Haremi perandorak osman

parapamje|Oborri në haremin e Pallatit Topkapı
[parapamje|upright=1.3|Një *[Xharije|cariye* ose konkubinë perandorake.]]
**Haremi Perandorak** (Turqishtja osmane: حرم همايون *Harem-i Hümâyûn*) i Perandorisë Osmane ishte haremi i sulltanit osman - i përbërë nga gratë, shërbëtorët (skllave dhe eunukët), të afërmit femra dhe konkubinat e sulltanit - një profesion i vetëm *(seraglio)* e shtëpisë perandorake osmanllije. Ky institucion luajti një funksion të rëndësishëm shoqëror brenda oborrit osman dhe kishte autoritet të konsiderueshëm politik në çështjet osmane, veçanërisht gjatë periudhës së gjatë të njohur si Sulltanati i Grave (afërsisht 1533-1656). Historianë të shumtë pohojnë se sulltani u lobua shpesh nga anëtarë të haremit me prejardhje të ndryshme etnike ose fetare për të ndikuar në gjeografinë e luftërave pushtuese osmane. rasti i parë i një sulltani që martohej me një nga skllevërit e tij. *Haseki* i fundit ishte Rabia Sultan, *haseki* i sulltan Ahmedit II. Pas rrëzimit të saj në vitin 1695, titulli nuk iu dha më asnjë bashkëshortesh dhe u zëvendësua nga titulli *Kadın*.

**Kadın**: Ndër gratë e Haremit Perandorak, kadën ishte skllaveja (ose gratë) që i dhanë sulltanit një fëmijë, mundësisht një djalë. *Kadın* ishte e barabartë me një grua. *Kadın* i parë i përmendur ishte gjatë sundimit të Mehmedit IV.

**Baş kadın**: Bashkëshortët e parë/më të vjetër të skllevërve quheshin *baş kadın* ose *birinci kadın*. Bashkëshortja që mbante titullin *baş kadın* ishte në rangun e dytë dhe më të fuqishmin pas *valide sultan* në harem. Ajo kishte një ndikim të madh në harem. Para krijimit dhe pas heqjes së titullit *haseki*, titulli *baş kadın* ishte pozicioni më i fuqishëm midis bashkëshorteve të sulltanit. Një sulltan nuk kishte më shumë se katër *kadın* (i njëjti ligj që përdoret për gratë e ligjshme në Islam). Pozicioni i tyre si nëna e mundshme e një sulltani të ardhshëm u dha atyre shumë ndikim dhe fuqi në harem.

**Ikbal**: Nën *kadın* ishte *ikbal*, pjesëtarët e haremit me të cilët sulltani kishte fjetur të paktën një herë. Këto skllave nuk duhej domosdoshmërisht t'i jepnin një fëmijë sulltanit, por thjesht duhej të kishin marrë fantazinë e tij. Shumë prej këtyre grave quheshin *gözde* (që do të thotë 'e preferuar'), ose 'në sy', pasi kishin bërë pikërisht këtë: ranë në sy të sulltanit.

**Cariye**: Këto ishin skllavet që i shërbenin *valide sultan*, fëmijëve të *ikbal*, *kadın* dhe të sulltanit. Ata mund të gradoheshin në *kalfa* që do të thoshte se fitonin paga, përndryshe ata ishin pronë e sulltanit dhe do të banonin në harem. Robëreshat e sapoardhura quheshin *Acemi* dhe *Acemilik*, dhe më pas *Sakird*. **Gedikli** ishin shërbëtoret personale të sulltanit. Gratë *cariye* u urdhëruan të shkonin pas nëntë vjet shërbimi, pas së cilës u organizua një martesë për to. 

Numri i grave në harem është i kontestuar dhe është i mundur të vlerësohet vetëm gjatë disa periudhave. Bashkëkohësit pohuan se më 1573, kishte 150 gra në pallatin e ri dhe 1.500 në Pallatin e Vjetër, dhe se kishte 1.100 - 1.200 në 1604-1607, por këto shifra ka të ngjarë të mbivlerësohen. Numri aktual i grave vlerësohet të ketë qenë 49 në 1574 dhe 433 në vitin 1633. Në shekullin e 18-të dhe të 19-të, regjistri zyrtar i mevacibëve ndonjëherë ruhet dhe vëren se haremi përmbante 446 skllave gjatë sundimit të sulltan Mahmud I (r.1730-1754), 720 gjatë sulltan Selimit III (r. 1789). -1808), dhe 473 gjatë sulltan Mahmud II (r.1808-1839).

## Referime