open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lidhja e Komunistëve të Kosovës

**Lidhja Komuniste e Kosovës** (serbisht: Савез комуниста Косова *Savez komunista Kosova*) ishte dega e Kosovare e Lidhjes Komuniste të Serbisë dhe Lidhjes Komuniste të Jugosllavisë, partia e vetme legale e Jugosllavisë nga viti 1945 deri më 1990.

## Historia dhe sfondi 
Ndryshe nga fraksionet e ndryshme anembanë Jugosllavisë që përbënin Lidhjen e Komunistëve të Jugosllavisë, **Partia Komuniste e Kosovës** u themelua në vitin 1944 *pas* formimit të shtetit të ri. Statusi i një krahine autonome nderi iu dha komunistëve shqiptarë që ndihmuan partizanët jugosllavë në betejat e tyre gjatë Luftës së Dytë Botërore. Partisë së re iu dha detyra të drejtonte disa çështje lokale. Në vitin 1952, partia u quajt *Lidhja Komuniste e Kosovës*.

Që nga krijimi i saj, administratës së Kosovës i mungonte fuqia reale. Me rishikime të ndryshme të kushtetutës, LKK-së iu dha gjithnjë e më shumë pushtet, derisa kur u ratifikua kushtetuta e re në vitin 1974, pushtet më i madh iu transferua të gjitha degëve.

Gjatë fillimit të viteve 1990, rritja e tensioneve etnike midis republikave të Jugosllavisë çoi në shpërbërjen e partisë federale - komunistët e Kosovës donin ta përmirësonin statusin e Kosovës nga një republikë autonome brenda Serbisë në republikën e 7-të socialiste të Jugosllavisë, me të njëjtin status të Kroacisë, Malit të Zi, Bosnjes, Maqedonisë, Sllovenisë dhe Serbisë.

Më 12 tetor 1990, ajo pushoi së ekzistuari për shkak të amendamenteve të Kushtetutës që e kthenin Kosovën në statusin e saj të para 1974 nga Sllobodan Millosheviç.

## Drejtuesit e partisë 
# Miladin Popoviç (shtator 1944 - mars 1945) (l. 1910 - d.1945)
# Gjorgjije Pajkoviç (mars 1945 - shkurt 1956) (l. 1917 - d.1980)
# Dushan Mugosha (shkurt 1956 - 1965) (l. 1914 - d.1973)
# Veli Deva (1965 - 28 qershor 1971) (l. 1923 - d.2015)
# Mahmut Bakalli (28 qershor 1971 - 6 maj 1981) (l. 1936 - d.2006)
# Veli Deva (6 maj 1981 - qershor 1982) (l. 1923 - d.2015)
# Sinan Hasani (qershor 1982 - maj 1983) (l. 1922 - d.2010)
# Ilaz Kurteshi (maj 1983 - mars 1984) (l. 1927 - d.2016)
# Svetislav Dolasheviç (mars 1984 - maj 1985) (l. 1926 - d.1995)
# Kolë Shiroka (maj 1985 - maj 1986) (1922 - 1994)
# Azem Vllasi (maj 1986 - maj 1988) (l. 1948)
# Kaqusha Jashari ( maj 1988 - 17 nëntor 1988 ) (l. 1946)
# Remzi Kolgeci (akt. 17 nëntor 1988 - 27 janar 1989) (l. 1947 - d.2011)
# Rrahman Morina (27 janar 1989 - 12 tetor 1990) (l. 1943 - d.1990)

## Referencat
Deshqiptarizimi

**Dealbanizimi** ose **deshqiptarizimi**  është një term i përdorur në diskursin historiografik dhe politik si proces i shkombëtarizimit të shqiptarëve që u iniciua nga Mbretëria e Serbisë pas aneksimit të Kosovës në vitin 1912.  Procesi vazhdoi deri në vitin 1918 dhe u zbatua nga Mbretëria e Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve kundër popullatës shqiptare të Kosovës ndërmjet viteve 1918 dhe 1938.  Mbretëria e Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve i rezistoi lëvizjes kaçake dhe përdori kolonizatorët serbo-malazez në përpjekje për të "deshqiptarizuar" zonat e banuara me shqiptarë.  Ekziston një proces integrimi midis emigrantëve shqiptarë në Greqi që mund të cilësohet ndoshta si 'deshqiptarizim'. 

Gjatë shpërbërjes së Jugosllavisë, termi hyri sërish në diskursin politik.  Në vitin 1989 Rugova kundërshtoi “deshqiptarizimin” e Kosovës.  Në vitin 1992, Partia Radikale Serbe rekomandoi që Kosova të "deshqiptarizohej".  Pas trazirave në Kosovë, Sllobodan Millosheviçi zbatoi një politikë "deshqiptarizimi" të ngjashme me ato të vitit 1918   Në diskursin politik në Serbi, thirrja për *dealbanizacija* pasi u bë një qëllim jorealist pas Luftës së Kosovës i la vendin një thirrjeje më pragmatike - siç shihet nga këndvështrimi serb - për *federalizacija* (përpjekja politike për të mbajtur shqiptarët e Kosovës brenda një Serbie me autonomi të gjerë) në të gjithë spektrin politik. 

Në historiografinë shqiptare termi përdoret edhe për t'iu referuar procesit të "deshqiptarizimit" të figurave historike shqiptare në historiografinë ballkanike. 

Në vendet post-jugosllave me pakica të konsiderueshme shqiptare, termi përdoret në një formë që aludon në fyerjen etnike Šiptar, *dešiptarizacija*, si një sllogan nacionalist i drejtuar kundër komuniteteve shqiptare. Ultrasit e FK Vardarit, një prej klubeve më të mëdha në Maqedoninë e Veriut shpeshherë kanë shpalosur një pankartë me thirrjen për *deshiptarizim* gjatë ndeshjeve të futbollit të klubit. Në vitin 2017, një incident i tillë u pasua me një sulm ndaj të rinjve shqiptarë që po dilnin jashtë stadiumit. 

## Referime
Kisha e Shën Dhimitrit në Mitrovicë

**Kisha e Shën Dhimitrit** (serbisht: Црква Светог Димитрија у Косовској Митровици *Crka Svetog Dimitrija u Kosovskoj Mitrovici*) është kishë e Kishës Ortodokse Serbe, në territorin e dioqezës së Rashkë-Prizrenit, në qytetin e Mitrovicës, Kosovë.

Pas bombardimeve të Jugosllavisë nga NATO, Mitrovica u nda në pjesë veriore dhe jugore. Për shkak të ndarjes, kisha e Shën Savës, e vendosur në pjesën shqiptare të qytetit, u bë e paarritshme për serbët e shpërngulur në pjesën veriore të qytetit. Kishte nevojë për një tempull të ri, ndërtimi i të cilit filloi në nëntor 2001. Vendi për ndërtimin e një tempulli të ri është zgjedhur me kujdes; tempulli është i dukshëm nga çdo pjesë e qytetit. Ndërtimi i kishës përfundoi në nëntor 2005, ceremonia e shenjtërimit u mbajt në ditën e Shën Dhimitrit në të njëjtin vit. 

## Arkitektura e kishës 
Kisha, kushtuar Shën Dhimitrit të Selanikut, është një strukturë me shtatë kupola me një nef, me një kupolë kryesore qendrore dhe katër kupola më të vogla midis shpatullave të kryqit të gdhendur, me dy kupola të tjera më të vogla mbi proskomidia dhe diakoneshat dhe një kambanë kullë të veçantë, kullë në perëndim. Absida e hapësirës së altarit është gjysmërrethore si jashtë ashtu edhe brenda. Naosi zvogëlohet nga tre harqe gjysmërrethore, narteksi me dy kupola më të vogla me një hajat tetëkëndësh mbi kapela, dhe në pjesën qendrore nga një qemer gjysmë hark, dhe neosi nga një hark i harkuar që mbështetet në muret e fasadës dhe dy harqe të rrumbullakëta.

