open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Shkolla fillore "9 Maji në Leran

**Shkolla fillore "9 Maji"** në Leran, është një nga institucionet e arsimit fillor në territorin e komunës së Preshevës, Lugina e Preshevës, në jug të Serbisë.  

## Vështrim  
Shkolla Fillore "9 Maji" ndodhet në fshatin Leran, në komunën e Preshevës, dhe përfaqëson një nga institucionet arsimore më të rëndësishme në këtë zonë të Luginës së Preshevës. E veçanta e kësaj shkolle është përbërja e saj multietnike: mësimi zhvillohet në gjuhën shqipe dhe serbe, me nxënës të ndarë në paralele sipas përkatësisë etnike, duke e bërë atë një nga të paktat shkolla mikste në komunë.

Sipas të dhënave të vitit 2017, shkolla kishte rreth 390 nxënës, nga të cilët 55 ishin serbë, të ndarë në pesë paralele. Stafi përbëhej nga 65 punonjës arsimorë, përfshirë katër mësues të gjuhës serbe.

Shkolla është përballur me sfida të ndryshme infrastrukturore. Në janar 2017, procesi mësimor u ndërpre përkohësisht për shkak të problemeve me sistemin e ngrohjes dhe furnizimin me ujë gjatë një periudhe të ftohtë dimri. Pushteti lokal ndërhyri për të pastruar rrugët dhe për të ndihmuar në rikthimin e kushteve normale për zhvillimin e mësimit.

Në prag të vitit shkollor 2021/2022, kryetarja e komunës së Preshevës, Ardita Sinani, vizitoi shkollën dhe theksoi përkushtimin e qeverisjes lokale për të përmirësuar kushtet infrastrukturore dhe cilësinë e arsimit në këtë institucion. Ajo theksoi rëndësinë e shkollës si një hapësirë jo vetëm për edukim, por edhe për socializim dhe formim shoqëror.

Shkolla Fillore "9 Maji" në Leran mbetet një shembull i rëndësishëm i bashkëjetesës dhe bashkëpunimit ndërmjet komuniteteve shqiptare dhe serbe në Luginën e Preshevës, duke ofruar një mjedis arsimor të përbashkët dhe duke kontribuar në ndërtimin e një shoqërie më të integruar. 

## Shih edhe 
* Komuna e Preshevës
* Arsimi në Luginën e Preshevës

## Referime
Muharrem Kadriu

**Muharrem Kadriu** (20 korrik 1924 - 18 nëntor 1967) ka qenë arsimtar dhe veprimtar i dalluar nga Ternoci i Madh, Lugina e Preshevës.

Muharrem Kadriu lindi më 20 korrik 1924 në Tërnoc të Madh, në një kohë kur shqiptarët e Luginës së Preshevës përballeshin me vështirësi të shumta për të ruajtur gjuhën dhe kulturën e tyre. Edhe pse studioi në fushën e xehetarisë dhe metalurgjisë, ai e ndjeu thirrjen e përkushtimit ndaj arsimit dhe u kthye në vendlindje për të kontribuar si mësues dhe udhëheqës shpirtëror e kulturor në mesin e bashkëvendësve të tij.

Përgjatë një jete të shkurtër, por tejet të frytshme, Muharrem Kadriu u bë një figurë kyçe në përhapjen e arsimit shqip në rajon. Ai nuk ishte vetëm mësues, por edhe një shembull për vetëdijesimin kombëtar, duke edukuar me përkushtim brezat e rinj në frymën e dashurisë për dijen, kulturën dhe atdheun.

Vdekja e tij më 18 nëntor 1967, ndërpreu një jetë të mbushur me idealizëm dhe sakrificë, por la pas një trashëgimi të qëndrueshme. Si shenjë nderimi për kontributin e tij të jashtëzakonshëm, shkolla fillore e fshatit që ai e deshi dhe i shërbeu me përkushtim, mban sot emrin e tij: Shkolla fillore "Muharrem Kadriu" në Tërnocin e Madh.

Në 50-vjetorin e themelimit të kësaj shkolle, u zhvillua një ceremoni përkujtimore e veçantë, ku u vendosën lule në varrin e tij dhe u promovua një monografi për jetën e tij, përgatitur nga djali i tij, Dr. Hedvig Kadriu. Në këtë mënyrë, kujtimi i Muharrem Kadriut mbetet i gjallë, jo vetëm në emrin e shkollës, por në ndërgjegjen e një komuniteti që vijon të frymëzohet prej veprës së tij.

## Shih edhe 
* Arsimi në Luginën e Preshevës

## Referime
Xhamia e Ibrahim Pashë Gjinollit në Preshevë

**Xhamia e Ibrahim Pashë Gjinollit** është një xhami osmane që ndodhet në Preshevë . Ajo u ndërtua në vitin 1805  dhe përfshihet në listën e monumenteve kulturore të Serbisë . Kompleksi i xhamisë ndodhet në qendër të qytetit të Preshevës, në adresën, Rruga Ramiz Sadiku, nr. 38, në një pronë private.

## Vështrim 
Sipas mbishkrimit në pllakën e mermertë sipër hyrjes në anën veriore, xhamia u ndërtua në vitin 1805 nga Ibrahim Pashë Gjinolli, i cili ishte me origjinë nga Shkodra, djali i Ali Pashë Gjinollit, një zyrtar i Portës në gjysmën e dytë të shekullit të 18-të në Qystendil, dhe babai i tij Maliq Pashë Gjinolli (1760 - 1824). 

Mbi një bazë drejtkëndëshe me përmasa më të mëdha (18.53 x 11.16 m), ngrihet një ndërtesë dykatëshe me forma arkitekturore të harkuara, e ndërtuar me gurë, e suvatuar dhe e lyer, me një mihrab dhe një mimber përgjatë murit jugor, përballë Mekës .  Shkallët e brendshme prej druri të çojnë në dyshemenë e galerisë. Një minare e hollë, në formë shtize, e ndërtuar me gurë, mbështetet në fasadën perëndimore. Përgjatë fasadës jugore, me pamje nga rruga, u ndërtua në vitin 1878 . një shatërvan prej guri, me një kamare të harkuar me një tekst të gdhendur, të tipit tarih. Xhamia është rinovuar disa herë (fasadat dhe çatia). Pjesa e hyrjes u shtua pas Luftës së Dytë Botërore .  

Brenda kompleksit ndodhet një varrezë teqeje, dhe teqeja është gjithashtu një tyrbe, dhe është ndërtuar rreth vitit 1878 . Sipas të dhënave të vitit 1896 , dy xhami u listuan në inventarin e ndërtesave në Preshevë, kështu që supozohet se kjo teqe është përdorur si xhami .  Teqeja është me përmasa më të vogla, në formë pothuajse katrore me një kupolë sipër pjesës qendrore. Është ndërtuar me gurë, i suvatuar dhe i lyer, dhe përgjatë murit lindor brenda ka katër sarkofagë me gurë varresh prej druri të gdhendur, ndërsa në murin perëndimor ka objekte rituale dervishësh. 

Në varrezat më të vogla pranë xhamisë, ka rreth një duzinë sarkofagësh me një gur varri të bërë nga mermeri i bardhë i gdhendur. Ana e sarkofagut mbi të cilën ndodhet nishani ka tekst të kurorëzuar me një motiv lulesh. Majat e nishaneve janë të gdhendura në formën e çallmave .  

