Marrëdhëniet mes Kinës dhe Serbisë

**Kina dhe Serbia** mbajnë marrëdhënie diplomatike të vendosura midis Republikës Popullore të Kinës dhe RSF të Jugosllavisë në vitin 1955. Nga viti 1956 deri në vitin 2006, Kina mbajti marrëdhënie me Republikën Socialiste Federative të Jugosllavisë (RSFJ) dhe Republikën Federale të Jugosllavisë (RFJ, më vonë Serbia dhe Mali i Zi), nga të cilat Serbia konsiderohet pasardhëse ligjore e përbashkët (RSFJ) ose e vetme (RFJ). Në dekadat e fundit, të dy vendet kanë mbajtur një marrëdhënie shumë të ngushtë duke e ngritur atë në nivelin e partneritetit strategjik që nga viti 2009.

## Historia 
Kina mbështeti Serbinë (atëherë pjesë e Republikës Federale të Jugosllavisë) gjatë Luftës së Kosovës dhe kundërshtoi sulmet ajrore të NATO-s kundër objektivave në Serbi dhe Mal të Zi. Kina besonte se Millosheviçi po vepronte për të parandaluar shkëputjen e Kosovës nga separatistët shqiptarë nga Serbia, dhe kështu mbështeti veprimet e tij si ruajtje të integritetit territorial të RFJ-së. Kina kundërshtoi ndërhyrjen e NATO-s në Kosovë me arsyetimin se ajo vendosi një precedent të rrezikshëm që zyrtarët kinezë besonin se në të ardhmen mund ta prekte Kinën nëse do të ndodhnin trazira në Tibet ose Xinjiang dhe më pas do të rezultonin në bombardime. Kundërshtimi i Republikës Popullore të Kinës ndaj veprimeve të NATO-s u intensifikua pasi Shtetet e Bashkuara bombarduan ambasadën kineze në Beograd gjatë luftës.

## Marrëdhëniet politike 
Nën presidentin Aleksandar Vuçiç, Serbia ka kërkuar bashkëpunim më të ngushtë me Kinën. Pas takimit me Ministrin kinez të Punëve të Jashtme Wang Yi, ai siguroi ndihmën kineze në luftimin e pandemisë COVID-19 në Serbi përmes shpërndarjes së dozave të PPE dhe vaksinës CoronaVac, të cilat kontribuan që Serbia të kryesonte normat e vaksinimit COVID-19 në Evropë.

Në vitin 2019, ambasadorët e 37 vendeve në OKB, përfshirë Serbinë, nënshkruan një letër të përbashkët drejtuar Këshillit të të Drejtave të Njeriut të Kombeve të Bashkuara duke mbrojtur persekutimin e ujgurëve nga Kina. Serbia ishte një nga 16 vendet që mbrojtën Kinën në vitin 2019, por nuk e bëri këtë në vitin 2020.

Në vitin 2024, me rastin e 25-vjetorit të bombardimit të ambasadës kineze në Beograd nga Shtetet e Bashkuara, udhëheqësi kinez Xi Jinping shkroi një artikull në gazetën serbe *Politika* në të cilën deklaroi: "Miqësia midis Kinës dhe Serbisë, e cila është e mbuluar me gjakun që dy popujt e derdhën së bashku, është bërë një kujtim i përbashkët i dy popujve dhe do t'i inkurajojë të dyja palët të bëjnë së bashku hapa të mëdhenj përpara". Në shtator 2025, Kina ratifikoi një traktat ekstradimi që nënshkroi me Serbinë në vitin 2024.

## Qëndrimi i Kinës ndaj Kosovës 
Kina mbështet qëndrimin e Serbisë në lidhje me Kosovën. Ministria e Punëve të Jashtme e Kinës ka bërë një deklaratë duke theksuar se RP e Kinës "shpreh shqetësim të madh" për shpalljen e njëanshme të pavarësisë së Kosovës. Vërejtjet e zëdhënësit Liu Jianchao vazhdojnë duke shtuar se "Zgjidhja e çështjes së Kosovës varet nga paqja dhe stabiliteti i rajonit të Ballkanit, normat themelore që rregullojnë marrëdhëniet ndërkombëtare, si dhe autoritetin dhe rolin e Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Kina gjithmonë beson se një plan i pranueshëm si për Serbinë ashtu edhe për Kosovën përmes negociatave është mënyra më e mirë për të zgjidhur këtë çështje. Lëvizja e njëanshme e ndërmarrë nga Kosova do të çojë në një sërë pasojash. Kina është thellësisht e shqetësuar për ndikimin e saj të rëndë dhe negativ në paqen dhe stabilitetin e rajonit të Ballkanit dhe qëllimin e krijimit të një shoqërie shumëetnike në Kosovë. Kina i bën thirrje Serbisë dhe Kosovës të vazhdojnë negociatat për një zgjidhje të duhur brenda kornizës së së drejtës ndërkombëtare dhe të punojnë së bashku për të mbrojtur paqen dhe stabilitetin e rajonit të Ballkanit. Komuniteti ndërkombëtar duhet të krijojë kushte të favorshme për këtë."

Zëvendëskryeministri serb Božidar Đelić u tha gazetarëve pas një takimi në prill 2009 në Pekin me anëtarin e Byrosë Politike Liu Yandong se Kina përsëriti mbështetjen e saj për të ndihmuar Serbinë të ruajë integritetin e saj territorial. "Ashtu siç Serbia mbështet politikën e një Kine të vetme, Kina mbështet Serbinë si mikun e saj më të mirë dhe më të qëndrueshëm në Evropën Juglindore." Ambasadori i Kinës në Serbi, Wei Jinghua, deklaroi në vitin 2009 se "Kina respekton sovranitetin dhe integritetin territorial të Serbisë dhe e kupton shqetësimin e madh të Serbisë për çështjen e Kosovës. Ne mbështesim negociatat midis Beogradit dhe Prishtinës që do të sillnin një zgjidhje të pranueshme nga të dyja palët, në përputhje me të drejtën ndërkombëtare, Kartën e OKB-së dhe rezolutat e OKB-së".

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet mes Rusisë dhe Serbisë

## Referime