open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kupa e botës dhe Shqipëria : nga Montevideo 1930-në Brazil 2014 : historia e vetme shqiptare e kampionateve botërore

**Kupa e botës dhe Shqipëria : nga Montevideo 1930-në Brazil 2014 : historia e vetme shqiptare e kampionateve botërore** libër me autor Besnik Dizdari. Botuar në Tiranë nga "Kumi", në vitin 2015. Faqe 214.
Shqipëria në pallat

**Shqipëria në pallat** : publicistikë me autore Valbona Sulçe. Botuar në Tiranë nga "Dudaj", në vitin 2015. Faqet e librit 208.
Shqipëria dhe shqiptarët në vepra të piktorëve të huaj (album)

**Shqipëria dhe shqiptarët në vepra të piktorëve të huaj** album me autor Ferid Hudhri dhe Xhevat Lloshi (red.), Feride Papleka (red.). Botuar në Tiranë nga "8 Nëntori", në vitin 1990. Faqe 229.
Shqipëria dhe shqiptarët në veprat e udhëtarëve anglezë të gjysmës së parë të shekullit XIX

**Shqipëria dhe shqiptarët në veprat e udhëtarëve anglezë të gjysmës së parë të shekullit XIX** libër me autor Shpëtim Mema dhe 
Fatmira Aliaj (red.). Botuar në Tiranë nga "8 Nëntori", në vitin 1988. Faqe 267.
Instituti i Studimit të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit

**Instituti i Studimit të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit** (**ISKK**) është një institucion publik i pavarur në Shqipëri, i krijuar nga Kuvendi i Shqipërisë me Ligjin nr 10242, në 25 shkurt 2010. Financohet nga buxheti i shtetit dhe burime të tjera.

## Qëllimi 
ISKK ka për detyrë të studiojë dhe të vlerësojë objektivisht krimet dhe dëmet e komunizmit në Shqipëri, t’i zbardhë dhe t’i dëshmojë ato në mënyrë të dokumentuar dhe të pakontestueshme. Puna e ISKK, përveç sensiblizimit të shoqërisë për krimet e komunizmit, është përqëndruar në dëshmitë gojore dhe materiale të të mbijetuarve nga diktatura dhe, sidomos, në punën kërkimore nëpër arkivat zyrtare. Instituti i Studimit të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit (ISKK) ka organizuar dhe bashkëpunuar në disa konferenca shkencore ndërkombëtare mbi aspektet represive të regjimit komunist në Shqipëri. Ndër aktivitetet kryesore, zhvilluar së fundmi, janë:

* 30–31 tetor 2018. "*The outcast from the power: the eviction/deportation system and the use of forced labor in Albania 1945-1990". (*Shqip:"*Të përjashtuarit nga pushteti: sistemi i dëbimit/deportimit dhe përdorimi i punës së detyruar në Shqipëri 1945–1990").*
* 17 maj 2019. "*The portrait of ‘people’s enemy’ during the dictatorship of proletariat in Albania (1944-1990)". (*Shqip: *“Portreti i ‘armikut të popullit’ gjatë diktaturës së proletariatit në Shqipëri (1944–1990)”).*
* 19 shkurt 2020. *"Patriots or traitors? Albanian political emigration in 1944-1990".*
* 28 gusht 2020. Tryezë e rumbullakët kushtuar autorit Martin Camaj:*"95 vite të Martin Camaj, vepra dhe persekutimi"* (Anglisht: *"95 years of Martin Camaj, work and persecution")*. 

Deri në vitin 2019, ishin botuar rreth 100 tituj për krimet e komunizmit prej Instituti i Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit.

## Referencat
Shqipëria dhe shqiptarët : përshkrime krahinash dhe karakteresh

**Shqipëria dhe shqiptarët : përshkrime krahinash dhe karakteresh** libër me autor Paul Siebertz dhe Elda Boriçi (Gjana) (përkth. nga gjerm.), Ida fon Laser (Shmaliks) (vizatimet). Botuar në Tiranë nga "Plejad", në v itin 2015. Faqe 308.
Shqipëria e Re : nga diktatura në demokraci në Europë

**Shqipëria e Re : nga diktatura në demokraci në Europë** libër me autor Fred Abrahams dhe Idlir Hoxha (përkth.), Arlinda Dudaj (Hovi) (red.), Artan Puto (red.). Botuar në Tiranë nga "Fjala", në vitin 2015. Faqe 418.
Shqipëria dhe çështja e Lindjes

**Shqipëria dhe çështja e Lindjes** libër me autor Albert Gjika dhe Miço Gubera (përkth.), Eris Rusi (red.). Botuar në Tiranë nga "Uegen", në vitin 2014. Faqe 248.
Shqipëria dhe shqiptarët : hulumtime historike në enciklopedinë Kamus'Ul-Alam, të Sami Frashërit

'''Shqipëria dhe shqiptarët : hulumtime historike në enciklopedinë Kamus'Ul-Alam, të Sami Frashërit''' libër me autor Sami Frashëri dhe Zyber H. Bakiu ([nxjerrë, përkth. e renditur]), Qemal Velija (përg. e red.). Botuar në Tiranë nga "West print", në vitin 2015. Faqe 402.
Shqipëria në Konferencën e Paqes : Paris 1946 : (vështrim historik)

**Shqipëria në Konferencën e Paqes : Paris 1946 : (vështrim historik)** libër me autor Kristo Frashëri dhe Albana Velianj (red. shkenc.). Botuar në Tiranë nga Akademia e Shkencave, në vitin 2015. Faqe 255.
Shqipëria në Konferencën e Paqes : (1919-1920)

**Shqipëria në Konferencën e Paqes : (1919-1920)** libër me autor Muin Çami, Marenglen Verli dhe Beqir Meta (rec.). Botuar në Tiranë nga Akademia e Shkencave, në vitin 2015. Faqe 756.
Marshon Shqipëria Socialiste

**Marshon Shqipëria Socialiste** libër i botuar në Tiranë nga Shtëpia Qëndrore e Krijimtarisë Popullore, në vitin 1984. Me 168 faqe me nota.
Shqipëria : njohuri të përgjithshme

**Shqipëria : njohuri të përgjithshme** libër nga Mira Bregu (red.) dhe P. Dervishi (pikt.). Botuar në Tiranë nga "8 Nëntori", në vitin 1989. Botimi i 2-të me 236 faqe.
Shqipëria - zgjim i dhimshëm

**Shqipëria - zgjim i dhimshëm** libër nga Ardian Klosi (përg.). Botuar në Tiranë nga "Albania", në vitin 1991. Faqe 214.
Shqipëria dhe çështja e kufijve shqiptaro-grek : publicistikë

**Shqipëria dhe çështja e kufijve shqiptaro-grek : publicistikë** libër me autor Nuçi Kota dhe Viktor Z. Bakillari (përkth.), 
Nonda Varfi (red. shkenc.). Botuar në Tiranë nga "Bota Shqiptare", në vitin 2016. Faqe 172.
Shqipëria në shifra 2015

**Shqipëria në shifra 2015** broshurë me autorë kolektivë nga Instituti i Statistikave. Botuar në Tiranë nga INSTAT, në vitin  2016. Faqe 30.
Shqipëria dhe Greqia në këndvështrimin e teorive të marrëdhënieve ndërkombëtare

**Shqipëria dhe Greqia në këndvështrimin e teorive të marrëdhënieve ndërkombëtare** : monografi shkencore me autor Daniel Borakaj dhe Eva Allushi (red.). Botuar në Tiranë nga "Erik", në vitin 2016. Faqet e librit 286.
Shqipëria dhe bota në veprën e Kadaresë (album)

