Zonë e rëndësishme e shpendëve

parapamje| Frank Lake (Jug) IBA, Alberta, Kanada.
**Zonë e rëndësishme e** **shpendëve** është një zonë e identifikuar si një zonë globale me rëndësi të veçantë për popullacionin e shpendëve duke përdorur një grup kriterësh për të cilat është rënë dakord ndërkombëtarisht. 

Këto zona janë përcaktuar dhe vendet identifikohen nga ana e BirdLife International. Aktualisht ka mbi 12,000 zona të këtilla në të gjithë botën. Këto vende janë mjaft të vogla për t'u ruajtur plotësisht dhe ndryshojnë për nga karakteri, habitati ose rëndësia ornitologjike e tyre nga habitati përreth. 

Shpesh këto zona bëjnë pjesë në rrjetin ekzistues të zonës së mbrojtur të një vendi, dhe kështu mbrohen edhe sipas legjislacionit kombëtar. Njohja dhe mbrojtja ligjore e atyre që nuk janë brenda zonave të mbrojtura ekzistuese, ndryshon nga vendi në vend. Disa vende kanë një Strategji Kombëtare të Konservimit ndërsa në të tjera mbrojtja mungon plotësisht. 

## Kriteret 
Zonat përcaktohen nga një grup i kritereve për të cilat është rënë dakord ndërkombëtarisht. Pragjet specifike të tyre përcaktohen nga organizatat qeverisëse rajonale dhe kombëtare. Për tu renditur si zonë e mbrojtur e shpendëve, një lokacion i caktuar duhet të plotësojë të paktën një nga kriteret e mëposhtme të vlerësimit:  

* **A1** . Specie të kërcënuara globalisht 

Lokacioni kualifikohet nëse dihet, vlerësohet ose mendohet se mban një popullatë të një specie të kategorizuar nga Lista e Kuqe e IUCN si Lloje të Rrezikuara Kritike, Lloje të Rrezikuara ose Lloje të cenuara. Në përgjithësi, prania e rregullt e një specie kritike ose të rrezikuar, pavarësisht nga madhësia e popullsisë, në një lakacion të caktuar mund të jetë e mjaftueshme që një vend të kualifikohet si zonë e rëndësishme. Për speciet e prekshme, prania e më shumë se kriteret e pragut në një vend është e nevojshme për të vlerësuar përzgjedhjen. 

* **A2** . Specie me rreze të kufizuar 

Lokacioni paraqet një nga grupet e zgjedhura për të siguruar që të gjitha speciet me rreze të kufizuar të një zone endemike të zogjve ose të një zone sekondare janë të pranishme në një numër të konsiderueshëm në të paktën një vend dhe mundësisht më shumë. 

* **A3** . Specie të kufizuara biome 

Zona paraqet një nga grup e zgjedhura për të siguruar përfaqësim adekuat të të gjitha specieve të kufizuara në një biome të caktuar, si në të gjithë biomin në tërësi, ashtu edhe për të gjitha speciet e tij në secilin shtet varg. 

* **A4** . Kongregacionet 
** **I** Kjo vlen për speciet 'ujore' të përcaktuara nga Delaney dhe Scott  dhe modelohet në kriterin 6 të Konventës Ramsar për identifikimin e ligatinave me rëndësi ndërkombëtare. Në varësi të mënyrës së shpërndarjes së specieve, pragjet prej 1% për popullatat biogjeografike mund të merren direkt nga Delaney & Scott, ato mund të gjenerohen duke kombinuar popullsinë e fluturave brenda një rajoni biogjeografik, ose, për ato për të cilat nuk jepen pragje sasiore, ato përcaktohen në aspektin rajonal ose ndër-rajonal, sipas rastit, duke përdorur informacionin më të mirë të disponueshëm. 
** **II** Kjo përfshin ato specie deti që nuk mbulohen nga Delaney dhe Scott (2002). Të dhënat sasiore janë marrë nga një larmi burimesh të publikuara dhe të pabotuara. 
** **III**  Kjo modelohet në kriterin 5 të Konventës Ramsar për identifikimin e ligatinave me rëndësi ndërkombëtare. Përdorimi i këtij kriteri dekurajohet kur të dhënat sasiore janë mjaft të mira për të lejuar aplikimin e A4i dhe A4ii. 
** **IV** Zona është e njohur ose mendohet të tejkalojë pragjet e përcaktuara për speciet migratore në vende më të kufizuara.  

Vlerësimi nga ekspertët individual nuk është plotësisht i besueshëm dhe një studim në Amerikën e Jugut zbuloi që mbulimi i nevojshëm për ruajtjen e zogjve në rrezik siç është zgjedhur nga algoritmet llogaritëse rrallë mbivendosen me zonat dhe sugjeroi që metoda të tilla duhet të përdoren për të plotësuar lokacionet e ekspertëve të drejtuar nga zona.  

## Shih edhe 
* Ekologjia 
* Biodiversiteti 
* BirdLife International 
* Unioni Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës 

## Referime