Fëmijët refugjatë

parapamje|285x285px| Fëmijë refugjatë Bantu nga Somalia në një festë lamtumire në Florida përpara se të zhvendoseshin në vende të tjera në Shtetet e Bashkuara
**Fëmijët refugjatë** përfshijnë një numër të madh fëmijësh dhe që përbojnë pothuajse gjysmën e të gjithë refugjatëve  dhe pothuajse një në tre fëmijë që jeton jashtë vendit të tyre të lindjes është refugjat .  Këto shifra përfshijnë fëmijët, statusi i refugjatit të të cilëve është konfirmuar zyrtarisht, si dhe fëmijët në situata të ngjashme me refugjatët.

## Hyrje 
Përveç përballjes me kërcënimin e drejtpërdrejtë të dhunës që vjen nga konflikti, fëmijët e zhvendosur me forcë përballen edhe me rreziqe të ndryshme shëndetësore, duke përfshirë: shpërthimet e sëmundjeve  dhe traumat psikologjike afatgjatë,  aksesin e pamjaftueshëm në ujë dhe kanalizime,  lëndë ushqyese ushqimi,  kujdesi shëndetësor [6] dhe oraret e rregullta të vaksinimit.  Edhe pse shumë komunitete në mbarë botën i kanë mirëpritur ata, fëmijët e zhvendosur me forcë dhe familjet e tyre shpesh përballen me diskriminim, varfëri dhe margjinalizimin social në vendet e tyre të shtëpisë, tranzitit dhe destinacionit.  Barrierat gjuhësore dhe barrierat ligjore në vendet e tranzitit dhe të destinacionit shpesh i pengojnë fëmijët refugjatë dhe familjet e tyre të kenë akses në arsim, kujdes shëndetësor, mbrojtje sociale dhe shërbime të tjera.&nbsp;Shumë vendeve të destinacionit gjithashtu u mungojnë mbështetjet dhe politikat ndërkulturore për integrimin social.  Kërcënime të tilla për sigurinë dhe mirëqenien përforcohen për fëmijët refugjatë me aftësi të kufizuara.  Studimet e bëra nga Komisioneri i Lartë i OKB-së për Refugjatët tregojnë se vetëm gjysma e të gjithë fëmijëve refugjatë që janë të moshës së shkollës fillore janë në gjendje të hyjnë në shkollë. Në mënyrë të ngjashme, në mesin e fëmijëve të moshës së shkollës së mesme, vetëm 22 përqind e fëmijëve mund të hyjnë në shkollë. Fatkeqësisht, kjo kulmon me një shkallë të aksesit në arsimin e lartë prej vetëm një për qind në mesin e të gjithë refugjatëve.  Për më tepër, shkollat e Amerikës së Veriut shpesh nuk kanë burimet e nevojshme për të mbështetur fëmijët refugjatë. [103] Fëmijët refugjatë shpesh duhet të përballojnë diskriminimin, statusin e ulët socio-ekonomik, nuk kanë familje ose vijnë në një mjedis që bie ndesh me besimet e tyre kulturore që çojnë në çështje të sjelljes për të cilat mësuesit nuk janë gjithmonë të përgatitur. Burimet jashtëshkollore që u ofrohen fëmijëve refugjatë përfshijnë burime plotësuese të pasurimit të kurrikulës, video për qëllimin ose rritjen e ndërgjegjësimit të prindërve dhe shkollës, fletëpalosje dhe manuale informative, si dhe burime të bazuara në TIK, të cilat shërbejnë për të përfituar përfshirjen e refugjatëve në shkollë.

## Mbrojtja ligjore 
Konventa për të Drejtat e Fëmijës, traktati më i ratifikuar për të drejtat e njeriut në histori, përfshin katër nene që janë veçanërisht të rëndësishme për fëmijët e përfshirë ose të prekur nga zhvendosja e detyruar: 

* parimi i mosdiskriminimit (neni 2)
* interesat më të mira të fëmijës (neni 3)
* e drejta për jetë, mbijetesë dhe zhvillim (neni 6)
* e drejta për pjesëmarrjen e fëmijëve (neni 12)

Shtetet Palë në Konventë janë të detyruara të respektojnë nenet e mësipërme, pavarësisht nga statusi i migrimit të fëmijës.  Që nga nëntori 2005, gjithsej 192 vende janë bërë Shtete Palë të Konventës.  Somalia dhe Shtetet e Bashkuara janë dy vendet e vetme që nuk e kanë ratifikuar atë.  Konventa siguron mbrojtje për personat e zhvendosur me forcë që kanë përjetuar persekutim ose torturë në vendet e tyre të origjinës.  Afrika e Jugut u ka dhënë statusin e refugjatit mozambikanëve dhe zimbabveasve pas rënies së ekonomive të vendeve të tyre. 

