Gjenerata X

**Gjenerata X** (ose shkurt **Gjen X**) është grupi demografik që vjen pas "baby boomers" dhe i paraprinë Mijëvjeçarët (Millennials). Hulumtuesit dhe mediat e njohura përdorin fillimin dhe mesin e vitit 1960 si vit i fillimit të lindjes dhe fundin e vitit 1970 deri në fillimin e vitit 1980 si përfundimin e viteve të lindjes, me gjeneratën që përkufizohet përgjithësisht si njerëz të lindur nga 1965 deri në 1980. Sipas këtij përkufizimi dhe të dhënave të Regjistrimit të SH.B.A.-së, ekzistojnë 65.2 milionë persona te Gjeneratës X në Shtetet e Bashkuara që nga viti 2019. Shumica e anëtarëve të Gjeneratës X janë fëmijë të Gjeneratës së Heshtur (Silent Generation) dhe "baby boomers" të hershëm;

Si fëmijë në vitet 1970 dhe 1980, një kohë e ndërrimit të vlerave shoqërore, Gjen X ndonjëherë quheshin "gjenerata e çelësit", një imazh që lind nga fëmijët që kthehen në një shtëpi të zbrazët dhe kanë nevojë të përdorin çelësin e derës, për shkak të mbikëqyrjes së reduktuar të të rriturve krahasuar me te brezat e mëparshëm. Kjo ishte një rezultat i rritjes së shkallëve të divorcit dhe pjesëmarrjes së rritur të nënave në fuqinë punëtore, para disponueshmërisë së gjerë të mundësive të kujdesit për fëmijët jashtë shtëpisë.

Si adoleshentë dhe të rritur në vitet 1980 dhe 1990, Gjenerata X u quajt "Gjenerata e MTV-së" (duke iu referuar televizionin të videoklipeve muzikore), ndonjëherë duke u karakterizuar si dembelë, cinikë dhe të pakënaqur. Disa nga ndikimet e shumta kulturore në rininë e Gjen X përfshinin një përhapje të zhanreve muzikorë me identitet të fortë social-fisnor siç janë "punk", "post-punk" dhe "heavy metal", përveç formave të mëvonshme të zhvilluara nga vetë Gjen X-at (p.sh. "grunge", "grindcore" dhe zhanre te tjera). Filmi, si lindja e mega-vazhdimeve të ekskluzivitetit dhe një përhapje e filmit të pavarur të mundësuar me video ishte gjithashtu një ndikim i dukshëm kulturor. Video lojërat si në sallonet e dëfrimeve ashtu edhe në pajisjet në shtëpitë perëndimore ishin gjithashtu një pjesë kryesore e argëtimit të të miturve për herë të parë. Politikisht, në shumë vende të Bllokut Lindor gjenerata X përjetoi ditët e fundit të komunizmit dhe kalimit në kapitalizëm si pjesë e rinisë së saj.Ndërsa, në pjesën më të madhe të botës perëndimore, një periudhë e ngjashme kohore u përcaktua nga një dominim i konservatorizmit dhe ekonomisë së tregut të lirë.

Në moshën e mesme gjatë fillimit të shekullit XXI, hulumtimet i përshkruajnë ata si aktivë, të lumtur dhe që kanë arritur një ekuilibër punë-jetë. Grupi gjithashtu është kredituar si sipërmarrës dhe produktiv në vendin e punës më gjerë.

## Terminologjia dhe etimologjia 
alt=|majtas|parapamje| Douglas Coupland popullarizoi termin *Gjenerata X* në romanin e tij të vitit 1991 *Gjenerata X: Përrallat për një Kulturë të Përshpejtuar* .
Termi *Gjenerata X* është përdorur në kohë të ndryshme për të përshkruar rininë e tjetërsuar. Në fillim të viteve 1950, fotografi hungarez Robert Capa e përdori për herë të parë *Gjeneratën X* si titull për një foto-ese rreth të rinjve dhe grave që rriteshin menjëherë pas Luftës së Dytë Botërore. Termi u shfaq për herë të parë në shtyp në një botim të Dhjetorit 1952 të revistës *Holiday* duke njoftuar botimin e tyre të ardhshëm të foto-esesë së Capas. Nga 1976 deri në 1981, muzikanti anglez Billy Idol përdori po këtë gjeneratë si emër për bendin e tij rok punk. Idol ia kishte atribuar emrin e bendit të tij librit *Gjenerata X*, një libër i vitit 1965 mbi kulturën popullore britanike të rinisë, shkruar nga gazetarët Jane Deverson dhe Charles Hamblett-një kopje e të cilit ishte në pronësi të nënës së Idolit. Këto përdorime të termit duket se nuk kanë asnjë lidhje me foto-esenë e Robert Capa-s.

Termi fitoi zbatimin e tij bashkëkohorë pas botimit të "Gjenerata X: Përralla për një Kulturë të Përshpejtuar", një roman i vitit 1991 i shkruar nga autori kanadez Douglas Coupland. Në vitin 1987, Coupland kishte shkruar një pjesë në revistën *Vancouver* me titull "Gjenerata X" e cila ishte "fara e asaj që vazhdoi të bëhej libri". Coupland iu referua bendit të Billy Idol Gjenerata X në artikullin e 1987 dhe përsëri në 1989 në revistën *Vista.* Në propozimin e librit për romanin e tij, Coupland shkruan se *Gjenerata X* është "marrë nga emri i bendit të vjetër punk të Billy Idol në fund të viteve 1970". Sidoqoftë, në 1995 Coupland mohoi lidhjen e termit me bendin, duke deklaruar se:"Titulli i librit nuk erdhi nga bendi i Billy Idol, siç menduan shumë njerëz, por nga kapitulli i fundit i një libri qesharak sociologjik mbi strukturën e klasës amerikane me titull "Klasa", nga Paul Fussell. Në kapitullin e tij të fundit, Fussell emëroi një kategori 'X' të njerëzve të cilët dëshironin të dilnin nga qejfi i statusit, parave dhe ngjitjeve shoqërore që aq shpesh kornizojnë ekzistencën moderne." Gjenerata e Re e Humbur, fëmijë me çelësa, MTV Generation dhe Gjenerata e 13-të (brezi i 13-të) që nga pavarësia amerikane).

## Përkufizimet e datës dhe të moshës 
parapamje| Shkalla e lindshmërisë perëndimore, 1960–1980
Gjenerata X është grupi demografik pas "baby-boomers", pas Luftës së Dytë Botërore, që përfaqëson një ndryshim të brezave nga "baby boomers".Shumë studiues dhe demografë përdorin data që korrespondojnë me modelet e lindshmerise në popullatë. Për Gjeneratën X, në SH.B.A. (dhe gjerësisht, në botën perëndimore ), periudha fillon në një kohë kur nivelet e lindshmërisë filluan të ulen ndjeshëm, pas kulmit të "baby boomers" në fund të viteve 1950, deri në një ngritje në fund të viteve 1970 dhe përfundimisht rimëkëmbja në fillim të viteve 1980.

Në SH.B.A., Qendra e hulumtimeve Pew, nje hulumtues jo-partizan përshkruan një periudhë të Gjeneratës X të viteve 1965–1980 e cila, megjithëse gradualisht, ka arritur të pranohet në qarqet akademike. Për më tepër, megjithëse normat e lindshmërisë janë mbizotëruese në përcaktimin e datave të fillimit dhe mbarimit, qendra vëren: "Brezat janë konstrukte analitike, duhet kohë që konsensusi popullor dhe ekspert të zhvillohet në lidhje me kufijtë e saktë që përcaktojnë një brez nga tjetri". Pew merr parasysh faktorë të tjerë, veçanërisht tregun e punës, si dhe tendencat e sjelljes së një grupi. Duke shkruar për *revistën "Trend" të* Pew në 2018, psikologu Jean Twenge vërejti se "kufijtë e vitit të lindjes së Gjen X debatohen, por vendosen diku rreth viteve 1965–1980". Bordi i Rezervave Federale të SH.B.A. përdor 1965–1980 për të përcaktuar Gjeneraten X. Administrata e Sigurimeve Shoqërore të Sh.B.A (SSA) përcakton vitet për Gjeneraten X midis 1964 dhe 1979. Kurse, Departamenti i Mbrojtjes i SHBA (DMSH) përdor datat 1965 deri 1977. Në librin e tyre të vitit 2002 *kur gjeneratat përplasen*, Lynne Lancaster dhe David Stillman përdorin 1965 deri 1980, ndërsa në 2012 autorët Jain dhe Pant përdorën gjithashtu parametrat e viteve 1965 deri 1980. Mediat amerikane të lajmeve si *The New York Times* dhe *The Washington Post*  përshkruajnë Gjeneratën X si njerëz të lindur midis 1965 dhe 1980. Gallup,  Bloomberg, *Business Insider*,  dhe *Forbes*   përdorin 1965–1980. Revista *Time* shprehet se Gjenerata X është "përkufizuar përafërsisht si çdokush i lindur midis 1965 dhe 1980". 