**Shqipëria dhe bota në veprën e Kadaresë (album)** me autor Ndriçim Kulla dhe Leonard Danglli (përkth.), Shpëtim Lezi (përkth.). Botuar në Tiranë nga "Plejad", në vitin 2016. Faqe 270.
Shqipëria : çfarë duhet të dimë për vendin tonë

**Shqipëria : çfarë duhet të dimë për vendin tonë** libër me autor Besim Shyti dhe Besar Shkëmbi (red.). Botuar në Tiranë nga  "Kumi", në vitin 2016. Faqe 54.
Shqipëria në procesin e Berlinit : arritjet aktuale dhe sfidat e samitit të Parisit : vjeshtë, 2015

**Shqipëria në procesin e Berlinit : arritjet aktuale dhe sfidat e samitit të Parisit : vjeshtë, 2015** libër me autorë  kolektivë nga Instituti për Bashkëpunim dhe Zhvillim. Botuar në Tiranë nga "A & D", në vitin 2016. Faqe 136.
Për Ardian Klosin, gjermanin nga Shqipëria

**Për Ardian Klosin, gjermanin nga Shqipëria** libër me autor Oliver Jens Schmitt (përg. botimin) dhe Anila Shuka (përkth.), 
Arlinda Dudaj (Hovi) (red.), Rozana Malo (red.). Botuar në Tiranë nga "Fjala", në vitin 2016. Faqe 378.
Shqipëria, prelud i Europës : mozaik letrar

**Shqipëria, prelud i Europës**  : mozaik letrar me autor Luan Kalana dhe Kosta Nake (red.), Agim Bacelli (rec.). Botuar në Korçë nga Libraria "Kotti", në vitin 2016. Faqet e librit 256.
Shqipëria-tokë e njeriut të ri

**Shqipëria-tokë e njeriut të ri** libër me autor Zhilbert Myri. Botuar në Tiranë nga "8 Nëntori", në vitin 1974. Faqe 233.
Shqipëria e Veriut në shekullin e 18-të : letra të zëvendës Konsujve Venedikas të Shkodrës : 1756-1756

**Shqipëria e Veriut në shekullin e 18-të : letra të zëvendës Konsujve Venedikas të Shkodrës : 1756-1756** libër me autor Stavri Naçi. Botuar në Tiranë nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, në vitin 1967. V.1 me 446 faqe.
Parathënie e terrorit serb ndaj shqiptarëve : Shqipëria në periudhën në mes të dy luftërave

**Parathënie e terrorit serb ndaj shqiptarëve : Shqipëria në periudhën në mes të dy luftërave : raport konfidencial i Shërbimit për Shqipërinë- Ballkanin pranë MPJ të Jugosllavisë** libër nga Agim Popoci ([përkth. e përsht.]) dhe Çelo Hoxha (red.). Botuar në Tiranë nga ISKK, në vitin 2016. Faqe 176.
Shqipëria dhe shqiptarët në raportet vjetore të Bordit Amerikan të Komisionerëve për Misionet në vendet e huaja : 1820-1924

**Shqipëria dhe shqiptarët në raportet vjetore të Bordit Amerikan të Komisionerëve për Misionet në vendet e huaja : 1820-1924**  libër nga Xhevat Lloshi (përkth.), David Hosaflook (përgat për bot.), Xhevat Lloshi. Botuar në Tiranë nga "Vernon", në vitin 2017. Faqe 180.
Serbia e Shqipëria : nga vendi i trekëmbshave, ditari i luftës, letrat shqiptare, masakrimi në Lumë...

**Serbia e Shqipëria : nga vendi i trekëmbshave, ditari i luftës, letrat shqiptare, masakrimi në Lumë...** libër nga Dimitrije Tucovic dhe Izet Duraku (përgat. për bot.), Vehap Shita (përkth.), Rexhep Shahu (red.). Botuar në Tiranë nga "Grand Prind", në vitin 2017. Faqe 240.
Shqipëria dhe bijtë e saj

**Shqipëria dhe bijtë e saj** broshurë me autor Gaqo Pecani. Botuar në Korçë nga Shtypshkronja "Dhori Koti", në vitin 1937. Faqe 32.
Shqipëria ndriti : vjersha

**Shqipëria ndriti** : vjersha me autor Shefqet Peçi. Botuar në Tiranë nga "Naim Frashëri", në vitin 1969. Faqet e librit 79.
Atdheu im-Shqipëria

**Atdheu im-Shqipëria**

Titulli: Atdheu im-Shqipëria

Autori: Anton Çefa

ISBN: 9789928115683

Vendi i botimit: Elbasan

Botuesi: Rama Graf

Viti i botimit: 2017

Të dhëna fizike: 173 faqe, 21 cm

Libri Atdheu im-Shqipëria  nga Anton Çefa është një vepër që përmban një analizë të thellë dhe ndjesore mbi identitetin kombëtar shqiptar dhe ndjenjën e përkatësisë ndaj Shqipërisë. Përmes esesh të zgjedhura, Çefa sjell përjetime personale, si dhe një reflektim të gjerë historik dhe kulturor mbi sfidat dhe triumfet e kombit shqiptar ndër shekuj. Libri përqendrohet në ndjesinë e patriotizmit, bukurinë e natyrës shqiptare, dhe vlerat e traditës e të kulturës shqiptare që kanë formësuar identitetin kombëtar.

Tematika kryesore

1. Historia e shqiptarëve

Çefa eksploron thellë historinë e Shqipërisë, nga periudha e lashtë ilire deri në ngjarjet e mëvonshme kombëtare që kanë ndikuar në formimin e identitetit shqiptar. Libri përmban analizë për epokën e Skënderbeut, periudhën otomane, dhe përpjekjet e rilindësve shqiptarë për të afirmuar të drejtën e kombit shqiptar për pavarësi dhe vetëvendosje.

2. Çështja kombëtare

Libri trajton çështjen e identitetit kombëtar dhe të ruajtjes së tij përballë sfidave të ndryshme, duke përfshirë shtypjen e gjatë historike, shpërnguljet, dhe përpjekjet për autonomi e sovranitet. Në mënyrë të veçantë, Çefa diskuton mbi sfidat e bashkimit kombëtar dhe rëndësinë e një ndërgjegje të përbashkët shqiptare për të ruajtur historinë dhe trashëgiminë kulturore.

3. Kultura dhe tradita

Një pjesë e rëndësishme e librit i kushtohet kulturës, zakoneve dhe vlerave tradicionale të shqiptarëve. Përmes përshkrimeve të hollësishme, Çefa sjell në jetë figurën e shqiptarit të përkushtuar ndaj familjes, nderit dhe mikpritjes. Ai ndalet edhe te vlera e gjuhës shqipe dhe rëndësia e ruajtjes së saj si simbol identitar.

4. Natyrë dhe bukuri

Çefa shfaq dashurinë e tij për natyrën e Shqipërisë, duke përshkruar bukurinë e maleve, lumenjve, detit dhe fshatrave të vendit. Përmes kësaj, ai synon të zgjojë tek lexuesit ndjenjën e krenarisë dhe detyrës për ta mbrojtur këtë pasuri natyrore unike.

Atdheu im-Shqipëria synon të nxjerrë në pah rëndësinë e ruajtjes së identitetit dhe kulturës shqiptare, duke krijuar një ndjenjë përkatësie dhe dashurie për atdheun. Çefa sjell një përmbledhje emocionesh, përvojash dhe analizash që synojnë të frymëzojnë lexuesit, veçanërisht brezin e ri, të kuptojnë dhe të respektojnë historinë e tyre dhe vlerat e kombit shqiptar.

Që nga botimi i tij në vitin 2017 nga Rama Graf në Elbasan, ky libër është vlerësuar për stilin e tij të ngrohtë dhe afërsi që autori arrin të krijojë me lexuesit. Atdheu im-Shqipëria është më shumë se një përmbledhje eseje; është një reflektim mbi përkatësinë, një thirrje për mbrojtjen e trashëgimisë kombëtare dhe një pasqyrë e emocioneve që lidhen me Shqipërinë dhe identitetin shqiptar.

