Frances McDormand

parapamje|Frances McDormand dhe  Cmimi i bashkësisë së Aktorëve të ekranit
**Frances Louise McDormand**, e lindur si **Cynthia Ann Smith** (në qytetin Gibson , më 23 qershor 1957), është një aktore dhe producente e filmave nga Amerika,fituesja e shumë qmimeve Oskar dhe shumë të tjerë. 

Konsiderohet ndër aktoret më të mira të kohës së saj, në 2021 ajo është bërë aktorja e dytë në historinë e kinemasë (pas Katharina Hepburn ) që fiton tre Oskar për aktoren më të mirë . E martuar me regjisorin dhe shkrimtarin Joel Coen që nga viti 1984, vit në të cilin ajo bëri debutimin e saj në ekranin e madh të drejtuar nga burri i saj me filmin *Blood Simple*, në 1993 ajo fitoi një Coppa Volpi në Festivalin e Filmit në Venecia dhe një Glob të Artë të veqant së bashku me gjithë kastin e Robert Altmanit *Amerika sot* . Në vitin 1997 ajo fitoi çmimin e saj të parë të Akademisë për aktoren më të mirë dhe Çmimin e Sportit të Aktorëve të Ekranit për interpretimin e saj në filmin kult *Fargo* .

Në vitin 2017, ajo mori vlerësime ndërkombëtare për portretizimin e saj të Mildred Hayes në filmin *Three Billboards në Ebbing, Misuri*, për të cilin ajo fitoi një Golden Globe, dy Screen Actors Guild Awards, një çmim BAFTA dhe çmimin e saj të dytë të Akademisë për aktoren më të mirë . Në vitin 2021 ajo mori dy Oskar të tjerë, fitoi si producente e filmit më të mirë dhe aktoren më të mirë për *Nomadland* . Ajo mori tre nominime për Çmimin e Akademisë për aktoren më të mirë dytësore për *Mississippi Burning*, pothuajse i famshëm dhe *Vendi i veriut* . Falënderime të tjera që ai ka marrë gjatë gjithë karrierës së saj përfshijnë një Tony Award, dy Emmy Awards, dy Golden Globe Awards, katër Screen Actors Guild Awards dhe tre BAFTA Awards .

## Biografia 
Me origjinë Kanadeze, ajo lindi si Cynthia Ann Smith në qytetin Gibson , Illinois më 23 qershor 1957. Në moshën një e gjysmë, ajo u birësua nga Noreen Nickelson dhe Vernon McDormand, të cilët e riemërtuan si Frances Louise McDormand. Babai është një pastor i xhematit protestant 'Dishepujt e Krishtit', nga e cila nëna biologjike e Frances McDormand ishte famullitare. Një vajzë tjetër e birësuar e çiftit McDormand, Dorothy, u shugurua pastore dhe kapele e 'Dishepujve të Krishtit', siç ndodhi me dy nga fëmijët e tjerë të adoptuar. McDormands nuk kishin fëmijë biologjikë.

Profesioni i babit të saj e çoi në largime të shpeshta: McDormands jetonin në qytete të ndryshme në Illinois, Gjorgjia, Kenquki dhe Tennesi, përpara se të vendoseshin përfundimisht në Pittsburg, Pensilvani, ku Frances u diplomua në 1975. Frances McDormand më pas studioi në Kolegjin Bethany në Bethany, në Virgjiniën perëndimore, ku ajo fitoi një BA në Teatër në 1979. Në vitin 1982, ajo fitoi një diplomë master në shkollën e dramës në Jale, ku ishte shoqja e dhomës së Holli Hunter. Roli i saj i  parë ishte në Trinidad dhe Tobago, në një lojë të shkruar nga poeti Derek Walcott dhe financuar nga Fondacioni MacArthur .

Roli i saj i parë në film është në 1984 në filmin *Blood Simple* nga vëllezërit Ethan dhe Joel Coen : ky i fundit bëhet burri i saj në të njëjtin vit dhe vitin tjetër çifti blen një shtëpi në Bronks, të cilën ajo ndan me Holli Hunter, Sam Raimi dhe kunatin Ethan. Karriera e saj filmike shkon krah për krah me atë të televizionit dhe teatrit: ajo së pari luan karakterin e Connie Chapman në sezonin e pestë të serialit televiziv kriminal Rruga Hill Ditë e Natë , dhe në 1988 ajo luan Stella Kowalski në shfaqjen nga Tennessee Williams, *Një tramvaj i quajtur Desiderio*, një rol për të cilin ajo është nominuar për një Tony Award .

