open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tulcea

right
right

**Tulcea** (bullgarish, rusisht, dhe ukrainisht: *Тулча*, ; turqisht: *Hora-Tepé* ose *Tolçu*) është kryeqyteti i Dobrujës, Rumani.

## Pak histori 
Qyteti u themelua në shekullin e VIII° asokohe qùhej Aegyssos sipas një dokumenti të Diodorusit i cili i referohet Ovidios nga libri i tij “Ex Ponto”. Në shekullin e parë perandoria romake arriti në Aegyssos, dhe atje e vendosi flotën e saj. Gërmadhat e kësaj periudhe janë të dukshme edhe sot.

Tulcea pati rolin e saj gjatë periudhës bizantine (shekulli VIII°– IX° ) dhe në Republikën e Gjenovës (shekulli X°– XIII°).

Në 1416, Tulcea u pushtua nga turqit. Në vitin 1860, Tulcea bëhet kryeqytet.

## Sot 
Në vitin 2002, Tulcea kishte 91.875 banorë
* 92,3% rumunë.
* 3,4% Lipovenë
* 1,4% turq 

## Persona të famshëm nga Tulcea 
* Tora Vasilescu, Aktore
* Radu Gheorghe, Aktor
* Virginia Mirea, Aktore
* Crin Antonescu, Deputet
* Lili Sandu, Këngëtare dhe aktore
* Traian Cosovei, Shkrimtar
Mëllaga

**Mëllaga**, megjithëse një bime e kultivuar,  që në mjekësinë popullore ka treguar vlera të jashtëzakonshme.

## Përshkrimi 
Me mjaft sukses gjethet dhe lulet e bimës janë përdorur në qetësimin e krizave të astmës.  Rrënja përmban me shumicë mucilagje e pektina, amidon dhe sheqerna.  Në sajë të këtyre elementëve bima përdoret me sukses kundër pezmatimit të rrugëve të frymëmarrjes dhe të sëmurëve me astmë.  Gjatë krizave, që prekin të sëmurin, këshillohet pirja e menjëhershme e çajit të mëllagës të ëmbëlsuar me mjalte.
Boeing B-52 Stratofortress

[parapamje|Një B-52H nga Barksdale AFB duke fluturuar mbi [Teksasi|Teksas.]]
**Boeing B-52 Stratofortress** është një bombardues strategjik amerikan me rreze të gjatë, subsonik, me fuqi jet. B-52 është projektuar dhe ndërtuar nga Boeing, i cili ka vazhduar të ofrojë mbështetje dhe përmirësime. Ai është operuar nga Forcat Ajrore të Shteteve të Bashkuara (USAF) që nga vitet 1950. Bombarduesi mund të mbajë deri në 32.000 kg armë dhe ka një rreze tipike luftarake prej rreth 14.200 km pa karburant nga ajri.

Duke filluar me ofertën e suksesshme të kontratës në qershor 1946, dizajni B-52 evoluoi nga një avion me krahë të drejtë i mundësuar nga gjashtë motorë turboprop në prototipin përfundimtar YB-52 me tetë motorë turbojet dhe krahë të fshirë. B-52 bëri fluturimin e tij të parë në prill 1952. E ndërtuar për të mbajtur armë bërthamore për misionet e parandalimit të epokës së Luftës së Ftohtë, B-52 Stratofortress zëvendësoi Convair B-36 Peacemaker. Një veteran i disa luftërave, B-52 ka hedhur vetëm municione konvencionale në luftime. Emri zyrtar i B-52 Stratofortress përdoret rrallë; joformalisht, avioni është bërë zakonisht i referuar si BUFF (Big Ugly Fat Fucker/Fella).

B-52 ka qenë në shërbim me USAF që nga viti 1955. Që nga qershori 2019, ka 76 avionë në inventar; 58 të operuara nga forcat aktive (krahu i dytë i bombës dhe krahu i 5-të i bombës), 18 nga forcat rezervë (krahu i bombës 307) dhe rreth 12 në ruajtje afatgjatë në Davis-Monthan AFB Boneyard. Bombarduesit fluturuan nën Komandën Ajrore Strategjike (SAC) derisa ajo u shpërbë në 1992 dhe avionët e saj u zhytën në Komandën e Luftimit Ajror (ACC); në 2010, të gjitha B-52 Stratofortresses u transferuan nga ACC në Komandën e re Globale të Forcave Ajrore (AFGSC). Performanca superiore me shpejtësi të larta nënsonike dhe kosto relativisht të ulëta operimi i kanë mbajtur ato në shërbim pavarësisht ardhjes së bombarduesve strategjikë më të avancuar më vonë, duke përfshirë Mach 2+ Convair B-58 Hustler, Mach 3 të anuluar të Amerikës së Veriut XB-70 Valkyrie, Rockwell B-1 Lancer me gjeometri të ndryshueshme dhe stealth Northrop Grumman B-2 Spirit. B-52 përfundoi 60 vjet shërbim të vazhdueshëm me operatorin e tij origjinal në 2015. Pas përmirësimit midis 2013 dhe 2015, aeroplanët e fundit pritet të shërbejnë deri në vitet 2050.

## Shiko edhe 
* Northrop B-2 Spirit
* Rockwell B-1 Lancer
* Northrop Grumman B-21 Raider

## Referime
Këshilli i Sigurimit i Organizatës së Kombeve të Bashkuara

**Këshilli i Sigurimit i Organizatës së Kombeve të Bashkuara** (anglisht: United Nations Security Council, lexo: Junajted Nejshëns Sekjuriti Kansil) është ndër organet më të rëndësishme të Organizatës së Kombeve të Bashkuara, që ka për detyrë mirëmbajtjen e paqes dhe sigurisë në mes të kombeve. Vendimet e këtij organi quhen rezoluta dhe janë të obligueshme. Këshilli i Sigurimit ka pasur takimin e parë në janar 1946. KS mund të përdor edhe forcë në konflikte të armatosura, por të gjitha shtetet permanente duhet të jenë dakord.

Ka dy lloje shtetesh në Këshillin e Sigurimit: 5 shtete permanente dhe 10 shtete të zgjedhura. Ka 5 shtete permanente dhe këto janë: ShBA, Franca, Britania e Madhe, Kina dhe Rusia. 10 shtetet e zgjedhura kanë ulëse në KS për një dy vjeçare. Një nga këto 10 shtete duhet të jetë nga Evropa Lindore, pjesë e së cilës është edhe Kosova dhe Shqipëria sipas OKB-së.

Shumë është përfolur për zgjerimin e shteteve permanente, por asnjë marrëveshje nuk është arritur. Shtetet që duan ulëse permanente në këtë këshill janë: Gjermania, Italia, Brazili, India, Japonia dhe kërkesa edhe për një shtet mysliman pa përcaktuar se cilin, dhe një shtet afrikan.

## Lidhje të jashtme 
* Këshilli i Sigurimit i OKB-së
Shiu

thumb|220px|Reshje shiu
**Shiu** është forma më e zakonshme e reshjeve që krijohet nga bashkimi i pikave të imta të ujit me madhësi dhe Pluhurit nga 0,5 mm deri 6-7 mm, të cilat për shkak të forcës së rëndesës bien nga retë në qiell përposhtë drejt tokës. Forma të tjera të shiut janë: dëbora, lloha, breshëri dhe vesa. Sasia e shiut të rënë matet në milimetra (mm). 1 mm reshje nënkupton 1 litër për metër katror. Jo i gjithë shiu bie në tokë, pasi një pjesë e tij avullon gjatë rënies për shkak të ajrit të thatë. Kur shiu nuk arrin të bjerë në tokë ai quhet virga, një dukuri që ndeshet shpesh në rajonet e nxehta dhe të thata të shkretëtirave.

thumb|220px|Shtrëngatë shiu mbi çatinë e shtëpisë
thumb|right|220px|shimatësi

## Klasifikimi i reshjeve
Klasifikimi i rreshjeve të shiut bëhet:

1.) sipas intensitetit
*Pika shiu kur bien më pak se 1 mm në orë. 
*Shi i dobët 1-2mm në orë
*Shi mesatar 2-6mm në orë
*Shi i fortë me shumë se 6 mm në orë.
*Shtrëngata më shumë se 10 mm në orë
*Shi i rrëmbyer më shumë se 30 mm në orë

