open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Efekti i serës

parapamje|Efekti serrë.
**Efekti serë** ndodh kur gazrat serë në atmosferën e një planeti izolojnë planetin nga humbja e nxehtësisë në hapësirë, duke rritur temperaturën e sipërfaqes së tij. Ngrohja e sipërfaqes mund të ndodhë nga një burim i brendshëm nxehtësie (si në rastin e Jupiterit) ose të vijë nga një burim i jashtëm, siç është ylli i tij pritës. Në rastin e Tokës, Dielli lëshon rrezatim me valë të shkurtër (dritën e diellit) që kalon përmes gazeve serë për të ngrohur sipërfaqen e Tokës. Si përgjigje, sipërfaqja e Tokës lëshon rrezatim me valë të gjata që absorbohet kryesisht nga gazrat serë. Thithja e rrezatimit me valë të gjata e pengon atë të arrijë hapësirën, duke zvogëluar shkallën me të cilën Toka mund të ftohet.

Pa efektin serrë, temperatura mesatare e sipërfaqes së Tokës do të ishte aq e ftohtë sa -18 °C. Kjo është sigurisht shumë më pak se mesatarja e shekullit të 20-të prej rreth 14 °C. Përveç gazeve serrë të pranishme në natyrë, djegia e lëndëve djegëse fosile ka rritur sasinë e dioksidit të karbonit dhe metanit në atmosferë. Si rezultat, ngrohja globale prej rreth 1.2 °C ka ndodhur që nga Revolucioni Industrial, me temperaturën mesatare globale të sipërfaqes duke u rritur me një normë prej 0.18 °C për dekadë që nga viti 1981.

Të gjitha objektet me temperaturë mbi zero absolute lëshojnë rrezatim termik. Gjatësia e valës së rrezatimit termik të emetuar nga Dielli dhe Toka ndryshojnë sepse temperaturat e sipërfaqes së tyre janë të ndryshme. Dielli ka një temperaturë sipërfaqësore prej 5500 °C, kështu që emeton pjesën më të madhe të energjisë së tij si rrezatim me valë të shkurtra në gjatësi vale afër infra të kuqe dhe të dukshme (si rrezet e diellit). Në të kundërt, sipërfaqja e Tokës ka një temperaturë shumë më të ulët, kështu që lëshon rrezatim me valë të gjata në gjatësi vale infra të kuqe të mesme dhe të largët. Një gaz është një gaz serrë nëse thith rrezatimin me valë të gjata. Atmosfera e Tokës thith vetëm 23% të rrezatimit me valë të shkurtra hyrëse, por thith 90% të rrezatimit të valëve të gjata të emetuara nga sipërfaqja, duke grumbulluar kështu energji dhe duke ngrohur sipërfaqen e Tokës.

Ekzistenca e efektit serë (ndonëse nuk emërohet si i tillë) u propozua që në vitin 1824 nga Joseph Fourier. Argumenti dhe provat u forcuan më tej nga Claude Pouillet në 1827 dhe 1838. Në 1856 Eunice Newton Foote demonstroi se efekti ngrohës i diellit është më i madh për ajrin me avull uji sesa për ajrin e thatë, dhe efekti është edhe më i madh me dioksidin e karbonit. Termi serë u aplikua për herë të parë për këtë fenomen nga Nils Gustaf Ekholm në 1901.

## Shiko edhe 
* Gazi serrë

## Referime
Restoranti "Krokodil"

Restoranti "Krokodil" (Le Crocodile) në Strasburg, njihet për menynë e tij "politike", si traditë dhe si ide marketimi. Në 2005, ky restorant e quajti menynë e tij "Zhyl Vern" në kujtim të 100 vjetorit të vdekjes së shkrimtarit të njohur; në 2006 restoranti ofroi "Menynë Amadeus" në përkujtim të 250 vjetorit të lindjes së Moxartit, në 2007, menyja quhej "TGV", me rastin e mbërritjes së trenit të shpejtësisë së lartë në Strasburg; në 2008 dhe 2009, restoranti ofroi menynë me emrin "Europa", me rastin e zgjedhjeve europiane etj.
"Le Crocodile", përveç kuzhinës është i njohur edhe për faktin se ka qenë "selia" (në fillim të viteve '80-të) e mbledhjeve të "Klubit të Krokodilëve", një grup euro-parlamentarësh federalistë, që drejtoheshin nga komunisti Altiero Spinelli.
Monika dhe Emile Yung, drejtojnë këtë restorant që prej vitit 1971. Restoranti ka 15 kuzhinierë të drejtuar nga Laurent Huguet. Veç kuzhinës franceze, ai preferon të servirë pjata të kuzhinës italiane dhe spanjolle, të dyja të njohura për përbërësit e thjeshtë.
Chidori

