Ethet e Nilit Perëndimor

**Ethet e Nilit Perëndimor** janë një sëmundje e shkaktuar nga virusi i Nilit Perëndimor, i cili mori emrin nga dega e Nilit Perëndimor në Ugandë, ku u diagnostikua për herë të parë në vitin 1937. Kjo sëmundje u zbulua te një grua që vuante nga një temperaturë shumë e lartë.

## Përhapja dhe rastet 
Ndërkohë që është një sëmundje tipike e kontinentit të Afrikës, ethet e Nilit Perëndimor po përhapen edhe në pjesë të tjera të botës. Rastet e personave të prekur në vendet e Ballkanit tregojnë për këtë zgjerim të përhapjes së sëmundjes.

## Simptomat 
Periudha e inkubacionit për ethet e Nilit Perëndimor varion nga 2 deri në 15 ditë, dhe në format më të lehta, sëmundja zgjat nga 3 deri në 6 ditë.

### Simptomat e lehta
Rreth 80% e rasteve të transmetuara te njerëzit nuk manifestojnë simptoma. Kur simptomat shfaqen, ato janë të ngjashme me gripin dhe përfshijnë:

* Temperaturë e moderuar
* Gjendje parehatie e përgjithshme
* Ulje të oreksit
* Të përziera
* Dhimbje koke
* Dhimbje sysh
* Dhimbje shpine
* Dhimbje muskujsh
* Kollë
* Puçrra
* Diarre
* Nyje limfatike të zmadhuara
* Vështirësi në frymëmarrje

### Simptomat e rënda
Format më të rënda të sëmundjes, që kërkojnë trajtim të specializuar, karakterizohen nga simptoma më të forta, si:

*Temperaturë e lartë
*Encefalit (inflamacon i trurit)
*Meningjit (inflamacion i membranave që mbulojnë trurin dhe palcën kurrizore)
*Dhimbje të forta të kokës
*Dobësi dhe paralizë të lehtë
*Simptoma gastrointestinale
*Çorientim
*Të dridhura
*Konvulsione
*Puçrra në kurriz, qafë, krahë dhe këmbë
*Ataksi (humbja progresive e koordinimit të muskujve)
*Koma

Në përgjithësi, kjo sëmundje është e shërueshme, por për rreth 1% të pacientëve, mund të degjenerojë në meningjit ose encefalit, veçanërisht te personat e moshuar ose me imunitet të dobët.

## Transmetimi i virusit të Nilit Perëndimor
Virusi i Nilit Perëndimor transmetohet përmes pickimit të mushkonjave. Sa më i madh numri i infeksioneve dhe i mushkonjave në mjedis, aq më e madhe është mundësia e kontaktit me sëmundjen. Ethet e Nilit Perëndimor mund të infektojnë edhe kafshët, në veçanti zogjtë shtegtarë, të cilët janë përgjegjës për përhapjen e virusit në botë.

## Parandalimi
Mjeti më efikas për parandalimin e etheve të Nilit Perëndimor është përdorimi i pajisjeve ose sprai kundër mushkonjave dhe insekteve për të shmangur pickimet e mundshme nga insektet bartëse. Gjithashtu, rekomandohet që të evitohen zonat ku ka kafshë të ngordhura ose pellgje me ujë të ndenjur, të cilat tërheqin mushkonjat.

## Kohëzgjatja e sëmundjes
Ndërsa prognoza e përgjithshme është e favorshme, studimet e tanishme tregojnë se ethet e Nilit Perëndimor shpesh mund të jenë më të rënda sesa mendohej më parë, me raste që kërkojnë deri në 90 ditë për shërimin e plotë. Edhe pacientët e prekur nga format e lehta mund të përjetojnë simptoma të llojeve të ndryshme (të dridhura dhe disfunksion senso-motor) për një vit ose më shumë. Në rastet e rënda, disa dëme mund të jenë të përhershme.

Më pak se 1% e pacientëve të prekur paraqesin simptoma të rënda dhe/ose fatale. Personat e infektuar dhe që kanë kaluar ethet e Nilit Perëndimor kanë fituar imunitet të përhershëm.

## Trajtimi
Aktualisht nuk ekzistojnë vaksina apo trajtime specifike për ethet e Nilit Perëndimor. Zakonisht përdoren medikamente që ndihmojnë në lehtësimin e simptomave të sëmundjes.

## Referime