Sergey Karjakin

**Sergey Alexandrovich Karjakin** (Rusisht: Серге́й Алекса́ндрович Каря́кин; lindi më 12 janar 1990) është një mjeshtër i madh shahu dhe politikan rus. Një gjeni shahu, ai më parë mbante rekordin për mjeshtrin e madh më të ri në botë, duke u kualifikuar për titullin në moshën 12 vjeç e 7 muaj. Më 12 shtator 2024, ai u bë senator për Krimenë në Këshillin e Federatës së Rusisë.

Karjakin fitoi Kampionatin Evropian të Shahut U10 në vitin 1999 dhe ishte Kampion Botëror i Shahut U12 në vitin 2001. Ai fitoi titullin Mjeshtër Ndërkombëtar në moshën 11 vjeç dhe iu dha titulli i tij i mjeshtrit të madh në vitin 2003. Ai përfaqësoi Ukrainën në Olimpiadën e Shahut në vitin 2004, duke fituar medaljen e artë në ekip dhe individual. Ai garoi në dy Olimpiada të tjera të Shahut për Ukrainën dhe fitoi turneun e shahut Corus në vitin 2009, përpara se të transferohej në Rusi. Që atëherë ai e ka përfaqësuar Rusinë pesë herë në Olimpiadën e Shahut, duke fituar medaljen e artë individuale në vitin 2010. Ai gjithashtu fitoi medaljen e artë në ekip me Rusinë në Kampionatin Botëror të Shahut në Ekip në vitin 2013 dhe 2019.

Karjakin fitoi Kampionatin Botëror të Shahut Rapid 2012 dhe turneun e Norway Chess në vitet 2013 dhe 2014. Ai garoi në Turneun e Kandidatëve 2014, duke u renditur i dyti. Ai fitoi Kupën e Botës së Shahut 2015, duke u kualifikuar kështu për Turneun e Kandidatëve 2016. Ai fitoi turneun dhe fitoi të drejtën për të sfiduar për Kampionatin Botëror të Shahut. Në nëntor 2016, ai humbi ndeshjen e kampionatit ndaj Magnus Carlsen në rapid tiebreak pasi barazoi 6–6 në lojërat klasike. Ai fitoi Kampionatin Botëror të Shahut Blitz 2016. Ai mori pjesë përsëri në Turneun e Kandidatëve 2018, duke u renditur i treti dhe u kualifikua për Turneun e Kandidatëve 2022 duke përfunduar i dyti në Kupën e Botës së Shahut 2021.

Miratimi publik i Karjakin për pushtimin rus të Ukrainës bëri që Grand Chess Tour ta ndalonte atë nga ngjarjet e ardhshme. Ai gjithashtu u ndalua të luante në ngjarje të vlerësuara nga FIDE për gjashtë muaj, përfshirë Turneun e Kandidatëve 2022. Pas skadimit të ndalimit të tij, Karjakin ka refuzuar të marrë pjesë në ngjarje ku i ndalohet të luajë nën flamurin rus; kjo, në lidhje me ndalimin e FIDE-s për flamujt bjellorusë dhe rusë, do të thoshte se Karjakin ka qenë joaktiv, duke u larguar nga listat e vlerësimit të FIDE-s në qershor 2024.

## Karriera
### 2006
[thumb|Karjakin at the [Tata Steel Chess Tournament|Corus Tournament in 2006]]
Në vitin 2006, Karjakin luajti për herë të parë në turneun Wijk aan Zee Corus A, duke shënuar 7/13 pikë (4 fitore, 6 barazime, 3 humbje). Në të njëjtin vit, ai mori pjesë në Turneun e Shahut NH në Amsterdam; ishte një ndeshje midis dy ekipeve, "Rising Stars" (i përbërë nga Karjakin, Magnus Carlsen, Wang Hao, Daniel Stellwagen, dhe Jan Smeets) dhe "Experience" (Alexander Beliavsky, Artur Yusupov, John Nunn, dhe Ulf Andersson), të mbajtur me sistemin Scheveningen. I pari fitoi me rezultatin 28–22.

