open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pacienti

**Pacient** është çdo marrës i shërbimeve të kujdesit shëndetësor që kryhen nga profesionistë të kujdesit shëndetësor. Pacienti është më shpesh i sëmurë ose i lënduar dhe ka nevojë për trajtim nga një mjek, infermiere, optometrist, dentist, veteriner ose ofrues tjetër të kujdesit shëndetësor.

## Etimologji 
Fjala pacient fillimisht do të thoshte "ai që vuan". Ky emër në anglisht vjen nga fjala latine patiens, pjesorja e tashme e foljes deponente, patior, që do të thotë 'po vuaj' dhe e ngjashme me foljen greke πάσχειν (paskhein 'vuaj') dhe emri i saj i afërm πάθος (patos).

Kjo gjuhë është interpretuar si kuptimi se roli i pacientëve është të pranojnë dhe tolerojnë në mënyrë pasive vuajtjet dhe trajtimet e përshkruara nga ofruesit e kujdesit shëndetësor, pa u përfshirë në vendimmarrje të përbashkët për kujdesin e tyre.

## Shiko edhe 
* Shërimi
* Spitali

## Lidhje të jashtme
* E drejta e pacientit  në amzën mjeksia.net

## Referime
Xhavit Kadri Kryeziu

**Xhavit Kadri Kryeziu** u lind më 24. 4. 1943 në Rogaçicë, komuna e Kamenicës (Dardanës). Shkollën fillore e mbaroi në vendlindje, Normalen në Gjilan (1965), ndërsa ShLP-në, Dega e Gjuhës e Letërsisë Shqipe në Prizren (1968). Fakultetin për të njëjtën degë e kreu në Prishtinë (pa shkëputje nga puna), Shkollën e Oficerëve Rezervë- Dega e Artilerisë Tokësore në Zarë të Kroacisë e që pas mbajtjes së praktikës ushtarake në Slloveni, merr gradën e nëntogerit dhe pastaj magjistroi në Fakultetin e Mbrojtjes Popullore. Në detyrën e mësuesit e arsimtarit ka punuar në shkollën e vendlindjes në vitet 1965-1973 (me ndërprerje). Në vitet 1973-1978 punoi në detyrën profesorit për lëndën e Gjuhës e Letërsisë Shqipe në Gjimnazin e Kamenicës (Dardanës). Në vitin 1978 emërohet kryeshef në Organin e Mbrojtjes Popullore të kësaj komune, ku punoi deri në vitin 1988. Në qershor të këtij viti pushteti serb filloi fushatën e largimit të punëtorëve shqiptarë nga puna, duke filluar nga këto organe, e kështu u veprua edhe ndaj tij që më se një vit mbeti pa punë. Në vitet 1981-2001 ka ligjëruar lëndën e Mbrojtjes Popullore në Fakultetin Teknik të Prishtinës, Dega e Makinerisë, në cilësinë e bashkëpunëtorit të jashtëm, pra, deri kur hiqet kjo lëndë nga programi mësimor. Nga viti 1989 punoi në Gjimnazin “Ismail Qemali” të Kamenicës deri në pension në vitin 2008. Krahas punës është marrë edhe me shkrime. Deri më tash ka botuar më se 20 punime nëpër gazeta dhe revista, nga fusha e historisë, gjuhësisë dhe letërsisë. Jeton dhe vepron në Kamenicë. Deri tash ka botuar këto libra:

- *Shkolla fillore "Metush Krasniqi" e Roganës I*, *1945 - 2000*, me bashkautor, botuar me 2001 (300 faqe);

- *Shkolla fillore "Metush Krasniqi" e Roganës II, 2000 - 2005*, me bashkautor, Gjilan, 2006 (216 faqe);

- *Pishtarët e shkollave shqipe në Dardanë (Kamenicë) I*, Gjilan, 2006. (126 faqe);

- *Pishtarët e shkollave shqipe në Dardanë (Kamenicë) II*, Gjilan, 2007. (102 faqe);

- *Gjimnazi ”Ismail Qemali” i Kamenicës (1964- 2007),* Gjilan, 2009 - Monografi. (388 faqe);

- *Peisazhet e fjalës*, Prizren, 2011, (155 faqe).  

Merret edhe me lektorim. Për Xhavit Kryeziun e veprimtarinë e tij krijuese kanë publikuar shkrimet e tyre: Dr. Jusuf Vatovci, Dr. Faik Shkodra, Dr. Bahtijar Kryeziu, Dr. Zeqir Demi, poeti e kritiku letrar Nexhat Rexha, poeti Rrustem Geci, poeti Shaban Cakolli, veterani i arsimit Bejtullah Muja, etj.
Vangjush Ziko

Vangjush Thoma Ziko ka lindur në Korçë në vitin 1931, ku kreu dhe arsimin e tij të mesëm.

## Karriera
Arsimin e lartë për letërsi e bëri pranë Institutit të Letërsisë “M. Gorki” në Moskë. Punoi si mësues i letërsisë pranë gjimnazit “Raqi Qirinxhi” dhe si pedagog i letërsisë dhe i gjuhës ruse në Universitetin “Fan Noli” në Korçë. Shkruan poezi,dramë dhe perkthen nga gjuha ruse.
Vëllimin e parë me poezi dhe dramën e parë i botoi në vitin 1959. Është kryesisht një poet lirik.Poezia e tij dallohet për lirizmin meditativ me ngjyrime filozofike.Drama e tij ka natyrë psikologjike. Ai i është përkushtuar gjithashtu përkthimit të poezisë lirike ruse.Ka botuar përmbledhje të veçanta të poezive të A.S. Pushkinit,S. Eseninit,E. Eftushenkos si dhe Antologjinë e Lirikës Ruse(katër vellime), ku ka përfshirë rreth peseqind poezi të  më shumë se treqind poetëve rusë që nga fillimi i shekullit të tetëmbëdhjete gjer në fund të shekullit të njëzetë. Është autor i një sërë studimesh,esesh dhe skicash letrare si dhe bashkautor tekstesh të letërsisë. Ka marrë pjesë aktive në jetën kulturore dhe letrare të rrethit të Korçës dhe në ndihmë të talenteve të reja dhe ka qënë aktivizuar në botimin e disa revistave periodike kulturore. I është dhënë Urdhëri "Naim Frasheri"i klasit të parë dhe "Kurora e Krijimtarisë 2006"nga Klubi Letrar "Bota e Re"për krijimtarine e tij letrare. Që prej shtatorit të vitit 2004 jeton në Kanada pranë femijëve të tij.

## Referime
Veziri i Madh

parapamje|Nishani i sadrazemllëkut
**Kryeveziri**, **Veziri i madh** (turqishtja osmane: وزیر اعظم‎ *Vezir-i Azzam* "Veziri i lartë") apo **Sadrazemi** () ishte ministri udhëheqës i Perandorisë Osmane që nga fillimi i egzistimit të Perandorisë Osmane.

Sadrazemi ishte ruajtësi i vulës dhe zëvendësi i Sulltanit, shpesh edhe i plotfuqishmi i vërtet i perandorisë. Veziri i Madh mund të ishte me çfarëdo prejardhje, dhe gjithashtu edhe me prejardhje shqiptare, ku numrojmë 34 kryeministra (Vezir të Mëdhenjë) me përkatsi shqiptare.