## Referime
Maliq Pashë Gjinolli

**Maliq Pashë Gjinolli** (1760 – 1824) ishte njëri ndër figurat më të njohura të familjes fisnike Gjinolli, e cila luajti rol vendimtar në jetën politike, ushtarake dhe administrative të Kosovës në fund të shekullit XVIII dhe në fillim të shekullit XIX. Ai u bë sanxhakbe i Shkupit, një pozitë e rëndësishme administrative në Perandorinë Osmane, nën juridiksionin e së cilës hynin tri kadillëqe: i Prishtinës, i Vushtrrisë dhe i Novobërdës. Prishtina, ku qëndronte qendra e pushtetit të tij, u shndërrua gjatë sundimit të tij në një qendër të rëndësishme politike dhe ekonomike.

## Vështrim 
Maliq Pasha dhe bashkëkohësi i tij, Mahmut Pashë Rrotulla, mytesarif i Prizrenit, përfituan nga kriza e Perandorisë Osmane dhe zhvillimet në Shqipëri për të konsoliduar pushtetin e tyre lokal. Në një kohë kur qeveria qendrore osmane po dobësohej, sulltani u detyrua të toleronte forcimin e pushtetit të bejlerëve vendas, ndër ta edhe të Gjinollëve. Maliq Pasha, në këtë kontekst, ngriti një ushtri të rregullt prej rreth 10,000 ushtarësh, 8,000 këmbësorë dhe 2,000 kalorës, duke krijuar një forcë të rëndësishme në rajon.

Ai mori pjesë aktive në shuarjen e Kryengritjes së Parë Serbe më 1804 dhe të Dytës më 1815, duke ndërhyrë me forcat e tij ushtarake në mbështetje të autoritetit osman. Një ndër veprimet më të njohura të tij ishte ndërhyrja për ta shpëtuar Osman Pashën nga rrethimi serb në Novi Pazar më 1809. Për këto suksese ushtarake janë ruajtur edhe këngë popullore, të cilat e përjetësuan figurën e tij në kujtesën kolektive.

Në kulmin e fuqisë, familja Gjinolli zotëronte rreth 16,000 hektarë tokë në Rrafshinën e Kosovës, Anamoravë, Vrajë e Preshevë dhe rajone të tjera strategjike. Pavarësia e tyre de facto nga autoriteti osman u forcua edhe më shumë përmes lidhjeve me figura të tjera të mëdha shqiptare të kohës, si Ali Pashë Tepelena dhe pashallarët e Shkodrës. Këto lidhje kishin për synim krijimin e një autonomie më të gjerë për vilajetet shqiptare brenda Perandorisë Osmane.

Maliq Pasha vdiq në vitin 1824, duke lënë pas një trashëgimi të rëndësishme politike dhe një strukturë të konsoliduar të sundimit lokal, e cila do të ruhej edhe për një kohë pas tij nga pasardhës si Jashar Pasha. Figura e tij mbetet një prej përfaqësuesve më të fuqishëm të aristokracisë feudale shqiptare në Kosovë gjatë epokës osmane. 

## Shih edhe 
* Gjinollët
* Historia e Prishtinës

## Referime
Al Ain FC

**Al Ain Football Club** (Arabisht: ; transliteruar: Nady al-'Ayn) është një klub futbolli emiratë me bazë në qytetin Al Ain, Abu Dabi. Është një nga shumë seksionet sportive të klubit shumë-sportive Klubi Sportiv dhe Kulturor Al Ain.

Klubi u themelua në vitin 1968 nga lojtarë nga Al Ain, anëtarë të një grupi studentësh të shkëmbimit Bahrein dhe komuniteti sudanez që punon në Emiratet e Bashkuara Arabe. Skuadra shpejt fitoi popullaritet dhe njohje në të gjithë vendin, duke qenë ekipi me më shumë trofe (38 në total).

Al Ain është deri tani klubi më i suksesshëm në Emiratet e Bashkuara Arabe. Al Ain ka fituar një rekord prej 14 UAE Pro League, 7 President's Cups, 5 Super Cup, 3 Federation Cup, dy League Cup, dy Kampionate të Abu Dhabi, Joint League, Gulf Club Champions Cup dhe dy AFC Champions League dhe një Super Cup Emirati-Maroken. Klubi është skuadra e parë dhe e vetme e Emirateve të Bashkuara Arabe deri më tani që ka fituar Ligën e Kampionëve të AFC.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*  (në arabisht edhe anglisht)
* Al Ain FC tek Liga e Gjirit Arabik
* Al Ain FC tek AFC
Al-Shabab FC

**Shabab Club** i njohur edhe si **Al-Shabab** () është një klub futbolli saudit me seli në Riyadh që garon në Saudi Pro League. I themeluar në vitin 1947 si *Shabab Al-Riyadh*, u riemërua *Al-Shabab* në vitin 1967.

Klubi mori emrin e tij, "Shabab", që do të thotë "i ri" në arabisht, për shkak të theksit të tij në zhvillimin e lojtarëve të rinj në fillimet e tij. Ndryshe nga rivalët e tij, të cilët kryesisht kishin lojtarë të moshuar, klubi u përqendrua në nxitjen e talenteve të të rinjve. Ky dallim vazhdoi për shumë vite, duke u bërë një karakteristikë përcaktuese e klubit. Si rezultat, klubi u bë i njohur për përkushtimin e tij ndaj zhvillimit të të rinjve.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* 
* نادي الشباب | أخر الأ | NADY ALSHBAB
Biblioteka "Mehmet Jusufi" në Preshevë

]]
**Biblioteka “Mehmet Jusufi”** në Preshevë është një bibliotekë publike komunale në qytetin e Preshevës, në jug të Serbisë, që shërben si një qendër kulturore dhe arsimore për popullatën shqiptare të rajonit. Ajo është themeluar me qëllim të ofrimit të qasjes në libra, literaturë shkollore dhe materiale të tjera për edukim dhe zhvillim kulturor.

## Vështrim 
Biblioteka mban emrin e Mehmet Jusufit, një figurë e njohur kombëtare shqiptare dhe aktivist i çështjes kombëtare. Ajo është e përfshirë në rrjetin bibliografik COBISS.SR dhe funksionon si një institucion i hapur për publikun e gjerë. Gjatë viteve të fundit, biblioteka është pajisur me një fond të pasur librash në gjuhën shqipe dhe ka përfituar donacione të rëndësishme, përfshirë më shumë se 600 tituj dhe mijëra ekzemplarë nga Qeveria e Kosovës.

Biblioteka “Mehmet Jusufi” në Preshevë ka fillesat e saj në vitet e pas Luftës së Dytë Botërore, si një nismë për të ofruar qasje në libra dhe kulturë për komunitetin shqiptar në Luginën e Preshevës. Në fillim funksionoi në kushte modeste, me një fond të kufizuar librash dhe një ambient të vogël, por me përkushtim të madh nga arsimtarë dhe veprimtarë lokalë. Gjatë dekadave, biblioteka u rrit gradualisht në përmasa dhe rëndësi, duke u emërtuar më vonë me emrin e Mehmet Jusufit, një figurë simbol e qëndresës dhe vetëdijes kombëtare shqiptare në ish-Jugosllavi. Me përkrahje nga institucione arsimore dhe kulturore, si dhe përmes bashkëpunimeve me Kosovën dhe Shqipërinë, biblioteka është shndërruar në një pikë referimi për ruajtjen dhe zhvillimin e kulturës shqiptare në Preshevë.

Drejtohet ofron shërbime për të gjitha grupmoshat, përfshirë fëmijë, nxënës, studentë dhe studiues. Përveç funksionit të saj tradicional, biblioteka organizon edhe aktivitete kulturore, letrare e arsimore, si promovime librash, lexime publike, gara letrare dhe bashkëpunime me shkollat e rajonit.