thumb|Kakashi Hatake duke ber një Chidori (Rakiri në versionin e tij).
**Chidori (Njemije Falkojnt)** është një teknikë e rangut A dhe është e vetmja teknikë e krijuar nga Kakashi Hatake një Jonin i Fshatit te Gjethes. Emërtimi njëmijë falkojnt vin nga zhurma që bën kur evokohet që ngjan me zhurmën e kumezhimave të shum falkojve njeheresh. Është një gjuajtje me rreze të shkurtër që nxirët duke përqendruar cakren e tipit elektrik në pellemben e dorës, për ta bëre perfektë këtë teknik është e nevojshme aftësia e lindur e Sharinganit. Një emërtim tjetër për këtë teknik është edhe Rakiri (Prerja e vetëtimës) e përdorur nga krijuesi i saj duke thëne se me këtë teknik ka mundur te presi vetëtimën. Përdoruesit e saj janë Kakashi Hatake (krijuesi) Sasuke Uchiha dhe Hiruke një Nukenin i Fshatit të Gjethes që mundi ta thithte me anë të Teknikes Chimera.

## Nivele të tjera 
**Dopjo Chidori** përdoret nga Kakashi kundër Kakuzo-s për të bllokuar një teknikë të tij. Zhvillohet njësoj si Chidori por me të dya duart duke dyfishuar fuqinë dhe sasinë e chakres. Që atëherë Kakashi nuk e përdori më sepse e vret kundërshtarin me një gjuajtje të vetme dhe konsiderohet si një teknik shumë ofensive.

**Chidori Katana** është një variant tjetër i Chidorit i krijuar nga Sasuke Uchiha. Evokohet në të njëjtën mënyrë si Chidori por kësaj herë chakra nuk përqendrohet në pellemben e dorës por te katana (shpate tipike japoneze). Vetëm me një gjuajtje me katane të përforcuar nga kjo teknike mund të vrasi një person direkt ose të thyej një shkëmb shumë të madh.

**Grumbullimi i Chidorit** është një variant tjetër i Chidorit i krijuar nga Sasuke Uchiha. Kjo teknike evokohet duke mbledhë chakren nga gjithë trupi duke shkaktuar një difeze dhe sulm shume herë me ta madh se Chidori normal dhe duke u shkarkuar të kundërshtari i jep një gjuajtje vdekjeprurëse. Kjo teknike përdoret edhe si një mbrojtje e pathyeshme si vërtetohet edhe në manga të ndeshja e Sasukes kundër Sait Narutos dhe Sakures duke eliminuar sulmet e tyre dhe duke i paralizuar nga elektriciteti i lartë.

**Gjilperat e Chidorit** është një variant tjetër i Chidorit i krijuar nga Sasuke Uchiha. Kjo teknik evokohet në mënyrën e Chidorit por në formën e shumë gjilpërave të holla që munde të lëshohen nga një distancë e largët dhe të shkatërrojnë gjithçka që del përpara.

**Shpatat e Chidorit** është varianti më i fortë i Chidorit edhe kjo si variantet e tjera e krijuar nga Sasuke Uchiha. Kjo teknikë evokohet në të njëjtën mënyre si Chidori por në formën e shpatave të gjata që arrijnë në gjatësi 5 metra. Është një teknik shumë e fuqishme praktikisht e rangut S (rangu me i larte) që kërkon një sasi shumë të madhe me chakra.
Mokuton

**Çlirimi i Drurit** (木遁, *Mokuton*) është një teknikë e kombinimit të çakrave me bazë tokë dhe ujë. Ky stil mund të krijohet nga kudo, përfshi trupin e përdoruesit, ngaqë çakra e përdoruesit kthehet direkt në burim jete. Stili i Drurit është zakonisht i shoqëruar me kyçin e duarve në formë gjarpëri.  Hashirama Senju ishte origjina e kësaj aftësie, duke vënë re se asnjë i afërm nuk e kishte këtë zotësi. Aftësitë e Hokages së parë të kontrollojë këtë aftësi janë arsyeja se pse ìu dhá titulli i Hokages, dhe me Teknikën Sekrete të Çlririmit të Drurit: Lindja e Gjelbërimit të Dëndur ai ishte i aftë të rriste pemët që shërbyen si themelet e Konohagakures. Kjo teknikë aftësonte Hashiramën të ndryshonte formën e sheshbetejës sipas avantazhit. 