Në Australi, Qendra e hulumtimit McCrindle përdor vitet 1965–1979. Në Mbretërinë e Bashkuar, Grupi i Fondacionit Rezolucionit përcakton Gjen X si ata të lindur midis 1966 dhe 1980 "PricewaterhouseCoopers", një rrjet shumëkombësh shërbimesh profesionale me seli në Londër, përshkruan punonjësit e Gjenerates X si ata të lindur nga 1965 deri në 1980. 

### Shënues të tjerë të intervalit të moshës 
Në bazë të kohës që i duhet një brezi për tu pjekur, autorët amerikanë William Strauss dhe Neil Howe përcaktojnë Gjeneraten X si ata të lindur midis 1961 dhe 1981 në librin e tyre të vitit 1991 me titull *Gjeneratat*, dhe dallojnë grupin në një valë të hershme dhe të vonë. Jeff Gordinier, në librin e tij 2008 'X shpeton boten', ka gjithashtu një përkufizim më të gjerë për të përfshirë ata që kanë lindur midis 1961 dhe 1977, por ndoshta deri në 1980.  Në 2004, gazetari J. Markert gjithashtu pranoi rritjet 20-vjeçare, por shkon një hap më tej dhe ndan gjeneratën në dy grupe 10-vjeçare me anëtarët e hershëm dhe të mëvonshëm të brezit. E para fillon në 1966 dhe mbaron në 1975 dhe e dyta fillon në 1976 dhe mbaron në 1985; ky mendim zbatohet për secilën brez (Gjeneraten e Heshtur, "baby boomers", "Gjen X", "Mijëvjeçarët", etj.) ) 

Bazuar në ngjarje të jashtme me rëndësi historike, Schewe dhe Noble në 2002 argumentojnë se një grup formohet kundër pikave të rëndësishme dhe mund të jetë çdo kohë.Kundër kësaj logjike, Gjenerata X fillon në 1966 dhe mbaron në 1976, me ata që kanë lindur midis 1955 dhe 1965 te emertuar si "trailing-edge boomers".

Në Kanada, profesori David Foot përshkruan Gjenerata X si "baby boomers" te vonë dhe përfshin ata të lindur midis 1960 dhe 1966, ndërsa "Gjenerata Bust", ata të lindur midis 1967 dhe 1979, konsiderohet tërësisht një brez i veçantë, në librin e tij 1996 "*Boom Bust & Echo : Si të përfitoni nga ndryshimi i ardhshëm demografik"* .  

### Gjenerata e lindur afër fundit të një brezi dhe fillimit të një brezi tjetër 
Gjenerata Gjones (Jones) identifikohet si grupi i njerëzve të lindur në gjysmën e fundit të 'Baby Boomers' nga fillimi i viteve 1960 deri në vitet e para të gjeneratës X.Individët e lindur në gjeneratën X dhe vitet fundit te Mijëvjeçarëve afer viteve 1970 dhe në fillim të mesi i viteve 1980 janë identifikuar nga media si një "mikrogjenerate" me karakteristikat e të dy brezave.  Emrat e dhënë këtyre "cuspers" përfshijnë Gjeneraten X,  Gjenerata Catalano, dhe Gjenerata Oregon Trail.

## Demografia 
### Shtetet e Bashkuara 
parapamje| Brezat e të rriturve që jetojnë në Sh.B.A.
Ekzistojnë ndryshime në numrat e popullsisë Gjen X në varësi të intervalit të datës së zgjedhur.Në SH.B.A., duke përdorur parashikimet e popullsisë së Regjistrimit, Qendra Kërkimore Pew zbuloi se popullsia Gjenerates X e lindur nga 1965 në 1980 numëronte 65.2&nbsp;milion në 2019 Grupi ka të ngjarë të kapërcejë "boomers" në 2028. Në një artikull të vitit 2012 për Qendrën e Përbashkët për Studimet e Strehimit të Universitetit të Harvardit, George Masnick shkroi se "Regjistrimi i popullsisë regjistroi 82.1&nbsp;milion" Gjen X në Masnick SHBA arriti në përfundimin e emigracionit mbushur deficite në çdo vit të lindjes gjatë viteve të ulta të fertilitetit të 1960 dhe fillim të viteve 1970. Në librin e tyre 1991 "*Gjeneratat"* , autorët Howe dhe Strauss treguan se numri i përgjithshëm i individëve te Gjenerates X në SH.B.A. ishte 88.5&nbsp;milion 

#### Ndikimi i programeve të planifikimit familjar 
parapamje| Abortet e Regjistruara të Lindjeve të SH.B.A.-së të raportuara 1970–1980
Pilula e kontrollit të lindjes, e prezantuar në vitin 1960, ishte një faktor kontribues i rënies së nivelit të lindjeve.Fillimisht, pilula u përhap me shpejtësi në mesin e grave të martuara si një trajtim i aprovuar për shqetësimet e menstruacioneve. Sidoqoftë, u zbulua gjithashtu për të parandaluar shtatzëninë dhe u përshkrua si një kontraceptiv në 1964. Pilula, siç u bë e njohur zakonisht, arriti tek gratë e reja, të pamartuara të kolegjit në fund të viteve 1960 kur ligjet e shtetit u ndryshuan dhe ulën moshën e shumicës nga 21 në moshat 18-20.Këto politika zakonisht referohen si ligjet e Hyrjes së Hershme Ligjore (HHL).

Një faktor tjetër kryesor ishte aborti, i disponueshëm vetëm në disa shtete deri në legalizimin e tij në një vendim të Gjykatës së Lartë të SHBA në 1973 në *Roe v.* *Wade* Kjo u përsërit diku tjetër, me legjislacionin për të drejtat e riprodhimit të miratuar, veçanërisht në Mbretërinë e Bashkuar (1967), Francë (1975), Gjermaninë Perëndimore (1976), Zelandë të Re (1977), Itali (1978) dhe Hollandë (1980).Nga 1973 në 1980, shkalla e abortit për 1.000 gra amerikane të moshës 15-44 u rrit në mënyrë eksponenciale nga 16% në 29% me më shumë se 9.6&nbsp;milion ndërprerje të shtatzënisë. Mes viteve 1970 dhe 1980, mesatarisht, për çdo 10 qytetarë amerikanë të lindur, 3 abortoheshin.Sidoqoftë, rritja e imigracionit gjatë së njëjtës periudhë kohore ndihmoi pjesërisht për të kompensuar rënien e nivelit të lindjeve dhe kontribuoi në bërjen e Gjeneratës X një grup demografik të larmishëm etnikisht dhe kulturalisht. 

