Mahavira

**Mahavira** (Sanskritisht महावीर dhe në gjuhën Tamile அருகன்("Arugan") që do të thotë "Hero i Madh", tradicionalisht 599&nbsp;– 527 p.r.l.k) është emri që zakonisht lidhet me të urtin indian **Vardhamana** (Sanskritisht: वर्धमान "duke u rritur") që themeloi ato që janë sot parimet qendrore të Jainizmit. Sipas traditës së Jainit, ai ishte Tirthankara i 24-t dhe i fundit. Në gjuhën Tamile, ai quhej *Arugan* ose *Arugadevan*. Ai ishte gjithashtu i njohur në tekste si *Vira* ose *Viraprabhu*, *Sanmati*, *Ativira*,dhe  *Gnatputra*. Në shkrimet budiste Pali Canon, ai quhet Nigantha Nātaputta.

## Jeta 
### Lindja e Princit Vardhaman 
Në një vend të quajtur Kshatriyakunda në mbretërinë e lashtë të Lachuar në Distriktin Jamui në Biharin (qytet në Indi) e ditëve të sotme, Mahavira u lind nga Mbreti Siddartha dhe Mbretëresha Trishala më 12 prill sipas kalendarit Gregorian. Kur akoma qe në barkun e mamasë, besohej se ai i sillte pasuri dhe begati gjithë mbretërisë, për këtë arsye ai u quajt Vardhaman. Mbretëresha Trishala pati 14 ëndrra të mbara para se të lindte Vardhamanin, shenja që profetizonin ardhjen e një shpirti të madh.

Tradita jainiste thoshte se pas lindjes së tij, Indra e la në një vaskë të mbushur me qumësht të hyjnive dhe i kreu ritualet për Tirthankar-in e ardshëm dhe më pas iu kthye mamasë së vet, Trishalës.

Ditëlindja e Vardhamanit festohet në Mahavir Jayanti, festa më e rëndësishme fetare e jainistëve kudo në botë.

### Vitet e para 
Si djali i Mbretit Siddartha, ai jetoi si një princ. Gjithsesi, edhe në moshë të vogël ai shfaqi një natyrë të virtytshme. Ai filloi të angazhohej në meditime dhe u zhyt në mendime. Ai ishte i interesuar në besimet kryesore të Jainizmit dhe filloi të distancojë veten nga çështjet e rëndomta.

### Kërkimi shpirtëror 
thumb|left|India në kohën e Mahavirës

Në moshën tridhjetë vjeçare, Mahavira hoqi dorë nga mbretëria dhe familja, la gjithë zotërimet dhe shpenzoi dymbëdhjetë vjet si asket. Gjatë këtyre dymbëdhjetë vjetëve ai e shpenzoi shumicën e kohës duke medituar. Ai dha vlerësimin më të madh për qeniet e tjera, përfshirë njerëzit, kafshët dhe bimët dhe shmangu dëmtimin e tyre. Ai kishte hequr dorë nga gjithë zotërmiet përfshirë dhe rrobat dhe  jetoi me një regjim shumë të rreptë. Ai shfaqi kontroll ndaj shqisave të tij kur duronte ndëshkimin e vetvetes gjatë këtyre vjetëve. Kurajoja dhe trimëria e tij i dhanë atij emrin *Mahavira*.  Këto ishin vitet e arta të udhëtimit të tij shpirtëror, në fund të së cilës ai arriti Kaivalya Gyan. Ai tani ishte një person me harmoni, njohuri dhe vetë-kontroll të pafundëm.

### Vitet e mëvonshme 
Mahavira ia përkushtoi pjesën tjetër të jetës predikimit për liri shpirtërore për njerëzit rreth e rrotull Indisë. Ai udhëtoi zbathur dhe pa rroba, në kushtet më të vështira klimaterike dhe njerëz nga gjithë situata e jetës vinin për të dëgjuar mesazhin e tij. Gjatë një pike Mahavira kishte 400,000 ndjekës. Predikimet dhe përpjekjet e Mahavirës për të shpërndarë filozofinë jainiste konsiderohen si katalistët e vërtetë që e zgjeruan këtë fe të lashtë në tërë Indinë e më tej.

Në moshën 72 vjeçare dhe 4.5 muajsh, ai arriti Nirvanën (çlirimi nga çdo vuajtje) në një zonë të njohur si Paëapuri në ditën e fundit të kalendarëve jainistë dhe indianë, në Dipavali. Jainistët e festojnë këtë si ditën kur ai arriti çlirimin ose Moksha. Jainistët besojnë se Mahavira jetoi nga 599-527 p.r.l.k, ndonëse disa studiues preferojnë 549-477 p.r.l.k.

## Filozofia 
thumb|left|Mahavira
[thumb|left|Jina, ose Mahavir, si guru në një dorëshkrim ,Gujarat, [Indi,rreth 1411]]

Filozofia e Mahavirës ka tetë principe kryesore – tre janë metafizike dhe pesë janë etike. Objektivi është të ngrenë cilësinë e jetës.

Mahavira predikonte se nga përjetësia, çdo qenie e gjallë (shpirti) është në lidhje me atome karmike të akumuluara nga veprimet e mira dhe të këqija. Në një gjendje iluzioni karmik, individi kërkon kënaqësi të përkohshme dhe iluzive në zotërimet materiale, që janë rrënja e shkaqeve të mendimeve të dhunshme dhe veprimeve si inati, urrejtja, zilia, dhe të tjera. Kjo rezulton në akumulimin e mëtejshëm të *karmës*.

