Nadezhda Krupska

parapamje|Nadezhda Konstantinovna Krupska
**Nadezhda Konstantinovna Krupska** (26 shkurt 1869 – 27 shkurt 1939) është një pedagoge e shquar sovjetike, ndërtuese e pedagogjisë marksiste-leniniste në BRSS, organizatore e dalluar e sistemit edukativ e arsimor sovjetik dhe e kulturës bolshevike.

## Biografia
Krupska ka lindur më 26 shkurt të vitit 1869 në Peterburg (Petrograd). Babai i saj ishte një oficer ushtarak me orientim anticarist. 

Nadezhda kreu shkollën fillore dhe gjimnazin në vendlindje. Si gjimnaziste, e tërheqnin pikëpamjet e Leon Tolstoit mbi edukimin. Pas përfundimit të gjimnazit, ajo filloi të punojë në një konvikt për vajza në Peterburg. Më 1890, u anëtarsua në një qerthull studentësh simpatizantë të marksizmit. Në periudhën 1891 - 1896, u angazhua si mësuese në shkollën e punëtorëve në Smolensko të Peterburgut. 

Ajo u bë anëtare e Lidhjes së luftës për çlirimin e klasës punëtore, të cilën e kishte themeluar Lenini. U internua në fshatin Shuvensko të Sibirit ku edhe më 1895 u njoftua me bashkëshortin e saj të ardhshëm, Leninin. 

Në vitin 1901, Krupska emigroi jashtë vendit, ku edhe vazhdoi veprimtarinë e saj politike. Në Mynih, ajo ishte sekretare e redaksisë së gazetës "Iskra" (Shqip: *Shkëndija*) si dhe e redaksisë së gazetës "Napred" (Shqip: *Përpara*). Gjatë qendrimit jashtë atdheut, Krupska mori pjesë në kongresin e II dhe të III të Partisë Socialdemokrate Punëtore Ruse. Ishte edhe anëtare e delegacionit rus në Konferencën Ndërkombëtare të Gruas në Bern (1915), etj. 

Pas Revolucionit të Tetorit, Krupska kishte funksione të larta partiake e shtetërore në Bashkimi Sovjetik, por kontributin më të madh e dha në fushën e arsimit dhe të kulturës socialiste sovjetike. Ishte funksionare e lartë e arsimit, organizatore dhe drejtuese e shoqatave dhe asociacioneve të ndryshme arsimore dhe kulturore, dha kontribut në shtrirjen e rrjetit të institucioneve dhe formave të arsimit dhe të kulturës socialiste sovjetike, etj. Ishte propaganduese e zjarrtë e idealeve të Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik.

## Vepra
Nadezhda Konstantinovna Krupska shkroi edhe artikuj, punime e vepra me temë nga fusha e arsimit, edukatës dhe kulturës, siç janë:
**Gruaja punëtore - 1899*
**Mbi edukatën dhe arsimin *
**Mësimet e tetorit - 1925*
**Kujtimet e Leninit - 1930*
**Reminishencat e Leninit - 1933*
**Parathënia e Ligjit të ri për gruan dhe fëmijën*

## Literatura 
* Clements, Barbara Evans, *Bolshevik Women,* Cambridge University Press, 1997.
* McDermid, Jane and Anya Hilyar, "In Lenin's Shadow: Nadezhda Krupskaya and the Bolshevik Revolution," in Ian D. Thatcher (ed.), *Reinterpreting Revolutionary Russia.* New York: Palgrave Macmillan, 2006; pp. 148–165.
* McNeal, Robert H., *Bride of the Revolution: Krupskaya and Lenin.* London: Gollancz, 1973.
* Raymond, Boris *The Contribution of N. K. Krupskaia to the Development of Soviet Russian Librarianship: 1917–1939.* Ann Arbor, MI: University of Chicago, 1978.
* Scott, Marcia Nell Boroughs, *Nadezhda Konstantinovna Krupskaya: A Flower in the Dark.* PhD dissertation. University of Texas at Arlington, 1996. Available from ProQuest Dissertations Publishing, 1383491.
* Sebestyen, Victor, *Lenin the Dictator: An Intimate Portrait.* New York: Pantheon, 2017.
* Stites, Richard, ''The Women's Liberation Movement in Russia: Feminism, Nihilism, and Bolshevism, 1860-1930.'' Princeton, NJ: Princeton University Press, 1978.

## Referime