## Shiko edhe 
* Lista e vezirëve shqiptarë në Perandorinë Osmane
* Lista e vezirëve të Perandorisë Osmane

## Referimet
Zgafella

**Zgafella** hapsirë brenda minierës për të mbajtur të hapët mjetet apo veprimatrin e minatorëve. Mbahet e hapur me elemente mbajtës nga druri, hekuri, metalet e lehta, betoni, mure të ndërtuara apo kombinim ë këtyre elementeve. Zgafella nuk është në gjendje që të mbajë gjithnjë shtypjen e malit por duhet të shërbej për periudhë të caktuar kohore.
Llamba e minatorit

*Llamba e minatorit* është llambë që me vete bartin minatorët. Zhvillimi i saj u bë nga pisha e dorës deri tek llamba me vajgur (feneri). Nga llamba me lëndë djegëse të gazit *acitelenit* (C2H2), prej karbon kalkut (CaC2) dhe krijonte ujë në llambë. Pastaj hynë në përdorim llambat me benzinë të cilat u zëvendësuan me llambat elektrike të furnizuara me energjinë që vinte nga një bateri akumuluese.
Sava Grujiqi

Sava Grujiqi ( Sava Grujić, 7 dhjetor 1840 Kolari, afër Beogradit - 3 nëntor 1913, Beograd )  gjeneral dhe politikan serb nga Serbia.

Sava paraqiste idenë e partive radikale serbe si ministër i luftës (riorganizimin e ushtrisë). Si ministër i punëve të brendëshme dhe të jashtme (n.tj. 1888, 1889-91, 1893/94) ishte një ndër përfaqsuesit e kushtetutës shumë liberale të viteve 1888/89.
## Burimi i të dhënave
Max Grundig

*Maks Grundig* (*Max Grundig*, 7 maj 1908 - 8 dhjetor 1989) ishte sipërmarrës në teknik, i cili në Fuerth, më 1927 themeloi shoqërinë sipërmarrëse të pavarur radio-transmetuese nga e cila më vonë doli uzina *Grundig GmbH*.  Kjo uzinë më 1972 u shndërrua në shoqëri aksionarësh (Grundig AG), kryesin e këshillit të së cilës e mbajti vetë Maks Grundigu.
Grundig AG

Shoqëria Aksionare "Grundig" (**Grundig AG**) është një ndër sipërmarrjet më të mëdha evropiane në sektorin e elektronikës argëtuese dhe koncerneve elektronike. Grundigu është themeluar nga Max Grundigu më 1972 me seli në Feurth. Formimi i saj u bë duke i përmbledhur në të disa fira që i kishte themeluar Grundiku. Aksionari më i madh ishte Shoqëria "Max Grundig" e themeluar më 1970.
Romano Prodi

**Romano Prodi** është i lindur më 9 gusht të vitit 1939 në Scandiano, Itali , është politikan Italian.
## Biografia 
**Romano Prodi** nga 17 maji 2006 ishte premier i Italisë. Në funkcionin e premierit për herë të parë ka qenë në periudhën nga 1996 deri 1998. Më 24 januar 2008 ka dhënë dorëheqje. Nga shtatori i vitit 1999 deri në nëntor të vitit 2004 Prodi ka qenë Kryetar i Komisionit evropian.

## Burimet
*
*http://www.romanoprodi.it/
*https://www.facebook.com/pages/Romano-Prodi/285064417489
Flota tregtare

**Flota tregtare** e një shteti përbëhet nga të gjitha anijet e një shteti, të cilat bëjnë transportin e personave dhe mallrave nëpër dete. Ato mund të jenë pronë private ose shtetërore që kryejnë këtë shërbim. Bruto tonelata e regjistruar (BTR) e një flote nuk i përgjigjet gjithnjë rëndësisë ekonomike të shtetit.

Vlera e flotës caktohet nëpërmjet klasave të anijeve, llojit, moshës dhe shpejtësisë së anijeve. Mund të dallohen anijet transportuese të personave, të mallrave copë (paketuara), të mallrave masiv (refuzë), të mallrave në kantina (*kontinera*) dhe të rezervuarëve. Këto anije përdoren për vija (udhë) të mesme ose të gjata bregdetare.

Rentabiliteti i flotave tregtare është ngushtë i varur me këmbimet e mallrave në botë. Por, ka edhe faktorë tjerë të cilët shkaktojnë rentabilitetin e flotave tregtare në veçanti. Për këtë përdoren metoda kundër liberalizuese si dhënia e përparësisë për zbarkim, ndihmat shtetërore nëpërmjet tatimeve etj.

Xhiroja e flotave detare të botës në vitin 1892 kapte shumën 14,6 milion bruto tonelata të regjistruara. Kjo gjiro është rritur vit pas viti, më 1900 : 22,4 ; 1914 : 49,1 ; 1920 : 53,9 ; 1930 : 68 ; 1952 : 87,2 milion bruto tonelata të regjistruara. Po ashtu edhe numri i anijeve të angazhuara në këtë drejtim është rritur dhe më 1 prill 1977 ishin të angazhuara 31 650 anije me 350,973 milion bru. ton. të regjistruara (nga këto 169,7 milion BTR rezervuare dhe 181,2 milion BTR për zbarkime të thata). Ngritja e xhiros nga 1 prilli i vitit 1976 deri më 1 prill 1977 ishte 20,955 milion BTR. Që nga 1 janari 1960 deri më 1983 flota tregtare botërore është rritur për 229,9 milion BTR. Më 1 janar 1976, Flota Ro-Ro (Roll on - Roll off) përbëhej nga 444 anije me 1,9 milion BTR, Flota kantina (Container) nga 378 anije me 377 748 TEU (Twenty Foot equivalent Unit), flota LNG/LPG (Liquefied Natural Gas/ Liquefied Petroleum gas) nga 453 anije me 4,9 milion m3 vëllim.

Në vitet '80-ta, rreth 28 % e flotës tregtare është regjistruar në Liberi, Panama, Singapor dhe Qipro. Kjo duket të jetë pasojë që në këto vende, në atë kohë tatimet ishin të ulëta dhe rregulloret për ekipet e anijeve nuk ishin aq të rrepta. Pasi që certifikata e flamurit mund të lëshohej nga çdo konsull i këtyre vendeve, në vitin 1976 humbën 211 anije me 1 326 679 BTR dhe u peshuan 929 anije me 10 095 933 BTR. Në vitin 1976 flota e rezervuave u rritë për 13,9 milion BTR, nga mesi i prillit 1977 në ndërtim gjendeshin 560 anije me kapacitet 18 097 milion BTR. Qarkullimi detar botërorë më 1776 kapte shumën prej 3,3 miliard tonelata.
Kompania tregtare

**Kompania tregtare** është formë shoqërisë tregtare e cila para së gjithash e ka zanafillën në tregtinë tej oqeanike e që në shekullin XVII nga ana e pushtetit është pajisur me privilegje monopoli dhe është ndihmuar në veprimet e saj.  Shpesh kompanive të tilla nga ana e shtetit iu janë dhënë ndihma financiare nga buxheti shtetëror si mjete nxitëse politike apo edhe pajisje ushtarake. Në këtë kohë, kompanitë më të njohura ishin *Kompania India Lindore* (1600, e anglezëve) ; *Kompania India Lindore* (1602, e holandezëve) dhe *Kompania Hudsonbai* (1670, e anglezëve).  Nga fundi i shekullit XX, sipas llojit të këtyre kompanive tregtar ndër tjera u themeluan edhe Shoqëritë Koloniale.
Kate Hudson

**Kate Garry Hudson**, (e lindur me 19 prill 1979) [shtë aktore amerikane e bija e fituesees së [Academy Award Goldie Hawn dhe Bill Hudson,  aktor, komedian dhe muzikant.

