Sporti në Evropë

Sporti në Evropë priret të jetë shumë i organizuar me shumë sporte që kanë liga profesionale. Origjina e shumë prej sporteve më të njohura sot në botë qëndron në kodifikimin e shumë lojërave tradicionale, veçanërisht në Britaninë e Madhe. Megjithatë, një tipar paradoksal i sportit evropian është shkalla e jashtëzakonshme në të cilën variacionet lokale, rajonale dhe kombëtare vazhdojnë të ekzistojnë, madje në disa raste të mbizotërojnë.

**Lojera ne skuadra**

Shoqata e futbollit

Premier League

Futbolli i Shoqatës është sporti më popullor pothuajse në të gjitha vendet e Evropës. Kombëtaret evropiane kanë fituar 12 nga 21 edicionet e Kupës së Botës FIFA. Italia dhe Gjermania kanë fituar nga katër tituj secila, e ndjekur nga Franca me dy tituj dhe Anglia dhe Spanja, secila fituan Kupën e Botës nga një herë. UEFA, organi qeverisës për futbollin evropian, ka pritur Kampionatin Evropian të UEFA-s që nga viti 1960, dhe Kampionatin UEFA për femra që nga viti 1984.

Ligat më të njohura dhe më të suksesshme të futbollit janë Premier League angleze, La Liga spanjolle, Bundesliga gjermane, Seria A italiane dhe Ligue 1 franceze.[2][3] Liga të tjera kryesore të futbollit në kontinent janë Primeira Liga Portugeze, Premier League ruse, Süper Lig turke dhe Eredivisie holandeze. Klubet më të mira në çdo ligë luajnë UEFA Champions League, ndërsa klubet e rangut më të ulët konkurrojnë në UEFA Europa League dhe UEFA Europa Conference League.

Basketboll

Kupa Italiane e Basketbollit

Basketbolli e ka origjinën në Amerikë. Ajo u shpik në 1891 nga kanadezi James Naismith në Springfield, Massachusetts. Në Evropë, basketbolli është sporti i dytë më i popullarizuar ekipor në shumë vende, duke përfshirë Greqinë, Serbinë, Turqinë dhe Spanjën. [citim i nevojshëm] Në Lituani, ai është sporti kombëtar. Është gjithashtu shumë popullor në Itali, Francë, Gjermani dhe në të gjitha vendet e ish-Jugosllavisë.

EuroBasket është gara kryesore evropiane e basketbollit për ekipet kombëtare të meshkujve, e mbajtur për herë të parë në 1935. Bashkimi Sovjetik dhe Jugosllavia kanë fituar më shumë tituj, me Spanjën që pretendon tre kampionate që nga fundi i viteve 2000.

EuroLeague është kompeticioni më i rëndësishëm i basketbollit për klube në Evropë. ajo u themelua si Kupa e Kampionëve Evropianë FIBA ​​në 1958, por organizohet nga Shoqata e Basketbollit të Euroligës që nga viti 2000. Është, globalisht, kompeticioni i dytë më i popullarizuar i klubeve të basketbollit, pas NBA.

Kriket

Lord's Cricket Ground njihet si "Shtëpia e Kriketit".

Kriketi është një sport i njohur veror në Mbretërinë e Bashkuar dhe është eksportuar në pjesë të tjera të ish-Perandorisë Britanike. Kriket e ka origjinën në Britaninë juglindore. Është popullor në të gjithë Anglinë dhe Uellsin, dhe pjesë të Holandës. Kriketi është gjithashtu i popullarizuar në zona të tjera dhe luhet gjithashtu në Evropën Veriperëndimore.

Skuadra e Anglisë së Kriketit dhe Ekipi i Kriketit të Irlandës janë të vetmet ekipe evropiane me status Testi. Rivali kryesor i Anglisë është Australia dhe ata luajnë me njëri-tjetrin në serialin The Ashes. Anglia fitoi Kupën e Botës së Kriketit në 2019 dhe ICC World Twenty20 në 2010. Irlanda së fundmi ka marrë statusin e Testit në 2017.

Ka një rritje të vazhdueshme të popullaritetit të kriketit për shkak të investimeve të mëdha në lojërat vendase T20 dhe turnetë e bazuar në ekskluzivitet si Euro T20 Slam, të cilat do të luhen midis ekipeve me bazë në qytet të Irlandës, Skocisë, Qipros së Kriketit dhe Holandës.

Hendboll

Hendboll luhet profesionalisht në disa vende evropiane. Federata Evropiane e Hendbollit organizon gara kontinentale për meshkuj dhe femra. Ekipet evropiane kanë dominuar Kampionatin Botëror të Hendbollit të IHF-së për meshkuj dhe gjithashtu kanë fituar shumicën e edicioneve të Kampionatit Botëror të Hendbollit të IHF-së për femra. Skuadrat e shquara të meshkujve përfshijnë Gjermaninë, Francën, Spanjën, Suedinë, Danimarkën, Islandën, Maqedoninë e Veriut, Slloveninë dhe Kroacinë, ndërsa Norvegjia ka dominuar kampionatet e femrave që nga vitet 2000.

EHF Champions League është gara më e rëndësishme e klubeve të hendbollit për ekipet e meshkujve në Evropë dhe përfshin skuadrat kryesore nga vendet më të mira evropiane.

