Rio Ferdinand

**Rio Gavin Ferdinand** (lindur më 7 nëntor 1978) është një ish futbollist profesionist anglez dhe analist sportiv i cili luante si qëndër-mbrojtës. Ai është një nga futbollistët anglez më të dekoruar në histori si dhe konsiderohet një nga mbrojtësit më të mirë anglez të të gjitha kohërave.

Ferdinand e nisi karrierën e tij duke luajtur me disa klube para se në vitin 1992 të bëhej pjesë e akademisë së West Ham United. Ai u bë pjesë e ekipit të parë në vitin 1995 dhe debutoi në Premier Ligë një vit më pas. Ferdinand u bë një nga lojtarët e preferuar të tifozëve si dhe u shpall Lojtar i Vitit i klubit në sezonin e tij të dytë. Në vitin 2000, Leeds United shpenzoi 18 milion £ për kartonin e tij, duke u bërë mbrojtësi më i shtrenjtë në historinë e futbollit. Ai luajti dy sezone me klubin, duke u bërë kapiten në vitin 2001 para se të transferohej te Manchester United në korrik 2002 për 30 milion £, duke thyer rekordin e tij si mbrojtësi më i shtrenjtë. 

Ferdinand fitoi trofeun e tij të parë në karrierë, Premier Ligën, në sezonin e tij të parë në Old Trafford. Në shtator 2003, ai humbi një test droge dhe u pezullua për tetë muaj nga çdo aktivitet futbolli. Pas rikthimit, Ferdinand u bë titullar i padiskutueshëm dhe u vlerësua për performancat e tij, duke u emëruar në Ekipin e Sezonit të Premier Ligës katër herë. Ai gjithashtu krijoi një dyshe shumë të suksesshme në mbrojtje sëbashku me Nemanja Vidić, duke fituar UEFA Ligën e Kampionëve dhe kampionatin në sezonin 2007–08. Ferdinand fitoi gjithsej 14 trofe me klubin dhe u largua në përfundim të sezonit 2013–14. Pas shpenzoi një sezon me Queens Park Rangers, Ferdinand njoftoi tërheqjen nga futbolli më 30 maj 2015.

Ferdinand ishte pjesë e kombëtares angleze për 14 vite, duke luajtur 81 ndeshje dhe shënuar 3 gola. Ai ishte pjesë e ekipit në edicionet 1998, 2002 dhe 2006 të FIFA Kupës së Botës por nuk mundi të luante asnjëherë në UEFA Kampionatin Evropian.

## Jeta e hershme
### Edukimi
Rio Gavin Ferdinand lindi më 7 nëntor 1978 në Spitalin King's College në Camberwell dhe u rrit në Peckham. Ai është djali i një nëne irlandeze, Janice Lavender, dhe një babai afrikan nga Shën Luçia, Julian Ferdinand.

Ferdinand u rrit në Peckham në një familje të madhe; nëna e tij kishte pesë motra dhe vëllezër kurse babai i tij mbërriti në Britani me dhjetë anëtarë të tjerë të familjes. Të dy prindërit punuan për të mbështetur familjen, nëna e tij si kujdestare fëmijësh dhe babai i tij si rrobaqepës. Prindërit e tij nuk u martuan kurrë dhe ata u ndanë kur ai ishte 14 vjeç. Babai i tij mbeti pranë, duke u zhvendosur në një banesë afër tij dhe i çonte fëmijët në stërvitje futbolli dhe në parqet lokale. Në shkollë, ai u përqendrua në matematikë dhe kënaqej me mundësinë për të performuar para një publiku gjatë filmit të prodhuar nga shkolla të quajtur *Bugsy Malone*. në moshën 10 vjeç ai ishte ftuar të stërvitej në akademinë e Queens Park Rangers dhe në moshën 11 vjeç fitoi një bursë për të ndjekur Shkollën Qendrore të Baletit në Londër. Krah suksesit që arriti me ekipin e të rinjëve, Ferdinand filloi edhe karrierën e tij ndërkombëtare; në moshën 16 vjeç ai u bashkua me ekipin e të rinjve të Anglisë për të garuar në Kampionatin Evropian të grupmoshës së tyre, duke fituar përvojën e tij të parë në kompeticionet ndërkombëtare. Më 1 shkurt 1997, Ferdinand shënoi golin e tij të parë me West Hamin në humbjen 2–1 kundër Blackburn Rovers, duke u bërë golashënuesi më i ri i klubit në Premier Ligë në moshën 18 vjeç e 86 ditë. Gjatë verës së vitit 1997, Manchester United shfaqi interes për lojtarin por në fund nënshkroi me norvegjezin Henning Berg pasi West Hami refuzoi shitjen e tij. Në sezonin 1997–98, Ferdinand u vlerësua me çmimin Lojtari i Vitit i klubit në moshën 19 vjeç.