McDormand shfaqet në shumë shfaqje dhe televizione gjatë gjithë karrierës së saj, dhe gjithashtu bëhet anëtare e kompanisë eksperimentale të teatrit 'The Wooster Group'. Puna e saj vlerësohet shumë nga kritikët, aq sa, për shembull, ajo është nominuar katër herë për një Oskar : hera e parë në 1989 si aktorja më e mirë dytësore për filmin Djegja e *Mississippit  - Rrënjët e urrejtjes*, pastaj në 1997 ajo fitoi çmimin e aktores më të mirë për *Fargo*, një film i drejtuar nga burri i saj. Në 2001 ajo u nominua për aktoren më të mirë në rol dytësor për *gati e famshme* : ajo nuk fitoi, por roli i saj mori vlerësime të tjera të shumta nga kritikët amerikanë. Në vitin 2006, *nominimi i* katërt, përsëri si Aktorja më e mirë në rol dytësor, për filmin *North Country - Story of Josey* . Në vitin 2017, ajo mori vlerësime publike dhe kritike për rolin e saj në filmin *Three Billboards në Ebbing, Misuri*, i cili i dha asaj çmime të shumta, duke përfshirë një Globin e Artë për aktoren më të mirë në një dramë, dy Screen Actors Guild Awards, një BAFTA Award dhe Çmimi i dytë i Akademisë për aktoren më të mirë të karrierës së saj.

Në vitin 2021 ajo ishte fituese e dy Oskareve, fitoi si filmi më i mirë dhe aktorja më e mirë kryesore për filmin *Nomadland ,* duke e bërë atë gruan e dytë që fitoi tre Oskar për aktoren më të mirë pas Katharine Hepburn .   Kështu ajo gjithashtu bëhet gruaja e parë në histori që fiton statujën për aktoren më të mirë dhe filmin më të mirë.

## Jeta private 
Frances McDormand u martua me regjisorin Joel Coen në 1984 : të dy adoptuan dhjetë vjet më vonë një fëmijë paraguaian, Pedro McDormand Coen, dhe jetojnë në Nju Jork . McDormand luajti në shtatë filma të drejtuar nga burri i saj.