Kisha e Shën Dhimitrit ka tre dyer. Porta kryesore është në anën perëndimore. Dy porta të tjera anësore u vendosën në anën veriore dhe jugore të kishës. Së bashku me Manastirin e Banjskës, kisha është qendra fetare e Kosovës veriore.

## Referime
Greva e minatorëve të Kosovës (1989)

**Greva e minatorëve të Kosovës në vitin 1989** ishte një grevë urie e iniciuar nga punëtorët e Minierave të Trepçës më 20 shkurt 1989 kundër heqjes së autonomisë së Krahinës së Kosovës nga Republika Socialiste e Serbisë. Greva mori shpejt mbështetje në Slloveni dhe Kroaci, ndërsa në Beograd u mbajtën protesta kundër lidershipit slloven, shqiptar dhe kroat. Greva përfundoi pas shtrimit në spital të 180 minatorëve dhe dorëheqjes së krerëve të Lidhjes Komuniste të Kosovës Rahman Morina, Ali Shukriu dhe Husamedin Azemi.

## Sfondi 
RSF Jugosllavia ishte një republikë federale e përbërë nga disa republika duke përfshirë RS Serbinë, e cila nga ana e saj kishte dy krahina autonome, KSA Vojvodina dhe KSA Kosova. Kosova ishte e banuar kryesisht nga shqiptarë të Kosovës dhe Kushtetuta Jugosllave e vitit 1974 i dha Kosovës një nivel autonomie të paprecedentë deri atëherë, por pas vdekjes së Josip Broz Titos në vitin 1980, autonomia e Kosovës filloi të vihej në dyshim nga politikanët serbë.

Pas trazirave të vitit 1981 në Kosovë, të cilat Lidhja Komuniste e Kosovës i shpalli si produkt të nacionalizmit shqiptar, Serbia reagoi me dëshirën për të zvogëluar fuqinë e shqiptarëve në krahinë dhe promovoi një fushatë që pretendonte se serbët po detyroheshin të largoheshin nga krahina në radhë të parë nga rritja e popullsisë shqiptare dhe jo gjendja e ekonomisë.

## Grevat e vitit 1989 
Lidhja Komuniste e Serbisë nën drejtimin e Sllobodan Millosheviçit u angazhua në një proces të zëvendësimit të liderëve provincialë të njohur si "revolucioni antiburokratik", ku politikanët vendas u rrëzuan dhe u zëvendësuan nga besnikët e Millosheviçit. Pas rreth një jave, rreth 180 minatorë ishin shtruar në spital.

"Masat e posaçme" të lartpërmendura nxitën një lëvizje të 1,500 trupave të policisë federale nën udhëheqjen serbe në Kosovë, ku ata filluan një fushatë për të rivendosur rendin civil.  Protestuesit e Beogradit ndër të tjera kërkuan anulimin e dorëheqjes së Morinës, Shukriut, Azemit dhe arrestimin dhe ekzekutimin e Vllasit. 

Rreth një muaj pas përfundimit të grevës parlamenti i Kosovës u rrethua me tanke dhe policia dhe deputetët serbë u futën për të votuar për heqjen të autonomisë së rajonit.  Shumica e deputetëve shqiptarë abstenuan për të zhvlerësuar procesin pasi për ndryshimet kushtetuese kërkohej një shumicë prej dy të tretash, por ndryshimet u shpallën të miratuara.

## Referime
Shpata

parapamje|300x300px|Diagrami i një shpate dhe këllëfi i saj.
**Shpata** është një armë me tehe, me tehe e destinuar për prerje manuale ose shtytje. Tehu i saj, më i gjatë se një thikë ose kamë, është ngjitur në një dorezë dhe mund të jetë i drejtë ose i lakuar. Një shpatë shtytëse ka tendencë të ketë një teh më të drejtë me një majë të mprehtë. Një shpatë prerëse ka më shumë gjasa të jetë e lakuar dhe të ketë një skaj prerës të mprehur në njërën ose të dy anët e tehut. Shumë shpata janë të dizajnuara si për goditje ashtu edhe për prerje. Përkufizimi i saktë i shpatës ndryshon sipas epokës historike dhe rajonit gjeografik.

Historikisht, shpata u zhvillua në epokën e bronzit, duke u zhvilluar nga kama; ekzemplarët më të hershëm datojnë rreth vitit 1600 para Krishtit. Shpata e mëvonshme e epokës së hekurit mbeti mjaft e shkurtër dhe pa mbrojtëse. Spatha, siç u zhvillua në ushtrinë romake të vonë, u bë paraardhësi i shpatës evropiane të mesjetës, që fillimisht u adoptua si shpata e periudhës së migrimit dhe vetëm në Mesjetën e Lartë u zhvillua në shpatën klasike të armatimit me roje.

Përdorimi i një shpate njihet si mjeshtëri me shpatë ose, në një kontekst modern, si gardh. Në periudhën e hershme moderne, dizajni perëndimor i shpatave u nda në dy forma, shpatat shtytëse dhe shpatat.

Shpata të tilla si shpata me shpatë dhe përfundimisht shpata e vogël u projektuan për të vënë në shtyllë objektivat e tyre shpejt dhe për të shkaktuar plagë të thella me thikë. Dizajni i tyre i gjatë dhe i drejtë, por i lehtë dhe i ekuilibruar mirë i bëri ata shumë të manovrueshëm dhe vdekjeprurës në një duel, por mjaft të paefektshëm kur përdoren në një lëvizje prerjeje ose prerjeje. Një goditje dhe shtytje e drejtuar mirë mund të përfundojë një luftë në sekonda vetëm me majë të shpatës, duke çuar në zhvillimin e një stili luftimi që i ngjan shumë gardhit modern.

Sabera dhe tehet e ngjashme, si p.sh. prerja, u ndërtuan më shumë dhe përdoreshin më shpesh në luftë. E krijuar për të prerë dhe copëtuar armiq të shumtë, shpesh nga kalë, tehu i gjatë i lakuar i sabres dhe ekuilibri i peshës pak përpara i dhanë asaj një karakter vdekjeprurës në fushën e betejës. Shumica e saberëve kishin gjithashtu majë të mprehtë dhe tehe me dy tehe, duke i bërë ata të aftë për të shpuar ushtar pas ushtari në një sulm kalorësie. Sabers vazhduan të shihnin përdorimin e fushëbetejës deri në fillim të shekullit të 20-të. Marina amerikane mbajti dhjetëra mijëra prerje të forta në armaturën e tyre gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe shumë prej tyre iu dhanë marinsave në Paqësor si hanxharë në xhungël.

Armët jo-evropiane të klasifikuara si shpata përfshijnë armë me një tehe të tillë si scimitar i Lindjes së Mesme, Dao kineze dhe katana japoneze përkatëse. Jiàn kinez është një shembull i një **shpate me dy tehe** jo-evropiane, si modelet evropiane që rrjedhin nga shpata me dy tehe të epokës së hekurit.

## Referime
AK-12

parapamje|300x300px|Pushka e Sulmit AK-12 5.45mm në Forumin Ushtarako-Teknik ARMY-2016.
**AK-12** është një pushkë sulmi ruse me dhomë në 5.45×39mm e projektuar dhe prodhuar nga Koncerni Kalashnikov (ish-Izhmash), duke e bërë atë gjeneratën e pestë të pushkëve kallashnikov.