## Referime
Shqipëria dhe shqiptarët në tablotë e piktorëve francezë të shekullit XIX

**Shqipëria dhe shqiptarët në tablotë e piktorëve francezë të shekullit XIX** libër me autor Luan Rama. Botuar në Paris : Livres Rama, në vitin 2018. Faqe 138.
Shqipëria në tranzicion të zgjatur

**Shqipëria në tranzicion të zgjatur : politikat fiskale, korrupsioni, shpenzimet e mbrojtjes, arsimi universitar, investimet, probleme të bujqësisë, profesioni i kontabilitetit dhe etika : (analiza dhe studime)** me autor Agim Binaj dhe Fuat Çeliku (red.). Botuar në Tiranë nga "Ilar", në vitin 2018. Faqet e librit 482.
Lëpjeta

**Lëpjeta** është një bimë barishtore shumëvjeçare në lloje të ndryshme, me gjethe vezake e gjatoshe, që rritet e egër ose mbillet në kopshte dhe përdoret si ushqim për njerëzit e për kafshët. Në disa vende tona njihet edhe me emrin lakra e gjelbër ose lakra e egër.

## Pershkrimi 
Lëpjeta është një bimë e hollë barishtore shumëvjeçare rreth 60 centimetra (24 in) e lartë, me rrënjë që rrjedhin thellë në tokë, si dhe gjethe me lëng dhe  me rreshirë në formë të ngrënshme . Gjethet, kur konsumohen të papërpunuara, kanë një shije të thartë. Gjethet e ulëta janë 7 deri në 15 centimetra (2,8 deri në 5,9 in) në gjatësi, me gjethe bishtore të gjata dhe një okre me membranë të formuar nga bashkimi. Gjethet e siperme qendrojne ne siperfaqe, dhe shpesh bëhen të kuqërremta. Ka lule me ngjyre të kuqe-jeshile, të cilat lulëzojnë në fillim të verës, duke u bërë lelja.   

## Shih edhe 
* Lista e bimëve
* Bimët barishtore

## Referime
Marrëdhëniet civilo-ushtarake në Shqipëri dhe ndikimi i tyre institucional e profesional në ushtri

**Marrëdhëniet civilo-ushtarake në Shqipëri dhe ndikimi i tyre institucional e profesional në ushtri** libër me autorë Adem Çobani e Fuat Çeliku. Botuar në Tiranë nga Shtëpia Botuese e Ushtrisë, në vitin 1996. Faqe 149.
Shqipëria dhe shqiptarët në arkivat spanjolle : Ambasada e Spanjës në Tiranë, 1928-1939

**Shqipëria dhe shqiptarët në arkivat spanjolle : Ambasada e Spanjës në Tiranë, 1928-1939** libër me autor José Manuel Azcona Pastor dhe Majlinda Abdiu (përkth. nga origj.). Botuar në Tiranë nga "EDFA", në vitin 2017. Faqe 412.
Shqipëri pse s'të zë gjumi : poezi

'''Shqipëri pse s'të zë gjumi''' : poezi me autor Hiqmet Mehmetaj dhe Bardhosh Gaçe (red.). Botuar në Tiranë nga "Marin Barleti", në vitin 1996. Faqet e librit 80.
Historia e shtetit dhe e së drejtës në Shqipëri

**Historia e shtetit dhe e së drejtës në Shqipëri** libër nga Luan Omari (red.), Aleks Luarasi (red.). Botuar në Tiranë nga  "Luarasi", në vitin 1994. Pj.1, me 191 faqe.
Probleme të kërkimeve gjeofizike dhe gjeokimike të vendburimeve të kromit dhe të bakrit në Shqipëri

**Probleme të kërkimeve gjeofizike dhe gjeokimike të vendburimeve të kromit dhe të bakrit në Shqipëri** libër me autorë Eshref Pumo, Alfred Frashëri, Artan Tashko dhe Halit Halimi (red.). Botuar në Tiranë nga SHBLU, në vitin 1994. Faqe 245.
Kombësia dhe feja në Shqipëri : 1920-1944

**Kombësia dhe feja në Shqipëri : 1920-1944** libër me autor Roberto Morozzo della Rocca dhe Luan Omari (përkth.). Botuar në Tiranë nga "Elena Gjika", në vitin 1994. Faqe 281.
Erzsébet Schaár

**Erzsébet Schaár** (lindur në 29 qershor 1905, Budafok – 29 gusht 1975, Budapest) ishte një skulptore hungareze. 

## Jeta
Ajo studioi së bashku me Zsigmond Kisfaludi Strobl. Në 1932, ajo u nderua me çmimin "Artistja e re”. Në 1953 ajo u martua me skulptorin Tibor Vilt. 

Ekspozita e saj e parë personale ishte në 1932 në Budapest. Në 1970 ajo zhvilloi ekspozitën në Mucsarnok, kurse dy vite më pas punimet e saj u bënë pjesë e ekspozitave në Antwerp dhe Gjenevë. Në 1977 muzeu me emër “Wilhelm Lehmbruck” në Dyseldorf i dha hapërsirë një ekspozite me retrospektivë të zhvilluar nga skulptorja hungareze.
E paharrueshmja Shqipëri : kujtime të një kohe të vështirë : 1966-1965

**E paharrueshmja Shqipëri : kujtime të një kohe të vështirë : 1966-1965 : përkth.** me autor Emil Ginar. Botuar në Tiranë nga  "Toena", në vitin 1996. Faqet e librit 140.
Mbreti Zog dhe përpjekja për stabilitetet në Shqipëri

**Mbreti Zog dhe përpjekja për stabilitetet në Shqipëri** libër me autor Bernd J. Fischer dhe Krenar Hajdëri (përkth. nga origj. angl.). Botuar në Tiranë nga "Çabej", në vitin 1996. Faqe 361.
Privatizimi në Shqipëri : arritje, të meta, e ardhmja

**Privatizimi në Shqipëri : arritje, të meta, e ardhmja : Monografi** me autor Fatmir Mema. Botuar në Tiranë nga "Toena", në vitin 1997. Faqet e librit 99.
Kampionati evropian Anglia'96 : eliminatoret : Shqipëri-Uells : stadiumi kombëtar “Qemal Stafa”, ora 14

'''Kampionati evropian Anglia'96 : eliminatoret : Shqipëri-Uells : stadiumi kombëtar “Qemal Stafa”, ora 14''' broshurë me autor Tritan Kokona (përg.). Botuar në Tiranë nga FSHF, në vitin 1996. Faqe 10.
Mbrojtja dhe restaurimi i monumenteve në Shqipëri

**Mbrojtja dhe restaurimi i monumenteve në Shqipëri** libër me autor Emin Riza. Botuar në Tiranë nga "Dituria", në vitin 1997. Faqe 159.
Historia e shtetit dhe e së drejtës në Shqipëri (Pj. 2)

**Historia e shtetit dhe e së drejtës në Shqipëri** libër nga Luan Omari (red.), Aleks Luarasi (red.). Botuar në Tiranë nga  "Luarasi", në vitin 1997. Pj. 2, me 233 faqe.
Prona private në Shqipëri përmes burimeve arkivore e bibliografike : 1924-1944

**Prona private në Shqipëri përmes burimeve arkivore e bibliografike : 1924-1944** libër me autorë Iliaz Fishta, Theodhor Kareco. Botuar në Tiranë nga "Dituria", në vitin 1996. Faqe 664.
Zhvillimi historik i Legjislacionit Penal në Shqipëri

**Zhvillimi historik i Legjislacionit Penal në Shqipëri** libër me autor Ismet Elezi. Botuar në Tiranë nga "Albin", në vitin  1998. Faqe 234.
Regjimi juridik i tokës në Shqipëri : vështrim historik

**Regjimi juridik i tokës në Shqipëri : vështrim historik** libër me autor Paskal Haxhi. Botuar në Tiranë nga "Albin", në vitin  1998. Faqe 96. ISBN 99927-32-06-7
Rrugët dhe urat e vjetra në Shqipëri

**Rrugët dhe urat e vjetra në Shqipëri** libër me autor Valter Shtylla. Botuar në Tiranë nga "Toena", në vitin 1998. Faqe 240. ISBN 99927-1-013-6
La Seyne-sur-Mer

**La Seyne-sur-Mer** është një komunë  në departamentin Var në rajonin Provence-Alpes-Côte d'Azur në jug-perëndim të Francës.
Nakamura Masanao

thumb|240px|Portreti i Nakamura Masanaos
**Nakamura Masanao** (||Gjuha japoneze|Japonisht]]: 中村 正直, 24 qershor 1832 – 7 qershor 1891) ishte edukator dhe figurë i njohur gjatë periudhës Meiji.

