Modigliani (film)

***Modigliani*** është një film biografik dramë i vitit 2004, shkruar dhe drejtuar nga Mick Davis dhe me Andy García, Elsa Zylberstein, Omid Djalili, Hippolyte Girardot, Eva Herzigova dhe Udo Kier. Filmi bazohet në jetën e artistit italian Amedeo Modigliani.

## Përmbajtja 
I vendosur në Paris në vitin 1919, filmi biografik paraqet jetën e artistit italian Amedeo Modigliani, duke u përqendruar, artistikisht, në marrëdhënien dhe rivalitetin e tij me Pablo Picasso kur të dy jetonin në Paris. Modigliani, një jehud italian nga Livorno, ka rënë në dashuri me Jeanne Hébuterne, një vajzë e re dhe e bukur katolike franceze. Çifti kanë një fëmijë dhe babai fanatik i Jeanne e dërgon fëmijën në një manastir të largët për t'u rritur nga murgeshat. Modigliani është i shqetësuar, por ka nevojë për para për të shpëtuar dhe rritur fëmijën e tij. Konkursi vjetor i artit në Paris është në prag. Paratë e çmimeve dhe një karrierë e garantuar e presin fituesin.

As Modigliani dhe as rivali i tij Picasso nuk kanë hyrë kurrë në garë, duke besuar se është nën artistë të vërtetë si ata. Por shtytja vjen për të nxitur mirëqenien e fëmijës së tij në linjë, dhe Modigliani i varfër regjistrohet në konkurs në një akt të dehur dhe të nxitur nga droga në qendër të një kafeneje të frekuentuar nga artistë, duke përfshirë Picasso, i cili është, nga Modigliani. duke nënshkruar listën për konkursin, i detyruar vetë të nënshkruajë.

I gjithë Parisi është i mbushur me emocione se kush do të fitojë. Modigliani e trajton punën e hyrjes së tij me shpresën për të krijuar një kryevepër dhe e di që të gjithë artistët e Parisit po bëjnë të njëjtën gjë. Pasi të përfundojë, ai telefonon agjentin dhe mikun e tij më të dashur, Léopold Zborowski, personalisht për ta çuar pikturën në konkurs dhe për t'u siguruar që askush të mos e prekë atë. Ndërsa shoku i tij po merr pikturën, Modigliani është në Bashkinë e qytetit duke pritur që më në fund të marrë një licencë martese. Bashkia mbyllet para se ta thërrasin, por ai arrin të bindë nëpunësen që po e nxjerr jashtë që të ketë mëshirë dhe t'i japë gjithsesi licencën, sepse ai ka një vajzë të bukur dhe një tjetër rrugës - dhe sepse është artist, si A është ajo! Si personi i fundit që largohet, ai vendos të festojë me një pije. Fatkeqësisht, varësia e tij dhe nervozizmi për konkurrencën, e bëjnë atë të pijë shumë më tepër.

Konkursi do të fillonte në orën tetë, dhe kur e kupton se është vonë shumë, më në fund del me nxitim, pa paguar. Ndërsa pinte, e kishin pyetur nëse kishte para për të paguar dhe ai ishte përgjigjur se kishte 5000 franga (paratë e çmimit) dhe mund t'i blinte të gjithëve në kafene një pije. Dy djem që ndodheshin në lokal e ndjekin dhe e sulmojnë dhe e rrahën rëndë, me supozimin se ka shumë para. Pasi zbulojnë se ai nuk ka para, e lënë në dëborë, të përgjakur dhe më shumë se gjysmë të vdekur.

Piktura e tij e Jeanne me një fustan blu që kishte vjedhur nga një vitrinë fiton konkursin, duke mposhtur edhe portretin kubist të Picasso me titull *Modigliani*. I pavetëdijshëm për këtë fitore, ai disi arrin të kthehet në shtëpi, ku Jeanne ia lan gjakun nga fytyra. Por më pas vijnë miqtë e tij artistë, e kuptojnë se ai duhet të jetë në spital dhe e çojnë atje për protestat e Jeanne. Ai vdes në spital. Jeanne bën vetëvrasje duke u rrëzuar nga dritarja. Ata varrosen së bashku, së bashku me fëmijën e palindur.