## Shih edhe 
* Komuna e Preshevës

## Referime
Shtëpia e Kulturës "Abdullah Krashnica" në Preshevë

**Shtëpia e Kulturës “Abdulla Krashnica”** në Preshevë është institucion kulturor qendror në Preshevë, që shërben si platformë për zhvillimin dhe promovimin e aktiviteteve artistike dhe kulturore në komunën dhe rajonin përreth. Ajo është themeluar për të ruajtur dhe avancuar trashëgiminë kulturore shqiptare në Luginën e Preshevës, dhe mban emrin e Abdullah Krashnicës, një figurë e shquar e rezistencës antifashiste dhe Hero i Popullit shqiptar.

## Vështrim 
Shtëpia e Kulturës është një ndër institucionet më të rëndësishme kulturore në Preshevë, duke organizuar aktivitete të ndryshme artistike dhe kulturore. Në vitin 2016, u themelua Teatri i Qytetit si njësi administrative nën ombrellën e Shtëpisë së Kulturës, duke shtuar dimensionin skenik në ofertën kulturore të institucionit .

Institucioni organizon një gamë të gjerë aktivitetesh kulturore, përfshirë shfaqje teatrale, koncerte, ekspozita dhe manifestime të tjera artistike. Një nga ngjarjet e rëndësishme të organizuara është manifestimi kulturor me rastin e 80-vjetorit të themelimit të shkollës së parë në gjuhën shqipe në komunën e Preshevës, i mbajtur në sallën e madhe të Shtëpisë së Kulturës.

Shtëpia e Kulturës është përballur me sfida të ndryshme, përfshirë probleme pronësoro-juridike dhe mungesën e dokumentacionit të nevojshëm për sigurinë e objektit. Në vitin 2019, një pjesë e objektit ishte nën pronësinë e Spitalit të Vranjës dhe një pjesë tjetër e një kooperative bujqësore, duke krijuar paqartësi në menaxhimin e institucionit . Megjithatë, pas tejkalimit të këtyre sfidave, aktivitetet kulturore janë rikthyer, duke përfshirë organizimin e javëve kulturore dhe shfaqjeve të ndryshme artistike.

Shtëpia e Kulturës “Abdulla Krashnica” mbetet një shtyllë e rëndësishme e jetës kulturore në Preshevë, duke ofruar një hapësirë për shprehjen dhe zhvillimin e identitetit kulturor shqiptar në këtë rajon.

## Shih edhe 
* Komuna e Preshevës

## Burimet 
* https://www.preshevajone.com/abdullah-krashnica-presheva-hero-i-popullit-shqiptar/ 
* https://preshevapress.com/a-po-transformohet-shtepia-e-kultures-ne-teatri-i-qytetit-ne-presheve/ 
* https://preshevapress.com/shtepia-e-kultures-ne-presheve-shenon-80-vjetorin-e-hapjes-se-shkolles-se-pare-shqipe/
* https://kallxo.com/gjate/analize/problemet-pronesore-te-shtepise-se-kultures-abdulla-krashnica-ne-presheve/
.40 S&W

parapamje|Fishek pistolete .40 S&W. Plumb FMJ.
**.40 S&W** (**10.2×22 mm**) është një fishek pistolete pa kornizë i zhvilluar bashkërisht nga prodhuesit amerikanë të armëve të zjarrit Smith & Wesson dhe Winchester në vitin 1990. .40 S&W u zhvillua si një fishek për zbatimin e ligjit i projektuar për të dyfishuar performancën e fishekut automatik 10 mm me shpejtësi të reduktuar të Byrosë Federale të Hetimeve (FBI), i cili mund të instalohet në pistoleta gjysmëautomatike me kornizë të mesme (madhësi 9 mm). Ai përdor plumba me diametër 0.40 inç (10 mm) që variojnë në peshë nga 6.8 deri në 13.0 gram.

## Shiko edhe 
* .380 ACP

## Referime
.380 ACP

parapamje|Një fishek pistolete .380 ACP nga Sellier & Bellot.
**.380 ACP** (Automatic Colt Pistol), e njohur edhe si **.380 Auto**, **.380 Automatic**, ose **9×17mm**, është një fishek pistolete pa buzë dhe me mure të drejta, i zhvilluar nga projektuesi i armëve të zjarrit John Moses Browning. Hapësira e kokës së fishekut është në grykën e fishekut. U prezantua në vitin 1908 nga Colt, për përdorim në pistoletën e saj të re gjysmëautomatike Colt Model 1903 Pocket Hammerless, dhe që atëherë ka qenë një fishek popullor për vetëmbrojtje, duke parë përdorim të gjerë në shumë pistoleta dore (zakonisht armë më të vogla). Emra të tjerë për .380 ACP përfshijnë **9mm Browning**, **9mm Corto**, **9mm Kurz**, **9mm Short** dhe **9mm Browning Court** (që është përcaktimi C.I.P.). Nuk duhet të ngatërrohet me .38 ACP. Kalibri .380 ACP nuk përputhet në mënyrë strikte me konventat e emërtimit të fishekëve, të emërtuara sipas diametrit të plumbit, pasi diametri aktual i plumbit .380 ACP është .355 inç.

## Shiko edhe 
* .38 ACP
* Parabellum 9×19mm
* Fisheku
* Pistoleta

## Referime
Jochen Mass

**Jochen Mass** (lindur më 30 shtator 1946, Dorfen, Gjermani – vdiq më 4 maj 2025, Kanë, Provence-Alpes-Côte d'Azur, Francë) ishte një pilot garash gjerman i cili garoi në Kampionatin Botëror të Formula Një.

Mass vdiq në Kanë të Francës më 4 maj 2025 për shkak të komplikimeve nga një goditje në tru që pësoi në shkurt të të njëjtit vit.

## Biografia 
## Lidhje të jashtme 
*https://www.rtbf.be/article/deces-a-78-ans-de-l-ancien-pilote-de-formule-1-allemand-jochen-mass-11542222
*https://www.autosport.com/f1/news/jochen-mass-dies-aged-78/10719887/

## Burimet
Universiteti i Gentit

**Universiteti i Gentit** është një universitet publik kërkimor i vendosur në Ghent, në provincën e Flandrës Lindore të Belgjikës .

## Vështrim 
Duke qenë me seli në Flandër, Universiteti i Gentit është universiteti i dytë më i madh belg, me 50,000 studentë dhe 9,000 anëtarë të stafit. Universiteti mbështet gjithashtu Bibliotekën e Universitetit të Gentit (duke përfshirë Boekentoren e famshme) dhe Spitalin Universitar të Gentit, i cili është një nga spitalet më të mëdha në Belgjikë. Përveç kampuseve satelitore diku tjetër në Flandër dhe një Kampusi Global në Songdo, Koreja e Jugut, Universiteti i Gentit mban shumë partneritete dhe programe ndëruniversitare si brenda ashtu edhe jashtë Evropës.

Universiteti i Gentit është themeluar para vetë shtetit të Belgjikës, kur u themelua nga Mbreti holandez William I në 1817, kur rajoni u përfshi në Mbretërinë e Bashkuar të Holandës pas rënies së Perandorisë së Parë Franceze . Në të njëjtin vit, ai themeloi dy universitete të tjera për provincat jugore, përveç Universitetit të Ghentit: Universitetin e Liège dhe Universitetin Shtetëror të Leuvenit .

Pas revolucionit belg të vitit 1830, shteti i sapoformuar belg filloi të administronte Universitetin e Gentit. Në vitin 1930, UGent u bë universiteti i parë holandez në Belgjikë. Më parë, frëngjishtja (dhe, edhe më herët, latinishtja) kishte qenë gjuha standarde akademike në atë që ishte ***Université de Gand*** . Në vitin 1991, iu dha autonomi e madhe dhe ndryshoi emrin në përputhje me rrethanat nga *Universiteti Shtetëror i Gentit* ( Dutch  , i shkurtuar si *RUG* ) sipas emërtimit të tij aktual.