Orochimaru, në mundimin e tij për ta marrë këtë aftësi nga eshtrat e të Parit, injektoi ADN-në e tij në 60 eksperimente njerzore, dhe nga të 60 veç Yamato mbijetoi. Kjo i dhá Jamatos aftësinë, paçka se jo aq të fuqishme sa të Hashiramës. Orochimaru gjithashtu e përdori si eksperiment tek Danzō Shimura duke i implantuar qeliza të Hashiramës në krahun e tij të djathtë. Por me atë që është parë, përdorimi i pasaktë i Çlirimit të Drurit e lodh dhe i harxhon energjitë Danzos, duke e kufizuar vetëm në raste tejet të rrezikshme. Siç u tha nga Madara Uchiha, fuqia e Hashirama's s'janë të thjeshta të përdoren, dhe kur Danzō ishte pranë vdekjes, qelizat në krahun e djathtë u "çmëndën", duke u përpjekur ta përpijnë e ta kthejnë në pemë, gjë që dëtyroi Danzon të këpuste krahun e vet. 

Një teknikë e lidhur është Stili i Hokages Teknika Gjashtëdhjetë-vjeçare - Hyrja në shoqëri e Kakuanit me Duart e Bekuara. Kjo teknikë prodhon një vulë "ulu" (座) në pëllëmbën e dorës së djathtë të përdoruesit që mund të shtrojë ndikimin e Përbindëshit në një mbartës. Kjo gjë bëhet duke prodhuar dragonj prej druri nga toka që sulmojnë mbartësin dhe bëjnë që bishtat e çakrës së përbindëshit të zhduken. Varësja e Hokages së Parë ndihmon në proces, por është e paqartë ndikimi që ka. Ajo që dihet është se pa të teknika bëhet e kotë me ç'u pa mbasi varsja u shkatrrua në betejën mes Narutos e Pein-it.
Monumenti i Skënderbeut në Dibër të madhe

## Shih edhe 
Monumenti i Skënderbeut në Prishtinë

Monumenti i Skënderbeut në Dibër të madhe

Monumenti i Skënderbeut në Krujë

Monumenti i Skënderbeut në Peshkopi

Monumenti i Skënderbeut në Tiranë

## Statuja të Gjergj Kastriotit -Skenderbeut në botë
Gjëri i vogël

**Gjëri i Vogël** është një roman i shkruar nga autori francez Alfons Dode (Alphonse Daudet). Ky është një roman autobiografik - që tregon mbi jetën e vetë autorit. Është botuar në gjuhën shqipe nga Shtëpia Botuese "Mësonjëtorja" më 1998 dhe është përkthyer nga Misto Treska.
Azoti i lëngshëm

thumb|250px|Azoti i lëngshëm
**Azoti i lëngshëm** është azot në gjendje të lëngshme në një temperaturë shumë të ulët. Prodhohet në industri nëpërmjet distilimit të ajrit të lëngshëm. Azoti i lëngshëm është një lëng i qartë dhe pa ngjyrë, me dendësi prej 0,807 g/ml në pikën e tij të vlimit, dhe me një konstante dielektrike 1,4. Azoti i lëngshëm quhet shpesh edhe **LN2** dhe ka një numër UN 1977.

Në presion atmosferik, azoti i lëngshëm vlon në -196&nbsp;°C dhe është një lëng kriogjenik i cili mund të shkaktojë ngrirje të shpejtë në kontakt me inde të gjalla, dhe që mund të çojë në dëmtime mjfat të rënda të lëkurës dhe pjesëve të tjera të trupit. Kur veçohet në mënyrë të pështatshme nga temperatura e mjedisit rrethues, azoti i lëngshëm mund të ruhet dhe transportohet, p.sh në kontenierë vakumi. Këtu, temperatura shumë e ulët mbahet në një temperature konstante prej -196&nbsp;°C duke sjellë vlimin e lehtë të lëngut. Duke u ndikuar nga madhësia dhe modeli, rezistenca e kontenierëve të vakumit varion nga disa orë në disa javë.

