De Administrando Imperio

[lidhja=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Constantine_VII_Porphyrogenitus.jpg/220px-Constantine_VII_Porphyrogenitus.jpg|djathtas|parapamje|[Kostandin VII Porfirogjeni|Kostandini VII Porfirogjeni në një fildish të gdhendur të vitit 945.]]
***De Administrando Imperio*** ("Mbi qeverisjen e Perandorisë") është titulli latinisht i një vepre në gjuhën greke të shkruar nga perandori romak lindor i shekullit të X-të, Konstandini VII. Titulli grek i veprës është  ("Për djalin tim Romanos"). Është një manual i politikës së brendshme dhe të jashtme për përdorimin e djalit dhe pasuesit të Kostandinit, perandorit Romanos II. Është një shembull i spikatur i enciklopedizmit bizantin.

## Autori dhe sfondi 
Perandori Konstandini VII "Porfirogjeniti" (905-959) ishte djali i vetëm i mbijetuar i perandorit Leoni VI i Urti (886-912). Leoni VI i dha Konstandinit VII të ri kurorën në vitin 908 duke e bërë bashkë-perandor. Leoni VI vdiq në maj 912, dhe vëllai i tij dhe bashkë-perandori Aleksandros u bë sundimtar i Kostandinopojës, por Aleksandrosi vdiq në vitin 913.

Kostandini VII ishte shumë i ri për të sunduar vetë prandaj do të krijohej guvernatoriati. Më vonë, në maj 919 Konstandini VII u martua me Helena Lekapene, të bijën e Romanos Lekapenosit. Në dhjetor 920, Romanos I Lekapenosi (920–944) u kurorëzua si një bashkë-perandor, por faktikisht ai mori përsipër mbretërimin perandorak në Kostandinopojë. Nga viti 920, Kostandini VII u largua gjithnjë e më shumë nga autoritetet perandorake; deri në dhjetor 944, kur djemtë e perandorit Romanosi I u rrebeluan befas dhe e mbyllën babanë e tyre. Konstandini VII, me ndihmën e mbështetësve të tij, mbylli kunetërit e tij dhe e drejtoi personalisht Perandorinë Romake Lindore nga janari 945 deri në vdekjen e tij, në nëntor 959.

Babai i Konstandinit, Leoni VI ishte i njohur për mësimet dhe shkrimet e tij, dhe, saktë apo jo, Konstandini VII besonte gjithashtu se nëna e tij, Zoe Karbonopsina, ishte një e afërme e kronikanit Theofan Rrëfimtari, një nga Historianët e Mesëm Bizantin. Konstandini VII ishte një dijetar-perandor, i cili u përpoq të nxiste mësimin dhe arsimimin në Perandorinë Romake Lindore. Ai mblodhi një grup njerëzish të arsimuar dhe iu përkushtua shkrimit të librave për administrimin, ceremonitë dhe historinë e Perandorisë Romake Lindore. Një rreth njerëzish të arsimuar u formua përreth Konstandinit VII, shkroi disa libra të papërfunduar (*Geoponika* [], një traktat i rëndësishëm agronomik; *De Administrando Imperio* [], *De Cerimoniis* (), *De Thematibus* []) dhe përfundoi një biografi të gjyshit të tij, Basilit I, *Vita Basilii* (), megjithëse autorësia e tij nuk është e sigurtë.

Teksti i njohur si *De Administrando Imperio* u shkrua nga perandori Konstandin VII Porfirogjeni, por ai kishte të paktën një "Bashkëpunëtor Anonim" të arsimuar. Thirrjet e drejtpërdrejta të Konstandinit VII për djalin e tij Romanosin II dhe komentet në vetën e parë të Kostandinit gjenden si në fillim të traktatit në parathënie ashtu dhe në kapitullin 13, si dhe në fund të tekstit, në kapitullin 51 Në këtë tekst, i biri i tij Romanosi II nuk është caktuar kurrë si një sundimtar i vetë-qëndrueshëm. Natyrisht, i gjithë De Administrando Imperio i Kostandinit të VII u shkrua kur ai ishte gjallë.

Thuhet se *De Administrando Imperio* u shkrua midis viteve 948 dhe 952. Kapitujt 27, 29 dhe 45 të veprës e mbështesin këtë pikëpamje. Kapitulli 29 thotë, "tani (sot) është indikcioni VII, viti 6457 nga krijimi i botës," dhe viti bizantin 6457 nga krijimi i botës korrespondon me 948/949 të e.s. Kapitulli 45 thotë, "tani (sot) është indiksioni X, viti i krijimit të botës 6460 në mbretërimin e [Kostandinit VII] dhe Romanosit [II]”, dhe viti bizantin 6460 nga krijimi i botës korrespondon me 951/952 të erës sonë. Nga kjo, duket se disa pjesë të veprës janë shkruar në periudhën 948-952 të e.s. Sipas studiuesve të tjerë, *De Administrando Imperio* u përpilua në një moment pas vitit 952 dhe para nëntorit 959 kur vdiq Konstandini VII. Akoma të tjerë besojnë se libri është vetëm një dorëshkrim i papërfunduar i shkruar midis viteve 926 dhe nëntorit 959.