Hokej në akull

Liga Austriake e Hokejve

Hokej mbi akull është sporti më popullor ose një nga sportet më të njohura në shumë vende evropiane, duke përfshirë Çekinë, Zvicrën, Rusinë, Suedinë, Finlandën, Sllovakinë, Letoninë, Bjellorusinë dhe Evropën Qendrore veriore, ku rivalizon futbollin e shoqatave në popullaritet. Është gjithashtu i popullarizuar në nivel profesional në Gjermani, Norvegji, Austri, pjesën më të madhe të Evropës Perëndimore dhe pjesë të izoluara të ish-Bashkimit Sovjetik dhe Jugosllavisë.

Liga e Hokejit Kontinental e ka origjinën nga Rusia, por aktualisht ka ekipe nga tetë vende të tjera. Liga Austriake e Hokejit, Ekstraliga Çeke, Deutsche Eishockey Liga, SM-Liiga, Liga Kombëtare A dhe Liga Suedeze e Hokeit janë liga të tjera profesionale, skuadrat kryesore të të cilave takohen në Ligën e Hokejve të Kampionëve.

Kampionati Evropian i Hokejit në Akull për ekipet kombëtare u luajt nga viti 1910 deri në vitin 1932. Ekipet kombëtare aktualisht luajnë Kampionatin Botëror të Hokejit në Akull, ku Rusia/Bashkimi Sovjetik kanë pretenduar së bashku 27 tituj, Republika Çeke / Çekosllovakia 12 dhe Suedia 11.

liga e regbit

Liga e regbit është e njohur në Anglinë veriore, ku sporti u formua në 1895. Loja është gjithashtu e njohur në Francën jugore.

Kombëtarja e Britanisë së Madhe luajti për herë të parë në vitin 1908 dhe hyri në Kupën e Botës deri në 1992 dhe Tri-Nations deri në 2006. Anglia, Skocia dhe Uellsi kanë luajtur të pavarura që atëherë. Britania e Madhe ka fituar tri herë Kupën e Botës, ndërsa Franca dy herë nënkampione.vetëm liga plotësisht profesionale, Superliga, si dhe kompeticioni Challenge Cup.

Përveç kësaj, loja luhet edhe në mënyrë gjysmë profesionale dhe në nivele amatore në Rusi, Serbi, Itali, Uells, Skoci dhe Irlandë.

Unioni i regbit

Kupa Evropiane e Rugbit

Unioni i regbit është i popullarizuar në Francën jugore, Anglinë jugore, Uells, Skoci, Irlandë dhe Italinë veriore. Edhe pse loja luhet në mënyrë konkurruese në Gjermani, Rusi, Rumani dhe Gjeorgji, ajo nuk është në një nivel plotësisht profesional.

Gara kryesore e Evropës për ekipet kombëtare është Kampionati i Gjashtë Kombeve, i mbajtur për herë të parë në 1883 si Kampionati i Kombeve Vendore. Ekipet e tjera kombëtare evropiane luajnë në Kampionatin Ndërkombëtar të Rugby Europe. Kombëtarja e Anglisë është e vetmja skuadër evropiane që ka fituar Kupën e Botës në Rugbi, ndërsa Franca ishte nënkampione tre herë dhe Uellsi arriti në gjysmëfinale një herë.

Tre garat kryesore vendase të unionit të regbit janë Premiership plotësisht profesional (Angli), Top 14 (Francë) dhe Pro14 (Irlandë, Skoci, Uells, Itali dhe Afrikë e Jugut). Kupa e Kampionëve Evropianë të Rugbit është kampionati kryesor kontinental, me klube që kualifikohen nga tre garat profesionale.

Volejboll

Ekipet evropiane kanë fituar shumicën e edicioneve të Kampionatit Botëror të Volejbollit FIVB për meshkuj, i kryesuar nga Italia me tre fitore. Në Kampionatin Botëror të Volejbollit për Femra FIVB, Bashkimi Sovjetik ka fituar pesë edicione, Rusia dy dhe Italia dhe Serbia nga një. Bashkimi Sovjetik ka fituar tre medalje të arta për meshkuj dhe katër medalje të arta për femra në Lojërat Olimpike.

Konfederata Evropiane e Volejbollit u themelua në vitin 1963, por Kampionati Evropian i Volejbollit për Meshkuj u mbajt për herë të parë në vitin 1948 dhe Kampionati Evropian i Volejbollit për Femra u mbajt për herë të parë në vitin 1949, me Bashkimin Sovjetik dhe Rusinë që kryesonin të dy në tituj.

CEV Champions League mbahet çdo vit që nga edicioni 1959-60. Klubet ruse VC CSKA Moskë dhe VC Zenit-Kazan fituan respektivisht 13 dhe gjashtë edicione, ndërsa klubet italiane Modena Volley dhe Volley Treviso fituan nga katër secila. Liga e Kampionëve CEV për femra mbahet që nga viti 1960–61. WVC Dynamo Moscow fitoi 11 edicione, Uralochka Ekaterinburg fitoi tetë, dhe Volley Bergamo fitoi shtatë.

Vaterpolo

Vaterpoloja luhet profesionalisht në disa vende evropiane. LEN organizon gara kontinentale për meshkuj dhe femra. Skuadrat evropiane kanë dominuar Kampionatin Botëror të akuatikëve dhe kanë fituar edhe disa edicione të kampionatit të femrave.

Liga e Kampionëve LEN është gara më e rëndësishme e klubeve të vaterpolos për ekipet në Evropë dhe përfshin skuadrat kryesore nga vendet më të mira evropiane.