open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Netët korçare të poezisë

**Netët korçare të poezisë** është një ngjarje e përvitshme kulturore dhe artistike e cila zhvillohet në qytetin e Korçës në Shqipëri. Ky festival përfshin një seri aktivitetesh kushtuar poezisë dhe letërsisë, dhe tërheq poetë, shkrimtarë dhe artistë nga gjithë Shqipëria, Kosova, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi, etj. Nismëtar dhe organizator i këtij festivali që nga viti 1996 është Biblioteka e Korçës "Thimi Mitko". Ky organizim poetik është një ngjarje e rëndësishme në kalendarin kulturor të Korçës dhe kontribuon në pasurimin e jetës kulturore të qytetit, duke e bërë atë një destinacion të rëndësishëm për dashamirësit e poezisë dhe letërsisë.

## Vështrim 
* Aktivitetet: Netët Korçare të Poezisë përfshin lexime poetike, prezantime librash, diskutime mbi letërsinë, performanca artistike dhe muzikore, dhe ekspozita arti. Këto aktivitete krijojnë një platformë për poetët që të ndajnë krijimtarinë e tyre dhe për audiencën që të angazhohet me artin e poezisë në mënyra të ndryshme.

* Pjesëmarrësit: Festivali tërheq poetë të njohur dhe të rinj, si dhe studiues dhe kritikë letrarë. Pjesëmarrësit mund të jenë nga Shqipëria, si dhe nga vende të tjera, duke e bërë këtë ngjarje një pikë takimi për shkëmbimin kulturor dhe letrar.

* Promovimi i kulturës: Ky festival ndihmon në promovimin e kulturës dhe letërsisë shqiptare, si dhe në ruajtjen dhe zhvillimin e traditave poetike. Ai ofron gjithashtu një mundësi për komunitetin lokal që të marrë pjesë në aktivitetet kulturore dhe të mbështesë artin dhe artistët.

* Organizimi dhe sponsorët: Netët Korçare të Poezisë organizohen shpesh nga institucione lokale, shoqata kulturore dhe mbështeten nga sponsorë publikë dhe privatë. Bashkia e Korçës shpesh luan një rol kyç në mbështetjen dhe promovimin e këtij eventi.  

## Shih edhe 
* Korça
* Qarku i Korçës

## Referime
Muzeu "Gjon Mili"

**Muzeu "Gjon Mili" në Korçë** Një vend i ri tërheqës për kulturën në Korçë. 

Muzeu "Gjon Mili" në Korçë është një monument kulturor i përkushtuar fotografit me famë botërore dhe origjinë shqiptare, Gjon Mili. Ky muze ndodhet në Qendrën Kulturore “Vangjush Mio” dhe përmban një koleksion të madh prej 240 fotografish të realizuara nga Mili, duke ofruar një pasqyrë të pasur të punës dhe jetës së tij.

Historia dhe Karriera e Gjon Milit:

Gjon Mili lindi më 24 nëntor 1904 në Korçë. Në moshën 5 vjeçare, familja e tij emigroi në Rumani ku ai përfundoi shkollën e mesme. Në moshën 19-vjeçare, Mili udhëtoi drejt Amerikës, ku u diplomua në Institutin e Teknologjisë së Masaçusetit (MIT) si inxhinier ndriçimi. Gjatë kohës së tij në MIT, ai filloi të eksperimentonte me artin fotografik, duke kombinuar pasionin e tij për ndriçimin dhe fotografinë. 

Mili është i njohur si një nga pionierët e përdorimit të flash-it elektronik dhe teknikave të fotografimit të lëvizjes. Fotografia e tij, e cila kombinon teknologjinë me artin, e ka bërë atë një nga fotografët më të mëdhenj të shekullit XX.

Ekspozitat dhe Përmbajtja e Muzeut

Muzeu përmban një sërë ekspozitash që përfshijnë:

240 Fotografitë e Gjon Milit: Ky koleksion përfshin disa nga veprat më ikonike të Milit, të cilat përshkruajnë artistë, sportistë dhe figura të njohura shoqërore nga Roma në Hollywood.

Thënie dhe Komente: Një koleksion thëniesh nga Gjon Mili dhe personalitete të tjera që kanë shprehur mendime për punën e tij.
Elemente nga jeta e Milit: Ekspozita që përfshijnë objekte personale dhe elemente që përshkruajnë jetën dhe kohën në të cilën jetoi Mili.

Muzeu është vendosur në dhomat e ish-shtëpisë rumune, një nga godinat simbol të qytetit në zonën shëtitore të Korçës. Kjo strukturë historike është përshtatur për të ofruar një ambient të ngrohtë dhe të mirëpritur për vizitorët.

Përvoja bashkëvepruese me Vizitorët

Një aspekt i veçantë i muzeut janë dhomat bashkëvepruese, të cilat u ofrojnë vizitorëve mundësinë për të krijuar fotografi të tyre duke përdorur teknikat e Gjon Milit. Këto kujtime unike janë një mënyrë për të sjellë në shtëpi një copëz të artit dhe teknologjisë së përdorur nga Mili.

Përfundim:

Muzeu "Gjon Mili" në Korçë është një vend i rëndësishëm kulturor që jo vetëm që nderon një nga artistët më të njohur shqiptarë, por edhe edukon dhe frymëzon brezat e rinj përmes veprave të tij të jashtëzakonshme dhe përvojave bashkëveprues. Ky muze është një pasuri e vërtetë për qytetin e Korçës dhe një vend që çdo adhurues i fotografisë dhe historisë duhet ta vizitojë. 

## Referime
Federata e Shoferëve dhe Punëtorëve të Pajtonëve Automatikë të Andhra Pradeshit

**Federata e Shoferëve dhe Punëtorëve të Pajtonëve Automatikë të Andhra Pradeshit** është një sindikatë e shoferëve të autopajtonëve në Andhra Pradesh, Indi .  

APARDWF është e lidhur me Kongresin e Sindikatave të Gjithë Indisë . 

## Referime
Sindikata e Punëtorëve të Tezgjahut

**Sindikata e Punëtorëve të Tezgjahut**, është një sindikatë e punëtorëve në Andhra Pradesh, Indi . PWU/SPT është e lidhur me Kongresin e Sindikatave të Gjithë Indisë . Presidenti i PWU është S. Mallesham.
Lista e filmave të bazuar në botimet e DC Comics

DC Comics është një nga botuesit më të mëdhenj dhe më të vjetër të librave komikë amerikanë. Ai prodhon materiale me shumë personazhe të njohur superhero, duke përfshirë Superman, Batman, Wonder Woman, Green Lantern, Flash, Aquaman dhe Green Arrow. Pjesa më e madhe e këtij materiali zhvillohet në një univers të përbashkët imagjinar, i cili gjithashtu përmban ekipe të tilla si Liga e Drejtësisë, Skuadra Vetëvrasëse dhe Titanët Adoleshentë.

Përshtatjet e filmave të bazuara në vetitë e DC Comics kanë përfshirë filmseri, filma artistikë live action dhe të animuar, publikime direkt në video, filma televizivë dhe filma dokumentarë.

## Filmat live-action
### Filma artistikë
## Referime
Kinezët

**Populli kinez**, ose thjesht **kinezët**, janë njerëz ose grupe etnike të identifikuara me Kinën, zakonisht përmes etnisë, kombësisë, shtetësisë ose përkatësisë tjetër.