## Filmografia 
### Aktore 
#### Kinemaja 
* *Blood Simple -* *Blood Simple*, drejtuar nga Joel Coen (1984)
* *Dy kriminelët më të çmendur në botë*, nga Sam Raimi (1985)
* *Arizona Junior* ( *Raising Arizona* ), drejtuar nga Joel Coen (1987)
* *Mississippi Burning - The Roots of Urret* ( *Mississippi Burning* ), drejtuar nga Alan Parker (1988)
* *Chattahoochee*, nga Mick Jackson (1989)
* *Darkman*, nga Sam Raimi (1990)
* *Axhenda e fshehur* *(Axhenda e fshehur),* drejtuar nga Ken Loach (1990)
* *Kryqëzimi i* ''Miller (Miller's Crossing),* drejtuar nga Joel Coen (1990)
* *Dashuria dhe Magjia* ( *Gruaja e Kasapit* ), drejtuar nga Terry Hughes (1991)
* *Përshëndetje nga i ndjeri* *(Passed Away),* drejtuar nga Charlie Peters (1992)
* *Amerika sot* ( *Rrugë t*  *shkurta*), drejtuar nga Robert Altman (1993)
* *Bleeding Hearts*, nga Gregory Hines (1994)
* *Përtej Rangonit* ( *Beyond Rangoon* ), drejtuar nga John Boorman (1995)
* *Palookaville*, drejtuar nga Alan Taylor (1995)
* Kënaqësi të thjeshta, nga Tom Kalin (1996)
* *Fargo*, nga Joel Coen (1996)
* *Frika Primal* *(Frika Primal),* drejtuar nga Gregory Hoblit (1996)
* Ylli i vetëm *(Lone Star),* drejtuar nga John Sayles (1996)
* *Paradise Road*, drejtuar nga Bruce Beresford (1997)
* *Johnny Skidmarks*, drejtuar nga John Raffo (1998)
* *Madeline - Djalli i vogël i shkollës* ( *Madeline* ), drejtuar nga Daisy von Scherler Mayer (1998)
* *Zëri i Engjëjve*, nga Nick Hamm (1998)
* *Djemt e quditshëm*, nga Curtis Hanson (2000)
* *Pothuajse i famshëm* *(Pothuajse i famshëm),* drejtuar nga Cameron Crowe (2000)
* *Njeriu që nuk ishte atje* *(Njeriu që nuk ishte atje),* drejtuar nga Joel Coen (2001)
* *Përmbysja*, drejtuar nga Itamar Kubovy (2001)
* *Laurel Canyon - Drejte në zemër* ( *Laurel Canyon* ) (2002)
* Fajtor për vrasje ( Qyteti afër detit ), drejtuar nga Michael Caton-Jones (2002)
* *Gjithqka mund të ndodhë - Do sende duhet të japin* ( *Something's Gotta Give* ), drejtuar nga Nancy Meyers (2003)
* *Nata e fundit*, nga Sean Mewshaw - film i shkurtër (2004)
* *North Country - Story of Josey* ( *North Country* ), drejtuar nga Niki Caro (2005)
* *Æon Flux - E ardhmja fillon* ( *Æon Flux* ), drejtuar nga Karyn Kusama (2005)
* *Miqtë me Para*, drejtuar nga Nicole Holofcener (2006)
* *Miss Pettigrew* ( *Miss Pettigrew jeton për një ditë* ), drejtuar nga Bharat Nalluri (2008)
* *Djege pasi ta lexosh - Një provë spijunimi* ( *Burn After Reading* ), drejtuar nga Joel Coen (2008)
* *Ky duhet të jetë vendi*, drejtuar nga Paolo Sorrentino (2011)
* *Transformuesit 3* ( *Transformers: Dark of the Moon* ), drejtuar nga Michael Bay (2011)
* *Mbretëria e ngritjes s  Hënës- Një arratisje dashurie* ( *Moonrise Kingdom* ), drejtuar nga Wes Anderson (2012)
* *Toka e Premtuar*, nga Gus Van Sant (2012)
* *Përshëndetje, Cezar!* ( *Përshëndetje, Cezar!* ), Drejtuar nga Joel Coen (2016)
* *Tre postera Ebbing, Misuri* *(Three Billboards Outside Ebbing, Missouri),* drejtuar nga Martin McDonagh (2017)
* *Nomadland*, drejtuar nga Chloé Zhao (2020)
* *Dispeçimi Francez i Lirisë, Kansas Evening Sun*, drejtuar nga Wes Anderson (2021)

#### Televizioni 
* *Fleta e Skandalit* - Filmi TV ( 1985 )
* Muzgu *(Zona e muzgut)* - seri televizive, një episod ( 1986 )
* *Hakmarrja: Ngjarja e Tony Cimo* - film televiziv ( 1986 )
* *Një detektiv në këmbë* *(Leg Work)* - Seri televizive, episodet 7 ( 1987 )
* *Dashuri e çmendur* *(e çmendur në dashuri)* - film televiziv ( 1992 )
* *Djemtë e mirë të vjetër* - Filmi TV ( 1995 )
* *Performanca të shkëlqyera* - seri televizive, 1 episod (1995)
* *Fshehur në Amerikë* - film TV ( 1996 )
* *Prefiksi Hollywood* - Filmi TV ( 2005 )
* *Olive Kitteridge* - Miniseriale TV, 4 episode ( 2014 )
* ** - Miniseriale TV, 6 episode ( 2019 ) - zë

### Aktore zëri 
* *Madagascar 3 - I kërkuar në Europë* ( *Madagascar 3: Europe's Most Wanted* ), drejtuar nga Eric Darnell (2012)
* *Udhëtimi i Arlo* ( *Dinosauri i Mirë* ), drejtuar nga Peter Sohn (2015)
* *Ishulli i qenve (Isle of Dogs),* drejtuar nga Wes Anderson (2018)

### Producenti 
* *Gjithçka është sekrete* *(Çdo gjë e fshehtë* ), drejtuar nga Amy Berg (2014)
* *Olive Kitteridge* - Miniseriale TV, 4 episode (2014)
* *Nomadland*, drejtuar nga Chloé Zhao (2020)