Kalashnikov Concern ofron gjithashtu një variant të AK-12 të dhomës 7.62×39mm, i njohur si **AK-15** për shkak të kërkesës së ushtrisë ruse. Një variant i dhomës së NATO-s 5.56×45mm u zbulua më vonë, i njohur si **AK-19** me kërkesë të klientëve ndërkombëtarë. Variantet kompakte të AK-12 dhe AK-15 janë gjithashtu në zhvillim e sipër, përkatësisht AK-12K dhe AK-15K, të cilat kanë një tytë më të shkurtër.

Projekti AK-12 filloi në vitin 2011 nga fabrika IZHMASH, e cila u bë pjesë e Koncernit të Kallashnikovit si një sipërmarrje private, në përpjekje për të marrë pjesë në gjyqet "Ratnik" që u mbajtën nga ushtria ruse. Ai u zhvillua më tej nga Koncerni i Kallashnikovit, gjatë gjithë fazës së zhvillimit dhe vlerësimit të tij, ai ka marrë modifikime të shumta për të përmbushur standardin e ushtrisë ruse dhe për të adresuar shqetësimet e ushtrisë ruse në lidhje me koston dhe problemet e zjarrit plotësisht automatik të modeleve të mëparshme prototipe. Ai kaloi nëpër disa rishikime në mënyrë që të përmirësohej mbi "gamën e defekteve" që u zbuluan në modelet e mëparshme prototipe që dolën nga **AK-200**. Këto më vonë u braktisën në favor të **AK-400** të provuar dhe të përmirësuar, i cili u bë modeli i finalizuar i AK-12.

## Referime
Rrethi i Kosovës

parapamje|Distrikti i Kosovës
**Distrikti** ose **Rrethi i Kosovës** (serbisht: Косовски округ *Kosovski okrug* ) ishte një rreth i Kosovës dhe Metohisë ndërmjet viteve 1990 dhe 1999; në kohën kur, Kosova ishte pjesë e Konfederatës Serbia dhe Mali i Zi. Distrikti de jure ende ekziston, përkundër faktit se qeveria serbe pranoi administrimin civil të OKB-së mbi Kosovën.

Distrikti ndodhej në pjesën qëndrore të Kosovës dhe kishte një popullsi prej 672,292 banorësh. Kryeqyteti i saj ishte Prishtina.

## Bashkitë 
Rrethi përfshinte bashkitë e:
* Podujevë
* Prishtinë
* Ferizaj
* Kastriot
* Drenas
* Lipjan
* Fushë Kosovë
* Shtime
* Shtërpce
* Kaçanik

## Kultura dhe historia 
Në qendër të Prishtinës qëndron xhamia e Çarshisë, e ndërtuar pas Betejës së Kosovës. Në afërsi të Prishtinës gjendet një lokalitet arkeologjik nga periudha neolitike, si dhe vendbanimi romak i Vicianumit. Gjithashtu afër Prishtinës ndodhet Manastiri i Graçanicës, e ndërtuar në vitin 1315. Arkitektura dhe piktura afreske e tij e bëjnë atë një nga monumentet më të rëndësishme mesjetare në të gjithë Evropën. Sot është një manastir aktiv për gratë dhe i hapur për vizitorët.

## Shih edhe 
* Republika e Parë e Kosovës
* Rajoni i Prishtinës
* Krahina Socialiste Autonome e Kosovës
Funksioni Gausian

Në matematikë, një **funksion Gaussian**, shpesh i referuar thjesht si një **Gaussian**, është një funksion i formës bazë.f(x) = e^{-x^2}dhe me shtrirje parametrikef(x) = a e^{\frac{-(x-b)^2}{2c^2}}për konstante reale arbitrare a, b dhe jo zero c . Është emërtuar sipas matematikanit Karl Fridrih Gaus . Grafiku i një një funksioni gausian është një formë karakteristike simetrike e " këmbanës së ziles ". Parametri *a* është lartësia e majës së kurbës, *b* është pozicioni i qendrës së majës dhe *c* ( devijimi standard, ndonjëherë i quajtur gjerësia Gaussian RMS ) kontrollon gjerësinë e "këmbanës".

Funksionet Gaussian shpesh përdoren për të përfaqësuar funksionin e densitetit të probabilitetit të një ndryshoreje të rastit të shpërndarë normalisht me pritje matematike  \mu = b dhe variancë \sigma ^2 = c^2 . Në këtë rast, Gausian është i formës g(x) = \frac{1}{\sigma\sqrt{2\pi}} \exp\left( -\frac{1}{2} \frac{(x - \mu)^2}{\sigma^2} \right).Funksionet Gaussian përdoren gjerësisht në statistikë për të përshkruar shpërndarjet normale, në përpunimin e sinjalit për të përcaktuar filtrat Gausianë, në përpunimin e imazhit ku Gausian-ët dydimensionalë përdoren për turbullimet Gausiane, dhe në matematikë për të zgjidhur ekuacionet e nxehtësisë dhe ekuacionet e difuzionit dhe për të përcaktuar transformimin Vajershtras.

## Vetitë 
Funksionet Gausiane lindin duke përbërë (kompozuar) funksionin eksponencial me një funksion kuadratik të mysët (konkav) :f(x) = e^{\alpha x^2 + \beta x + \gamma},ku

* \alpha = -1/2c^2,
* \beta = b/c^2,
* \gamma = \ln a-(b^2 / 2c^2).

Funksione Gausiane janë ato funksione logaritmi i të cilave është një funksion kuadratik i mysët.

Funksionet Gausiane janë analitike dhe limiti i tyre kur x → ∞&nbsp; është 0 (për rastin e mësipërm të b = 0 ).

Funksionet Gausiane janë ndër ato funksione që janë elementare, por u mungojnë integralet e pacaktuara elementare; integrali i funksionit Gausian është funksioni i gabimit . Sidoqoftë, integralet e tyre jo të veta mbi të gjithë vijën reale mund të vlerësohen saktësisht, duke përdorur integralin e Gausit .\int_{-\infty}^\infty e^{-x^2} \,dx = \sqrt{\pi},dhe kështu marrim\int_{-\infty}^\infty a e^{-(x - b)^2 / (2c^2)} \,dx = ac \cdot \sqrt{2\pi}.
Atentati i Sarajevës

parapamje|Atentati i Sarajevës
parapamje|Arkduk Franz Ferdinand i Austrisë
parapamje|Sofie, Dukesha e Hohenberg
**Atentati i Sarajevës** është vrasja e Arkidukës Franz Ferdinand i Austrisë, trashëgimtari i supozuar i fronit austro-hungarez, dhe gruas së tij, Sofie, Dukesha e Hohenberg, më 28 qershor 1914 nga studenti serbo bosnjan Gavrilo Princip. Ata u qëlluan nga një distancë e afërt ndërsa po kalonin nëpër Sarajevë, kryeqyteti provincial i Bosnje-Hercegovinës, i aneksuar zyrtarisht nga Austro-Hungaria në vitin 1908.

## Përmbledhje 
Gavrillo Princip ishte pjesë e një grupi prej gjashtë atentatorësh bosnjanë së bashku me Muhamed Mehmedbashiq, Vaso Čubrilović, Nedeljko Čabrinović, Cvjetko Popoviq dhe Trifko Grabezh të koordinuar nga Danilo Iliq; të gjithë përveç njërit ishin serbë të Bosnjës dhe anëtarë të një grupi revolucionar studentor që më vonë u bë i njohur si Bosnja e Re. Objektivi politik i vrasjes ishte lirimi i Bosnjës dhe Hercegovinës nga sundimi austro-hungarez dhe krijimi i një shteti të përbashkët sllav jugor ("jugosllav"). Vrasja përshpejtoi krizën e korrikut, e cila çoi në shpalljen e luftës nga Austro-Hungaria ndaj Serbisë dhe fillimin e Luftës së Parë Botërore .