2.) sipas natyrës së rënies
***Shi i butë** quhet kur përbëhet nga pika uji të imëta me diameter 0.5 mm. Këto lloj reshjesh vijnë nga retë shtresore jo grummbullore. Nuk është i rrëmbyeshëm për një orë mund të bien 0.5 mm
***Shi i zakonshëm** quhet ai që nuk përbehet nga pika të imta me diametër më të madh se 0.5 mm. Matet me sasinë e përgjithshme të rënë në njësinë e kohës. Ky lloj shiu vjen nga re të ulëta ose të mesme grumbullore. Hapësire jo e kufizuar. Qielli ka ngjyrë gri në të murrme. Nuk ka të çara në qiell. Ky shi nuk kthehet në shtrëngatë.
***Shi rrebesh** quhet i rrëmbyeshem dhe zgjat shume pak kohë, vjen nga re grumbullore te shiut. Gjithmonë kemi intensitet variabël, zë një hapësire të vogël, shpesh e quajmë shi me diell. Ai mund të kthehet në shtrëngatë të zakonshme kur kemi rryma tropikale. 

3.) sipas kohëzgjatjes
*në formë vese.
*i vazhdueshëm. 
*në formë shtrëngate.

## Rëndësia e shiut në natyrë  
Shiu ka rëndësi gjeografike dhe ekonomike, pasi ndikon në pastrimin e ajrit, në rritjen e bimësisë, në furnizimin e burimeve dhe të rrjedhave ujore, në bujqësi, në energjitikë etj. Por kur shiu është në sasi të mëdha mund të sjell edhe fatkeqësi natyrore si rrëshqitje, përmbytje, erozion etj.

## Ndikimi i njeriut  
## Shiu artificial 
## Shiko edhe 
* Reshjet
* Dëbora
* Breshëri
* Lloha
* Vesa
* Bryma

## Lidhje të jashtme
Filip Fishta

**Filip Fishta** (Shkodër, 28 prill 1904 - 1973) ka qenë studiues letërsie, bibliotekist, bibliograf, përkthyes dhe njohës arkivash. 

## Biografia 
U lind më 28 prill 1904 në lagjen Arra e Madhe në Shkodër, i biri i Ndocit dhe i Çile Shirokës.

Po në vendlindje ndoqi mësimet fillore në Kolegjën Saveriane të drejtuar nga Etërit Jezuitë. Studimet e mesme dhe të larta i kreu në Jugosllavi. Mbaroi Universitetin e Beogradit duke pasur si profesor ballkanologun Henrik Bariç. Ka punuar si lektor në Katedrën e Gjuhës dhe Letërsisë Shqiptare të Universitetit të Beogradit dhe "Lektor i gjuhës dhe i letërsisë shqipe" në "Ecole Nationale des Langues Orientales Vivantes", në Paris, nën drejtimin e M. Roques. 

Në vitin 1933 emërohet në Elbasan, ndërsa në vitin 1934-1935, në Shkodër. Më 1938 emërohet në Tiranë, në Institutin "Nana Mbretneshë", ku vazhdon duke punuar deri në mars të vitit 1944. U emërua dhe drejtoi Bibliotekën e Institutit të Studimeve Shqiptare.

19 janar 1945 arrestohet, i akuzuar si kriminel lufte dhe armik i popullit shqiptar, se me artikujt e tij pati shpërndarë idetë fashiste anë e kënd vendit. Me datën 11 qershor 1945, Trupi Gjykues e dënon me 30 vjet burg me heqje lirie dhe konfiskim “pasurie”.

## Vepra 
Më 1941 shkroi një polemikën “Shqipnia jonë” kundër Cordignano-s në: “Rivista d’Albania". Fishta ka shkruar në të përkohshmet Tomori i vogël, Hylli i Dritës, Shkëndija, Shkolla Kombëtare, Balli i Rinisë, “Drini” dhe Fashizmi.

Qe bashkautor në hartimin e një fjalori latinisht-shqip, botuar në Shkodër më 194.

## Referime
Kolë Bojaxhiu

[parapamje|Kolë Bojaxhiu me [fesa]]
**Nikollë Bojaxhiu** i njohur si **Kolë Bojaxhiu** (Prizren, ~ 1874 - Shkup, ~ 1919) ka qenë një biznesmen shqiptar dhe politikan, si dhe i ati i Nënë Terezës. Vdiq me datë 2 gusht 1919 në Shkup. Varri i tij gjendet në varrezat e Shkupit.

## Biografia 
Nuk dihet dita e lindjes së tij. Mendohet se ka lindur në qytetin e Prizrenit. Më vonë u vendos në Shkup ku u mor me tregti. U martua me Drane Barnaj. Nga martesa u lindën 5 fëmijë. 2 prej tyre vdiqën fare të vegjël. Tri fëmijët e tjerë ishin Lazër Bojaxhiu, Gonxhe Bojaxhiu (Nënë Tereza), dhe Age Bojaxhiu.  

Nikollë Bojaxhiu ishte një sipërmarrës bamirës dhe patriot shqiptar. Kompania e tij ndërtoj teatrin e parë të Shkupit (Uskub). Aj mori pjesë në zhvillimin e linjës hekurudhore që lidh Kosovën me Shkup - një projekt që ai financoj personalisht.  

Si aktivist i të drejtave te shqiptareve, ishte i vetmi katolik për t'u zgjedhur në këshillin e qytetit të Shkupit. Bojaxhiu vdiq në vitin 1919 në rrethana të panjohura, por dyshohet qe është helmuar nga agjentet agjentët serbë. Fëmijët e tij përfshinin Lazar, një oficer i ushtrisë shqiptare Mbretërore, dhe Nënë Tereza, një murgeshë katolike romake.

I lindur në Prizren në vitin 1874, Bojaxhiu u shpërngul në Shkup pas vitit 1900, ku ai së pari ka punuar si një farmacist dhe më vonë u bë një partner në një ndërmarrje ndërtimi. Ai ishte një poliglot: përveç gjuhës shqipe ai gjithashtu foli frëngjisht, italisht, serbo-kroate dhe turke. Në fillim të viteve 1900, ai u martua me Dranafile Bernai me të cilën pati tre fëmijë : Aga (l. 1905), Lazar (l. 1908) dhe Agnes (l. 1910), e cila më vonë u bë i njohur më mirë si Nënë Tereza. Kompania e Nikollë Bojaxhiu ndërtoj teatrin e parë të qytetit dhe një pjesë të linjës hekurudhore që lidh Shkupin me rajonin e Kosovës.

Në ditën e Deklaratës së Pavarësisë Shqiptare (28 nëntor 1912), ai organizoi një takim ku mur pjes Bajram Curri dhe Hasan bej Prishtina ndër të tjerë. Mbas okupimit nga Serbia, Bojaxhiu u bashkua me disa organizata shqiptare qe luftojshin për te drejtat e shqiptarëve. Ai vdiq në vitin 1919, disa orë pasi ai u kthye nga një takimi politik në Beograd. Disa biografë kanë atribuuar vdekjen e tij të helmimit nga agjentët serbë. Qëllimi dhe pjesëmarrësit e takimit mbeten të panjohur. Djali i tij Lazar konsideron qe teoria e helmimit të jetë një gjë e sigurt, ndërsa vajza e tij Agnes përshkroi atë si te pakonfirmuar.

Ne procesin i tij funeral morën pjesë një numër i madh të njerëzve dhe përfaqësues të të gjitha komuniteteve fetare. Si shenjë respekti, atë ditë të gjithë fëmijët morën dhurate dhe dyqanet mbetën të mbyllura. Pas vdekjes së tij, partneri i tij përvetësoj tërësinë e kompanistë përbashkët dhe nuk lënë asgjë për të e vejen e tij dhe pasardhësit.