## Fakultetet 
* Fakulteti i Arteve dhe Filozofisë
* Fakulteti i Drejtësisë
* Fakulteti i Shkencave
* Fakulteti i Mjekësisë dhe Shkencave të Shëndetit
* Fakulteti i Inxhinierisë
* Fakulteti i Ekonomisë dhe Administrimit të Biznesit
* Fakulteti i Mjekësisë Veterinare
* Fakulteti i Psikologjisë dhe Shkencave të Edukimit
* Fakulteti i Inxhinierisë së Bioshkencave
* Fakulteti i Shkencave Farmaceutike
* Fakulteti i Shkencave Politike dhe Sociale

## Shih edhe 
* Arsimi në Belgjikë

## Referime
Skuteri

parapamje|Termi scooty është bërë termi i përgjithshëm për skuterin në Indi.
Një **skuter** apo **skuter motorik** është një motoçikletë me një kornizë të poshtme ose me hapa të lehtë, një sedilje, një transmision që ndërron marshin pa pasur nevojë që drejtuesi të përdorë një levë tufe, një platformë për këmbët e tij dhe me një metodë funksionimi që thekson rehatinë dhe ekonominë e karburantit. Elementet e dizajnit të skuterit ishin të pranishëm në disa nga motoçikletat më të hershme, dhe skuterët janë prodhuar që nga të paktën viti 1914. Kohët e fundit, skuterët kanë evoluar për të përfshirë skuterët që tejkalojnë 250cc të klasifikuar si Maxi-skuterë.

Popullariteti global i skuterëve daton që nga prezantimi i modeleve Vespa dhe Lambretta në Itali pas Luftës së Dytë Botërore. Këta skuterë kishin për qëllim të ofronin transport personal ekonomik (motorë nga 50 deri në 150 cc ose 3.1 deri në 9.2 cu in). Paraqitja origjinale përdoret ende gjerësisht në këtë aplikim. Maxi-skuterët, me motorë më të mëdhenj nga 200 deri në 850 cc (12 deri në 52 cu in) janë zhvilluar për tregjet perëndimore.

Skuterët janë të njohur për transport personal pjesërisht për shkak se janë më të përballueshëm, më të lehtë për t'u përdorur dhe më të përshtatshëm për t'u parkuar dhe ruajtur sesa një makinë. Kërkesat e licencimit për skuterët janë më të lehta dhe më të lira sesa për makinat në shumicën e pjesëve të botës, dhe sigurimi është zakonisht më i lirë. Termi skuter motorik ndonjëherë përdoret për të shmangur ngatërrimin me skuterin me motor, por mund të ngatërrohet me skuterin me motor ose skuterin elektrik, një skuter me motor elektrik.

## Shiko edhe 
* Motoçikleta

## Referime
Motoçikletat dhe skuterët elektrikë

parapamje|Harley-Davidson LiveWire.
**Motoçikletat dhe skuterët elektrikë** janë automjete elektrike me dy ose tre rrota. Energjia furnizohet nga një bateri e rikarikueshme që vë në lëvizje një ose më shumë motorë elektrikë. Skuterët elektrikë dallohen nga motoçikletat nga fakti që kanë një kornizë me hapa të shkurtër, në vend që të jenë të hipur mbi to. Biçikletat elektrike janë automjete të ngjashme, të cilat dallohen nga ruajtja e aftësisë për t'u shtyrë nga pedalimi i ngasësit, përveç shtytjes me bateri.
parapamje|ZEV LRC (skuter).
Skuterët elektrikë me ngasësin në këmbë njihen si skutera elektrikë.

## Shiko edhe 
* Motoçikleta
* Skuteri

## Referime
Dita e Fitores në Evropë

parapamje|Winston Churchill duke përshëndetur turmat në Whitehall më 8 maj duke festuar fundin e luftës, duke treguar shkronjën V të Fitores.
**Dita e Fitores në Evropë** është dita që feston pranimin formal nga Aleatët e Luftës së Dytë Botërore të dorëzimit pa kushte të forcave të saj të armatosura nga Gjermania të martën, më 8 maj 1945; ajo shënoi dorëzimin zyrtar të të gjitha operacioneve ushtarake gjermane. Më 25 maj 1945, Beteja e Odžakut përfundoi me një fitore të partizanëve jugosllavë duke shënuar fundin e Luftës së Dytë Botërore në Evropë. Në Frontin Lindor, të shtënat e fundit të njohura u qëlluan më 11 maj.

Rusia dhe disa vende ish-sovjetike festojnë më 9 maj, pasi dorëzimi pa kushte i Gjermanisë hyri në fuqi në orën 23:01 të 8 majit sipas Orës Verore të Evropës Qendrore; kjo korrespondonte me orën 00:01 të 9 majit sipas Orës së Moskës.

Disa vende festojnë festat publike në atë ditë çdo vit, të quajtur edhe Dita e Fitores mbi Fashizmin, Dita e Çlirimit ose Dita e Fitores. Në Mbretërinë e Bashkuar, shpesh shkurtohet si Dita e VE, një term që ekzistonte që në shtator 1944, në pritje të fitores.

## Shiko edhe 
* Lufta e Dytë Botërore

## Referime
Zonat e tregtisë së lirë në Evropë

parapamje|BEEFTA

CEFTA

Marrëveshja e Tregtisë së Lirë e CIS (ndryshon nga Hapësira Ekonomike Euroaziatike shumëpalëshe EAEU)

GUAM (e paratifikuar dhe jo në fuqi)
Aktualisht, në Evropë ekzistojnë gjashtë **zona shumëpalëshe të tregtisë së lirë** dhe një ish-zonë e tregtisë së lirë në historinë e kohëve të fundit. Vini re se ekzistojnë gjithashtu një numër marrëveshjesh dypalëshe të tregtisë së lirë midis shteteve dhe midis blloqeve tregtare; dhe se disa shtete marrin pjesë në më shumë se një zonë të tregtisë së lirë.

## Bashkim Evropian 
## EFTA 
## CEFTA 
## Hapësira Ekonomike Euroaziatike e EAEU-së 
## Protokolli i vitit 1999 për ndryshimin e Marrëveshjes së Tregtisë së Lirë të CIS të vitit 1994 
## Traktati i Tregtisë së Lirë të CIS të vitit 2011 
## Marrëveshja e Tregtisë së Lirë e GUAM 
## I Propozuar 
## Historik 
## Shiko edhe 
* Marrëveshja e Tregtisë së Lirë e Evropës Qendrore
* Bashkimi Doganor i Bashkimit Evropian

## Referime
Marrëveshja e Tregtisë së Lirë e Evropës Qendrore

parapamje|Logo.
**Marrëveshja e Tregtisë së Lirë e Evropës Qendrore** (**CEFTA**) është një marrëveshje ndërkombëtare tregtare midis vendeve të vendosura kryesisht në Evropën Juglindore. E themeluar nga përfaqësuesit e Polonisë, Hungarisë dhe Çekosllovakisë, CEFTA në vitin 2006 u zgjerua në Shqipëri, Bosnjë dhe Hercegovinë, Bullgari, Kroaci, Moldavi, Mal të Zi, Maqedoninë e Veriut, Rumani, Serbi, Slloveni dhe Kosovë.

