Shpellat Barabar

**Shpellat Barabar** janë arkitektura më e vjetër shkëmbore ekzistuese e shpellave në Indi, të Ashoka-s (që mbretëroi në vitet 273–232 p.e.s.) dhe stërnipit të tij Dasharatha Maurya. Megjithëse vetë ishin budistë, ata lejuan sekte të ndryshme xhainiste të lulëzonin nën politikën e tolerancës fetare.
Shpellat u përdorën nga asketikët nga sekti Ajivika, të themeluara nga Makkhali Gosala, një bashkëkohës i Gautama Buddha-s, themeluesi i budizmit dhe Mahavira-s, Tirthankara i fundit dhe i 24-ërt i xhainizmit. Në sit janë të pranishëm gjithashtu skulptura shkëmbore budiste dhe hindu.
Shumica e shpellave në Barabar konsistojnë në dy dhoma, të skalitura tërësisht në shkëmb graniti, me një sipërfaqe të brendshme tepër të lëmuar dhe dalje me efektin e jehonës. Dhoma e parë kishte funksionin e mbledhjes së adhuruesve në një sallon të madh drejtëkëndor ndërsa e dyta, një dhomë e vogël rrethore me kupolë për adhurim, kjo dhomë e brendshme me gjasa kishte një strukturë të ngjashme me një stupa të vogël, në disa pika, megjithëse tani ato janë bosh.
Shpellat u paraqitën – të gjendura në Shpellat imagjinare Marabar – në librin *A Passage to India* të shkrimtarit anglez E. M. Forster. Këto paraqiten edhe në librin *The Mahabharata Secret* të Christopher C. Doyle.

## Shpellat në kodrën Barabar
 në malet Barabar, Shekulli III p.e.s.]]
Kodra Barabar përmban katër shpella, përkatësisht Karan Chaupar, Lomas Rishi, Sudama dhe Visva Zopri. Shpellat *Sudama* dhe *Lomas Rishi* janë shembujt më të hershëm të arkitekturës shkëmbore në Indi, me hollësi arkitekturore, të bëra gjatë periudhës mauryane dhe të kthyera në trend në shekujt pasardhës, si Chaitya më e madhe buste, që u gjetën në Maharashtra, si në Shpellat Ajanta dhe Shpellat Karla dhe tradita e ndikuar shumë e arkitekturës shkëmbore të Azisë së jugut.
* **Shpella Sudama**: Kjo shpellë është ndërtuar nga perandori mauryan, Ashoka në vitin 261 p.e.s.. Harqet e shpellës Sudama janë në formë harku. Shpellat konsistojnë në një dhomë të rrumbullakët me kupolë me një mandapa drejtëkëndore.
* **Karan Chaupar** (ose Karna Chaupar): Konsiston në dhoma të veçanta drejtëkëndore me sipërfaqe të lëmuar, që përmbajnë mbishkrime që mund të datojnë nga viti 245 p.e.s..
* **Visva Zopri**: E arritshme nëpërmjet *shkallëve të Ashokas* të skalitura në rrëpirën shkëmbore, konsistojnë në dy dhoma drejtëkëndore.

## Shpellat Nagarjuni
Shpellat e afërta të Nagarjuna-s janë më të vogla dhe më të reja se Shpellat Barabar Tre shpellat janë:
* **Gopi** (ose Gopi-ka-Kubha): Sipas mbishkrimeve, janë ndërtuar nga mbreti Dasharatha për ndjekësit e Ajivika-s rreth vitit 232 p.e.s..
* **Shpella Vadithi-ka-Kubha** (ose Vedathika Kubha): gjendet në të çarë.
* **Shpella Vapiya-ka-Kubha** (Mirza Mandi): të kushtuar gjithashtu ndjekësve të Ajivika-s nga Dasharatha.

## Shiko edhe
* Arkitektura shkëmbore e Indisë
* Arkitektura maurjane
* Shpellat Karla
* Shpellat Bhaja

## Referimet
## Bibliografia
* Frank Raymond Allchin & George Erdosy: *The Archaeology of Early Historic South Asia: The Emergence of Cities and States*; kapitulli "Mauryan Architecture and Art – Rock Cut Architecture”; Cambridge University Press, 1995, ISBN 0-521-37695-5.
* David Bradshaw: *The Cambridge Companion to E.M. Forster*; hyrja e kapitullit 12 "Passage to India”; Contributor David Bradshaw, Cambridge University Press, 2007, ISBN 0-521-83475-9.

## Lidhje të jashtme
* Detailed notes on *The Barabar Caves* and its use as Marabar Caves in E.M. Fosters *Passage to India*
* Barabar Caves  and Nagarjuni Caves , description by Wondermondo