## Referime
Drane Bojaxhiu

**Drane Bojaxhiu**, mbiemri i vajzërisë Barnaj, ishte nëna e Gonxhe Bojaxhiut. Ishte me origjinë nga Novo Sella e Gjakovës. Nuk dihet dita e saktë e lindjes së saj.

U martua me Kolë Bojaxhiu. Nga martesa u lindën 5 fëmijë. 2 prej tyre vdiqën fare të vegjël. 3 fëmijët e tjerë ishin Lazër Bojaxhiu, Gonxhe Bojaxhiu (Nënë Tereza), dhe Age Bojaxhiu.

Pas vdekjes së bashkëshortit (disa vite përpara fillimit të Luftës së Dytë Botërore) u largua nga Shkupi dhe u vendos në Shqipëri. Në periudhën 1932-1933 ajo së bashku me të bijën Age kanë banuar në Shkodër në një banesë me qera në rrugën Ludovig Saraçi. Vdiq në Tiranë, në vitin 1971. Nënë Tereza mundi ta vizitonte varrin e saj vetëm në vitin 1990 gjatë vizitës së saj të parë në Shqipëri.
Age Bojaxhiu

**Age Bojaxhiu** ishte e bija e Kolë Bojaxhiu (babai i Nënë Terezës) dhe Drane Bojaxhiu, e motra e Gonxhe Bojaxhiu. Nuk dihen shume gjëra mbi jetën e saj. Mbas vdekjes së babait, ajo së bashku me nënën u largua nga Shkupi dhe u vendos në Shqipëri. Vdiq në vitin 1973 në Tiranë dhe u varros po aty.
Dëbora

[thumb|Dëborë në [Graz Austri 2005.]]
[thumb|Zonat që mbulohen me dëborë me ndërrimin e [stina|Stinëve]]

**Dëbora** (ose **bora**) është reshje atmosferike në formë kristalesh uji të ngrirë që bien në tokë në trajtë flokësh të bardha dëbore.

Dëbora formohet kur avujt e ujit që gjenden në shtresat e larta të atmosferës në një temperaturë nën 0&nbsp;°C ngrin dhe bie në tokë kur temperatura e sipërfaqes është më e vogël se 2&nbsp;°C dhe, në shtresat e ndërmjetme nuk gjenden temperatura më të larta se 0&nbsp;°C, përndryshe dëbora shkrihet dhe bëhet llohë ose shi. Dëbora bie zakonisht në stinën e dimrit por, ka raste të rralla që bie edhe në stinë të tjera.

**Bora** formohet nga sublimimi i ngadalshëm i avujve të ujit në natyrë, kur temperatura e ajrit është nën 0°C.

Fjollat e borës përbëhen nga kristale gjashtëkëndëshe, që nuk janë të njëjta me njëra-tjetrën, pra secila fjollë ka formë unike.

borë më së shumti bie bë pjesën veriore të planetit tonë.

Edhe tek ne kemi reshje të dëborës.
parapamje|Foto nga: Amar Krasniqi

## Shiko edhe 
* Reshjet
* Shiu
* Breshëri
* Lloha
* Vesa
* Bryma

## Lidhje të jashtme
Nafta e papërpunuar

parapamje|Një mostër e naftës.
**Nafta e papërpunuar**, është një përzierje e lëngshme e verdhë-zezë e natyrshme e kryesisht hidrokarbureve, dhe gjendet në formacionet gjeologjike. Emri naftë mbulon si naftën bruto të papërpunuar që gjendet në natyrë, ashtu edhe produktet e naftës që përbëhen nga nafta e papërpunuar e rafinuar. Një lëndë djegëse fosile, nafta formohet kur sasi të mëdha organizmash të vdekur, kryesisht zooplankton dhe alga, janë varrosur nën shkëmbinj sedimentar dhe i nënshtrohen nxehtësisë dhe presionit të zgjatur.

Nafta merret kryesisht nga shpimet e naftës. Shpimi kryhet pas studimeve të gjeologjisë strukturore, analizës së pellgut sedimentar dhe karakterizimit të rezervuarit. Zhvillimet e fundit në teknologji kanë çuar gjithashtu në shfrytëzimin e rezervave të tjera jokonvencionale si rërat e naftës dhe argjiloret e naftës.

Pasi të jetë nxjerrë, vaji rafinohet dhe ndahet, më lehtë me distilim, në produkte të panumërta për përdorim të drejtpërdrejtë ose përdorim në prodhim. Produktet përfshijnë lëndë djegëse si benzina (benzina), nafta, vajguri dhe karburanti i avionëve; asfalt dhe lubrifikantë; reagentë kimikë të përdorur për të bërë plastikë; tretës, tekstile, ftohës, bojë, gome sintetike, plehra, pesticide, produkte farmaceutike dhe mijëra të tjera. Nafta përdoret në prodhimin e një larmie të madhe materialesh thelbësore për jetën moderne dhe vlerësohet se bota konsumon rreth 16 milionë metra kub çdo ditë. Prodhimi i naftës mund të jetë jashtëzakonisht fitimprurës dhe ishte kritik për zhvillimin ekonomik global në shekullin e 20-të, me disa vende, të ashtuquajturat "shtete të naftës", duke fituar fuqi të konsiderueshme ekonomike dhe ndërkombëtare për shkak të kontrollit të tyre mbi prodhimin e naftës.

Shfrytëzimi dhe përdorimi i naftës ka pasur pasoja të rëndësishme negative mjedisore dhe sociale. Nxjerrja, rafinimi dhe djegia e lëndëve djegëse të naftës lëshojnë të gjitha sasi të mëdha të gazeve serrë, kështu që nafta është një nga kontribuesit kryesorë në ndryshimet klimatike. Efekte të tjera negative mjedisore përfshijnë derdhjet e naftës dhe ndotjen e ajrit dhe ujit. Disa nga këto efekte kanë pasoja të drejtpërdrejta dhe të tërthorta shëndetësore për njerëzit. Nafta ka qenë gjithashtu një burim konflikti, duke çuar në luftëra të udhëhequra nga shteti dhe në konflikte të tjera. Spekulohet se prodhimi i naftës do të arrijë kulmin e naftës përpara vitit 2035, pasi ekonomitë globale ulin varësinë nga nafta si pjesë e zbutjes së ndryshimeve klimatike dhe një tranzicion drejt energjisë së rinovueshme dhe elektrifikimit.

## Shih edhe 
* Industria e naftës së papërpunuar
* Nafta
* Benzina
* Lista e vendeve sipas rezervave të naftës

## Burime
Gjuha limburge

**Gjuha limburge** është gjuhë gjermanike që flitet nga folës në Holandë, disa fshatra në Belgjikë, dhe një pjesë e vogël në Gjermani.
Mbretëreshë e robëreshë

{{Infobox album
| emri = Mbretëreshë e robëreshë
| tipi = Album
| artisti = Adelina Ismaili 
| kopertina = Mbretereshe e robereshe.jpg|110px|
| madhësia e kopertinës =100px
| lëshimi = 13 shkurt 2005
| inçizimi = 2004-2005
| zhanri = Tallava,Pop
| zgjatja = 2005-2006
| gjuha = shqip
| label = DEA Productions
| producenti = Avni Zejnullahu
| kronologjia = Chronologja i Adelina Ismajlit
| albumi i fundit = 
| ky album = Mbretëreshë e robëreshë

**Mbretëreshë e robëreshë** është një album i këngëtares shqiptare Adelina Ismajli.Albumi i shitur shumë të fortë në Shqipëri.

# Mbretëreshë e robëreshë  
# Dy motra, një frajer 
# Vetëm për ty 
# Trëndafili me erë 
# Kur femra hakmerrët  
# Kaos i yti 
# Heroi tragjedisë
# Nga zeroja në fitore 
# Hiqni maskat
# Kange ma kan vra
# Ah...  Kasandra
Abonimi

**Abonimi** (nga frëngjishtja *Abonnement*) është e drejta e një shërbimi (gazeta, ulëse në teatër) të vazhdueshëm e blerë me parapagim për një kohë të caktuar. Kjo e drejtë mund të blihet në formë të një bilete a karte. Mbajtësi i së drejtës së shërbimit të tillë quhet Abonent.