## Anëtarët 
## Kriteret e anëtarësimit 
## Anëtarët aktualë 
## Historia 
## Kryetari në detyrë 
## Marrëdhëniet me Bashkimin Evropian 
## Shiko edhe 
* Zonat e tregtisë së lirë në Evropë
* Bashkimi Doganor i Bashkimit Evropian

## Referime
Bashkimi Doganor i Bashkimit Evropian

**Bashkimi Doganor i Bashkimit Evropian** (**BEU**), i njohur zyrtarisht si **Bashkimi Doganor i Komunitetit**, është një bashkim doganor i cili përbëhet nga të gjitha shtetet anëtare të Bashkimit Evropian (BE), Monako dhe Territori Britanik Jashtë Shtetit të Akrotirit dhe Dhekelias. Disa territore të shkëputura të shteteve të BE-së nuk marrin pjesë në bashkimin doganor, zakonisht si rezultat i ndarjes së tyre gjeografike. Përveç EUU-së, BE-ja është në bashkime doganore me Andorrën, San Marinon dhe Turqinë (me përjashtim të mallrave të caktuara), përmes marrëveshjeve të veçanta dypalëshe.

Nuk ka tarifa ose barriera jo-tarifore për tregtinë midis anëtarëve të bashkimit doganor dhe - ndryshe nga një zonë e tregtisë së lirë - anëtarët e bashkimit doganor vendosin një tarifë të përbashkët të jashtme për të gjitha mallrat që hyjnë në bashkim.

Komisioni Evropian negocion për dhe në emër të Bashkimit si një i tërë në marrëveshjet ndërkombëtare tregtare, në vend që secili shtet anëtar të negociojë individualisht. Ai gjithashtu përfaqëson Bashkimin në Organizatën Botërore të Tregtisë dhe çdo mosmarrëveshje tregtare të ndërmjetësuar përmes saj.

## Shiko edhe 
* Marrëveshja e Tregtisë së Lirë e Evropës Qendrore
* Zonat e tregtisë së lirë në Evropë

## Referime
Krona daneze

**Krona** është monedha zyrtare e Danimarkës, Groenlandës dhe Ishujve Faroe, e prezantuar më 1 janar 1875. Si kodi ISO "DKK" ashtu edhe shenja e monedhës "kr." janë në përdorim të zakonshëm; i pari i paraprin vlerës, i dyti në disa kontekste e ndjek atë. Monedha nganjëherë quhet kurora daneze në anglisht, pasi krona fjalë për fjalë do të thotë kurorë. Monedha krone janë prerë në Danimarkë që nga shekulli i 17-të.

Një kron është i ndarë në 100 øre (shqiptim danez; njëjës dhe shumës), emri øre ndoshta rrjedh nga fjala latine për ar. Gjithsej ka njëmbëdhjetë prerje të kronës, me më të voglën që është monedha 50 øre (gjysma e një krone). Më parë kishte më shumë monedha øre, por ato u ndërprenë për shkak të inflacionit.

Kroni është i lidhur me euron nëpërmjet ERM II, mekanizmit të kursit të këmbimit të Bashkimit Evropian. Miratimi i euros favorizohet nga disa nga partitë kryesore politike; Megjithatë, një referendum i vitit 2000 për t'u bashkuar me Eurozonën u mposht me 53.2% vota për të ruajtur koronën dhe 46.8% vota për t'u bashkuar me Eurozonën.

## Shiko edhe 
* Krona norvegjeze

## Referime
Krona norvegjeze

**Krona** është monedha e Mbretërisë së Norvegjisë (duke përfshirë territoret dhe vartësitë e huaja). Tradicionalisht njihej si kurora norvegjeze në anglisht; megjithatë, kjo ka dalë nga përdorimi i zakonshëm. Ajo është nominalisht e ndarë në 100 øre, megjithëse monedhat e fundit të emërtuara në øre u tërhoqën në vitin 2012.

Kroni ishte monedha e trembëdhjetë më e tregtuar në botë sipas vlerës në prill 2010, duke rënë tre pozicione nga viti 2007.

Kroni norvegjez pranohet gjithashtu në mënyrë joformale në shumë dyqane në Suedi dhe Finlandë që janë afër kufirit norvegjez, si dhe në disa dyqane në portet daneze të trageteve Hirtshals dhe Frederikshavn. Norvegjezët shpenzuan 14.1 miliardë NOK për blerje kufitare në vitin 2015 krahasuar me 10.5 miliardë NOK të shpenzuara në vitin 2010. Blerjet kufitare janë një praktikë mjaft e zakonshme midis norvegjezëve, megjithëse rrallë bëhet impulsive. Paratë shpenzohen kryesisht për artikuj ushqimorë, alkool dhe duhan, në atë rend, zakonisht me shumicë ose sasi të mëdha. Kjo për shkak të taksave dhe tarifave dukshëm më të larta për duhanin dhe alkoolin e blerë brenda Norvegjisë.

## Shiko edhe 
* Krona daneze

## Referime
Marrëveshja tregtare

parapamje|Llojet e marrëveshjeve tregtare (të rregulluara sipas intensitetit të integrimit ekonomik).
Një **marrëveshje tregtare** (e njohur edhe si **pakt tregtar**) është një traktat i gjerë për taksat, tarifat dhe tregtinë që shpesh përfshin garanci investimi. Ai ekziston kur dy ose më shumë vende bien dakord për kushte që i ndihmojnë ato të tregtojnë me njëra-tjetrën. Marrëveshjet më të zakonshme tregtare janë të llojeve preferenciale dhe të tregtisë së lirë, të cilat lidhen me qëllim uljen (ose eliminimin) e tarifave, kuotave dhe kufizimeve të tjera tregtare për artikujt e tregtuar midis nënshkruesve.

Logjika e marrëveshjeve formale tregtare është se ato përshkruajnë atë për të cilën është rënë dakord dhe specifikojnë dënimet për devijimin nga rregullat e përcaktuara në marrëveshje. Prandaj, marrëveshjet tregtare i bëjnë keqkuptimet më pak të mundshme dhe krijojnë besim tek të dyja palët se mashtrimi do të ndëshkohet; kjo rrit mundësinë e bashkëpunimit afatgjatë. Një organizatë ndërkombëtare, siç është FMN-ja, mund të nxisë më tej bashkëpunimin duke monitoruar pajtueshmërinë me marrëveshjet dhe duke raportuar shkeljet tek vendet e treta. Monitorimi nga agjencitë ndërkombëtare mund të jetë i nevojshëm për të zbuluar barrierat jo-tarifore, të cilat janë përpjekje të maskuara për krijimin e barrierave tregtare.

Paktet tregtare janë shpesh politikisht të diskutueshme, pasi ato mund të vënë fituesit dhe humbësit e një marrëveshjeje kundër njëri-tjetrit. Përveç dispozitave të tyre për uljen e tarifave, çështjet e diskutueshme në marrëveshjet moderne të tregtisë së lirë mund të sillen rreth harmonizimit rregullator mbi çështje të tilla si rregulloret e pronësisë intelektuale, të drejtat e punës dhe rregulloret mjedisore dhe të sigurisë. Rritja e efikasitetit dhe përfitimeve ekonomike përmes tregtisë së lirë është një qëllim i përbashkët.

Lëvizja anti-globalizim kundërshton marrëveshjet tregtare pothuajse nga përkufizimi, megjithëse disa grupe normalisht të lidhura brenda asaj lëvizjeje, siç janë partitë e majta, mund të mbështesin dispozitat e tregtisë së drejtë ose të tregtisë së sigurt që zbutin efektet negative reale dhe të perceptuara të globalizimit. Në përgjigje të kritikave, marrëveshjet e tregtisë së lirë kanë ardhur gjithnjë e më shumë me kalimin e kohës me masa që kërkojnë të zvogëlojnë eksternalitetet negative të liberalizimit të tregtisë.

