open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Albert Ajnshtajni

**Albert Einstein** (shqip: **Albert Ajnshtajn**, 14 mars 1879 – 18 prill 1955) ishte një fizikant i cili llogaritet si një nga shkencëtarët më të rëndësishëm të shekullit XX. Ai përcaktoi teorinë e relativitetit dhe dha shumë kontribute në fushat e mekanikës kuantike, mekanikës statistikore dhe kozmologjisë. Në vitin 1921 fitoi çmimin Nobel për fizikë për shpjegimin e efektit fotoelektrik dhe për shërbimin në fushën e "fizikës teorike". Ai cilësohet gjërësisht si një nga njerëzit më të mënçur në botë dhe gjeniu i shekullit XX, duke zbuluar formulën më të njohur në botë, atë që lidh energjinë me masën.

Ai vdiq në Princeton, New Jersey, SHBA më 18 prill1955, në moshën 76 vjeç.

## Biografia
Kur mbushi pesë vjeç, i ati i dha një busull, që menjëherë i ngjalli djalit një interes të paparë për gjilpërën magnetike dhe dukuritë natyrore që shkaktonin lëvizjen e saj në të njëjtin drejtim.

Çmenduria: të bësh të njëjtën gjë përsëri e përsëri dhe të presësh rezultate të ndryshme.

Bota është një vend i rrezikshëm për të jetuar; jo për shkak të njerëzve që bëjnë gjëra të këqija, por për shkak të njerëzve që i shohin ata dhe nuk bëjnë asgjë.

Logjika do të të çojë nga A në B. Imagjinata do të të çojë kudo.

Nëse s’mund ta shpjegosh thjeshtë, atëherë s’e ke kuptuar si duhet.

Skeda:CL0024+17.jpg|Gjëja më e rëndësishme është të mos reshtim kurrë së pyeturi, kurioziteti ka shkakun e tij se pse ekziston.
Skeda:2006-12-03_Ring_of_love_Edit.jpg|Të biesh në dashuri nuk është ndonjë budallalëk i madh, e për këtë gravitacioni nuk është përgjegjës.
Skeda:Einstein_gyro_gravity_probe_b.jpg|Përfytyrimi është më i rëndësishëm se dituria, sepse dituria ka kufi, ndërsa përfytyrimi rrok të gjithë botën, duke nxitur përparimin, e duke i dhënë jetë zhvillimit.
Skeda:2003-32-GravitationalLens.jpg|Pervoje më e bukur që ne mund të kalojmë është misteri. Është emocioni themelor që qëndron në djepin e artit dhe shkencës së vërtetë...

## Referime
Gjithësia

**Gjithësia** apo **universi** është gjithçka e kohës dhe hapësirës dhe përmbajtet e tyre. Gjithësia përfshin planetët, yjet, galaktikat, përmbajtjen e hapësirës ndërmjet galaktikave, grimca më e vogël bërthamore, dhe gjithë materia dhe energjia. *Gjithësia e vëzhgueshme (dukshme)* është rreth  në diametër në kohën e tanishme. Sipas të kuptuarit tonë të tanishëm, Gjithësia përbëhet nga tre përbërësve: hapësirë-koha, format e energjisë (duke përfshirë rrezatimin elektromagnetik dhe materien), dhe ligjet fizike që i lidh ato. 
Gjithësia gjithashtu përfshin gjithçka të jetës, gjithçka të historisë, dhe disa filozofë dhe matematikanë madje sugjerojnë se ajo përfshinë idetë siç janë matematika dhe logjika.

## Kronologjia dhe Big Bang-u 
Modeli aktual për evolucionin e universit është teoria e Big Bengut . Modeli i Big Bang thotë se gjendja më e hershme e universit ishte jashtëzakonisht e nxehtë dhe e dendur dhe se më pas u zgjerua.

## Prejardhja e Universit
Rreth 15.000 milionë vjet më parë, sipas llogaritjeve të astronomëve, ndodhi një shpërthim i madh. Shpërtheu një masë me dendësi të madhe, ku atomet ishin nën shtypje të lartë. Kjo u quajt **Big Beng** ose shpërthimi i parë më i madh. Energjia e liruar e shpërndau këtë lëndë në të gjitha drejtimet, me shpejtësi të përafërt me atë të dritës. Me kalimin e kohës, ashtu siç u larguan nga qendra e shpërthimit edhe shpejtësia u zvogëlua, masat e kësaj lënde ngelën në afërsi dhe kështu u formuan **Galaktikat**.

## Referime
Rudolf Sopi

thumb|right|Rudolf Sopi|220px
**Rudolf Sopi** lindi në vitin 1932 dhe vdiq në vitin 1984, ishte fotograf dhe kinematograf i njohur shqiptar, xhiruesi i parë i filmit artistik në Kosovë.

## Nga fotografi deri te drejtori i fotografisë 
Filloi të meret me fotografi si mësues në Has e Zym të Prizrenit, e mandej punoi te shumë fotograf në Prizren, Prishtinë dhe Mitrovicë. Pronarët e studiove fotografike e kujtojnë Rudin si mjeshtër i fotografisë, por më tepër si ekspert i retushit, një dicipline atëherë shumë e domosdoshme për fotografi, në mënyrë të veçantë për portrete, pasaporta dhe letërnjoftime. Një kohë ka punuar në KNI Ramiz Sadiku në Prishtinë si kopjues i planeve arkitektonike e urbanistike . 

Në vitin 1967 punësohet në RTB - Televizionin e Beogradit - redaksia në gjuhën shqipe dhe fillon karrierën si xhirues filmi në televizion e më vonë edhe në kinostudion filmike Kosovafilm.

Më 1978 fiton medaljen e artë - kamera më e mirë për filmin Pikë e Gurë në festivalin e filmit dokumentar dhe të shkurtë në Beograd të Jugosllavisë.

## Titujt më të njohur 
* **Qesh e ngjesh** (1982 TV serial)
* **Tre vetë kapërcejnë malin** (1981) 
* **Era dhe lisi** (1979 - TV serial)
* **Të ngujuarit** (1971), 
* **Po e zëmë, po e zëmë** (1970 - TV serial) 

## Filmografia 
* **Qesh e ngjesh** (1982 TV serial)
* **2 plus** (1981 - TV serial),
* **Tre vetë kapërcejnë malin** (1981) 
* **Era dhe lisi** (1979 - TV serial)
* **Tito në Kosovë** (1979 - dokumentar TV ) 
* **Duke pritur Godonë** (1977) 
* **Shtënja në ajër** (1976) 
* **Dita e mërgimtarëve** (1975) **... aka Dan pecalbara** 
* **Ditari i Lec Pazhecit** (1975 - TV serial) 
* **Druri** (1975)
* **Pikë e gurë** (1975) 
* **Tito në Kosovë** (1975 - dokumentar TV) 
* **Trimi** (1975) 
* **Por** (1974), 
* **Shkëndija** (1971), 
* **Sofra** (1971), 
* **Të ngujuarit** (1971), 
* **Po e zëmë, po e zëmë** (1970 - TV serial) 
* **Dasma** (1969)
* **Pasqyra televizive** (1967-1972) 
* **Shka Agimi - Prizren** (1967)
* **E ramja e kuqe** (1974) (asistent kamere) **Crveni udar** 
* **Si të vdiset** (1972) (asistent kamere) **... aka Kako umreti** 
* **Dashuria e parë** (1970) (asistent kamere) **Prva ljubav**

## Lidhja të jashtme 
*
2002

## Ngjarje 

* KS Dinamo e njohur si Dinamo Tirana kampione e Shqipërisë në futboll.

## Lindje 
## Vdekje 
* 12 gusht - Teodor Keko, shkrimtar shqiptarë (l. 1958)
1919

## Ngjarje 
U formua Partia Naziste.

U formua Partia Komuniste Gjermane.

U formua Partia Fashiste Italiane.

Në maj 1919,ushtria Greke sulmoi Turqinë.