## Karakteristikat 
### Në Shtetet e Bashkuara 
#### Si fëmijë dhe adoleshentë 
##### Shkallët në rritje të divorcit dhe pjesëmarrja e grave në fuqinë punëtore 
Strauss dhe Howe, të cilët shkruan disa libra mbi gjeneratat, duke përfshirë një specifikisht në Gjeneratën X me titull *Gjenerata e 13-të: Aborto, Riprovo, Injoro, Dështo?* (1993), raportoi se Gjenerata X ishin fëmijë në një kohë kur shoqëria ishte më pak e përqendruar tek fëmijët dhe më e përqendruar tek të rriturit.X ishin fëmijë gjatë një kohe me rritjen e niveleve të divorcit, me normat e divorcit dyfishuar në mesin e viteve 1960, para se të arrinin kulmin në 1980.   Strauss dhe Howe përshkruan një ndryshim kulturor ku vlera shoqërore e qëndrimit së bashku për hir të fëmijëve u zëvendësua me një vlerë shoqërore të vetë-aktualizimit prindëror dhe individual.Strauss shkruajti se shoqëria "lëvizi nga ajo që Leslie Fiedler e quajti një" kult i fëmijës "në epokën e 1950 në atë që Landon Jones e quajti një" kult i të rriturve "të epokës 1970". Harta e Gjeneratave, një raport nga Qendra Kërkimore McCrindle e Australisë shkruan për fëmijët Gjen X: " prindërit e tyre 'Boomer' ishin brezi më i divorcuar në historinë Australiane". Sipas Christine Henseler në librin e vitit 2012 "*Gjenerata X behet globale: Hartimi i një Kulture Rinore në Lëvizje"*, "Ne pamë kalbjen dhe shkatërrimin (e familjes), dhe u bëmë të pashpresë për humbjen."
majtas|parapamje| Martesat në SHBA që përfundojnë në divorc 1950–1990
Fëmijëria e Gjen X përkoi me revolucionin seksual të viteve 1960-1980, të cilën Susan Gregory Thomas e përshkroi në librin e saj "Pavaresisht *gjithçkaje"* si konfuze dhe e frikshme për fëmijët në rastet kur një prind do të sillte partnerë të rinj seksualë në shtëpinë e tyre.Thomas gjithashtu diskutoi se si divorci ishte i ndryshëm gjatë fëmijërisë së Gjen X, me fëmijën që kishte një marrëdhënie të kufizuar ose të ndërprerë me një prind pas divorcit, shpesh babai, për shkak të pritjeve të ndryshme shoqërore dhe ligjore.Në vitet 1970, vetëm nëntë shtete të SHBA lejuan kujdestarinë e përbashkët të fëmijëve, i cili është miratuar që nga të 50 shtetet pas një shtytjeje për kujdestarinë e përbashkët gjatë mesit të viteve 1980.*Kramer vs.* *Kramer*, një dramë juridike amerikane e vitit 1979 bazuar në romanin më të shitur të Avery Corman, erdhi për të mishëruar luftën për kujdestarinë e fëmijëve dhe shkatërrimin e familjes tradicionale bërthamore.
parapamje| Shkalla e pjesëmarrjes në SH.B.A. për gratë profesioniste 1966—2013
Fluksi i shpejtë i grave 'boomer' në forcën e punës që filloi në vitet 1970 u karakterizua nga besimi i shumë njerëzve në aftësinë e tyre për të ndjekur me sukses një karrierë duke përmbushur nevojat e fëmijëve të tyre. Kjo rezultoi në një rritje në fëmijët e çelësave, duke çuar në terminologjinë e "brezit të çelësave" për Gjeneraten X.  Këtyre fëmijëve u mungonte mbikëqyrja e të rriturve në orët midis fundit të ditës së shkollës dhe kur një prindi u kthye në shtëpi nga puna në mbrëmje dhe për periudha më të gjata kohore gjatë verës. "Fëmijët me çelës" (Latchkey children) u bënë të zakonshëm midis të gjitha demografive socio-ekonomike, por kjo ishte veçanërisht e tillë në mesin e fëmijëve të klasës së mesme dhe të lartë.  Sa më i lartë të jetë arritja arsimore e prindërve, aq më të larta shanse do të ishin fëmijët e kësaj kohe, fëmijët për shkak të rritjes së pjesëmarrjes së nënave në fuqinë punëtore në një kohë para se opsionet e kujdesit për fëmijët jashtë shtëpisë të ishin gjerësisht të disponueshme.    McCrindle Research Center e përshkroi grupin si "i pari që u rrit pa një prani të madhe të të rriturve, me të dy prindërit që punonin", duke deklaruar që kjo çoi në Gjeneraten X të ishte më i orientuar nga kolegët se gjeneratat e mëparshme. 

##### Kthesë konservatore dhe neoliberale 
Disa persona të moshuar te Gjenerates X filluan shkollën e mesme në vitet në rënie të presidencës së Carter, por shumica e grupit u ndergjegjesuan shoqërisht dhe politikisht gjatë epokës Reagan . Presidenti Ronald Reagan, i votuar në detyrë kryesisht nga gjenerata e 'boomer',  përqafoi "*ekonominë laissez-faire*" me vrull me shkurtime në rritjen e shpenzimeve qeveritare, ulje të taksave për skuadrën më të lartë të shoqërisë, legalizimin e blerjeve të aksioneve dhe rregullimin e industritë kryesore. Masat patën pasoja drastike në strukturën shoqërore të vendit edhe nëse, gradualisht, reformat fituan pranueshmëri dhe eksportohen jashtë vendit tek pjesëmarrësit e gatshëm. Recesioni i hershëm i viteve 1980 pa papunësi të rritet në 10.8% në 1982 duke kërkuar, më shpesh sesa jo, të ardhura prindërore të dyfishta.  Një në pesë fëmijë amerikanë u rritën në varfëri gjatë kësaj kohe. Borxhi federal pothuajse u trefishua gjatë kohës që Reagan ishte në detyrë, nga 998 dollarë&nbsp;miliard në 1981 në 2.857 dollarë&nbsp;trilion në 1989 duke vendosur barrë më të madhe në ripagimin e gjeneratës në hyrje. 
majtas|parapamje| Broshurë e Departamentit Amerikan të Shëndetësisë botuar në 1988.
Shpenzimet e qeverisë u zhvendosën nga programet e brendshme në mbrojtje. Iniciativat e mbetura të financimit, për më tepër, kishin tendencë të shmangeshin nga programet për fëmijë dhe shpesh të drejtuara drejt popullatës së moshuar, me shkurtime në 'Medicaid' dhe programe për fëmijë dhe familje të reja, dhe mbrojtje dhe zgjerim të 'Medicare' dhe 'Sigurimeve Shoqërore' për popullsinë e moshuar. Këto programe për të moshuarit nuk ishin të lidhura me nevojën ekonomike. Kongresmeni David Durenberger kritikoi këtë situatë politike, duke deklaruar se ndërkohë që programet për fëmijët e varfër dhe për familjet e reja u ndërprenë, qeveria siguroi "kujdes shëndetësor falas për milionerët e moshuar". 

##### Epidemia e 'çarjeve' dhe AIDS-i 
Gjenerata X erdhi në moshë ose ishin fëmijë gjatë epidemisë së çarjeve të viteve 1980, e cila ndikoi në mënyrë disproporcionale në zonat urbane, si dhe komuniteti afrikano-amerikan në betejat e terrenit të drogës në SHBA rritën krimin e dhunshëm dhe varësia nga 'çarja' ndikoi në komunitetet dhe familjet. Midis 1984 dhe 1989, shkalla e vrasjeve për meshkujt e zi të moshës 14 deri 17 vjeç u dyfishua në SH.B.A., dhe shkalla e vrasjeve për meshkuj të zinj nga mosha 18 deri në 24 vjeç u rrit pothuajse aq shumë. Epidemia e çarjeve' kishte një ndikim destabilizues në familjet me një rritje të numrit të fëmijëve në strehim . Në 1986, Presidenti Reagan nënshkroi Ligjin Anti-Abuzim të Drogës për të zbatuar dënimin e rreptë minimal të detyrueshëm për përdoruesit e drogës dhe rriti buxhetin federal për përpjekjet e reduktimit të furnizimit.  

Frika nga epidemia e afërt e AIDS- it e viteve 1980 dhe 1990 u shfaq gjatë viteve formuese të Gjeneratës X. Shfaqja e AIDS përkoi me adoleshencën e Gjenerates X, me sëmundjen e parë klinikisht në SH.B.A. në 1981. Deri në vitin 1985, rreth një deri në dy milion amerikanë ishin HIV-pozitivë. Kjo veçanërisht goditi komunitetin LGBT.  Ndërsa virusi u përhap, në një kohë para se të ishin në dispozicion trajtime efektive, pasoi një panik publik. Programet e edukimit seksual në shkolla u përshtatën për të adresuar epideminë e AIDS-it, e cila mësoi studentët e Gjen X se seksi mund t'ju vriste.  

##### Rritja e informatikës në shtëpi 
parapamje| Një Apple II i 8-bitëve të vitit 1977.
Gjenerata X ishin fëmijët e parë që kishin qasje në kompjuterët personalë në shtëpitë e tyre dhe në shkolla.  Në shkollë, disa projekte kompjuterike u mbështetën nga Departamenti i Arsimit nën "Iniciativën e Teknologjisë" të Sekretarit Amerikan Bell. Kjo u pasqyrua më vonë në programin e Kombeve të Shkollave për Shkollat 1982 në Mbretërinë e Bashkuar  dhe, në Francë, në bazë të *planit të skemës së vitit 1985 informatique pour tous (IPT).*  Gjatë mesit të vitit 1990, sherbimet online si AOL dhe Prodigy, si dhe qasja gjithnjë e më e përhapur në Internet me dial-up në SH.B.A. u mundësuan miliona adoleshentëve të Gjeneratës së vonshme X të hynin në internet, duke hapur rrugën për mijëvjeçarët "vendas digjitalë". 

##### Brezi i të drejtave post-civile 
Në SH.B.A., Gjenerata X ishte grupi i parë që u rrit pas integrimit pas ligjeve raciste Jim Crow. Ata u përshkruan në një raport të marketingut nga '*Specialty Retail*' si fëmijët që "jetuan lëvizjen për të drejtat civile ". Ata ishin ndër fëmijët e parë që u autobusuan për të arritur integrimin në sistemin e shkollës publike. Në vitet 1990, Strauss raportoi se Gjenerata X ishin " më pak racist i brezave të sotëm". Në SH.B.A., Titulli IX, i cili kaloi në 1972, siguroi mundësi të rritura atletike për vajzat e Gen X në mjediset e shkollës publike.  *Roots*, bazuar në romanin nga Alex Haley dhe transmetuar si një seri 12-orëshe, u pa si një pikë kthese në aftësinë e vendit për t'u lidhur me historinë afro-amerikane. 