Kinezët njihen si **Zhongguoren** ose si **Huaren** nga folësit e kinezishtes standarde, duke përfshirë ata që jetojnë në Kinën e Madhe, si dhe kinezët jashtë shtetit. Megjithëse të dy termat i referohen kinezëve, përdorimi i tyre varet nga personi dhe konteksti. Termi i mëparshëm përdoret zakonisht (por jo vetëm) për t'iu referuar qytetarëve të Republikës Popullore të Kinës **-** veçanërisht Kinës kontinentale. Termi **Huaren** përdoret për t'iu referuar kinezëve etnikë dhe përdoret më shpesh për ata që banojnë jashtë shtetit ose nuk janë shtetas të Kinës.

Kinezët han janë grupi etnik më i madh në Kinë, duke përbërë afërsisht 92% të popullsisë së saj kontinentale. Ata përbëjnë afërsisht 95% të popullsisë së Tajvanit, 92% në Hong Kong, dhe 89% në Makao. Ata janë gjithashtu grupi etnik më i madh në botë, që përbëjnë afërsisht 18% të popullsisë globale njerëzore.

Jashtë Kinës, termat "kinez han" dhe "kinez" shpesh ngatërrohen gabimisht pasi ata që identifikohen ose regjistrohen si kinezë han janë grupi etnik mbizotërues në Kinë. Megjithatë, ka edhe 55 minoritete etnike të njohura zyrtarisht në Kinë, të cilët janë gjithashtu kinezë nga kombësia.

Njerëzit nga Tajvani, zyrtarisht , mund të quhen gjithashtu si "kinezë" në kontekste të ndryshme, megjithëse zakonisht quhen "tajvanezë". Territori i Tajvanit është i diskutueshëm dhe Republika e Kinës ka një njohje të kufizuar të sovranitetit të saj.

Termi "kinez i huaj" përdoret për t'iu referuar njerëzve me origjinë kineze që jetojnë jashtë shtetit, si dhe qytetarëve kinezë që banojnë jashtë Kinës, por më shpesh të parët.
Koreanët

**Koreanët** janë një grup etnik i Azisë Lindore me origjinë nga Koreja. Shumica e koreanëve jetojnë në dy shtetet kombe koreane të Koresë së Veriut dhe të Jugut, të cilat së bashku quhen Kore. Që nga viti 2021, rreth 7.3 milionë koreanë etnikë banonin jashtë Koresë. Koreanët janë gjithashtu një pakicë etnike e njohur zyrtarisht në disa vende të tjera kontinentale dhe të Azisë Lindore, duke përfshirë Kinën, Japoninë, Kazakistanin, Rusinë dhe Uzbekistanin. Jashtë Azisë kontinentale dhe Lindore, komunitete të konsiderueshme koreane janë formuar në Gjermani, në Mbretërinë e Bashkuar, në Francë, në Shtetet e Bashkuara,në  Kanada, në Australi dhe në Zelandën e Re.

## Origjina 
Origjina e koreanëve ende nuk është sqaruar mirë. Bazuar në dëshmitë gjuhësore, arkeologjike dhe gjenetike, vendi i origjinës së tyre ndodhet diku në Azinë Verilindore, por modeli i saktë i zgjerimit të tij dhe mbërritja në gadishullin Korean mbeten të paqartë.
Tajvanezët

Termi "**tajvanez**" ka interpretime të ndryshme. Në përgjithësi mund të konsiderohen njerëzit që jetojnë në ishullin e Tajvanit, të cilët ndajnë një kulturë, prejardhje të përbashkët dhe flasin gjuhën mandarine, hokien, haka ose gjuhët indigjene tajvaneze si gjuhë amtare. Populli tajvanez mund t'u referohet gjithashtu popujve indigjenë të zonave nën kontrollin e Qeverisë së Republikës së Kinës që nga viti 1945, duke përfshirë Ishujt Kinmen dhe Matsu që së bashku formojnë provincën e saj të efektshme Fujian. Megjithatë, vetë banorët e Kinmenit dhe ishujve Matsu mund të mos e konsiderojnë etiketën "tajvaneze" si të saktë, pasi ata janë pjesë e Fujianit dhe jo e Tajvanit. Ata kanë një identitet të dallueshëm nga ai i tajvanezëve; duke e parë veten si kinmenez ose matsun, përkatësisht, ose thjesht si kinezë.

Të paktën tre paradigma konkurruese (herë pas here të mbivendosura) përdoren për të identifikuar dikë si person tajvanez: kriteret nacionaliste, kriteret e vetidentifikimit dhe kriteret shoqërore-kulturore. Këto standarde janë rrjedhëse dhe rrjedhin nga zhvillimi i çështjeve shoqërore dhe politike. Kompleksiteti që rezulton nga standardet konkurruese dhe evoluese është i ndërlikuar nga një mosmarrëveshje më e madhe në lidhje me identitetin e Tajvanit, statusin politik të Tajvanit dhe pavarësinë e tij *de jure* potenciale të Tajvanit ose Unifikimin Ndër-Ngushticë.

Sipas shifrave të qeverisë, mbi 95% e popullsisë së Tajvanit prej 23.4 milionë banorësh përbëhet nga tajvanezë han, ndërsa 2.3% janë popuj indigjenë austronezianë tajvanezë. Hanët shpesh ndahen në tre nëngrupe: hoklo, haka dhe *Waishengren* (ose "kontinental"). Megjithëse koncepti i "katër grupeve të mëdha etnike" supozohej të ishte përpjekja e qëllimshme e Partisë Progresive Demokratike (DPP) të dominuar nga hoklot për të zbutur tensionet etnike, ky koncept është bërë një kornizë dominuese referimi për trajtimin e çështjeve etnike dhe kombëtare tajvanez.

Përkundër përdorimit të gjerë të "katër grupeve të mëdha etnike" në diskursin publik si identitete të thelbëzuara, marrëdhëniet midis popujve të Tajvanit kanë qenë në një gjendje konvergjence dhe negocimi të vazhdueshme për shekuj me radhë. Sipas Harrelit dhe Huangut, dallimi midis grupeve jo-aborigjene tajvaneze "nuk është më përfundimtar në aspektin kulturor".
Beqir Xhema

**Beqir Xhema** (6 mars 1951, Duboc) është inxhinier i diplomuar i xehtarisë dhe aktivist i dalluar nga Komuna e Vushtrrisë.

## Biografia 
Beqir Xhema u lind më 6 mars 1951 në fshatin Dubofc si i biri i Shaban Xhemës. Arsimin fillor e kreu në vendlindje, arsimin e mesëm në Mitrovicë ndërsa studimet për xehetari në Fakultetin e Xehetarisë dhe Metalurgjisë të Universitetit të Prishtinës në Mitrovicë (sot Fakulteti i Gjeoshkencave i Universitetit të Mitrovicës). Gjatë periudhës 1979-1983 punoi si profesor i Shkollës së Mesme Teknike " Boris Kidriq " në Mitrovicë. Nga muaji shkurt i vitit 1983 e deri në vitin 2016 ka punuar në Institutin “Inkos” në Prishtinë e nga viti 2006 deri në vitin 2010 ka kryer detyrën e drejtorit në këtë Institut. Më 20 gusht të vitit 1990 organet policore serbe e kanë larguar me dhunë nga vendi i punës. Nga muaji korrik i vitit 1992 ka qenë anëtar i Këshillit Komunal për Financim në Vushtrri, ndërsa nga data 20 tetor 1993 e deri më 31 dhjetor 1999 ka qenë kryetar i këtij këshilli. Veprimtaria themelore e këtij këshilli ishte grumbullimi i mjeteve financiare nga obligues familjar,  juridik, sindikal dhe donatorë të tjerë si dhe financimi i arsimit shqip dhe veprimtarive tjera parësore shtetformuese.