Ekipi i atentatit u ndihmua nga Dora e Zezë, një grup sekret nacionalist serb; Mbështetja erdhi nga Dragutin Dimitrijeviq, në atë kohë shefi i seksionit të inteligjencës ushtarake të shtabit të përgjithshëm serb, si dhe nga majori Vojislav Tankosiq dhe Rade Malobabiq, një agjent i inteligjencës serbe. Tankosiç u dha atentatorëve bomba dhe pistoleta dhe i trajnoi ata në përdorimin e tyre. Vrasësve iu dha akses në të njëjtin rrjet klandestin të kasafortave dhe agjentëve që Malobabić përdori për infiltrimin e armëve dhe operativëve në Austro-Hungari.

Vrasësit dhe anëtarët kryesorë të rrjetit klandestin u gjykuan në Sarajevë në tetor 1914. Në total, njëzet e pesë persona u paditën. Të gjashtë atentatorët, përveç Mehmedbashiqit, ishin nën njëzet në kohën e atentatit; ndërsa grupi dominohej nga serbët e Bosnjës, katër nga të paditurit ishin kroatë të Bosnjës, dhe të gjithë ishin shtetas austro-hungarezë, asnjë nga Serbia. Principi u shpall fajtor për vrasje dhe tradhti të lartë; shumë i ri për t'u ekzekutuar, ai u dënua me njëzet vjet burg, ndërsa katër sulmuesit e tjerë morën gjithashtu dënime me burg. Pesë nga të burgosurit më të vjetër u dënuan me varje.

Anëtarët e Dorës së Zezë u arrestuan dhe u gjykuan para një gjykate serbe në Selanik në vitin 1917 me akuza të sajuara për tradhti të lartë; Dora e Zezë u shpërbë dhe tre nga drejtuesit e saj u ekzekutuan. Pjesa më e madhe e asaj që dihet për atentatet vjen nga këto dy gjyqe dhe të dhënat përkatëse. Trashëgimia e Principit u rivlerësua pas shpërbërjes së Jugosllavisë dhe opinioni publik për të në shtetet pasardhëse është kryesisht i ndarë sipas linjave etnike.

## Shih edhe 
* Monarkia Hapsburge
* Tërheqja e Madhe Serbe

## Referime 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Vaksina kundër lisë

**Vaksina kundër lisë** është vaksina e parë e krijuar kundër një sëmundje ngjitëse. Në 1796, mjeku britanik Eduard Jenner demonstroi se një infeksion me virusin relativisht të butë të lisë së lopëve i jepte imunitet kundër virusit vdekjeprurës të lisë. Lija e lopës shërbeu si një vaksinë natyrale derisa u shfaq vaksina moderne kundër lisë në shekullin e 20-të. Nga viti 1958 deri në vitin 1977, Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) kreu një fushatë globale vaksinimi që zhduku linë, duke e bërë atë të vetmen sëmundje njerëzore që çrrënjoset. Megjithëse vaksinimi rutinë i lisë nuk kryhet më në publikun e gjerë, vaksina ende po prodhohet për t'u mbrojtur kundër bioterrorizmit, luftës biologjike dhe lisë së majmunëve.

Termi *vaksinë* rrjedh nga fjala latine për lopë, duke pasqyruar origjinën e vaksinimit të lisë. Edward Jenner iu referua lisë së lopës si *variolae vaccinae* (lija e lopës). Origjina e vaksinës së lisë u bë e errët me kalimin e kohës, veçanërisht pasi Louis Pasteur zhvilloi teknika laboratorike për krijimin e vaksinave në shekullin e 19-të. Allan Watt Downie demonstroi në vitin 1939 se vaksina moderne e lisë ishte serologjikisht e dallueshme nga lija e lopës dhe vaccinia u njoh më pas si një specie e veçantë virale. Sekuenca e gjenomit të plotë ka zbuluar se *vaccinia* është më e lidhur me linë e kuajve dhe llojet e lisë së lopëve që gjenden në Britaninë e Madhe janë më së paku të lidhura me vaccinia.

## Referime
Heckler & Koch HK33

parapamje|300x300px|HK33 A2
**Heckler & Koch HK33** është një pushkë sulmi 5.56mm e zhvilluar në vitet 1960 nga prodhuesi i armatimeve në Gjermaninë Perëndimore Heckler & Koch GmbH (H&K), kryesisht për eksport.

Duke u mbështetur në suksesin e dizajnit të tyre G3, kompania zhvilloi një familje armësh të vogla (të gjitha duke përdorur parimin e funksionimit të G3 dhe konceptin bazë të projektimit) të përbërë nga katër lloje armësh zjarri: lloji i parë, me dhomë në 7.62×51mm NATO; e dyta, duke përdorur raundin sovjetik 7.62×39mm M43; i treti, i vendosur në .223 Remington dhe 5.56×45mm NATO; dhe tipi i katërt, i kamerës për fishekun e pistoletës Parabellum 9×19mm. Komercialisht HK33 ishte një dizajn i suksesshëm, por nuk u shit aq mirë sa G3.

Seria e pushkëve HK33 u miratuan nga Forcat Ajrore Braziliane, forcat e armatosura të Tajlandës dhe Malajzisë ku ato u prodhuan sipas një marrëveshjeje licence. Pushka ishte gjithashtu e ndërtuar me licencë në Turqi nga MKEK, dhe eksportohej nga Franca e markës MAS por në fakt e prodhuar në Gjermani.

## Referime
Llamba DLD

parapamje|250x250px|Llambë DLD me vidë Edison.
**Llamba DLD** ose **Llamba DLD** (nga anglishtja: *light emitting diode lamp,* **LED lamp**, shqip; llamba me dioda që lëshojnë dritë) është një dritë elektrike që prodhon dritë duke përdorur diodat që lëshojnë dritë (DLD). Llambat DLD janë dukshëm më efikase ndaj energjisë sesa llambat inkandeshente ekuivalente dhe mund të jenë dukshëm më efikase se shumica e llambave fluoreshente. Llambat DLD më efikase të disponueshme në treg kanë efikasitet prej 200 lumen për vat (Lm/W). Llambat DLD komerciale kanë një jetëgjatësi shumë herë më të gjatë se llambat inkandeshente.

Llambat DLD kërkojnë një qark elektronik drejtues DLD për të funksionuar nga linjat e energjisë elektrike dhe humbjet nga ky qark do të thotë që efikasiteti i llambës është më i ulët se efikasiteti i çipave DLD që përdor. Qarku i drejtuesit mund të kërkojë veçori të veçanta që të jenë të pajtueshme me dimmerat e llambave të destinuara për përdorim në llambat inkandeshente. Në përgjithësi, forma e valës aktuale përmban njëfarë shtrembërimi, në varësi të teknologjisë së ndriçuesve.

Tregu i llambave DLD parashikohet të rritet nga 75.8 miliardë dollarë në vitin 2020 dhe të rritet në 160 miliardë dollarë në vitin 2026.

DLD-të vijnë në ndriçimin e plotë menjëherë pa vonesë të ngrohjes. Ndezja dhe fikja e shpeshtë nuk e zvogëlon jetëgjatësinë si me ndriçimin fluoreshent. Prodhimi i dritës zvogëlohet gradualisht gjatë jetës së DLD-it.