#### Si të rritur të rinj 
##### Rritja e vazhdueshme e regjistrimeve në kolegj 
parapamje| Regjistrimet totale të vjeshtës në institucionet që japin diploma në SH.B.A. 1965–1998
Në SH.B.A., në krahasim me gjeneratën 'baby boomer', Gjenerata X ishte më e arsimuar se prindërit e tyre me pjesën e të rriturve të rinj që regjistroheshin në kolegj duke u rritur në mënyrë të vazhdueshme nga 1983 para se të arrinte kulmin në 1998. Në vitin 1965, ndërsa boomers-at e hershëm hynë në kolegj, regjistrimi total i studentëve të rinj ishte pak më shumë se 5.7 milion individë në sektorin publik dhe privat. Deri në vitin 1983, viti i parë i regjistrimeve ne kolegj (sipas përcaktimit të hulumtimit te Pew), kjo shifër kishte arritur në 12.2 milion, një rritje prej 53%, në mënyrë efektive një dyfishim i marrjes së studentëve. Ndërsa viti 1990 kaloi, regjistrimet në kolegje vazhduan të rriteshin me rritjen e huave pasi kostoja e një arsimimi u bë më e shtrenjtë në krahasim me kolegët e tyre në mes të viteve 1980.  Deri në vitin 1998, viti i fundit i regjistrimit të kolegjit në gjeneratë, ata që hynë në sektorin e arsimit të lartë arritën në 14.3&nbsp;milion  Përveç kësaj, ndryshe nga Boomers dhe gjeneratat e mëparshme, gratë tejkaluan burrat në nivelet e përfundimit të kolegjit. 

##### Përshtatja në një mjedis të ri shoqëror 
Për të diplomuarit e hershëm të gjenerates X që hynë në tregun e punës në fund të viteve 1980, kushtet ekonomike ishin sfiduese dhe nuk treguan shenja të përmirësimeve të mëdha deri në mes të viteve 1990.  Në SH.B.A., politika monetare kufizuese për të frenuar inflacionin në rritje dhe rënien e një numri të madh të shoqërive të kursimeve dhe huave (bankat private që specializoheshin në hipotekat e shtëpive) ndikuan në mirëqenien e shumë familjeve amerikane dhe nxitën një ndihmë të madhe qeveritare që bëri më shumë buxhet. Për më tepër, tre dekada të rritjes morën fund dhe kontrata shoqërore midis punëdhënësve dhe punonjësve, e cila kishte duruar gjatë viteve 1960 dhe 1970 dhe ishte planifikuar të zgjaste derisa pensioni të mos ishte i zbatueshëm më, nga fundi i viteve 1980, pushime nga puna në shkallë të gjerë, zvogëlimi i korporatave dhe 'offshoring' i shpejtë i prodhimit. 

Në frontin politik, në SH.B.A. gjenerata u bë ambivalente nëse jo plotësisht e pakënaqur me politikën; ata ishin edukuar në hijen e skandalit të Luftës së Vietnamit dhe Watergate dhe erdhën në pjekuri nën presidencat Reagan dhe Bush, me përvojën e dorës së parë të ndikimit të politikave neoliberale. Pak kishin përjetuar një administratë demokratike dhe madje edhe atëherë, vetëm në një nivel atmosferik. Për ata që ishin në të majtë të spektrit politik, zhgënjimet me mobilizimet e mëparshme studentore boomer të viteve 1960 dhe shembja e atyre lëvizjeve drejt një kulture konsumatore "lakmia është e mirë" dhe "yuppie " u ndjenë, në një masë më të madhe, hipokrizi nëse jo tradhti e plotë. Prandaj, preokupimi për "vërtetësinë" dhe jo "shitjen jashtë". Fundi i komunizmit dhe utopia socialiste me rënien e Murit të Berlinit, për më tepër, i shtuan zhgënjimin se çdo alternativë ndaj modelit kapitalist ishte e mundur. 

##### Lindja e dembelizmit 
Në vitin 1990, *revista Time* botoi një artikull me titull "Të jetosh: Vazhdoni me kujdes", i cili përshkruan ata që ishin në të 20-at e tyre si pa qëllim dhe të paqartë. Ekspertët dhe reklamuesit e medias më tej u përpoqën të përcaktonin grupin, duke i portretizuar zakonisht si " njëzet e diqka të fokusuar". Një raport i MetLife vuri në dukje: "media do t'i portretizonte ata si g*jenerata e miqve* : më tepër të vetë-përfshirë dhe ndoshta pa qëllim ... por argëtues".  Filmi i vitit 1994 i Ben Stiller *, Reality Bites* gjithashtu u përpoq të kapte zellin e brezit me një portretizim të qëndrimeve dhe zgjedhjeve të stilit të jetës në atë kohë. 

Stereotipet negative të të rriturve të rinj Gjen X vazhduan, duke përfshirë që ata ishin "të zymtë, cinikë dhe të pakënaqur". Në vitin 1998, stereotipet e tilla nxitën kërkime sociologjike në Universitetin e Stanfordit për të studiuar saktësinë e karakterizimit të të rriturve të rinj Gjen X si cinikë dhe të pakënaqur. Duke përdorur Anketën e Përgjithshme Sociale të Përgjithshme, studiuesit krahasuan përgjigjet me pyetjet identike të sondazhit të bëra nga 18-29 vjeçarë në tre periudha të ndryshme kohore. Për më tepër, ata krahasuan se si të rriturit e moshuar iu përgjigjën të njëjtave pyetjeve të sondazhit me kalimin e kohës. Sondazhet treguan se gjenerata 18-29 vjeçare X shfaqi nivele më të larta të cinizmit dhe pakënaqësisë sesa grupet e mëparshme të 18-29 vjeçarëve të anketuar. Megjithatë, ata gjithashtu gjetën se cinizmi dhe pakënaqësia ishte rritur në mesin e të gjitha grupmoshat e anketuara me kalimin e kohës, jo vetëm të rriturit e rinj, duke e bërë këtë efekt një periudhe, jo një efekt grup . Me fjalë të tjera, të rriturit e të gjitha moshave ishin më cinikë dhe të pakënaqur në vitet 1990, jo vetëm Gjenerata X.  

##### Rritja e internetit dhe 'dot-com bubble' 
Nga mesi i fundit të viteve 1990, nën presidencën e Bill Clinton, optimizmi ekonomik ishte rikthyer në SH.B.A.,  me papunësinë e ulur nga 7.5% në 1992 në 4% në 2000.  Anëtarët më të rinj të Gjenerates X, duke përshkuar administratat, përjetuan politikisht një "rinovim liberal". Në vitin 1997, ''revista 'Time'* botoi një artikull të titulluar "Gjenerata X e Rishikuar", i cili tërhoqi stereotipet negative të raportuara më parë dhe raportoi arritje pozitive, duke përmendur prirjen e Gjenerates X për të bere fillestare të teknologjisë dhe bizneseve të vogla, si dhe ambicien e tyre, e cila studion tregoi se ishte më e lartë në mesin e të rinjve Gjen X se brezat e vjetër.  Megjithatë, ky emer i ngadaltë mbeti.   Ndërsa dekada përparonte, Gjenerata X fitoi një reputacion për sipërmarrje . Në vitin 1999, *The New York Times i'' quajti ata "Gjenerata 1099", duke i përshkruar ata si "grupi dikur i mëshirshëm, por tani i patur zili i punëtorëve të vetëpunësuar, të ardhurat e të cilëve raportohen në Shërbimin e të Ardhurave të Brendshme jo në një formë W-2, por në Formular 1099 ". 
djathtas|parapamje| Disku i programit America Online (AOL) version 2.0 për Microsoft Windows (1994), i përdorur gjerësisht nga Gjenerata X më te ri për të hyrë në internet
Aksesi i konsumatorit në internet dhe zhvillimi i tij tregtar gjatë viteve 1990 dëshmuan një furi të iniciativave të IT. Kompanitë e krijuara rishtas, të nisura në bursat globale, u formuan me gjenerata të dyshimta të të ardhurave ose fluks parash Kur 'dot-com bubble' shpërtheu përfundimisht në 2000, gjenerata e hershme X e cila kishte filluar si sipërmarrës në industrinë e IT duke hipur në valën e Internetit, si dhe programues të sapo kualifikuar në fund të brezit (të cilët ishin rritur me AOL dhe shfletuesit e parë në Internet), u kapën të dy në përplasje. Kjo pati pasoja të mëdha, me pasoja ndër-gjeneratave; pesë vjet pas shpërthimit të 'bubble', matrika e re e studentëve mijëvjeçarë të IT ra me 40% dhe me sa 70% në disa programe të sistemeve të informacionit. 