Mjete të tjera ligjore ndërkombëtare për mbrojtjen e fëmijëve refugjatë përfshijnë dy nga Protokollet që plotësojnë Konventën e Kombeve të Bashkuara kundër Krimit të Organizuar Transnacional, të cilat i referohen migrimit të fëmijëve:

* Protokolli për Parandalimin, Shtypjen dhe Ndëshkimin e Trafikimit të Njerëzve, veçanërisht Grave dhe Fëmijëve; 
* Protokolli kundër Kontrabandës së Emigrantëve nga Toka, Deti dhe Ajri. 

Përveç kësaj , Konventa Ndërkombëtare për Mbrojtjen e të Drejtave të të Gjithë Punëtorëve Migrantë dhe Anëtarëve të Familjeve të tyre mbulon të drejtat e fëmijëve të punëtorëve migrantë në situata të rregullta dhe të parregullta gjatë gjithë procesit të migrimit.

### Edukimi shëndetësor 
Sshoqata Botërore e Guides Girls dhe Girl Scouts (WAGGGS) dhe Family Health International (FHI) kanë hartuar dhe pilotuar një program edukimi të përqendruar te bashkëmoshatarët për vajzat adoleshente refugjate në Ugandë, Zambia dhe Egjipt. Qëllimi i programit ishte të arrinte vajza të reja që ishin të interesuara të informoheshin për çështjet e shëndetit riprodhues. Programi u nda në tre grupe specifike për moshën: vajzat e moshës shtatë deri në 10 vjeç mësuan për ndryshimet trupore dhe anatominë; vajzat e moshës 11 deri në 14 vjeç mësuan për sëmundjet seksualisht të transmetueshme; vajzat e moshës 15 vjeç e lart u përqendruan në këshilla për të siguruar një shtatzëni të shëndetshme dhe për t'u kujdesur siç duhet për një fëmijë. Sipas anketave cilësore, rritja e vetëvlerësimit dhe përdorimi më i madh i shërbimeve shëndetësore midis pjesëmarrësve të programit ishin përfitimet më të mëdha të programit. 

## Arsimi 
Arsimi ndryshon me fazat e ndryshme të përvojës së refugjatëve. Raporti, "Mungesa: Arsimi i Refugjatëve në Krizë", krahason burimet dhe statistikat e UNHCR-së mbi arsimimin e refugjatëve me të dhënat mbi regjistrimin në shkolla në mbarë botën të ofruara nga UNESCO, Organizata e Kombeve të Bashkuara për Arsim, Shkencë dhe Kulturë. Raporti vë në dukje se, globalisht, 91 për qind e fëmijëve ndjekin shkollën fillore. Për të gjithë refugjatët, kjo shifër është 61 për qind. Në mënyrë të veçantë në vendet me të ardhura të ulëta, më pak se 50 për qind e refugjatëve janë në gjendje të ndjekin shkollën fillore.  Ndërsa fëmijët refugjatë rriten, normat e regjistrimit në shkollë bien: vetëm 23 përqind e adoleshentëve refugjatë janë të regjistruar në shkollën e mesme, kundrejt shifrës globale prej 84 përqind. Në vendet me të ardhura të ulëta, nëntë për qind e refugjatëve janë në gjendje të shkojnë në shkollën e mesme. Në të gjithë botën, regjistrimi në arsimin e lartë është 36 për qind. Për refugjatët, përqindja mbetet në një për qind.  Në vitin 2016, në Samitin e Asamblesë së Përgjithshme për Refugjatët dhe Emigrantët, UNHCR bëri thirrje "për një partneritet të gjerë midis agjencive qeveritare humanitare, partnerëve të zhvillimit dhe sektorit privat për të adresuar boshllëqet e mëdha në ofrimin e arsimit cilësor për të gjithë refugjatët".  Pas këtij samiti, UNHCR-ja u takua me kompani, qeveri dhe filantropë në Samitin Botëror Humanitar 2016 në Turqi për të krijuar fondin "Edukimi nuk mund të presë, një nismë për të përmbushur nevojat arsimore të miliona fëmijëve dhe të rinjve të prekur nga krizat në mbarë botën".  Arsimi është thelbësor për përshtatjen e mjaftueshme psikosociale dhe rritjen njohëse të fëmijëve refugjatë.  Për shkak të këtyre rrethanave, është e rëndësishme që edukatorët të marrin parasysh nevojat, pengesat dhe rrugët e suksesshme arsimore për fëmijët refugjatë. 