## Shiko edhe 
* Tregtia
* Traktati
* Marrëveshja
* Ekonomia

## Referime
Libri i Ezekielit

[parapamje|Rrotulla e profetit [Ezekieli|Ezekiel.]]
**Libri i Ezekielit** është i treti nga Profetët e Mëvonshëm në Tanakh (Bibla Hebreje) dhe një nga librat kryesorë profetikë në Biblën e Krishterë, ku vjen pas Isaisë dhe Jeremisë. Sipas vetë librit, ai regjistron gjashtë vizione të profetit Ezekiel, i mërguar në Babiloni, gjatë 22 viteve nga viti 593 deri në vitin 571 para Krishtit. Është produkt i një historie të gjatë dhe komplekse dhe nuk i ruan domosdoshmërisht fjalët e profetit.

Vizionet dhe libri janë të strukturuara rreth tre temave: (1) gjykimi mbi Izraelin (kapitujt 1–24); (2) gjykimi mbi kombet (kapitujt 25–32); dhe (3) bekimet e ardhshme për Izraelin (kapitujt 33–48). Temat e tij përfshijnë konceptet e pranisë së Zotit, pastërtisë, Izraelit si një bashkësi hyjnore dhe përgjegjësisë individuale ndaj Zotit. Ndikimi i tij i mëvonshëm ka përfshirë zhvillimin e traditave mistike dhe apokaliptike në Judaizmin e Tempullit të Dytë, Judaizmin Rabinik dhe Krishterimin.

## Struktura 
Ezekieli ka një strukturë të gjerë trefishe:

* Profeci kundër Judës dhe Jerusalemit, kapitujt 1–24
* Profeci kundër kombeve të huaja, kapitujt 25–32
* Profeci shprese dhe shpëtimi, kapitujt 33–48.

## Shiko edhe 
* Bibla Hebreje
* Ezekieli
* Karrocat e Perëndive?

## Referime
Ezekieli

[parapamje|*[Vizioni i Ezekielit* nga Rafaelo, rreth vitit 1518.]]
**Ezekieli**, i shkruar edhe **Ezekiel** (hebraisht: Yəḥezqēʾl; greqisht Koinē: Iezekiḗl), ishte një prift izraelit. Libri i Ezekielit, që tregon vizionet dhe veprat e tij, është emëruar sipas tij.

Fetë abrahamike e njohin Ezekielin si profet. Sipas rrëfimit, Ezekieli profetizoi shkatërrimin e kryeqytetit të Judës, Jerusalemit. Në vitin 587 p.e.s., Perandoria Neobabilonase pushtoi Jerusalemin, shkatërroi Tempullin e Solomonit dhe i dërgoi klasat e larta judaike në robërinë babilonase.

Megjithatë, Ezekieli profetizoi gjithashtu rikthimin përfundimtar të popullit hebre në Tokën e Izraelit. Besohet se ai vdiq rreth vitit 570 p.e.s.; Varri i Ezekielit është një vend fetar hebre në Mesopotami. Tre dekada më vonë, në vitin 539 p.e.s., perandoria persiane pushtoi Babiloninë dhe Dekreti i Kirit i riatdhesoi të mërguarit.

Emri "Ezekieli" do të thotë "Zoti është i fortë" ose "Zoti forcon" në hebraisht.

## Rrëfimi biblik 
Autori i Librit të Ezekielit e paraqet veten si Ezekiel, djali i Buzit, i lindur në një prejardhje priftërore (kohen). Autori e daton takimin e tij të parë hyjnor në "vitin e tridhjetë" sipas Ezekielit 1:1-2. Ezekieli përshkruan thirrjen e tij për të qenë profet, duke detajuar takimin e tij me Zotin dhe katër "krijesa të gjalla" me katër rrota pranë tyre.

Sipas Ezekielit 1:1 dhe 3:15, Ezekieli dhe gruaja e tij jetuan gjatë robërisë babilonase në brigjet e Kanalit Kebar në Tel Abib pranë Nippur me të dëbuar të tjerë nga Mbretëria e Judës. Nuk përmendet që ai të ketë pasur fëmijë.

## Shiko edhe 
* Bibla Hebreje
* Profeti i madh

## Referime
Elia

parapamje|Elia i marrë në një qerre zjarri nga Giuseppe Angeli, rreth vitit 1740.
**Elia** (*il-EYE-jə*) ishte një profet dhe mrekullibërës që jetoi në mbretërinë veriore të Izraelit gjatë mbretërimit të Mbretit Akab (shekulli i 9-të p.e.s.), sipas Librave të Mbretërve në Biblën Hebreje.

Në 1 Mbretërve 18, Elia mbrojti adhurimin e hyjnisë hebraike Yahweh mbi atë të hyjnisë kananease Baal. Zoti gjithashtu kreu shumë mrekulli përmes Elias, duke përfshirë ringjalljen, zbritjen e zjarrit nga qielli dhe ngjitjen në qiell të gjallë. Ai portretizohet gjithashtu si udhëheqës i një shkolle profetësh të njohur si "bijtë e profetëve". Pas ngjitjes së Elias, dishepulli dhe ndihmësi i tij i përkushtuar Elisha mori përsipër si udhëheqës i kësaj shkolle. Libri i Malakias profetizon kthimin e Elias "para ardhjes së ditës së madhe dhe të tmerrshme të Zotit", duke e bërë atë një paralajmërues të Mesias dhe të eskatonit në besime të ndryshme që nderojnë Biblën Hebraike. Referencat për Elias shfaqen në Sirah, Dhiatën e Re, Mishnah dhe Talmud, Kuran, Librin e Mormonit dhe shkrimet Baháʼí. Studiuesit në përgjithësi bien dakord se një figurë historike e quajtur Elia ekzistonte në Izraelin e lashtë, megjithëse rrëfimet biblike të jetës së tij konsiderohen më shumë legjendare dhe teologjikisht reflektuese sesa historikisht të sakta.

Në judaizëm, emri i Elias përmendet në ritin javor Havdalah që shënon fundin e Shabatit, dhe Elia përmendet në zakone të tjera hebraike, midis tyre Sederi i Pashkës dhe brit milah (rrethprerja rituale). Ai shfaqet në histori dhe referenca të shumta në Haggadah dhe literaturën rabinike, duke përfshirë Talmudin babilonas. Sipas disa interpretimeve hebraike, Elia do të kthehet gjatë Fundit të Kohëve.

Besëlidhja e Re e Krishterë vëren se disa njerëz mendonin se Jezusi ishte, në një farë mënyre, Elia, por gjithashtu e bën të qartë se Gjon Pagëzori është "Elia" i cili u premtua të vinte në Malakia 3:1; 4:5. Sipas rrëfimeve në të tre Ungjijtë Sinoptikë, Elia u shfaq me Moisiun gjatë Shpërfytyrimit të Jezusit.

Elia në Islam shfaqet në Kuran si profet dhe i dërguar i Zotit, ku rrëfimi i tij biblik i predikimit kundër adhuruesve të Baalit rrëfehet në një formë të përmbledhur.

Për shkak të rëndësisë së tij për myslimanët, katolikët dhe të krishterët ortodoksë, Elia është nderuar si shenjtori mbrojtës i Bosnjës dhe Hercegovinës që nga viti 1752.

## Shiko edhe 
* Bibla Hebreje

## Referime
Universiteti i Grenlandës

**Universiteti i Grenlandës** është universiteti i vetëm i Groenlandës . Ndodhet në kryeqytetin e Nuuk . Shumica e kurseve zhvillohen në danisht, disa në grënlandisht dhe mësimet nga profesorë të shkëmbimit shpesh zhvillohen në anglisht .