Sidoqoftë, pas krizës, sociologu Mike Males raportoi besim dhe optimizëm të vazhdueshëm midis grupit duke thënë se "sondazhet vazhdimisht gjejnë 80% deri 90% të Gjenerates X me vetëbesim dhe optimist".  Meshkujt shkruan "këta të rinj amerikanë më në fund duhet të marrin njohjen e merituar", duke lavdëruar grupin dhe duke deklaruar se "Gjenerata X e ngritur në mënyrë të lejuar, e përçmuar botërisht është" brezi i madh "i vërtetë, sepse ajo ka trimëruar një klimë armiqësore shoqërore për të kthyer prirjet e zhurmshme ", duke i përshkruar ata si grupi më i vështirë që nga brezi i Luftës së Dytë Botërore . Ai raportoi se tendencat sipërmarrëse të Gjen X-ave ndihmuan në krijimin e industrisë së teknologjisë së lartë që nxiti rimëkëmbjen ekonomike të viteve 1990.   Në vitin 2002, ''revista 'Time'* botoi një artikull të titulluar "Perfundimisht *Gjen X-at nuk jane dembele"*, raportimi i katër në pesë biznese të reja ishin punë e Gjen X-ave.   Autori Neil Howe raportoi të dhënat e sondazhit që tregojnë se Gjenerta X po bashkëjetonin dhe martoheshin në rritje në numër pas sulmeve terroriste, me të anketuarit e studimit Gjen X që raportuan se nuk dëshironin të jetonin më vetëm.  Në tetor 2001, *Seattle Post-Intelligencer* shkruajti për Gjeneraten X: "Tani ata mund të përballen me ngjarjet më formuese të jetës dhe brezit të tyre."  *Greensboro News &amp;amp; Record* raportoi se anëtarët e grupit "ndien një valë patriotizmi që kur terroristët goditën" duke dhënë gjak, duke punuar për bamirësi, duke dhuruar bamirësi dhe duke u bashkuar me ushtrinë për të luftuar Luftën kundër Terrorit .  *Juria Ekspert*, një botim i Shoqërisë Amerikane të Konsulentëve Gjykues, raportoi: "Anëtarët e Gjenerates X iu përgjigjën sulmeve terroriste me shpërthime patriotizmi dhe entuziazmi kombëtar që befasuan edhe vetë." 

#### Në moshën e mesme 
##### Arritja e një ekuilibri punë-jetë 
Në vitin 2011, analiza e sondazhit nga *Studimi Gjatësor i Rinisë Amerikane* zbuloi që Gjen X ( përcaktuar si ata që ishin atëherë midis moshës 30 dhe 50 vjeç) të ishte "i ekuilibruar, aktiv dhe i lumtur" në moshën e mesme dhe si arritjen e një ekuilibri punë-jetë . Studimi gjatësor i të rinjve është një studim i financuar nga NIH - NIA nga Universiteti i Miçiganit i cili ka studiuar Gjeneraten X që nga viti 1987. Studimi bëri pyetje të tilla si "Duke menduar për të gjitha aspektet e jetës tuaj, sa jeni të lumtur? Nëse zero do të thotë që ju jeni shumë të pakënaqur dhe 10 do të thotë që jeni shumë të lumtur, ju lutemi vlerësoni lumturinë tuaj. " LSA raportoi se " niveli mesatar i lumturisë ishte 7.5 dhe mesatarja (rezultati i mesëm) ishte 8. Vetëm katër përqind e të rriturve të Gjeneratës X treguan një lumturi të madhe (një rezultat prej tre ose më i ulët). Njëzet e nëntë përqind e të rriturve të Gjeneratës X ishin shumë të lumtur me një rezultat prej 9 ose 10 në shkallë. "    

Në vitin 2014, Qendra e hulumtimeve Pew dha një pasqyrë të mëtejshme, duke e përshkruar grupin si "tru, skeptik dhe të vetë-mbështetur; ata nuk janë duke u mashtruar ose përkëdhelur, dhe ata thjesht mund të mos i japin shumë rendesi asaj që të tjerët mendojnë për ta. Apo nëse të tjerët i mendojnë fare. "  Për më tepër, udhëzuesit në lidhje me menaxhimin e gjeneratave të shumta në fuqinë punëtore përshkruajnë Gen X-sat si: të pavarur, elastik, të shkathët, të vetë-menaxhuar, të adaptueshëm, cinik, pragmatik, skeptik të autoritetit dhe si duke kërkuar një ekuilibër punë-jetë.   

##### Sipërmarrja si tipar individual 
[majtas|parapamje| Bashkëthemeluesi i [Google Sergey Brin, duke folur në një konferencë në Web 2.0.]]
Individualizmi është një nga tiparet përcaktuese të Gjeneratës X, dhe pasqyrohet në frymën e tyre sipërmarrëse.  Në librin  e vitit 2008 "*X Saves the World: How Generation X got the Shaft but Can Still Keep Everything from Sucking" au''tori Jeff Gordinier përshkruan Gjeneraten X si një " demograf i kalit të errët " i cili "nuk kërkon në qendër të vëmendjes". Gordiner citon shembuj të kontributeve të Gjen X në shoqëri të tilla si: Google, Wikipedia, Amazon.com dhe YouTube, duke argumentuar se nëse 'boomers' do t'i kishte krijuar ato, "ne kurrë nuk do ta dëgjonim fundin e saj". Në libër, Gordinier krahason Gjeneraten X me 'boomers', duke thënë se 'boomers' priren të trumbetojnë arritjet e tyre më shumë sesa Gjenerata X, duke krijuar ato që ai i përshkruan si "mitologji të hollësishme" rreth arritjeve të tyre. Gordiner përmend Steve Jobs si një shembull, ndërsa Gjenerata X, argumenton ai, ka më shumë të ngjarë me "thjesht në heshtje i bëjnë gjërat e tyre". 

Në një artikull të vitit 2007 të botuar në Harvard Business Review, autorët Strauss dhe Howe shkruajnë për Gjeneraten X: "Ata janë tashmë gjenerata më e madhe sipërmarrëse në historinë e SHBA; njohuria e tyre e teknologjisë së lartë dhe qëndrueshmëria në treg kanë ndihmuar Amerikën të përparojë në epokën e globalizimit. "  Sipas autorëve Michael Hais dhe Morley Winograd:Bizneset e vogla dhe shpirti sipërmarrës që mishërojnë Gjen X-at janë bërë nga institucionet më të njohura në Amerikë. Ka pasur një ndryshim të fundit në sjelljen e konsumatorit dhe Gjen X-at do të bashkohen me "gjeneratën idealiste" në inkurajimin e kremtimit të përpjekjeve individuale dhe marrjes së rrezikut të biznesit. Si rezultat, X-at do të ndezin një rilindje të sipërmarrjes në jetën ekonomike, edhe pse besimi i përgjithshëm në institucionet ekonomike bie. Klientët, dhe nevojat dhe dëshirat e tyre (përfshirë Millennials) do të bëhen Ylli i Veriut për një brez të ri të tërë sipërmarrësish. Një studim i vitit 2015 nga Sage Group raporton që Gjen X-at "dominojne fushën e lojës" në lidhje me themelimin e ndërmarrjeve të reja në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada, me X që lançon shumicën (55%) të të gjitha bizneseve të reja në 2015.  

##### Përfitimet i të ardhurat nga arsimi në kolegj 
Ndryshe nga mijëvjeçarët, Gjenerata X ishte gjenerata e fundit në SH.B.A. për të cilët arsimi i lartë ishte shpërblyer financiarisht . Në 2019, Banka Federale e Rezervave të St. Louis publikoi kërkime (duke përdorur të dhëna nga *Sondazhi i Financave të Konsumatorit* 2016) duke demonstruar se pas kontrollit për racën dhe moshën, familjet grupore me kryefamiljarë me arsim pas mesëm dhe të lindur para vitit 1980 kanë parë primet e pasurisë dhe të ardhurat, ndërsa, për ata pas 1980, primi i pasurisë është dobësuar në një pikë të parëndësishme statistikore (pjesërisht për shkak të rritjes së kostos së kolegjit ). Primi i të ardhurave, megjithëse mbetet pozitiv, ka rënë në nivele historike, me trajektore më të theksuara në rënie midis kryefamiljarëve me diploma pasuniversitare . 