## Lindje 
* 7 Maj - Evita Peron, politikane argjentinase († 1952)

## Vdekje 
#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
*  - Ismail Qemali, themeluesi i qeveris së shtetit shqiptarë më 1912 (l. 1844)
1946

## Ngjarje 
*  - Vllaznia Shkodër bëhet kampione e futbollit në Shqipëri.
* 11 janar - Asambleja Kushtetuese shpall Shqipërinë Republikë Popullore. 
* 11 janar - Gaqo Tashko vazhdonë funksionin si Ministër i Agrokulturës së Shqipërisë
* 16 mars - Asambleja Kushtetuese miraton Kushtetutën e RPSH pas një diskutimi popullor për dy muaj.
* 21 mars - Formohet qeveria e parë e pasluftës me kryeministër Enver Hoxhën.
* 5 maj - Fillon bonifikimi i Kënetës së Maliqit.
* Nënshtkruhet traktati i miqësisë, bashkëpunimit dhe ndihmës reciproke mes Shqipërisë dhe Jugosllavisë.
* 17 gusht - Shpallet Ligji i Reformës Arsimore i cili sanksionon arsimin laik, falas e të barabartë për djemtë e vajzat, arsimin e detyrueshëm fillor, shtimin e shkollave 7 vjeçare, hapjen e shkollave të mesme, etj.
* 21 gusht - Shqipëria ftohet të marrë pjesë në Konferencën e Paqes në Paris me të drejtë këshillimore.
* 22 tetor - Ndodh Incidenti i Kanalit të Korfuzit. 2 anije angleze ndeshin në mina të mbetura nga Lufta e Dytë Botërore. 1 anije dëmtohet rëndë e 44 marinarë anglezë mbetin të vdekur.
* 19 nëntor - Afganistani anëtarsohet në OKB.

## Lindje 
* 6 Korrik - George W. Bush, presidenti i 43-të i Shteteve të Bashkuara të Amerikës
* 6 qershor - Tony Levin, basist amerikan
#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
*  - Zija Çela, shkrimtar shqiptar
*  - Hivzi Islami, demograf dhe profesor e akademik shqiptar

## Vdekje 
* 20 shkurt - P. Anton Harapi OFM, klerik, mësues, përkthyes, publicist, mendimtar dhe politikan shqiptar.
* 4 mars - P. Gjon Shllaku OFM, klerik, mësues, publicist, antifashist dhe antikomunist shqiptar.
* 23 mars - Dom Nikollë Gazulli, intelektual, studiues e specialist në albanologji, si etnograf, historian, leksikograf e gjuhëtar.
* 21 qershor - Shefqet Bej Verlaci, kryeministër i Shqipërisë më 1924 dhe 1939-1941 (l. 1877)
* 6 Korrik - Bedri Pejani, nënshkrues i Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë (l. 1885)
* 17 shtator - Jup Kazazi ministër i Partisë Fashiste në qeverinë e Mustafa Krujës, udhëheqës ushtarak i Ballit Kombëtar dhe organizator i Luftës së Reçit.
* Shtatori - Myzafer Pipa avokat dhe publicist shqiptar.
1974

## Ngjarje 
* Radio Televizioni i Prishtinës fillon emetimin e programeve.
* Vllaznia Shkodër, kampione e futbollit në Shqipëri.

## Lindje 
* 22 shkurt - James Blunt, këngëtar britanik
* 12 qershor - Lulzim Basha - politikan shqiptar, Kryetar i Partisë Demokratike
* 19 shtator - Jimmy Fallon, komedian, moderator dhe aktor amerikan
* 3 tetor - Ismet Munishi, futbollist shqiptarë

## Vdekje 
* 23 Shtator - Ali Sokoli, pulmolog Kosovar (l. 1921)
1990

## Ngjarje 
* PSHDK, Partia Shqiptare Demokristiane e Kosovës, themelohet në nëntor, në Gjakovë.
* KS Dinamo e njohur si Dinamo Tirana kampione e Shqipërisë në futboll.
* Radio Televizioni i Prishtinës mbyllet me masa të dhunshme (Themeluar më 1974)
* 15 Janar   - Në Bullgari rrëzohet Partia Komuniste.
* 7 Shkurt   - Rusia lejon krijimin e partive të tiera parlamentare.
* 11 Shkurt  - Nelson Mandela lirohet nga burgu mbas 27 viteve.
* 13 Shkurt  - Arrihet marrëveshja me 2 faza për bashkimin e Gjermanisë.
* 22 shkurt - Qeveria e Adil Çarçanit jep dorëheqjen. Krijohet një Këshill Ministrash i Përkohshëm me kryeministër Fatos Nanon.
* 11 Mars    - Lituania shpall pavarësinë nga Bashkimi Sovjetik.
* 21 Mars    - Namibia shpall pavarësinë nga Afrika e Jugut.
* 26 mars - Shpërthen demonstrata e Kavajës kundër regjimit komunist. Demonstrata shtypet me përdorimin e armëve.
* 4 Maj      - Letonia shpall pavarësinë nga Bashkimi Sovjetik.
* 1 Qershor  - Fundamenti Ndërmarrje Private u themelua.
* 8 Qershor  - Kampionati Botëror i Futbollit 1990 zhvillohet në Itali.
* 7 korrik - Kuvendi i Kosovës shpall Kosovën shtet me kushtetutën e Kaqanik-ut.
* 7 korrik - Mijëra njerëz në Tiranë dynden drejt ambasadave të Gjermanisë, Italisë, Francës etj. Policia bën arrestime.
* 8 Korrik   - Kampionati Botëror i Futbollit 1990: Gjermania shpallet kampione duke mundur 1 - 0 Argjentinën.
* 2 Gusht    - Iraku pushton Kuvajtin dhe kështu fillon Lufta e Gjirit Persik.
* 30 Gusht   - Armenia shpall pavarësinë nga Bashkimi Sovjetik.
* 3 Tetor    - Gjermania bashkohet përfundimisht në një shtet të vetëm.
* 15 Tetor   - Mikhail Gorbachev merr Çmimin Nobel për Paqen. Për përfundimin e Luftës së Ftohtë pa gjakderdhje.
* 1 Dhjetor  - Inaugurohet Tuneli i Lamanshit i cili lidh Anglinë me Francën.
* 6 dhjetor - Fillon demonstrata e studentëce në Tiranë kundër regjimit komunist.
* 12 dhjetor - Themelohet Partia Demokratike në Shqipëri, e para parti opozitare.
* 9 Dhjetor  - Slobodan Milošević bëhet presidenti i Serbisë.

## Lindje 
* 4 Janar    - Toni Kroos futbollist Gjerman.
* 9 Prill    - Kristen Stewart aktore Amerikane.
* 15 Prill   - Emma Watson aktore Angleze.
* 12 Gusht   - Mario Balotelli futbollist Italian.
* 28 Gusht   - Bojan Krkić futbollist Spanjoll.
* 23 Shtator - Marigona Dragusha modele Kosovare.
* 26 Nëntor  - Rita Ora këngëtare Anglo-Shqiptare

## Vdekje 
* 25 Janar   - Ava Gardner, aktore Amerikane (l. 1922)
* 15 Prill   - Greta Garbo, aktore Suedeze (l. 1905)
* 22 Maj     - Rocky Graziano, boksier Amerikan (l. 1909)
* 7 Dhjetor  - Joan Bennett, aktore Amerikane (l. 1910)
* 25 Dhjetor - Dhimiter Çani, skulptor Shqiptar (l. 1904)

#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
*  - Besim Latifi, deshmorë
*  -  Skender Monolli, deshmorë
*  - Vukašin Vuk Filipović, shkrimtar serb, artist dhe profesor i Universitetin e Prishtinës (l. 1930)
1945

## Ngjarje 
* Vllaznia Shkodër u bë kampion i futbollit në Shqipëri.
* Radio Prishtina fillon transmetimin e emisioneve.
* 29 gusht - Shpallet ligji i Reformës Agrare.
* 7 Nëntor - Afrika e Jugut anëtarësohet në OKB.
* 9 nëntor - Qeveritë e Anglisë, Bashkimit Sovjetik dhe SHBA njohin qeverinë shqiptare.
* 2 dhjetor - Zhvillohen zgjedhjet për Asamblenë Kushtetuese.