### Leeds United
Në nëntor 2000, Ferdinand u transferua te Leeds United për 18 milion £, duke u bërë transferimi më i shtrenjtë në Britani si dhe mbrojtësi më i shtrenjtë në historinë e futbollit. Ferdinand u përshtat mirë në ekip dhe kontriboi në arritjen e gjysëm-finales së UEFA Ligës së Kampionëve, duke shënuar me kokë në çerek-finale kundër ekipit spanjoll Deportivo La Coruña. Gjatë këtij sezoni, ai gjithashtu shënoi kundër Liverpoolit në Anfield dhe kundër West Hamit në rikthimin e tij në Upton Park.

Në gusht 2001, Ferdinand u emërua kapiteni i ri i ekipit para nisjes së sezonit të ri, duke zëvëndësuar Lucas Radebe. Ai zhvilloi paraqitje shumë të mira në sezonin e tij të dytë por Leeds nuk mundi të arrinte tre vëndet e para në renditje për t'u kualifikuar në Ligën e Kampionëve. Pas përfundimit të sezonit, media spekulloi se klubi ishte në një situatë të vështirë financiare dhe se trajneri i ri Terry Venables mund të pranonte largimin e Ferdinand në këmbim të një shifre të madhe parash. Pas përfundimit të Kupës së Botës 2002, ku Ferdinand ishte një nga lojtarët më të dalluar, Leeds United pranoi një ofertë 29.3 milion £ e cila shkonte deri në 33.3 milion £ në bonuse të ndryshme për kartonin e Ferdinand. Në një intervistë disa vite më vonë, Ferdinand pranoi se ai u ul në zyrën e presidentit Peter Ridsdale për gjashtë orë për t'a bindur për të kryer transferimin.

### Manchester United
#### 2002–2007
Më 22 korrik 2002, Ferdinand firmosi një kontratë pesë-vjeçare me Manchester Unitedin, duke u bërë mbrojtësi më i shtrenjtë në botë për herë të dytë; ai e kishte humbur këtë titull vitin e kaluar ndaj francezit Lilian Thuram. Ferdinand fitoi titullin e Premier Ligës në sezonin e tij të parë me klubin, duke u aktivizuar në 28 ndeshje.

Në shtator 2003, Ferdinand nuk arriti të merrte pjesë në një test droge të planifikuar të zhvillohej në fushën stërvitore Carrington të klubit. Ferdinand ishte larguar pas stërvitjes për të bërë pazar, por më pas u kujtua dhe u rikthye, por ishte tepër vonë. Ai e kreu testin më vonë dhe e kaloi, si dhe ofroi të bënte një test të gjëndrës së flokëve, por Federata Angleze e refuzoi ofertën. Komiteti Disiplinor i Fedetatës Angleze (FA), i kryesuar nga Barry Bright, e ndëshkoi mbrojtësin me një pezullim tetë-mujor nga çdo aktivitet futbollistik, e cila do të niste në janar 2004, si dhe me një gjobë 50,000 £, që do të thoshte se ai do të humbiste pjesën tjetër të sezonit dhe një pjesë të sezonit pasardhës, së bashku me Euro 2004. United apeloi kundër vendimit dhe kërkoi të bënte paralele me rastin e lojtarit të Manchester City Christian Negouai, i cili u gjobit me 2,000 £ për mungesën e tij në një test droge. Në fund, vendimi fillestar u la në fuqi. Në shtator, u njoftua se ai do të rikthehej kundër Liverpoolit; Alex Ferguson vlerësoi "sigurinë dhe qetësinë" e tij ndërsa United fitoi ndeshjen 2–1.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Official site
* Profile at ManUtd.com
* Profile at StretfordEnd.co.uk
* Profile at TheFA.com