Masakra e Mejës

parapamje|Masakra e Mejës

**Masakra e Mejës** ka qenë vrasja masive e 377 civilëve shqiptarë të Kosovës nga policia serbe dhe forcat e ushtrisë serbe, kryer më 27 prill 1999 në fshatin Mejë, afër qytetit të Gjakovës, gjatë luftës së Kosovës. Raportuar si masakër e planifikuar, mes të vrarëve, 376 kanë qenë shqiptarë dhe një rom, katër kanë qenë femra, përfshirë 15-vjeçaren Klaudia Malaj, viktima më e re e kësaj masakre.

Burrat janë nxjerrë nga kolonat e refugjatëve në një pikë kontrolli në Mejë dhe familjet e tyre janë urdhëruar ta vazhdojnë udhën për në Shqipëri. Burrat dhe djemtë janë ndarë nga kolona, pastaj janë ekzekutuar pranë rrugës. Masakra konsiderohet si më e madhja gjatë luftës në Kosovë në vitet 1998-1999. Vetëm një pjesë e kufomave janë gjetur, pjesa tjetër janë vënë në kamionë dhe janë transportuar në Serbi ku janë varrosur në varreza masive ose janë djegur për të zhdukur gjurmët.

## Historiku 
Më 27 prill 1999, në kulmin e ofensivës serbe kundër popullsisë shqiptare në Kosovë, në fshatrat Mejë dhe Korenicë të komunës së Gjakovës ka ndodhur një nga masakrat më të rënda të luftës. Forcat serbe kanë ekzekutuar 377 civilë të paarmatosur, 376 shqiptarë dhe një rom, përfshirë katër gra, ndër të cilat edhe Klaudia Malaj, 15 vjeçe, që konsiderohet viktima më e re e kësaj ngjarjeje.

Kjo masakër ka ndodhur në kuadër të një fushate të gjerë spastrimi etnik, ku ushtria dhe policia serbe kanë synuar eliminimin dhe dëbimin masiv të shqiptarëve etnikë nga Kosova. Ekzekutimet janë kryer pas ndalimit të kolonave të civilëve që po largoheshin nga zonat e luftës, ku burra dhe djem janë ndarë nga gratë dhe fëmijët dhe më pas janë ekzekutuar. Viktimat janë identifikuar përmes dëshmive, dokumenteve dhe analizave të kryera nga organizata ndërkombëtare dhe burime të pavarura në terren, të përmbledhura nga Instituti i Krimeve të Kryera gjatë Luftës. Një fshatar nga Meja u ka thënë hulumtuesve të Human Rights Watch: "Pesë policët u vranë në një makinë, një Opel Ascona ngjyrë kafe. Ata erdhën te ne disa minuta para se të vriteshin, duke pyetur: 'Ku është UÇK?' Ata u larguan dhe pastaj ne dëgjuam të shtënat e bazukës."

Njëri prej oficerëve të vrarë ka qenë komandanti i policisë Milutin Praçeviq, drejtuesi i një njësie që, sipas dëshmitarëve, kryente spastrimin etnik të shqiptarëve në zonë. Të tjerët ishin Ljubodrag Lazareviq, Boban Lazoviq, Naser Arifaj dhe Miladin Donçiq. Sulmi ndaj Praçeviqit është renditur si një motiv i mundshëm për nismën e operacionit "Reka". Sipas dëshmive të kryetarit të Departamentit të Sigurisë të Divizionit të Ushtrisë Jugosllave në Prishtinë, Momir Stojanović, masakra ishte planifikuar më herët dhe misioni i saj ishte "të neutralizonte elementet terroriste në zonë". Njësitë e policisë serbe depërtuan në fshat dhe dërguan banorët afër shkollës. Midis 100 dhe 150 burra të moshës pesëmbëdhjetë deri në pesëdhjetë u morën nga turma e fshatarëve.  Ata më vonë u ndanë në grupe prej njëzet dhe u qëlluan për vdekje nga zjarri automatik i armëve përmes gjuajtjeve "të kontrolluara" drejt kokës.  Në të njëjtën kohë, herët në mëngjesin e 27 prillit, policia speciale, së bashku me Ushtrinë Jugosllave, dëbuan sistematikisht shqiptarët e Kosovës nga zona midis Gjakovës dhe Junikut, afër kufirit me Shqipërinë . Duke filluar nga ora 06:00, forcat e sigurisë dëbuan banorët e fshatrave Pacaj, Nivokaz, Dobroq, Sheremet, Jahoc, Ponoshec, Racaj, Ramoc dhe Madanaj, si dhe banorë të lagjes Orize të Gjakovës. Forcat qeveritare rrethuan fshatrat, mblodhën banorët dhe i përzunë në rrugën drejt Gjakovës, disa duke hipur në rimorkiot e traktorëve e disa në këmbë. Shumë fshatra u dogjën sistematikisht. Sipas dëshmisë, flakëhedhësit përdoreshin edhe gjatë djegies së shtëpive. Një grua 36-vjeçare deklaroi:  Pas bastisjeve, forcat e sigurisë i ndanë burrat nga kolonat. Një burrë nëntëmbëdhjetëvjeçar, i cili kishte mbërritur në Mejë ndërmjet orës 10:00 dhe 11:00 me kohën lokale, deklaroi: 
Refugjatët që udhëtuan nëpër Mejë, atë ditë konfirmuan që policët morën burra prej moshës katërmbëdhjetë deri në gjashtëdhjetë nga kolonat. Një grua tha se burri i saj ishte larguar nga rimorkioja e tij dhe iu bashkua një grupi shqiptarësh që rrinin përkrah rrugës, ku u detyruan të bërtisnin: “Rroftë Serbia! Rroftë Millosheviçi!” 

Refugjatët që kaluan nëpër Mejë mes mesditës dhe orës 15:00 raportuan se panë një numër të madh burrash që ishin arrestuar nga policia, madje edhe qindra. Një dëshmitar , një mësues 38-vjeçar, që kaloi nëpër Mejë në orën 23:00, u tha studiuesve të HRC-së:  Një dëshmitar tjetër, të cilin studiuesit e HRW-së e intervistuan veçmas, tregoi një histori të ngjashme, duke shtuar se një grup burrash ishin gjunjëzuar me duart pas shpinës, të rrethuar nga ushtarët.

## Viktimat 
Sipas të dhënave të Komitetit Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq, 282 burra raportohet se ishin rrëmbyer në Meja dhe ata nuk ishin llogaritur pas luftës. Nuk dihet numri i saktë i të vrarëve, por vlerësohet se numri i burrave të vrarë ishte përafërsisht 300, kryesisht ata midis moshave 14 dhe 60 vjeç.  Trupat e 21 shqiptarëve të tjerë, trupat e të cilëve u kthyen në Kosovë u varrosën në Mejë në 26 gusht 2005.  Që nga Marsi i vitit 2008, mbetjet e 345 viktimave të masakrës janë identifikuar dhe kthyer në Kosovë dhe 32 mbeten të zhdukur.  EULEX filloi hetimin e tij mbi masakrën në vitin 2013. Ajo ka lëshuar kallëzime penale për 17 serbë nga Gjakova për masakrën. 

## Referime 
## Lidhje të jashtme