Ding Liren

**Ding Liren** (Kinezisht: 丁立人; lindi më 24 tetor 1992) është një mjeshtër i madh shahu kinez dhe Kampioni i 17-të i Botës së Shahut. Ai është tre herë Kampion Kinez i Shahut. Ding është lojtari i parë kinez që ka luajtur ndonjëherë në një Turne të Kandidatëve dhe ka kaluar 2800 Elo në renditjen botërore të FIDE.

Ding ishte i pamposhtur në shahun klasik nga gushti 2017 deri në nëntor 2018, duke regjistruar 29 fitore dhe 71 barazime. Kjo seri prej 100 ndeshjesh pa humbje ishte më e gjata në historinë e shahut të nivelit të lartë, derisa Magnus Carlsen e kaloi atë më 2019. Ding përfundoi si nënkampion i Kupave të Botës së Shahut më 2017 dhe 2019 radhazi dhe doli i dyti në Turneun e Kandidatëve më 2022: kjo e kualifikoi atë për Kampionatin Botëror të Shahut 2023 kundër Ian Nepomniachtchi, pasi Carlsen nuk pranoi të mbronte titullin e tij. Ding fitoi, duke e bërë atë Kampion Botëror të Shahut, duke mundur Nepomniachtchi 2½ me 1½ në rapid tiebreak të barazimit pas barazimit 7–7 në shahun klasik. Ai humbi titullin ndaj Gukesh Dommaraju në ndeshjen e fundit të Kampionatit Botëror të Shahut 2024, duke arritur rezultatin 6½ me 7½.

## Jeta e hershme
Ding lindi në Wenzhou, Kinë dhe filloi të mësonte shah kur ishte katër vjeç. Ai ndoqi Shkollën fillore Wenzhou Zhouyuan, dhe është diplomuar në Shkollën e Mesme Zhejiang Wenzhou dhe në Fakultetin Juridik të Universitetit të Pekinit.

## Karriera
Ding është tre herë Kampion Kinez i Shahut (2009, 2011, 2012) dhe ka përfaqësuar Kinën në të katër Olimpiada të Shahut nga viti 2012 deri në vitin 2018, duke fituar medalje ari në ekip në vitet 2014 dhe 2018, dhe medalje bronzi dhe ari individuale në vitet 2014 dhe 2018, përkatësisht. Ai gjithashtu fitoi medalje ari në ekip dhe argjendi individual në Kampionatin Botëror të Ekipit në vitin 2015. Ai është gjithashtu fitues i Grand Chess Tour 2019, duke mposhtur Maxime Vachier-Lagrave në finale, dhe i Sinquefield Cup 2019, duke mposhtur Magnus Carlsen në finale.

### 2015-2019
Në gusht 2015, ai u bë lojtari i parë kinez pas Wang Yue që u fut në 10 vendet e para të renditjes botërore të FIDE-s. Në korrik 2016, me një vlerësim blitz prej 2875, Ding ishte lojtari blitz me vlerësimin më të lartë në botë. Pasi u bë nënkampion i Kupës së Botës së Shahut në shtator 2017, ai u bë lojtari i parë kinez që u kualifikua për një Turne Kandidatësh, faza parafundit në Kampionatin Botëror. Në Turneun e Kandidatëve 2018, Ding u rendit i 4-ti me 1 fitore dhe 13 barazime, i vetmi kandidat pa humbje në këtë ngjarje. Në shtator, Ding u bë lojtari i parë kinez që kaloi 2800 Elo në renditjen botërore të FIDE-s, dhe në nëntor ai arriti një vlerësim prej 2816, vlerësimi më i lartë i dhjetë në histori. Kjo e çoi atë në vendin e 4-të në botë për atë muaj.