Për tu çliruar nga vetja, Mahavira mësoi nevojshmërinë e besimit të drejtë (*samyak-darshana*), njohurisë së drejtë (*samyak-gyana*), dhe sjelljes së drejtë (*samyak-charitra*').  Në zemër të sjelljes së drejtë për Jainistët janë pesë betimet e mëdha:

* (*Ahimsa*) – të mos i shkaktosh dëme qenieve të tjera të gjalla;
* (*Satya*) – të thuash vetëm të vërtetën;
* (*Asteya*) – të mos marrësh asgjë që nuk të është dhënë siç duhet;
* (*Brahmacharya*) – të knaqesh jo në kënaqësi sensuale;
* (*Aparigraha*) – të heqësh dorë tërësisht nga njerëzit, vendet dhe gjërat materiale.

Këto betime nuk mund të plotësoheshin pa pranuar filozofinë e jo-absolutzmit (*Anekantvada*) dhe teorinë e relativitetit (*Syādvāda*, gjithashtu përkthyer "parashikim i kualifikuar"). Murgjërit dhe murgeshat i përmbahen rreptësisht këtyre betimeve.

Mahavira mësonte se meshkujt dhe femrat janë shpirtëra të barabartë dhe se të dy mund të heqin dorë nga bota për të kërkuar moksh-in ose lumturinë e përjetshme.

Mahavira tërhiqte njerëz nga çdo shtresë, të pasur dhe të varfër, meshkuj dhe femra. Ai i organizoi ndjekësit e tij në katër rende; murg (*Sadhu*), murgeshë (*Sadhvi*), laikë (*Shravak*), dhe laike (*Shravika*).  Kjo lloj renditjeje njihet si *Chaturvidh Jain Sangh*.

Predikimet e Mahavirës u ruajtën nga dishepujt e tij të menjëhershëm në *Agam Sutras* (dorëshkrime). Me kalimin e kohës shumë *Agam Sutras* janë humbur, shkatërruar ose ndryshuar. Rreth një mijë vjet pas kohës së Mahavirës, *Agam Sutras* u shkruajtën në *Tadpatri* (letra me gjethe palme që përdoreshin atëherë për të bërë libra). Jainistët Swetambar i pranojnë këto *sutras* si mësime autentike kurse Jainistët Digambar i përdorin ato si referenca.

Jainizmi ekzistonte edhe përpara Mahavirës dhe mësimet e tij bazoheshin në ato të paraardhësve të tij. Kështu që Mahavira ishte më shumë një reformator dhe promovues sesa themelues i një besimi të ri. Ai ndoqi besimet e vendosura mirë të paraardhësit të tij, Tirthankar-it Parshvanath. Megjithatë, Mahavira i riorganizoi parimet filozofike të Jainizmit që të korrespondonin me kohën e tij.

Pak shekuj pas Nirvanës së Mahavirës, sekti fetar jainist (*Sangh*) u rrit më shumë e u bë më i ndërlikuar. Kishte ndarje në pika të vogla, megjithëse ato nuk ndikonin mbi doktrinat origjinale të Mahavirës. Brezat e mëvonshëm panë fillimin e ritualeve dhe kompleksiteteve që disa i kritikuan që vendosnin Mahavirën dhe *Tirthankar-ët e tjerë* në fron në mënyrë të ngjashme me hyjnitë hindu.

thumb|Kopje e tempullit Pavapuri në Pansara. Mahavira arriti Nirvanën në Pavapuri.
thumb|250px|left|Pjatë që shfaq Mahavirën që pranon Alms-in

## Mahavira 
 right|thumb|300px|Folio nga Kalpasutra (Libri i Rregullave të Shenjta) nga Acharya Bhadrabahu, rreth 1400 p.s.l.k

Ekzistojnë tekste të ndryshme Jainiste që përshkruajnë jetën e Lord Mahavirës. Më e shquara prej tyre është Kalpasutra nga Acharya Bhadrabahu I. Biografia e parë sanskrite e Mahavirës ishte *Vardhamacharitra* nga Asaga më 853 p.s.l.k.

Shih gjithashtu:
"Sraman Mahavira" nga Acharya Mahapragya

* "Lord Mahavira dhe kohët e tij" by Kailash Chand Jain (1991) Motilal Banarsidass Publishers PVT LTD Delhi (India)
* "Lord Mahavira (Një studim nga perspektiva historike)" by Bool Chand ( 1987 ) P.V. Research Institute I.T.I Road Varanasi 5 (India)
* "Lord Mahavira në sytë e të huajve" by Akshaya Kumar Jain ( 1975 ) Meena Bharati New Delhi 110003 (India)

## Thënie 
* "Kur ai u ul [në meditim]... ata i prenë mishin... i shkulën flokët... e ngritën në ajër dhe... e hodhën përtokë... I Nderuari e mërziti dhimbjen." (nga *Acaranga Sutra*)

## Shënime 
## Lidhje të jashtme 
* http://www.cs.colostate.edu/~malaiya/mahavira.html(http://www.cs.colostate.edu/~malaiya/mahavira.html)
* https://web.archive.org/web/20080404025528/http://www.jainguru.com/mahabir.html(https://web.archive.org/web/20080404025528/http://www.jainguru.com/mahabir.html)
* Shri Mahavir Swami Jain temple in Osiya 
* Mahavir Swami