Luan Topçiu

**Luan Topçiu** (Pogradec, 22 shkurt 1962) është kritik dhe studiues letrar, kritik arti, profesor universitar, përkthyes dhe diplomat shqiptar.

Pasi ndoqi dhe kreu liceun artistik “Jordan Misja” për skulpturë më 1980 në Tiranë, vijoi studimet për filologji, dega Gjuhë-Letërsi në universitetin "Aleksandër Xhuvani", brezi i 1987.  Kurs pasuniversitar, Univ. i Tiranës, gjuhësi shqipe-stilistikë. (1990) Kurs pasuniversitar Universiteti i Bukureshtit, Teori letërsie dhe Letërsi e Krahasuar. (1996); Studime doktorature, Letërsi e krahasuar, Titulli i tezës “Ndjenja e mallit në letërsinë e lëvruar dhe popullore shqiptare dhe rumune” (1996-2000) Mbrojtja e tezës së doktoratës, me rezultatin: *Magna cum laude*. Kurs pasuniversitar “E drejtë ndërkombëtare” Univ. i Bukureshtit. (2007). Pedagog i jashtëm në Universitetin e Bukureshtit, (1997-2004) 
Redaktor në gazetën “Albanezul” (Shqiptari); Kryeredaktor i gazetës "Albanezul“ (Shqiptari) Bukuresht (2001-2004) Kryeredaktor i revistës "Shqipëria XXI“ (revistë e universitarëve shqiptarë të Rumanisë) Bukuresht (2002-2004); Kryeredaktor i revistës „Paradigma XXI“ Bukuresht. Profesor në Fakultetin e Filologjisë Tiranë. (2006-2016) pranë Ambasadës së Shqipërisë
në Bukuresht (Ministër Këshilltar). Kryeredaktor i revistës shkencore dhe kulturore "Albanica", Koordinator i Qendrës Kulturore Shqiptare në Bukuresht dhe profesor i ftuar i Universitetit të Bukureshtit. Anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Rumanisë, Filiali Bukuresht./Nga 2024 Filiali Dobrogea. Anëtar i Grupimit të Shkrimtarëve Formumi 26

## Lista e veprave 
### Botime studimore 
*
* *Ndjenja e mallit tek / Sentimentul dorului la/ Asdreni, Poradeci, Kuteli“,* Bukuresht: Fed, 1999;
* *Tekstualizëm dhe stil* (mbi poezinë e Lasgush Poradecit), Bukuresht: Getic, 2000;
* *Përmasa moderne në letërsinë shqiptare,*  Shkup: Flaka, 2001;
* *Fjalor shqip-rumanisht*, (bashkautor), Bukuresht: Polirom, 2003;
* *Ghid de conversatie roman-albanez* (bashkeautor), Bukuresht: Polirom, 2002;
* *Paradigmele dorului in poezia romana si albaneza*, Bukuresht: Editura Universitara, 2004;
* *Vetmia nostalgjike në poezi*, Tiranë: Omsca-1, 2005;
* *Oglinzi literare/ Pasqyra letrare*, Bukuresht: Privirea, 2007;
* *O antologie a poezie albaneze/ Antologji e poezisë shqipe*, Bukuresht: Privirea, 2007;
* *Shtigjeve të metaforës,* Tetovë: Klubi letrar 94, 2009;
* ''Tradita moderne ne letrat shqipe'*, Tiranë: Zenit, 2010;
* *Morfologjia e shpirtit*, Tiranë: Ombra GVG, 2017;
* *Ghid de conversație român-albanez*, Bukuresht: sh.b. Asdreni, 2017.
* *Albania istoria în date, despre kanun, personalități*, (ne bashkëpunim me Dr. Liviu Lungu-n) Bukuresht: Asdreni, 2020;
**Istoria literaturii albaneze - de la origini până în prezent,  (Historia e letërsisë shqipe nga zanafilla deri më sot)* Craiva: Editura A, 2021.
**Istoria literaturii albaneze - de la origini până în prezent,  (Historia e letërsisë shqipe nga zanafilla deri më sot), botimi i dytë, i riparë dhe i plotësuar,* Craiva: Editura A, 2022
**Dicționar albanez-român/Fjalor shqip-rumanisht*, Renata Topciu, Luan Topciu, Ana Melonashi, Shtëpia Botuese A, Craiova 2022

* *"Antologia poeziei albaneze de la începuturi până azi"*, Editura A, Craiova, 2023 "(700 faqe)
* *Poeti i vështirë Lasgush Poradeci*, tekstualizem dhe stil, Onufri, Tiranë 2024
* *Păpușile-n concediu,'' (Kukullat në pushim) O antologie a poeziei albaneze, de la începuturi până în prezent, selecție, traducere și note de: Luan Topciu, Renata Topciu, studiu introductiv de Marius Chelaru (730 fq) Editura A, Craiova 2025
* Paradigmat e vetmisë në poezi, studim i letërsisë së krahasuar, Onufri, Tiranë 2025 (389 fq)
* Dicționar român - albanez /Fjalor rumanisht - shqip, Renata Topciu-Melonashi, Luan Topciu, Shtëpia botuese, Asdreni, Craiova 2025 (1778 fq)

