Hizbullah

**Hizbullahu** ose **Hezbollahu** (Arabisht: حزب الله‎ ''Ḥizbu 'llāh'' , fjalë për fjalë "Ana e Allahut") është një parti politik dhe një grup rebel islam shiitë me bazë në Bejrut, Liban. Krahu paramilitar i Hizbullahut është Këshilli i Xhihadit, dhe krahu i tij politik është besnikëria ndaj partisë Blloku i Rezistencës në parlamentin libanez. Që nga vdekja e Abas el-Musavi më 1992, grupi drejtohet nga Hasan Nasrallah, si sekretar i përgjithshëm. Shumë shtete perëndimore përfshirë edhe Bashkimi Evropiane kanë konsideruar këtë grup si "organizatë militante terroriste".

Hezbollahu u themelua në hapat e parë të Luftës së Libanit nga klerikët libanezë që kishin studiuar në Najaf. Lëvizja adoptoi modelin e paraqitur nga Ajatollah Khomeini pas Revolucionit Iranian të 1979-ës. Organizata u krijua me mbështetjen e 1500 trupave instruktore të Trupave Rojtare Revolucionare Islamike dhe shkriu një shumëllojshmëri grupesh libaneze shia në një organizatë të bashkuar për ti bërë ballë pushtimit izraelit të Libanit.

Që nga viti 1990, Hezbollahu ka marrë pjesë në politikën libaneze, në një proces i cili përshkruhet si libanizimi i Hezbollahut, dhe më vonë mori pjesë në qeverinë e Libanit dhe iu bashkua aleancave politike. Pas protestave dhe përleshjeve libaneze të viteve 2006–08,   u formua një qeveri e bashkimit kombëtar në vitin 2008, me Hezbollahun dhe aleatët e tij opozitarë që morën 11 nga 30 vendet në kabinet, të mjaftueshme për t'u dhënë atyre fuqinë e vetos.  Në gusht 2008, kabineti i ri i Libanit miratoi njëzëri një projekt-deklaratë politike që njeh ekzistencën e Hezbollahut si një organizatë e armatosur dhe garanton të drejtën e saj për të "çliruar ose rimarrë tokat e pushtuara" (të tilla si Fermat Shebaa ).  Hezbollahu është pjesë e Aleancës së 8 Marsit në Liban, në kundërshtim me Aleancën e 14 Marsit . Ajo ka mbështetje të fortë në mesin e muslimanëve shiitë libanezë,  ndërsa sunitët nuk janë pajtuar me axhendën e saj.   Hezbollahu gjithashtu ka mbështetje në disa zona të krishtera të Libanit . 

Që nga viti 2012, përfshirja e Hezbollahut në luftën civile siriane e ka bërë atë t'i bashkohet qeverisë siriane në luftën e saj kundër opozitës siriane, të cilën Hezbollahu e ka përshkruar si një komplot zionist dhe një "komplot vehabi -zionist" për të shkatërruar aleancën e tij me Bashar al-Asad. kundër Izraelit.   Midis 2013 dhe 2015, organizata vendosi milicinë e saj si në Siri ashtu edhe në Irak për të luftuar ose trajnuar milicitë vendorë për të luftuar kundër Shtetit Islamik .   Në zgjedhjet e përgjithshme libaneze 2018, Hezbollahu mbajti 12 vende dhe aleanca e tij fitoi zgjedhjet duke fituar 70 nga 128 vendet në Parlamentin e Libanit .  

Nga viti 2006, forca ushtarake e grupit është rritur ndjeshëm,   në masën që krahu i tij paraushtarak është bërë tashmë më i fuqishëm se Ushtria Libaneze .   Hezbollahu është përshkruar si një " shtet brenda shtetit ",  dhe është rritur në një organizatë me vende në qeverinë libaneze, një radio dhe një stacion televiziv satelitor, shërbime sociale dhe zhvendosje ushtarake në shkallë të gjerë të luftëtarëve përtej kufijve të Libanit. .    Grupi tanimë merr trajnim ushtarak, armë dhe mbështetje financiare nga Irani dhe mbështetje politike nga Siria,  edhe pse natyra sektare e luftës siriane e ka dëmtuar legjitimitetin e grupit.   Në vitin 2021, Nasrallah tha se grupi kishte 100,000 luftëtarë.  Ose e gjithë organizata ose vetëm krahu i saj ushtarak është cilësuar si organizatë terroriste nga disa vende, përfshirë edhe nga Bashkimi Evropian  dhe, që nga viti 2017, edhe nga shumica e shteteve anëtare të Ligës Arabe, me dy përjashtime – Libani, ku Hezbollahu është një nga partitë politike më me ndikim të vendit dhe Iraku .  Rusia nuk e sheh Hezbollahun si një "organizatë terroriste", por si një "forcë legjitime socio-politike". 

## Shih edhe 
* Revolucioni Islam
* Fatahu

## Referime