## Shih edhe 
* Këshilli Komunal për Financim në Vushtrri

## Referime
Gömböc

djathtas|parapamje| Një Gömböc që kthehet në pozicionin e tij të qëndrueshëm të ekuilibrit
parapamje| Një gömböc në pozicionin e ekuilibrit të qëndrueshëm
parapamje|Statujë 4.5m e gömböcit në lagjen Corvin në Budapest 2017
Një **gomböc** (shqiptimi: *Gëmbëc* ) është çdo anëtar i një klase trupash të lugëta, tre-dimensionale dhe homogjene që janë mono-monostatikë, që do të thotë se ata kanë vetëm një pikë të qëndrueshme dhe një të paqëndrueshme baraspeshe kur qëndrojnë në një sipërfaqe të sheshtë.  Ekzistenca e kësaj klase u hamendësua nga matematikani rus Vladimir Arnold në 1995 dhe u vërtetua në 2006 nga shkencëtarët hungarez Gábor Domokos dhe Péter Várkonyi duke ndërtuar në fillim një shembull matematikor dhe më pas një shembull fizik.

Forma e Gömböcit ndihmoi për të shpjeguar strukturën e trupit të disa breshkave në lidhje me aftësinë e tyre për t'u kthyer në një pozicion baraspeshe pasi vendoseshin me kokë poshtë.  Kopjet e shembullit të parë të ndërtuar fizikisht të një gömböci u janë dhuruar institucioneve dhe muzeve, dhe më i madhi u prezantua në World Expo 2010 në Shangai, Kinë .
Transformimi Kashuri Fundo

__NOINDEX__

Në matematikë, **transformimi Kashuri-Fundo** është një transformim integral i përcaktuar në mënyrë të tillë:

\operatorname{K}[f(t)](v) = A(v) = \frac{1}{v}  \int_{0}^{\infty} e^{\frac{-t}{v^2}} f(t) dt      ,    t \geq 0, -k_1 

ku me K[\bullet] shënohet transformimi Kashuri-Fundo, ndërsa me A(\bullet) shëmbëlltyra e funksionit f(t) sipas këtij transformimi.

Për të qenë i integrueshëm sipas Kashuri-Fundos, një funksion f(t) duhet të plotësojë këto kushte:

* Të jetë i vazhdueshëm pjesë-pjesë në një interval të fundëm [a,b], nëse f(t) është i vazhdueshëm në çdo pikë të këtij intervali përveç mbase një numri të fundëm pikash këputje të tipit të parë.
* Të jetë i një rendi eksponencial \frac {1}{k^2}, nëse ekzistojnë konstante pozitive T dhe M , të tilla që |f(t)| \leq M e^{\frac{t}{k^2}} për të gjitha t \geq TKy transformim u propozua nga Artion Kashuri dhe Profesor Akli Fundo në një letër kërkimore të vitit 2013. Ai është i lidhur ngushtë me transformimin e Laplasit.

## Tabela e disa funksioneve 
## Shikoni dhe 
## Referime 
## Lidhjet e jashtme
Kakinada Kaaja

**Kakinada Kaja** ( telugu : కాకినాడ కాజా) është një pastë e ëmbël nga qyteti i Kakinadës, Andhra Pradesh, Indi në 1891. 

Në gushtin e 2018, qeveria e Andhra Pradeshit ishte në procesin e aplikimit për etiketën e Tregimit Gjeografik (GI) për të.
Kângë majekrahi

**Kângë majekrahi** (ose shqip standarde : *këngë majëkrahut*) në mënyrë alternative **kângë malësorçe** (ose *këngë malësorçe*)    është një lloj "thirrje për veprim" këndimi ose këndimi monofonik mashkullor me origjinë nga malet e Shqipërisë së Veriut në mesin e popullatës gegë shqiptare.     

## Historia 
Ky lloj këndimi është i dokumentuar tashmë në rajon rreth 2000 vjet më parë, duke u dëgjuar për herë të parë nga romakët kur hynë në Shkodër në kryeqendrën e Mbretërisë ilire.  Lloji i klithmave të luftës ishte i zakonshëm edhe në kohën e Skënderbeut . Thirrjet tradicionale suedeze të bariut, të njohura si *locklåtar* ose 'muzika e luginës' janë ndoshta të lidhura ngushtë me klithmat e maleve shqiptare, megjithëse nuk kanë forcën e egër të *kengës malsorqe*, të cilat kthehen pikërisht në fillimet e melodisë.  Ky lloj këndimi malor ishte i pranueshëm ndër virgjëreshat e betuara në Shqipëri. 

## Përshkrimi 
Këndimi kryhet me një klithmë të lartë ose  që zakonisht qëndron në majë të një mali për të komunikuar një mesazh, si vdekja e anëtarëve të familjes, për të paralajmëruar fiset e tjera për armiqtë që hyjnë në luginë ose për të përcjellë lajmin e një ngjarje të ardhme, dasëm, etj.   Malësorët e Rugovës kanë një traditë të këndimit epike të vargjeve që përfshinte një klithmë të madhe para se të niseshin për në luftë. 

Ka disa lloje këngësh në varësi të origjinës, si këngët me gisht afër veshit (këngë me gisht në vesh), këngët me krah të ngritur (këngë majekrahu), këngët luftarake (këngë kushtrimi) dhe këngët e ftesës për dasëm (këngët e krushqve). Ky lloj këndimi u përcoll nga një brez në tjetrin ( Alb . *brez pas brezi* ) dhe ishte i zakonshëm në mesin e barinjve këndues. Këngët malësore këndohen me zë të lartë me ritëm të lirë, pasthirrma e thirrje dhe dukuri të tjera interpretuese.  Stili ka nuanca melismatike dhe klithma falseto . 

## Shembuj 
Më poshtë është një përkthim i këngës "thirrje për veprim" "The Eagle Pledged Its Word": 

## Shih edhe 
* Shqiptarët
* Muzika e Kosovës
* Kultura e Shqipërisë
* Lista e muzikantëve shqiptarë

## Literatura 
*
*
*
*
*

## Referime
Intuita

- frenologjia ishte ndër përpjekjet e para për të lidhur funksionet mendore me pjesë të veçanta të trurit.]]
**Intuita** është aftësia për të marrë njohuri, pa iu drejtuar arsyetimit të vetëdijshëm ose pa pasur nevojë për shpjegim. Fusha të ndryshme përdorin fjalën "intuitë" në mënyra shumë të ndryshme, duke përfshirë, por pa u kufizuar në: akses të drejtpërdrejtë në njohuritë e pavetëdijshme; njohja e pavetëdijshme; ndjenjat e zorrëve; ndjeshmëri e brendshme; njohuri e brendshme për njohjen e pavetëdijshme të modelit; dhe aftësia për të kuptuar diçka në mënyrë instinktive, pa ndonjë nevojë për arsyetim të vetëdijshëm. Njohuritë intuitive priren të jenë të përafërta.

