Reutlingen

**Reutlingen** është një qytet në Baden-Vyrtemberg, Gjermani. Është kryeqyteti i rrethit eponim të Reutlingen. Që nga qershori 2018, ai ka një popullsi prej 115,818. Reutlingen ka një universitet të shkencave të aplikuara, i cili u themelua në vitin 1855, fillimisht si shkollë e endësve. Sot Reutlingen është shtëpia e një industrie të themeluar tekstili dhe gjithashtu strehon makineri, artikuj prej lëkure dhe pajisje çeliku. Ajo ka rrugën më të ngushtë në botë, Spreuerhofstraße (gjerësia 31 cm). 

## Gjeografia 
majtas|parapamje|307x307px| Kulla e Akhalmit
[majtas|parapamje|230x230px| Reütlingen - një fragment nga *Topographia Sueviae* (Suabia), boton në vitin 1643 nga [Matthäus Merian i Vjetri, gdhendës dhe botues i *pllakave të* bakrit zviceran ]]
Reutlingen ndodhet rreth  në jug të kryeqytetit shtetëror të Baden-Vyrtembergut, Shtutgart. Shtrihet në cepin jugperëndimor të Gjermanisë, ngjitur me Swabian Jura dhe kjo është arsyeja pse shpesh quhet *Porta hyrëse për në Jura Swabian* () Lumi Echaz, një degë e Neckar, rrjedh përmes qendrës së qytetit. 

Së bashku me qytetin e vjetër universitar të Tübingen (rreth  në perëndim), Reutlingen është qendra e rajonit Neckar-Alb. Është gjithashtu pjesë e rajonit më të madh metropolitan të Shtutgartit. 

## Historia 
djathtas|parapamje|230x230px| image_skyline e Reutlingen nga librat e regjistrave të pyjeve të krijuar nga Andreas Kieser
djathtas|parapamje|230x230px| Spendhaus, shtëpia e parë e shkollës së endjes që do të bëhej Universiteti Reutlingen
Vendbanimet e para në zonë besohet se datojnë nga shekulli IV ose V. Disa kohë rreth vitit 1030, Konti Egino filloi të ndërtonte një kështjellë në majë të *Achalm*, një nga malet më të mëdha në rrethin Reutlingen (rreth 706 m). Një nga kullat e kësaj kështjelle u rindërtua në shekullin e 19-të dhe është e hapur për vizitorët. Emri *Reutlingen* u përmend për herë të parë me shkrim në të ashtuquajturin *Traktat Bempflingen* () e cila datohet afërsisht 1089–90. 

Rreth vitit 1180, Reutlingen mori të drejtat e tregut dhe, midis 1220 dhe 1240 u promovua në statusin e qytetit dhe u ndërtuan muret dhe kështjellat e qytetit. Menjëherë pas kësaj, nga 1247 në 1343, pika referuese e qytetit, Kisha e Shën Mërisë () ishte ndërtuar. 

Në 1377 Reutlingen ishte skena e një fitore nga Lidhja Suabiane, e formuar në vitin e kaluar nga 14 qytete Swabian, të udhëhequr nga Ulmi, mbi Kontin e Württemberg. Në 1519, një Lidhje Suavane e mëvonshme erdhi në ndihmë të Reutlingen kur Ulrich, Duka i Württemberg u përpoq të kapte qytetin; Lidhja dha një goditje dërrmuese, duke pushtuar Württembergun dhe duke ia shitur atë Charles V. Në 1495 dhe 1516 hebrenjtë u internuan nga qyteti. 

Si rezultat i luftimeve të tilla, Reutlingen u bë një Qytet Perandorak i Perandorisë së Shenjtë Romake, pa besnikëri ndaj Dukës së Württembergut. Në 1530, këshilli i qytetit të Reutlingen nënshkroi Rrëfimin e Augsburgut, dhe në 1580 dhe Formulën e Konkordit, dokumentet kryesore të Lutheranizmit. Në 1803, në vazhdën e Luftërave Revolucionare Franceze, Reutlingen humbi pavarësinë e saj në Mediatisation Gjermane, duke u rivendosur në Württemberg. 

Katastrofa më e rëndë në historinë e Reutlingen ndodhi në 1726, kur një zjarr i madh përfshiu qytetin, duke shkatërruar 80% të të gjitha shtëpive të banimit dhe pothuajse të gjitha ndërtesat publike, dhe duke i bërë të pastreha 1200 familje. Ndikimi i këtij zjarri, i cili zgjati tre ditë, është ende i dukshëm edhe sot. 

Gjatë Luftës së Dytë Botërore, krahët e bombës fluturuese V-1 u prodhuan në Reutlingen, duke e bërë qytetin shënjestër të disa sulmeve bombarduese aleate. 

Rindërtimi i Reutlingen dhe demokratizimi i tij është i lidhur ngushtë me emrin Oskar Kalbfells, i cili ishte i pari kryetar i qytetit i zgjedhur në mënyrë demokratike për të formuar historinë politike të Reutlingen deri në 1973 pas Luftës së Dytë Botërore. 

Në 1947 Reutlingen erdhi në shtetin e sapo themeluar Württemberg-Hohenzollern, i cili u bashkua me shtetin e Baden-Württemberg në 1952. 

Më 24 korrik 2016 një sirian vrau një grua shtatzënë në një sulm me thikë. 