## Lindje 
* 1 Mars - Xhevahir Spahiu, shkrimtar shqiptar
* 13 Mars - Anatoli Fomenko, matematikan rus, njohur me librin *Kronologjia e Re*
* 1 Korrik - Hamdi Gashi, punonjës shkencor shqiptar
* 24 Gusht - Steve Martin, komedian, shkrimtar, producent dhe aktor amerikan
* 1 Tetor - Jusuf Gërvalla, skrimtar shqiptar
* 4 Dhjetor - Rauf Dhomi, kompozitor dhe profesor e akademik shqiptar
* 24 Dhjetor - Lemmy Kilmister, basisti dhe themeluesi i bendit Motörhead

#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
*  - Ymer Shkreli, autor dhe shkrimtar shqiptar
*  - Anton Papleka, shkrimtar shqiptar
*  - Lutfi Lepaja, autor dhe shkrimtar shqiptar

## Vdekje 
* Mars - Anne Frank, shkrimtare gjermane (l. 1929)
* 20 shkurt - Lef Nosi, veprimtar i çështjes kombëtare, nënshkrues i Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë, patriot, arkivist, folklorist, etnograf, numizmat, arkeolog e politikan shqiptar. Njihet si babai i filatelisë shqiptare. 
* 5 mars - Dom Lazër Shantoja, publicist, përkthyes dhe poet shqiptar.
* 13 prill - Fejzi Alizoti, politikan dhe Kryeministër i Shqipërisë (L. 1876)
* 3 korrik - Sotir Kolea, publicist, folklorist, leksikograf shqiptar (l. 1872)
* Kol Tromara, nëpunës, prefekt, ministër dhe veprimtar i Ballit.
* Bahri Omari, ishte deputet, botues, publicist shqiptar, ministër dhe veprimtar i Ballit Kombëtar.
Banana split

right|Bananan split

***Banana split*** është një ëmbëlsire që për bazë ka akulloren. Për herë të parë është pregatitur nga David E. Strickler më 1904.

Ëmbëlsira i pregatitur nga David E më 1904 përbëhej nga 3 sfera të akullores të vendosura në mes të një banane të ndarë në dyshe. Sferat e akullores ishin të vaniljes, dredhëzës dhe çokollatës, mbi to hidhej pak sose me shije të përkatëse.

## Shih dhe këtë 
* Akullorja
Betim Muço

**Betim Muço** (Tiranë, 21 janar 1947 - Rockville, MD 15 janar 2015) ka qenë shkrimtar, përkthyes dhe sizmolog shqiptar.

## Edukimi 
U lind në Tiranë më 1947. Studioi për fizikë në Universitetin e Tiranës. 
Punoi fillimisht si mësues në Krujë. Nga 1974 deri në 2001 punoi si sizmolog ne Institutin e Sizmologjise të Akademisë së Shkencave në Tiranë, ku fitoi gradat Kandidat i Shkencave dhe Doktor i Shkencave e më pas titullin Profesor. Veç krijimtarisë letrare origjinale dhe publicistikës ka përkthyer në shqip një sërë autorësh si Grin, Bellou, Mishima, Munro, Xhojs e Nabokov.

Nga viti 2001 jetoi e punoi në SHBA. U nda nga jeta më 15 janar 2015.

## Tituj të veprave 
* *Rrugëve të atdheut,* (1967) 
* *Etyde,* (1972) 
* *Ekspres,* (1975) 
* *Tregime,* (1978) 
* Kokrra gruri (1978) 
* Ditë që vështrojnë larg (1982) 
* Eshtë se ç'na është (1984) 
* Ditëlindja e këngës (1983) 
* Plumbi i germave (1986) 
* Gjurma e vetëtimës (1986)
* Bota në sytë e Dolës (1986)
* Në udhën time (1988) 
* Ëndrrat e fëmijëve (1989) 
* Mall për njerëz (1989) 
* Ekuinokset (1990) 
* Tempujt e mosharrimit (1990)
* Hiroshima jashtë meje (1995)
* Penda e pulëbardhës (1996)
* Karusel (1997)
* Sirtarët (1999)
* Rrefenjat e Hamburgut (2007)
* Bumerang (2009)
* Yjet janë fare pranë' (2017)
* Mësimet e natës 101 përrallat e fëmijëve të mi (2017)

## Burime
Besnik Mustafaj

**Besnik Mustafaj** (Bajram Curr, 23 shtator 1958) është një politikan, diplomat, përkthyes dhe shkrimtar i njohur shqiptar.

## Edukimi 
Në Tiranë studioi gjuhën frënge në fakultetin e Gjuhëve të Huaja të Universitetit të Tiranës.

## Karriera 
*1981 : Mesues në rrethin e Tropojës.
*1982 : Pedagog në Universitetin e Tiranës
*1983 : Gazetar në gazetën "Zëri i Popullit".
*1988 : Përkthyes në Institutin e Studimeve Marksiste Leniniste.
*1989 : Punonjës në Sektorin e Marrëdhënieve me Jashtë në Lidhjen e Shkrimtarëve dhe Artistëve
*1990 : Kryeredaktor i revistës "Bota Letrare"
*1991 : Përkrah Sali Berishës dhe Azem Hajdarit drejtoi kryengritjen studentore kundër regjimit komunist.
*1991 : Deputet në legjislaturën XII të Kuvendit të Shqipërisë.

Më 1991 i ofrohet nga Fatos Nano posti i ministrit të kulturës qe ai refuzon. 
Më 1992 i ofrohet posti i ministrit të punëve të jashtme që ai gjithashtu refuzon, por pranon postin e Ambasadorit të Shqipërisë në Francë, ku shërbeu nga 1992 deri në 1997.
Si ambasador ai arriti firmosjen e traktatit të miqësisë midis Francës dhe Shqipërisë, traktati i parë miqësie i Shqipërisë me një vend perendimor që nga paktet e Tiranës të viteve 1930. Ai gjithashtu qe negociatori i hyrjes së Shqipërisë në Këshillin e Evropës. 
Më 1997 ai jep dorëheqjen pas ardhjes në pushtet të Partisë Socialiste dhe rikthehet në Shqipëri, ku ai do të pranoj postin e drejtorit për marrëdheniet me jashtë të Partisë Demokratike. 
*2001 : Deputet i Tiranës.
*2005 : Rizgjidhet deputet në të njejtën zonë elektorale në Tiranë.
*12 shtator 2005 emerohet minister i puneve te jashtme.

## Tituj të veprave 
Veprat e tij janë të botuara në shumë gjuhë si shqip, frëngjisht, anglisht, gjermanisht, italisht, greqisht etj. Ka fituar çmimin Mesdhetar për letërsi me librin e tij "Daullja prej letre" më 1997.

*Motive të gëzuara () 
*Pragu i verës () 
*Fytyrë burri () 
*Bregu i lumit të kthjellët () 
*Vera pa kthim () 
*Shqipëria, midis krimeve dhe mirazheve
*Një sagë e vogël
*Daullja prej letre
*Ditari i një ambasadori në Paris
*Boshi
*Autoportret me teleskop
*Bishti i kometës
*Ëndrra e doktorit  -  2016
*366 rrëfenja për të ndjellë gjumin (Conarium) - 2021

## Shih edhe 
## Referime
Skënder Drini

**Skënder Drini** (Voskopojë, 9 gusht 1935 - Tiranë, 16 dhjetor 2014) ka qenë shkrimtar, diplomat dhe shahist shqiptar.

## Biografia 
U lind në Voskopojë më 9 gusht 1935, i biri i Riza Drinit. I ati kishte lindur në Strugë dhe kishte përkrahur Lëvizjen e Qershorit, arsye për të cilën u largua në dhjetor të 1924 dhe më pas në sajë të një amnistie u kthye më 15 nëntor 1930. Pas pushtimit italian, i ati u emërua prefekt i Shkodrës në periudhën maj-gusht 1943.

Mësoi në Shkodër dhe studioi gjuhën dhe letërsinë shqipe në Universitetin e Tiranës. Ka punuar si mësues në rrethet Tropojë, Burrel edhe në Shkodër përgjatë viteve 1954-82.

