Ndarjet administrative të Jugosllavisë

Jugosllavia kishte ndarje të ndryshme administrative përgjatë 74 viteve të ekzistencës së saj.

## 1918–1922
parapamje|djathtas|Krahinat e Mbretërisë së Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve
Nga viti 1918 deri në vitin 1922, Mbretëria e Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve vazhdoi të ndahej në divizionet e para Luftës së Parë Botërore (rrethe, qarqe dhe mbretëri) të monarkisë Habsburge dhe ish-mbretërive të pavarura ballkanike të Serbisë dhe Malit të Zi.

Krahinat (*pokrajine*) ishin:
* Sllovenia
* Kroacia dhe Sllavonia
* Dalmacia
* Bosnja dhe Hercegovina
* Banat, Baçka, Baranja
* Serbia
** Serbia Veriore
** Serbia Jugore
* Mali i Zi

## 1922–1929
parapamje|djathtas|Oblastet e Mbretërisë së Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve
Kushtetuta e Vidovdanit e vitit 1921 themeloi Mbretërinë e Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve si një shtet unitar, duke krijuar 33 *oblast* të reja administrative (provinca) të sunduara nga qendra në vitin 1922:

* Vrbas Oblast, Banja Luka
* Oblasti i Beogradit, Beograd
* Bihać Oblast, Bihaqi
* Bitola Oblast, Bitola
* Zeta Oblast, Cetinje
*Oblasti i Çaçakut (Raška Oblast)
*Oblasti i Ćuprija
*Oblasti i Dubrovnikut
*Oblasti i Karlovacit
*Oblasti i Kragujevcit (Šumadija Oblast)
*Oblasti i Krushevacit
*Oblasti i Lubjanës
* Maribor Oblast, Maribor
*Oblasti i Mostarit
*Oblasti i Nishit
* Bačka Oblast, Novi Sad
* Osijek Oblast, Osijek
*Oblasti i Požarevac
*Oblasti i Prishtinës (Oblasti i Kosovës)
*Oblasti i Sarajevës
*Oblasti i Smederevës (Podunavlje Oblast)
*Oblasti i Splitit
*Oblasti i Shkupit
*Oblasti i Shabacit (Podrinje Oblast)
*Oblasti i Shtipit
* Travnik Oblast, Travnik
*Oblasti i Tuzllës
*Oblasti i Uzhices (Zlatibor Oblast?)
*Oblasti i Valevës
*Oblasti i Vranjes
* Syrmia Oblast, Vukovar
* Zagreb Oblast, Zagreb
*Oblasti i Zaječar (Timok Oblast)

## 1929–1941
parapamje|djathtas|Banovinat e Mbretërisë Jugosllave
parapamje|djathtas|Banovina e Kroacisë
Nga viti 1929, Mbretëria e Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve u riemërua në Mbretëria Jugosllave dhe u nda në nëntë provinca të reja të quajtura *banovina*. Kufijtë e tyre ishin tërhequr qëllimisht në mënyrë që të mos korrespondonin as me kufijtë midis grupeve etnike, as me kufijtë perandorakë të para Luftës së Parë Botërore. Ata u emëruan sipas karakteristikave të ndryshme gjeografike, kryesisht lumenj. Ndryshime të lehta në kufijtë e tyre u bënë në vitin 1931 me Kushtetutën e re Jugosllave. Banovinat ishin si më poshtë:
*Banovina Drava (*Dravska banovina*), me kryeqytet në Lubjanë (1929–1941)
*Banovina Sava (*Savska banovina*), me kryeqytet në Zagreb (1929–1939)
*Banovina Primorska (*Primorska banovina*), me kryeqytet në Split (1929–1939)
*Banovina Vrbasi (*Vrbaska banovina*), me kryeqytet në Banja Luka (1929–1941)
*Banovina Drina (*Drinska banovina*), me kryeqytet në Sarajevë (1929–1941)
*Banovina Zeta (*Zetska banovina*), me kryeqytet në Cetinje (1929–1941)
*Banovina Danubi (*Dunavska banovina*), me kryeqytet në Novi Sad (1929–1941)
*Banovina Morava (*Moravska banovina*), me kryeqytet në Nish (1929–1941)
*Banovina Vardari (*Vardarska banovina*), me kryeqytet në Shkup (1929–1941)
*Njësi administrative ishte edhe Administrata e Qytetit të Beogradit, së bashku me Zemunin dhe Pançevën.

Si një akomodim për kroatët jugosllavë, Banovina e Kroacisë (*Banovina Hrvatska*) u formua në vitin 1939 nga një bashkim i Banovinës Primorska (Bregdetar) dhe Sava, me disa territore shtesë nga Banovina Vrbas dhe Zeta. Ashtu si Sava, kryeqyteti i saj ishte Zagrebi.

## 1941–1944
parapamje|djathtas|Pushtimi i boshtit dhe ndarja e Jugosllavisë në Luftën e Dytë Botërore
Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Mbretëria Jugosllave u pushtua dhe u nda nga fuqitë e Boshtit dhe u nda në 3 shtete kukulla të Boshtit:
*Shteti i Pavarur i Kroacisë
*Guvernorati italian i Malit të Zi (më vonë Territori i Malit të Zi i pushtuar nga gjermanët)
*Territori i Komandantit Ushtarak në Serbi (përfshirë Banatin autonom të sunduar nga gjermanët)

Pjesë të tjera të Mbretërisë së Jugosllavisë u pushtuan nga trupat gjermane, italiane, hungareze, bullgare dhe shqiptare të Boshtit.

## 1945–1992
parapamje|djathtas|Republikat dhe krahinat e RSF të Jugosllavisë
Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë u nda në 6 republika dhe dy krahina autonome:
*Serbia (duke përfshirë krahinat autonome të Vojvodinës dhe Kosovës)
*Kroacia
*Bosnja dhe Hercegovina
*Maqedonia
*Sllovenia
*Mali i Zi

Nënndarjet federale u ndanë më tej në qytete dhe *srez*, këto të fundit përbëheshin nga disa komuna. Në vitin 1955, njësitë e nivelit të srezit u shfuqizuan, dhe vetëm qytetet dhe bashkitë kanë mbetur në vend. Secila republikë jugosllave ishte e lirë të organizonte ndarje administrative dhe territoriale me ligjet e veta, duke u mundësuar atyre të krijonin, bashkonin ose shfuqizonin njësitë lokale dhe rajonale me vendimin e tyre.

## Referime