## Biografia
Ai lindi në një familje samurai në Edo, Nakamura fillimisht ishte dijetar konfucianizm. Në vitin 1866, si një mbikëqyrës akademik, ai shoqëroi një grup prej 14 studentësh Tokugawa bakufu për të studiuar në Britaninë e Madhe. Rënia e regjimit të Tokugawa solli një fund të hershëm për studimet e studentëve në Londër dhe Nakamura u kthye në Tokio në qershor 1868.

Në kthimin e tij në Japoni, ai përktheu Self-Help, nga Samuel Smiles, dhe *On Liberty*, nga John Stuart Mill në japoisht. Të dy tekstet u botuan më 1871 dhe 1872 respektivisht, dhe u dëshmuan të jenë jashtëzakonisht të njohura.

Ai mësoi në Universitetin Perandorak të Tokjos, themeloi shkollën Dojinsha dhe drejtoi atë që më vonë u bë Universiteti Ochanomizu. Nakamura u vu në dukje edhe për promovimin e mundësive për arsimim të grave dhe, me ndihmën e Henry Faulds, një mjek skocez dhe misionar prezbiterian, duke krijuar Rakuzen-kai, një institucion bamirës për edukimin e fëmijëve të verbër.

Nakamura ishte një nga filozofët të mirënjohur japonezë që u konvertua në Krishterizm. Ai e shihte krishtërizmin si themelim për fuqinë ushtarake dhe ekonomike të kombeve perëndimore dhe deklaroi se Japonia duhet të hidhërojë besimet e saj tradicionale si një hap të domosdoshëm në forcimin e kombit. Në këtë, ai ishte një nga anëtarët më radikal të rrethit origjinal të filozofëve në Meirokusha.

## Referime
Toskëria (Shqipëria Juglindore) : ligje të traditës : zakone, doke, ceremoni, rite

**Toskëria (Shqipëria Juglindore) : ligje të traditës : zakone, doke, ceremoni, rite** libër me autor Bardhyl Prifti. Botuar në Tiranë nga "Vllamasi", në vitin 2017. Faqe 368.
Festa e Lozhanit

**Festa e Lozhanit** festohet çdo vit më datë 18 Qershor. Festohet në Lozhan, një fshat në komunën Gorë në rrethin e Korçës të Shqipërisë. Kjo feste organizohet për të përkujtuar krijimin e cetës partizane Gorë-Opar më 16 Qershor 1942, e cila dha një kontribut të madh në fitoret mbi nazifashizëm. Në këtë festë nuk marrin pjesë vetëm banorët vendas, por edhe ata nga fshatrat përrreth.

Lozhani është qëndra kryesore, por kjo festë organizohet edhe ne Tiranë, kryesisht në kodrat e liqenit.

## Referime
Ahmed Musa Xhibril

**Ahmed Musa Xhibrill** (lindi më 1972) i njohur si **Ebu Halid**, është shejh, imam dhe predikues Islamik palestinezo-amerikanë. Ai promovon Islamizmi selefiste dhe ka predikuar gjerësisht për Luftën Civile Siriane në terma shumë emocionalë pro-sunitë.

## Jeta e hershme dhe edukimi
Lindur në Dearborn, Michigan në vitin 1972, si një fëmijë Xhibrili jetoi për disa kohë në Medine, Arabia Saudite ku babai i tij u regjistrua në Universitetin Islamik të Medinës. Xhibrili atëhere u kthye në SHBA për ta përfunduar shkollimin e lartë, i cili e përfundoi në vitin 1989. Ai më vonë u kthye në Medine për të studiuar në Universitetin Islamik të Medinës.

Ne fund të viteve 1990, Xhibrili krijoi një uebfaqe www.AlSalafiyoon.com që përmban video të ligjëratave të tij përshkruar nga prokurorët amerikanë “librari e fanatizmit kundër predikimeve amerikane”. Uebfaqja e tij pushoi pas arrestimit të tij në mes të vitit 2003-4.

Ditën pas një sulmi me bombë të 13 nëntorit të vitit 1995 që vrau gjashtë vetë, duke përfshirë katër amerikanë, në Rijad, Xhibrili, duke përdorur një linjë telefonike të regjistruar nën pseudonimin Thomas Saad, dërgoi një faks në CNN duke thënë se qëllimi i tij ishte të "largonte hebrenjtë dhe të krishterët jashtë Gadishullit Arabik" siç urdhërohet nga Muhamedi. Ajo mbyllet, "Do të ketë një seri bombash që do të ndjekin pa marrë parasysh sa janë jetët tona të marra ose sa organe janë në burg. Kjo është arsyeja e saktë pse zgjodhëm ndërtesën që ne zgjodhëm". Megjithatë, qeveria nuk gjeti prova se Xhibrili ishte i lidhur me bombardimet aktuale përtej dërgimit të një faksi dhe nuk e persekutonte atë, megjithëse më vonë i referohej faksit në një memorandum plotësues të dënimit për gjyqin 2003-5.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
* Uebfaqja zyrtare e Ahmed Musa Xhibril 
* Kanali i Youtube i Ahmed Musa Xhibril
Institucionet politike dhe e drejta kushtetuese në Shqipëri (1912-1939)

**Institucionet politike dhe e drejta kushtetuese në Shqipëri (1912-1939)** libër me autore Aurela Anastasi dhe Marie Mato (red.). Botuar në Tiranë, në vitin 1998. Faqe 290.
Kōhei Horikoshi

**Kōhei Horikoshi** (堀越 耕平 *Horikoshi Kōhei*, lindi më 20 nëntor 1986) është artistë i mangave japonezë i njohur për mangën e tij të re My Hero Academia. Ai është ish-asistent i Yasuki Tanaka, autor dhe krijues i mangës *Hitomi no Catoblepas* dhe *Kagijin*.

Mangat e preferuar të Horikoshit janë *Naruto*, *One Piece*, *Akira*, *Tekkonkinkreet*, dhe *Boys on the Run*. Horikoshi është gjithashtu fans i librave komike amerikane, veçanërisht *Marvel Comics*.

## Works
Bibliotekat në Shqipëri

**Bibliotekat në Shqipëri** kanë një histori të gjatë dhe të pasur, duke shërbyer si qendra të ruajtjes, shpërndarjes dhe përhapjes së dijes në shoqëri. Ky rrjet përfshin institucione të ndryshme publike, akademike dhe specializuese, të cilat luajnë një rol të rëndësishëm në jetën kulturore dhe edukative të vendit. Përpjekjet për zhvillimin e bibliotekave në Shqipëri kanë qenë të dukshme veçanërisht pas shpalljes së Pavarësisë më 1912 dhe gjatë shekullit XX, me fokus të veçantë në periudhën e pas Luftës së Dytë Botërore.