Azoti i lëngshëm mund të ngurtësohet lehtësisht duke e vendosur në një dhomë vakumi e pompuar nga një pompë vakumi. Azoti i lëngshëm ngrin në temperaturë −210&nbsp;°C. Pavarësisht reputacionit si një ftohës efiçent, efiçenca e tij limitohet nga fakti se menjëherë pasi bie në kontakt me objekte më të ngrohta avullon menjëherë duke e rrethuar objektin me gaz azoti. Ky efekt i njohur si efekti Leidenfrost, aplikohet tek çdo lëng në kontakt me një trup shumë herë më të ngrohtë se pika e tij e vlimit. Një ftohje më e shpejtë mund të përftohet duke e zhytur objektin në një përzierje me azoti të lëngshëm dhe të ngurtësuar.

Azoti u lëngëzua për herë të parë në 15 prill 1883, në universitetin Jagiellonian nga fizikani polakë, Zygmunt Wróblewski dhe Karol Olszewski.

## Përdorimet 
parapamje|Student që përgatit akullore me azot të lëngshëm
Azoti i lëngshëm ka një numër të madh përdorimesh prej të cilave janë :

* si ftohës për kamerat CCD në astronomi
* për të mbajtur qelizat në temperatura të ulëta në laboratorë
* në kriogjinikë
* si burim i gazit shumë të thatë të azotit
* për ruajtjen dhe transportimin e produkteve ushqimore
* në krioruajtjen e gjakut, qelizave riprodhuese (spermën dhe vezoret), dhe materiale të tjera biologjike
* si një ftohës për overlocking e një CPUje, një GPU-je, apo një hardwarei tjetër
* si një metodë për të ngrirë tubacionet e ujit në mënyrë që të mund të nderhyjë në to kur valvulat nuk mund të bllokojnë rrjedhjen e ujit
Velipoja

**Velipoja** është një fshat në bashkinë e Shkodrës në qarkun e Shkodrës të Shqipërisë.

Derdhja e Bunës në veri të vendit shënjon drejt jugut vijën bregdetare shqiptare. Ranishtja më veriore e vendit është ajo e Velipojës, që gjendet rreth 25&nbsp;km larg qytetit të Shkodër.  Këtu ka mbi 250 ditë me diell.  Gjatë verës temperaturat arrijnë mbi 30&nbsp;°C.  Pranë ranishtes të Velipojës ndodhet edhe laguna e Vilunit me një sipërfaqe prej rreth 130 hektarë.  Ky është një ekosistem i rëndësishëm për folëzimin e shpendëve ujorë, me 183 lloje ; ndodhet edhe një rezervat gjuetie prej 700 hektarë.

Velipoja është një qendër turistike mjaft e këndshme, me peizazh të larmishëm, ku ndërthuren hijeshim det, ranishtja, lumi, delta me ishuj, kodra, pylli, laguna, fusha, ligatinat ; vendi më i përshtatshëm për të vrojtuar zogjtë e Adriatikut Lindor në dunat e rërës dhe pellgjet e cekta të ujit ; trevë me popullim të hershëm, tradita të pasura etno-folklorike, me fermerë dhe peshkatarë të zotë, mikpritës të njohur.

Velipoja u ofron pushuesve mundësinë për të kaluar pushime në një vijë bregdetare me ujë të pastër dhe me rërë të imët, por jo vetëm kaq, ajo është e pasur me vlera unike natyrore, në të cilat dallohen : Ranishtja e madhe me gjatësi 14&nbsp;km dhe gjerësi 50–200 m me rërë të imët dhe të pastër, e cila quhet nga banorët “râna e dermanit” për vetitë e saja kuruese.  Plazhi ripërtërihet çdo vit nga baticat dhe zbaticat.  Rëra e bregut të të gjithë ranishtes ka përqindjen më të lartë të jodit në të gjithë bregdetin shqiptar.  Plazhi rrethohet nga pylli me drurë të lartë pishe e drurë të tjerë halorë e fletor, me shkurre përherë të blerta, lugina plot me bimësi ujore, duna, etj.

Fshati bregdetar, ranishtja e madhe dhe qendra turistike shtrihen në jugperëndim të Shkodrës, relievi është gati tërësisht fushor, nga 1-3 metra mbi nivelin e detit deri ne 550 metra.

Velipoja ka një klimë të butë (temperatura mesatare 17–18&nbsp;°C), vera është mjaft e nxehtë (temperatura mesatare e korrikut, 30°C), deri ne 41°C piku në periudhën korrik–gusht.  Periudha e përshtatshme për banjo dielli fillon ne muajin qershor dhe vazhdon deri në fund të shtatorit. Bien rreth 1400&nbsp;mm reshje në vit, kryesisht të përqendruara në gjysmën e dytë të vjeshtës, dhe dimrit.