**Përkthime**:

Kristia Maksutoviç, Dora d'Istria, një emër i harruar me pa të drejtë, 1997.
​

Visar Zhiti, Psalm (poezi), Bukuresht, 1997.
​

Xheladin Hasani, Gënjeshtra të vërteta, Bukuresht, 1999.
​

Karolina Ilika, Poema dyfishe (poezi, në bashkëpunim), Shkup, 1999.
​Dhimitër Polena, Lëvizja Kombëtare Shqiptare, Bukuresht, 2000.
​

Dhimitër Pojanaku, Shtëpia ime rrotullon qiellin, Bukuresht, 2000.
​Cristia Maksutovici, Elena Gjika dhe shqiptarët e Rumanisë, Tetovë, 2001.
​

Dumitru M. Ion, Vjelja e purpurt (poezi), Elbasan, 2002.
​

Shaip Emërllahu, Putina moarte / Vdekja e pakët (poezi), Bukuresht, 2002.
​Milianov Kallupi, Nu lăsați râul să moară / Mos e lini lumin të vdesë, Bukuresht, 2002.

Agim Isaku, Bata / Shkopi (roman në rumanisht), Bukuresht, 2003.

Afroviti Gusho, Ruinele dragostei / Rrënojat e dashurisë, Bukuresht, 2004.
​

Dumitru M. Ion, Ungjilli sipas Gjon Metaforës (botim shumëgjuhësh), Bukuresht, 2004.

Antologji e poezisë shqipe (rumanisht), Athinë, 2005.

Besnik Mustafaj, O vară fără întoarcere / Verë pa kthim (roman), 2007.

Cezar Ivănescu, Jeu d'Amour, Tiranë: Ora, 2007.
​HAEMUS – 

O antologie de poezie balcanică, Athinë: Prietenii Revistei „ANTI”, 2007.
​

Visar Zhiti, Funerale nesfârșite / Funerale të pafundme (roman), Bukuresht: Corint/Leda, 2008.

Ermir Nika, Nori reci (poema, në bashkëpunim me M. Dobrescu), Bukuresht: Privirea, 2008.
​

Adrian Majuru, Bukureshti i shqiptarëve, Tiranë: 55, 2009.
​

Grigore Brâncuși, Kërkimi mbi fondin trako-dak të gjuhës rumune, Tiranë: 55, 2009.

Lucian Blaga, Dritë nga drita / Lumina din lumină, Alba Iulia, 2013.

Lucian Blaga, 100 poezi, Tiranë: 55, 2014.
​

Rita Petro, Originea lumii / Origjina e botës (poeme, në bashkëpunim me M. Dobrescu), Bukuresht: Corint, 2017.

Liviu Lungu, Burgosja e poetit Ovidius, Tiranë: Albas, 2017.
​

Linda Maria Baros, Shtëpia me brisqe rroje, Tiranë: Albas, 2017.
​

Emil Cioran, Në kulmin e dëshpërimit, Tiranë: Tirana Times, 2017.
​

Visar Zhiti, Aripa frântă / Flatra e mundur, Bukuresht: Asdreni, 2017.
​Gabriel Chifu, Në qytetin tim askush nuk është ngjallur kurrë, Tiranë: Ombra GVG, 2019.
​

Luljeta Lleshanaku, Poèmes (përkthim në frëngjisht nga Luan Topçiu, anglisht nga Ani Gjika dhe Henry Israeli), Paris: Collection Versopolis, La Traductière & Le Printemps des Poètes, 2019.

Agim Isaku, Despotul, București: Editura Asdreni, 2019.
​

Visar Zhiti, Cortegiul fără de sfârșit, Craiova: Editura Asdreni, 2020.
​Cezar Ivănescu, Rod / Fryt, Tiranë: Ombra GVG, 2021.
​

Rita Petro, Născută cu picioarele înainte, Bukuresht: Editura Omnium, 2025

Proză albaneză, vol 1, Editura A, Craiova 2026

## Çmime 
* Fitues i Çmimit Ndërkombëtar “Valahia” për përkthim në Festivalin “Netë poetike në Curta de Argesi.”

* Nominalizim në konkursin “Penda e argjentë” seksioni kritikë letrare, organizuar nga Ministria e Kulturës në Tiranë 2005.

* Anëtar nderi i Forumit “Weltoffen” me qendër në Vjenë. 
* Fitues i çmimit ndërkombëtar "Lucian Blaga", Festivali Ndërkombëtar "Lucian Blaga", Lanram, Sebes, Rumani, për përkthimin më të mirë.

* Çmim i akorduar nga "Fondacioni Lucian Blaga" për përkthimin e poezisë se poetit rumun.  

* Fitues i "Çmimet Kombëtar të Letërsisë 2018". Ministria e Kultures Kategoria përkthim.
* Më 13 janar 2022, dekorohet me gradën e lartë 'Kalorës për Merita Kulturore' nga Presidenti i Rumanisë Klaus Werner Iohannis.
* Më 18 dhjetor 2022 merr Çmimin Pro Cultura ofruar nga Instituti i Kulturës Rumune (ICR)
* Fitues i Çmimit Laurentiu Ulici, Panairi i Librit Librex 2024 për botimin e Antologjisë së Poezisë Shqipe (në bashkëpunim me Renata Topçiu-Melonashi) , Iasi, Rumani, 2024,  
* Më 18 dhjetor 2024 merr "Diploma de excelență", nga ana e Parlamentit të Rumanisë, Dhoma e Ulët e Deputetëve, Grupi Parlamentar i Minoriteteve Kombëtare.

## Referime