Botimi "Bibliotekat në Shqipëri"  përgatitur nga Tefta Buzo, Farfuri Xhaja, Valdete Sala dhe Ana Gurakuqi, dhe përkthyer nga Shpëtim Mema, është një burim i rëndësishëm që dokumenton dhe analizon zhvillimin e bibliotekave shqiptare. Libri është botuar në vitin 1998 nga shtëpia botuese Onufri, dhe përbëhet nga 41 faqe, të pasura me ilustrime dhe një paraqitje të detajuar të rrjetit bibliotekar shqiptar deri në atë kohë.

Libri ofron një analizë të zhvillimit të bibliotekave në Shqipëri, duke përfshirë:

* Historia e bibliotekave shqiptare: Krijimi dhe evolucioni i tyre që nga bibliotekat e para në manastire dhe shkolla fetare.
* Roli i bibliotekave publike: Zhvillimi i rrjetit të bibliotekave në nivel lokal dhe kombëtar.
* Institucionet kryesore: Si Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë, bibliotekat universitare dhe ato të specializuara.
* Struktura dhe shërbimet: Organizimi i fondeve bibliotekare, dixhitalizimi dhe përpjekjet për të përmirësuar aksesin për publikun.
* Sfidat dhe perspektivat: Vështirësitë financiare dhe infrastrukturore me të cilat janë përballur bibliotekat shqiptare, si dhe përpjekjet për modernizim.

Një element kyç në rrjetin bibliotekar shqiptar është Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë, e themeluar më 1920. Ajo shërben si qendra më e madhe për ruajtjen e trashëgimisë dokumentare të vendit dhe është një burim i rëndësishëm për studime shkencore dhe kulturore.

Botimi trajton veçanërisht aspektet gjeografike dhe organizative të bibliotekave në Shqipëri, duke ofruar një pamje të plotë të përhapjes së bibliotekave në të gjithë territorin shqiptar.

"Bibliotekat në Shqipëri" është një burim i çmuar për studiuesit dhe profesionistët e fushës së bibliotekave, si dhe për këdo që është i interesuar për historinë kulturore dhe institucionale të Shqipërisë. Libri ndihmon në evidentimin e sfidave dhe arritjeve të rrjetit bibliotekar në Shqipëri, duke nënvizuar rëndësinë e tyre si qendra të dijes dhe përhapjes së kulturës.

## Burimet
Marrëveshja e Kumanovës

**Marrëveshja e Kumanovës** (ose **Marrëveshja ushtarako-teknike në Kumanovë**) i dha fund dhunës serbe në Kosovë si një parakusht për ndaljen e bombardimeve të NATO-s mbi caqet strategjike serbe.

Me këtë marrëveshje, Serbia detyrohej të tërheqë të gjitha forcat e saj policore dhe ushtarake nga Kosova.

Marrëveshjen e Kumanovës, ndërmjet NATOS dhe RFJ-së, e nënshkrua më 9 qershor 1999, hyri në fuqi më 11 qershor 1999. Atë e nënshkruan General Sir Michael David Jackson, komandanti i parë i KFOR-it në Kosovë, dhe ish-shefi i Shtabit të Armatës së Serbisë, gjenerali Nebojsha Pavkoviq, i akuzuari i Hagës për krime lufte dhe gjenocid.

Ndër të tjera në Marrëveshje parashihej:

c) që nga Kosova të largohen të gjithë personat dhe organizatat me aftësi militare duke përfshirë armatën e rregullt dhe forcat e marinës, civilë të armatosur, paramilitarë, forcat ajrore, garda kombëtare, policia kufitare, rezervistët, policia ushtarake, shërbimet informative, MUP-it, policia lokale, speciale, antirebeliste, antiterroriste dhe çdo grup i përcaktuar kështu nga KFOR-i.

d) u caktua një zonë sigurie ajrore 25 kilometra përtej kufirit të Kosovës, e ndërsa në pikën

e) u caktua një zonë 5 kilometrash përtej kufirit me RFJ-në që nuk guxonte të vendosen armatimet e rënda dhe ushtria, përveç ushtarët kufitarë. 

Marrëveshja është arritur pas fushatës së bombardimeve të NATO-s mbi caqet serbe, e cila ka zgjatur për 78 ditë me radhë, si dhe pas përpjekjeve diplomatike për t’i dhënë fund luftës në Kosovë, gjatë të cilës mbi 15 mijë njerëz janë vrarë ose zhdukur dhe mbi një milion janë zhvendosur. Shkatërrimet materiale po ashtu kanë qenë masive.

Më 12 qershor të vitit 1999, në Kosovë kanë zbarkuar trupat e para të këmbësorisë së NATO-s, ndërsa ka nisur largimi i forcave serbe.

Sekretari i përgjithshëm i NATO-së Havijer Sollana, më 10 qershor 1999 kishte lëshuar urdhrin për ndalimin e bombardimit dhe Këshilli i Sigurisë së OKB-së miratoi Rezolutën 1244, sipas të cilës në Kosovë u dërguan 37.200 ushtarë të KFOR-it nga 36 shtete.

Misioni ishte i ndarë në pesë zona të përgjegjësisë, që i përkisnin KFOR-it amerikan, anglez, francez, gjerman dhe italian.

Me hyrjen e NATO-s, në Kosovë nisi edhe vendosja e misionit të përkohshëm të Organizatës së Kombeve të Bashkuara, i cili do të administronte vendin për një periudhë të caktuar kohore.

Në të njëjtën kohë, është shpërbërë edhe Ushtria Çlirimtare e Kosovës, për t’u shndërruar në Trupat Mbrojtëse të Kosovës.

Kosova shpalli pavarësinë më 17 shkurt të vitit 2008.
Mesazhe paqeje : misioni ushtarak hollandez në Shqiperi ne vitet 1913-1914

**Mesazhe paqeje : misioni ushtarak hollandez në Shqiperi ne vitet 1913-1914** libër me autor Fluturak Gërmenji. Botuar në Tiranë nga "Koha", në vitin 1999. Faqe 150.
Historia e zhvillimit të bibliotekave në Shqipëri : 1918-1997

**Historia e zhvillimit të bibliotekave në Shqipëri : 1918-1997** : bibliografi me autore Marcela Duraj dhe Vasilika Strakosha.  Botuar në Tiranë nga Biblioteka Kombëtare, në vitin 1997. Faqet e librit 147.
Akte juridike : për historinë e shtetit dhe të së drejtës në Shqipëri

**Akte juridike: Për historinë e shtetit dhe të së drejtës në Shqipëri**

Autor: Aleks Luarasi

Redaktor: Besnik Keja

Botues: SHBLSH

Vendi i Botimit: Tiranë

Viti i Botimit: 1990, 1999

ISBN: 9992762527

"Akte juridike: Për historinë e shtetit dhe të së drejtës në Shqipëri"  është një vepër e rëndësishme juridike dhe historike e përpiluar nga Aleks Luarasi, një studiues i shquar në fushën e drejtësisë dhe historisë së shtetit shqiptar. Ky libër përbën një analizë të thelluar të zhvillimit të sistemit ligjor dhe shtetit në Shqipëri, duke përmbledhur aktet kryesore juridike që kanë ndikuar dhe formësuar rrjedhën e historisë shqiptare.

Libri është ndarë në dy pjesë kryesore:

* Vëllimi 1 (Botimi i vitit 1990): Ky vëllim përmban një përmbledhje prej 266 faqesh dhe shqyrton zhvillimet e hershme dhe periudhat më të rëndësishme të historisë së shtetit shqiptar, duke përfshirë epokat e hershme, periudhën osmane, dhe periudhën e pavarësisë.
* Pjesa 2 (Botimi i vitit 1999): Kjo pjesë përmban 141 faqe dhe fokusohet në periudhën moderne, duke përfshirë tranzicionet ligjore dhe institucionale të Shqipërisë pas Luftës së Dytë Botërore dhe gjatë epokës komuniste.