Fjala *intuitë* vjen nga folja latine *intueri* e përkthyer si "konsideroj" ose nga fjala e fundit e mesme angleze intuit, "të sodisësh". Përdorimi i intuitës nganjëherë referohet si përgjigje ndaj një "ndjesie të barkut" ose "besimit në ndjesi".

## Shiko edhe 
* Dituria

## Referime
Predikuesi

ishte një predikues apokaliptik shëtitës në Judenë e shekullit të parë.]]
Një **predikues** është një person që mban predikime mbi tema fetare para një asambleje njerëzish. Më pak të zakonshëm janë predikuesit që predikojnë në rrugë, ose ata, mesazhi i të cilëve nuk është domosdoshmërisht fetar, por që predikojnë komponentë të tillë si një botëkuptim apo filozofi morale ose shoqërore.

Predikuesit shpesh janë të lidhur ngushtë me besime dhe praktika fetare të caktuara, dhe ata shërbejnë si udhëheqës spiritualë për ndjekësit e tyre. Ata mund të zhvillojnë predikime që lidhen me mësimet fetare, si dhe të ofrojnë udhëzime për jetën e përditshme dhe sjelljet etike të individëve. Në disa raste, predikuesit kanë një ndikim të madh në komunitetet e tyre, duke udhëhequr aktivitete sociale dhe humanitare. Përveç kësaj, predikuesit mund të përdorin forma të ndryshme të komunikimit, përfshirë ligjërata, libra, dhe media dixhitale, për të shpërndarë mesazhin e tyre më gjerësisht.

## Shiko edhe 
* Prifti

## Referime
Forcat Tokësore të Izraelit

parapamje|221x221px|Stema e Forcave Tokësore të Izraelit.
**Forcat Tokësore të Izraelit** (Hebraisht: זרוע היבשה) janë forcat tokësore të Forcave të Mbrojtjes të Izraelit (IDF). Komandanti është Oficer i Përgjithshëm që komandon me gradën Gjeneral Major *Mazi*, në varësi të Shefit të Shtabit të Përgjithshëm.

Një urdhër nga Ministri i Mbrojtjes David Ben-Gurion më 26 maj 1948 krijoi zyrtarisht Forcat e Mbrojtjes së Izraelit si një ushtri rekrutimi e formuar nga grupi paraushtarak Haganah, duke përfshirë grupet militante Irgun dhe Lehi. Forcat Tokësore kanë shërbyer në të gjitha operacionet kryesore ushtarake të vendit - duke përfshirë Luftën Arabo-Izraelite 1948, Krizën e Suezit 1956, Luftën Gjashtë Ditore 1967, Luftën e Jom Kipurit 1973, Operacionin Entebbe 1976, Luftën e Libanit 1982, Kryengritjen e Parë 1987–1993, Kryengritjen e Dytë 2000–2005, Luftën e Libanit 2006 dhe Luftën e Gazës (2008–09). Ndërsa fillimisht IDF operoi në 3 fronte - kundër Libanit dhe Sirisë në veri, Jordanisë dhe Irakut në lindje dhe Egjiptit në jug - pas Traktatit të Paqes Egjiptiano-Izraelite të vitit 1979, ajo u përqendrua në Libanin jugor dhe në territoret palestineze, duke përfshirë Kryengritjen e Parë dhe të Dytë.

Forcat Tokësore përdorin disa teknologji të zhvilluara në Izrael si tankun kryesor të betejës Merkava, transportuesin e blinduar të personelit Achzarit, sistemin e mbrojtjes raketore Iron Dome, sistemin e mbrojtjes aktive Trophy për automjetet dhe pushkët sulmuese Galil dhe Tavor. Gjysmë-mitralozi Uzi u shpik në Izrael dhe u përdor nga Forcat Tokësore deri në dhjetor 2003, duke i dhënë fund një shërbimi që filloi në vitin 1954. Që nga viti 1967, IDF ka pasur marrëdhënie të ngushta ushtarake me Shtetet e Bashkuara, duke përfshirë bashkëpunimin për zhvillim, si për shembull të sistemit të mbrojtjes lazer THEL dhe sistemit të mbrojtjes nga raketat Arrow.

## Shiko edhe 
* Forcat e Mbrojtjes të Izraelit

## Referime
Forca Ajrore e Izraelit

parapamje|231x231px|Stema e Forcave Ajrore Izraelite.
**Forca Ajrore e Izraelit** (Hebraisht: *Zroa HaAvir VeHahalal* ose *Kheil HaAvir*) operon si degë e luftës ajrore dhe hapësinore e Forcave të Mbrojtjes të Izraelit (IDF). Ajo u themelua më 28 maj 1948, menjëherë pas Deklaratës së Pavarësisë së Izraelit. Që nga prilli 2022, Aluf Tomer Bar ka shërbyer si komandant i Forcës Ajrore.

Forcat Ajrore izraelite u krijuan duke përdorur avionë civilë të komanduar ose të dhuruar dhe avionë luftarakë të vjetëruar dhe të tepërt të Luftës së Dytë Botërore. Përfundimisht, u prokuruan më shumë avionë, duke përfshirë Boeing B-17, Bristol Beaufighters, de Havilland Mosquitoes dhe P-51D Mustangs. Forcat Ajrore izraelite luajtën një rol të rëndësishëm në Operacionin Kadesh, roli i Izraelit në krizën e Suezit të vitit 1956, duke hedhur parashutistët në kalimin Mitla. Më 5 qershor 1967, ditën e parë të Luftës Gjashtë Ditore, Forcat Ajrore Izraelite kryen Operacionin Fokus, duke dobësuar forcat ajrore kundërshtare arabe dhe duke arritur epërsinë ajrore për pjesën e mbetur të luftës.

Menjëherë pas përfundimit të Luftës Gjashtë-ditore, Egjipti filloi Luftën e Shkatërrimit dhe Forcat Ajrore izraelite kryen bombardime të përsëritura të objektivave strategjikë thellë brenda territorit të armikut. Kur shpërtheu Lufta e Yom Kipurit më 6 tetor 1973, përparimet egjiptiane dhe siriane detyruan IAF të braktiste planet e detajuara për shkatërrimin e mbrojtjes ajrore të armikut. E detyruar për të operuar nën kërcënimet e raketave dhe artilerisë kundërajrore, mbështetja e ngushtë ajrore që ajo ofroi lejoi trupat izraelite në terren të frenonin valën dhe përfundimisht të shkonin në ofensivë.

Që nga ajo luftë, shumica e avionëve ushtarakë të Izraelit janë marrë nga Shtetet e Bashkuara. Midis tyre janë A-4 Skyhawk, F-4 Phantom II, F-15 Eagle, F-16 Fighting Falcon dhe F-35 Lightning II. Forcat Ajrore izraelite kanë operuar një sërë llojesh të prodhuara në vend si IAI Nesher, dhe më vonë, IAI Kfir më të avancuar. Më 7 qershor 1981, tetë IAF F-16 të mbuluar nga gjashtë F-15 kryen Operacionin Opera për të shkatërruar objektet bërthamore të Irakut në Osiraq. Më 9 qershor 1982, Forcat Ajrore izraelite kreu Operacionin Mole Cricket 19, duke dëmtuar mbrojtjen ajrore siriane në Liban. Më 1 tetor 1985, në përgjigje të një sulmi terrorist të PLO që vrau tre civilë izraelitë në Qipro, forcat ajrore izraelite kreu Operacionin Këmba prej druri, duke bombarduar selinë e PLO në Tunis. Në vitin 1991, IAF kreu Operacionin Solomon i cili solli hebrenjtë etiopianë në Izrael. Në 1993 dhe 1996, IAF mori pjesë respektivisht në Operacionin Përgjegjësi dhe Operacionin Rrushi i Zemërimit. Ajo ka marrë pjesë në shumë operacione që nga ajo kohë, duke përfshirë Luftën e Libanit të vitit 2006, Operacionin e hedhur plumbi, Operacionin Shtylla e resë, Operacionin Protective Edge, Operacionin Ruajtësi i Mureve dhe Operacioni Shpatat e Hekurt. Më 6 shtator 2007, Forcat Ajrore izraelite bombarduan me sukses një reaktor bërthamor të supozuar sirian në Operacionin Orchard.

