Darka e Fundit

[parapamje|400px|Përshkrimet e [Darka e Fundit në artin e krishterë|Darkës së Fundit në artin e krishterë janë ndërmarrë nga mjeshtra artistikë për shekuj me radhë, piktura murore e Leonardo da Vinçit në fund të viteve 1490 në Milano, Itali, është shembulli më i njohur.]]
**Darka e Fundit** është vakti i fundit që, sipas rrëfimeve të Ungjijve, Jezusi ndau me apostujt e tij në Jeruzalem përpara kryqëzimit të tij. Darka e Fundit përkujtohet nga të krishterët veçanërisht të Enjten e Madhe. Darka e Fundit siguron bazën e shkrimeve të shenjta për Eukaristinë, e njohur gjithashtu si "Kungimi i Shenjtë" ose "Darka e Zotit".

Letra e Parë drejtuar Korintasve përmban përmendjen më të hershme të njohur të Darkës së Fundit. Katër ungjijtë kanonikë thonë se Darka e Fundit u zhvillua në javën e [[Pesach], ditë pas hyrjes triumfale të Jezusit në Jeruzalem, dhe përpara se Jezusi të kryqëzohej të Premten e Madhe.{sfn|Evans|2003|pp=465–477}} Gjatë vaktit, Jezusi parashikon tradhtinë e tij nga një prej apostujve të pranishëm dhe parathotë se para mëngjesit tjetër, Pjetri do ta mohojë tri herë se e njeh atë.

Tre Ungjijtë Sinoptikë dhe Letra e Parë drejtuar Korintasve përfshijnë rrëfimin e institucionit të Eukaristisë në të cilën Jezusi merr bukën, e thyen dhe ua jep të pranishmëve, duke thënë "Ky është trupi im që ju është dhënë". Ungjilli i Gjonit tregon për Jezusin duke larë këmbët e apostujve, duke dhënë urdhërimin e ri “të duam njëri-tjetrin siç ju kam dashur juve”, dhe jep një fjalim lamtumirës të detajuar nga Jezusi, duke i quajtur apostujt që ndjekin mësimet e tij "miq dhe jo shërbëtorë", ndërsa ai i përgatit ata për largimin e tij.

Disa studiues e kanë parë Darkën e Fundit si burimin e traditave eukaristike të hershme të krishtera. Të tjerë e shohin rrëfimin e Darkës së Fundit si rrjedhur nga praktika eukaristike e shekullit të 1-të siç përshkruhet nga Pali në mesin e viteve 50.

## Terminologjia
Termi "Darka e Fundit" nuk shfaqet në Dhiatën e Re, por tradicionalisht shumë të krishterë i referohen një ngjarjeje të tillë. Termi "Darka e Zotit" i referohet si ngjarjes biblike, ashtu edhe aktit të "Kungimit të Shenjtë" dhe kremtimit eukaristik ("falënderimit") brenda liturgjisë së tyre. Protestantët evangelikal përdorin edhe termin “Darka e Zotit”, por shumica nuk përdorin termat “Eukaristia” apo fjalën “I Shenjtë” me emrin “Kungim”.

Ortodoksët lindorë përdorin termin "Darka mistike" që i referohet si ngjarjes biblike ashtu edhe aktit të kremtimit eukaristik brenda liturgjisë. Ortodoksët rusë përdorin gjithashtu termin "Darka e Fshehtë" (Sllavishtja kishtare: "Тайная вечеря", *Taynaya vecherya*).

## Në Islam
Kapitulli i pestë në Kuran, El-Maide (sofra) përmban një referencë për një vakt (Surja 5:114) me një sofër të dërguar nga Zoti te Isai (d.m.th., Jezusi) dhe apostujt (Hawariyyin). Megjithatë, nuk ka asgjë në Suren 5:114 që të tregojë se Jezusi po festonte atë vakt në lidhje me vdekjen e tij të afërt, veçanërisht pasi Kurani thotë se Jezusi nuk u kryqëzua kurrë në fillim. Kështu, edhe pse Surja 5:114 i referohet "një vakt", nuk ka asnjë tregues se ajo është Darka e Fundit. Megjithatë, disa studiues besojnë se mënyra e të folurit të Jezusit gjatë së cilës u dërgua sofra sugjeron se ishte një pohim i vendosmërisë së apostujve dhe për të forcuar besimet e tyre ndërsa sprova e afërt do t'i ndodhte.

## Referime
### Referime 
*
* 
*
*
*
*
* 
* 
*
*
*
*
*
*
*
*{{cite book|author-link=Gregory Dix|last=Dix|first=Gregory}|title=The Shape of the Liturgy|publisher= Dacre Press|date=1945}}
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* 
* 
*
*
*
*
*
*
* 
*
*
*
*
* 
* 
*
*
*
* 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* 
*
*
*
* 
*
*