Ka shkruar për fëmijët, të rriturit, por nuk ka lënë pas as esetë politike për Kosovën edhe Maqedoninë. Me këtë bagazh veprash që pushtuan libraritë e bibliotekat shqiptare, sidomos në harkun kohor të viteve ’70-80 të shekullit të kaluar, bënë që Lidhja e Shkrimtarëve e Artistëve të Shqipërisë, nga viti 1982-1991 e nxori shkrimtar në profesion të lirë, pra duke i krijuar kushte më të mira krijuese. Pas viteve ’90, ai do të shërbente si diplomat, në Turqi në vitet 1992-1997. Më pas, kthehet në Shkodër, ku punon si drejtor i televizionit “Shkodra TV1”, nga viti 1999 analist politik për çështjet e Evropës Juglindore, të Ballkanit dhe të problemeve shqiptare në shtypin e këtyre viteve. Për kontributin e tij në kulturë ai është laureat i Çmimit të Republikës së Shqipërisë. U nda nga jeta në Tiranë më 16 dhjetor 2014.

Ne shkurt të 2018 u zhvillua në Shkodër "Kupa Skender Drini" ne shah për nder të tij.

## Veprat 
*'*Tregimet e së shtunës,* 1960 
***Tregime për botën tonë : për fëmijë të moshës së re shkollore** 1967
***Do të luajmë pas luftës,** 1967
*'*Shqipja e kreshtave tona I,* 1967 dhe *II,* 1971 
***Kënga e dritës,** 1970
***Kumbimet e reja të pyjeve,** 1972
*'*Njeriu Gjigant,* 1973
***Kompania e katërt,** 1973
*'*Shembja e idhujve,* 1975 
***Tregime të zgjedhura për fëmijë,** 1976
***Tregimet e veriut,** 1977
*'*Midis dy kohëve,* 1978 
*'*Vraje tradhtinë,* 1980
***Kirurgët,** 1984
*'*Bajram Curri,* 1984
*'*Njerëzit dhe deti,* 1987 
*'*Rruga e njeriut,* 1990 
***Tanush Martini,** 1990
***Ishulli i qetë,** 1996
***Eklipsi i hënës,** 1998
***Kthim në vetvete : (shekulli i Kosovës) : refleksione** 2000
***Përballje : aforizma dhe sentenca** 2002
***Nata është grua,** 2004
***Mjeshtri dhe dishepulli,** 2005
***Korbi,** 2007
***Somnambul,** 2008
***Parajsa e gjenive,** 2008
*'*Klas,* 2008
*'*Planeti i lodhur,* 2011

## Referime
Agim Vinca

**Agim Vinca** lindi më 22 maj 1947 në Veleshtë të Strugës (Maqedoni). Shkollën fillore e kreu në vendlindje, ndërsa të mesmen në Strugë. Studimet për gjuhë dhe letërsi shqipe i kreu në vitin 1970, në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Prishtinës, ku edhe magjistroi dhe doktoroi. Ka qenë profesor në Fakultetin e Filologjisë të Universitetit të Prishtinës, ku ligjëronte Letërsinë e sotme shqipe.Tani është pensionuar dhe merret vetem me letërsi.

Agim Vinca është njëri nga poetët më të njohur bashkëkohorë shqiptarë dhe njëri ndër studiuesit më të dalluar të letërsisë shqipe. 
Agim Vinca merret edhe me përkthime letrare dhe shkrimin e veprave studimore për gjuhën dhe letërsine shqipe. Perkthimet e tij janë kryesisht nga gjuha franceze ne gjuhën shqipe. Jeton dhe punon në Prishtinë.

## Tituj të veprave 
* Feniksi (poezi, 1972)
* Bregu i mallit (poezi, 1975)
* Në vend të biografisë (poezi, 1977)
* Aspekte të kritikës sonë (studim, 1977)
* Qasje (kritikë, 1980)
* Buzëdrinas (poezi, 1981)
* Struktura e zhvillimit të poezisë së sotme shqipe (1945-1980) (monografi historiko-letrare, 1985)
* Iz savremene albanske poezije u Jugoslaviji (antologji, Sarajevë, 1985)
* Arna dhe ëndrra (poezi, 1987)
* Orët e poezisë (kritikë letrare, 1990)
* Populli i pandalur (publicistikë, 1992)
* Alternativa letrare shqiptare (kritikë letrare, 1995)
* Kohë e keqe për lirikën (poezi, 1997)
* Shqiptarët mes mitit dhe realitetit (publicistikë, 1997)
* Dri' (poezi, përzgjedhje, Tiranë, 1999)
* Sonet i vetmuar (poezi të vjetra dhe të reja, 2001)
* Kurs i teorive letrare. Prej antikës deri te postmodernizmi (libër teorik, 2002)
* Panteoni i ideve letrare (libër teorik, 2003)
* Fije të pakëputura (sprova letrare dhe kulturore, 2004)
* Kënga e hapur (antologji e komentuar, 2005)
* Psalmet e rrënjës (poezi, 2007)
* (Po)etika e fjalës, (publicistikë, 2010)
* Arti i reagimit (publicistikë, 2011)
* Muza e mëmëdheut (poezi, 2012)
* Mashat (poezi, greqisht, 2015)
* Une cloche à ton cou / Kambanë në qafë (poezi, frëngjisht, 2016)
* Metoda letrare (libër teorik, 2016)
* Nostalgji për kohërat e rrezikshme (poezi, 2017)

## Lidhje të jashtme 
* Biografi dhe Koleksion të punimeve
* Lista e disa veprave
Xhevahir Spahiu

**Xhevahir Spahiu ** (Malind, 1 mars 1945) është poet dhe gazetar i njohur shqiptar.

Studioi në fakultetin histori-filologji, dega gjuhë-letëresi shqipe.

Që nga viti 1968 ka punuar si gazetar në gazetën “Zëri i Popullit”, redaktor në revistën “nëntori”, mësues dhe libretist në Teatrin e Operas e Baletit në Tiranë.

Është i nderuar me çmimin “Migjeni” dhe është fitues i çmimit të parë në konkursin e 45-vjetorit të çlirimit të Atdheut.

## Është dekoruar me urdhra të lartë dhe medalje
*Udhri "Mjeshtër i madh" dhënë nga Presidenti i Republikës, Tiranë 2005
*Urdhri “Naim Frashëri”, kl.II, 1982
*Medalja e Punës, 1974
*Medalja “Naim Frashëri”, 1972

## Tituj të veprave
**Mëngjes sirenash* (1970)  
**Ti qytet i dashur* (1973)
**Vdekje e perendive* (1977)
**Dyer dhe zemra të hapura* (1978)
**Bashkohësit* (1980)
**Agime shqiptare* 1981
**Zambakët e Mamicës* 1981
**Kitaristët e vegjël* (1983)
**Nesër jam aty* (1987)
**Heshtje s´ka* (1989)
**Dielli i lodrave* (1990)
**Poezia shqipe* (1990)
**Kohë e krisur* (1991) 
* Udha (2005)

## Referimet
Murat Isaku

**Murat Isaku** (Gajre, 15 prill 1928 - Tetovë, 24 gusht 2005) ka qenë arsimtar, poet, romancier, tregimtar si dhe ka lënë një monografi për poetin Lasgush Poradeci.

## Biografia 
U lind në Gajre të Tetovës më 1928, shkollimin e ndoqi në Tetovë, Elbasan, Prishtinë, Prizren, maturën e mbaroi në Normalen e Gjakovës, studimet e larta për gjuhën dhe letërsinë i mbaroi në Beograd më 1953.
Punoi si profesor i gjuhës shqipe në gimnazin e Tetovës dhe mëtej u emërua zv. drejtor i kësajë shkolle. Duhet theksuar se u caktua redaktor i TV Shkupit për emisionet e gjuhës shqipe nga edhe u pensionua.

Ndërroi jetë në moshën 77 vjeçare në Tetovë në vitin 2005. 