##### Prindërimi dhe vullnetarizmi 
Për sa i përket avokimit për fëmijët e tyre në mjedisin arsimor, autori Neil Howe përshkruan prindërit e Gjen X si të ndryshëm nga prindërit boomer. Howe argumenton se Gjen X nuk janë prindër helikopterësh, të cilët Howe i përshkruan si një stil prindërimi i prindërve boomer të mijëvjeçarëve. Howe e përshkroi Gjen X në vend të tij si "prindër luftëtarë vjedhurazi", për shkak të prirjes së prindërve Gjen X për të lënë çështje të vogla dhe të mos qëndrojnë pezull mbi fëmijët e tyre në mjedisin arsimor, por për të ndërhyrë me forcë dhe shpejt në rast të çështjeve më serioze .  Në vitin 2012, Korporata për Shërbimin Kombëtar dhe të Komunitetit renditi normat e vullnetarëve të Gjenerates X në SHBA në "29.4% në vit", më e larta krahasuar me brezat e tjerë. Renditjet u bazuan në një mesatare lëvizëse tre-vjeçare midis 2009 dhe 2011.  

##### Diferencimi i të ardhurave me gjeneratat e mëparshme 
Një raport i titulluar *Lëvizshmëria Ekonomike: A është endrra Amerikane e Gjallë dhe Mirë?* u përqendrua në të ardhurat e meshkujve 30–39 në 2004 (ata të lindur në Prill 1964)Mars 1974). Studimi u lëshua në 25 maj 2007 dhe theksoi se burrat e këtij brezi bënë më pak (me 12%) sesa baballarët e tyre kishin në të njëjtën moshë në 1974, duke përmbysur kështu një trend historik. Arriti në përfundimin se, në vit rritjet në të ardhurat e familjeve të krijuara nga baballarët / djemtë u ngadalësuan nga një mesatare prej 0.9% në 0.3%, mezi duke ecur në hap me inflacionin. "Të ardhurat e familjes janë rritur megjithatë (gjatë periudhës 1947 deri në 2005) sepse më shumë gra kanë shkuar në punë",     "duke mbështetur të ardhurat e burrave, duke shtuar një fitues të dytë në familje . Dhe si me të ardhurat e meshkujve, tendenca është në rënie. "   

### Diku tjetër 
Megjithëse, globalisht, fëmijët dhe adoleshentët e Gjenerates X do të jenë ndikuar shumë nga industritë kulturore të SH.B.A.-së me rryma të përbashkëta globale (p.sh. rritja e shkallëve të divorcit, epidemia e AIDS-it, përparimet në TIK ), nuk ka një koncept të lindur në SH.B.A. por perspektiva të shumëfishta dhe rezultatet gjeografike. Edhe brenda periudhës së analizës, brenda bashkësive kombëtare, të përbashkëtat do të kenë ndryshuar në bazë të datës së lindjes së dikujt. Brezi, vëren gjithashtu Christine Henseler, u formua po aq nga ngjarjet e botës reale, brenda kufijve kombëtarë, të përcaktuara nga incidente specifike politike, kulturore dhe historike. Ajo shton "Me fjalë të tjera, është në mes të dy hapësirave reale, të kufizuara qartë dhe rrymave globale më të rrjedhshme që ne mund të dallojmë frymën e Gjenerates X". 

Në vitin 2016, një projekt global i njohurive të konsumatorëve nga Viacom International Media Networks dhe Viacom, bazuar në mbi 12,000 të anketuar në të gjithë 21 vendet,  raportoi për qasjen jokonvencionale të Gjen X ndaj seksit, miqësisë dhe familjes,  dëshirën e tyre për fleksibilitet dhe përmbushja në punë  dhe mungesa e krizës së moshës së mesme për Gjen X.  Projekti përfshinte një dokumentar 20-minutesh me titull *Gjen X Sot* . 

#### Rusia 
Në Rusi Gjenerata X referohet si "fëmijët e fundit Sovjetik", si fëmijët e fundit që kane ardhur para rënies së komunizmit në kombin e tyre dhe para rënies së Bashkimit Sovjetik. Kjo gjeneratë, e kapur nga nderrimi mes marksizmit-leninizmit dhe një të ardhme të panjohur, dhe e mashtruar nga klasat e reja politike të brendshme, mbeti kryesisht apatike. 

#### Franca 
Në Francë, "Gjenerata X" nuk është aq e njohur ose e përdorur për të përcaktuar anëtarët e saj. Demografikisht, ata që kishin lindur herët gjatë asaj periudhe nganjëherë quheshin 'Génération Bof' për shkak të prirjes së tyre për të përdorur fjalën 'bof', e cila, e përkthyer në anglisht, do të thotë "sidoqoftë". 

#### Republika e Irlandës 
Termi "Gjenerata X" ka qenë për të përshkruar irlandezët e lindur mes 1965 dhe 1985; ata u rritën gjatë turbullirave dhe recesionit ekonomik të viteve 1980, duke u rritur në periudhën e prosperitetit të Tigrit Kelt në vitet 1990 e në vazhdim.   Përshtatshmëria e termit për Irlandën është vënë në dyshim, me Darach Ó Séaghdha duke theksuar se "Gjenerata X zakonisht kahasohet me atë më parë duke u rritur në njësi familjare më të vogla dhe të ndryshme për shkak të prindërve të tyre që kanë qasje më të madhe në kontracepsion dhe divorc - përsëri, gjëra që nuk ishin gjerësisht të disponueshme në Irlandë. [ *Kontracepcioni ishte në dispozicion vetëm me recetë në 1978 dhe pa recetë në 1985; divorci ishte i paligjshëm deri në 1996.* ] Sidoqoftë, kjo gjeneratë ishte në pozicionin kryesor për të përfituar nga Tigri Kelt, Procesi i Paqes dhe liberalizimet e futura në këmbë të anëtarësimit në BE dhe kishte më pak të ngjarë të emigronte sesa ato që erdhën para dhe pas. Ju mund të thoni se në shumë mënyra, këta janë vendet e vërteta të Irlandës. " 

Kulturikisht, Britpop, Roku Kelt, ringjallja e traditave, *At Ted*, Kupa Botërore FIFA 1990 dhe kultura e tërbuar ishin domethënëse.   Kënga e Komedisë Hyjnore "Gjenerata Sex " (1998) pikturoi një pamje të hedonizmit në fund të shekullit të 20-të, si dhe ndikimin e saj në media.  

Libri i David McWilliams '2005 *Fëmijët e Papës: Elita e Re e Irlandës* profilizoi irlandezë të lindur në vitet 1970 (pak para vizitës se papes në Irlandë ), i cili ishte një 'baby boom' që pa popullsinë e Irlandës për herë të parë që nga vitet e urisë së Madhe të 1840 . Fëmijët e Papës ishin në gjendje të përfitonin nga Tigri Keltik dhe kultura e sapo liberale, ku Kisha Katolike kishte dukshëm më pak fuqi shoqërore.  

#### Mbretëria e Bashkuar 
##### Si fëmijë, adoleshentë dhe të rritur të rinj 
###### Mjedisi politik 
Këshilli i Kërkimeve Ekonomike dhe Sociale të Mbretërisë së Bashkuar e përshkroi Gjeneratën X si "fëmijët e Thatcher" sepse grupi u rrit ndërsa Margaret Thatcher ishte Kryeministre nga 1979 në 1990, "një kohë e fluksit shoqëror dhe e transformimit". Të lindurit në fund të viteve 1960 dhe në fillim të viteve 1970 u rritën në një periudhë trazirash shoqërore. Nderkohe qe papunësia ishte e ulët në fillim të viteve 1970, trazirat industriale dhe shoqërore u përshkallëzuan. Aksioni i grevës arriti kulmin në " dimrin e pakënaqësisë " në 1978–79 dhe Problemet filluan të shpaloseshin në Irlandën e Veriut . Kthesa drejt politikave neoliberale të prezantuara dhe të mbajtura nga qeveritë konservatore të njëpasnjëshme nga 1979 në 1997 shënoi fundin e konsensusit të pasluftës. 

###### Arsimi 
Çmontimi pothuajse universal i sistemit të shkollës gramatikore në Britaninë e Madhe gjatë viteve 1960 dhe 70 nënkuptonte që shumica dërrmuese e grupit të ndiqte shkolla të mesme moderne, të emërtonin shkolla gjithëpërfshirëse me arsim të detyrueshëm që mbaronin në moshën 16 vjeç.   Sidoqoftë, gjerësisht kishte një rritje të niveleve të arsimit në mes të kësaj moshe, ndërsa Gjenerata X kaloi nëpër të. 