Në fillim të *De Administrando Imperio*, Konstandini VII shkroi se vepra ishte një grup njohurish që do t'i nevojiteshin djalit të tij Romanosit II (lindur në vitin 938 dhe sundoi mes viteve 959-963). Synimi i Konstandinit të VII për të shkruar një manual për pasardhësin e tij, Romanosi II, e redukton mundësinë që të jenë shkruar të pavërteta të mëdha. Prandaj, De Administrando Imperio është një nga burimet më të rëndësishme për studimin e Perandorisë Romake Lindore (Bizantit) dhe fqinjëve të saj.

Ai përmban këshilla për qeverisjen e perandorisë heterogjene, si dhe për të luftuar armiqtë e huaj. Vepra kombinon dy nga traktatet e mëparshme të Konstandinit, "Mbi qeverisjen e shtetit dhe kombeve të ndryshme" (), në lidhje me historitë dhe personazhet e kombeve fqinje me perandorinë, duke përfshirë hungarezët, peçenegët, rusët e Kievit, sllavët e jugut, arabët, longobardët, armenët dhe gjeorgjianët; dhe "Mbi temat e Lindjes dhe Perëndimit" (, i njohur në latinisht si *De Thematibus*), në lidhje me ngjarjet e fundit në provincat perandorake. Këtij kombinimi iu shtuan udhëzimet politike të vetë Konstandinit ndaj djalit të tij, Romanosit.

## Përmbajtja 
Përmbajtja e librit, sipas parathënies së tij, ndahet në katër pjesë:

* një çelës për politikën e jashtme në fushën më të rrezikshme dhe më të ndërlikuar të skenës politike bashkëkohore, në zonën e veriorëve dhe skithëve,
* një mësim në diplomacinë që duhet ndjekur në trajtimin e kombeve të së njëjtës zonë
* një studim gjithëpërfshirës gjeografik dhe historik i shumicës së kombeve përreth dhe
* një përmbledhje e historisë së fundit të brendshme, politikës dhe organizimit të Perandorisë.

Për sa i përket informacionit historik dhe gjeografik, i cili shpesh është konfuz dhe i mbushur me legjenda, ky informacion është në thelb i besueshëm.

Traktati historik dhe antikuar, të cilin Perandori e kishte përpiluar gjatë viteve 940, përmbahet në kapitujt 12-40. Ky traktat përmban histori tradicionale dhe legjendare se si territoret që rrethonin Perandorinë u pushtuan në të kaluarën nga njerëzit që jetonin në to në kohën e perandorit (saracenët, lombardët, venecianët, serbët, kroatët, magjarët, peçenegët). Kapitujt 1-8, 10-12 shpjegojnë politikën perandorake ndaj peçenegëve dhe turqve. Kapitulli 13 është një direktivë e përgjithshme mbi politikën e jashtme që vjen nga Perandori. Kapitujt 43-46 kanë të bëjnë me politikën bashkëkohore në veri-lindje (Armeni dhe Gjeorgji). Udhëzuesit për përfshirjen dhe taksimin e provincave të reja perandorake, dhe për disa pjesë të administratës civile dhe detare, janë në kapitujt 49-52. Këta kapituj të mëvonshëm (dhe kapitulli 53) u krijuan për t'i dhënë udhëzime praktike perandorit Romanosi II dhe ndoshta janë shtuar gjatë vitit 951–52, për të shënuar ditëlindjen e katërmbëdhjetë të Romanosit (952).

## Shih edhe 
* Kostandini VII Purpurogjeniti
* Scholae Palatinae
* Kodeksi i Justinianit
* Kodeksi i Theodosit
* Perandoria Bizantine
* Lista e Perandorëve Bizantinë
* Arbëria nën Perandorinë Bizantine
* Arkitektura bizantine në Shqipëri
* Historia
* Kronologjia
* Historiografia 

## Referime 
## Bibliografia 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Lidhje të jashtme
*Byzantine Relations with Northern Peoples in the Tenth Century 
*Of the Pechenegs, and how many advantages accrue from their being at peace with the emperor of the Romans
*Chapters 29-36] at the Internet Archive