Emri Velipojë vjen nga sllavishtja e vjetër (Velikopolje – Fushë e Madhe).  Zona turistike shtrihet në një sipërfaqe 300 ha dhe kufizohet në veri me rezervatin e Menaxhuar të Velipojës, në jug me detin Adriatik, në lindje me rrethin e Lezhës dhe në perëndim me lumin Buna.

## Burimet 
* Velipoja 

## Lidhje të jashtme 
* Guida Turistike e Velipojes
## Shiko edhe 
* KS Ada
Mali i Zi 0–1 Shqipëri (25 Maj 2010)

Ndeshja miqësore e futbollit **Mali i Zi - Shqipëri** ( 0-1) u luajt në Podgoricëmë më 25 maj 2010. Shqipëria fitoi 1-0 ndaj Malit të Zi , me një gol të mrekullueshëm të Salihi 79'.
Endur në tisin e Kohës

"Endur në tisin e Kohës" libër me kujtime me Autor Vedat Kokona. Shtëpia botuese "Kokona", Tiranë, viti i botimit 2005. Faqet e librit 290. ISBN 99943-627-2-0
Thërrime me mjaltë

"Thërrime me mjaltë" gramatikë e vogël e gjuhës shqipe, me Autor Vedat Kokona. Shtëpia botuese "Kokona", Tiranë, viti i botimit 2004. Faqet e librit 66. ISBN 99927-929-5

Hyrja

Unë jam rritur me thërrime

Por me mjaltë të gjuhës sime
Lulja dhe Shega

"Lulja dhe Shega" pjesë me dy akte për fëmijë, me Autor Vedat Kokona. Piktore Safo Marko. Shtëpia botuese "Kokona", Tiranë, viti i botimit 2006. Faqet e librit 44. ISBN 99927-726-1-1
Komedia e përjetshme

"Komedia e përjetshme" libër me Autor Vedat Kokona. Shtëpia botuese "Kokona". Faqet e librit 178. ISBN 978-99943-914-3-1
Shenjtërorja e Zojës së Këshillit të Mirë

parapamje|250px|Kisha e Zojës
**Shenjtërorja e Zojës së Këshillit të Mirë** e njohur si **Kisha e Zojës**, është një kishë-shenjtërore kushtuar kultit të Zonjës të komunitetit katolik në Shkodër, Shqipëri. Kisha ndodhet në rrëzë të kodrës së kalasë së Shkodrës, e cila nisi të ndërtohej në kohën e okupacionit austro-hungarez më 1917, gjatë Luftës së Parë Botërore. Kisha ka qenë shumë e përnderuar nga katolikët shqiptarë. U rrënua si objekt kulti gjatë Revolucionit Kulturor, për t'u rindërtuar më vonë pas rënies së komunizmit.

## Historia 
Tek vendi ku është ndërtuar kisha, para 1917 ishin ca mure të vjetra, të cilat besimtarët katolikë i mbanin për rrënimet e një kishe kushtuar Zonjës së Këshillit të Mirë, ndërsa besimtarët myslimanë i mbanin për rrënojat e një teqe bektashiane. Farlati e pohon se në atë mjedis në shekullin XVIII ishte një teqe dervishësh. Pasi muret u bënë pretekst grindjesh, administrata osmane u detyrua t'i bllokonte muret për një periudhë të pacaktuar. Me kohën u akordua një komision nga të dy palët për ta shqyrtuar çështjen, komision prej të cilit njihen vetëm anëtarë: Jusuf efendi Golemi dhe Shani i Dedëjakupëve. Pas vendimit të komisionit, besimtarët katolikë u lejuan të shkonin për të bërë lutjet e tyre personale si dhe pelegrinazhi. E njëjta e drejtë iu dha edhe myslimanëve që e besonin për teqe.

Gjatë Luftës së Parë Botërore, kur qyteti ishte nën okupacionin austro-hungarez, kleri katolik me përkrahjen e administratës austriake, ia nisi ndërtimit të kishës më 1917. Protestat e disa individëve myslimanë që u bënë para Ministrisë së Luftës në Vjenë kundër këtij vendimi arbitrar për të ndërtuar kishën mbi rrënojat e mureve të kontestueshme, nuk u përfillën. Kisha nisi ndërtimin e saj kushtuar Zonjës së Këshillit të Mirë dhe përfundoi në vitin 1930.