### 2007
Karjakin luajti përsëri në Turneun e Shahut NH për ekipin "Rising Stars", i cili mundi "Experience" me 26½–23½. Ai ishte lojtari më i mirë, duke shënuar 7/10, dhe kjo i siguroi një ftesë për turneun e shahut Amber 2008. Në tetor 2007, Karjakin përfundoi i dyti pas Bu Xiangzhi në Kupën Botërore të shahut symbyllur në Bilbao, duke shënuar 17 pikë pas pesë fitoreve, dy barazimeve dhe tre humbjeve (sistemi i pikëzimit ishte 3 pikë për një fitore, 1 për një barazim dhe 0 për një humbje).

Gjatë Kupës së Botës së Shahut 2007, i cili shërbeu si një turne kualifikues për Kampionatin Botëror të Shahut 2010, Karjakin arriti në gjysmëfinale, në të cilën humbi ndaj Alexei Shirov. Në listën e vlerësimit të FIDE-s në janar 2008, të publikuar pak para ditëlindjes së 18-të të Karjakin, ai kaloi për herë të parë shifrën 2700 pikë, shpesh e parë si vija që ndan lojtarët "elitë" nga mjeshtrat e tjerë të mëdhenj, me një vlerësim të ri prej 2732 pikësh dhe një renditje botërore prej 13 pikësh.

### 2008–2010
Në korrik 2008, Karjakin fitoi bindshëm një ndeshje shahu rapid kundër Nigel Short 7½–2½.

Në shkurt 2009, ai fitoi turneun e tij të parë elitar në grupin A të turneut të shahut Corus në Wijk aan Zee (kategoria XIX), me një rezultat prej 8/13.

Ai fitoi Kupën Botërore të Rapid ACP, e cila u zhvillua nga 27 deri më 29 maj 2010, duke mposhtur Dmitry Jakovenko në finale me 4–3.

## Stili i lojës
Karjakin njihet për aftësitë e tij mbrojtëse, të cilat i kanë fituar atij një nofkë joformale si "Ministri i Mbrojtjes" i Rusisë. Ai mbrojti me sukses pozicione inferiore kundër Kampionit të Botës Magnus Carlsen - i njohur vetë për fitoret e tij nga pozicione pak më superiore - në Kampionatin Botëror të Shahut 2016, veçanërisht në lojërat 3 dhe 4. Karjakin nuk ka asnjë hezitim për të hyrë në një fundlojë me një disavantazh të vogël nëse e konsideron opsionin e tij më të mirë në krahasim me lojën për ndërlikime. Megjithatë, ai është gjithashtu i aftë për lojë agresive nëse pozicioni e kërkon, si në një fitore me 30 lëvizje ndaj Veselin Topalov në Memorialin Gashimov 2017.

## Jeta personale
Më 25 korrik 2009, me dekretin e Presidentit të Rusisë Dmitri Medvedev, Karjakin mori shtetësinë ruse. Më vonë atë vit ai transferoi federatat e shahut nga Ukraina në Rusi. Ai jeton në Moskë që nga viti 2009.

Në vitin 2013 ai u diplomua nga Universiteti Shtetëror Social Rus me një diplomë në pedagogji sociale.

Karjakin u martua me Galiya Kamalova, sekretare e federatës së shahut të Moskës, në maj 2014. Ata kanë dy djem, njëri i lindur në vitin 2015 dhe tjetri i lindur në vitin 2017. Ai ishte i martuar më parë që nga viti 2009 me shahisten ukrainase Kateryna Dolzhykova.

## Referime
## Lidhje të jashtme
* Sergey Karjakin karta e vlerësimit në FIDE
* Sergey Karjakin profili dhe lojërat në Chessgames.com
* Sergey Karjakin lojërat e shahut në 365chess.com
* Interview with game review