## Shiko edhe 
* Forcat e Mbrojtjes të Izraelit

## Referime
Biblioteka Bulqizë

__NOINDEX__

## Historiku 
Biblioteka Bulqizë është themeluar në vitin 1972 dhe ka funksionuar si bibliotekë e ish Bashkimeve Profesionale. Biblioteka u shërbente punëtorëve te minieres, qytetareve te Bulqizes dhe administrates.  Nga viti 1995 ndodhet ne Qendren Kulturore te Bulqizes. 

Biblioteka administrohet nga Bashkia Bulqize qe prej vitit 1992. 

## Shikoni dhe 
## Referimet 
## Lidhjet e jashtme
Biblioteka Bulqize

__NOINDEX__

## Historiku 
Biblioteka Bulqizë është themeluar në vitin 1972 dhe ka funksionuar si bibliotekë e ish Bashkimeve Profesionale. Biblioteka u shërbente punëtorëve të minierës, qytetarëve të Bulqizës dhe administratës. Nga viti 1995 ndodhet në Qendrën Kulturore të Bulqizës. 

Biblioteka administrohet nga Bashkia Bulqizë që prej vitit 1992. 

## Shikoni dhe 
## Referimet 
## Lidhjet e jashtme
Scalawag

[parapamje|350x350px| Një karikaturë e shtatorit 1868 në gazetën e Alabamës, *Independent Monitor,* që kërcënonte se [Ku Klux Klan (i përfaqësuar nga një gomar demokrat, që pasqyronte statusin e Klanit në atë kohë si një ndihmës funksional i Partisë Demokratike Jugore bashkëkohore) do të linçonte scalawags (majtas) dhe qilimtarët (djathtas) më 4 mars 1869, parashikuan si ditën e parë të presidencës së demokratit Horatio Seymour (fituesi i zgjedhjeve ishte në të vërtetë Ulysses S. Grant ).]]
Në historinë e Shteteve të Bashkuara, nënçmuesi **scalawag** (nganjëherë shkruhet **scallawag** ose **scallywag** ) iu referohej jugorëve të bardhë që mbështetën politikat dhe përpjekjet e rindërtimit pas përfundimit të Luftës Civile Amerikane .

Ashtu si me termin *carpetbagger (qilimtar)*, fjala ka një histori të gjatë përdorimi si sharje në debatet partizane jugore. Kundërshtarët e pas Luftës Civile të Scalawags pretenduan se ata nuk ishin besnikë ndaj vlerave tradicionale dhe supremacisë së bardhë .  Scalawags u urryen veçanërisht nga demokratët jugorë të viteve 1860-1870, të cilët i quanin Scalawags *tradhtarë të rajonit të tyre*, i cili ishte i njohur prej kohësh për skllavërinë e tij të përhapur të njerëzve me ngjyrë. Përpara Luftës Civile, shumica e Scalawags kishin qenë kundër shkëputjes së shteteve jugore nga Shtetet e Bashkuara për të formuar Shtetet Konfederate të Amerikës . 

Termi përdoret zakonisht në studimet historike si një përshkrues i republikanëve të bardhë jugorë të epokës së rindërtimit, megjithëse disa historianë e kanë hedhur poshtë termin për shkak të historisë së tij të përdorimit nënçmues. 

## Kush ishin scalawags? 
Republikanët e Bardhë Jugor përfshinin dikur abolicionistë jugorë të mbyllur, si dhe ish-skllavopronarë që mbështesnin të drejta të barabarta për të lirët. (Më i famshmi i këtij grupi të fundit ishte Samuel F. Phillips, i cili më vonë argumentoi kundër segregacionit në *Plessy kundër Ferguson* .) Të përfshirë, gjithashtu, ishin njerëz që donin të ishin pjesë e Partisë Republikane në pushtet thjesht sepse ofronte më shumë mundësi për sukses karriera politike. Shumë historianë i kanë përshkruar scalawags për sa i përket klasës shoqërore, duke treguar se mesatarisht ata ishin më pak të pasur ose prestigjiozë se klasa elitare e mbjellësve. 

Siç tregoi Thomas Alexander (1961), kishte Whiggery të vazhdueshëm (mbështetje për parimet e partisë së vdekur Whig ) në Jug pas 1865. Shumë ish-Uigë u bënë republikanë që mbrojtën modernizimin përmes arsimit dhe infrastrukturës - veçanërisht rrugët dhe hekurudhat më të mira. Shumë u bashkuan gjithashtu me Shëlbuesit në përpjekjen e tyre të suksesshme për të zëvendësuar periudhën e shkurtër të të drejtave civile të premtuara për afrikano-amerikanët gjatë epokës së rindërtimit me epokën e ndarjes së Jim Crow dhe qytetarisë së klasit të dytë që vazhdoi deri në shekullin e 20-të.
Drag queen

[parapamje| [RuPaul, drag queen, aktor dhe muzikant amerikan]]
[parapamje| [Pabllo Vittar, drag queen, këngëtar dhe interpretues brazilian]]
Një ***drag queen*** (shqipëruar: dreg kuin) ose '*mbretëreshë *drag'''* është një person, zakonisht mashkull, i cili përdor veshje dhe grim për të imituar dhe shpeshherë ekzagjeruar tiparet e gjinisë femërore dhe rolet gjinore për qëllime argëtimi. Historikisht, mbretëreshat *drag* kanë qenë zakonisht meshkuj homoseksualë dhe kanë qenë pjesë e kulturës gej.

Njerëzit zvarriten për arsye që variojnë nga vetë-shprehja deri te performanca kryesore. Zvarritja e shfaqjeve shpesh përfshin sinkronizimin e buzëve, këngën drejtpërdrejt dhe kërcimin. Ato zakonisht ndodhin në paradat e krenarisë LGBT, konkurset me tërheqje, kabaretë, karnavalet dhe klubet e natës. Drag queens ndryshojnë sipas llojit, kulturës dhe përkushtimit, nga profesionistët që luajnë në filma dhe kalojnë shumë nga koha e tyre në personazhet e tyre të tërheqjes, te njerëzit që zvarriten vetëm herë pas here. Gratë që vishen si burra dhe argëtohen duke i imituar quhen *drag king* (*mbretër* drag).

## Terminologjia, shtrirja dhe etimologjia 
[parapamje| Drag queens nga [Buenos Aires duke reklamuar një klub nate, 1995]]

### *Drag* 
*Drag* i referohet një stili argëtimi të veshur me veshje të stilizuara. Më së shpeshti, janë burrat që veshin veshje të kryqëzuara të grave, përgjithësisht për qëllime të një shfaqjeje. 