## Filmografia 
* 2009. *A Dream of Red Mansions*
* 2009. *Big Eyes*
* 2009. *Bride Wars*
* 2008. ''My Best Friend's Girl*
* 2008. *Fool's Gold*
* 2006. *You, Me and Dupree*
* 2005. *The Skeleton Key*
* 2004. *Raising Helen*
* 2003. *Le Divorce*
* 2003. *Alex & Emma*
* 2003. *How to Lose a Guy in 10 Days*
* 2002. *The Four Feathers*
* 2000. *Dr. T and the Women*
* 2000. *Almost Famous*
* 2000. *Gossip*
* 2000. *About Adam)*
* 1999. *200 Cigarettes*
* 1998. *Desert Blue*
* 1998. *Ricochet River''

## Referimet 
## Lidhjet e jashtme
Enertin Dheskali

**Enertin Dheskali** ka lindur më 31 mars të vitit 1976 në qytetin e Fierit. Mbaron gjimnazin “Perikli Ikonomi” në vitin 1994. Pas mbarimit të gjimnazit deri në vitin 1997 provon emigracionin, si shumica e të rinjve shqiptarë. Në këtë vit rikthehet në Shqipëri ku nis universitetin. Diplomohet në vitin 2002 në Fakultetin Filologjik në Universitetin e Tiranës, për Gjuhë dhe Letërsi, me rezultate mjaft të larta, (mesatare mbi 9.5). Në vitin 2006 nis studimet pasuniversitare dyvjeçare Master, (SHPU), për Letërsi të Huaj dhe Estetikë, të cilat i mbyll me rezultate maksimale. Në vitin 2010 nis Shkollën e Doktoraturës të cilën është duke e mbyllur me rezultate maksimale në profilin Letërsi Shqipe dhe Estetikë. Në vitin 2009 vazhdon edhe një tjetër Master pranë Universistetit “UFO”, për “Shkenca Administrative”. Që në vitin 2003 deri në vitin 2008 ka punuar si mësues letërsie në shkollën e mesme të përgjithshme “Janaq Kilica”, Fier. Më tej që nga viti 2008 e në vazhdim, punon si mësues në shkollën e mesme jopuplike “Flatrat e dijes”, në gjimnazin privat “Evarist Galua”, etj, si edhe drejtor në një tjetër shkollë jopublike të qytetit të Fierit. Po kështu ka punuar edhe si pedagog i jashtëm në Universitetin e Vlorës, duke dhënë lëndët e Letërsisë së Huaj, Shqipes Standarde dhe të Estetikës. Ka lëvruar gjithashtu edhe fushën e gazetarisë, ku ndër të të tjera ka punuar si kryeredaktor dhe drejtor në televizionin lokal “Apollon”. Është njohës i mirë i disa gjuhëve të huaja, të certifikuara me notë maksimale në Fakultetin e Gjuhëve të Huaja, Tiranë. Deri tani ka botuar tre vëllime poetike, të titulluara “Gjurmë zemre nëpër kohë”, “Përtej ëndrrave dhe përjetësisë”, dhe “Gjak në kozmos”. Ka në proces botimi romanet "Aty ku njeriu gjen vetveten" dhe "Kryqëzimi i një profesori të ri", një monografi universitare të titulluar “Mbi historinë e estetikës botërore”, si edhe dramën “Drejtësinë e bën paraja miku im”, etj. Është në marrëdhënie të përhershme me shtypin e shkruar, ku boton herë pas here krijime letrare, si tregime dhe poezi, por edhe recensa, kritika letrare, analiza, etj.
Anija tregtare

right|parapamje|300px|Një anije tregtare e quajtur *Sabrina.*

Një **anije tregtare** ose automjet lundrimi tregtar është një automjet lundrimi që transporton mallra ose pasagjerë me qira. Kjo është në kontrast me automjetet lundruese të kënaqësisë, të cilat përdoren për rekreacion personal, dhe anijet detare, të cilat përdoren për qëllime ushtarake.

Ato vijnë në një mori madhësish dhe formash, nga varkat zhytëse 6 metra në Hawaii, te anijet kazino me 5,000 pasagjerë në lumin Misisipi, te rimorkiatorët që lundrojnë në portin e Nju Jorkut, te cisternat e naftës dhe anijet kontejnerësh 300 metra në portet kryesore, te nëndetëset që transportojnë pasagjerë në Karaibe.

Shumë anije tregtare operojnë nën një "flamur komoditeti" nga një vend tjetër përveç shtëpisë së pronarëve të anijes, si Liberia dhe Panamaja, të cilat kanë ligje detare më të favorshme se vendet e tjera.

Marina tregtare greke është më e madhja në botë. Sot, flota greke përbën rreth 16% të tonazhit të botës; Kjo e bën atë aktualisht flotën më të madhe ndërkombëtare tregtare në botë, megjithëse jo më të madhen në histori.

Gjatë luftërave, anijet tregtare mund të përdoren si ndihmëse për marinat e vendeve të tyre përkatëse dhe thirren për të ofruar personel dhe materiale ushtarake.

## Shiko edhe 
* Anija e kontejnerëve

## Referime
Superpërcjellshmëria

parapamje|Një superpërcjellës në temperaturë të lartë duke ndejtur pezull mbi një magnet. Një rrymë elektrike e përhershme rrjedh mbi sipërfaqen e një superpërcjellësi, i cili vepron duke përjashtuar fushën magnetike të magnetit. Kjo rrymë formon një elektromagnet që shtyn magnetin.
**Superpërcjellshmëria** është dukuri që ndodh në disa materiale në përgjithësi me temperatura shumë të ulëta , karakterizohet me rezistencë elektrike zero .Superpërcjellshmëria për herë të parë është zbuluar nga fizicienti Heike Kamerlingh Onnes në vitin 1911.

Ashtu si ferromagnetizmi dhe vijat atomike spektrale, superpërcjellshmëria është një dukuri që mund të shpjegohet vetëm nëpërmjet mekanikës kuantike.

## Studimi 
Gjatë eksperimenteve të ndryshme fizicienti ka vërejtur se nëse zhiva ndodhet në temperaturën 4,2 K(kelvin) atëhetë rezistenca ka qënë 0(zero), çka do të thotë se zhiva i humb vetit e rezistencës elektrike dhe kalon në superpërcjellës.Temperatura gjatë së cilës trupi kalon në superpërcjellës quhet si **temperatura kritike**.
## Humbja e vetive të superpërcjellësve 
Vetitë e superpërcjellshmërisë te trupat mund të humbasin nëse trupi futet në fushë të fortë magnetike.

## Shih edhe 
* Fizika
* Vetitë elektrike të materialeve

## Lidhje të jashtme 
* superconductors.org/Type1
* superconductors.org/Type2
* Superconductivity: Current in a Cape and Thermal Tights. An introduction to the topic for non-scientists National High Magnetic Field Laboratory
* Introduction to superconductivity
* Lectures on Superconductivity (series of videos, including interviews with leading experts)
* Superconducting Niobium Cavities
* Superconductivity in everyday life : Interactive exhibition
* Videos for various types of superconducting levitations including trains and hoolahoops - also videos of Ohm's law in a superconductor
* Video of the Meissner effect from the NJIT Mathclub
* Superconductivity News Update
* Superconductor Week Newsletter - industry news, links, et cetera 
* Superconducting Magnetic Levitation Video
* Superconductor Science and Technology (journal) 
* Why does a levitated magnet start to rotate? (German) 
* National Superconducting Cyclotron Laboratory at Michigan State University
* High Temperature Superconducting and Cryogenics in RF applications
* CERN Superconductors Database
* High Temperature Superconductivity
* Magnetisation of High Temperature superconductors by the flux pumping method
* YouTube Video Levitating magnet
* Isotope effect in superconductivity
* International Workshop on superconductivity in Diamond and Related Materials (free download papers)
* New Diamond and Frontier Carbon Technology Volume 17, No.1 Special Issue on Superconductivity in CVD Diamond
Masakra e Qafë-Valmirit

**Masakra e Qafë-Valmirit** që një nga krimet e regjimit komunist në Shqipëri. Më 17 gusht 1949, në Qafë të Valmirit në Mirditë, regjimi komunist ekzekutoi 14 burra nga zona, 4 prej të cilëve u varën në litar ndërsa 10 u pushkatuan. Ekzekutimi u bë nga shteti si hakmarrje për vrasjen e Bardhok Bibës, deputet i parlamentit të kohës dhe sekretar politik i komitetit të Partisë së Punës të kësaj krahine.