Në 1990, 25% e të rinjve në Angli qëndruan në një lloj arsimi me kohë të plotë pas moshës 18 vjeç, kjo ishte një rritje nga 15% një dekadë më parë.  Më vonë, Akti i Arsimit të Lartë dhe të Lartë 1992 dhe liberalizimi i arsimit të lartë në Mbretërinë e Bashkuar pa një numër më të madh të atyre që kanë lindur drejt fundit të brezit duke fituar vende universitare.  Kjo ishte veçanërisht e vërtetë për anëtarët më të rinj të popullsisë në moshë që punon. Në vitin 1984, 26% e të rinjve nga 16 deri në 24 vjeç nuk ishin as në arsim me kohë të plotë ose nuk merrnin pjesë në fuqinë punëtore.  Sidoqoftë, kjo shifër u ul ndërsa situata ekonomike u përmirësua duke arritur në 17% në 1993. 

##### Në moshën e mesme 
Një studim i vitit 2016 i mbi 2,500 punëtorë britanikë të zyrave i kryer nga Workfront zbuloi se të anketuarit e anketës të të gjitha moshave përzgjodhën ata nga Gjenerata X si punonjësit më punëtorë të anëtarëve të fuqisë punëtore (të zgjedhur nga 60%).  Gjenerata X u rendit gjithashtu më e larta midis kolegëve të punës për të pasur etikën më të fortë të punës (zgjedhur nga 59.5%), duke qenë më i dobishmi (55.4%), më i afti (54.5%) dhe zgjidhësit më të mirë të problemeve / zgjidhës të problemeve (41.6%) )  
majtas|parapamje| Rënia e Murit të Berlinit në 1989 ishte një ngjarje e shënuar në vitet formuese të Gjeneratës X.

#### Gjermania 
Në Gjermani, "Gjenerata X" nuk përdoret ose zbatohet gjerësisht. Në vend të kësaj, i është referuar "Gjenerimit Golf" në republikën e mëparshme të Gjermanisë Perëndimore, bazuar në një roman të Florian Illies ndërsa, në lindje, fëmijë të "Mauerfall" ose duke zbritur nga muri.Për ish -gjermanolindorët, kishte adaptim por edhe një ndjenjë të humbjes së vlerave dhe strukturave të mësuara, ndonjëherë duke u kthyer në rrëfime romantike të fëmijërisë së tyre. Për ata në Perëndim, një periudhë zbulimi dhe eksplorimi të asaj që kishte qenë një tokë e ndaluar. 

#### Afrika e Jugut 
Në Afrikën e Jugut, Gjenerata X kaloi vitet e tyre formuese të viteve 1980 gjatë "mjedisit mbi-të politizuar të viteve të fundit të aparteidit ". 

## Artet dhe kultura 
[djathtas|parapamje| Ky ilustrim tregon tre gurë kulturorë për Gjeneraten X: këngëtari [Michael Jackson, i cili dominoi top listat në vitet 1980; personazhe alienë nga loja e famshme video Arcade *Space Invaders* ; dhe një videokasetë, e cila revolucionarizoi argëtimin në shtëpi duke u mundësuar shikuesve televizivë të regjistronin shfaqje dhe të shikonin filma të paregjistruar në shtëpi.]]

### Muzika 
Gjenerata X ishin grupi i parë që erdhi në moshë me MTV . Ata ishin gjenerata e parë që përjetuan shfaqjen e videoklipeve si adoleshentë dhe nganjëherë quhen Gjenerata MTV .   Gjenerata X ishin përgjegjës për lëvizjen alternative të rok- ut të viteve 1990 dhe 2000, duke përfshirë nën-zhanrin grunge.   Hip hop është përshkruar gjithashtu si muzikë përcaktuese e gjeneratës, veçanërisht artistë të tillë si Tupak Shakur, NWA dhe The Notorious BIG . 

#### 'Punk rock' 
[majtas|parapamje| [The Offspring duke performuar në 2008 në Fortaleza, Brazil]]
Nga 1974 në 1976, u krijua një brez i ri i grupeve rok të tilla si Ramones, Johnny Thunders dhe Heartbreakers, The Dictators në New York City, Sex Pistols, the Clash, the Damned, and Buzzcocks në Mbretërinë e Bashkuar dhe Saints in Brisbane . Nga fundi i vitit 1976, këto akte u njohën përgjithësisht si formimi i pararojës së "roku punk", dhe ndërsa 1977 u afrua, roku punk u bë një fenomen kulturor i madh dhe shumë i diskutueshëm në Mbretërinë e Bashkuar.  Kjo krijoi një nenkulture punk e cila shprehu rebelimin rinor dhe u karakterizua nga stilet e veshjeve dhe zbukurime t ndryshme (duke filluar nga qëllimisht sulmuese bluza, xhaketa lëkure, studded apo bandat me thumba të mprehta dhe bizhuteri, si dhe skllavërisë dhe S & M rroba) dhe një shumëllojshmëri të ideologjive anti-autoritare që prej asaj kohe janë shoqëruar me formën.  Në vitin 1977 ndikimi i muzikës dhe nënkulturës së punk rock-ut u bë më i përhapur, duke u përhapur në të ndryshme vende të botës.  Në përgjithësi, ajo zuri rrënjë në skenat lokale që tentonin të refuzonin lidhjen me rrjedhën kryesore .  Në fund të viteve 1970 punk përjetoi valën e tij të dytë në të cilën aktet që nuk ishin aktive gjatë viteve të tij formuese miratuan stilin.

Ndërsa në fillim muzikantët e punkut nuk ishin vetë Gjen X (shumë prej tyre ishin boomers te vonë, ose Gjenerata Jones ),  baza e tifozëve te punk-ut u bë gjithnjë e më e orientuar drejt Gjen X ndërsa X-at më të rinje hynë në adoleshencën e tyre, dhe për këtë arsye bëri një ngulitje domethënese në grup.  Nga vitet 1980, nën-zhanre më të shpejta dhe më agresive siç është punk-u hardkor (p.sh. Kërcënim i vogël ), punk rrugore (p.sh. 'the Exploited', NOFX ) dhe anarko-punk (p.sh. Subhumans ) u bënë modat mbizotëruese të rokut punk. Muzikantët që identifikohen ose frymëzohen nga punku shpesh më vonë ndoqën drejtime të tjera muzikore, duke rezultuar në një gamë të gjerë spinoffs, duke krijuar zhanre të tilla si "post-punk", "new wave" dhe më vonë "indie pop", roku alternativ dhe rok rok . Gjenerata X nuk ishin më thjesht konsumatorë të punk-ut, por u bënë edhe krijues.  Në vitet 1990 punk rock u rishfaq në rrymën kryesore, pasi grupet punk rock dhe pop punk me anëtarë të Gen X si Green Day, Rancid, The Offspring dhe Blink-182 sollën zhanrin e popullaritetit të gjerë. 

#### 'Hard Rock' 
 
Padyshim në një mënyrë të ngjashme me punkun, një ndjenjë zhgënjimi, inati dhe zemërimi katalizoi Hard rok- un dhe metalin e rëndë për t’u rritur nga ndikimi i mëparshëm i rok-ut.

#### 'Post-punk' 
Energjia e gjeneruar nga lëvizja punk nisi një përhapje të mëvonshme të nën-kulturave të çuditshme dhe eklektike post-punk, duke përfshirë një valë të re, gotike etj, dhe duke ndikuar në Romanca te reja.

#### 'Grunge' 
[djathtas|parapamje| Këngëtari i [Nirvana (grup muzikor)|Nirvana-s Kurt Cobain (i fotografuar këtu në 1992) u quajt "zëri i Gjeneratës X" në vitet 1990, duke luajtur të njëjtin rol për këtë demografik si Bob Dylan dhe John Lennon luajtur për "baby boomers" në vitet 1960. ]]
Një shembull i dukshëm i rok - ut alternativ është muzika grunge dhe nënkultura shoqëruese që u zhvillua në Paqësorin Veri-Perëndimor të Teksteve të këngëve Grunge të SHBA janë quajtur "... produkt i sëmundjes te Gjenerates X".  Vulture komentoi: "grupet më të mira u ngritën nga mërzia e 'fëmijëve me çelësa' ". "Njerëzit bënin rekorde plotësisht për të kënaqur veten e tyre sepse nuk kishte askënd tjetër për të kënaqur" komentoi producenti Jack Endino .  Tekstet e Grunge janë tipike të errëta, nihiliste,  mbushura me zemërim, të munduar dhe shpesh adresojnë tema të tilla si tjetërsimi shoqëror, dëshpërimi dhe apatia .  *The Guardian* shkroi se grunge "nuk ricikloi klikime banale, por trajtoi subjekte me peshë".  Temat e teksteve të grunge përfshinin strehimin në shtëpi, vetëvrasje, përdhunim,  shtëpi të prishura, varësi nga droga, urrejtje nga vetja,  mizogjini, abuzim në familje dhe gjetjen e "kuptimit në një univers indiferent".  Tekstet e Grunge kanë tendencë të jenë introspektive dhe synojnë t'i lejojnë dëgjuesit të shohë çështje të fshehura personale dhe të shqyrtojë shthurjen në botë.  Grupet e dukshme grunge përfshijnë: Nirvana, Pearl Jam, Alice in Chains, Stone Temple Pilots dhe Soundgarden .  

