Echo (Marvel Comics)

**Echo** (**Maya Lopez**) është një personazh imagjinar që shfaqet në librat komikë amerikanë të botuar nga Marvel Comics. Krijuar nga David Mack dhe Joe Quesada, ajo është përshkruar si vajza birësuese e Kingpin, dhe si një personazh mbështetës i Daredevil. Një amerikane vendase (çejene) dhe një nga personazhet e paktë komikë të shurdhër, fytyra e saj "Echo" përfshin një gjurmë dore të bardhë që mbulon një pjesë të fytyrës së saj.

Alaqua Cox portretizon Maya Lopez në Marvel Cinematic Universe, duke debutuar në serinë televizive *Hawkeye* (2021) dhe do të luajë në serinë e saj spin-off *Echo* (2024).

## Historia e botimit 
Echo u shfaq për herë të parë në *Daredevil* #9 (Dec. 1999), krijuar nga David Mack dhe Joe Quesada. Ajo u shfaq fillimisht si Ronin në *The New Avengers* #11 (Nov. 2005), krijuar nga Brian Michael Bendis dhe David Finch. Identiteti Ronin ishte një përpjekje e Bendis për të krijuar një mister pasi personazhi në dukje mashkull u përshkrua në disa kopertina të librave komik, duke përfshirë numrat e *The New Avengers* dhe një numër *The Pulse*. Spekulimet e fansave ishin të larta, me supozimin më të zakonshëm se Ronin ishte Matt Murdock; Bendis përfundimisht zbuloi se ky ishte qëllimi origjinal, pavarësisht se fillimisht e mohoi se ky ishte rasti.

## Biografia 
Maya Lopez ishte ende një vajzë e re kur babai i saj Willie "Crazy Horse" Lincoln u vra nga Kingpin (Wilson Fisk). Crazy Horse vdes, duke lënë një gjurmë dore të përgjakshme në fytyrën e Majës dhe një dëshirë të fundit vdekjeprurëse: që Kingpin ta rrisë mirë Majën. Kingpin nderon dëshirën e tij që po vdes, duke u kujdesur për të si vajza e tij. Mendohet se është me aftësi të kufizuara mendore, Maya dërgohet në një shkollë të shtrenjtë për njerëzit me aftësi të kufizuara në të mësuar. Atje, ajo arrin të kopjojë plotësisht një këngë në piano. Më pas ajo dërgohet në një shkollë tjetër të shtrenjtë për mrekulli.

Maya dërgohet nga Kingpin për të vërtetuar dobësinë e Matt Murdock, duke i thënë asaj se Matt beson se Fisk është një person i keq dhe se ajo është e vetmja mënyrë për t'i provuar atij gabimin. Siç beson Maya Fiskun, nuk do të dukej të jetë një gënjeshtër kur ajo i tregon Matit.

Murdock dhe Maya së shpejti bien në dashuri. Ajo më vonë merr maskën "Echo" për të gjuajtur Daredevil. Në fytyrën e saj, ajo pikturon një gjurmë dore të bardhë, të ngjashme me gjurmën e përgjakshme të dorës që la babai i saj që po vdes. Maya dëshmon më shumë se një ndeshje për Daredevil, pasi ka parë video të përleshjes së Daredevil dhe Bullseye. Pas disa përpjekjeve të dështuara, duke vënë re se Daredevil mund të lëvizë lehtësisht nëpër errësirë, Maya e kupton lehtësisht dobësinë e Daredevil dhe e shfrytëzon këtë duke u ndeshur në një vend ku shqisat e rritura të Daredevil janë të padobishme. Maya e rrëzon me lehtësi Daredevil dhe gati vret vigjilentin, duke refuzuar vetëm kur zbulon se Matt dhe Daredevil janë një dhe i njëjti. Matt arrin të ekspozojë gënjeshtrat e Kingpin. Në hakmarrje, Maya përballet dhe qëllon Fiskun në fytyrë, duke e verbuar Fiskun dhe duke filluar zinxhirin e ngjarjeve që çojnë në rënien përfundimtare të burrit (Kingpin më vonë rikuperoi pjesërisht shikimin përmes operacionit rindërtues të syrit).

Pasi ka kuptuar tmerrin e veprimeve të saj dhe gënjeshtrat me të cilat është rritur, Maya ikën nga Shtetet e Bashkuara për të bërë një kërkim shpirtëror. Kur ajo kthehet, ajo përpiqet të ribashkohet me Murdock, vetëm për të zbuluar se Matt tani është me një grua të verbër dhe se Kingpin është ende gjallë (pavarësisht përpjekjeve të Maya). Duke u larguar nga Matt, Maya viziton Kingpin në burg, i cili i thotë se nuk e fajëson atë për atë që bëri dhe (që pavarësisht gjithçkaje që kishte ndodhur) Kinpin e do ende si një vajzë. E pakënaqur dhe ende me nevojë për paqe, Maya i drejtohet Shefit (mikut të vjetër të babait të saj) i njohur për mençuri. Shefi e dërgon Majën në një kërkim vizioni për të qetësuar shpirtin e saj. Në kërkimin e saj, ajo takohet dhe miqësohet me Wolverine, i cili e ndihmon atë të shërohet dhe të transmetojë njohuri për kulturën japoneze dhe krimin e organizuar japonez. Së shpejti, Maya bën paqe me të kaluarën e saj dhe është kthyer duke bërë art performancës.