## Historia 
Bardhok Biba u vra më 7 gusht 1949 në Qafë-Valmir nga Komiteti i Maleve, që e pranoi autorësinë duke lënë letër në trupin e pajetë. Komiteti i Maleve ishte një grupim rezistence kundër regjimit, i përbërë nga kundërshtarë të regjimit që jetonin në arrati. 

Pas vrasjes së Bibës, autoritetet ndërmorën një fushatë represive në Mirditë, duke arrestuar disidentë gjatë natës nga disa fshatra, dhe duke dërguar dhjetëra familje në internim. Ndërsa gratë dhe fëmijët niseshin me kamionë drejt kampeve, burrat shkonin të lidhur me tela me gjemba drejt vdekjes.“Hapen dy gropa. Ata ishin të lidhur me pranga dhe kur binte njëri tërhiqte dhe tjetrin, ranë të gjallë brenda”. - Gjergj Marku, nipi i të pushkatuarit Ndrec Ndoj.Prokurori Misto Bllaci kërkoi 20 vendime me vdekje në fillim, ndërsa Gjykata e Lartë Ushtarake në fund të procesit që zgjati nga data 11 gusht, kur u kryen arrestimet, deri më datën 16, kur u dha vendimi, ra dakord për 14 dënime me vdekje. Në vetëm pesë ditë proces hetimor u pranua në dokumentet e lëna pas se *asnjëri nuk ishte i përfshirë në vrasje*., të dënuarit u ekzekutuan më 17 gusht 1949:
#Preng Ded Gjomarkaj, Orosh, varet në litar.
#Pjetër D. Vila, Kaçinar, varet në litar.
#Dodë Mark Biba, Kthellë Epër, varet në litar
#Pjetër Paloka, Kaçinar, varet në litar
#Nikollë Bardhok Bajraktari, Rrëshen, pushkatohet.
#Llesh Gjon Melyshi, Malaj, pushkatohet.
#Nikoll Llesh Bajraktari, Orosh, pushkatohet.
#Ndrecë Mark Ndoj, Kaçinar, pushkatohet.
#Bardhok Dodë Gjini, Prosek, pushkatohet.
#Gjok Gjin Kaçi, Bukmirë, pushkatohet.
#Gjergj Beleshi, Kthellë Epër, vritet për të vëllanë, Dodën.
#Ndoc Gjet Cupi, Blinisht, pushkatohet.
#Preng Shkurt Nikolli, Orosh, pushkatohet.
#Frrok Mata, Kaçinar, pushkatohet.
Të 14 viktimat mbetën në  dy varret masive të hapura gjatë ekzekutimit për 40 vite, derisa eshtrat e tyre u rivarrosën në një varr monumental me 1991. 71 vite më pas, familjarët e atyre që viden pa faj, presin drejtësi.

## Referime
Margareta Divjak-Mirwald

**Margareta** Divjak-**Mirwald**, shkrimtare austriake  dhe mësimdhënëse

## Jeta 
Lindur më 1951 në Vjenë, studiuar për mësimdhënien e filologjisë klasike dhe romake (që nga ajo kohë e në vazhdim jep mësim në të dyja këto lënde). Pjesemarrese  aktive ne  seminarin e gjuhes dhe kultures shqiptare  ne Kosove.  Ndërkohe jeton në Brunn/Geb te Austrise.

## Botime 
1983 : Die Werdung(realizimi), Niederösterreichisches Pressehaus(shtëpia e botuese e  Niederastrise), Çmimi i karrierës i Landit Niederösterreich.

1984-1986 : Përkthime nga  frëngjishtja, shtëpia botuese Beck, Mynih.

1994 : Philomeles Töchter (bija e Filomenes) (Artikull te : Die Frau als Wirtschaftsfaktor im Altertum, (Gruaja si një faktor ekonomik në lashtësi) Shtepia botuese vjeneze e grave).

1995 : Hommage à Emma(Homazh Emës (Artikull te : Zwischenräume (Hapsira të ndërmjetme), Edition Umbruch, Mödling)

1998 : Brautnacht im Theater in der Drachengasse.  (Nata e nuses në teatër në rrugicën e kuçedrës) Emërtim si kontributi austriak për cmimin Alexander Onassis.

2005 : Immer wenn der Kuckuck schrie – Innenansichten eines Krieges (Përherë kur klithte kukuvjaka – Këndveshtrime të brendshme  të një lufte), (Botime Mither) Shtepia botuese Novum (Mirenjohja e Landit NÖ),

2008 : Woher kommst du dass du meinen Namen weißt (Nga vjen ti që di emrin tim) (Botimet Rösner)

2009 : Lexime dhe emisione ne radio tek Ö1, Litersi – Shembuj tekstesh

## Çmime dhe nderime 
1983 : Çmimi perkrahes i Landit te Niederösterreich dhe shperblimi i BMUK për Die Werdung (Realizimi)

1998 : Perzgjedhur si kontributi i Austrisë për çmimin Alexander Onassis për Brautnacht (nata e nuses)

2005 : Çmimi mirënjohës i Landit te Niederösterreich per Immer wenn der Kuckuck schrie – Innenansichten eines Krieges (Përherë kur klithte kukuvjaka – Këndveshtrime të brendshme  të një lufte)
Niko Tyto

**Niko Tyto** (1936, Malëshovë, Përmet-29 nëntor 2014, Përmet) ishte folklorist dhe shkrimtar shqiptar. Shkollën  fillore e mbaroi në Malëshovë, 7-vjeçaren në Elbasan, të mesmen në Gjirokastër. Universitetin e Tiranës,Fakultetin  Histori-Filologji, dega Letërsi  Shqipe, e kreu më 1961. Kursin pasuniversitar për letërsi shqipe e kreu më 1972, po në Tirane. Ka botuar nëntë  libra për fëmijë, gjashtë me material  folklorike, katër me studime. Ka referuar materiale  letrare dhe gjuhësore në sesionet shkencore,si në Përmet, Gjirokastër, Berat,  Elbasan  e Tiranë. Në Tiranë ka mbajtur tema për personalitete si: Abdyl Frashëri, Kamber Benja, Sefulla Malëshova, Dashnor Mamaqi etj. Në shtypin periodik  dhe atë lokal ka botuar shkrime të natyrave të ndryshme si në gazetat “Republika”, “Albania”,  Gazeta Shqiptare”,  “Dita”,  “Shekulli”,  “Përmeti”,  “Zagoria”, “Tepelena jonë”,  “Dëshnica” etj. Ka redaktuar e përgatitur për botim mbi dhjetë  vëllime me poezi  për fëmijë, apo për të rritur, duke i shoqëruar me parathënie. 