#### Hip hopi 
majtas|parapamje| Kjo karikaturë përshkruan një balerin të epokës së 1980-tës duke bërë breakdancing, një formë vallëzimi afro-amerikane që ishte një pjesë kryesore e kulturës së hip hopit .
Epoka e artë e hip hopit i referohet muzikës hip hop të bërë nga mesi i viteve 1980 deri në mes të viteve 1990, zakonisht nga artistë me origjinë nga zona metropolitane e Nju Jorkut,  që karakterizohej nga larmia, cilësia, inovacioni dhe ndikimi i tij pas shfaqja dhe vendosja e zhanrit në dekadën e mëparshme.      Kishte lloje të ndryshme të lëndës, ndërsa muzika ishte eksperimentale dhe marrese e mostrave eklektike.  Artistët që shoqërohen më shpesh me periudhën janë LL Cool J, Run – DMC, Public Enemy, the Beastie Boys, KRS-One, Eric B. &amp;amp; Rakim, De La Soul, Big Daddy Kane, EPMD, A Tribe Called Quest, Wu -Tang Clan, Slick Rick, Ultramagnetik MC,  dhe Jungle Brothers .  Lirimet nga këto akte bashkëjetuan në këtë periudhë dhe ishin komerciale të vlefshme si ato të artistëve të hershëm rap të gangstës si Ice-T, Geto Boys dhe NWA, seks rapset e 2 Live Crew dhe Too Short, dhe partisë - muzikë e orientuar nga akte të tilla si Kid 'n Play, The Fat Boys, DJ Jazzy Jeff &amp;amp; The Fresh Prince dhe MC Hammer . 

Përveç vetë-glorifikimit lirik, hip hopi u përdor gjithashtu si një formë e protestës shoqërore. Përmbajtja lirike nga epoka shpesh tërhoqi vëmendjen për një larmi çështjesh sociale duke përfshirë jetesën afrocentrike, përdorimin e drogës, krimin dhe dhunën, fenë, kulturën, gjendjen e ekonomisë amerikane dhe luftën e njeriut modern. Këngët e hip hopit të ndërgjegjshëm dhe politik të kohës ishin një përgjigje ndaj efekteve të kapitalizmit amerikan dhe ekonomisë politike konservatore të ish-Presidentit Reagan. Sipas Rose Tricia, "Në rap, marrëdhëniet midis praktikës kulturore të zezë, kushteve shoqërore dhe ekonomike, teknologjisë, politikës seksuale dhe racore dhe policisë institucionale të terrenit popullor janë komplekse dhe në lëvizje të vazhdueshme". Edhe pse hip hop ishte përdorur si një mekanizëm për çështje të ndryshme shoqërore, ai ishte ende shumë kompleks me çështje brenda vetë lëvizjes.  Ekzistonte gjithashtu shpesh një theks i veçantë në nacionalizmin e zi .Artistët e hip hopit shpesh flisnin për varfërinë urbane dhe problemet e alkoolit, drogës dhe bandave në komunitetet e tyre.  Kënga më me ndikim e Armikut Publik , "Luftoni Fuqinë ", doli në këtë kohë; kënga i flet qeverisë, duke proklamuar që njerëzit në geto kanë liri të fjalës dhe të drejta si çdo amerikan tjetër. 

### Film 
Hyrja ekonomike e video mediumeve në tregun e konsumit mbështeti rritjen dhe popullaritetin e filmit të pavarur.

#### Filma indie 
alt=|djathtas|parapamje| Kevin Smith është një kineast indie me ndikim i përgjithshëm Gen X, filmi i tij kryesor është *Clerks* .
Gjenerata X ishte kryesisht përgjegjës për lëvizjen e filmave "indie" (shkurt për *independent*, "pavarur" në anglisht) të viteve 1990, si si regjisorë të rinj, ashtu edhe në pjesën më të madhe, si audienca e filmave që nxiti kërkesën për filma të tillë.    dhe Richard Linklater   janë quajtur regjisorë të Gjeneratës X. Smith është më i njohur për filmat e tij View Askewniverse, filmi kryesor që është *Clerks*, i cili vendoset në New Jersey rreth vitit 1994, dhe përqendrohet në dy nëpunës të dyqaneve komoditet në të njëzetat. Linklater e *Slacker* ngjashme eksploron karaktere të rinj të rritur të cilët ishin të interesuar për philosophizing .  Ndërsa nuk ishte anëtar i vetë Gjen X, regjisori John Hughes është njohur se ka krijuar filma klasikë adoleshentë të viteve 1980 me karaktere të hershme të Gjen X të cilat "një brez i tërë mori në pronësi", duke përfshirë *Klubin e Mëngjesit*,   *Gjashtëmbëdhjetë Qirinj*, *Weird Science* dhe ''Ferris Bueller's Day Off* .  Në Francë, u shfaq një lëvizje e re, *pamja Cinéma du*, e kryesuar nga kineastët Luc Besson, Jean-Jacques Beineix dhe Leos Carax . Edhe pse jo vetë Gen X-at, *Subway* (1985), *37 ° 2 le matin* (anglisht: *Betty Blue* ; 1986) dhe *Mauvais Sang* (1986) u përpoqën të kapnin në ekran sëmundjen e gjenerates, ndjenjën e bllokimit dhe dëshirën për të shpëtuar. 

#### Ekskluzivitet Mega Sequels 
Lindja e mega-vazhdimeve të ekskluzivitetit në zhanret sci-fi, fantazi dhe tmerr, të tilla si epika hapësinore-opera e *Star Wars* dhe ekskluziviteti i Halloween, patën një ndikim të thellë dhe të dukshëm kulturor.

### Letërsi 
Literatura e Gjenerates se re te X është shpesh e errët dhe introspektive. Në SH.B.A., autorë të tillë si Elizabeth Wurtzel, David Foster Wallace, Bret Easton Ellis dhe Douglas Coupland kapën zellin e kësaj gjenerate.  Në Francë, Michel Houellebecq dhe Frédéric Beigbeder renditen midis romancierëve kryesorë, vepra e të cilëve gjithashtu pasqyron pakënaqësinë dhe melankolitë e grupit.  Në Mbretërinë e Bashkuar, Alex Garland, autori i *The Beach* (1996), shtoi më tej zhanrin.

## Problemet e shëndetit 
Ndërsa hulumtimet e mëparshme kanë treguar se gjasat e sulmeve në zemër ishin në rënie mes amerikanëve të moshës 35 deri 74 vjeç, një studim i vitit 2018 i botuar në revistën "*Circulation" i'' Shoqatës Amerikane të Zemrës zbuloi se ky nuk ishte rasti mes të rinjve. Duke analizuar të dhënat nga 28,000 pacientë nga të gjithë Shtetet e Bashkuara të cilët u shtruan në spital për sulme në zemër midis 1995 dhe 2014, ata zbuluan se një numër në rritje i pacientëve të tillë ishin midis moshës 35 deri 54 vjeç. Në veçanti, numri i pacientëve me sulm në zemër në këtë grupmoshë në fund të studimit ishte 32%, nga 27% në fillim të studimit. Kjo rritje është më e theksuar në mesin e grave, për të cilat numri u rrit nga 21% në 31%. Një temë e zakonshme midis atyre që vuanin nga sulmet në zemër është se ata gjithashtu kishin presion të lartë të gjakut, diabet dhe sëmundje kronike të veshkave . Si më parë, trendet e tilla u gjetën më të zakonshme në mesin e grave sesa midis burrave. Ekspertët sugjerojnë një numër arsyesh për këtë. Kushte të tilla si sëmundja e arterieve koronare tradicionalisht shihen si problem i një burri, dhe si të tilla pacientet femra nuk konsiderohen individë me rrezik të lartë. Shumë gra nuk janë vetëm kujdestaret kryesore të familjeve të tyre, por edhe punonjëse me kohë të plotë, që do të thotë se ata nuk kujdesen për veten aq sa duhet. 

## Pasardhës 
Gjenerata X janë zakonisht prindërit e Gjeneratës Z,    dhe nganjëherë mijëvjeçarëve . 

## Referime