## Tituj të veprave
*Zani i malit (1960) 
*Buzëqeshjet e mesditës (1963) 
*Drithmat (1975) 
*Blana (1982) 
*Unaza e djerrinës (1971) 
*Gërsheti (1978) 
*Sheshtina (1982) 
*Dielli e din rrugën e vet (1965) 
*Flaka e vonar (1973) 
*Plagët (1975) 
*Etje (1982) 
*Damkat (1986) 
*Shtjella (1989) 
*Gjaku i sharraxhive19??(në vazhdime në Flaka e vëllazërimit)
*Ngushëllimi i Bukur
*Fatprerët

## Referime
Karmell Kandreva

**Karmell Kandreva** lindi në vitin 1931 në Qanë (Cerzeto) të Kalabrisë dhe vdiq në vitin 1982), ishte shkrimtar arbëreshë.

Punoi si pedagogë në Universitetin e Kalabrisë.

## Tituj të veprave 
* **Shpirti i arbërit rron I** (1976) 
* **Shpirti i arbërit rron, arbëreshi tregon II** (1977)  
* **Shpirti i arbërit rron, vuan dega e hershme III** (1979) 

## Burimi i të dhënave
Preç Zogaj

**Preç Zogaj** (Manati, 5 dhjetor 1957) është politikan, gazetar dhe letrar shqiptar.

## Biografia 
Lindi në Manati të Lezhës më 5 dhjetor 1957. Mbaroi Fakultetin Histori-Filologji, dega gjuhë-letërsi shqipe në Universitetin e Tiranës. Gjatë viteve 1976-78 qe punëtor në kooperativë. Më 1978-1981 kreu shërbimin e detyrueshëm ushtarak. Më 1981-1983 punoi mësues në Velë të Lezhës. Më 1983-1989 punoi si gazetar pranë organit "Zëri i Rinisë". Më 1989-90 punoi si shef i prozës së shkurtër në shtëpinë botuese shtetërore "Naim Frashëri".

Themelues i RD-së dhe njëri prej nismëtarëve të Partisë Demokratike. Më 1991-1992 deputet i PD-së, në qeverinë Bufi pati portofolin e ministrit të Kulturës. Më 1992 themeloi partinë Aleanca Demokratike dhe më pas, më 1993-1997, drejtor shtypit i saj.

Më 1997-1999 qe këshilltar i Presidentit Rexhep Meidani dhe më 1999-2000 ministër shteti pranë kryeministrit Ilir Meta.

Më 2005-2009 ishte deputet i Partisë Demokratike.

Gjate viteve '90 ishte kryeredaktor i gazetës Koha Jonë, të botuar në Tiranë.

## Tituj të veprave 
* Emrat tuaj (1985) 
* E pakrye (1987) 
* Njëri nga ata (1987) 
* Vonesa - novela e tregime, (1989) 
* A thua do të vish duke qeshur (1989) 
* Shëtitorja - novela, (1990) 
* Qielli i gjithkujt - poezi, 1991
* Agjenti i gjyshit - roman, 1993
* Pa histori - roman, 1993
* Këmbësor në qiell - poezi, 1994
* Rënia e zgjedhjeve - esse, 1997
* Kalimi - poezi, 1999
* Paradhoma e një presidenti - 2001
* Nga hiri - 2003
* Pas Erës së Re - poezi, 2004
* Finalja - 2004
* Kufiri - roman, 2007
* Gjallë unë pashë - poezi, 2008
* Gjyshi i tmerrshëm - roman, 2009
* Intuicionet e tranzicionit 1 - 2009
* Të gjithë nëpër vendet e tyre - 2010
* Nuk ndodh asgjë veç dashurisë... - poezi, 2010
* Ngjarje në tokë - poezi të zgjedhura, 2011
* Në kërkim të zgjedhjeve të humbura - esse politike, 2012
* Fundi, një fëmijëri tjetër - poezi, 2013
* Fillimet - ngjarje, dëshmi, kronikë, refleksione nga vitet '90-'92,  2014
* Ushtrimet e malankolisë - poezi, 2016
* In love - njëqind e një poezi dashurie, 2017
* Anjeza nuk u zgjua - roman, 2019
* Një e tretë, dashuria - poezi, 2021
* Bija e vjetër e nënës së re - novelë, 2021
* Nata - roman, 2023 
* Në çdo pasqyrë na sheh mëkati - poezi të zgjedhura, 2024

## Referime
Vorea Ujko

**Vorea Ujko** ose **Domenico Bellizzi** ishte një shkrimtar arbëresh nga Kalabria e Italisë.

## Jeta dhe vepra
Vorea Ujko lindi si *Domenico Bellizzi* (ose *Domeniko Beliçi* në burime shqipe) në fshatin Frasnita, Frascineto, Kalabri, Itali më 1918 (ka shkrime ku thuhet se ka lindur edhe më 1931); vdiq në një aksidenti automobilistik më 26 janar 1989.

Vorea Ujko është pseudonimi i Domeniko Beliçit. Vorea, pos që ka qënë prift ai ka studiuar edhe për letërsi dhe si i tillë ka punuar mësues i letërsisë në Firmo.

Ai, ashtu si edhe poetët e rinj arbëreshë, bëjnë përpjekje që, pos kultivimit të gjuhës së tyre shqipe, që e kanë ruajtë brez pas bresi, e që paraqet një brum të mirë studimi të gjuhëtarëve, t'i afrohen gjuhës së sotme shqipe. Kjo mundësi tashmë  është mundësuar, sepse ekziston liria e lëvizjës, por edhe kanë qasje në programe të ndryshme të mediave elektronike, por edhe të gazetave.

Në krijimtarinë e Ujkos vihet re ndjenja e fortë e lidhjes së tij me kulturën dhe paraardhësit. Krijimet e Ujkos janë publikuar në antologji dhe publikime në Itali, Shqipëri dhe Kosovë.

## Tituj të veprave
**Zgjimet e gjakut*, Castrovillari () 
**Kosovë*,  Cosenza ()
**Mote moderne*, Schiavonea ()
**Ankth*, Prishtinë ()
**Stinët e mia*, Corigliano Calabro Stazione ()
**Këngë arbëreshe*, Tiranë, ()  
**Burimi*, Tiranë, ()  
**Hapma derën, zonja mëmë*, Tiranë, ().
## Burimi i të dhënave
## Lidhje të jashtme
* Jemi - Il portale degli arbëreshë
Teodor Laço

**Teodor Laço** (1936-2016) ishte një shkrimtar dhe diplomat shqiptar, ambasador i Shqipërisë në Rusi (2006 - 2010).

## Jeta
Teodor Laço lindi më 29 shtator të vitit 1936 në fshatin Dardhë të Korçës, vdiq më 15 tetor të vitit 2016, është shkrimtar shqiptar. Studioi Agronomi në Universitetin e Tiranës. Ka filluar të botojë që prej viteve ’60.  Është autor i shumë romaneve, novelave, përmbledhjeve me tregime, dramave, komedive, skenarëve të filmave artistikë dhe dokumentarë. Disa prej librave të tij janë vlerësuar me çmimet më të larta që jepen në Shqipëri, ndërsa pjesë të rëndësishme të veprës së tij janë përkthyer e botuar edhe në gjuhë të huaja. Pas viteve ’90 është angazhuar edhe në jetën politike të vendit; për dymbëdhjetë vjet ka qenë deputet në parlamentin shqiptar, ministër i Kulturës në vitet ’94-’97 dhe ka përfaqësuar shtetin shqiptar si ambasador në Fedaratën Ruse.  Vdiq më 15 tetor 2016.

## Tituj të veprave
**Era e tokës (1965)* 
**Shtëpia në rrugicë (1968)* 
**Një natë shiu** - 1969*
**Një nuse për Stasin (1970)* 
**Tokë e ashpër (1987)* 
**Korbat mbi mermer (1981)* 
**Një dimër tjetër (1986)*
**Të gjithë lumenjtë rrjedhin (1987)* 
**Pushimet e kolonelit (1990)* 
**Shi në plazh* 
**Vrasja e buzëqeshjes  *
**Një dritare në Kremlin*
**Mjegull (2009)*
*''Gropas 67 (2014)

## Referime
Dhimitër Xhuvani

** Dhimitër Xhuvani ** lindi më 23 maj 1934 në Pogradec.  Studioi letërsi në Tiranë dhe në Institutin e Letërsisë "Gorki" të Moskës. Vdiq në  Tiranë më 19 tetor 2009.  Ishte djali i mësuesit të nderuar elbasanas Kostaq Xhuvanit.

