Vigjilja

[parapamje| Vigjilja, [tacuinum sanitatis casanatensis (shek. XIV)]]
[djathtas|parapamje| *Vigjilja e një kalorësi* nga [John Pettie]]
Një **vigjilje**, nga latinishtja  që do të thotë "zgjuar" (greqisht: ,   ose   ),  është një periudhë pagjumësie e qëllimshme, një rast për vëzhgim të devotshëm ose një kremtim. Fjala italiane  është përgjithësuar në këtë kuptim dhe do të thotë 'prag' (si në "në prag të luftës").

## Mbrëmjet e festimeve fetare 
Një vigjilje mund të mbahet në prag të një festivali të madh fetar (ditësh festash), të vëzhguara duke qëndruar zgjuar &#x2014; "vigjilent" &#x2014; si një ushtrim devocioni ose respektim ritual në prag të një dite të shenjtë.  Vigjilje të tilla liturgjike zakonisht përbëhen nga psalme, lutje dhe himne, ndoshta një predikim ose lexime nga Etërit e Shenjtë, dhe nganjëherë periudha meditimi të heshtur.

Termi "mëngjes" do të thotë që kremtimi fillon në mbrëmjen e mëparshme. Në krishterimin tradicional, kremtimi i festave liturgjike fillon në mbrëmjen para ditës së shenjtë, sepse Kisha e Hershme vazhdoi praktikën hebraike të fillimit të ditës në perëndim të diellit dhe jo në mesnatë.

Më shumë gjasa vigjilja më e njohur është Vigjilja e Pashkëve që mbahet natën ndërmjet të Shtunës së Shenjtë dhe të Dielës së Pashkëve. Mesha e mesnatës e mbajtur në prag të Krishtlindjeve është një mbetje e kësaj praktike. Mbrëmja e Krishtlindjes është një kohë reflektimi për të krishterët në të gjithë botën.

Vigjiljet janë gjithashtu të zakonshme në Ditët e Shenjta në Kishat Katolike, Luterane, Anglikane dhe Metodiste.  Në Kishën Ortodokse Lindore, vigjilja e gjithë natës (e përbërë nga Mbrëmja e Madhe, Matin dhe Ora e Parë) mbahet në prag të të dielave dhe të gjitha ditëve të festave kryesore (si Dymbëdhjetë Festat e Mëdha dhe Ditët e Festës së Shenjtorëve të rëndësishëm) gjatë viti liturgjik . Në traditën metodiste, shërbimet e Vigjiljes së Natës së Rojës festohen në natën e Vitit të Ri. 

## Vigjiljet në momentin e vdekjes 
alt=vigil candle|parapamje| Qiri vigjilje
Kur një çifut vdes, mbi trup mbahet një orë dhe lexohen vazhdimisht Tehillim, deri në varrimin.

Në krishterim, veçanërisht në traditat ortodokse lindore dhe katolike romake, shpesh mbahet vigjilja kur dikush është i sëmurë rëndë ose është në zi. Thuhen lutje dhe shpesh bëhen kushtime. Vigjiljet shtrihen nga vdekja eventuale deri te varrosja, ritualisht për t'u lutur për një të dashur, por aq më tepër trupi i tyre nuk lihet kurrë vetëm.

## Kalorësit mesjetarë 
 
Gjatë Mesjetës, një pronar në natën para ceremonisë së kalorësisë pritej të bënte një dush pastrimi, të agjëronte, të rrëfente dhe më pas të mbante një vigjilje lutjeje gjatë gjithë natës në kishë, duke u përgatitur në këtë mënyrë për jetën si një kalorës. Për ceremoninë e kalorësisë, ai vishej me të bardha si simbol i pastërtisë, dhe mbi të ishte vendosur një mantel i kuq për të treguar gatishmërinë e tij për t'u plagosur, mbi të cilin u vendos një mantel i zi si simbol i gatishmërisë së tij për të vdekur për mbretin e tij.

## Zie, kujtim dhe proteste moderne 
 
Në disa vende, përfshirë Shtetet e Bashkuara, vigjiljet mbahen në hapësira publike si një formë proteste paqësore ose zie publike. Shembujt përfshijnë vigjiljet e shumta publike gjatë protestave kundër dhunës policore   si dhe vigjiljet publike për viktimat e të shtënave masive, të cilat mund të ndodhin si një kujtim ose përkujtim i një vdekjeje ose ngjarjeje traumatike.  Këto vigjilje zakonisht fillojnë me një njoftim ose fjalim dhe mund të jenë të heshtura ose të përfshijnë këndim, këngë ose lutje. Vigjilimet publike në Shtetet e Bashkuara nuk janë domosdoshmërisht në shtrirje apo ton fetare dhe shpesh janë krejtësisht laike, por mund të jenë fetare në varësi të grupit ose individëve që organizojnë vigjiljen.  

## Shiko gjithashtu 
* Vigjilja gjithë natën
* Vigjilja e qirinjve
* Varrimi i krishterë
* Pannikhida
* Vigjilja (liturgjia)
* Zgjimi (ceremoni)

## Referime