## **Teatri** 
* *Piktura Churhes'', nga Tina Howe, drejtuar nga Carole Rothman. Lamb's Theatre on Off Broadway (1983)
* *Zgjohu dhe këndo!*, nga Clifford Odets, drejtuar nga Theodore Mann. Rrethi në Teatrin Square në Broadway (1984)
* , nga Tennessee Williams, drejtuar nga Nikos Psacharopoulos. Rrethi në Teatrin Square në Broadway (1988)
* *Rrëmbimi i errët*, nga Eric Overmyer, drejtuar nga Max Mayer. Teatri Hallie Flanagan Davis Powehouse nga Poughkeepsie (1992)
* *Mjellma*, nga Elizabeth Egloff, me regji të Les Waters. Teatri Publik Off Broadway (1992)
* *Motrat Rosensweig*, nga Wendy Wasserstein, drejtuar nga Daniel Sullivan. Mitzi E. Newhouse Theatre of Off Broadway (1993)
* , nga Sofokliu, drejtuar dhe përshtatur nga Dare Clubb. Off Broadway Classic Company Skenë Teatri (1998)
* *Larg*, nga Caryl Churchill, me regji të Stephen Daldry . Punëtoria e Teatrit jashtë Broadway New York (2002)
* *Një lis*, shkruar dhe drejtuar nga Tim Crouch. Off Broadway's Barrow Street Theatre (2006)
* *Vajza e fshatit*, nga Clifford Odets, drejtuar nga Mike Nichols . Teatri Bernard B. Jacobs në Broadway (2008)
* , nga David Lindsay-Abaire, drejtuar nga Daniel Sullivan . Teatri Samuel J. Friedman në Broadway (2011)

* *Macbeth*, nga William Shakespeare, me regji të Daniel Sullivan. Teatri i Repertorit Berkeley në Berkeley (2013)

## Mirënjohje 
; Çmimi Oskar

* 1989 - Nominimi për aktoren më të mirë në rol dytësor për *Mississippi Burning - Rrënjët e Urrejtjes*
* 1997 - **Aktorja më e mirë** për *Fargo*
* 2001 - Nominimi për aktoren më të mirë dytësore për *pothuajse të famshëm*
* 2006 - Nominimi për aktoren më të mirë dytësore për *North Country - Historia e Josey*
* 2018 - **Aktorja më e mirë në rolin kryesor** për *tre billborde në Ebbing, Misuri*
* 2021 - **Aktorja më e mirë** në një *rol kryesor për Nomadland*
* 2021 - **Filmi më i mirë** për *Nomadland* 

; Globi i Artë

* 1994 - **Globi i Artë i veqant** për *Amerikën sot*
* 1997 - Nominimi për aktoren më të mirë në një komedi ose film muzikor për *Fargo*
* 2001 - Nominimi për aktoren më të mirë dytësore për *pothuajse të famshëm*
* 2006 - Nominimi për aktoren më të mirë dytësore për *North Country - Historia e Josey*
* 2009 - Nominimi për aktoren më të mirë në një komedi ose film muzikor për *djegie pas leximit - Prova e spiunit*
* 2015 - Nominimi për aktoren më të mirë në një mini-serial ose film televiziv për *Oliver Kitteridge*
* 2018 - **Aktorja më e mirë në një dramë** për *Tre Billboard në Ebbing, Misuri*
* 2021 - Nominimi për aktoren më të mirë në një film dramë për *Nomadland*
* 2021 - **Filmi më i mirë Dramë** për *Nomadland*

; Çmimi BAFTA

* 1997 - Emërimi për aktoren më të mirë *për Fargo*
* 2001 - Nominimi për aktoren më të mirë dytësore për *pothuajse të famshëm*
* 2006 - Nominimi për aktoren më të mirë dytësore për *North Country - Historia e Josey*
* 2018 - **Aktorja më e mirë në rolin kryesor** për *tre billborde në Ebbing, Misuri*
* 2021 - **Filmi më i mirë** për *Nomadland*
* 2021 - **Aktorja më e mirë** në një *rol kryesor për Nomadland*

; Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Venecia

* 1993 - Kupa Speciale Volpi për të gjithë kastin

; Çmimi Emmy

* 1997 - Nominimi për aktoren më të mirë dytësore në një miniserial ose film për *Krenaria e një babai*
* 2015 - **Aktorja kryesore e shquar në një Miniserie ose Film** për 
* 2015 - **Miniseriali më i mirë** për *Oliver Kitteridge*