Aleks Luarasi analizon aktet ligjore kryesore që kanë ndikuar në strukturën dhe funksionimin e shtetit shqiptar. Ai përshkruan dhe komenton zhvillimet në kuadrin legjislativ, duke ofruar një perspektivë historike për të kuptuar ndryshimet sociale dhe politike që kanë ndikuar në sistemin ligjor. Temat kryesore përfshijnë:

* Evoluimin e shtetit shqiptar nga lashtësia deri në kohët moderne.
* Transformimet ligjore dhe institucionale gjatë periudhave të ndryshme historike.
* Ndikimin e ligjeve osmane, kodifikimeve të periudhës së pavarësisë, dhe sistemit socialist pas Luftës së Dytë Botërore.

Rëndësia e librit

Kjo vepër është një burim i çmuar për studentët e shkencave juridike, historisë, dhe politikës, pasi ofron një qasje gjithëpërfshirëse ndaj akteve ligjore dhe zhvillimeve historike të shtetit shqiptar. Ajo shërben si literaturë bazë për shkollat e larta dhe institucionet akademike, duke qenë e pasuruar me referenca bibliografike dhe analiza të thelluara.

Bibliografia përfshin një sërë burimesh të rëndësishme, që përfshihen në faqet 264-265 të vëllimit të parë dhe faqen 141 të pjesës së dytë. Këto burime janë thelbësore për ata që dëshirojnë të eksplorojnë më tej zhvillimet e historisë juridike dhe shtetërore të Shqipërisë.

Ky libër është një ndër studimet më të plota në fushën e historisë së shtetit dhe të së drejtës në Shqipëri, duke ofruar një bazë të fortë për studentët dhe profesionistët që kërkojnë të kuptojnë thelbin dhe evoluimin e sistemit ligjor shqiptar.

## Burimet
Historia e arkivave në Shqipëri : 1912-1944

**Historia e arkivave në Shqipëri : 1912-1944** libër me autor Ivan Loli dhe Marie Mato (red.). Botuar në Tiranë nga SHBLU, në vitin 1999. Faqe 175. ISBN 99927-0-036-X
Probleme të politikës gjuhësore dhe të planifikimit gjuhësor në Shqipëri

**Probleme të politikës gjuhësore dhe të planifikimit gjuhësor në Shqipëri** libër me autor Bahri Beci dhe Rexhep Ismajli (red.). Botuar në Pejë nga "Dukagjini", në vitin 2000. Faqe 231.
Karel Čapek

**Karel Čapek** (shq. Karel Çapek) lindi më 9 janar 1890 në një fshat me emrin Male Svatonjovice, që ndodhet në Boheminë veri-lindore.  Ishte një shkrimtar i rëndësishëm çek si edhe gazetar, përkthyes, dramaturg dhe intelektual. Gjithashtu merrej me fotografi. Ishte vëllai i vogël i Josef Çapekut (1887-1945), piktorit dhe shkrimtarit të famshëm çek. Karel Çapek vdiq më 25 dhjetor 1938 në Pragë.

Ndoqi shkollën fillore në qytetin Upice dhe pastaj vazhdoi shkollën e mesme në qytetin Hradec Kralove në Boheminë lindore.  Atje nuk arriti të mbaronte studimet, sepse u përjashtua nga shkolla për shkak se mori pjesë në organizimin e një shoqate studentore kundër-austriake. Prandaj provimet e maturës i bëri në Brno, metropolin e Moravisë, dhe më vonë shkoi në Pragë, ku  nisi studimet në fakultetin filozofik në Universitetin e Karlit. Në vitin 1905 fitoi titullin e doktorit në këtë fakultet dhe në vitet vijuese qëndroi për një kohë të shkurtër në Berlin dhe Paris.
Që nga viti 1917 Karel Çapek filloi t´i kushtohej gazetarisë. U bë redaktor në disa revista e gazeta, si për shembull në Narodni listy, ku punoi mes viteve 1917 dhe 1921, dhe në Lidove noviny. Mori pjesë në jetën intelektuale të Pragës së atëhershme dhe rregullisht takohej me personalitete të tjera të jetës politike dhe kulturore në Çekosllovaki. Zakonisht këto takime intelektualësh mbaheshin të premten, kështu që pjesëmarrësit shpesh emërohen si “të premtistët”. Mes tyre bënin pjesë, ndër të tjerë, presidenti i parë i Çekosllovakisë Tomash Garrigue Masarik, gazetari Ferdinand Peroutka si edhe ministri i parë i punëve të jashtme dhe presidenti i dytë Edvard Benesh.

Nënshkrimi i marrëveshjes së Mynihut dhe aneksimi i rajoneve kufitare nga Rajhu i Tretë qe një goditje për Karel Çapekun, idetë e të cilit ndaj botës, në kohën e të ashtuquajturës Republikë të Parë të Çekosllovakisë, midis dy luftërave botërore, u shembën.        
Në veprimtarinë e Karel Çapekut vërehet një ndikim i dukshëm nga pragmatizmi, ekspresionizmi dhe zhvillimi teknologjik dhe shkencor. Në disa vepra të tij mbizotëron shqetësimi për sa i përket rolit të teknologjisë në shoqërinë moderne dhe abuzimit të saj. Madje, në dramën e tij R.U.R, që mund të konsiderohet dramë sci-fi, shpiku dhe përdori për herë të parë fjalën “robot”. Veprimtaria letrare e Karel Çapekut ndahet në dy pjesë. Pjesa e parë merret me jetën e brendshme të njeriut si jetë e individit. Në këtë pjesë Karel Çapek u fokusua te kufijtë e njohurive njerëzore ose pikëpamjet e ndryshme ndaj realitetit. Pjesa e dytë e veprimtarisë së tij konsiderohet si utopike ose anti-utopike. Këtu radhiten romanet dhe dramat, në të cilat Karel Çapek kritikoi fenomene të ndryshme të shoqërisë moderne. Gjithashtu shprehu shqetësimin e tij ndaj totalitarizmit dhe shpërdorimit të teknologjisë. Në këtë pjesë është e qartë se koha, kur Karel Çapek shkruante, d.m.th. periudha e hyrjes së fashizmit dhe nazizmit në fuqi, pati ndikim të fortë në veprimtarinë e tij.
František Škroup

František Škroup (me emrin e plotë çek. František Jan Škroup, shq. Frantishek Jan Shkroup) lindi më 3 qershor në fshatin Osice, pranë qytetit Hradec Kralove dhe vdiq më 7 shkurt 1862 në Roterdam në Vendet e Ulëta (Holandë). Ishte kompozitor, muzikant dhe dirigjent çek. 

Frantishek Shkroup u rrit në një familje muzikantësh. Babai i tij ishte kompozitori Dominik Josef Shkroup, i cili i mësoi të birit muzikën që nga fëmijëria. Në atë kohë  Frantishek Shkroup ishte anëtar i korit të kishës në Loretë dhe në Kishën e Tin-it në Pragë. Shkollën e mesme e ndoqi në Hradec Kralove, ku kreu provimet e maturës me sukses në vitin 1819. Në të njëjtin vit u kthye në Pragë, ku filloi të studionte filozofi dhe më vonë edhe drejtësi. Studimet, megjithatë, nuk i mbaroi, sepse filloi t´i përkushtohej plotësisht muzikës. Ndërkohë, gjatë studimeve, kishte filluar të fitonte para si mësues i këndimit dhe i muzikës. Në vitin 1823 ishte një nga themeluesit e grupit të parë çek të operës, që pastaj veproi në teatrin “Stavovské divadlo”. Repertori i grupit përbëhej nga disa opera të huaja në gjuhën çeke, që ishin shumë të suksesshme te publiku i atëhershëm. Kjo u bë një shtysë për krijimtarinë e Shkroup-it për të kompozuar operën e parë çeke me titullin Dráteník (Kallajxhi).