Origjina e termit *drag* është e pasigurt. Përdorimi i parë i regjistruar i *zvarritjes'' në lidhje me aktorët e veshur me veshje grash është nga viti 1870. Mund të jetë bazuar në termin "leçë e madhe" e cila është përdorur historikisht për një top maskarade. 

## Referime
Indianët

**Populli indian** ose **indianët** janë shtetasit dhe qytetarët e Republikës së Indisë. Në vitin 2022, popullsia e Indisë ishte 1.4 miliardë banorë. Sipas parashikimeve të OKB-së, India ka kaluar Kinën si vendi më i populluar në botë në fund të prillit 2023, duke përmbajtur 17.5 për qind të popullsisë globale. Përveç popullsisë indiane, diaspora indiane jashtë shtetit gjithashtu krenohet me një numër të madh, veçanërisht në shtetet arabe të Gjirit Persik dhe në botën perëndimore. 

Ndërsa demonimi "indian" zbatohet për njerëzit me origjinë nga Republika e sotme e Indisë, ai u përdor gjithashtu si term identifikues për njerëzit me origjinë nga ajo që tani është Pakistani dhe Bangladeshi përpara ndarjes së Indisë në 1947.

Veçanërisht në Amerikën e Veriut, termat "indian aziatik" dhe "indian lindor" përdoren ndonjëherë për të dalluar indianët nga popujt indigjenë të Amerikës. Megjithëse identifikimi i gabuar i amerikanëve indigjenë si indianë ndodhi gjatë kolonizimit evropian të Amerikës, termi "indian" përdoret ende si një identifikues për popullsitë indigjene në Amerikën e Veriut dhe në Karaibe. Ky përdorim po bëhet gjithnjë e më i rrallë, pasi terma të tillë si indigjenë, amerikanë, dhe veçanërisht Kombet e Para në Kanada, dhe Amerikanë vendas në Shtetet e Bashkuara, përdoren gjerësisht në ligjëratën zyrtare dhe në ligj.
Nepalezët

**Nepalezët** janë shtetas të Nepalit sipas dispozitave të ligjit të shtetësisë nepaleze. Termi nepalez zakonisht i referohet *kombësisë*, domethënë njerëzve me shtetësi të Nepalit, ndërsa njerëzit pa nënshtetësi nepaleze, por me rrënjë në Nepal, siç janë amerikanët nepalezë, referohen rreptësisht si *të huaj që flasin nepalisht* që flasin gjuhën nepaleze, maitili ose ndonjë prej 128 gjuhëve të tjera nepaleze, por tani janë shtetas të huaj ose të shtetësisë së huaj që kanë pasaporta dhe shtetësi të një kombi të huaj. Gjithashtu nuk përdoret përgjithësisht për t'iu referuar banorëve joshtetas, shtetasve të dyfishtë dhe emigrantëve.

Nepali është një vend shumëkulturor dhe shumëetnik me një shumicë hindush (përfshirë kiratët dhe budistët) ndërsa myslimanët dhe të krishterët me origjinë hindu janë pakica. Lugina e Katmandusë, në rajonin e mesëm kodrinor dhe në provincën e Madheshit, përbën një pjesë të vogël të zonës së vendit, por është më e dendura, me pothuajse 37 për qind të popullsisë së Nepalit.
Teriyaki

parapamje| Rosë *Teriyaki*
***Teriyaki*** ( Kanji :りき) është një teknikë gatimi në të cilën ushqimet përcëllohen ose piqen në skarë me një lustër salcë soje, mirin dhe sheqer .    Edhe pse zakonisht lidhet me kuzhinën japoneze, kjo teknikë gatimi përdoret zakonisht edhe në kuzhina të tjera aziatike si kuzhina kineze, kuzhina indoneziane dhe kuzhina tajlandeze .

Peshku &#x2013; bisht i verdhë, marlini, toni skipjack, salmoni, trofta dhe skumbri &#x2013; përdoren kryesisht në Japoni, ndërsa mishi i bardhë dhe i kuq &#x2013; pulë, derri, qengji dhe viçi &#x2013; përdoret më shpesh në Perëndim. Përbërës të tjerë që përdoren ndonjëherë në Japoni përfshijnë kallamarin, biftekun e hamburgerit dhe qofte .

Fjala *teriyaki* rrjedh nga emri  , i cili i referohet një shkëlqimi ose lustre të dhënë nga përmbajtja e sheqerit në   dhe  , që i referohet metodës së gatimit të pjekjes ose përcëllimit.  Besohet se Teriyaki në Japoni evoluoi gjatë viteve 1600. 

djathtas|parapamje| Salmoni *teriyaki*
  prodhohet tradicionalisht duke përzier dhe ngrohur salcën e sojës, saken (ose mirin ) dhe sheqerin (ose mjaltin ). Salca zihet dhe zvogëlohet në trashësinë e dëshiruar, më pas përdoret për të marinuar mishin, i cili më pas piqet në skarë ose zihet. Ndonjëherë shtohet xhenxhefil dhe gjella e fundit mund të zbukurohet me qepë .
Stacioni Maubeuge

parapamje| Ndërtesa e pasagjerëve të stacionit Maubeuge, e përfunduar në 1978
**Maubeuge** (Shqip: *Stacioni i Mobezhës*) është një stacion hekurudhor që i shërben qytetit Maubeuge, departamenti Nord, Franca veriore. Ndodhet në hekurudhën Creil-Jeumont .

## Shërbimet 
Stacioni shërbehet me trena rajonalë për në Aulnoye-Aymeries, Valenciennes, Saint-Quentin, Charleroi dhe Lille .
Programimi linear

parapamje| Një paraqitje piktoriale e një programi të thjeshtë linear me dy ndryshore dhe gjashtë mosbarazime. Grupi i zgjidhjeve të realizueshme tregohet me të verdhë dhe formon një poligon, një politop 2-dimensional. Optimumi i funksionit të kostos lineare është vendi ku vija e kuqe kryqëzon shumëkëndëshin. Vija e kuqe është një bashkësi niveli i funksionit të kostos dhe shigjeta tregon drejtimin në të cilin po optimizojmë.
djathtas|parapamje| Një rajon i mbyllur i realizueshëm i një problemi me tre ndryshore është një shumëfaqësh konveks. Sipërfaqet që japin një vlerë fikse të funksionit objektiv janë rrafshe (nuk tregohen). Problemi i programimit linear është gjetja e një pike në poliedrin që është në rrafshin me vlerën më të lartë të mundshme.
**Programimi linear** ( **LP** ), i quajtur gjithashtu **optimizim linear**, është një metodë për të arritur rezultatin më të mirë (siç është fitimi maksimal ose kostoja më e ulët) në një model matematik, kërkesat dhe objektivi i të cilit përfaqësohen nga marrëdhënie lineare. Programimi linear është një rast i veçantë i programimit matematik (i njohur edhe si optimizim matematikor ).

Më formalisht, programimi linear është një teknikë për optimizimin e një funksioni objektiv linear, që i nënshtrohet kufizimeve të barazimeve lineare dhe mosbarazimeve lineare . Rajoni i realizueshëm i tij është një politop konveks, i cili është një bashkësi e përcaktuar si prerja e gjysmë hapësirave të fundme, secila prej të cilave përcaktohet nga një mosbarazim linear. Funksioni i tij objektiv është një funksion afin (linear) me vlerë reale i përcaktuar në këtë politop. Një algoritëm programimi linear gjen një pikë në politop ku ky funksion ka vlerën më të madhe (ose më të vogël) nëse ekziston një pikë e tillë.