## Luajnë 
* Andy García si Amedeo Modigliani
* Elsa Zylberstein si Jeanne Hébuterne, e dashura e Modiglianit
* Omid Djalili si Pablo Picasso, rivali i Modiglianit
* Hippolyte Girardot si Maurice Utrillo
* Eva Herzigova si Olga Khokhlova, gruaja e Picasso
* Udo Kier si Max Jacob
* Susie Amy si Beatrice Hastings
* Peter Capaldi si Jean Cocteau
* Louis Hilyer si Léopold Zborowski
* Stevan Rimkus si Chaïm Soutine
* Dan Astileanu si Diego Rivera
* George Ivascu si Moise Kisling
* Michelle Newell si Eudoxie Hébuterne
* Frederico Ambrosino si Little Dedo
* Miriam Margolyes si Gertrude Stein
* Irina Dinescu si Paulette
* Theodor Danetti si Pierre-Auguste Renoir
* Ion Siminie si Claude Monet
* Jim Carter si Achilles Hébuterne
* Lance Henriksen si Foster Kane
* Loredana Groza si Singer
* Oana Zavoranu si Eugenia Modigliani
* Maria Rotaru si Berthe Weill (si Marina Rotaru)

## Pritja 
### Përgjigje kritike 
Filmi nuk u prit mirë nga kritikët. Në Rotten Tomatoes filmi ka një vlerësim të miratimit prej 4% bazuar në komentet nga 24 kritikë. Në Metacritic filmi ka një rezultat prej 25% bazuar në komentet nga 10 kritikë.

Kritiku i *New York Times*, Stephen Holden shkroi: "Më e mira dhe ndoshta e vetmja që mund t'i bëhet biografisë katastrofike të ekranit Modigliani është të shërbejë si një përmbledhje e tekstit se si të mos filmohet jeta e një artisti legjendar." Rex Reed i *New York Observer* tha se ky ishte "Një film vitaliteti, me imazhe sa bezdisëse dhe romantike aq edhe intensive".

### Çmimet 
*Modigliani* u nominua për dy International Press Academy Golden Satellite Awards: Pam Downe për dizajn kostumesh dhe Luigi Marchione dhe Vlad Vieru për Drejtim Arti dhe Dizajn Produksioni.

## Gabimet historike 
Filmi përmban shumë pasaktësi ose lëshime, duke përfshirë:

*Skena me sekuestrimin (për shkak të falimentimit) me orenditë e grumbulluara në shtratin e nënës, ka ndodhur gjatë lindjes së Amedeos (ishte fëmija i fundit i lindur).
*Modigliani u takua me Jeanne në vitin 1917, jo në vitin 1919.
*Rivaliteti i supozuar mes tij dhe Picasso nuk është vërtetuar kurrë me vendosmëri.
*E vetmja pikturë e vërtetë që shfaqet në konkursin final është *Piece de Boeuf* e Soutine, e realizuar më vonë, në vitin 1923; të gjitha veprat e tjera janë fiktive.
*Modigliani ishte mik i madh jo vetëm me Utrillo por edhe me Soutine, Rivera, Kisling, Foujita, Brâncuși, Chagall, and Souza Cardoso.
*Modigliani ishte gjithashtu një skulptor.
*Leopold Zborowski nuk ishte vetëm një tregtar arti, por edhe një poet dhe shkrimtar.
*Modigliani dhe Jeanne kërcejnë në rrugë me notat e *La vie en rose* nga Edith Piaf, por kënga u shkrua në vitin 1945.
*Modigliani u takua me Renoirin rreth vitit 1918, pa ndihmën e Picasso.
*Në atë kohë, Picasso nuk ishte një piktor i njohur.
*Picasso ishte mëngjarash, ndërsa në film vizaton dhe shkruan me dorën e djathtë.
*Modigliani vdiq nga meningjiti jo nga tuberkulozi (nga i cili vuante gjithashtu), as nuk u rrah në rrugë.

## Ribërja 
Në gusht 2022, Johnny Depp ishte vendosur të drejtonte një xhirim të *Modigliani*, të cilin ai do ta bashkëprodhonte së bashku me Al Pacino dhe Barry Navidi, nga një skenar i Jerzy and Mary Kromolowski. Fotografia kryesore do të fillojë në vitin 2023.

## Referime