Në vitin 1944 familja e tij shpërngulet nga qyteti, kur ushtria gjermane vjen në Pogradec dhe ikën muhaxhir në Mokër, ku qëndron deri në çlirimin e vendit, dhe kthehet në Elbasan.

Dhimitri pas shkollës së mesme mjekësore punon në spitalet rurale të Gramshit, Librazhdit, Cërrikut, Peqinit.  Shkëputet nga mjekësia dhe vazhdon studimet e larta në Fakultetin e Historisë dhe Filologjisë në Tiranë dhe më pas studion në Institutin "Gorki" të Moskës.  Krahas punës së shkrimtarit, ushtroi edhe profesionin e mësuesit, gazetarit, redaktorit, montatorit, elektricistit, saldatorit. 

Është fitues i shumë çmimeve letrare si dhe laureat i "Çmimit të Republikës", proza e tij është përkthyer në disa gjuhë si në italisht, frëngjisht, anglisht, rusisht, në gjuhën kineze dhe japoneze.

## Tituj të veprave 
* **Kambanat e fundit** () 
* **Midis dy netëve** () 
* **Tuneli** () 
* **Përsëri në këmbë** () 
* **Fan Smajli** () 
* **Zgjimi i Nebi Surrelit** () 
* **Do të jetojmë ndryshe** () 
* **Vdekja e zotit Kaloti** () 
* **Bota ime** () 
* Dashuri e harruar, 2007

## Skenare filmash 
2004 - I dashur armik 
 
1999 - Funeral Business 
 
1995 - Dashuria e fundit 
 
1994 - Një ditë nga një jetë 
 
1988 - Shpresa
 
1986 - Bardhësi 
 
1986 - Kronikë e atyre netëve
 
1985 - Melodi e pandërprerë 

1983 - Koha nuk pret
 
1979 - Përtej mureve të gurta 
 
1975 - Rrugicat që kërkonin diell
 
1973 - Brazdat
 
1971 - Mëngjeze lufte 
 
1970 - Montatorja

## Referimet
Agim Shehu

**Agim Shehu** lindi më 1934, Pogradeci - shkrimtar, studiues i gjuhës dhe letërsis , shqiptar nga Shqipëria.

Studioi Gjuhë dhe Letërsi në Universitetin e Tiranës.

## Tituj të veprave 
**Horizonti i kaltërt* (1959) 
**Vite pa thinja* (1970) 
**Fjalë nga zemra* (1977) 
**Gurra e fjalës* (1980) 
**Zëri i gjakut* (1984) 
**Poezi* (1986) 
**Ujvarat e diellit* (1988) 

## Burimi i të dhënave 
## Lidhje të jashtme
Dhori Qiriazi

**Dhori Qiriazi** (Lëngëza, 3 janar 1933 - Tiranë, 2 tetor 2009) ka qenë poet lirik, shkrimtar, përkthyes dhe studiues shqiptar.

## Biografia 
U lind në Lëngëzë të Kolonjës në vitin 1933, i biri i Dhimitër Qiriazit. Ka mbaruar studimet në Fakultetin e Historisë dhe Filologjisë në Tiranë në vitin 1958 për gjuhë-letërsi dhe histori. Ka punuar si mësues në qytetin e Ersekës dhe në fshatrat e Kolonjës deri në vitin 1988, kur doli në pension. Mban titullin "Mësues i Popullit".

Dhori Qiriazi është një nga zërat e veçantë dhe poetët lirikë më brilantë në letërsinë shqipe e viteve 60. Filloi të botojë që në vitin 1953.

Gjithashtu, është shquar si përkthyes ku ka sjellë në shqip me cilësi të lartë poetë botërorë. Nga viti 2003, për përkthimin e shkëlqyer të poezive të Robert Bërnsit, është antar i përjetshëm i Klubit "Bërns" (Irvine Burns Club) në qytetin Irvine në Skoci. Ka botuar një sërë librash studimorë ku do të veçonim "Memorjen" e Gjon Muzakës dhe monografinë "Krishterimi në Shqipëri", e para monografi e këtij lloji në Shqipëri. Ka mbledhur në një libër, për herë të parë, këngët e krahinës së Kolonjës dhe të Leskovikut, botuar nën titullin "Flakët e vatrës".

Vdiq në Tiranë më 2 tetor 2009.

## Tituj të veprave 
* *Kur zemra rreh së pari* (1958) 
* *Balada intime* (1963) 
* *Poema e ushtarit(1968) 
* *Pishat me kristale* (1971) 
* *Poezia shqipe* (1974) 
* *Poezi (botuar në Prishtinë)* (1976)
* *Vitet* (1982)
* *Blerta* (1981)
* Nekrasov, "Kush rron i lumtur në Rusi" (1982)
* *Guri i kripës* (1984) 
* *Kukuli dhe shigjeta* (1986) 
* *Libri i këngëve - Petrarka (përkthim)* (1995)
* *Memorje - Gjon Muzaka (përkthim dhe pajisje me shënime)* 1996)
* *Gjauri, I burgosuri i Shilonit - Bajron (përkthim) * 1996)
* *Lirika Antike Greke, Antologji (përkthim)* (1997)
* *Dhimitër Kamarda, studim* (1997)
* *Poezi - Robert Bërns (përkthim)* (1998)
* *Kujtime mbi Tolstoin (përkthim)* (1998)
* *Kufoma e gjallë - L. Tolstoi (Dramë) (përkthim)* (1998)
* *Krishterimi në Shqipëri* (2000)
* *Baladat intime* (2001)
* *Sheshi i Shatrivanit - S. Kuazimodo (përkthim)* (2001)
* *Letra nga Shqipëria - Xh.K.Hobhauz (përkthim)* (2001)
* *Nga shpirti i shkrimtarëve dhe artistëve - F.Niçe (përkthim)*(2001)
* *Stinët njerëzore - Xh. Kits (përkthim)* (2001)
* *Flakët e vatrës* (2002)
* *Kaligrame lirike (ese)* (2002)
* *Zemër gruaje, tregime (përkthim)* (2002)
* *Krishtërimi në Shqipëri (ribotim)* (2005)
* *Lirikat e borës - poezi '**(2007)**'
* *Xhorxh Bajron, Nusja e Abidos (përkthim)*' (2007)*
* *XH. Rumiu "Mas'navi Manavi" - poezi (përkthim)* *(2007)''*
* *Vajza e pashait, - tregime (19 shtator 2009)
* *A. S. Pushkin "Poezi, Poemë, Drama në vargje"* - përkthim (12.11.2009)
* ''Dikur në vjeshtë - poezi, Tirana Times, 2014

## Referime
Bardhyl Londo

**Bardhyl Londo** (Përmet, 25 dhjetor 1947 - Tiranë, 18 shkurt 2022) ka qenë poet shqiptar, ndër më kryesorët e Shqipërisë së viteve '80.

## Biografia 
Studioi për gjuhë e letërsi ruse në Universitetin e Tiranës, punoi disa vjet si mësues në rrethin e Përmetit, në vendlindje, e më pas qe redaktor dhe kryeredaktor i gazetës letrare *Drita*. Në qershor 1992 u zgjodh kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Shqipërisë, në vend të Dritëro Agollit që kishte dalë në pension në janar të atij viti. Lirikat e Londos frymëzohen nga fakte konkrete: ato ndërtohen me imtësi e çaste nga përvoja e jetuar dhe e përjetuar intensivisht duke u shndërruar në poezi në një mënyrë të matur dhe erudite. Poezia e tij, e shkruar dhe me varg të rregullt e kryesisht me rimë, kumbon në mënyrë melodioze me traditat e pasura të poezisë toske, saqë kritiku Razi Brahimi e ka vendosur në mes të poetit klasik dhe mendimtarit rilindës Naim Frashëri dhe poetit të fuqishëm Dritëro Agolli.

