich Music news, concert schedule, articles, recordings
* Argerich's repertoire through the years
* Martha Argerich biography, CD and concert review by cosmopolis.ch
* Martha Argerich Project Brings Talent to Lugano  by *Euro News*, June 15, 2009