## Abonimet 
Në vend të shitjes së produkteve ndaras, abonimi propozon përdorimin ose aksesimin periodik (ditore, javore, çdo dy javë, mujore, gjashtëmuajore, vjetore / vjetore ose sezoni) në produktin apo shërbimin, ose, në rastin e organizmave të orientuar drejt performancës, si trupat e operave, bileta për gjithë ciklin e një sasie të caktuar (p.sh. nga pesë përmbi pesëmbëdhjetë) performanca të planifikuara për tërë sezonin. Kështu, shitja e njëjte të produktit mund të bëhet rregullisht dhe të rritë lojalitetin ndaj markës.

Rinovimi i abonimeve mund të jetë periodik dhe të aktivizohet automatikisht, kështu që kostoja e periudhës së re paguhet automatikisht me anë të debimit paraprak të fondeve nga karta kreditore ose llogaria e tanishme. Një variant i zakonshëm i modelit në lojëra online dhe në faqet e internetit është modeli freemium, ku niveli i parë i përmbajtjes është falas. Megjithatë, aksesi në funksionet premium (për shembull, bonuset e lojës ose arkivat e artikujve) është i kufizuar për abonentët me pagesë.

Industritë që përdorin këtë model përfshijnë klubet e shitjes së librave, klubet e shitjes së muzikës, ofruesit privatë të postës së internetit, televizioni me kabllo, televizioni satelitorë, ofruesit me kanale të televizionit të paguar, ofruesit e katalogëve digjitale me muzikë të shkarkueshme ose libra elektronikë, radioja satelitore, kompanitë telefonike, operatorët e komunikimeve mobile, ofruesit e internetit, botuesit e softuerëve, faqet e internetit.

Konsumatorët mund të gjejnë abonimet të përshtatshme, nëse janë të sigurt se do të blejnë rregullisht produktin dhe do të mund të kursejnë para. Klienti kursen kohë në dorëzimin e ri të produktit ose shërbimit.

Abonimet që ekzistojnë për të mbështetur klubet dhe organizatat i quajnë abonentët e tyre "anëtarë" dhe u ofrohet akses në një grup me interesa të ngjashme.

## Burimi i të dhënave
Kungimi

thumb|right|250px|Kungimi i parë i një vajze (Indi)
**Kungimi** (greq. *kinonia*; lat. *communio* - *bashkësi*) në Kishën katolike romake, Kishën Luteriane dhe kishën anglikane si edhe në Kishat e lindjes ka dy kuptime që rrjedhin nga eukaristia (falënderja):

1. bashkimi i të krishterit të pagëzuar me Perëndinë nëpërmjet marrjes së bukës dhe verës që mishërojnë "trupin" dhe "gjakun" e Krishtit në sakramentin e shenjtë.

2. bashkimi me kishën në një besim të përbashkët që një njeri, grup apo kishë tjetër kremtojnë eukaristinë mes tyre.

## Kuptimi katolik
## Kuptimi evangjelik
## Kuptimi anglikan
## Kuptimi luterian
## Shiko edhe
* Pagëzimi
* Mesha
* Eukaristia
* Darka e fundit
## Lidhje të jashtme
Virtyti

**Virtyti** (lat. *virtus*, *vir* "burre", pra "burrëria"; greq. *αρετη* areti) është epërsia morale e një personi. Virtyti është veti e çmueshme e karakterit të mirë. Ai është prirja dhe aftësia e një njeriu të tejkalojë në (mbi) diçka, të kryejë një veprim të caktuar në mënyrën më të mirë. Fjala *virtus* (virtyt) lidhej në romën e lashtë me aftësitë luftarake si, p.sh. guximi dhe trimëria. 

## Pesë virtytet 
Katër virtytet klasike "kryesore" të Perëndimit janë:
* pjekuria/urtësia
* drejtësia
* fuqia
* guximi
* morali

## Njësimi i virtyteve
## Maturia dhe virtyti 
## Virtyti i krishterë
## Virtyti dhe ceni (e meta) 
## Virtyti në filosofinë kineze 
## Shiko edhe
* Nderi
* Burrëria
* Morali
* Etika
* Mirësia                          * sinqeriteti
*mirekuptimi
*dashamirsia

## Lidhje të jashtme
Lodhja (trupore)

parapamje|Përfaqësimi artistik i ME/CFS.
**Lodhja trupore** është vargu i shkaqeve, që ndryshojnë nga një gjendje përgjumjeje në lidhje me një punë të caktuar që sjell ndjenjën djegëse brenda muskujve. Mendësish, 'lodhja' përshkruhet si paaftësia e të vazhduarit të bërjes me ritëm të një pune të caktuar  në praninë rritëse të ndjeshmërisë së orvatjes. Lodhja është e gjithëpranishme në jetën e përditshme, por vërehet veçanërisht gjatë ushtrimeve të rënda e të gjata.

Zhvillimi i lodhjes shoqërohet me një rritje fillestare shpërpjesëtimore të ndjeshmërisë së orvatjes së kërkuar për vazhdimin ose rritjen e punës së bërë përpara paaftësisë për të tendosur fuqinë e kërkuar që përjetohet.

## Llojet e lodhjes 
## Shkaqet
Shkaqet e lodhjes mund të jenë shumë të ndryshme si për shembull pagjumësia dhe bërja e punëve të rënda, etj.

## Shiko edhe
* Mërzia

## Lidhje të jashtme 
## Referime
KF Trepça '89

'''Klubi Futbollistik Trepça'89''' është klub bazuar në Mitrovicë. Klubi luan në Superligën e Kosovës. Ekipi i Trepça'89 është shumë i ri dhe është një ekip që i kanë ndër kushtet më të mira në Kosovë. 

KF Trepça'89 gjatë periudhës 1945-1989 njihej si *Rudari*, ndërsa gjatë periudhës 1989-2000 njihej si ''Minatori'89''. Numri 89, simbolizon vitin e grevës së minatorëve të Kosovës 1989. Për këtë klub kanë luajtur futbollistë të njohur si Selman Berisha,
Sheremet Jusufi, Sabit Osmani, Elvis Osmani, Seid Onbashi dhe të tjerë.

## Historiku 
Që nga formimi i klubit në vitin 1989, KF Trepça'89 ka fituar Kupën e Kosovës në futboll në sezonin 2011/12, ndërsa ky klub arritjen më të madhe e ka në sezonin 2016/17, ata u bënë kampionë për herë të parë në historinë e klubit. duke arritur vendin e parë në rradhitjen tabelare në Superligën e Kosovës dhe duke siguruar kualifikimet për në Champions League si klubi i parë në Kosovë që nga themelimi i Federatës së Futbollit të Kosovës  dhe i pari pas pranimit në UEFA dhe FIFA në vitin 2016 . 

## Lojtarët
### Huazim
## Personeli
### Rangimi i klubit sipas koeficentit në UEFA 
*Redaktuar më 6 dhjetor 2017*

## Referime 
## Lidhje të jashtme
*KF Trepça'89 tek UEFA
KF Trepça

**Klubi Futbollistik Trepça**, shkurt **KF Trepça**, është një ekip profesionist i futbollit nga Mitrovica që garon në Ligën e Parë të Kosovës. Klubi është formuar në vitin 1932 dhe është ndër klubet më të vjetra në Kosovë. Ekipi Trepça është ekipi i parë që ka bërë gara në Ligën Federative të Ish-Jugosllave, por me pjesmarrje jo të suksesëshme. Stadiumi i Trepçës quhet Stadiumi Olimpik Adem Jashari. Trepça ka shumë lojtarë të njohur në historinë e futbollit kosovarë si: Riza Lushta, Luan Prekazi, Erdogdan Celina, Fisnik Ademi, Rafet Prekazi, Besim Maxhuni, Arbnor Muja dhe shumë te tjerë.