Krijmtaria e tij letrare përfshin 8 vëllime me poezi si edhe disa romane. Është fitues i çmimit “Migjeni” më 1988 për vëllimin *Si ta qetësoj detin* si dhe çmimin kombëtar me vëllimin poetik *Prill i hidhur*.

## Tituj të veprave 
* *Drita e mesnatës* (1974)
**Krisma dhe trëndafila*, Tiranë (1975);
**Portali i perëndive të fyera* (1977)
**Hapa në rrugë,* (1981);
**Udhëzime për kapërcimin e detit* (1980)
**Emrin e ka dashuri,* (1984);
**Si ta qetësoj detin*, (1988);
**Vetëm Itaka*, Prishtinë (1989);
* *Ditë njerëzore*, Tiranë (1990);
**Shën Shiu* (2010);
**Jeta që na dhanë* (2013).
**Prill i hidhur*, (2021).

## Referime
Bilal Xhaferri

**Bilal Xhaferri** (Ninat, 2 nëntor 1935 - Çikago, 14 tetor 1986) ka qenë shkrimtar, disident, botues dhe aktivist shqiptar.
## Biografia
U lind më 1935 në fshatin Ninat afër Konispolit, i biri i Xhaferr Hoxhës. Babai i tij ishte pushkatuar si antikomunist më 1945. Në moshën 8 vjeç i vdiq e ëma, kurse në moshën 10 vjeç, pushteti komunist i pushkatoi të atin nacionalist U rrit bashkë me të motrat në internim ku dhe u lejua të kryente shkollimin e mesëm. Ky roman do të botohej në vitin 1993. dhe u dërgua të punonte në fermën e Sukthit. dhe më 2 nëntor u inaugurua busti pranë shtëpisë.

## Polemikë 
Sipas disa kritikëve Xhaferri nuk ishte fare disident pasi glorifikonte regjimin komunist, bile edhe romanin *Dasma* e kishte kritikuar se denigronte realitetin socialist, për më tepër ai ishte arratisur në Greqi fare kollaj dhe prandaj mendohet që të ishte thjesht një agjent i Sigurimit, dhe se po mbivlerësohet. Sipas një letre të Mehmet Shehut drejtuar Enver Hoxhës kritika e tij është parë si "sulm kundër vijës së Partisë, por i tërthortë", duke qenë roman që i bënte jehonë Revolucionit Kulturor.

## Vepra
### Prozë, poezi 
Në vitet 1962-1963 botoi poezitë dhe tregimet e para në gazetat “Zëri i Rinisë”, “Drita”, në revistat “Nëntori”, "Ylli”, etj.
## Titujt 
* *Njerëz të rinj, tokë e lashtë* (tregime, 1966)
* *Lirishta e kuqe* (poezi,1967)
* *Dashuri e përgjakur* (1992)
* *Krastakraus* (roman,1993)
* *Eja trishtim* (poezi,1995)
* *Ra Berati* (1995)
* *Përtej largësive* (1996)
## Referime 
### Literatura
*
*
*
*
*Kallulli, Adriatik (2006). *Realiteti pa bojra dhe ojna: [Bilal Xhaferri, "Objekti industrial lart në mal"]*. Tiranë: Mehr licht!. - Nr. 29. pp. 308 – 314.
*
*
*
*

## Lidhje të jashtme
*Amëza: Ditari Krahu i shqiponjës me verzionet në Anglisht FrengjishtGjermanishtItalisht
*Dissident Editions anglisht - shqip
*"Bilali rron në shpirtin tim" - nga Antika Myrtaj
*"Punoi me shpirt për Atdheun" - nga Aqif Dino
*"Bilal Xhaferri: E dashura ime e vetme - Shqipëria" - nga Elez Bardhi
*"Do të them ato që di" - nga Genc Sejko
*"Jam krenare për tim vëlla" - nga Jete Hoxha
*"Dritëro Agolli në një dritë të re" (Mbresa të shkrimtarit Dritëro Agolli për Bilal Xhaferrin dhe Çamërinë
*Fati i poemës "Mjegulla" - nga Namik Mane
*"Të kam falur" - nga Namik Mane
*"Miku i të gjithëve" - nga Namik Mane
*"Bilali - me trup në Amerikë e shpirt në Shqipëri" - nga Selfo Hoxha
*Spirit of Albania
*"Ishte më i madh se koha dhe se njerëzit" - nga Skënder Xhelo
*Fakte për disidencën e Bilal Xhaferrit
*"I njohuri i panjohur - Bilal Xhaferri" - nga Shefki Hysa
*"U këput një yll" - nga Shefki Hysa
*"I madh Bilal Xhaferri, po ne nuk e kuptuam" - nga Rexhep Hoxha
1934

## Ngjarje
* SK Tirana,  e njohur edhe si 17 Nëntori Tirana kampione e Shqipërisë në futboll.

## Lindje 
* 10 qershor - Sotir Capo, piktor shqiptar (v. 2012)
* 24 gusht - Engjëll Berisha, akademik kosovarë
*11 Janar - Petraq Kolevica,  arkitekt dhe shkrimtar Shqiptar.

#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
* Agim Shehu, shkrimtar shqiptarë
* Ali Aliu, akademik, shkrimtar, eseist, kritik letrar, përkthyes 
* Dhimitër Xhuvani, shkrimtar shqiptarë
* Muslim Mulliqi, piktor impresionist dhe ekspresionist i Kosovës († 1998)
* Jakup Mato, studiues,kritik i Shqipërise († 2005)

## Vdekje 
* 8 mars - Kristo Luarasi, botues dhe veprimtar i çështjes shqiptare.
1947

## Ngjarje 
* 10 shkurt - Nënshkruhet në Paris Traktati i Paqes me Italinë.
* Nënshkruhet në Moskë Marrëveshja Ekonomike mes Shqipërisë dhe Bashkimit Sovjetik sipas së cilës qeveria sovjetike i akordonte asaj shqiptare një ndihmë për zhvillimin e industrisë dhe bujqësisë.
* Nënshkruhet Konventa Ekonomike Shqiptaro-Jugosllave.
* Nënshkruhet në Sofie traktati i miqësisë, bashkëpunimit dhe ndihmës reciproke mes Bullgarisë dhe Shqipërisë.

## Lindje 
* 8 janar - David Bowie, këngëtar roku, muzikant dhe aktor anglez
* 31 janar - Jonathan Banks, aktor amerikan
* 9 prill - Isa Kastrati, atdhetar,Intelektual dhe dëshmor i kombit shqiptarë
* 22 maj - Agim Vinca, shkrimtar shqiptar
* 2 korrik - Larry David, aktor, shkrimtar, humorist dhe drejtor filmi
* 16 shtator - Sabri Fejzullahu, aktor, këngëtar dhe politikan nga Kosova
* 21 Nëntor - Alcione Dias Nazareth, këngëtare braziliane

#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
*  - Betim Muço, shkrimtar shqiptar
*  - Rexhep Ismajli, albanolog, linguist dhe profesor e akademik shqiptar

## Vdekje 
* 25 Janar - Al Capone, kriminel amerikan.
* 7 maj - Jani Minga, nënshkrues i Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë (L. 1872)
* 30 gusht - Riza Dani, nëpunës, prefekt dhe deputet shqiptar.
* 10 tetor - Qemal Draçini kritik, studiues, publicist, lëvrues i poezisë e i prozës dhe mësues shqiptar.
* 30 Dhjetor - Tefta Tashko Koço, këngëtare lirike dhe e muzikës qytetare shqipatare, Artiste e Popullit, (l. 1910)
#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
*  - Aleksandër Stavre Drenova - ASDRENI, shkrimtar shqiptar (l. 1872)
1872

## Ngjarje
## Lindje
* 11 prill - Aleksander Stavre Drenova, shkrimtar shqiptar, (v. 1947)
* 1 gusht - Jani Minga, nënshkrues i Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë (v. 1947)
* 4 shtator - Sotir Kolea, publicist, folklorist, leksikograf shqiptar (v. 1945)

## Vdekje
1942

## Ngjarje 
* 16 shtator - Zhvillohet Konferenca e Pezës.
* 4 tetor - Themelohet Partia e Ballit Kombëtar me kryetar Mit'hat Frashërin.