Universiteti kishte një numër prej 205 studentësh të regjistruar në vitin 2018,  të përbërë kryesisht nga banorë të Groenlandës. Ka rreth katërmbëdhjetë staf akademik dhe pesë punonjës tekniko-administrativë.  Popullsia modeste studentore është pjesërisht për shkak të faktit që shumica e studentëve të Groenlandës ndjekin universitetet në Danimarkën metropolitane .  

## Historia 
Universiteti i Grenlandës u themelua në vitin 1987 për të ofruar arsim të lartë lokal për Grenlandën. Fillimisht ndodhej në ish-stacionin misionar moravian të Neu Herrnhut dhe u zhvendos në një kompleks të dedikuar kërkimor, Ilimmarfik, në vitin 2009. Universiteti ka një buxhet prej 14.8 milionë koronësh danimarkë .

## Institutet 
[djathtas|parapamje| Kampusi universitar *Ilimmarfik* në [Nuuk]]
Universiteti ka programe të shumta: 

* Trajnimi i mësuesve dhe shkenca e edukimit (programe të gjera)
* Shkencat humane (programe të gjera)
* Shkenca sociale dhe të sjelljes (programe të gjera)
* Biznes dhe administrim (programe të gjera)
* Drejtësi (programe të gjera)
* Shëndetësi (programe të gjera)
* Shërbimet sociale (programe të gjera)

Fushat e fokusit:

* Kultura dhe historia e Groenlandës
* Sistemi politik i Groenlandës
* Letërsia dhe media e Groenlandës
* Shkenca shëndetësore në Arktik
* Klima dhe shoqëria

Universiteti jep diploma bachelor në të gjitha departamentet dhe diploma master në të gjitha fushat përveç teologjisë. Ofrohen edhe programe doktorature.

## Bashkëpunim ndërkombëtar 
Universiteti është një anëtar aktiv i Universitetit të Arktikut . UArctic është një rrjet bashkëpunues ndërkombëtar me seli në rajonin Circumpolar Arktik, i përbërë nga më shumë se 200 universitete, kolegje dhe organizata të tjera me interes në promovimin e arsimit dhe kërkimit në rajonin Arktik. 

Universiteti merr pjesë në programin e lëvizshmërisë së UArctic, north2north. Qëllimi i këtij programi është t'u mundësojë studentëve të institucioneve anëtare të studiojnë në pjesë të ndryshme të Veriut. 

## Rektor 
Tia u bë rektoreshë e Ilisimatusarfik në fillim të vitit 2009, pasi ish-rektori, Ole Marquardt, dha dorëheqjen në shenjë proteste ndaj ligjeve të reja administrative të futura në universitet në vitin 2007.  Gitte Adler Reimer mori rolin më 1 dhjetor 2017. 

## Profesor i ftuar 
Për shkak të numrit të vogël të stsfit të fakultetit, shumë kurse të specializuara ofrohen nga fakulteti mysafir, shpesh që vijnë nga universitetet daneze, por edhe nga vende të tjera. Pedagogët mysafirë në Ilisimatusarfik shpesh janë specialistë për kërkime mbi Groenlandën, duke kombinuar mësimdhënien në Ilisimatusarfik me kërkimin e tyre gjatë qëndrimit në Groenlandë.

## Shih edhe 
* Arsimi në Grenlandë
* Arsimi në Danimarkë

## Lidhje të jashtme 
* 

## Referime
Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Ishujve Marshall

**Shqipëria** dhe **Ishujt Marshall** kanë vendosur marrëdhënie diplomatike që nga viti 2008.

## Marrëdhëniet politike 
Delegatët shqiptarë kanë zhvilluar konferenca të përbashkëta me delegatët e Ishujve Marshall në takimet dypalëshe Shqipëri-Shtetet e Bashkuara. Të dy vendet ishin pjesë e listës së BE-së të juridiksioneve jo-bashkëpunuese, e cila është një listë kolektive e vendeve jo-anëtarë të BE-së të përzgjedhur nga BE-ja për t'u pajtuar me parimet e qeverisjes së mirë tatimore të BE-së. Ato u hoqën nga kjo listë në vitin 2009. Si Shqipëria ashtu edhe Ishujt Marshall janë anëtarë të programit të partneritetit NDC., një Agjenci e OKB-së e specializuar në ofrimin e mbështetjes për vendet në proces zhvillimi.

## Marrëdhëniet ekonomike 
Të dy vendet eksportojnë mallra dhe shërbime tek njëri-tjetri. Në vitin 2020, Shqipëria eksportoi xeheror kromi me vlerë 360,000 dollarë në Ishujt Marshall. Po atë vit, Ishujt Marshall eksportuan naftë të rafinuar me vlerë 6,800 dollarë në Shqipëri.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Ishujve Solomon

**Shqipëria** dhe **Ishujt Solomon** kanë vendosur marrëdhënie diplomatike që nga viti 2008 dhe zyrtarisht që nga 19 maji 2011.

## Marrëdhëniet politike 
Si Shqipëria ashtu edhe Ishujt Solomon janë pjesë e Programit të Investimeve të MCC-së në Evropë, Azi dhe Rajonin e Paqësorit. Ato bashkëpunojnë reciprokisht për të forcuar lidhjet politike, ekonomike dhe kulturore me njëra-tjetrën. Ato gjithashtu bashkëpunojnë në disa trajnime të ndërsjella ushtarake, ku Shqipëria, duke qenë pjesë e NATO-s, së bashku me anëtarët e tjerë të NATO-s, ka kryer disa trajnime ushtarake jashtë vendit në Ishujt Solomon.

## Marrëdhëniet ekonomike 
Të dy vendet eksportojnë mallra dhe shërbime tek njëri-tjetri. Tregtia e tyre përfshin peshkimin dhe pajisjet mobile, ku përfshihen mjete peshkimi dhe mjete ujore.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Kiribatit

**Shqipëria** dhe **Kiribati** kanë vendosur marrëdhënie diplomatike që nga viti 2008.

## Marrëdhëniet politike 
Shqipëria, e cila ishte një nga palët e para që nënshkroi Konventën e Vjenës të OKB-së të vitit 1961, së bashku me themeluesit e Konventës së Vjenës të OKB-së, akreditoi Kiribatin si anëtare të Konventës së Vjenës të OKB-së më 2 prill 1982. Të dy vendet janë pjesë e OECD-së - përfitues të ODA-së: vende, territore dhe organizata ndërkombëtare, të cilat marrin ndihmë zyrtare për zhvillim nga OECD dhe bashkëpunojnë së bashku në zhvillimin e aspekteve të tyre të ndërsjella politike, ekonomike dhe kulturore. Të dy vendet janë anëtare të organizatës Partneriteti Global për Arsim.

## Marrëdhëniet ekonomike 
Si Shqipëria ashtu edhe Kiribati eksportojnë mallra dhe shërbime me njëra-tjetrën. Tregtia midis dy vendeve përfshin peshkimin, pajisjet e peshkimit, mallrat industriale dhe makineritë.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Tongës

**Shqipëria** dhe **Tonga** kanë vendosur marrëdhënie diplomatike që nga viti 2008.

## Marrëdhëniet politike 
Më 23 tetor 2024, delegacione të huaja nga Shqipëria dhe Tonga morën pjesë në Letoni për të mbështetur kandidaturën e Letonisë për Zgjedhjet e Këshillit të Sigurimit të OKB-së të vitit 2025 dhe për të mbështetur Ukrainën duke dhënë ndihmë civile dhe ekonomike në luftën kundër Rusisë.