Në gusht të vitit 2019, Ding u rendit i pari në Sinquefield Cup me një rezultat prej 6½/11 (+2−0=9) me një vlerësim performance prej 2845. Ai fitoi turneun pasi mundi Magnus Carlsen në playoff, duke barazuar të dyja lojërat në pjesën rapid dhe duke fituar 2–0 në pjesën blitz. Në tetor të të njëjtit vit, Ding u kualifikua për Turneun e Kandidatëve 2020–21 duke përfunduar në vendin e dytë në Kupën e Botës për herë të dytë radhazi. Ai humbi ndaj Teimour Radjabov në finale pasi barazoi lojërat klasike (+1−1=2), rapid tiebreaks (+0−0=4), përpara se të humbiste 2–0 në blitz tiebreaks. Së bashku me Magnus Carlsen, Maxime Vachier-Lagrave dhe Levon Aronian, ai ishte finalist i Grand Chess Tour 2019. Ding fitoi finalen e Grand Chess Tour, duke mposhtur Aronian në gjysmëfinale dhe Vachier-Lagrave në finale.

### 2020-2023
Në mars të vitit 2020, Ding luajti në Turneun e Kandidatëve 2020–2021. Në fillim të turneut, ai fitoi një ndeshje, humbi tre dhe barazoi tre në gjysmën e parë të turneut përpara se të pezullohej. Ai përfundoi në vendin e 5-të pasi turneu rifilloi në prill të vitit 2021, me një rezultat prej 7/14 (+4–4=6) dhe një vlerësim performance prej 2768. Gjatë vitit 2022, Ding ishte në gjendje të luante tre nga nëntë turnetë e Champions Chess Tour 2022 duke fituar Chessable Masters ku mundi Magnus Carlsen në gjysmëfinale.

Pasi Sergey Karjakin u skualifikua nga Turneu i Kandidatëve 2022, Ding ishte lojtari me vlerësimin më të lartë në listën e lojtarëve, i cili nuk ishte kualifikuar ende. Ding nuk kishte mundur të udhëtonte në turne jashtë Kinës gjatë pandemisë COVID-19, dhe për këtë arsye nuk kishte përmbushur kërkesat minimale të lojërave për kualifikim, por Shoqata Kineze e Shahut organizoi tre ngjarje të ndryshme me vlerësim me një njoftim të shkurtër për t'i lejuar atij të kualifikohej. Në Turneun e Kandidatëve, Ding u rikuperua nga një fillim i ngadaltë dhe përfundoi me 8/14 (+4−2=8), duke arritur vendin e dytë në fund të turneut më 5 korrik. Më vonë po atë muaj, Kampioni Botëror në fuqi Magnus Carlsen refuzoi të mbronte titullin e tij kundër fituesit të Kandidatëve, Ian Nepomniachtchi. Prandaj, vendi i dytë i Ding e kualifikoi atë për të luajtur kundër Nepomniachtchi në Kampionatin Botëror të Shahut 2023.

Në janar 2023, Ding u paraqit në Turneun Tata Steel, duke mposhtur Gukesh D në raundin e parë, por më pas ai humbi ndaj R Praggnanandhaa, Richard Rapport dhe Anish Giri dhe përfundoi në vendin e 11-të me 5½/13 (+1−3=10). Ky rezultat e uli vlerësimin e tij nën 2800, duke lënë vetëm Magnus Carlsen të mbajë një vlerësim mbi 2800.

### Kampioni Botëror (2023-2024)
Në prill të vitit 2023, Ding dhe Nepomniachtchi e filluan ndeshjen e Kampionatit Botëror me një pjesë klasike me dy ndeshje që përfundoi në barazim 7–7. Më pas Ding e mundi Nepomniachtchi-n në rapid tiebreaks, duke fituar lojën e katërt si i Zi. Ding u bë lojtari i parë kinez që mbajti titullin e Kampionit Botëror të Shahut. Në maj, Ding mori pjesë në GCT Superbet Chess Classic Romania, duke përfunduar në vendin e 8-të me një rezultat prej 4/9 (+1−2=6). Pas kësaj, Ding mori një pushim nëntëmujor nga turnetë, duke përmendur një luftë me depresionin.

## Referime
## Lidhje të jashtne
* Ding Liren kartë vlerësimi në FIDE
* Ding Liren profili dhe lojërat në Chessgames.com
* Ding Liren lojërat e shahut në 365chess.com
* Ding Liren profili i lojtarit në Chess.com