Graham, Minhas dhe Paxton (2016) vënë në dukje në studimin e tyre se keqkuptimet e prindërve në lidhje me stilet arsimore, pritshmëritë e ulëta të mësuesve dhe tendencat stereotipike, ngacmimi dhe diskriminimi racor, trauma para emigracionit dhe pas emigrimit, dhe ndalimi i detyruar të gjitha mund të jenë rrezik. faktorët për problemet e të mësuarit tek fëmijët refugjatë. Ata gjithashtu vënë në dukje se ambicia e lartë akademike dhe jetësore, përfshirja e prindërve në arsim, një mjedis mbështetës në shtëpi dhe shkollë, të kuptuarit e mësuesve për trashëgiminë gjuhësore dhe kulturore dhe marrëdhëniet e shëndetshme me bashkëmoshatarët mund të kontribuojnë të gjitha në suksesin e një fëmije refugjat në shkollë.  Ndërsa qëllimi fillestar i edukimit të refugjatëve ishte përgatitja e studentëve për t'u kthyer në vendet e tyre të origjinës, tani fokusi i edukimit të refugjatëve amerikanë është tek integrimi. 

Në Shtetet e Bashkuara, ka shumë pak politikë që rregullon studentët refugjatë dhe integrimin e tyre në shkolla. Shumica e politikave dhe debateve për politikat fokusohen në vetë emigracionin dhe azilin. Kjo “padukshmëri e refugjatëve” në politikën e qeverisë është një pengesë serioze për statusin dhe stabilitetin e refugjatëve në shoqëri;  ndikon gjithashtu në aksesin e tyre në arsim dhe aftësinë e tyre për të pasur sukses në vendin pritës. Shërbimet arsimore për refugjatët dhe emigrantët në Shtetet e Bashkuara janë të pamjaftueshme. Një studim i fundit zbuloi se 54% e fëmijëve refugjatë në Shtetet e Bashkuara vuajnë nga probleme akademike.  Me mbështetje të dobët arsimore, refugjatët dhe emigrantët kanë pak fuqi sociale, ekonomike dhe politike dhe nuk janë në gjendje të mbrojnë veten. Edukimi akademik dhe social është integral për rritjen e fuqisë së tyre, sepse u siguron atyre mjete të tilla si aftësitë gjuhësore dhe komunikuese dhe të kuptuarit e shoqërisë së tyre pritëse.

### Roli i mësuesve 
Shkollat e Amerikës së Veriut janë agjentë të kulturimit, duke ndihmuar fëmijët refugjatë të integrohen në shoqërinë perëndimore.  Fëmijët refugjatë përfitojnë nga komunikimi i krijuar dhe i inkurajuar ndërmjet nxënësit dhe mësuesit, si dhe ndërmjet nxënësve të ndryshëm në klasë.  Politikat e shkollës, pritshmëritë dhe të drejtat e prindërve duhet të përkthehen në gjuhën amtare të prindërve, pasi shumë prindër nuk flasin anglisht me aftësi. Edukatorët duhet të kuptojnë kërkesat e shumta të vendosura ndaj prindërve (si puna dhe kujdesi për familjen) dhe të jenë të përgatitur për të ofruar fleksibilitet në oraret e takimeve me këto familje. 

Mësuesit në Shtetet e Bashkuara shpesh kanë pak përvojë me traumat që hasin shpesh refugjatët. Atyre u mungon gjithashtu trajnimi se si të trajtojnë studentët që kanë përjetuar trauma.  Ata shpesh i shohin studentët refugjatë si barrë dhe kulturat dhe gjuhët e tyre të ndryshme si barriera dhe jo si pasuri për arsimimin e tyre.  Ky lloj trajtimi i studentëve refugjatë që zvogëlon aftësitë e tyre ka pasoja të rënda si rezultate negative zhvillimore. 

Një broshurë e botuar në vitin 2000 e shkruar nga Dr. Sheila dhe Dr. Dick detajonte mënyrat se si mësuesit mund t'u qasen fëmijëve refugjatë në shkollë, si dhe problemet e zakonshme me të cilat fëmijët refugjatë paraqiten në shkollë.  Sipas broshurës, refugjatët mund të vijnë nga situata traumatizuese dhe kështu mund të kenë vështirësi me ndjekjen e shkollës, shkrim-leximin dhe identitetin e tyre kulturor.  Një studim inkurajon mësuesit të jenë të vetëdijshëm për problemet e zakonshme të sjelljes që fëmijët refugjatë mund të shfaqin në klasë, si zemërimi, tërheqja, testimi i rregullave, problemet me autoritetin, paaftësia për t'u përqëndruar, sjellja e papërshtatshme, arritjet më të ulëta akademike.  Përvoja të tilla formësojnë shumë aftësinë e të mësuarit dhe nevojat arsimore të studentit. Mësuesit duhet të pajisen jo vetëm me një trajnim të shtuar për t'iu adresuar nxënësve që përballen me këto probleme, por edhe me aftësinë për të rritur pjesëmarrjen e studentëve në mësimin e tyre dhe për të lejuar asimilimin në klasë të nxënësve me formim të kufizuar në arsimin formal  