; Çmimi i Sportit të Aktorëve të Ekranit

* 1997 - **Aktorja më e mirë e filmit** për *Fargo*
* 2001 - Nominimi për filmin më të mirë të hedhur për *Pothuajse i Famshëm*
* 2001&nbsp;- Nominimi për aktoren më të mirë dytësore në filma për *pothuajse të famshëm*
* 2006 - Nominimi për aktoren më të mirë në rol dytësor në *North Country - Historia e Josey*
* 2015 - **Aktorja më e mirë në një serial të kufizuar ose film televiziv** për *Olive Kitteridge*
* 2018 - **Kast filmi më i mirë** për *tre tabela në Ebbing, Misuri*
* 2018 - **Aktorja më e mirë e filmit** për *Three Billboards në Ebbing, Misuri*
* 2021 - *nominimi për* aktoren më të mirë të filmit Nomadland

; Çmimi Toni

* 1988 - Nominimi për aktoren më të mirë kryesore në një lojë për 
* 2011 - **Aktorja kryesore e shquar në një shfaqje** për *njerëzit e mirë*

## Aktorë italianë të zërit 
Në versionet italiane të filmave të saj, Frances McDormand u shpreh nga:

* Antonella Giannini në *Fargo*, *Njeriu që nuk ishte atje*, *gjithçka mund të ndodhë - diçka duhet të japë*, *një ditë lavdie për zonjushen Pettigrew*, *digjen pas leximit - prova spiune*, *kjo duhet të jetë vendi*, *mbretëria e hënës - premtimi i arratisjes* *një tokë*, *Olive Kitteridge*, *Ave, Cesare!*, *Tre tabela* *në Ebbing, Misuri*, Nomadland, *The French Dispatch*
* Paila Pavese në *Pothuajse e Famshme*, *Djegia e Misisipit - Rrënjët e Urrejtjes*
* Fabrizia Castagnoli në *Wonder Boys*, *Afër vrasësit*
* Emanuela Rossi në *Blood Simple - Easy Blood*, *Pothuajse e Famshme* (ribotimi)
* Stefania Romagnoli në *Rrugën e Parajsës*
* Barbara Castracane në *Amerikë sot*
* Roberta Paladini në *Fon Flux - E ardhmja fillon*
* Anna Cesareni në *Crazy of love, Krenaria e një babai*
* Anna Rita Pasanisi në *Palookaville*
* Pinella Dragani në *Fajtor për vrasjen*
* Roberta Greganti në *Laurel Canyon*
* Gabriella Borri në *Stella solitaria*
* Isabella Pasanisi në *Madeline - Djalli i vogël i shkollës*
* Vanna Busoni në *Splinters of Fear*
* Antonella Rendina në *Darkman*
* Ludovica Modugno në *North Country - Historia e Josey*
* Laura Boccanera në *Miqtë me Para*
* Tiziana Avarista në *Oltre Rangoon*
* Maria Grazia Dominici në *Dashuri dhe magji*
* Chiara Salerno në *Transformuesit 3*
* Roberta Pellini në *Blood Simple - Easy Blood* (ribotim)

Nga aktorja e zërit ajo zëvendësohet nga:

* Antonella Giannini në Q*entë e ishullit*, *Shenjat e mira*
* Barbara Castracane në *Madagaskar 3 - Kërkohet në Evropë*
* Roberta Paladini në *Udhëtimin e Arlos*

## shënim 
## Projekte të tjera 
*  Wikiquote përmban citate nga ose rreth**Frances McDormand**
*  Wikimedia Commons përmban imazhe ose skedarë të tjerë të aktivizuar **Frances McDormand**

## Linqe te jashtme 
Frances McDormand, në Enciklopedinë Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. Redakto në Wikidata
Frances McDormand, në Discogs, Zink Media.

Frances McDormand, në MusicBrainz, Fondacioni MetaBrainz.

Frances McDormand, në bazën e të dhënave të filmave në Internet, IMDb.com.

Frances McDormand, në AllMovie, All Media Network.

Frances McDormand, në TV.com, CBS Interactive Inc.

Frances McDormand, Baza e të dhënave në internet Broadway, Lidhja Broadway.

(DE, EN) Frances McDormand, në filmportal.de.

 
 
 

Categoria:Voci con codice VIAF
Categoria:Voci con codice ISNI
Categoria:Voci con codice LCCN
Categoria:Voci con codice GND
Categoria:Voci con codice BNF
Categoria:Voci con codice BNE
Categoria:Voci con codice WorldCat Identities
Categoria:Voci biografiche con codici di controllo di autorità