Në teatrin “Stavovské divadlo” punoi  tridhjetë vite, deri më 1857. Pas largimit nga teatri themeloi shkollën e tij të këndimit, ku mes viteve 1857 dhe 1859 punoi  si mësues. Në vitin 1860 u bë drejtues i orkestrës në operën gjermane në Roterdam, ku edhe vdiq më 1862.

Gjatë karrierës së tij  iu kushtua këngës si tenor dhe bariton, gjithashtu kompozimit e dirigjimit. Falë tij, në teatrin “Stavovské divadlo” u shfaqën shumë vepra të rëndësishme nga tërë Austro-Hungaria. Sot është i njohur veçanërisht falë melodisë që kompozoi për shfaqjen e Josef Kajetan Til-it me titullin Fidlovačka, e cila përfshin këngën Kde domov můj (Ku është shtëpia ime), himnin e sotëm të Republikës Çeke.
Ester Ledecká

Ester Ledecká është sportiste çeke në disiplinat e borës (gara me snoubord dhe skijim alpin). Lindi më 23 mars 1995 në Pragë. Babai i saj është Janek Ledecký, këngëtar dhe kompozitor i njohur çek. Gjatë fëmijërisë, Ester Ledecká nuk ndoqi asnjë shkollë fillore, por prindërit e saj përdorën sistemin e arsimimit në shtëpi. Provimet e maturës i bëri me sukses në Akademinë bankare në Pragë dhe sot vazhdon me studimet në Universitetin e Financave dhe Administratës.

Sporti i parë, me të cilin ajo u mor, është snoubordi. Karriera e saj në nivelin profesional filloi në vitin 2011, kur për herë të parë mori pjesë në Kampionatin Botëror të snoubordit në La Molina të Spanjës. Që nga fillimi i karrierës përqendrohet në dy disiplina: sllallom të  madh paralel e sllallom paralel. Medaljen e parë të artë në Kampionatin Botëror në disiplinën e sllallomit paralel e fitoi në Kreischberg 2015 (Austri). Në sllallomin e madh paralel u vendos në vendin e pestë, megjithatë një vit më vonë fitoi edhe të artën nga kjo disiplinë në Sierra Nevada të Spanjës.

Në sportin e dytë, skijim alpin, filloi të marrë pjesë në garat prej vitit 2015. Në Kampionatin Botëror të këtij sporti u shfaq për herë të parë dy vite më pas, kur zuri vendin e njëzetë në disiplinën e kombinimit (lëshim i shpejtë “Downhill” bashkë me sllallom). Veç kësaj mori pjesë në disiplinat: sllallom, sllallom të madh dhe super-G.

Lojërat Olimpike Dimërore në Pjon Çeng 2018 janë deri tani suksesi më i madh i karrierës së Ester Ledeckës. Së pari, krejtësisht papritur, fitoi medaljen e artë në skijim alpin në disiplinë super-G, kur mposhti Anna Veithin nga Austria vetëm për një të njëqindtën e sekondës. Me këtë fitore të bujshme u bë medalistja e artë e parë çeke në skijim alpin. Por ngjarja kryesore ndodhi një javë më pas, kur të artës nga super-G i shtoi të artën nga sllallomi i madh paralel në snoubord. Me këtë, Ester Ledecká hyri në historinë e Lojërave Olimpike Dimërore si garuesja e parë që fitoi medaljen e artë në dy sporte olimpike në të njëjtën Olimpiadë. Njëherësh u bë atleti i parë në Lojërat Olimpike, që merr pjesë në garat me snoubord bashkë me disiplinat e skijimit alpin.
Zdeněk Svěrák

**Zdeněk Svěrák** (shq. Zdenjek Svjerak) (i lindur më 28 mars 1936, në Pragë) është aktor, skenarist, kompozitor, shkrimtar dhe një ndër personalitetet kulturore më të shquara çeke.Që nga viti 1968 u bë pjesë e botës së filmave. 

Në vitin 1958 u diplomua në degën e Gjuhës dhe Letërsisë Çeke në Universitetin e Karlit, në Pragë. 
Veprimtaria e tij përmban më shumë se 300 tekste muzikore dhe shfaqje artistike, e më e rëndësishmja, ai ka luajtur në 32 filma. 
Për sa u përket skenarëve të filmave, dy më të njohurit e më të suksesshmit janë: “Kolja”, fitues i çmimit Oskar dhe “Obecná škola” (Shkolla fillore), i nominuar për Oskar. Të dy këta ishin të drejtuar nga djali i tij, Jan Svěrák. 

Zdeněk Svěrák gjithashtu themeloi një organizatë bamirësie, “Paraple”, e cila fokusohet në ndihmën e njerëzve të paralizuar. 
Svěrák ka fituar tri çmime “Magnesia Litera” për shkrimet e tij. Në vitin 2004 fitoi çmimin “Readers' Choice” për librin e tij “Jaké je to asi v čudu”. Të njëjtin çmim e fitoi në vitin 2012 me librin “Nové povídky” dhe më 2014 me librin “Po strništi bos ”. 
Në vitin 1989 ishte anëtar i jurisë në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Berlin.  

## Filmografia
*Zločin v šantánu (1968)  
*Skřivánci na niti (1969) 
*Pane, vy jste vdova! (1970) 
*Lucie a zázraky (1970) 
*30 panen a Pythagoras (1973) 
*Jáchyme, hoď ho do stroje! (1974)  
*Na samotě u lesa (1975)  
*Marečku, podejte mi pero! (1976)  
*Kulový blesk (1978)  
*Brontosaurus (1979)  
*Kam nikdo nesmí (1979) 
*Vrchní, prchni! (1980)  
*Trhák (1980)  
*Kalamita (1981)  
*Jako zajíci (1981) 
*V podstatě jsme normální (1981)  
*Srdečný pozdrav ze zeměkoule (1982) 
*Karty (1982) 
*Jára Cimrman ležící, spící (1983) 
*Inzerát (1983) 
*Tři veteráni (1983)  
*Slavnosti sněženek (1983)  
*Svatební cesta do Jiljí (1983) 
*Rozpuštěný a vypuštěný (1984) 
*Co je vám, doktore? (1984)  
*Jak básníci přicházejí o iluze (1984)  
*Vesničko má středisková (1985) 
*Jako jed (1985)  
*Rohy (1986) 
*Nejistá sezóna (1987)  
*Narostl mu hřebínek (1988) 
*Tvrdý chleba (1990) 
*Obecná škola (1991)  
*Akumulátor 1 (1994) 
*Kolja (1996)  
*Lotrando a Zubejda (1997)  
*Talár a ptačí zob (2003) 
*Tatínek (2004)  
*Vratné lahve (2006)  
*Kuky se vrací (2010)  
*Tři bratři (2014)  
*Po strništi bos (2017)

## Referime
Festivali ndërkombëtar i filmit në Karlovy Vary

Festivali ndërkombëtar i filmit në qytetin Karlovy Vary është festivali më i madh i këtij lloji në Republikën Çeke, i cili është mbajtur që nga viti 1946. Sipas sistemit të festivaleve ndërkombëtare ai në Karlovy Vary është në kategorinë A, bashkë me festivalet e filmit në Kanë, Berlin, Venecia dhe në Tokio. Festivali në Karlovy Vary është ngjarja më prestigjioze në lidhje me filma në Evropën Qendrore dhe Lindore. Çdo vit shfaqen më shumë se 180 filma me metrazh të gjatë dhe dhjetra filma artistikë me metrazh të shkurtër. Çmimi i festivalit për filmat më të mirë quhet “Globi i kristaltë”.