Ka botuar këto vëllime poetike për fëmijë:

- O ti yll!  1975

- Jam krenar!  1976

- Në fshatin e lumtur!  1976

- Rritem unë e rritesh ti!  1989

- Dashuria ime!  1998

- Të lutem gjyshe dhe një!  2000

- Tregon gjyshja!  2001

- Eh,sikur të kisha!  2006

- Shih moj gjyshe sa u rrita!  2008
Flaka (gazetë)

**Flaka** më herët *Flaka e vëllazërimit* ishte gazetë e vetme shqiptare në Maqedoni e cila në fillimet e para dilte tre herë në javë. Numri i parë doli më 4 pril 1945 në Shkup. Më vonë ajo u bë e përditshme dhe pastaj u shua.
Si themelues i gazetës merret Nexhat Agolli
## Rubrikat 
## Lidhje të jashtme 
http://icon.crl.edu/detail.php?language=Albanian&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=-1&recIndex=7&recCount=19

## Burimi i të dhënave
Masakrat naziste ne Tirane

Masakra në:

## barrakat e zjarrfiksave 
Ushtarët gjermanë vranë 6 burra dhe dogjën barakat.

## garazhin e pallatit të Toptanëve 
Ushtarët gjermanë vranë 8 vetë, ndër to 2 italianë.

## shtëpinë e Haxhi Krujës 
Ushtarët gjermanë vranë 6 vetë ndër tadhe djalin e tij, dhe i vunë zjarrin shtëpisë.

## Litertaure 
Këtej kaluan hordhitë gjermane” e Stavri Frashërti, botuar në 1945.
Varrea e Fterrës

**Varrea e Fterrës** është objekt turistik në fshatin Fterra.

## Përshkrimi 
thumb|250px
Pjerrtësia e shpateve dhe ndofta një lëvizje tektonika kane formuar një kon depozitimi, që  mund të jetë më i madhi në Shqipërinë e Jugut.  
Dikur një lagje   me emrin Çoke  ne fshatin Fterra një përbytje disa ditore e lagjes së Çoke e cila sot quhet Varrè.  Banorët e lagjes që sot quhet Varrè u shpërndanë në dy brigjet e afërme në vendbanimin, andej: Kofinaj-Rukaj-Zhupaj dhe këtej: Mataj-Gjonaj-Korkutaj-Shehaj-Gjonikaj.  
"Në anët e saj shfaqen kalldrëmet e bukura e shumë të lëmuara (tek shtëpia e mësues Neimit (mbiemri : Zani) dhe përtej në mehallen e Kofinaj)".thumb|right|350px

## Legjenda 
“Më parë shtrihej poshtë te varréja (zalli).  Po shumë kohë më parë për tre ditë e net u vithis dhe u mbulua me zall (varré) që vinte si lumë nga lart.  Edhe më vonë kur u mbyt Mevlani varrea lëvizte si lumë.  Kjo ka qënë vonë” – .

Kur isha i vogël dhe shikoja kalldrëmet e bukura e shumë të lëmuara nga këmbët (tek shtëpia e mësues Neimit dhe përtej në Kofinaj) më dukeshin si gjymtyrë të një të varrosuri gjigant.  Ç’donin ato fragmente të çuditshme kalldrëmi, vetëm në ato dy skaje ?

## Sizmologji 
Profesor Eduard Sulstarova e ka bërë objekt studimi zonën e Fterrës.

## Literatura 
* Jakup Mato në gazetën "Fterra  jonë" Nr.3 – shtator, 1997.

## Referime
Jani Caruqis

**Jani Caruqis** - piktor grek.

## Jeta 
Lindur me 1910.  Vdekur më 1935 studiuo në Francë.  Dime qe ka qene oficer ne Fterre gjate luftës italogreke dhe ka pikturuar motive lokale.

## Literature 
* Jakup Mato ne gazeten "Fterra jone Nr. 13 – prill, 1999.

## Lidhje 
* http://www.stormpages.com/fterra/HISTORIA%20-%20TRADITA.htm
Naser Ademi

thumb|right|380px
**Naser Ademi** (2 Tetor 1965 – 29 Korrik 2001) lindi në Negotinë të Gostivarit nga një familje bujare dhe atëdhetare. Shkollimin fillor e kreu në Negotinë të Gostivarit dhe dy vjetë të shkollës  së mesme, gjegjësisht  gjimnazin e kreu në Negotinë pastaj tregëtaren në Tetovë.
Tek Naseri qysh si fëmijë vëreheshin ndjenjat patriotike, ndërsa ndarja e shtetit Shqiptarë në disa shtete ballkanike e mundonte shumë.

Vitet 1981-1984 ishin vite të rënda për popullin shqiptarë  prandaj Naseri e braktis vendlindjen dhe shkoi tek babai i tij që gjendej në qytezën e Borovës  afër Vukovarit në Kroaci. Vitet e 90-ta  lufta në Kroaci Naserin e zuri në Vukovar, Naseri i etur për hakmarrje  ndaj armikut shekullor serbosllav i cili vite me radhë sundonte popullin  Shqiptarë, ai ndër të parët bashkë  me kryetarin e atëhershëm të Vukovarit organizon mbrojtjen e Vukovarit.

Me fillimin e luftës heroike të UÇK-së në Kosovë (Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës) Naseri i përgjigjet thirrjes së Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së ku në pranverë të vitit 1999 u radhit në radhët e çlirimtarëve bashkë me shokët e idealit. Fati i tij deshti që Naseri të merr pjesë në Betejën e Koshares ku thyhet kufiri  Shqiptaro–Shqiptarë si ushtarë i Brigadës 138 “Agim Ramadani”  nën udhëheqjen e komandantëve Fadil Hadërgjonaj dhe Rrustem Berisha. Në këtë luftë  Naseri  mbante  pseudonimin e luftës “NASER  GOSTIVARI”

Erdhi koha kur filloi një luftë për  çlirimin e trojeve shqiptare në Maqedoni ku Naserin e gjeti në këmbë e sypatrembur që edhe kësaj here iu përgjigj thirrjes së Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare, bashkë me shumë luftëtarë tjerë anembanë trojeve Shqiptare.
Kësaj radhe pati nderin të jetë si ushtarë i komandantit kolonel TAHIR  SINANI në brigadën  116 “Tahir Sinani” me shkathtësinë e tij luftarake Naseri hetohet nga komandanti, i cili i jep gradën ushtarake TOGER. Më 29 korrik 2001 në Malin Korab në vendin e quajtur "Zabeli i Kukulit", në krye të detyrës ranë heroikisht: Naser Ademi, Komandant Tahir Sinani, Hyrë Emini, Brahim Ademi dhe Hisa Fazliu.

## Lidhje te jashtme
*Filmi Dokumentar për Naser Ademin "Një jetë për liri"
Oftallmoskopi

right|thumb|Oftallmoskopi
**Oftallmoskopi** është instrument ose aparat optik përmes të cilit mjeku ka mundësi të shikojë pjesët e brendshme të syrit sidomos rrjetën e syrit , Retinën . 
Oftallmoskopi për herë të parë u zbulua nga fizicienti Hermann von Helmholtz në vitin 1851.
## Pjesët 
Oftallmoskopi në brendësi e tij ka një pasqyrë sferike me diametër (**d=10cm**) , dhe në pjesën dalëse të aparatit ekziston jë vrimë ose hapje me diametër (**d=1cm**) nëpërmjet të së cilës është e mundur që të depërtojë dritë në pjesët e brendshme të organit të syrit.

## Shih edhe 
* Fizika

## Lidhje të jashtme 
* Overview at bmjjournals.com
* A new digital hand held ophthalmoscope - sciencedaily.com - 
* Medlineplus about different types of ophtalmoscopy
Xhamia e Haxhi Bendos

parapamje|Xhamia e Borshit
**Xhamia Haxhi Bendos** ose **Xhamia e Sopotit** në Kalane e Sopotit mbi Borsh mendohet të jetë formësuar në gjendjen e sotme në shekullin e 18. Xhamia në kala është ndërtuar nga haxhi Bendo, mbështetësi i Ali Pashë Tepelenës në këto anë.

Xhamia u shkatërrua nga grekët në shekullin e 20-të. Tashmë është bërë një tentativë për marrjen e lejes për restaurimin e godinës, por bashkia përgjegjëse e Himarës ende nuk e ka dhënë këtë.

## Përshkrimi 
Xhamia e Haxhi Bendo Vasilit (Haxhi Bedo) ka një kupolë sferike 6 m X 6 m X 9 m. Në pjesën perëndimore ka një hyrje porte me qemer. Në fasadën jugore dallohet mihrabi. Në krahun lindor dallohet pjesa e mbetur e minares.
North American Free Trade Agreement

**North American Free Trade Agreement** ose **NAFTA** është marrëveshja e tregtisë së lirë në Amerikën e veriut.  Kjo marrëveshje lehtëson tregtinë mdermjnet Kanadasë, ShBA-se, dhe Meksikës.

