Mundshmëria elektrike

Në elektrodinamikë , **mundshmëria elektrike** në një pikë të hapësirës është energjia e mundshme për njësi të ngarkesës elektrike që është e lidhur me një fushë elektrike të qëndrueshme dhe të pandryshueshme në kohë. Tipikisht e matur në volt, ajo është një madhësi skalare e Lorencit. Ndryshimi në mundshmërinë elektrike midis dy pikave njihet si voltazhi.

Është gjithshtu edhe një mundshmëri skalare elektrike e përgjithshme që përdoret në elektrodinamikë kur fusha elektromagnetike që ndryshojne në kohe jane të pranishme. Kjo mundshmëri elektrike e përgjithshme nuk mund të shpjegohet thjesht si energji e mundshme. 

## Shpjegimi 
Mundshmëria elektrike mund të shpjegohet si një “shtypje elektrike". Ky shpjegim bazohet mbi analogjine hidraulike. Kur kjo "shtypje është" uniforme, rryma nuk rrjedh dhe asgjë nuk ndodh. Kjo është e ngjashme me faktin pse njerzit nuk ndiejnë shtypjen normale atmosferike: kjo ndodh sepse nuk ka ndonje ndryshim midis shtypjes brenda trupit dhe asaj jashtë, kështu që asgjë nuk ndihet. Megjithatë, kur kjo shtypje elektrike ndryshon, një fushe elektrike shfaqet, e cila krijon një forcë mbi thërrmijat e ngarkuara.

## Paraqitja matematikore 
Përfytyrimi i mundshmërisë elektrike (e dhene nga: \phi, \phi_\mathrm{E} ose *V*) lidhet ngushtë me energjine e mundshme, pra:

:
U_ \mathrm{E} = q\phi

ku U_\mathrm{E} eshte energjia e mundshmërisë elektrike e nje therrmije prove *q* nga fusha elektrike. Vini re qe energjia e mundshme si dhe mundshmëria elektrike mund te percaktohen deri tek një kusht të pandryshueshëm: duhet qe njëri të zgjedhë në mënyrë *të paarsyeshme* nje vendodhje në mënyrë që energjia e mundshme dhe mundshmëria elektrike të jenë.

Percaktimi i duhur i mundshmërisë elektrike përdor fushen elektrike \mathbf{E}:

:
\phi_ \mathrm{E} = - \int_C \mathbf{E} \cdot \mathrm{d} \mathbf{\ell}

ku *C* eshte nje shteg i paarsyeshëm qe lidh pikën me mundshmëri zero me pikën që merret nën shqyrtim. Kur \mathbf{\nabla} \times \mathbf{E} = 0, tërësia e lakuar e mësipërme nuk varet në shtegun e saktësuar *C* por vetëm në pikat fundore të trajektores. Në mënyrë të barasvlershme, mundshmëria elektrike përcakton fushën elektrike përmes pjerrësisë së tij:

:
\mathbf{E} = - \mathbf{\nabla} \phi_\mathrm{E}

kështu që, nga ligji i Gausit, puna e mundshme kënaq ekuacionin e Puasonit:
:
\mathbf{\nabla} \cdot \mathbf{E} = \mathbf{\nabla} \cdot \left (- \mathbf{\nabla} \phi_\mathrm{E} \right ) = -\nabla^2 \phi_\mathrm{E} = \rho / \varepsilon_0

ku ρ është dendësia totale e ngarkesës (që përfshin ngarkesën e lidhur).

Vini re: këto ekuacione nuk mund të përdoren në qoftë se \mathbf{\nabla}\times\mathbf{E} \ne 0, pra, në rastin e *një fushe elektrike joruajtëse* (e shkaktuar nga nje fushë magnetike që ndryshon në kohë; shikoni ekuacionet e Maksuellit). Përgjithësimi i mundshmërisë elektrike në këtë rast përshkruhet më poshtë.

## Referime 
* Griffiths, David J. (1999). Introduction to Electrodynamics (3rd ed.). Prentice Hall. ISBN 0-13-805326-X.
* Jackson, John David (1999). Classical Electrodynamics, 3rd ed., New York: Wiley. ISBN 0-471-30932-X.
* Electromagnetic Fields (2nd Edition), Roald K. Wangsness, Wiley, 1986. ISBN 0-471-81186-6.