Borëbardha

[thumb|240px|*Borëbardha* ilustruar nga [Carl Offterdinger]]
thumb|240px|Ilustrimi nga Otto Kubel
**Borëbardha** (Gjermanisht: *Schneewittchen*) është një përrallë gjermane e shekullit të 19-të e cila sot njihet gjerësisht në të gjithë botën perëndimore. Vëllezërit Grim e botuan atë në vitin 1812 në edicionin e parë të koleksionit të tyre *Përrallat e Vëllezërve Grim*.

Përralla përmban elemente të tilla si pasqyrën magjike, mollën e helmuar, arkivolin e qelqit dhe personazhet e Mbretëreshës së Keqe dhe Shtatë Xhuxhat.

## Historia
Në fillim të tregimit,një mbretëresh, thotë për veten e saj: "Sa do dëshiroja që unë të kisha një vajzë që kishte lëkurë të bardhë si dëbora, buzët aq të kuqe si gjaku dhe flokët aq të zinj sa me jehonë". Disa kohë më vonë, mbretëresha lind një vajzë foshnje të cilën e emëron Borëbardhën, por mbretëresha vdes gjatë lindjes së fëmijës pak kohë më vonë. Pasi dëgjoi nga pasqyra e saj magjike se Borëbardha ende jeton, mbretëresha vishet si një shitëse krehër dhe bind Borëbardhën të marrë një krehër të bukur si një dhuratë; ajo lyen flokët e Borëbardhës me krehën e helmuar. Vajza ligështohet përsëri, por ajo është ringjallur përsëri nga xhuxhët kur heqin krehën nga flokët e saj. Pasqyra Magjike informon mbretëreshën se plani i saj ka dështuar përsëri dhe Borëbardha nuk ka vdekur, kështu që mbretëresha maskon veten si grua e një fermeri dhe i ofron Snow White një mollë të helmuar. Bora e Borë është në mëdyshje ta pranojë atë, kështu që mbretëresha ndan mollën në gjysmë, duke ngrënë gjysmën e bardhë (të padëmshme) dhe duke i dhënë gjysmën e helmuar të kuqe Borëbardhës. Vajza mezi pret një kafshim dhe bie poshtë pa vetëdije. Këtë herë, xhuxhët nuk janë në gjendje të ringjallin Borëbardhën. Duke supozuar se ajo ka vdekur, ata e vendosin atë në një arkivol qelqi. Princi është i kënaqur dhe shpall dashurinë e tij për Bardhë. Borëbardha pranon të martohet me të.

Borëbardha dhe princi ftojnë të gjithë në dasmën e tyre, përfshirë edhe njerkën e Borëbardhës.

Mbretëresha, duke besuar ende se Borëbardha është e vdekur, përsëri pyet pasqyrën e saj magjike se kush është më e bukura në vend. Pasqyra thotë se nusja e princit është më e bukura. Duke mos ditur që nusja është mbesa e saj, mbretëresha arrin në dasmë për të hetuar. E ngrirë nga tërbimi dhe frika, ajo përpiqet të mbjellë kaos por princi e njeh atë si një kërcënim. Ai urdhëron që ajo të veshë një palë pantofla hekuri të kuqe të nxehtë dhe të kërcejë në to derisa të bjerë e vdekur për vrasjen në tentativë të Borëbardhës.

## Variantet
Historia e Borëbardhës ka shumë versione.

Një version popullor i Borëbardhës është filmi vizatimor amerikan i vitit 1937 *Borëbardha dhe shtatë xhuxhat* nga Walt Disney. Emrat e xhuxhave përmenden në filmin vizatimor. Filmi Disney gjithashtu është versioni i vetëm në të cilin Borëbardha dhe princi i saj takohen përpara se ajo të kafshojë mollën; në fakt, është ky takim që vendos komplotin në lëvizje. Në vend të mushkërive dhe mëlçisë së saj, siç shkruhet në origjinal, gjahtarit i kërkohet mbretëresha të rikthejë zemrën e Borëbardhës. Ndërsa zemra përmendet, ajo kurrë nuk shfaqt në kuti. Borëbardha është shumë më e pjekur (rreth 14). Dhe ajo është zbuluar nga xhuxhat pas pastrimit të shtëpisë, duke mos e vandalizuar atë. Për më tepër, në filmin Disney mbretëresha e keqe përpiqet vetëm një herë të vrasë Borëbardhën (nga një mollë e helmuar). Ajo pastaj vdes duke rënë poshtë një shkëmbi dhe duke u shtypur nga një gur, pasi xhuxhat e kishin ndjekur nëpër pyll. Në origjinal, mbretëresha detyrohet të vallëzojë deri në vdekje.

Shumë versione të mëvonshme përmbajnë kanibalizëm në përpjekje të Mbretëreshës, duke ngrënë atë që ajo besohej të ishte mushkëritë dhe mëlçia e Borëbardhës. Kjo mund të jetë një referencë për mitologjinë e vjetër sllave, e cila përfshin tregime të shtrigave që hanë zemrat njerëzore.

## Referime