### Edukimi për paqen 
I zbatuar nga UNICEF nga viti 2012 deri në 2016 dhe i financuar nga Qeveria e Holandës, Ndërtimi i Paqes, Edukimi dhe Avokimi (PBEA) ishte një program arsimor që synonte të përmirësonte ndërtimin e paqes.  Programi PBEA në kampin e refugjatëve Dadaab të Kenias synonte të forconte qëndrueshmërinë dhe kohezionin social në kamp, si dhe midis refugjatëve dhe komunitetit pritës.  Nisma përbëhej nga dy pjesë: Programi i Edukimit për Paqe (PEP), një program brenda shkollës që mësohet në shkollat fillore të Dadaab dhe programi Sporti për Zhvillim dhe Paqe (SDP) për adoleshentët dhe të rinjtë refugjatë. Kishte dëshmi anekdotike të rritjes së niveleve të kohezionit social nga pjesëmarrja në PEP dhe elasticitetit të mundshëm nga pjesëmarrja në PSZH.   studimet kanë zbuluar se qëndrimet e prindërve dhe mësuesve mund të kenë gjithashtu një ndikim të fortë në përvetësimin e vlerave të paqes nga nxënësit.  Mësuesit nga Qiproja i rezistuan gjithashtu një programi edukimi për paqen të nisur nga qeveria.  Një studim tjetër zbuloi se, ndërsa mësuesit mbështesnin perspektivën e pajtimit, shqetësimet ideologjike dhe praktike i bënë ata të pasigurt për zbatimin efektiv të një programi edukimi për paqen. 

### Qasjet pedagogjike 
Refugjatët bien në një situatë unike ku shteti-komb mund të mos adresojë në mënyrë adekuate nevojat e tyre arsimore dhe sistemi ndërkombëtar i ndihmës ka për detyrë rolin e një "pseudo-shteti" në zhvillimin e një kurrikule dhe qasjeje pedagogjike.   Qasjet kritike pedagogjike ndaj edukimit të refugjatëve trajtojnë fenomenin e tjetërsimit me të cilin përballen studentët migrantë në shkollat jashtë vendeve të tyre të origjinës, ku pozicionimi i mësuesve të gjuhës angleze dhe nxënësve të tyre krijon dinamikë fuqie duke theksuar pamjaftueshmërinë e folësve në gjuhë të huaj, të intensifikuar nga përdorimi i programe kompensuese për t'u kujdesur për studentët 'në rrezik'.   Për të adresuar në mënyrë adekuate popullsinë migrante pa shtet, kurrikulat duhet të jenë relevante për përvojat e rinisë transnacionale.   Një mënyrë për të inkorporuar përvojat e rinisë transnacionale në klasë është përmes asaj që studiuesit e kanë përshkruar si Edukim Narrativ dhe Konstruktiv. Në Edukimin Narrativ dhe Konstruktiv, mësuesit janë shpesh vetë emigrantë dhe ata ndajnë përvojën e tyre personale për të "lidhur dhe frymëzuar studentët e tyre".  Kjo metodë e mësimdhënies ka rezultuar të jetë efektive në një rast studimi të shkollave që janë pjesë e Ednovate, një kompani e menaxhimit të shkollave charter e vendosur në Kaliforninë Jugore që përmban një shumicë emigrante etnike dhe popullsi të gjeneratës së parë.   Studiuesit pedagogjikë dhe politikëbërësit mund të përfitojnë nga mësimet e nxjerra përmes hulumtimit të veprimit pjesëmarrës në kampet e refugjatëve, ku studenti përmendi uljen e vetëvlerësimit të lidhur me mungesën e arsimit. 

## Shih edhe 
* UNHCR
* UNICEF
* Refugjatët
* Gratë refugjate
* Kamp refugjatësh
* Shëndeti i refugjatëve
* Arsimimi i refugjatëve

## Referime 
## Lidhjet e jashtme 
* Manual Edukativ për Prindërit Refugjatë  . Komiteti Ndërkombëtar i Shpëtimit.