Disa llamba DLD janë zëvendësuese për llambat inkandeshente ose fluoreshente. Llambat DLD mund të përdorin paketa të shumta DLD për shpërndarje të përmirësuar të dritës, shpërndarje të nxehtësisë dhe kosto të përgjithshme. Teksti në paketimin e llambave DLD me pakicë mund të tregojë daljen e dritës në lumen, konsumin e energjisë në vat, temperaturën e ngjyrës në Kelvin ose një përshkrim ngjyrash si "e bardhë e ngrohtë", "e bardhë e ftohtë" ose "drita e ditës", diapazoni i temperaturës së funksionimit , dhe nganjëherë fuqia ekuivalente e një llambë inkandeshente që jep të njëjtën dalje në lumen.

## Shiko edhe 
* Drita elektrike
* Llamba inkandeshente
* Llamba fluoreshente

## Referime
Medelpad

**Medelpad** është një provincë në veri të Suedisë. Kufizohet me Hälsingland në jug, Härjedalen në perëndim, Jämtland në veriperëndim, Ångermanland në veri dhe Detin e Botnisë në lindje.

Medelpad është provinca e 13-të me sipërfaqen më të madhe, i 13-ti me dendësi më të madhe të popullsisë dhe i 16-ti me popullsinë më të madh. Nga nëntë provincat e Norrland, Medelpad ka sipërfaqen e dytë më të vogël, të gjashtën më të madhe të popullsisë dhe të dytin me dendësinë më të madhe të popullsisë. Gjatësia më e madhe në lindje-perëndim është 140 kilometra, dhe gjerësia më e madhe në veri-jug 90 kilometra.

## Administrata
Provincat e Suedisë nuk shërbejnë për qëllime administrative apo politike, por janë entitete historike dhe kulturore. Në rastin e Medelpad, provinca përfshin afërsisht pjesën jugore të qarkut administrati (*län*), Qarku Västernorrland.

Tri komuna kanë selitë e tyre në Medelpad:

*Sundsvall
*Timrå
*Ånge

## Gjeografia
Provinca ndodhet në një lartësi mesatare prej 200-300 metra mbi nivelin e detit. Malet më të larta nuk janë më shumë se 500 metra të larta - më i larti është Myckelmyrberget me 577 metra. Nga sipërfaqja e përgjithshme, rreth 500 km² është ujë. Liqeni më i madh është Holmsjön, i vendosur në 200 metra lartësi, i ndjekur nga Leringen, në një lartësi të ngjashme.

Ka gjithashtu dy lumenj të mëdhenj që rrethojnë provincën: Ljungan dhe Indalsälven.

## Sporti
Futbolli në provincë administrohet nga Medelpads Fotbollförbund dhe përfshin klube të tilla si Ljustorps IF. Skuadra e vetme e futbollit e provincës aktualisht në ligën më të lartë Allsvenskan është GIF Sundsvall. Hokeji mbi akull është gjithashtu popullor, me Timrå IK, dhe basketbolli me Sundsvall Dragons.

## Referime
Plumbi zgjerues (municion)

parapamje|300x300px|Zgjerimi i Plumbit të Kalibrit .458 Pasi u Qëllua në një Buall Afrikan, Syncerus Caffer.
**Plumbat zgjerues** ose **plumbi dumdum**, janë predha të dizajnuara për t'u zgjeruar në përplasje. Kjo bën që plumbi të rritet në diametër, të luftojë depërtimin dhe të prodhojë një plagë më të madhe, duke i shkaktuar kështu më shumë dëme një objektivi të gjallë. Për këtë arsye, ato përdoren për gjueti dhe nga shumica e departamenteve të policisë, por përgjithësisht janë të ndaluara për përdorim në luftë. Dy modele tipike janë plumbi me majë të zbrazët dhe plumbi me majë të butë.

## Shiko edhe 
Plumbi, Fisheku, 5.56×45mm NATO, 7.62×51mm NATO.

## Referime
Familja Bruni

**Familja Bruni** ishte një familje shqiptare mesjetare që daton në shekullin e 13-të në Shkodër. 

Familja u largua kur qyteti u pushtua nga osmanët. Një pjesë e familjes ndodhej në Koper të sotëm në Slloveni. Giovanni Bruni përmendet si kryepeshkop i Ulqinit në vitin 1581.  Ai u bë kryepeshkop në 1551 dhe mori pjesë në këshillin e Trentit në 1563.  Ai vdiq nga spanjollët që hipën në anijen e tij dhe e vranë pas Betejës së Lepantos, megjithëse bërtiti "*Unë jam i krishterë, unë jam peshkop*".  Në vitin 1537, Antonio II i familjes Bruti u martua me Marian e familjes Bruni në Ulqin. Gasparo Bruni përmendet si kalorësi i parë i Maltës, shërbëtor i Sulltan Murad III. Familja ishte "subjekt trans-perandorak" me anëtarë që punonin si përkthyes, tregtarë dhe burra të kishës duke i bërë ata të çmueshëm për venedikasit dhe osmanët.

## Referime
Familja Bruti

Familja **Bruti** (italisht: *Brutus*) ishte një familje shqiptare  mesjetare e cila filloi me Marko Brutin i lindur në 1285 i cili ishte *signore* i Durrësit. 

Në 1361 ai njohu sundimin venedikas në qytet në këmbim të mbrojtjes kundër pushtimit turk. Familja priti shumë ushtarë dhe tregtarë. Antonio Bruti, (l. 1446), u martua me Oria Kastrioti, kushërira e Gjergj Kastrioti Skënderbeut. Antonio Bruti iku në Lezhë dhe lindi një djalë të quajtur Barnabi, i lindur në 1479, i cili më vonë u martua me Gioia Capelichio, pjesë e një prej familjeve më të vjetra shqiptare. Ata patën dy fëmijë, Antonio II Bruti (1515–1571) dhe Marco Bruti. Antonio II qëndroi në Ulqin dhe u martua me Maria Brunin, vajzën e Matteo Brunit, ish-feudalit të Shkodrës. Antonio II u ekzekutua me varje kur turqit pushtuan qytetin dhe e arrestuan. Djemtë e tij, Marco dhe Giacobbe, u kthyen në Koper pasi u vu një shpërblim për kokat e tyre. Në vitin 1560, Antonio Bruti dërgoi një peticion nga shtëpia e tij në Ulqin duke renditur shërbimet që kishte kryer. Ai gjithashtu përmend në 1556 se ka një mungesë serioze të drithit në Korfuz (pas ndalimit të eksporteve prej sulltanit). Në 1559, Luigi Moncenigo përmend familjen në një libër për familjet e Venedikut. Familja kishte katër kryepeshkopë; Pieter i Kotorrit (1588), Antonio i Ulqinit, Gaicomon i Novigradit, (1671–1679) dhe Agostin në Koper. Në vitin 1611, Alessandro Bruti përmendet në Capodistria. Agostino Kont de Bruti përmendet në Koper dhe Venecia dhe më vonë në shërbim të familjes Douda dhe Cornari në Venedik. Giovanni dhe Antonio Bruti, si dhe kapitenët Marco dhe Cristofor Bruti përmenden në një dokument që i referohet rihapjes së një katedrale me peshkopin e Novigradit Giacomo Bruti në 1735. Sipas Giuseppe Bonzo, përgjegjës për varrimin e Agostino Kont de Bruti, Antonio Bruti luftoi në luftën e Moresë kundër turqve në Korfuz, u kap, mbijetoi dhe më pas u kthye dhe u nderua me titullin e Shën Stefanit. Në vitin 1714, konti Barnabi Bruti urdhëroi që shtëpia e Brutit të ndërtohej në Koper. Kalaja u përfundua nga Giorgio Massari (1687–1766). Në vitin 1951, shtëpia u shndërrua në një bibliotekë publike.

## Referime
Familja Drako

parapamje| Georgios Drakos (1788-1827) një gjeneral në Luftën Greke të Pavarësisë
**Drakos** është një familje e shquar shqipëtare me origjinë nga Epiri. Për herë të parë u shfaq në shekullin e 18-të si një klan Suliot.