## Lindje 
* 10 qershor - Muharrem Berisha, matematikan, akademik dhe profesor shqiptar 
* 11 korrik - Esat Stavileci, jurist
* 29 shtator - Donna Leon, shkrimtare amerikane
* 7 dhjetor - Carla Thomas, këngtare amerikane
* 25 dhjetor - Sejfulla Myftari, aktor humorist shqiptar
#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
*  - Ali Podrimja, shkrimtar shqiptar

## Vdekje 
* 15 dhjetor - Faik Konica, publicist, figurë politike dhe shkrimtar shqiptar
* Abdi Toptani, veprimtar i çështjes kombëtare, prijës çetash, firmëtar i Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë dhe ministër Financash në qeverinë e parë, pjesëtar i Këshillit të Naltë dalur nga Kongresi i Lushnjës.
1958

## Ngjarje 
* SK Tirana,  e njohur edhe si 17 Nëntori Tirana kampione e Shqipërisë në futboll.

## Lindje 
* 13 Janar - Andrew Stanton, regjisor amerikan
* 21 Janar - Arben Imami, politikan dhe aktor shqiptar
* 11 Prill - Genc Ruli, politikan shqiptar
* 23 Shtator - Besnik Mustafaj, shkrimtar dhe politikan shqiptar
* 29 Gusht - Michael Jackson, këngëtar, autor, kompozitor, koreograf dhe valltar amerikan
#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
*  - Sevdai Radogoshi, aktor dhe humorist shqiptar

## Vdekje 
* 27 dhjetor - Mustafa Kruja, mësues, ministër, prefekt, kryeministër, senator i Mbretërisë Italiane, gjuhëtar e publicist.
1936

## Ngjarje 
* SK Tirana,  e njohur edhe si 17 Nëntori Tirana shpallet kampione e Shqipërisë në futboll.
* 20 janar - Mbreti i Britanisë së Madhe George V vdes. Djali i tij i madh trashëgon fronin, i cili merr emrin Edward VIII. Titulli "Princi i Uellsit" nuk do të perdorej për 22 vitet që do të vinin.
* 6 shkurt - Nisin Lojërat olimpike dimërore 1936 në Gjermani.
* 11 shkurt - Në Kuçovë shpërthen grevë urie nga punëtorët e naftës.
* 21 shkurt - Në Korçë shpërthen demonstrata e bukës.  
* 1 mars - Përfundon ndërtimi i digës Hoover në SHBA.
* 7 maj - Italia anekson Etiopinë.
* 17 korrik - Ushtria Spanjolle Afrikane nis një grusht shteti ndaj Republikës Spanjolle duke nisur kështu Luftën Civile Spanjolle.
* 25 tetor - Krijohet Aksi Romë-Berlin.
* 10 dhjetor - Mbreti i Britanisë Edward VIII abdikon(braktis fronin).
* 11 dhjetor - Edward VIII i kalon fronin vëllait të tij më të vogël George VI.

## Lindje 
* 19 Janar - Mahmut Bakalli, politikan shqiptar († 2006)
* 28 Janar - Ismail Kadare, shkrimtar shqiptar
* 10 mars - Sepp Blatter, president i FIFAs
* 7 maj - Vath Koreshi, shkrimtar shqiptarë († 2006)
* 17 maj - Dennis Hopper, aktor dhe regjisor amerikan (v. 2010)
* 1 Qershor - Bekim Fehmiu, aktor shqiptar
* 20 qershor - Gazmend Zajmi akademik i UP
* 25 qershor - Rexhep Qosja, shkrimtar shqiptarë
* 18 gusht - Robert Redford, aktor amerikan
* 14 Shtator - Ferid Murati, studiues shqiptaro-amerikan i mjekësisë dhe fitues i Çmimit Nobel
* 29 Shtator - Teodor Laço, shkrimtar shqiptar
* 29 shtator - Silvio Berlusconi, kryeministër italian, sipërmarrës mediatik
* 5 tetor - Václav Havel, dramaturg, shkrimtar dhe politikan çek (v. 2011)
* 10 Nëntor - Muntaz Dhrami, skulptor shqiptar
* 17 dhjetor - Papa Françesku

#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*

*  - Shaip Grabovci autor dhe shkrimtar shqiptarë

## Vdekje 
* 20 janar - George V Mbreti i Britanisë së Madhe (l. 1865)
* 3 shkurt - Princesha Sofi bashkëshortja e Princ Vidit (l. 1885)
* 18 qershor - Maksim Gorki, shkrimtar rus (l. 1868)
* 19 gusht - Federico García Lorca, shkrimtar spanjoll (l. 1898)
1987

## Ngjarje 
* 15 tetor - Përurohet hekurudha Milot-Rrëshen-Klos.

## Lindje 
* 21 shkurt – Ellen Page, aktore kanadeze
* 23 qershor – Lionel Messi, futbollistë argjentinas

## Vdekje 
* 5 korrik – Vexhi Buharaja, studjues orientalist, përkthyes shqiptar (L. 1920)
* 7 korrik – Kujtim Spahivogli, aktor dhe regjisor shqiptar (L. 1932)
* 4 tetor – Bilal Xhaferri, shkrimtar shqiptar (L. 1935)
* 12 Nëntor – Lasgush Poradeci, shkrimtar shqiptar (L. 1899)
#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
*  – Abdurrahim Buza, piktor shqiptar (l. 1905)
1880

## Ngjarje
* 1 Janar - fillimet e punës në  Kanalin e Panamasë.

## Lindje 
* 25 Mars - Mit'hat Frashëri, nëpunës, publicist, albanolog, diplomat, kryetar i Ballit Kombëtar dhe Komitetit "Shqipëria e Lirë" († 1949)
#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
*  - Çerçiz Topulli, luftëtar i Gjirokastrës

## Vdekje
1915

## Ngjarje 
* Ushtritë evropiane fillojnë të hyjnë në territoret shqiptare.

## Lindje 
* 4 Shkurt - Norman Wisdom, komedian, këngëtar dhe aktor, regjisor e skenarist anglez
* 12 Mars - Mahir Domi, gjuhëtar, akademik shqiptar (V.2000)
* 18 Mars - Gjon Karma, aktor shqiptar
* 14 prill - Zef Mala, publicist dhe kryetar i Grupi Komunist i Shkodrës.
#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
* Dhimitër Shuteriqi, shkrimtar shqiptar († 2003)

## Vdekje 
* 15 korrik - Çerçiz Topulli, Luftëtar dhe shkrimtar shqiptarë (l. 1880)
* 15 Korrik - Mehmet Shpendi, Bashkëthemeluesi dhe udhëheqësi kryesor i "Djelmnis së Shalës", udhëhoqi çetat e Dukagjinit kundra pushtuesve Osman dhe atyre të Malit të Zi, Hero i Popullit. (l. 1851).
* 15 Korrik - Vat Gjeloshi, Luftëtar dhe pjestar aktiv i "Djelmnis së Shalës", Dëshmor i Atdheut. (l. 1870).
* 24 shtator - Dedë Gjo Luli, luftëtar shqiptarë (l. 1840)
1931

## Ngjarje
* SK Tirana - E njohur edhe si 17 Nëntori Tirana kampione e Shqipërisë në futboll.

## Lindje 
* 4 Janar - Feriz Krasniqi, akademikë, profesor dhe biolog shqiptarë
* 3 Maj - Ekrem Myrtezai, akademik shqiptarë
* 6 Dhjetor - Zeki Muren,këngëtar dhe kompozitor turk
#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
*  - Dritëro Agolli, shkrimtar shqiptarë
*  - Karmell Kandreva, shkrimtar shqiptarë († 1982)
*  - Nasho Jorgaqi, shkrimtar shqiptarë

## Vdekje 
* 18 Tetor - Thomas Edison, shpikës amerikan (l. 1847)
#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
*  - Mihal Grameno, luftëtar dhe shkrimtar shqiptar (l. 1871)