Historia e festivalit në Karlovy Vary filloi pas Luftës së Dytë Botërore, kur në Çekosllovaki u bë një përpjekje për të krijuar një traditë të festivalit ndërkombëtar të filmit. Për këtë qëllim, vende të përshtatshme për të mbajtur festivalin ishin qytetet termale në perëndim të shtetit. Atje, infrastruktura ishte e përshtatshme nga ana e transportit dhe hoteleve. Gjithashtu qytetet termale ishin destinacione të preferuara nga vizitorët e huaj. Për tri vitet e para festivali u mbajt në qytetin Mariánské lázně dhe pastaj u transferua në Karlovy Vary.
Filmat në festival mund të marrin pjesë në garë në tri kategori: gara kryesore, kategoria “Në lindje prej perëndimit” dhe kategoria e filmave dokumentarë. Në garën kryesore, çmimi “Globi i kristaltë” jepet për filmin më të mirë, duke vlerësuar gjithashtu performancën më të mirë. Në garën “Në lindje prej perëndimit” marrin pjesë filma nga zona e ish-bllokut lindor. Përveç kësaj, në festival janë tetë kategori jashtë garës, me tematika të ndryshme.

Çdo vit, aty janë të ftuar edhe aktorë e aktore të famshme. Në vitin 2016 në festival ishin të pranishëm, ndër të tjerë edhe Jean Reno e Willem Dafoe, kurse në vitin 2017 morën pjesë Uma Thurman, Casey Affleck dhe Jeremy Renner.
Josef Çapek

**Josef Çapek** (23 mars 1887 – 30 prill 1945) ishte një artist çek, i njohur më mirë si piktor por edhe si shkrimtar e poet. Ai ka shpikur fjalën ‘robot’, e cila u prezantua nga literatura e vëllait të tij, Karel Çapek. 

## Jeta
Lindi më 1887 në Hronov (Austro – Hungaria e atëhershme, sot Republika  Çeke). Fillimisht ishte piktor në ‘Shkollën e Kubizmit’ e më vonë zhvilloi stilin e tij të gjallë si minimalist. Ai bashkëpunoi me vëllain e tij, Karel, në një numër dramash dhe tregimesh të shkurtra; ndërsa individualisht shkroi dramën utopike Země mnoha jmen (Toka e shumë emrave), disa novela, gjithashtu dhe ese kritike, në të cilat argumentoi për artin e pavetëdijes, për fëmijët dhe për ‘egërsirat’. Ai u emërua nga vëllai i tij si shpikësi i vërtet i fjalës ‘robot’. Si autor i filmave vizatimorë, ai punoi për Lidove Noviny (Gazetën popullore), një gazetë me seli në Pragë. Për arsye të qëndrimit të tij kritik ndaj socializmit nacional dhe Adolf Hitlerit, u arrestua pas pushtimit gjerman të Çekosllovakisë më 1939. Ai shkroi poema nga kampi i përqendrimit Bergen-Belsen, ku edhe vdiq më 1945. Në qershor të vitit 1945 Rudolf Margolius, i shoqëruar nga gruaja e Josef Çapek-ut, Jarmila Çapkova, shkoi në kampin e përqendrimit Bergen-Belsen për ta kërkuar atë. Eshtrat e tij nuk u gjetën kurrë. Më 1948 gjyqi zyrtarisht caktoi datën e vdekjes së tij, datën në të cilën ai nuk arriti të mbijetojë, e cila është 30 prill 1947.  
Tregimet e tij të ilustruara Povídání o Pejskovi a Kočičce (Rrëfimi për qenushin dhe macushen) konsiderohen si literaturë klasike çeke për fëmijë. 

## Bibliografia
*Lélio, përmbledhje tregimesh, 1917 
*Povídání o pejskovi a kočičce (Rrëfimi për qenushin dhe macushen), 1929 
*Stín kapradiny (Hija e fierit), novelë, 1930  
*Kulhavý poutník (Pelegrini çal), ese, 1936 
*Země mnoha jmen (Toka e shumë emrave), vepër teatrale, 1923 
*Básně z koncentračního tabora (Poemat nga kampi i përqendrimit), botuar pas vdekjes, 1947 
*Adam Stvořitel (Adam Krijuesi), vepër teatrale, 1926 
*Dášeňka, čili život štěněte (Dashenka apo jeta e një këlyshi), nga Karel Çapek, ilustruar nga Josef Çapek, 1933 
*Ze života hmyzu (Piktura nga jeta e insekteve), me Karel Çapek, 1921

## Referime
Kulla e Petřínit

Kulla e Petřínit (çek. Petřínská rozhledna) është një nga monumentet më të njohura në Pragë. Kulla është 65,5 metra e lartë dhe ndodhet në majën e kodrës Petřín. Baza e saj ndodhet në 324 metra mbi nivelin e detit dhe struktura e ndërtesës prej çelikut peshon 175 tonë. Brenda kullës është një ashensor, rreth të cilit janë vendosur dy shkallë (secila për një drejtim). Nga platforma më e lartë për vizitorët shihet mirë tërë panorama e qytetit me pamjen e afërt nga Kështjella e Pragës.   

Shkas për ndërtimin e Kullës së Petřínit ishte Ekspozita botërore në Paris në vitin 1889, në të cilën morën pjesë edhe anëtarët e Klubit turistik çek. E veçanta më e madhe e kësaj Ekspozite ishte Kulla Eiffel në Champ de Mars. Pamja e saj u pëlqeu aq shumë sa pas kthimit në Bohemi vendosën të kishin një ndërtesë të ngjashme edhe në Pragë. Vetëm një vit më pas përfundoi projektimi i konstruksionit dhe u sigurua financimi i ndërtimit, që filloi në vitin 1891. Arkitekti kryesor ishte Vratislav Pasovský dhe planifikuesit e konstruksionit ishin inxhinierët Julius Souček e František Prášil. Hapja solemne e kullës u bë më 20 gusht 1891. Klubi turistik çek arriti qëllimin e tij, që ndërtesa të sjellë ndërmend kullën e famshme të Parisit. 

Gjatë ekzistencës së saj, hapësira e brendshme ka ndryshuar shumë herë. Në kohën kur kulla funksiononte si transmetues i sinjaleve televizive, u hoq ashensori dhe më vonë u rikthye. Gjithashtu shkallët ndryshuan disa herë. Në vitin 1991 u realizua një riparim i vogël, e më pas ai i përgjithshëm midis viteve 1999 dhe 2002.

Në bodrumet e themelit të Kullës së Petřínit, sot janë hapësirat për ekspozita të llojllojshme. Atje, për shembull, në vitin 2012 u zhvillua ekspozita rreth jetës dhe veprës së Jára Cimrmanit.
Vilma Hugonnai

Kontesha **Vilma Hugonnai** de Szentgyörgy (lindur në 30 shtator 1847 në Nagytétény, Hungari – 25 mars 1922) ishte gruaja e parë hungareze në profesionin e doktoreshës. 

## Jeta
Kontesha Vilma Hugonnai ishte fëmija i pestë i kontit Kálmán Hugonnai dhe konteshës Pánczély Riza. Ajo studioi farmaci në Zyrih dhe u diplomua në vitin 1879. Kur Vilma u kthye në Hungari, ajo nuk mund të vijonte karrierën si mjeke pasi administrata hungareze refuzoi të njihte kualifikimet e saj për shkak të gjinisë. Ajo punoi si mami deri në 1897, kur autoritetet hungareze e njohën diplomën e saj e në këtë mënyrë ajo mund të niste praktikën mjekësore. Gruaja e parë që u kualifikua në Hungari ishte Sarolta Steinberger në 1900. Asnjëra prej tyre nuk lejoheshe që të ushtronte praktikën pa mbikëqyrjen e një doktori mashkull deri në 1913. 

## References