## Historia 
KF Trepça është kampion i shumëfishtë në futboll në Kosovë. Për herë të parë është bërë kampion i Kosovës në futboll në sezonin 1947/47, pastaj është kampion gjatë sezonave 1948/49, 1949/50, 1951/52, 1954/55, 1992/93 dhe për herë të fundit në sezonën 2009/10. KF Trepça ishte finalist i kupës së ish RSFJ-së me 1978, dhe  është fitues Kupës së Kosovës në sezonën 1991/92 ( pa lojë ). 

## Tifozët 
Tifozët zyrtar të klubit KF Trepça janë tifo - grupi Torcida, të cilët janë tifo - grupi i parë në Kosovë i themeluar më 1984.

## Lojtarët 
**Sezoni 2010-2011**

## Stafi
## Ndeshje nderkombëtare
Në vitin 1978, Trepça luajti dy ndeshje miqësore dhe mori pjesë në Trofeo Ciudad de Zaragoza.

## Shih edhe 
*Trepça
*KH Trepça (hendboll)
*KB Trepça (basketboll)

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
Raul Castro

thumb|Raul Castro
**Raul Modesto Castro Ruz** është vëllai më i vogël i Fidel Castro.  Më 31 korrik 2006, ai u emërua nga Castro të udhëheqë Kubën për shkak se Fidel Castro iu nënshtrua një operacioni. Raul nuk mori pjesë në asnjë aktivitet publik gjatë javës së parë pas emërimit. Kjo gjë i shtoi spekulimit rreth gjendjes shëndetësore të fidel Castros dhe mënyrës se si Raul mendonte ta drejtonte Kubën. Gazeta spanjolle El-Pais njoftoi me datë 4 gusht 2006 se Raul kishte emëruar një komision prej 6 vetësh që ta ndihmonte atë për të drejtuar Kubën gjatë mungesës së Fidel Castro. Në komision merrnin pjesë Ministri i Punëve të Jashtme Felipe Pérez Roque dhe Carlos Lage, drejtuesi i reformës ekonomike në Kubë gjatë viteve 1990-1999.

Në të njëjtën kohë ai urdhëroi ngritjen në gjendje alarmi të ushtrisë dhe policisë kubaneze. Anëtarët e Komitetit për mbrojtjen e revolucionit (SCDR) u thirrën të marrin pjesë në stërvitje ushtarake. Mendohet se masat e fundit u morën për të parandaluar ndonjë akt diversioni nga emigracioni kubanez në SHBA.

Raul nuk gëzon të njëjtin popullaritet si i vëllai në Kubë. Ai njihet me nofkën "kinezi" për shkak të pamjes pak mongole. Sipas thashethemeve ai nuk duhet të ketë të njëjtin baba me Fidel Castron. Gjatë gjithë periudhës që nga marrja e pushtetit ai ka ndjekur besnikërisht të vëllanë dhe ka drejtuar "nën hijen e tij". Një gjë është e sigurt, Raul nuk ka karizmin për të cilën është aq i njohur i vëllai, Fidel.

## Jeta 
## Revolucioni 
## Shih edhe 
## Lidhje të jashtme
Eric Skanderbeg Margolis

**Eric Skanderbeg Margolis** (në artikuj përdor Eric S. Margolis) lindi në Nju Jork më 4 shkurt 1943. I biri i Nexhmije Zaimi me origjinë nga Libohova. Babai ishte hebre.

Ndoqi shkollën e muzikës dhe më vonë shkollën private në Nju Jork, e më pas shkollën ndërkombëtare në Gjenevë, Zvicër, Shkollën e Shërbimit të Huaj “Foreign Service School” në universitetin “Georgetown University” në Uashington DC, “New York University Graduate School”, si dhe Universitetin e Gjenevës.

Hyri vullnetar në ushtrinë amerikane gjatë luftës së Vietnamit dhe shërbeu për dy vjet. Pas kësaj shkoi në Xhamajka, ku punoi në projektet për zhvillimin e vendit. Më pas, u punësua në kabinetin e presidentit Nikson, ku punoi për përgatitjen e fjalimeve të fushatën e dytë elektorale të tij. Në vitin 1975 punoi në Nju Jork, për Estee Lauder Internationl, në drejtimin e bizneseve të saj në Lindjen e Mesme dhe Evropën Lindore. 

Nisi të shkruajë për gazetat në vitin 1982 fillimisht për “New York Times”, “Wall Street Journal”, e më vonë për “International Herald Tribune”, “Mainichi”(Tokyo), “Chicago Tribune”, “Los Angeles Times”, etj. 

Njëherazi, filloi të punojë edhe për TV dhe radio të ndryshme. Si korrespondent i luftës për kanalin mediatik “Canada’s Sun” ka mbuluar luftërat në Angola, Mozambik, Afrika e Jugut, Rodezia, Peru, Salvador, Nikaragua, Egjipt, Irak, Kashmir, Liban, Kurdistan, Afganistan. Ka mbuluar konfliktet në Lindjen e Mesme, Bashkimin Sovjetik, (duke përfshirë Kaukazin dhe Azinë Qendrore), Evropë, Kinë, Indi, Pakistan, Liban, Amerika Latine etj. Eshtë autor i disa librave. 

Qysh nga viti 1980 është komentator i përhershëm për çështjet e jashtme në kanalet televizive CNN, Fox, CBC, CTV dhe Sky News TV. Anëtar i Institutit Ndërkombëtar të Studimeve Strategjike, Londër,"Klubi kombëtar i shtypit", Uashington DC. Fitues i disa çmimeve, për 5 gazeta të kanalit kombëtar “Sun”, Kanada, për gazetën kryesore pakistaneze, “Dawn” ; “Khaleej Times” – Dubai ; “Gulf Times’’ –Qatar.

Ka përkrahur fuqishëm intervenimin e NATOs kundraj Jugosllavisë në vitin 1999. 

Analist në internet në www.foreigncorrespondent.com.
Drejtues i Jamieson Labs Ltd Kanada.

## Burim i të dhënave 
* www.panorama.com.al e datë 5 gusht 2006, Intervistë me Erik Skënderbeg Margolis. Artikull nga Afrim Malaj.
Fjalori

**Fjalori**, në kuptimin filologjik, është inventari i tërësishëm i njësive leksikore të një gjuhe, i cili bashkë me sistemin e rregullave për kombinimin e atyre njësive – gramatikën, bën strukturën gjuhësore. Ky kuptim shpeshherë ngushtohet dhe bartet mbi një grup ose individ, të cilët flasin një gjuhë, ose mbi veprat e shkruara në atë gjuhë, kështu që hasim të flitet për, p.sh. fjalorin e filozofisë, ose për fjalorin e një shkrimtari, kurse rastis të dëgjojmë që për dikë të thuhet se ka fjalor të pasur, të begatë.

Në kuptimin leksikografik, fjalori është një publikim i cili sistematikisht (zakonisht sipas rendit alfabetik) regjistron një pjesë, të madhe apo të vogël, të përgjithshme apo të veçantë, të fondit të përgjithshëm të një, apo të më shumë gjuhëve.

Ekzistojnë disa lloje fjalorësh, të hartuar mbi disa baza: sipas numrit të gjuhëve që përfshijnë – *njëgjuhësh*, *dygjuhësh* etj.; sipas destinimit – *shkollorë*, *akademikë* etj.; sipas projeksionit kohor – *etimologjikë*, *historikë* dhe *bashkëkohorë*; sipas fushave që përfshijnë – *të përgjithshëm* dhe *të specializuar*; sipas mënyrës së shpjegimit – *gjuhësorë* dhe *enciklopedikë*; sipas fushave të gjuhës që përpunojnë – *ortografikë*, *akcentologjikë* etj.

Në kuptimin enciklopedik, fjalori mund të jetë sinonim i nocionit *leksikon*, përkatësisht i një regjistri në formë fjalori të shpjegimit të nocioneve të ndryshme të një fushe, një aspekti etj. (*fjalori i termave letrarë*, *fjalori ekonomik*, *fjalori i astronomisë*, *fjalori i kompjuteristikës* etj.).