## Historia 
Origjina e hershme e familjes Drakos është e pasigurt, por ata ndoshta e kanë marrë emrin e tyre nga një kryekomandant i hershëm i quajtur Drakos (përkth. dragua), i cili u bë paraardhësi i familjes.  Dega kryesore e familjes jetonte në Suli ku ata ishin kryekomandantët e trashëguar të suliotëve që nga koha e Poulios Drakos në shekullin e 16-të, i cili luftoi përkrah Mërkur Buas.   Pasardhësit e Poulios Drakos mbetën prijës të suliotëve gjatë shekujve në vijim dhe pasardhësi i tij Dimos Drakos ishte një kryekomandant i fuqishëm që hyri në ushtrinë ruse në prag të Revoltës së Orlovit.   Djali i tij Georgios Drakos ishte një gjeneral kryesor i Luftës së Pavarësisë Greke në 1821.  Pasardhësit e Georgios hynë në jetën politike të Mbretërisë së re të Greqisë dhe hynë në aleanca martese me shumë familje të tjera të fuqishme politike si familja Boçari. 

## Anëtarë të shquar 
* Georgios Drakos (1788-1827), i biri i Dimos, gjeneral grek në Luftën e Pavarësisë
* Markos Drakos (1888-1975), gjeneral i ushtrisë greke
* Nikolaos Drakos (1861-1927), kolonel i ushtrisë greke dhe ministër i ushtrisë

## Referime
Familja Niutta

Familja **Niutta** ishte një familje fisnike italiane me origjinë greke ose shqiptare, që mbante titujt e Dukës dhe Markezit të Marescottit.

Ata banonin në Potenza, rajoni i Bazilikatës, si dhe në Napoli në Kampania, rajone të Italisë Jugore. Familja emigroi nga Shqipëria në shekullin e 14-të së bashku me familje të tjera fisnike ndërsa Perandoria Osmane u zgjerua në të gjithë Ballkanin dhe u zhvendosën në Kalabri. Familjes iu dha titulli Dukë që nga viti 1722 dhe mbajti titullin Markez i Marescottit që nga viti 1719.

Ndër anëtarët më të rëndësishëm të familjes janë:
* *Vincenzo Niutta - magjistrat dhe jurist, senator dhe ministër i Mbretërisë së Italisë.*
* *Giovanni Niutta - Dukë, markezi i Marescottit dhe Kryetar i Bashkisë së Napolit nga 23 janari 1934 deri më 10 korrik 1936, dha Urdhrin e Kurorës së Italisë si dhe Urdhrin e Shenjtorëve Maurice dhe Lazarus.*
* Ugo Niutta - aviator dhe oficer italian i Luftës së Parë Botërore, i dekoruar me Medaljen e Artë Italiane të Trimërisë Ushtarake.

## Referime
Lufta guerile

[parapamje|300x300px|*Lufta guerile gjatë Luftës së Gadishullit*, nga [Roque Gameiro, që përshkruan një pritë guerile portugeze kundër forcave franceze.]]
**Lufta guerile** është një formë e luftës së parregullt në të cilën grupe të vogla luftëtarësh, të tillë si personeli paraushtarak, civilë të armatosur ose të parregullt, përdorin taktika ushtarake duke përfshirë pritat, sabotimet, bastisjet, luftërat e vogla, taktikat godit dhe ik dhe lëvizshmëri për të luftuar një ushtri tradicionale më të madhe dhe më pak të lëvizshme.

Edhe pse termi "luftë guerile" u krijua në kontekstin e Luftës Gadishullore në shekullin e 19-të, metodat taktike të luftës guerile janë përdorur prej kohësh. Në shekullin e 6-të para Krishtit, Sun Tzu propozoi përdorimin e taktikave të stilit gueril në Artin e Luftës. Gjenerali romak i shekullit të 3-të para erës sonë Quintus Fabius Maximus Verrucosus gjithashtu vlerësohet me shpikjen e shumë prej taktikave të luftës guerile përmes asaj që sot quhet strategjia Fabian. Lufta guerile është përdorur nga fraksione të ndryshme gjatë historisë dhe është veçanërisht e lidhur me lëvizjet revolucionare dhe rezistencën popullore kundër ushtrive pushtuese.

Taktikat guerile fokusohen në shmangien e konfrontimeve kokë më kokë me ushtritë e armikut, zakonisht për shkak të armëve ose forcave inferiore, dhe në vend të kësaj përfshihen në përleshje të kufizuara me qëllimin për të rraskapitur kundërshtarët dhe për t'i detyruar ata të tërhiqen. Për shkak të kësaj, taktikat guerile përdoren rrallë për ndonjë gjë tjetër përveç mbrojtjes. Grupet e organizuara guerile shpesh varen nga mbështetja e popullsisë vendase ose e mbështetësve të huaj që simpatizojnë përpjekjet e grupit gueril.

## Shiko edhe 
* Mercenari
* Organizata Paraushtarake
* Ushtria

## Referime
Familja Durazzo

parapamje|Stema Durazzo
**Familja Durazzo** është një familje fisnike italiane me origjinë shqiptare e ardhur nga qyteti i Durrësit në Arbëri. Familja Durazzo ndihmoi Republikën e Gjenovës në zhvillimin e shumë qyteteve. Familja Durazzo i dha nëntë "Doge" qytetit të Gjenovas. Ende ekzistues, përfaqësuesit e kësaj familjeje jetojnë në Gjenova, Principatën e Monakos dhe Romë.

## Anëtarët 
* Clelia Durazzo Grimaldi (1760-1830), botaniste
* Giacomo Durazzo (1717-1794), diplomat dhe njeri i teatrit
* Giacomo Filippo Durazzo (1719-1812), natyralist dhe bibliofil
* Girolamo Luigi Durazzo (1739-1809), politik
* Stefano Durazzo (1594-1667), kardinal dhe kryepeshkop i Xhenovas
* Giovanni Battista Durazzo (1565-1642), Doge i 104-të i Republikës së Gjenovës dhe Mbreti i Korsikës

## Pallatet 
* Villa Di Negro Rosazza dello Scoglietto

## Referime
Kali i Trojës

[parapamje|360x360px|Kali i Trojës në Sheshin e Qytetit, [Çanakalaja|Çanakala, Turqi.]]
**Kali i Trojës** ishte një kalë prej druri që thuhet se është përdorur nga grekët gjatë Luftës së Trojës për të hyrë në qytetin e Trojës dhe për të fituar luftën. Kali i Trojës nuk përmendet në Iliadën e Homerit, me poemën që përfundon para përfundimit të luftës, dhe përmendet vetëm shkurt në Odisenë. Por në Eneidën e Virgjilit, pas një rrethimi të pafrytshëm 10-vjeçar, grekët ndërtuan një kalë të madh prej druri me urdhër të Odiseut dhe fshehën një forcë të zgjedhur njerëzish brenda, duke përfshirë edhe vetë Odiseun. Grekët pretenduan të lundronin larg dhe trojanët e tërhoqën kalin në qytetin e tyre si një trofe fitoreje. Atë natë, forcat greke doli nga kali dhe hapi portat për pjesën tjetër të ushtrisë greke, e cila kishte lundruar prapa nën mbulesën e errësirës. Grekët hynë dhe shkatërruan qytetin, duke i dhënë fund luftës.

Metaforikisht, një "kalë trojan" ka kuptimin e çdo mashtrimi ose mashtrimi që bën që një objektiv të ftojë një armik në një bastion ose vend të mbrojtur në mënyrë të sigurt. Një program kompjuterik me qëllim të keq që mashtron përdoruesit për ta drejtuar me dëshirë quhet gjithashtu "kalë trojan" ose thjesht "trojan".