## Fuqitë dhe aftësitë 
Maya Lopez është një atlete e nivelit olimpik që posedon "reflekse fotografike" ose aftësi të çuditshme për të kopjuar në mënyrë të përsosur lëvizjet e njerëzve të tjerë, të ngjashme me atë të Taskmaster. Thjesht duke parë njerëz të tjerë, ajo është bërë një pianiste e nivelit të koncertit, një artiste e fortë luftarake, një akrobate shumë e aftë dhe një balerinë e talentuar (dhe në një rast edhe pilotoi një Quinjet për disa minuta). Përveç kësaj, ajo ka fituar gjithashtu aftësitë akrobatike të Daredevil dhe qëllimin e çuditshëm të Bullseye pas shikimit të kasetave të luftimeve të tyre. Së bashku me potencialin e madh, shurdhimi jep të meta të mëdha. Mbështetja e saj absolute në shenjat vizuale e bën atë të pafuqishme në errësirë dhe aftësia e saj për të komunikuar duke lexuar buzët e pengon atë të marrë komanda gojore dhe të komunikojë me njerëz që mbajnë maska ose nuk janë në kontakt të drejtpërdrejtë vizual; kur ajo fillimisht takohet me Avengers, Kapiten Amerika duhet të përsërisë të gjitha pyetjet e Iron Man për të. Veçanërisht, ajo është përshkruar gabimisht si e aftë për të dëgjuar dhe për t'iu përgjigjur zërave pavarësisht se nuk e sheh gojën e personit kur qëndron larg tyre ose personin që flet menjëherë pas saj. Që atëherë është vërtetuar se Echo në të vërtetë mund të lexojë buzët nga një distancë ose me cepin e syrit të saj edhe nëse folësi mban një maskë nëse maska është mjaft e hollë (si maskat e thjeshta prej pëlhure të përdorura nga Clint Barton dhe Spider-Man), dhe transmetojnë bisedën e tyre tek individët më të afërt. Ajo ende ruan paaftësinë e saj për të komunikuar me njerëz që mbajnë maska më të forta ose më të trasha ose që mbulojnë plotësisht gojën.

Si Thunderbird, Maya fiton aftësitë që i ofrohen si një mikpritëse e Forcës Phoenix, e cila përfshin telepatinë, fluturimin, forcën mbinjerëzore dhe aftësinë për të gjeneruar flakë të energjisë kozmike.

## Në media të tjera 
* Echo shfaqet në episodet *Ultimate Spider-Man* "Agent Venom" dhe "The Next Iron Spider" si një nga disa superheronj të rinj që u frymëzuan nga Spider-Man dhe u monitoruan nga S.H.I.E.L.D.
* Maya Lopez shfaqet në seritë televizive të vendosura në Marvel Cinematic Universe, portretizuar nga Alaqua Cox si e rritur dhe nga Darnell Besaw si fëmijë. Ky version është udhëheqëse e Tracksuit Mafia, me Kazimierz "Kazi" Kazimierczak (portretizuar nga Fra Fee) që shërben si i dytë në komandë dhe përkhyesi i saj ASL, dhe ka një këmbë protetike që nga fëmijëria.
** Ajo debutoi në serialin live-action Disney+ *Hawkeye* (2021). Në rikthim, babai i saj William Lopez (i portretizuar nga Zahn McClarnon) u vra nga Ronin. Në të tashmen, ajo kërkon hakmarrje ndaj Ronin dhe fillimisht synon Kate Bishop, e cila pa dashje vesh kostumin Ronin për të luftuar me njerëzit e Lopez, përpara se t'i vërë sytë Clint Barton. Megjithatë, ajo mëson se Barton ishte ngarkuar nga një informator që punonte për shefin e Lopez për të vrarë të atin dhe dyshon për Kazin, i cili mungonte natën e vrasjes së babait të saj. Pasi vret Kazin, ajo përballet me babanë e saj birësues dhe shefin Kingpin.
** *Echo*, një serial spin-off i përqendruar te Lopez, u njoftua në mars 2021 se do të ishte në zhvillim të hershëm për Disney+, me Cox që do të riprodhonte rolin e saj dhe Etan Cohen dhe Emily Cohen fillimisht u vendosën të shkruanin dhe prodhimin ekzekutiv respektivisht. Marion Dayre u njoftua më vonë në nëntor 2021 për t'u caktuar për të shkruar dhe prodhuar ekzekutiv. Seria u shpall zyrtarisht në nëntor 2021. Seria u transmetua më 9 janar 2024.

### Video lojëra 
* Echo shfaqet si një bos në lojën e filmit 'Daredevil*. Ky version është një zuzar që beson se personazhi titullar nuk ishte kurrë në lidhje me Kingpin. Pasi ndjek Echo në të gjithë sistemin e New York City Subway, Daredevil e mposht atë.
* Maya Lopez në rolin e Ronin shfaqet si një personazh që mund të zhbllokohet në versionin PSP të *Marvel Ultimate Alliance*, zëri nga Marabina Jaimes. Një variant i demaskuar dhe personaliteti i saj Echo shfaqen si kostume alternative, ndërsa ajo gjithashtu shfaqet si një personazh i shkyçshëm në versionin Wii nëpërmjet një modifikimi.
* Echo shfaqet si një personazh i luajtshëm i zhbllokueshëm në *Lego Marvel's Avengers'', zëri nga Tonantzin Carmelo.

## Referime