Gjenocidi boshnjak

[parapamje|Memoriali i [Gjenocidi i Srebrenicës|Gjenocidit të Srebrenicës në Potoçari.]]
**Gjenocidi boshnjak** (Boshnjakisht: *Bosanski genocid*) i referohet ose masakrës së Srebrenicës ose krimeve më të gjera kundër njerëzimit dhe fushatës së spastrimit etnik nëpër zonat e kontrolluara nga Ushtria e Republika Srpska (VRS) gjatë Luftës së Bosnjës 1992-1995. Ngjarjet në Srebrenicë në 1995 përfshinin vrasjen e më shumë se 8.000 burrave dhe djemve myslimanë boshnjakë, si dhe dëbimin masiv të 25.000–30.000 civilëve të tjerë boshnjakë nga njësitë e VRS nën komandën e gjeneralit Ratko Mlladiq.

## Vështrim 
Spastrimi etnik që u bë në zonat e kontrolluara nga VRS kishte në shënjestër boshnjakët dhe kroatët e Bosnjës. Fushata e spastrimit etnik përfshinte shfarosjen, izolimin e paligjshëm, përdhunimin masiv, sulmin seksual, torturën, plaçkitjen dhe shkatërrimin e pronës private dhe publike, dhe trajtimin çnjerëzor të civilëve; synimi i liderëve politikë, intelektualëve dhe profesionistëve; deportimi dhe transferimi i paligjshëm i civilëve; granatimet e paligjshme të civilëve; përvetësimi dhe grabitja e paligjshme e pronës së paluajtshme dhe personale; shkatërrimin e banesave dhe bizneseve; dhe shkatërrimin e vendeve të adhurimit. Aktet janë gjetur se kanë përmbushur kërkesat për "akte fajtore" të gjenocidit dhe se "disa autorë fizikë kanë pasur qëllimin për të shkatërruar fizikisht grupet e mbrojtura të muslimanëve boshnjakë dhe kroatëve".

Në vitet 1990, disa autoritete pohuan se spastrimi etnik i kryer nga elementë të ushtrisë serbe të Bosnjës ishte gjenocid. Këto përfshinin një rezolutë të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara dhe 3 dënime për gjenocid në gjykatat gjermane (dënimet bazoheshin në një interpretim më të gjerë të gjenocidit sesa ai i përdorur nga gjykatat ndërkombëtare). Në vitin 2005, Kongresi i Shteteve të Bashkuara miratoi një rezolutë që deklaronte se politikat serbe të agresionit dhe spastrimit etnik përmbushin termat që përcaktojnë gjenocidin.

Masakra e Srebrenicës u konstatua se ishte një akt gjenocidi nga Gjykata Ndërkombëtare Penale për ish-Jugosllavinë, një konstatim i mbështetur nga GJND-ja. Më 24 mars 2016, ish-udhëheqësi serb i Bosnjës dhe presidenti i parë i Republikës Srpska, Radovan Karaxhiq, u shpall fajtor për gjenocid në Srebrenicë, krime lufte dhe krime kundër njerëzimit dhe u dënua me 40 vjet burg. Në vitin 2019, një gjykatë e apelit ia rriti dënimin me burgim të përjetshëm. Më 12 maj 2021, u njoftua se, në një marrëveshje me autoritetet e Mbretërisë së Bashkuar, ai do të vuante pjesën tjetër të dënimit në një burg atje.

## Shiko edhe 
* Lufta e Bosnjës
* Gjenocidi i Srebrenicës

## Literatura 
* 
* 
* Max Bergholz. *Violence as a Generative Force: Identity, Nationalism, and Memory in a Balkan Community.* Ithac, Cornell University Press, 2016. 464 pp. .
* *Genocide in Bosnia-Herzegovina: Hearing before the Commission on Security and Cooperation in Europe*,United States, 1995..
* Paul R. Bartrop, *Bosnian Genocide: The Essential Reference Guide*,Greenwood Press, 2016..
* Walasek Helen, *Bosnia and the destruction of cultural heritage*, Routledge, 2015.  .
* Donia Robert. J, *Radovan Karadžić : Architect of the Bosnian Genocide*, Cambridge University Press, 2014, .
* Roy Gutman, *A witness to genocide*, Prentice Hall & IBD, 1993, .
* Cigar, Norman, *Genocide in Bosnia: The Policy of "Ethnic Cleansing"*, 1995, Texas A & M University Press, 1995..
* Allen, Beverly, *Rape Warfare: The Hidden Genocide in Bosnia-Herzegovina and Croatia*. Minneapolis: University of Minnesota Press,1996. .
* Ching Jackie, *Genocide and the Bosnian War*, Rosen Publishing Group, 2008. .
* Edina Bećirević, *Genocide on the Drina River*, New Haven and London: Yale University Press, 2014, .
* Michael Anthony Sells, *The Bridge Betrayed: Religion and Genocide in Bosnia*, Berkeley: University of California Press, 1998, .
* Attila Hoare Marko, *Bosnia and Herzegovina: Genocide, Justice and Denial*, Center for Advances Studies, 2015, .*
* Thomas Cushman and Stjepan Mestrovic, *This Time We Knew: Western Responses to Genocide in Bosnia*, New York University Press, 1996, .
* 

## Referime