## Kryetarët Lordë 
* 1929–1933: Karl Haller
* 1933–1945: Richard Dederer, NSDAP,
* 1945–1973: Oskar Kalbfell, SPD,
* 1973–1994: Manfred Oechsle, CDU,
* 1995–2003: Stefan Schultes, CDU,
* 2003–2019: Barbara Bosch, independent,
* since 2019 Thomas Keck, SPD

## Mutscheltag 
Në Mutscheltag (të enjten e parë pas Epifanisë), banorët e qytetit mblidhen në salla dhe shtëpi për të luajtur lojëra me zare, fituesi i të cilave fiton pjesë ose bukë të plota Mutschel. Lojërat Mutschelspiele (Lojërat Mutschel) përbëhen nga lojëra të vogla të shënuara me vlerësim të numrave, dhe fitohen si në mënyrë të pavarur ashtu edhe nga shuma e madhe në fund të orës ose natës. Kjo traditë është unike për qytetin e Reutlingen. 

## Njerëz të shquar 
* Ernst Boepple (1887–1950), zyrtar nazist gjerman dhe oficer i SS i ekzekutuar për krime lufte 
* Ferdinand Heim, (1895–1971), "Toka e turpshme e Stalingradit" 
* Erwin Fischer (1904–1996), jurist 
* Helmuth Naumer, (1907–1990), artist gjerman 
* Friedrich Schlotterbeck (1909–1979), socialist, luftëtar i rezistencës dhe autor 
* Walter Vielhauer (1909–1986), sindikalist, politikan, luftëtar i rezistencës 
* Gertrud Lutz (1910–1944), luftëtar i rezistencës 
* Willy Hack (1912–1952), oficer gjerman SS dhe zyrtar i kampit të përqendrimit ekzekutuar për krime lufte 
* Martin Hengel (1926–2009), famullitar dhe historian protestant 
* Willi Betz (lindur më 1927), themeluesi i agjensisë më të madhe të përcjelljes në Evropë 
* Friedrich Wilhelm Schnitzler, (1928–2011), pronar toke, menaxher biznesi (Südmilch) dhe politikan (CDU) 
* Roland Kayn (1933–2011), organist dhe kompozitor 
* Ernst Messerschmid (lindur në vitin 1945), astronaut dhe fizikant gjerman i anijes kozmike, D1-Space-Shuttle-Mission 
* Claus Kleber, (lindur më 1955), gazetar i televizionit gjerman 
* Friedrich List, (1789–1846), ekonomist gjerman dhe amerikan 
* Dominik Kuhn, (i lindur 1969), komedian swabian 
* Hans-W. Hubberten, (lindur më 1947), shkencëtar polar gjerman 

## Transporti 
djathtas|parapamje|230x230px| Autobusi 4 për në Hohbuch në Pestalozzistrasse në Reutlingen
Autobusët e qytetit drejtohen nga Reutlinger Stadtverkehr (RSV), ndërsa trenat nga Reutlingen Hauptbahnhof dhe Reutlingen West, -Sondelfingen dhe Reutlingen-Betzingen drejtohen nga Deutsche Bahn. 

## Pamjet kryesore 
djathtas|parapamje|322x322px| *Marienkirche të* epokës gotike gjatë natës

* *Kisha e Virgjëreshës Mari*, e ndërtuar në stilin gotik në shekujt 13-14. Aty pranë është një statujë e perandorit Frederik II. 
* *Marktbrunnen* ("Shatërvani i Tregut", shek. 16), i kapërcyer nga statuja e perandorit Maximilian II. 
* *Spitalhof*, e ndërtuar si spital në shekullin e 14-të. I dëmtuar nga një zjarr, ai u rindërtua kryesisht në shekullin e 18-të. 
* *Kisha e Shën Nikollës*, e ndërtuar në shekullin e 14-të si një kishëz. 
* *Gerber- und Färberbrunnen* (" *Burimi i Tannerëve* dhe Dyers"), 1920. 
* *Bashkia*, e ndërtuar në vitin 2013. 
* *Spreuerhofstraße*, rruga më e ngushtë në botë. 

## Universiteti 
Universiteti Reutlingen është një universitet i shkencave të aplikuara, që përqendrohet në të mësuarit praktik, gjë që duket qartë në praktikën e tyre të detyrueshme për të gjitha drejtimet e biznesit. Universiteti është një shkollë miqësore ndërkombëtare me mbi 200 bashkëpunime universitare në të gjithë botën. Klasat në përgjithësi jepen në gjermanisht; megjithatë, në disa programe Bachelor dhe në programet Master klasat mësohen në anglisht. 

## Klima 
## Marrëdhëniet ndërkombëtare 
### Qytetet binjake - qytete simotra 
Reutlingen është binjakëzuar me: 
* Aarau, Zvicër, prej 1986
* Bouaké, Bregu i Fildishtë, prej 1970
* Dushanbe, Taxhikistan, prej 1990
* Ellesmere Port, Angli, MB, prej 1966
* Reading, Shtetet e Bashkuara, prej 1998
* Roanne, Francë, prej 1958
* Szolnok, Hungari, prej 1990

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Universiteti i Shkencave të Zbatuara në Reutlingen 
* Uebfaqja e RSV (në gjermanisht) 
* https://www.stuttgarter-nachrichten.de/inhalt.entscheidung-im-zweiten-wahlgang-thomas-keck-wird-ob-in-reutlingen.8be759d3-3206-49f7-89c5-587a7676ab9a.html