Projekti Wikimedia ka edhe tërësinë e veçantë Wikimedia Projekti Fjalori Shqip.

## disa njerz thojne qe ne detin ka ujra te pasterta 
Shenja " * " qëndron për shkurtime të titujve të fletës.
* Lista e fjalëve
----

* Fjalori i Informatikës*
* Fjalori i Internetit*
* Fjalori i Arsimit*
* Fjalori i Biznesit*
* Fjalori i Mjeksisë*
* Fjalori i Kopshtarisë*
* Fjalori i Kuzhinës*
* Fjalori i Pikturës*
* Fjalori i Kimisë*
* Fjalori i Inxhinierisë*
* Fjalori i Matematikës*
* Fjalori i Mitologjisë*
* Fjalori i Ekonomisë*
* Fjalori i Fizikës*
* Fjalori i Baletit*
* Fjalori i Arkeologjisë*
* Fjalori i Komunikacionit*
* Fjalori i Muzikës*
* Fjalori juridik*

## Shih edhe këtë 
* Wikipedia:Projekti Fjalori
* Fjalori i Gjuhës së Sotme Shqipe
* Ndërtimi i fjalorit
Gjeografia e Afrikës së Jugut

## ** Republika e Afrikës se Jugut** 
Afrika Jugore zë pjesën jugore të kontinentit dhe shtrihet nqa Oqeani Antlantik ne perendim deri ne Oqeanin Indian ne lindje.Ne veri kufizohet me Afriken Qendrore dhe ate Lindore.Në qendër të saj ndodhet gropa e Kalaharit dhe ne brendesi shkretetira e Kalaharit.Kjo gropë rrethohet nga perendimi,jugu dhe lindja nga pllajat e rrafshnalta,të cilat bëjnë pjesë në pllajat e rrafshnaltat e Afrikës Jugperëndimore,Jugore e shkretetira e Namibisë,e cila ndryshe quhet quhet dhe shkretetira e Diamanteve,si pasoje e reyervave te shmta te diamanteve qe gjenden ne të.Skajin jugor e yënë malet e Kapit dhe atë juglindor malet e Dragoit.Në lindje te tyre ndodhet ishulli i Madagaskarit,që per nga madhësia vjen i treti ne botë(587 mijë km).Gjatë bregdetit të Oqeanit Indian shtrihet ultesira e Moyambikut.Pjesa veriore e Afrikes se Jugut ka klime tropikale te thate dhe bimësi të varfër.Pjesa Jugore ka klime sbtropikale dhe ne te rritet bimsesia subtropikale(bimësia e makies).Skajet lindore kane klime te ngrohte e me reshje,ndaj ne to bimesia eshte e pasur.Në skajet perëndimore,për shkak të rrzmes së ftohtë të Bengules,reshjet mungojne,bimesia eshte shume e varfer dhe eshte e frmuaar shretetira e Namibise.Lumenjte kryesore qe e pershkrojne jane Limpopo e Zambezi,te cilëlt derdhen ne Oqeanin Indian.Në lumin e Zambezit eshte krijuar ujevara madheshtore e Viktorisë.Në Oqeanin Antlatik derdhet lumi Oranyhe.  

Si pasurit natyrore të Afrikës së Jugut llogariten: Ari *(Au)*, Kromi *(Cr)*, Antimoni *(Sb)*, Qymyri, Hekuri *(Fe)*, Mangani *(Mn)*, Nikeli *(Ni)*, Fosfate, Kallaji *(Sn)*, Urani *(U)*, Diamante të çmuara, Platini *(Pt)*, Bakri *(Cu)*, Vanadium  *(V)*, Kripa, Gazi natyrorë

Afrika jugoe është rajoni me i pasur te gjitha rajonet e tjera t afrikes. Shtetet se Mozambiku dhe Angola jan me ta prapambeturat sepse aty deri von ka qe i konolizuar nga pushtuesit e huja. Nder te tjerash ajo dallohet sepse popullsia zazake deri von nuk ka pasur t drejta themelore komtare te njerut aa nuk ka pasur te drejta te jetojn ne rajone te pershtatshme mirepo te jetojn ne rrezat`malit dhe ne rajone jo pjellore.
Gjeografia e Angolës

**Gjeografia e Angolës**

**Angola** ndodhet në kontinentit Afrikan në mes të Namibisë e Republikës Demokratike të Kongos dhe ka dalje në Oqeanin Atlantik. Sipas OKB-së hynë në rajonin e Afrikës qendrore mirëpo disa organizata e institute e plasojnë në Afrikën jugore.

Sipërfaqja e përgjithshme e Angolës është 1,246,700&nbsp;km2 dhe shtrihet rreth koordinatave gjeografike 12 30 **J**, 18 30 **L** apo shikuar nga Shqipëria në anën jug-lindore (ora 7:00).

Vija bregdetare e Angolës është 1,600&nbsp;km (diku pesë herë më e gjatë se Bregdeti Shqiptar) ndërsa kufiri tokësorë 5,198&nbsp;km i gjatë dhe e ndanë atë nga : Republika Demokratike e Kongos 2,511&nbsp;km (nga të cilat 225&nbsp;km janë vijë kufitare e provincës së diskutueshme Kabinda (ang.: Cabinda ), Republika e Kongos 201&nbsp;km, Namibia 1,376&nbsp;km, Zambia 1,110&nbsp;km

Klima në pjesën jugore dhe përgjatë bregdetit deri në Luandë, është klimë gjysmë shkretinore, ndërsa në veri mbajnë temperatura të ulëta me thatësira sezonale (maj-tetor) dhe reshje po ashtu sezonale që fillojnë në nëntor e vazhdojnë deri në prill.

Relievi i Angolës përshkruhet nga vija e ngushtë bregdetare, hapësirë e cila ngritët shpejt në lartësia dhe përfundon në rrafshnaltën e gjerë në brendi të vendit. Pika më e ultë e relievit është përgjatë bregdetit dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 2,620 metrave në pikën e quajtur "Moro de Moko" (ang.:Morro de Moco), në pjesën perëndimore në brendi të vendit.

Si pasurit natyrore të Angolës sipas CIA-Factboock llogariten të jenë: Vajguri ,Diamante të çmuara, Hekuri *(Fe)*, Fosfate, Bakri *(Cu)*, Ari *(Au)*,  Boksit dhe Urani *(U)*. Si tokë e punueshme llogaritet të jetë diku 2.41% e sipërfaqes së vendit.

## Shiko dhe këtë 
* Lista ë lumenjeve në Angola
Gjeografia e Beninit

**Gjeografia e Beninit**

Benini ndodhet në Afrikën perëndimore në mes të Nigerisë e Togosë dhe ka dalje në Oqeanin Atlantik , gjegjësisht në gjirin që e mbanë emrin e këtij vendi. Zalli fryen nga brendia e vendit arrin gjerë në buzëdet dhe lumenj të pambrojtur nga natyra. 

Sipërfaqja e përgjithshme e Beninit është 112,620 km2 (katër herë më e madhe se sipërfaqja e Republikës së Shqipërisë), 2,000 km2 janë ujore. Benini shtrihet rreth koordinatave gjeografike 9 30 **V**, 2 15 **L**.  

Benini ka një vijë bregdetare prej 121 km, ndërsa kufi tokësorë 1,989 km të gjatë që e ndanë atë nga : Burkina Faso 306 km, Nigeri 266 km, Nigeria 773 km dhe Toga 644 km    

Klima në Benin është ekuatoriale, e nxehtë, me lagështi në jug dhe gjysmë shkretinore në veri.

Relievi i Beninit përshkruhet nga një rrafshë i ulët që kalonë valë-valë në rrafshnalta dhe disa bjeshkë e male të ulëta.. Pika më e ultë e relievit është përgjatë bregdetit dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 658 metrave në pikën e quajtur "maja Sokbaro" (ang.:Mont Sokbaro), në lindje të pjesës qendre të vendit, në kufi me Togon.  