Programet lineare janë probleme që mund të shprehen në formë standarde si

:  \begin{align}
& \text{Gjej një vektor} && \mathbf{x} \\
& \text{që maksimizon}  && \mathbf{c}^\mathsf{T} \mathbf{x}\\
& \text{subjekt i} && A \mathbf{x} \le \mathbf{b} \\
& \text{dhe} && \mathbf{x} \ge \mathbf{0}.
\end{align} 

Këtu përbërësit e \mathbf{x} janë ndryshoret që do të përcaktohen, \mathbf{c} dhe \mathbf{b} janë dhënë vektorë, dhe A është një matricë e dhënë. Funksioni vlera e të cilit duhet të maksimizohet ( \mathbf x\mapsto\mathbf{c}^\mathsf{T}\mathbf{x} në këtë rast) quhet funksion objektiv . Kufizimet A \mathbf{x} \le \mathbf{b} dhe \mathbf{x} \geq \mathbf{0} specifikoni një politop konveks mbi të cilin funksioni objektiv duhet të optimizohet.

Programimi linear mund të aplikohet në fusha të ndryshme studimi. Përdoret gjerësisht në matematikë dhe, në një masë më të vogël, në biznes, ekonomi dhe disa probleme inxhinierike. Industritë që përdorin modele të programimit linear përfshijnë transportin, energjinë, telekomunikacionin dhe prodhimin. Është dëshmuar i dobishëm në modelimin e llojeve të ndryshme të problemeve në planifikim, rrugëzim, planifikim, caktim dhe dizajn.
Panairi i Librit në Shkup

**Panairi i Librit në Shkup** është një ngjarje e rëndësishme kulturore që mbahet çdo vit në kryeqytetin e Maqedonisë së Veriut. Kjo ngjarje mbledh së bashku botues, shkrimtarë, lexues dhe adhurues të librit nga rajoni dhe më gjerë. Panairi zakonisht mbahet në Qendrën e Kongresit dhe Ekspozitave në Shkup, një hapësirë e madhe që mund të akomodojë shumë stenda dhe pjesëmarrës.

## Historia dhe organizimi 
Panairi i Librit në Shkup organizohet nga Shoqata e Botuesve të Maqedonisë dhe zakonisht mbahet në muajin prill ose maj. Ky panair ka një histori të gjatë dhe është një nga ngjarjet më të rëndësishme letrare në rajon.

## Aktivitetet 
Panairi ofron një gamë të gjerë aktivitetesh, përfshirë:
* Prezanimet e Librave të Rinj: Shumë botues shfrytëzojnë këtë panair për të prezantuar botimet e tyre të reja.
* Takime me Shkrimtarë: Lexuesit kanë mundësinë të takojnë shkrimtarët e tyre të preferuar dhe të marrin autografe.
* Debate dhe Diskutime: Organizohen panele diskutimi dhe debate mbi tematika të ndryshme letrare dhe kulturore.
* Punëtori dhe Seminare: Ofrohen punëtori dhe seminare për profesionistët e industrisë së librit, si dhe për lexuesit e interesuar.

## Pjesëmarrësit 
Panairi tërheq një numër të madh pjesëmarrësish, përfshirë botues, autorë, përkthyes, kritikë letrarë dhe lexues nga Maqedonia e Veriut dhe vendet fqinje. Botues nga Shqipëria, Kosova, dhe të tjerë rajonalë shpesh marrin pjesë në këtë panair.

## Rëndësia kulturore 
Ky panair ka një rëndësi të madhe kulturore, duke promovuar leximin dhe kulturën e librit në Maqedoninë e Veriut dhe rajonin më të gjerë. Ai gjithashtu shërben si një platformë për dialog kulturor dhe shkëmbim idesh mes pjesëmarrësve nga vende të ndryshme.

## Shih edhe 
* Panairi i Librit në Tiranë
* Panairi i Librit në Prishtinë

## Referime
Bengalët

**Bengalët** janë një grup etno-gjuhësor indo-arian me origjinë dhe i lidhur kulturalisht me rajonin e Bengalit të Azisë Jugore. Popullsia e tanishme është e ndarë midis vendit sovran të Bangladeshit dhe rajoneve indiane të Bengalit Perëndimor, Tripurës, Luginës Barak, Goalparës, IshujveAndaman dhe Nikobar, dhe pjesë të Megalajës, Manipurit dhe Jarkandit. Shumica flasin bengalisht, një gjuhë nga familja e gjuhëve indo-ariane. Nënseksioni 2 i nenit 6 të Kushtetutës së Bangladeshit thotë, "Njerëzit e Bangladeshit do të njihen si bengalë si komb dhe si bangladeshas si qytetarë".

Bengalët janë grupi i tretë etnik më i madh në botë, pas kinezëve han dhe arabëve. Kështu, ata janë grupi etnik më i madh brenda indo-evropianëve dhe grupi etnik më i madh në Azinë Jugore. Përveç Bangladeshit dhe shteteve indiane të Bengalit Perëndimor, Tripurës, Manipurit dhe Luginës Barak të Asamit, popullatat me shumicë bengale banojnë gjithashtu në territorin e bashkuar të Indisë të Ishujve Andaman dhe Nikobar, me popullsi të konsiderueshme në shtetet indiane të Arunaçal Pradeshit, Delhit, Odishas., Çatisgarit, Jarkandiy, Mizoramit, Nagalandit dhe Utarakandit si dhe në Provincën nr. 1 të Nepalit. Diaspora globale bengale (bengalët bangladeshas dhe bengalët indianë) kanë komunitete të vendosura mirë në Lindjen e Mesme, Pakistan, Mianmar, Mbretërinë e Bashkuar, Shtetet e Bashkuara, Malajzi, Itali, Singapor, Maldive, Kanada, Australi, Japoni dhe Korenë e Jugut.

Bengalët janë një grup i larmishëm për sa i përket përkatësive dhe praktikave fetare. Sot, afërsisht 70% janë adhurues të Islamit me një pakicë të madhe hindu dhe komunitete të konsiderueshme të krishterësh dhe budistësh. Myslimanët bengalë, të cilët jetojnë kryesisht në Bangladesh, i përkasin kryesisht besimit synit. Hindutë bengalë, të cilët jetojnë kryesisht në Bengalin Perëndimor, Tripura, Luginën Barak të Asamit, Jarkand dhe ishujt  Andaman dhe Nikobar, në përgjithësi ndjekin shaktizmin ose vaishnavizmin, përveç adhurimit të hyjnive rajonale. Ekzistojnë gjithashtu një numër i vogël i të krishterëve bengalë, një numër i madh i të cilëve janë pasardhës të udhëtarëve portugezë, si dhe budistë bengalë, pjesa më e madhe e të cilëve i përkasin grupit barua që flet bengalisht në Çitagong dhe Rakine (të cilët nuk duhet të ngatërrohen me budistët e tjerë të Bangladeshit që i përkasin grupeve të ndryshme etnike).

