Musa Ramadani

**Musa Ramadani** (Gjilan, 21 maj 1944 - Prishtinë, 10 mars 2020) ka qenë shkrimtar poet, prozator dhe publicist shqiptar.

## Biografia 
U lind më 1941 në Gjilan nga një familje zejtarësh të cilët kishin një furrë dhe dyqan tekstili në çarshinë e qytetit. Në 22 dhjetor 1944, Shtabi i Forcave Shqiptare Vullnetare vendosi të sulmojë për marrjen nën kontrollë të Gjilanit nga Administrata e re e Komunistëve Jugosllavë. Në mëngjesin e 23 dhjetorit 1944, forcat e vullnetarëve shqiptarë sulmuan dhe gati arritën ta kthenin kontrollën e gjithë qytetit, përveç ndërtesës së OZNA-s dhe të Këshillit Popullor të Rrethit. Forcat serbo-maqedonase në shenjë hakmarrjeje për sulmin e forcave vullnetare shqiptare mbi Gjilanin, filluan vrasjet masive. Fillimisht rrëmbyen me përdorimin e forcës pa dallim qytetarë të Gjilanit, i nxorrën nga shtëpitë, dyqanet, rrugët, i morën dhe i mbyllën në ndërtesën e vjetër të burgut të qytetit.

Familja Ramadani braktisi shtëpinë me një autobus me 16 të plagosur drejt Prizrenit, në të cilin qytet e kaloi fëmijërinë e hershme dhe e kreu klasën e dytë fillore. 

Me t’i vdekur babai, familja u kthye përsëri në vendlindje. Aty mbaroi shkollimin e mesëm. Shkollën e Lartë Pedagogjike (Dega: Gjuhë dhe letërsi Shqipe) e mbaroi në Prizren.

Në fund të vitit 1965 filloi veprimtarinë e tij si gazetar. Ishte korrespodent i rregullt i gazetës “Rilindja” dhe pastaj redaktor i përgjithshëm i kulturës në gazetën Rilindja.

## Krijimtaria letrare-skenike dhe publicistike 
Musa Ramadani është prezantuar në disa nga vëllimet, panoramat letrare e antologjitë, të përkthyera edhe në gjuhë tjera. Është laureat i një sërë çmimesh. Talentin e tij  e ka sprovuar edhe në krijimtarinë e fushave të tjera artistike. Është autor i një sërë tekstesh për këngë të lehta e të muzikës së tendencave moderne. Eshtë autor edhe i disa këngëve në frymën e zhanrit të muzikës së lehtë. Ndonëse pa ndonjë përgatitje paraprake muzikore, ka kompozuar këngë, të cilat, madje në manifestimin më të madh muzikor të kohës, “Akodret e Kosovës”, janë vlerësuar edhe me Çmimin e Parë të Jurisë. Herë pas herë, është marrë e merret edhe me pikture. Madje një “kaptinë” e tërë e romanit të tij të fundit “Inamor:55”, është e “ilustruar” nga vetë punimet e autorit. Ramadani ka shkruar edhe humoreska, skeçe humoristike e shkrime satirike, me pseudonimin “Babloku”. Merret edhe me shkrime eseistike e kritikë teatrore, sikundër edhe me Udhëshkrime (nga Vjena e Parisi).

Drama “Moisiu në unazën e Inflandit”, në sezonin 2003, u inskenua nga Teatri Kombëtar i Prishtinës, ndërkaq, drama “Ligatina” e Nebi Islamit, shkruar sipas motiveve të romanit homonim të Musa Ramadanit, në sezonin 2006, u inskenua në Teatrin Kombëtar të Gjilanit. Ramadani punon me një përkushtim të madh, gjithnjë duke i qëndruar besnik frazës e vargut të latuar deri në përpikmëri, të një sintakse të kulluar shqipe, të një leksiku të begatshëm shprehjesh është cilësuar nga kritika letrare, siç është vepra “Ligatina”,  sikundër edhe “Zezona”, e një sërë përmbledhje tregimesh prej tij.

## Çmime 
* **Çmimi letrar “Beqir Musliu”**,2006, iu nda Musa Ramadanit,poetit, prozatorit, publicistit, teatrologut të njohur të letrave shqipe, shpërblimi për vitin 2006.
***Çmimi Kadare**, 2017, për romanin e tij Profeti nga Praga.

## Vepra letrare 
*| **“Mëkatet e Adamit**” (*poezi*), “Rilindja, 1969; 
*|“**Thirravaje”** (poezi), “Rilindja”, 1971; 
*|“**Neurosis**” (*poezi), botim autorial*, 1973; 
*| **Romani pa kornizë**”, “Bota e Re”, 1975; 
*|“**Muzat nuk flejnë**” (poezi), “Rilindja, 1976; 
*|“**Fluroma”** (tregime), “Rilindja”, 1978; 
*|“**Zezona**” (roman), “Rilindja”, 1978, “Faik Konica”(ribotim), 2003; 
*|“**Fjala në skenë**” (recensione për shfaqje teatrore), “Rilindja”,1080; 
*|“**Alfabeti i neurozave**” (poezi), “Flaka e Vëllaznimit”, 1983; 
*|“**Ligatina**” (roman), “Rilindja”, 1983; 
*|“**Moisiu në unazën e Inflandit**” (*dramë*), “Rilindja”, 1984; 
*|“**Eugjenika e tri deteve**” (poezi), “Rilindja”, 1986; 
*|“**Satana ma vodhi gurin e urtisë**” (tregime), “Rilindja”, 1987; 
*|“**Nostalgji antike**” (përzgjedhje e poezive) , “Rilindja, 1995; 
*|“**Vrapuesja e Prizrenit**” (roman), “Dukagjini”, 1997; 
*|“**Antiprocesioni**” (roman), “Buzuku”, 1997; 
*|“**Inamor**: 55” (roman), “Buzuku”, 2000.
*|“ **Mëkatet e Ha(E)vës**, poezi, Pen/club, 2007, Prishtinë
*|“**Premiera shqiptare**” (Recensione për dramën, shfaqjet), “Spektri”, Shkup 1996;
*|“**Profeti nga Praga**” (roman), Tiranë, 2017.

## Përkthimet 
*|“**Mariamna” – PärLagerkvist**
*|“**Fillokteti” – Heiner Müler **
*|“**Askushi” – Jezi Andzejevski**
*|“**Shkretëtira e tatarëve” – Dino Buzzati **
*|“**Legjenda per Araratin”** – Yasar Kemal
*|“**Bufi i verbër**” – Sadec Hedayat
*|“**Dhe nuk gjej vëlla më të mirë**” – Maksud Ibrahimbekov
*|“**Humbella”** – Mirko Kovac
*|“**Ditë pranvere”** – Ciril Kosmac
*|“**Aromat, ari e temjani**” – Slobodan Novak
*|“**Piramida e Emës”** – Dubravka Ugrešić
*|“**Ogursëzi**” – Nedzad Ibrisimovic

## Lidhje të jashtme 
* https://web.archive.org/web/20080715082415/http://myweb.tiscali.co.uk/albania/musa_ramadani_kosova_pen_centre.html

## Referime