Marrëveshja filloi në 1994.
Letra e Ajnshtajn-Szilardit

thumb|350px|Letra e dërguar presidentit të ShBA, Franklin D. Rusvelt.
thumb|upright|Letra me përgjigjien e Franklin D. Rusvelt.

**Letra e Ainshtainit dhe Szilard** është një letër e derguar presidentit të ShBA, Franklin D. Rusvelt, nga ana e Leo Szilard dhe Albert Einstein. Letra u shkrua kryesisht nga Leo Szilard dhe u nënshkruar gjithashtu nga Albert Ainshtajn në lidhje me fillimet e kerkimeve fizike mbi energjinë atomike. Letra ishte me shumë një kërkesë nga ana e fizikanëve, të cilët kërkonin fillimin e studimeve mbi mundësinë e fuzionit atomic (nuklear). Sipas dy shkencëtarëve, kërkimet do të ishin një përgjigjie ndaj përpjekjeve të Gjermanisë Naziste për të shtënë në dorë këtë teknologji.

Në letër thuhej:

:*“Disa punime të fundit nga E. Fermi dhe L. Szilard, të cilat më janë komunikuar me anë të një manuskripti, më bëjnë të mendoj se elementi uranium mund të shëndrrohet në një burim të ri dhe të rëndësishëm energjie në një të ardhme jo shumë të largët.”*

Përgjigjia e Franklin D. Rusvelt ishte e menjëhershme. Në letrën e tij ndaj fizikantëve ai përgjigjet se:

:*“I dashur professor:*
*Dua t’iu falenderoj juve për letren e fundit që më keni dërguar… Këto të dhëna rezultuan shumë të rëndësishme… aq sa kam mobilizuar flotën dhe ushtrinë në hetime për cështjen në fjalë...”*

Letra u përfundua më 2 gusht 1939, por mbërriti në duart e presidentit amerikan vetëm më 11 tetor të po atij viti. Më 21 tetor Komiti Këshillor për Uraniumin u mblodh për herë të parë në Universitetin e Cikagos, me në krye Liman Xheims Brigs (Lyman James Briggs). Më pas eksperimentet me uraniumin do të përfshiheshin në Projektin Manhatan.

## Lexim i mëtejshëm 
* https://web.archive.org/web/20061108075927/http://virtor.bar.admin.ch/pdf/ausstellung_einstein_fr/der_pazifist/A-Bomb_Regrets.pdf

## Lidhje të jashtme 
* Reproduction of actual 1939 Einstein-Szilard letter
* President Roosevelt's response to Dr. Einstein Letter
Mustafë Xhemaili

### BIOGRAFIA
**Mustafë Xhemaili** u lind më 19 shtator 1954 në Shkup. Shkollën fillore e kreu në Komogllavë, ndërsa gjimnazin në Ferizaj. Mbaroi Letërsinë dhe Gjuhën Shqipe në *Fakultetin Filozofik të Universitetit të Prishtinës*.

## VEPRIMTARIA 
Për shkak të veprimtarisë politike për çlirimin e Kosovës nga Serbia, i ndjekur nga policia, në fillim të vitit 1984, u detyrua ta lëshojë Kosovën dhe të strehohej në Zvicër, ku edhe sot jeton bashkë me gruan e tre fëmijët. Nga viti 1976 e deri në fillim të vitit 1983 punoi gazetar në Televizionin e Prishtinës, ndërsa gjatë vitit 1983 gazetar në të përditshmen «Rilindja» të Prishtinës. Vazhdimisht është marrë me gazetari dhe publicistikë. Ka qënë publicist e kolumnist në shumë revista dhe gazeta që dilnin e dalin në Kosovë.

## VEPRIMTARI PUBLIKE LETRARE POLITIKE DHE ATDHETARE 
* Gjatë viteve 1984-1991,ka punuar si redaktor e kryeredaktor i revistës së mirënjohur „Zëri i Kosovës», në Zvicër, ndërsa gjatë viteve 2000-2001, kryeredaktor i revistës «Ekskluzive» në Cyrih-Prishtinë-Tiranë. 
* Në vitin 1982 Shtëpia Botuese «Rilindja» në Prishtinë ia boton librin e parë me poezi «Netëve të verës». 
* Në vitin 1993 Shtëpia Botuese «Naim Frashëri» në Tiranë - librin me poezi «Fusha e plagosur». 
* Në vitin 2001 Shtëpia Botuese “Dukagjini” e Pejës ia boton librin me poezi “Sëmundjet e botës”. 
* Në vitin 2003, shtëpia botuese « Rozafa », në Prishtinë ia botoi librin poetik «Dorëshkrimi nga dheu». M. Xhemaili ka shkruar edhe poezi për fëmijë. 
* Librin e tij “Banon ëndrra në syrin tim”, e botoi « Zgjimi » në Ferizaj, në vitin 2001. 
* Në fillim të vitit 2004, iu botua libri poetik «Arkitektura e stinëve», në gjuhën gjermane, në bashkautorësi, brenda librit voluminoz «Kuarteti poetik», i përkthyer nga Ferdinand Laholli. 
* Përveç në disa antologji në gjuhën shqipe, poezitë e M. Xhemailit janë të përkthyera dhe të përfaqësuara në disa antologji dhe revista në gjuhët gjermane, italiane, rumune etj.
Këshilli për drejtshkrimin e gjuhës gjermane

**Këshilli për drejtshkrimin e gjuhës gjermane** apo **Rat für deutsche Rechtschreibung** pra (RdR) këshilli për  ortografinë gjermane  është institucioni kryesor ndërkombëtar  për  gjuhën gjermane.

Qendrën e ka në Mannheim, Gjermani, RdR  u krijua 2004 si pasues i *Zwischenstaatliche Kommission für deutsche Rechtschreibung* ("komisionit ndërqeveritar  për drejtshkrimin gjerman") in order to comprise proponents as well as opponents to the German orthography reformë of 1996 (and subsequent reforms).

RdR përbehet ndërkohë  nga 39 anëtarë  nga shtetet dhe rajonet si me poshtë :

*  Gjermania: 18 këshilltarë
*  Austria: 9 këshilltarë
*  Zvicra: 9 këshilltarë
*  Provinca e Bolzano-Bozen - Tiroli Jugor (Italia): 1 këshilltar
*  German-speaking Komuniteti i Belgjikës (Belgjika): 1 këshilltar
*  Liechtenstein: 1 këshilltar

## Lidhje te  jashtme 
* Website of the Rat für deutsche Rechtschreibung *(gjermanisht)*
* All press conferences of the Rat für deutsche Rechtschreibung as audio-files *(gjermanisht)*
John Harvard

200px|right
**Xhon Harvard** (*John Harvard* lindi në nëntor 1607, Southwark afër Londrës - 14 shtator 1638 Charlestown, Mas., ShBA) teolog protestant, anglezë në ShBA, nga Anglia.

Më 1637, Harvardi lundroi në Anglin e Re (*New England*) dhe aty, në kishën e Çarlstounit (*Charlestown*) shërbeu si mësues ordinar.  Harvardi pasurin dhe bibliotekën e tij, më 1636, ia fali *Kolegjit të Kolonisë*.  Ky kolegjë më vonë, më 1639 mori emrin e tij.
Barometri Harvard

*Barometri Harvard* apo *Barometri i Komitetit mbi Zhvillimin Ekonomik i Universitetit Harvard* ishte një ndër mjetet parashikuese të zhvillimeve ekonomike pas luftës së I-rë botërore.