Si pasurit natyrore të Beninit sipas CIA-Factboock llogariten të jenë: Rezerva jetëshkurtra të naftës bregdetare, Guri gëlqerorë, Mermeri dhe Pyjet (druri). Si tokë e punueshme llogaritet të jetë diku 18.08% e sipërfaqes së vendit.
Gjeografia e Botsvanës

**Gjeografia e Botsvanës**

Botsuana ndodhet në Afrikën jugore, në veri të Afrikës së Jugut. 

Sipërfaqja e përgjithshme e Botsuanës është 600,370 km2 (20 herë e diçka ma e madhe  
se Shqipëria) prej së cilës 15,000 km2 janë ujë. Botsuana shtrihet rreth  
koordinatave gjeografike 22 00 ‘‘‘J’’’, 24 00 **L**.   

Botsuana nuk ka vijë bregdetare ndërsa vija kufitare  
është 4,013 km e gjatë dhe e ndanë atë nga : Namibia 1,360 km, Afrika e Jugut 1,840 km dhe  
Zimbabvea 813 km.

Klima në Botsuanë është gjysmë shkretinore, me dimër të nxehtë e verë me vapë.

Relievi i Botsuanës dominohet nga fushat dhe luginat jo aq të thella dhe në  
jugperëndim nga shkretëtira Kalahari.Pika më e ultë e relievit 513 m është në vend bashkimin e lumenjve Limpopo dhe Shashe  
dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 1,489 metrave në bjeshkët Tsodilo (ang.:Tsodilo Hills  ), në pjesën veriperendimore të vendit afër kufirit me Angolen e Namibin.

Si pasurit natyrore të Botsuanës, sipas CIA-Factboock  
llogariten të jenë :  Diamante, Bakri *(Cu)*, Nikeli *(Ni)*,  
Kripa, pluhur Natriumi *(Na)*, Karbonate Kaliumi, Qymyri, Hekuri  
*(Fe)* dhe Argjendi *(Ar)*. Si tokë e punueshme llogaritet  
të jetë diku 0.65 % e sipërfaqes së vendit.
Gjeografia e Bregut të Fildishtë

**Gjeografia e Bregut të Fildishtë**

Bregu i Fildishtë ndodhet në Afrikën perëndimore në mes të Ganës e Liberisë dhe ka dalje në Oqeanin Atlantik . Popullsia e vendit është e përqendruar pranë bregdetit

Sipërfaqja e përgjithshme e Bregut Fildishtë është 322,460 km2 (trimdhjetë herë e gjysmë më e madhe se sipërfaqja e Maqedonisë), 4,460 km2 janë ujore dhe shtrihet rreth koordinatave gjeografike 8 00 **V**, 5 00 **P**.   

Bregu i Fildishtë ka një Vijë bregdetare prej 515 km ndërsa kufi tokësorë 3,110 km të gjatë dhe e ndanë atë nga : Burkina Faso 584 km, Gana 668 km, Guineja 610 km, Liberia 716 km, Mali 532 km   

Klima në Bregun e Fildishtë është tropikë përgjatë bregdetit, gjysmë shkretinore në brendesi te pjesës veriore. Sezoni i ngrohtë dhe e thatë fillon në nëntor dhe përfundon me sezonin e nxehtë dhe të thatë në mars e cila zgjat diku deri në muajin maj. Sezoni e tretë, sezon i nxehtë dhe i lagshtë fillon në qershor dhe përfundon në tetor. 

Relievi i Bregu Fildishtë është terren kryesisht i rrafshët me ngritje valore dhe në pjesën veri-perëndimore është terren malorë. Pika më e ultë e relievit është përgjatë bregdetit në Gjirin e Guinesë (Oqeani Atlantik) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 1,752 metrave në majën "Nimba" (ang.:Mont Nimba), në afërsi të pikëpresjes së kufirit Liberi - Guinesë. 

Si pasurit natyrore të Algjerisë sipas CIA-Factboock llogariten të jenë: Derivatet e Naftës, Gazi natyrorë, Diamante, Mangani *(Mn)* Hekuri *(Fe)*, Kobalti,  Boksiti, Bakri *(Cu)* dhe Prurja e ujit. Si tokë e punueshme llogaritet të jetë diku 9.75% e sipërfaqes së vendit.
Gjeografia e Republikës së Afrikës Qendrore

**Gjeografia e Republikës së Afrikës Qendrore**

Republika e Afrikës Qendrore ndodhet në Afrikën perëndimore  në veri të Republikës Demokratike të Kongos. 

Sipërfaqja e përgjithshme e Republikës së Afrikës Qendrore është 622,984  km2 ( 21 herë e diçka ma e madhe se Shqipëria) dhe shtrihet rreth koordinatave gjeografike 7 00 **V**, 21 00 **L**.
 
Republika e Afrikës Qendrore ka një vijë kufitare 4,591km të gjatë që e ndanë atë nga : Kameruni 797 km, Çadi 1,197 km, Republika Demokratike e Kongos 1,577 km, Republika e Kongos 467 km dhe  Sudani 1,165 km

Relievi i Republikës së Afrikës Qendrore është me terrene të gjëra, të rrafshëta e malore. Në verilindje dhe jugperëndim është relievë shkëmborë . Pika më e ultë e relievit është 335 m përgjatë lumit Oubangui (ang.:Oubangui) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 1,420 metrave në majën e malin Ngaoui (ang.: Mont Ngaoui), në veri-lindje, në kufi me Kamerunin.

Vendi ndodhe (pjesa më e madhe e tij) në një lartësi mbidetare deri në 1.420 m mbi nivelin e deti. Në veri mbizotëronë më tepër një klimë e ngjashme me klimën e shkretirës ndërsa në jug klima ekuatoriale me reshje të shiut nga muaji mars deri në tetor.
Flora und Fauna

Vargmalet e dendura tropike në jug të vendit është vendstrehimi më i largët i gorillave dhe elefantëve. Megjithatë pjesa më e madhe e vendit karakterizohet me luginat të bleruara dhe me pyje jo të dendura. Kafshët vendase më të shpeshta që popullzojnë pjesën më të madhe të vendit janë: elefantët, majmunët, antilopat, buallicat, zogj që rrallë hasen në natyrë, sikurse kali i Nilit që popullzojnë ujërat e vendit.

Klima e Republikës së Afrikës Qendrore është e njëjtë me vendet tropike me dimër të tatë e verë të nxehtë e me rresje shiu.

Si pasurit natyrore të Republikës së Afrikës Qendrore sipas CIA-Factboock llogariten të jenë : Diamante, Urani *(U)*, Ari *(Au)*, Nafta dhe Prurja e ujit. Si tokë e punueshme llogaritet të jetë diku 3.1% e sipërfaqes së vendit.
Gjeografia e Burundit

**Gjeografia e Burundit**

Burundi ndodhet në Afrikën qendrore në lindje të RD të Kongos.

Sipërfaqja e përgjithshme e Burundit është 27,830 km2 (pak ma e vogël se Shqipnija), nga e cila 2,180 km2 janë ujore dhe shtrihet rreth koordinatave gjeografike 3 30 **J**, 30 00 **L**.
   
Burundi ka një vijë kufitare tokësore 974 km të gjatë dhe e ndanë atë nga : Republika Demokratike e Kongos 233 km, Ruanda 290 km dhe Tanzania 451 km 

Burundi ka një klimë ekuatoriale. Në rrafshnaltat në lartësira me dallime të mëdha (772 m - 2,670 m mbi detë) ka dhe ndryshime të klimës por klima nuk dallonë sikur tereni. Sezonet e lagështisë fillojnë nga muaji shkurt deri në maj dhe nga shtatori në nëntor ndërsa ato të thatësisë nga qershori në gusht dhe nga  dhjetori në janar.  

Relievi i Burundit është teren kryesisht shkëmborë dhe malorë. Pika më e ultë e relievit është 772m në liqenin Tanganjika (ang.:Tanganyika) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 2,670 metrave në majën "Heha" (ang.:Mont Heha), në lindje të pjesës qendrore të vendit. 