Burimi kryesor i lashtë për historinë që ekziston ende është Eneida e Virgjilit, një poemë epike latine nga koha e Augustit. Historia u shfaq shumë në Iliadën e Vogël dhe Iliupersis, të dyja pjesë e Ciklit Epik, por këto kanë mbijetuar vetëm në fragmente dhe mishërime. Meqenëse Odiseu ishte arkitekti kryesor i Kalit të Trojës, ai përmendet edhe në Odisenë e Homerit. Në traditën greke, kali i trojës quhet "kali i drurit".

## Referime
Familja Suço

parapamje| Stema e familjes Soutzos
**Shtëpia e Drakos-Soutzos** ose **Soutsos** (Greqisht: Σούτσου, Rumanisht: Suțu ose ) është një familje greke fanariote me origjinë nga Kios,  e cila u rrit në rëndësi dhe fuqi në Kostandinopojë (Stambolli i sotëm) gjatë shekujve të fundit të Perandorisë Osmane dhe u dha disa *hospodarë* Principatave Danubiane, si Alexandros Soutzos, Mihai Suțu dhe Michael Soutzos (Mihail Suțu).   

## Historia 
Origjina e familjes Soutzos është e paqartë. Disa autorë teorizojnë origjinën shqiptare,  ose greke bizantine  për familjen.

Konstantinos Drako, djali i një retori të patriarkanës (Diamantaki Drako), ishte i pari Soutzos që u bë i famshëm.  Ai u martua në 1714 me princeshën Maria Rusetaina, vajzën e një familjeje të vjetër fanariote. Vjehrrët e ngritën Konstantinin në pozita të larta në principatat danubiane dhe djemtë e tij ishin të afërm me të gjithë ata që kishin rëndësi në Fanar. Më vonë, në vitet 1780..1790, njëri nga djemtë (Mihai Draco-Sutzu) u ngjit në fronet e Vllahisë dhe Moldavisë dhe ishte Princi i parë i mbiemrit të tyre. 

Pas princit Mihai, nipi i tij Alexandru Suțu dhe nipi i tij Mihail Suțu sunduan gjithashtu si Princë.

Anëtarë të rëndësishëm të familjes përfshijnë dy vëllezërit poetë Panagiotis Soutsos dhe Alexandros Soutsos, nga të cilët i pari vendosi gurin e themelit për ringjalljen e Lojërave Olimpike dhe ky i fundit ishte themeluesi i shkollës romantike greke të poezisë. Dega kryesore e familjes së mësipërme gjendet tani në Athinë, Greqi. Alexandru A. Suțu dhe Mihail C. Suțu u bënë anëtarë të Akademisë Rumune në vitet 1880.

## Referime 
Alexandre Negresco-Soutzo (ro), Livre d'Or de la Famille Soutzo, chez l'auteur, Paris, 2005.
Vepra artistike

Vepra artistike është një term i përdorur për të përshkruar një vepër të artit, qoftë këto pikturë, skulpturë, arkitekturë, muzikë, film, teatër, poezi, ose çfarëdo forme të tjera të artit.

Në qoftë se një vepër artistike është pikturë, ajo mund të jetë një tabllo e përqendruar në një temë të caktuar, ose një seri e tablove që përqendrohen në një temë të njëjtë ose të ndryshme. Në qoftë se një vepër artistike është skulpturë, ajo mund të jetë një statujë e ndërtuar nga një material i caktuar, siç është druri, metali, ose guri, ose një instalim i caktuar i bërë nga materiale të ndryshme. Arkitektura mund të përbëhet nga ndërtesa të ndërtuara në mënyra të ndryshme, të cilat mund të përqendrohen në stilet e ndryshme të arkitekturës ose të reflektojnë një qëllim të caktuar, siç është funksionaliteti ose estetika.
Lokalitet arkeologjik

**Lokalitet arkeologjik** është një vend (ose grup vendesh fizike) në të cilin ruhen dëshmi të aktiviteteve të kaluara (qoftë parahistorike, historike ose bashkëkohore), dhe që është hulumtuar ose mund të hulumtohet duke përdorur disiplinën e arkeologjisë si dhe që përfaqëson një pjesë të të dhënave arkeologjike. Lokacionet arkeologjike mund të variojnë nga ato me pak ose aspak mbetje të dukshme mbi tokë, deri te ndërtesat dhe strukturat e tjera ende në përdorim.

Përtej kësaj, përkufizimi dhe shtrirja gjeografike e një "vendi" mund të ndryshojnë shumë, në varësi të periudhës së studiuar dhe qasjes teorike të arkeologut.

## Shtrirja gjeografike 
Është pothuajse gjithmonë e vështirë të kufizosh një lokacion arkeologjik. Ndonjëherë merret për të treguar një lloj vendbanimi, megjithëse arkeologu duhet të përcaktojë gjithashtu kufijtë e aktivitetit njerëzor përreth vendbanimit. Çdo episod depozitimi, si p.sh. një grumbull ose varrezë, mund të formojë gjithashtu një lokacion përkatës. Arkeologjia e udhëhequr nga zhvillimi, e ndërmarrë si menaxhim i burimeve kulturore, ka disavantazhin (ose përfitimin) e përcaktimit të vendeve të saj nga kufijtë e zhvillimit të synuar. Megjithatë, edhe në këtë rast, në përshkrimin dhe interpretimin e vendit, arkeologut do t'i duhet të shikojë jashtë kufijve të sheshit të ndërtimit.

Sipas Jess Beck në veprën me titull "Si i gjejnë arkeologët vendet?"  me artefakte të shumta arkeologjike të cilat janë objektiva të mira për gërmime në të ardhmen, ndërsa zonat me një numër të vogël artefaktesh mendohet se pasqyrojnë mungesën e veprimtarisë njerëzore në të kaluarën. Shumë zona janë zbuluar rastësisht. Personat më të zakonshëm që kanë gjetur artefakte janë fermerët që lërojnë arat e tyre ose thjesht i pastrojnë ato dhe të cilët shpesh gjejnë objekte arkeologjike. Shumë njerëz që janë jashtë rrjedhave dhe madje edhe pilotët arrijnë të gjejnë artefakte dhe zakonisht përfundojnë duke i raportuar ato te arkeologët për të bërë hulumtime të mëtejshme. Kur gjejnë lokacione, ata fillimisht duhet të regjistrojnë zonën dhe nëse kanë para dhe kohë për vendin, mund të fillojnë të gërmojnë.

## Galeria 

Skeda:Selca e Poshtme Tomb3.jpg|Lokalitetii arkeologjik Varrezës mbretërore të Selcës së Poshtme
Skeda:Butrint - Ancient amphitheatre (by Pudelek).JPG|Lokaliteti arkeologjik Parku Kombëtar i Butrintit
Skeda:Municipium DD (4).jpg |Lokalieti arkeologjik Municipium Dardanorum në Veri të Kosovës
Skeda:Ulpiana1.JPG |lokaliteti arkeologjik Ulpiana, në afërsi të Prishtinës
Skeda: Apollonia, Albania - 28242212645.jpg|Lokaliteti Teatri i Apollonisë në Parkun Arkeologjik të Apollonisë
Skeda:Byllis Theater.jpg |Lokaliteti Teatri i Bylisit në Bylis
Skeda:KalajaVuçakut.jpg |Lokaliteti Gjyteti i madh dhe i vogël në Vuçak

## Shih edhe 
* Historia
* Ilirologjia
* Arkeologjia
* Arkeologjia e Kosovës
* Arkeologjia në Shqipëri

## Literatura 
* L. Binford, "A Consideration of Archaeological Research Design", in *American Antiquity* 29 (1964), pp.&nbsp;425–445.
* 
* Sharer R.J., Ashmore W., *Fundamentals in Archeology*, The Benjamin/Cummings Publishing Company, (Menlo Park, 1979)

## Referime
Granata 40mm

parapamje|300x300px|Ngarkimi i Granatës 40mm
**Granata 40mm** është një emër i përgjithshëm i klasës për municionet e granatës (predha nënsonike) në kalibrin 40mm. Emri gjenerik rrjedh nga fakti se disa vende kanë zhvilluar ose adoptuar granatahedhës në kalibrin 40mm.