Ashtu si çdo grup i madh kulturor në histori, bengalët kanë ndikuar dhe kanë kontribuar shumë në fusha të ndryshme, veçanërisht në arte dhe arkitekturë, gjuhë, folklor, letërsi, politikë, ushtri, biznes, shkencë dhe teknologji.
Bangladeshasit

**Bangladeshasit** janë qytetarët e Bangladeshit, një vend i Azisë Jugore me qendër në rajonin historik ndërkombëtar të Bengalit përgjatë gjirit me të njëjtin emër.

Shtetësia bangladeshase u formua në vitin 1971, kur banorët e përhershëm të ish-Pakistanit Lindor u shndërruan në qytetarë të një republike të re. Bangladeshi është kombi i tetë më i populluar në botë. Shumica dërrmuese e Bangladeshit janë etnolinguistikisht bengalë, një popull indo-arian. Popullsia e Bangladeshit është e përqendruar në deltën pjellore të Bengalit, e cila ka qenë qendra e qytetërimeve urbane dhe agrare për mijëvjeçarë. Malësitë e vendit, duke përfshirë traktet e kodrës Çitagong dhe pjesë të Divizionit Sylhet, janë shtëpia e pakicave të ndryshme fisnore.

Myslimanët bengalë janë grupi mbizotërues etnofetar i Bangladeshit me një popullsi prej 150.36 milionë banorësh, që përbën 91.04% të popullsisë së vendit që nga viti 2022. Popullsia pakicë hindu bengale  përbënte afërsisht 7.95% të popullsisë së vendit sipas regjistrimit të 2022. Myslimanët jobengalë përbëjnë komunitetin më të madh të emigrantëve; ndërsa çakmat tibeto-burmane, të cilët flasin gjuhën indo-ariane çakma, janë grupi më i madh etnik indigjen pas bengalëve indo-arianë. Santalët austroaziatikë janë komuniteti më i madh aborigjen.

Diaspora e Bangladeshit është e përqendruar në botën arabe, në Amerikën e Veriut dhe në Mbretërinë e Bashkuar. Një numër i konsiderueshëm i Bangladeshasve jobanues (NRB) kanë shtetësi të dyfishtë në vende të ndryshme.
Birmanezët

**Birmanezët** ose **mianmarezët** janë qytetarë ose njerëz nga Mianmari (Birmania), pavarësisht nga përkatësia e tyre etnike ose fetare. Mianmari është një vend shumëetnik, shumëkulturor dhe shumëgjuhësh. Qeveria birmaneze njeh zyrtarisht 135 grupe etnike, të cilët janë grupuar në tetë 'raca kombëtare', përkatësisht bamar (birmanezët), shan, karen, rakine (arakanezët), mon, kaçin, çin dhe kaya (karenët). Shumë komunitete etnike dhe etnofetare ekzistojnë jashtë këtyre grupimeve të përcaktuara, të tilla si kinezët burmezë dhe panthaj, indianët birmanezë, anglo-birmanezë dhe gurkat.

Regjistrimi i Mianmarit në 2014 numëroi 51,486,253 njerëz. Ekziston gjithashtu një diasporë e konsiderueshme birmaneze, shumica e të cilëve janë vendosur në vendet fqinje aziatike.  Refugjatët dhe azilkërkuesit nga Mianmari përbëjnë një nga pesë popullsitë më të mëdha të refugjatëve në botë.
Kmerët

**Kmerët** janë një grup etnik austroaziatik me origjinë nga Kamboxhia. Ata përbëjnë mbi 95% të popullsisë prej 17 milionë banorësh të Kamboxhias. Ata flasin gjuhën kmere, e cila është pjesë e familjes më të madhe të gjuhës austroaziatike së bashku me monishten dhe vietnamishten.

Shumica e kmerëve ndjekin budizmin theravada. Popullsi të konsiderueshme të kmerëve banojnë në zonat ngjitur, pra në Tajlandë (kmerët e veriut) dhe rajonin e Deltës Mekong të Vietnamit fqinj (kmerët krom), ndërsa ka mbi një milion kmerë në diasporën kmere që jetojnë kryesisht në Francë, Shtetet e Bashkuara dhe Australi.
Tulutë

**Populli Tulu** ose **Tuluvas** janë një grup etno-gjuhësor dhe etno-kulturor nga India Jugore . Ata janë folës amtare të gjuhës Tulu dhe rajoni ku ata banojnë tradicionalisht njihet si Tulu Nadu . Ky rajon përfshin rrethet Dakshina Kannada dhe Udupi në Karnatakë dhe një pjesë të rrethit Kasaragod në Kerala,   me Mangalore, Karnataka si qendër tregtare. Raporti i Regjistrimit i vitit 2011 raportoi një popullsi prej 1,846,427 folës vendas tulu që jetonin në Indi. 

## Mitologjia 
Sipas mitologjisë, Tulu Nadu u rikuperua nga Parashurama nga deti.&#x5B; ''* &#x5D; Sipas veprës malajalame *Keralolpathi* të shekullit të 17-të, tokat e Keralës dhe Tulu Nadusë u morën nga deti Arabik nga luftëtari me sëpatë, i urti Parasurama, avatari i gjashtë i Vishnu -së (prandaj, Kerala quhet edhe *Parasurama Kshetram'' 'Toka e Parasuramës'  ). Parasurama e hodhi sëpatën e tij përtej detit dhe uji u tërhoq deri sa arriti. Sipas legjendës, kjo zonë e re e tokës shtrihej nga Gokarna në Kanyakumari .  &#x5B; ''* &#x5D; Toka që u ngrit nga deti ishte e mbushur me kripë dhe e papërshtatshme për banim; kështu Parasurama thirri mbretin e gjarpërinjve Vasuki, i cili pështyu helmin e shenjtë dhe e shndërroi tokën në tokë pjellore të gjelbëruar. Nga respekti, Vasuki dhe të gjithë gjarpërinjtë u emëruan si mbrojtës dhe kujdestarë të tokës. P. T. Srinivasa Iyengar teorizoi se Senguttuvan mund të jetë frymëzuar nga legjenda Parasurama, e cila u soll nga kolonët e hershëm arianë. 

## Njerëzit dhe identiteti 
## Kultura 
majtas|parapamje|  e shkruar me shkrimin Tigalari
majtas|parapamje| Nagabana: Hyjnitë Naga adhurohen në korije të shenjta
majtas|parapamje| Valle rituale që performon kërcimin Buta Kola për nder të hyjnive të adhuruara nga folësit Tulu
Tuluvat ndjekin një sistem matrilineal të trashëgimisë të njohur si Aliyasantana, ku trashëgimia është nga xhaxhai te nipi, me përjashtim të Brahminëve, Gowdave tulu, kastës Shettigar dhe Vishwakarmave .  Është e ngjashme me *Marumakkathayam* e Kerala .    Karakteristika të tjera dalluese përfshijnë ritualet: Yakshagana, Bhuta Kola, Nagaradhane  Aati kalenja dhe Kambala .  Bhuta Kola është e ngjashme me Theyyam në rajonin Malabar të Veriut .  

Viti i Ri Tuluva quhet *Bisu Parba'', i cili bie në të njëjtën ditë me Baisakhi-n, Vishu-n dhe Vitin e Ri Tai . 

Tuluva Paddana janë rrëfime të kënduara, të cilat janë pjesë e disa traditave të këndimit të lidhura ngushtë në gjuhën Tulu, Paddanas këndohen gjatë rasteve që përshkruajnë evolucionin e fiseve Tulu dhe kulturën Tulu.