Si pasurit natyrore të Burundit sipas CIA-Factboock llogariten të jenë:Nikeli *(Ni)*,Urani *(U)*, okside të rralla tokësor, turba, Kobalti *(Co)*,Bakri *(Cu)*,Platini *(Pt)* (ende nuk është eksploruar), Toka e punueshme dhe Prurja e ujit. Si tokë e punueshme llogaritet të jetë diku 35.05% e sipërfaqes së vendit.
Gjeografia e Çadit

**Çadi** ndodhet në Afrikën qendrore, në jug të Libisë. Sipërfaqja e përgjithshme e Çadit është 1,284,000 km2, nga e cila 24,800 km2 janë ujore dhe shtrihet rreth koordinatave gjeografike 15 00 **V**, 19 00 **L**.

Çadi ka një vijë kufitare tokësore 5,968 km të gjatë dhe e ndanë atë nga : Kameruni 1,094 km, Republika Qendrore Afrikane 1,197 km, Libia 1,055 km, Nigeri 1,175 km, Nigeria 87 km, Sudani 1,360 km

Çadi ka klimë tropike në jug ndërsa në veri klimë shkretëtire. 

Relievi i Çadit është i gjerë e i gjorë, në pjesën qendrore terren i  rrafshët me lumenj të paktë, që në pjesën veriore kalon në shkretëtirë e në pjesën veriperëndimore fillon të ngrihet në teren malorë, pjesa jugore përshkohet nga tereni i ulët. Pika më e ultë e relievit është 160m në vendin e quajtur Xhurab Depresion (ang.:Djourab Depression) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 3,415 metrave në "Emi Kousi" (ang.:Emi Koussi), në veri të pjesës qendrore të vendit. 

Si pasurit natyrore të Çadit sipas CIA-Factboock llogariten të jenë : Vajguri, Urani *(U)*, Kaolinit , natron lloj minerali nga natriumi *(Na)* dhe Peshkimi në liqenin Çad . Si tokë e punueshme llogaritet të jetë diku 2.86% e sipërfaqes së vendit.
Gjeografia e Egjiptit

Egjipti ndodhet në Afrikën veriore dhe në Azi, në mes të Libisë e Rripit të Gazës dhe në mes të detit Mesdhe në veri e detit të Kuq në juglindje. Egjiptit i takon edhe një pjesë e Azisë, gadishulli Sinai.

Egjipti ka një bregdet 2.450 km të gjatë dhe vijë kufitare tokësore 2.665 km të gjatë që e ndanë atë nga: Rripi i Gazës me 11 km, Izraeli me 266 km, Libia me 1.115 km dhe Sudani me 1.273 km. Sipërfaqja e përgjithshme e Egjiptit është 1,001,450 km2 (91 herë ma e madhe se Kosova), gjë që e bën shtetin e 29-të më të madh në botë.

Klima e Egjiptit është klimë shkretëtire e nxehtë me verë të thatë dhe dimër të butë. 

Relievi i Egjiptit përbëhet nga fushat e gjëra shkretinore të cilat priten nga lumi Nil dhe degëzimet e tij. Pika më e ulët e relievit është 133 metra nën nivelin e detit në lugun Katara () dhe pika më e lartë është 2.629 metra mbi nivelin e detit në majën e malit Katerina (), në gadishullin Sinai.
Gjeografia e Burkina Fasosë

**Gjeografia e Burkina Fasosë**

Burkina Faso ndodhet në Afrikën perëndimore dhe nuk ka dalje në det por tre lumenjtë që përshkojnë atë, ja mundësojnë lidhjen me Oqeanin Atlantik.

Sipërfaqja e përgjithshme e Burkina Faso-së është 274,200 km2 (nonemdhetë herë e gjys ma e madhe se sipërfaqja e Malsisë), 400 km2 janë ujore dhe shtrihet rreth koordinatave gjeografike 13 00 **V**, 2 00 **P**.   

Kufi tokësorë i Burkina Faso-së është 3,193 km i gjatë dhe e ndanë atë nga : Benini 306 km, Bregu i Fildishtë 584 km, Gana 549 km, Mali 1,000 km, Nigeri 628 km, Toga 126 km 

Klima në Burkina Faso është tropike e ngrohtë me thatësira në dimër dhe lagështi në verë.

Pjesa më e madhe e relievit të Burkina Faso-së është teren i rrafshët i parregullt, ngritje valore dhe shkëmborë në pjesën perëndimore e jug-lindore të vendit. Pika më e ultë e relievit (200m) është përgjatë lumit Mouhoun (ang.:Black Vota) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 1,752 metrave në vendin e quajtur  "Tena Kourou" (ang.:Tena Kourou), në pjesën perëndimore afër kufirit me Malin. 

Si pasurit natyrore të Algjerisë sipas CIA-Factboock llogariten të jenë: Mangani *(Mn)*, Guri gëlqerorë,  Mermeri,  rezerva të vogla Ari *(Au)*, Antimoni *(Sb)*, Bakri *(Cu)*,  Nikeli *(Ni)*, Boksiti, Plumbi *(Pb)*, Fosfate, Zinku *(Zn)* dhe Argjendi *(Ar)*. Si tokë e punueshme llogaritet të jetë diku 14.43% e sipërfaqes së vendit.
Gjeografia e Etiopisë

Etiopia ndodhet në Afrikën lindore, në perëndim të Somalisë. 

Sipërfaqja e përgjithshme e Etiopisë është 1,127,127  km2 (afërsisht 80 herë më e madhe se Mali i Zi),    

Etiopia ka një vijë kufitare 5,328 km dhe e ndanë atë nga : Xhibuti 349 km, Eritrea 912 km, Kenia 861 km, Somalia 1,600 km, Sudani 1,606 km

Klima e Etiopisë është klimë tropiku e ndikuar shumë nga topografia e relievit.

Relievi e Etiopisë përshkohet nga rrafshnalta me në qendër vargmalet që ndahen në rrafshin e madh të Rifit. Pika më e ultë e relievit është -125 m në luginën e quajtur "Denakil" dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 4,620 metrave në vendin e quajtur "Ras Dejen", në veri të kryeqytetit Adis Abejtë. 

Si pasurit natyrore të Etiopisë sipas CIA-Factbook llogariten të jenë: rezerva të vogla Ari *(Au)*, pastaj Platini *(Pt)*, Bakri *(Cu)*, Karbonate Kaliumi, Gazi natyrorë dhe Prurja e ujit . Si tokë e punueshme llogaritet të jetë diku 10.71% e sipërfaqes së vendit.
Gjeografia e Gabonisë

**Gjeografia e Gabonisë**

Gabonja ndodhet në Afrikën qendrore me dalje në Oqeanin Atlantik, në vijën e Ekuatorit, në mes të Republikës së Kongos dhe Guinesë. 

Sipërfaqja e përgjithshme e Gabonisë është 267.667 km2 (4 herë e diçka ma e madhe  
se Kosova dhe Malcia) prej së cilës 10,000 km2 janë ujë. Gabonia shtrihet rreth  
koordinatave gjeografike 1 00 ‘‘‘J’’’, 11 45 ‘‘‘L’’’.   

Gabonja ka një vijë bregdetare 885 km të gjatë dhe vijë kufitare 2.551 km që e ndanë atë nga : Kameruni 298 km, Republika e Kongos 1.903 km dhe Guineja Ekuatoriale 350 km.  

Klima në Gaboni është tropike gjithnjë mbanë vapë dhe lagështi. 

Relievi i Gabonisë është i larmishëm. Përgjatë rripit të ngushtë bregdetarë ndodhen rrafshnaltat, në brendi të vendit shkëmbinj dhe në jug e lindje xhungla (savan). Pika më e ultë e relievit 0 m është përgjatë oqeanit dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 1.575 metrave në malin Ibounxhi (ang.: Mont Iboundji).

Si pasurit natyrore të Gabonisë sipas CIA-Factboock llogariten të jenë : Vajguri, Mangani *(Mn)*, Urani *(U)*, Ari *(Au)*, Pyjet (duri), Hekuri *(Fe)* dhe Prurja e ujit . Si tokë e punueshme llogaritet të jetë diku 1.26 % e sipërfaqes së vendit.