## Shiko edhe 
Lufta, Artileria, Tanku

## Referime
Lawrence Kohlberg

**Lawrence Kohlberg** ( 25 tetor 1927 - 19 janar 1987 ) ishte një psikolog amerikan më i njohur për teorinë e tij të fazave të zhvillimit moral .

Ai shërbeu si profesor në Departamentin e Psikologjisë në Universitetin e Çikagos dhe në Shkollën Pasuniversitare të Edukimit në Universitetin e Harvardit . Edhe pse konsiderohej e pazakontë në epokën e tij, ai vendosi të studionte temën e gjykimit moral, duke zgjeruar rrëfimin e Jean Piaget për zhvillimin moral të fëmijëve nga njëzet e pesë vjet më parë.  Në fakt, Kohlberg-ut iu deshën pesë vjet para se të ishte në gjendje të botonte një artikull bazuar në pikëpamjet e tij.  Në të njëjtën kohë ai po krijonte një fushë të re brenda psikologjisë: "zhvillimin moral".

Në një studim empirik duke përdorur gjashtë kritere, të tilla si citimet dhe njohja, Kohlberg u zbulua se ishte psikologu i 30-të më i shquar i shekullit të 20-të. 

## Veprat 
Disa nga botimet më të rëndësishme të Kohlberg u mblodhën në veprën e tij me titull *Ese mbi Zhvillimin Moral*, vëll. I dhe II, *The Philosophy of Moral Development* (1981) dhe *Psychology of Moral Development* (1984), botuar nga Harper & Row. Punime të tjera të botuara nga Kohlgainz ose rreth teorive dhe kërkimeve të Kohlberg përfshijnë *Konsensusin dhe Kontradiktën*, *Kuptimi dhe Matja e Zhvillimit Moral*, *Qasja e Lawrence Kohlberg ndaj Edukimit Moral* dhe *Psikologjia e Fëmijëve dhe Edukimi i Fëmijërisë: Një Pamje Kognitive Zhvillimore* . 

## Shih edhe 
* Psikologjia
* Psikologjia sociale

## Referime
Östergötland

**Östergötland** është një provincë në Suedinë juglindore. Östergötland kufizohet me Småland në jug, Västergötland në perëndim përmes liqenit Vättern, Närke dhe Södermanland në veri dhe Detin Baltik në lindje. Provinca përkon në një masë të madhe me Qarkun Östergötland, i cili është, megjithatë, disi më i madh. Provinca ka 50,000 mbetje të lashta të njohura.

## Gjeografia
Nga perëndimi në lindje, në pjesët e mesme, shtrihet Fusha e Östgöta (Östgötaslätten). Është kryesisht bujqësore. Në pjesën jugore të provincës, terreni shënohet nga malësitë jugore të Suedisë, me kodra dhe liqene të panumërta. Pjesët veriore janë gjithashtu kodrinore, dhe përndryshe dominohen nga pyjet.

Jashtë bregut lindor të Östergötland shtrihet arkipelagu Östergötland, ishujt dhe ishujt e të cilit mbulojnë një sipërfaqe prej 118 km2 (46 mi katrorë). Gjiri Bråviken vazhdon më tej në vend. Disa nga ishujt më të shquar janë Korsö, Gränsö, Arkö, Djursö, Yxnö, Finnö, Emtö, Fångö dhe Stora Ålö.

Tradicionalisht, rajoni ndahet në dy gjysma, në lindje dhe në perëndim të lumit Stångån (përkatësisht Östanstång dhe Västanstång), i cili rrjedh nga jugu në liqenin Roxen në Linköping.

Pjesa lindore e Kanalit Göta përshkon krahinën nga Deti Baltik në Mem deri në liqenin Vättern në Motala.

### Qytetet
Qytetet dhe viti i statutit të tyre mbretëror tashmë të zhdukur.

*Linköping (1287) 
*Mjölby (1922) 
*Motala (1881) 
*Norrköping (1384) 
*Skänninge (përafërsisht 1200) 
*Söderköping (përafërsisht 1200) 
*Vadstena (përafërsisht 1400)

Sot, qyteti më i madh në provincë është Linköping, me Norrköping të dytë. Skänninge është një nga zonat më të vjetra, por të vogla; Vadstena është gjithashtu e vogël. Qytete të tjera pa një statut mbretëror që janë shfaqur në shekullin e 20-të janë Finspång dhe Åtvidaberg.

## Referime
Automjeti

Një **automjet** është një makinë që transporton njerëz ose mallra. Automjetet përfshijnë vagonët, biçikletat, mjetet motorike (motoçikleta, makina, kamionë, autobusë, skuterë lëvizës për personat me aftësi të kufizuara), mjetet me shina (trenat, tramvajet), mjetet ujore (anijet, varkat, mjetet nënujore), automjetet amfibe (automjetet me vida, hovercraft), avionë (aeroplanë, helikopterë, aerostatë) dhe anije kozmike.

Mjetet tokësore klasifikohen gjerësisht sipas asaj që përdoret për të aplikuar forcat e drejtimit dhe lëvizjes kundër tokës: me rrota, me binar, me shina ose me ski. ISO 3833-1977 është standardi, i përdorur gjithashtu ndërkombëtarisht në legjislacion, për llojet, termat dhe përkufizimet e mjeteve rrugore.

## Shiko edhe 
* Vetura
* Furgoni
* Autobusi
* Kamioni

## Referime
Detashmenti i Tashlixhës

**Detashmenti i Tashlixhës** i Perandorisë Osmane (turqisht: *Taşlıca Müfrezesi*) ishte një nga Detashmentet nën komandën e Ushtrisë Osmane Perëndimore të Vardarit të Ushtrisë.

Ajo u formua në zonën e Taşlıca (sot: Plevla) për mbrojtjen e Sanxhakut të Pazarit të Ri  gjatë Luftës së Parë Ballkanike.

## Luftërat Ballkanike 
### Rendi i Betejës, 19 tetor 1912 
Më 19 tetor 1912, detashmenti u strukturua si më poshtë: 

* Shtabi i Detashmentit Taşlıca (Fronti serb, nën komandën e Ushtrisë së Vardarit të Ushtrisë Perëndimore)
** Regjimenti i 60-të i Këmbësorisë
** Divizioni Redif Taşlıca 

## Burimet
Detashmenti i Pejës

**Detashmenti i Pejës** i Perandorisë Osmane (turqisht: *İpek Müfrezesi*) ishte një nga Detashmentet nën komandën e Ushtrisë Perëndimore Osmane. Ajo u formua në zonën e İpek (sot: Peja) gjatë Luftës së Parë Ballkanike.

## Luftërat Ballkanike 
### Rendi i Betejës, 19 tetor 1912 
Më 19 tetor 1912, detashmenti u strukturua si më poshtë: 

* Shtabi i Detashmentit İpek (Fronti i Malit të Zi, nën komandën e Ushtrisë Perëndimore)
** Divizioni i 21-të
*** Regjimenti i 61-të i Këmbësorisë
*** Regjimenti i 62-të i Këmbësorisë
** Divizioni Redif i Pirzerin

## Burimet