## Marrëdhëniet ekonomike 
Të dy vendet eksportojnë mallra dhe shërbime tek njëri-tjetri. Tregtia përfshin peshkimin, pajisjet detare dhe mallra e shërbime të tjera ujore.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Rainbow milk (libër)

***Rainbow Milk*** është një roman gjysmëautobiografik i shkruar nga autori britanik Paul Mendez dhe u botua për herë të parë nga shtëpia botuese Little, Brown and Company në vitin 2020. Ky është romani i parë i Mendezit, ku rrëfen historinë e Jesse McCarthy-it, një zezaku homoseksual që largohet nga shtëpia, pasi zbulohet nga anëtarë të komunitetit të tij***.***

## Pritja 
Në një recension për *The Irish Times*, Sarah Gilmartin komentoi mbi pjesën hapëse të romanit, e cila rrëfen jetën e një emigranti xhamajkan që përpiqet të përshtatet në zonën e quajtur *Black Country* gjatë viteve 1950. Gilmartin tha se kjo pjesë “qëndron më vete si një vepër mjeshtërore – urgjente, origjinale dhe prekëse.” Ajo vlerësoi aftësinë e Mendez për të kapur dialektet përgjatë librit, gjë që i afron lexuesit më shumë me personazhet.

Megjithatë, recensentja theksoi se “fillimet e jetës së Jesse-s janë shumë tërheqëse për t’u lexuar,” por shtoi se autori duhej ta kishte bërë më të qartë lidhjen midis kapitullit të parë dhe historisë së McCarthy-t më herët. Gilmartin kritikoi gjithashtu mbingarkesën me detaje tronditëse dhe seksualisht eksplicite, të cilat me kalimin e kohës humbin ndikimin, dhe vuri në dukje se “ritmi është një problem i madh” në roman. 

Autori Tony Leuzzi, në një recension për *The Brooklyn Rail*, e cilësoi romanin si një nga debutimet “më bindëse” që ka lexuar, si dhe “një nga më njerëzoret.” Leuzzi vlerësoi aftësinë e Mendez për t’i lejuar personazhit kryesor të shprehë mendimet dhe ndjenjat e tij pa e shfrytëzuar vuajtjen për efekt konsumimi të lehtë.

Në tekstin e tij, Leuzzi diskutoi gjithashtu komentet e lexuesve në platforma si Goodreads apo Amazon, të cilët kishin “ankesa për skena të tepërta dhe ‘të pakuptimta’ seksuale.” Ai theksoi se “kritika të tilla janë të gabuar”, pasi këto skena janë të rëndësishme për të kuptuar zhvillimin psikologjik dhe emocional të personazhit kryesor. 

*Kirkus Reviews* vuri në dukje problemet me ritmin e romanit, duke thënë se “romani bie në intensitet për shkak të pasazheve të stërzgjatura.” Megjithëse recensenti e cilëson *Rainbow Milk* si “herë pas here tërheqës,” ai gjithashtu vëren se struktura e tij është “e paqartë dhe jo konsistente.”  Annie Bostrom, në një recension për *The Booklist*, e vlerësoi romanin dhe e quajti “një epikë,” duke theksuar se Mendez demonstron aftësi të veçantë në kalimin mes së kaluarës dhe së tashmes brenda rrëfimit. Romani mori një recension me yll nga *Publishers Weekly*, e cila e cilësoi atë si “një *Bildungsroman* shpërthyes, që ndërtohet mbi trashëgiminë e brezit Windrush të Britanisë — emigrantëve nga Inditë Perëndimore në vitet 1950.” 

## Referime
Ferri nuk ka kufij (libër)

***Ferri nuk ka kufij*** është një roman i vitit 1966 i shkruar nga autori kilian José Donoso. Ngjarjet zhvillohen në jug të kryeqytetit Santiago, në një qytet të vogël pranë qendrës rajonale të Talca-s. Romani rrëfen historinë e një bordelloje dhe përshkruan mënyrën e jetesës së prostitutave. Personazhi kryesor është Manuela, një grua transgjinore që zotëron bordellon. Gjatë rrëfimit prezantohen edhe një sërë personazhesh të tjera mbresëlënëse. Romani u prit mirë nga kritika, dhe vetë Donoso e konsideronte si veprën e tij më të arrirë: “më e përkryera, me më pak gabime, më e plotësuara.”  

## Titulli 
Titulli *“Ferri nuk ka kufij”* i referohet një vargu nga drama *Doctor Faustus* e Christopher Marlowe, ku personazhi Mefistofeli thotë:

::: “Ferrit s’i vihet kufi, as ndodhet
::: Në një vend të vetëm; sepse ku jemi ne, aty është ferri
::: Dhe ku është ferri, aty duhet të jemi përherë.”
:::: — *Doktor Fausti*, Akti II, skena i, rreshti 118

## Adaptim filmi 
Në vitin 1978, libri u bë film me të njëjtin emër.

## Referime
Halil Habilaj

**Halil** **Habilaj** lindi në fshatin Kallarat në vitin 1901 dhe ra dëshmor më 20 janar 1944. Lilo ishte një djalë i zoti dhe shumë i shkathët. Në rininë e tij u martua me Shazen, një vajzë nga fshati fqinj Bolena. Më vonë, u larguan familjarisht në qytetin e Korçës, ku Lilua shërbeu në radhët e xhandarmërisë si nënoficer, me gradën e kapterit. Në Korçë qëndruan për shumë vite dhe sollën në jetë katër fëmijë.

Që prej vitit 1939, me nisjen e Luftës së Dytë Botërore, Lilo ra në kontakt me njerëz që përkrahnin idetë komuniste të kohës. Ai u lidh ngushtë me ta, duke bashkëpunuar fshehurazi dhe, më pas, u përfshi në lëvizjen ilegale të qytetit të Korçës. Kontributi i tij u dha kryesisht në aktet e sabotazhit të organizuara në qytet. Ndihmoi të burgosurit politikë me ushqime dhe mori pjesë në arratisjen e katër të dënuarve politikë nga burgu. Pas këtij akti, u detyrua të largohej edhe vetë, duke vënë në rrezik të madh familjen e tij — gruan dhe fëmijët — përballë forcave italiane që qëndronin në qytet, pasi ai ende punonte në xhandarmërinë e Korçës.

Për këtë arsye, në qershor të vitit 1942, Lilo u arratis nga qyteti dhe iu bashkua çetave të vogla partizane, të sapokrijuara në krahinën e Gorë-Oparit. Në pranverën e vitit 1943, ai luftonte në zonën e Leskovikut, në radhët e çetave partizane të qarkut të Korçës, me detyrën e komandantit të togës. Gjatë një përleshjeje u plagos në këmbë, por pa rrezik për jetën.

Kur filloi operacioni gjerman i dimrit 1943–1944, i cili përfshinte edhe zonën e Korçës, Lilo Habilaj luftonte si partizan në Brigadën IV Sulmuese. Ashtu si në shumë beteja të kësaj periudhe, luftimet ishin të pabarabarta midis forcave gjermane dhe partizane, por gjithmonë zhvilloheshin me zemër dhe vetëmohim. Gjatë një prej këtyre betejave, duke luftuar me trimëri kundër trupave të ushtrisë gjermane, Lilo Habilaj ra dëshmor në Protopapë të Oparit, më 20 janar 1944.

Pas çlirimit të vendit, më 7 korrik 1973, Halil Dine Habilaj u shpall "Dëshmor i Atdheut". Kuvendi Popullor e dekoroi me “Medaljen e Trimërisë” për kontributin e tij në çlirimin e atdheut.

## Shiko edhe 
* Ismail Qemali

## Referime 
https://kallarati.com/lavdi-deshmoreve-te-kallaratit/