Ylli Drishti

## **Ylli Drishti** 
parapamje
Ylli Drishti (lindur më 13 shkurt 1953, Tiranë) është studiues arti, kurator dhe restaurator shqiptar, i njohur për kontributin e tij në studimin, dokumentimin dhe restaurimin e artit mesjetar shqiptar, si dhe për veprimtarinë shumëvjeçare në institucionet kryesore kombëtare të artit dhe trashëgimisë kulturore.

**Formimi dhe karriera**

Drishti kreu studimet në Shkollën e Mesme Artistike “Jordan Misja” në Tiranë dhe më pas u diplomua në Institutin e Lartë të Arteve në degën e pikturës monumentale. Karrierën e tij profesionale e nisi si mësues vizatimi, ndërsa më pas u përfshi në projekte muzeale dhe restaurimi të rëndësishme në Shqipëri.

Nga viti 1982 deri në vitin 1995 ai punoi si restaurator i veprave të artit në Institutin e Monumenteve të Kulturës, ku realizoi projekte restaurimi të ikonave dhe afreskeve të periudhës mesjetare (shek. XIV–XIX). Gjatë kësaj periudhe mbajti edhe detyrën e përgjegjësit të sektorit të restaurimit të veprave të artit.

Në periudhën 1995–2018 ishte studiues arti në Galerinë Kombëtare të Arteve (GKA) në Tiranë, ndërsa nga viti 2013 deri në vitin 2018 drejtoi Sektorin e Studimit dhe Kërkimit në këtë institucion. Veprimtaria e tij është e lidhur ngushtë me studimin e ikonografisë shqiptare, historinë e artit dhe kurimin e ekspozitave.

**Kontributi në restaurim dhe trashëgimi kulturore**

Drishti ka kontribuar në dokumentimin grafik dhe restaurimin e monumenteve të rëndësishme të artit mesjetar në Shqipëri, përfshirë kisha dhe manastire në Korçë, Berat, Elbasan, Krujë dhe zona të tjera. Ai ka qenë autor ose bashkautor në restaurimin e afreskave, ikonave dhe elementeve të ikonostaseve në disa prej monumenteve më të njohura të trashëgimisë kulturore shqiptare.

Ai ka shërbyer gjithashtu si anëtar i komisioneve shtetërore për restaurimin dhe vlerësimin e veprave të artit, si dhe si ekspert arti në procese gjyqësore dhe në strukturat shtetërore të mbrojtjes së pasurive kulturore.

**Veprimtaria studimore dhe botuese**

Ylli Drishti është autor i një numri të madh botimesh mbi artin shqiptar, veçanërisht mbi ikonografinë, artin bizantin dhe pasbizantin në Shqipëri. Ndër veprat e tij përfshihen studime shkencore, katalogë muzealë dhe monografi për artistë shqiptarë.

Ai ka botuar libra dhe albume kushtuar ikonave shqiptare, ikonostaseve, si dhe figurave të rëndësishme të artit shqiptar. Gjithashtu është autor i mbi 200 artikujve në revista dhe gazeta kulturore dhe ka realizuar intervista të arkivuara me artistë të njohur shqiptarë.

**Kurim ekspozitash**

Gjatë karrierës së tij, Drishti ka kuruar një numër të madh ekspozitash në Galerinë Kombëtare të Arteve, Muzeun Historik Kombëtar dhe institucione të tjera brenda dhe jashtë Shqipërisë. Ekspozitat e kuruara prej tij kanë përfshirë si artin mesjetar dhe ikonografinë, ashtu edhe artin modern dhe bashkëkohor shqiptar.

**Pjesëmarrje ndërkombëtare**

Ai ka marrë pjesë me referime në simpoziume dhe konferenca ndërkombëtare mbi artin dhe trashëgiminë kulturore, si dhe ka kryer specializime dhe vizita studimore në Francë dhe Greqi në fushën e muzeologjisë dhe restaurimit.

**Botime (si autor)**
**Piktura murore e kishës së Shën Venerandës, Pllanë* (Revista “Monumentet”, nr. 1, 1988)
**Restaurimi i tri ikonave të tipit Deisis* (Revista “Monumentet”, nr. 2, 1990)
*Katalogu i piktorit Orion Shima (Botimet Çabej, Tiranë, 1997)
*Ikona Shqiptare (koleksioni i Galerisë Kombëtare të Arteve, Rimini, 2000)
**Ikonostasi, zhvillimi i tij dhe tema Deisis në programin e ikonostaseve në Shqipëri* (Revista “Studime për Artin”, 2002)
*Ikona Bizantine dhe Pasbizantine në Shqipëri (Selanik, 2003)
*Albumi i Muzeut Kombëtar “Gjergj Kastrioti Skënderbeu”, Krujë (Tiranë, 2012)
*Farajon – Ilirian Shima (Tiranë, 2014)
*IKONA – ICONS (koleksioni i ikonave të Muzeut Historik Kombëtar, Tiranë, 2017)
*Monografia Fadil Pullumbi (Tiranë, 2018)
*Albumi Janaq Paço (Tiranë, 2019)
*100 Vjet Tirana në Pikturë (Tiranë, 2020)
*Albania’s Byzantine and Post–Byzantine Icons (koleksioni i Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar, Korçë, 2022)
*100 Vjet Tirana në Pikturë (botim anglisht, 2022)
*Aleksandër Filipi (Tiranë, 2022)
*Katalogu i Artit Bashkëkohor Shqiptar – 2025 (Tiranë, 2025)

----**Botime me bashkautor**
**Teqeja e Dollmës, piktura murore dhe restaurimi i saj* (bashkautor me Ardian Devollin) — Revista “Monumentet”, 1989
**Ekzaminimi radiologjik i pikturave të Onufrit* (bashkautor: Vangjush Golloshi, Marita Beci) — Revista “Monumentet”, 1990
*Kostandin Shpataraku (monografi në shqip/italisht, 1992)
*Monografi – Postcurriculum (Galeri Kombëtare e Arteve, 1998)
*Guri Madhi (katalog, GKA, 1998)
*Nostalgji (katalog, GKA, 2001)
*Ibrahim Kodra (katalog, GKA, 2003)
*Fatmir Haxhiu (album, GKA, 2006)
*Artistë Shqiptarë në Akademitë Italiane (shqip/italisht, 2006)
*Zef Kolombi (album, GKA, 2007)
*Zef Shoshi (monografi, GKA, 2016)
*The icons of Berat (ribotim i ripunuar, 2017)
*Visione e confini (botim në bashkëpunim me institucionet italiane, 2018)
*Arti i ikonografisë në Shqipëri (bashkautor Andrea Llukani, 2021)
*Ikonostaset e Shqipërisë (bashkautor Andrea Llukani, 2024)

## Shiko edhe 
## Referime