Nga vargjet empirike u formësuan tri vargje. Vargu i parë merrej si vargu i spekulimi (kursi i akcizave të industrisë, debutimet e bankës së Nju Jorkut), vargu i dytë i quajtur edhe vargu i veprimtarisë së sipërmarrjes (debutimet jashtë bankës së Nju Jorkut, çmimet e tregtisë me shumicë), dhe vargu i tretë, vargu i tregut të parasë (gjiroja e diskonit për këmbimin e mallrave). Këtu, lakorja e spekulimit nxiton përpara asaj të veprimtarisë e kjo e fundit atë të tregut të parasë. 

Pas vitit 1924, të dhënat e llogaritura të saj mbeten prapa parashikimeve aq sa që *Barometri Harvard* u dëbua nga përdorimi prej sistemeve tjera barometrike dhe prej metodave tjera të kërkimit për nxitimet në zhvillimin ekonomik. 
## Shiko dhe këtë 
* Universiteti Harvard
Hasan (kthjellim)

* **Hasan**, në literatur edhe Hassan, emër i përveçëm arab në kuptimin *i bukuri*.
* **Hasan**, zakonisht sundimtar arab.
* Hasan - kalif, i biri i Aliut dhe nipi i Muhametit.
* Hasan II - mbret i Marokut, i biri i Muhametit V-të.
* **Hasanidët**, **Alavidët** - dinasti marokane me prejardhje sherifide që nga 1666 udhëheqnin sulltanatin (nga 1957 mbretërin) e Marokut.
* Hazarët, në literatur edhe *Hasarët*.
Hazarët

[parapamje|Hazara në [Bamjan]]
**Hazarët** ose **Hasara** (*Hesoreh*, nga persishtja *hazar* këtu në kuptimin *mijëfisht*; persisht: هزاره, romanizuar: *Həzārə*; në Hazaragi: آزره, romanizuar: *Āzrə*) është emër përmbledhës i disa grupeve të njerëzve që sot jetojnë në Iran, Pakistan, ish-BRSS dhe Afganistan.
Lepuri dhe iriqi

**Lepuri dhe iriqi** është një përrallë nga fusha e fabulave rreth garës së të ngadalshmit dhe të shpejtit.  Dallohen tri grupe, kafsha e ngadalshme e mashtron të shpejtën me ndihmën e miqve të cilët janë radhitur më parë përgjatë vijës së vrapimit ; në grupin e dytë hynë thënia antike që, kafsha e ngadalshme kapet për bisht të kafshës së shpejtë ; ndërsa në të tretën hynë e thëna e Esopit që, kafsha me *çime* e tejkalon gjumashin e shpejtë.
Haskala

**Haskala** (hebraisht *Shpalosja* në kuptimin *sqarimi*) lëvizje sqaruese ndër folësit e judishtes së jahudizmit në Evropën lindore të shekullit XIX.

Këta folës që gjendeshin nën ndikimin e mendimeve të Moses Mendelsonit, përkundër atakimeve nga ana e fundamentalistëve (ortodoksisë) të jahudizmit si Çahsidizmi, u shkëputën nga tradita dhe zhvillimin e tyre e shihnin në kulturën dhe emancipimin e kohës së re. 

Sqarimi (hebr. *Maskilim*) i jepte përparësi Biblës dhe *shkencave profane* në vend të studimeve *talmund*. Mirëpo deri tek asimilimi i tyre në rusë nuk erdh për shkak të rezistencës së *antisemitëve* në radhët ruse. Për këtë dominojë vetëdijesimi për një komb të jahudive. Ky vetëdijesim, më tej hapi rrugën për Cionizmin.

## Letërsia Haskala 
Tekstet *Haskala* janë shkrime sqaruese në gjuhën judishtes, që u përhapën në Evropën lindore nga fundi i shekullit XIX. Këto shkrime i zëvendësuan shkrimet e vjetra tradicionale të jahudizmit. Ndër autorët më të njohur të teksteve haskala numërohen: M. Lewin (1749-1819); I.Axenfeld (1787-1866); A.B. Gottlober (1811-1899); E.M. Dick; A. Goldfaden dhe I.J Linezki (1839-1915). Në fund të teksteve haskala, me shkrimet e Mendele Mojcher Sforim-it, fillon perioda klasike e letërsisë judishtes.
Urrejtja

parapamje|Hazel Massery i bërtet Elizabeth Eckford në një shfaqje të urrejtjes racore në 1957.
**Urrejtja** është një përgjigje emocionale e fortë negative ndaj njerëzve, gjërave ose ideve të caktuara, zakonisht e lidhur me kundërshtimin ose neverinë ndaj diçkaje. Urrejtja shpesh shoqërohet me ndjenja të forta zemërimi, përbuzjeje dhe neverie. Urrejtja nganjëherë shihet si e kundërta e dashurisë.

Janë paraqitur një sërë përkufizimesh dhe këndvështrimesh të ndryshme mbi urrejtjen. Filozofët kanë qenë të shqetësuar për të kuptuar thelbin dhe natyrën e urrejtjes, ndërsa disa fe e shohin atë pozitivisht dhe inkurajojnë urrejtjen ndaj grupeve të caktuara. Teoricienët socialë dhe psikologjikë e kanë kuptuar urrejtjen në një kuptim utilitar. Disa shfaqje publike të urrejtjes ndonjëherë ndalohen ligjërisht në kontekstin e kulturave pluraliste që vlerësojnë tolerancën.

Urrejtja mund të përfshijë një gamë të gjerë gradimesh të emocioneve dhe të ketë shprehje shumë të ndryshme në varësi të kontekstit kulturor dhe situatës që shkakton reagimin emocional ose intelektual. Bazuar në kontekstin në të cilin shfaqet urrejtja, ajo mund të shihet në mënyrë të favorshme, të pafavorshme ose neutrale nga shoqëri të ndryshme.

## Emocioni 
Si emocion, urrejtja mund të jetë jetëshkurtër ose afatgjatë. Mund të jetë me intensitet të ulët - 'Unë e urrej brokolin' - ose me intensitet të lartë: 'Unë e urrej gjithë botën'. Në disa raste, urrejtja mund të jetë një përgjigje e mësuar nga ndikimet e jashtme, si për shembull nga abuzimi, mashtrimi ose manipulimi. Si rregull i përgjithshëm, urrejtja është përgjigja e thellë psikologjike ndaj ndjenjës së bllokimit ose paaftësisë për të kuptuar disa fenomene sociologjike. Robert Sternberg pa tre elementë kryesorë në urrejtje:

* një mohim i intimitetit, duke krijuar distancë kur afërsia ishte bërë kërcënuese;
* një infuzion pasioni, si frika ose zemërimi;
* një vendim për të zhvlerësuar një objekt të vlerësuar më parë.

Funksioni i rëndësishëm vetë-mbrojtës, që gjendet te urrejtja, mund të ilustrohet nga analiza e Steinberg-ut për urrejtjen 'marrëveshëse', ku një marrëdhënie e varur refuzohet në një kërkim për autonomi.

## Shiko edhe 
## Referime
Inati

**Inati** ose **zemërimi**,

Një person që përjeton inat shpesh do të përjetojë efekte fizike, të tilla si rritja e rrahjeve të zemrës, presioni i lartë i gjakut dhe rritja e niveleve të adrenalinës dhe noradrenalinës. Disa e shohin inatin si një emocion që shkakton një pjesë të përgjigjes *lufto ose fluturo*. Inati bëhet ndjenja mbizotëruese në aspektin e sjelljes, njohjes dhe fiziologjisë kur një person bën zgjedhjen e vetëdijshme për të ndërmarrë veprime për të ndaluar menjëherë sjelljen kërcënuese të një force tjetër të jashtme.

Inati mund të ketë shumë pasoja fizike dhe mendore. Shprehja e jashtme e inatit mund të gjendet në shprehjet e fytyrës, gjuhën e trupit, përgjigjet fiziologjike dhe nganjëherë aktet publike të agresionit. Shprehjet e fytyrës mund të variojnë nga këndimi i brendshëm i vetullave deri në një vrenjtje të plotë. Ndërsa shumica e atyre që përjetojnë inat e shpjegojnë zgjimin e tij si rezultat i "çfarë u ka ndodhur", psikologët theksojnë se një person i zemëruar mund të gabojë shumë mirë sepse inati shkakton humbje në aftësinë e vetë-monitorimit dhe vëzhgueshmërisë objektive.

Psikologët modernë e shohin inatin si një emocion normal, të natyrshëm dhe të pjekur, të përjetuar nga pothuajse të gjithë njerëzit ndonjëherë, dhe si diçka që ka vlerë funksionale për mbijetesën. Inati i pakontrolluar mund të ndikojë negativisht në mirëqenien personale ose sociale dhe të ndikojë negativisht tek ata që i rrethojnë. Ndërsa shumë filozofë dhe shkrimtarë kanë paralajmëruar kundër sulmeve spontane dhe të pakontrolluara të inatit, ka pasur mosmarrëveshje mbi vlerën e brendshme të inatit. Për çështjen e trajtimit të inatit është shkruar që në kohët e filozofëve më të hershëm, por psikologët modernë, ndryshe nga shkrimtarët e mëparshëm, kanë vënë në dukje edhe efektet e mundshme të dëmshme të shtypjes së inatit.

Në popull për këto dy skaje janë të ngulitura shprehjet si *kija inatin falja hakun* dhe shprehja *ja kam inatin aq shumë saqë e kisha mbyt*.

## Shiko edhe 
* Zemërimi
* Tërbimi

## Referime
Zambaku

Zambaku ( lat. Lilium), eshte nje bime e cila ben pjese ne familjen e Nymforeve ( lat. Liliaceae). Ajo ndryshe quhet dhe mbreteresha e ujit.

Nga rizomi i Zambakut prodhohet Niseshtja.

Ajo rritet prej 60 deri ne 180cm.

Ja disa specie te Zambakave :

Lilium African Queen, 
Lilium Casa Blanca, 
Lilium Fata Morgana, 
Lilium Garden Party, 
Lilium Golden Splendo,  
Lilium henryi , 
Lilium mackliniae ,
Lilium martagon , 
Lilium pardalinum , 
Lilium Pink Perfection,  
Lilium regale .
Kryeplaku

**Kryeplaku** është udhëheqësi i shoqërive tek popujt natyral (fshatit, katunit, klanit, fisit). 

Pozita e kryeplakut para së gjithash bazohet në njohurit e tij që për ekzistencën e shoqërisë janë të rëndësishme.  Por, kjo pozitë shpesh është e varur edhe në rezultatet e sjelljeve që pasqyrohen në namie tij.  Kështu në periudha të pasigurta politike, këtë pozitë, zakonisht e merr *trimi i luftës*.  Tek një pjesë e madhe e fiseve indiane, kishte kryeplak të luftës dhe kryeplak të paqes.

Po ashtu, kryeplaku ka funksione të rëndësishme fetare si b. f. vëzhgimin e mirëmbajtjes së riteve.  Zakonisht në këto raste si konkurencë me ndikim politikë, paraqiten *mjeku*.  Kështu tek *shavanët* e Amerikës Veriore, në shekullin XX, u paraqit konflikti shembullor në mes të H. Tecumseh-ut e vëllezërve të tij kundër mjekuesit Tenskuataua. 

Kryeplaku shpesh është pasardhës i të ranëve të parë në rajon por edhe pasardhës i mistikëve ose i themeluesve të fisit.  Në këtë mënyrë erdh deri tek idea e krijimit të sundimit sakral (Mbretëria).
Hasani

parapamje|Kaligrafia e Hasanit
**Hasan ibën Ali** (lindi më 625 - 669) politikan, kalif, arab nga Iraku.

Hasani ishte i biri më i vjetër i kalifit Aliu dhe nip i Muhametit. Hasani, pas vrasjes së Aliut më 661 në Irak, u emërua si kalifi i 5-të me radhë. Mirëpo pas gjashtë muajsh, për një hoqi dorë nga e drejta e këtij post. Për këtë ai mori një shumë të madhe si dëmshpërblim nga pasuesi i këtij posti Moavija I-rë. Për shitët, Hasani është imami i dytë, ndërsa si imam i tretë merret i vëllai i tij Husaini.
Hasani II

djathtas|frameless
**Hasani II-të** (lindi më 9 korrik 1929) politikan, që nga 1961 mbret i Marokut.

Hasani i II-të është i biri më i vjetër i Muhamedit V-të. Shërbente si këshilltar i të atit të tij dhe nga 1960-61, ishte zëvendëskryeministër dhe ministër i mbrojtjes. Më 3 mars 1961 mori fronin dhe gjatë periudhave 1961-63, 1965-67 njëkohësisht ishte edhe kryeministër. I mbështetur nga grupet politike të ndryshme kishte fuqi të madhe udhëheqëse sa që më 1965 suspendoi kushtetutën e vitit 1962 dhe nxjerri atë të vitit 1972. Gjatë kësaj periudhës (1965-72), e udhëhoqi vendin pa parlament dhe u mundua të ndërmerrte reforma shoqërore. Në vitet 1971 dhe 1972, iu shmang dy atentateve. Në politiken e jashtme, Hasani II, ndiqte një politikë të butë, së paku në rastet si ai i Lindjes së afërt. Ndërsa sa i përket çështjes së Saharës perëndimore, ai nxiti dhe zhvilloi një vijë nacionaliste.
Ramjani

**Ramjan** është një vendbanim në komunën e Vitisë, Kosovë.

Fshati i Ramjanit është fshat i bukur me pamje te mrekullueshme. Në Ramjan është i njohur edhe INTERNET HANI. Ramjani ka popullsi prej 1500 banorëve dhe gjendet ne mes te fshatit Novosellë dhe Tankosiq.

## Gjeografia 
Ramjani gjendet në mes të Novosellës dhe Tankosiqit. Neper rrugën kryesore të Ramjanit kalojnë vetura të cilat kanë destinacione të ndryshme.

Ramjani ka popullsi prej 1500 banorëve, Komuniteti i përgjithshme është shqiptar ndërsa sa i përket religjionit të gjithë janë myslimanë.

Poashtu vlen të theksohet se në këtë fshat KFOR-i posedon bazën e vet për operacione ushtarake.
 
 
## Ekonomia 
Ekonomia e Ramjanit nuk është në nivel të mirë. Në Ramjan kultivohet gruri, misri, luledielli, soja, patatja, etj.
 
 
## Historia 
Fshati i Ramjanit është shumë i vjetër. Më 28 shtator 1942, pas një konsultimi nga grupet e armatosura antifashiste në një fshat të Vitisë erdhën deri te marrëveshja që në misrishtën e Ramjanit të mblidhen si një tog ndër ata që bënin bërthamat e para të atyre motmoteve në frymën e luftës çlirimtare, po prini Babushi e Kadri Halimi, Kurti, Selami, Meta, Çollaku dhe Beci. Xheladin Kurbalia sapo ishte kthyer nga burgu me një përvojë të madhe po i mbledh rreth vetës në shtëpinë e tij të marrë për banim prej se ishte ik si muhaxhirë nga anën tjetër që shtypej më fortë nga dajaku e plumbi i Bugarit dytë.

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja 
* KK Viti
* Association of Kosovo Municipalities - Asociacioni i Komunave të Kosovës
Lutje në ditën e tetë të javës

**Lutje në ditën e tetë të javës** vëllim poetik me autor Gjekë Marinaj. Libri është botuar nga shtëpia Botuese "Faik Konica", Prishtinë 2008.