Më 1946, pas marrjes së pushtetit nga komunistët, mbi dy mijë vetë morën pjesë në shtegtimin për tek kisha. Jo shumë kohë më pas, u shndërrua në sallë vallëzimi, për t'u shembur krejtësisht më tej gjatë Revolucionit Kulturor. Rindërtimi i shenjtërores pati bamirës arbëreshin e Zarës, ipeshkvin Simeone Duca.

## Referime
Fotografia në Shqipëri

Arti i fotografisë në viset shqiptare kur ishin nën sundimin osman erdhi vetëm 17 vjet mbas lindjes së këtij arti më 1839. Fillimet e saj lidhen me fatet e piktorit dhe fotografit italian Pietro Marubbi, i cili pasi u vendos në Shkodrën osmane gjatë viteve 1850 themeloi studion Marubi, që vazhdoi veprimtarinë e saj për gatë një shekull. Më pas, duke qenë edhe çirak i Marubit, u përfshi Kolë Idromeno megjithëse sporadikisht. Pas pavarësisë së Shqipërisë kemi edhe fotografë si Niko Stefani, Petro Dhimitri, Mihal Popi, Besim Fusha, Petrit Kumi, etj.
thumb|right|Pietro Marubbi

## Njëqind vitet e para të fotografisë në Shqipëri (1850-1950) 
Babai i teknikës së fotografisë në Shqipëri mbahet piktori dhe fotografi italian Pietro Marubbi, i cili u vendos në Shkodër gjatë viteve '50 të shekullit 19. Me pajimet fotografike çeli të parin mjedis fotografik “Studio Marubi”. Fotografitë më të vjetra që kanë mbijetuar janë të viteve 1858. Fotografoi më së shumti portrete personale dhe familjare, por gjithashtu edhe ndodhitë politike në Shkodër dhe vise rrethepërqark Shqipërisë Veriore. Shumë prej fotografive të tij u publikuan në shtypin perëndimor si “L’Illustration”, “La Guerra d’Oriente” dhe “The Illustrated London News”.

## Referime 
* Përkthim nga ky artikull  në italisht
Statutet e Drishtit

thumb|Statutet e Drishtit
**Statutet e Drishtit** (lat. *Statuta et ordinationes capituli ecclesiae Cathedralis Drivastensis,* "Statutet dhe urdhëresat e kapitullit të kishave të Katedrales së Drishtit) janë një kod normativ i Kapitullit të Katedrales së Drishtit. Kishte të bënte me organizimin dhe administrimin e këtij kapitulli, që përbëhej vetëm nga klerikë kanonikë përkatës. Një formë kjo e të drejtës kishtare e përhapur në të gjithë botën katolike.

Statutet u zbuluan dhe u botuan nga albanologu kroat Milan Šufflay më 1927 së bashku me paleografin polak Victor Novak.

## Historia 
Ekzistenca e statuteteve bëhet e njohur që në vitin 1392. Dorëshkrimi është shkruar nga kanoniku dhe noteri i Tivarit, Simon Dromasys më 12 janar 1468, i cili ka bërë përshkrimin e variantit të zyrtarizuar të vitit 1464, nga libri i noterit dhe kanonikut të Durrësit, Gjon Mauros, që njëkohësisht ka qenë edhe sekretar i arqipeshkvit të Durrësit, Pal Engjëllit.

### Dorëshkrimi 
Dorëshkrimi i statuteve për herë të parë përmendet në katalogun 438 të antikuarit gjerman, Karl Wilhelm Hiersemann nga Lajpcigu, në qershorin e vitit 1915, fasc. 43, nën numrin 250, i përshkruar në mënyrë shumë sipërfaqësore, por me titull të plotë: “Statuta et ordinationes capituli eçlesiae Cathedralis Drivastensis”. Meqenëse dorëshkrimi nuk u shit, Hiersemann i përsëriti shënimet e vitit 1915 në katalogun 477 përvitin 1920, fasc. 7, nën numrin 33, duke mos shtuar asgjë më shumë. Në botën shkencore, i pari që tërhoqi vëmendjen për ekzistencën, vlerën dhe rëndësinë e këtij dorëshkrimi është Shuflaj. Në pamundësi për ta blerë vetë, Shuflaj i drejtohet *banit* kroat, Rauhit, që ta blente atë për Bibliotekën Universitare të Zagrebit. Kjo gjë nuk u realizua. Shuflaj provoi përsëri përmes Thalloczy-t që Akademia Vieneze ose ajo e Budapestit ta blinin këtë dorëshkrim, por pa sukses. Ndërkohë që Shuflaj po këmbëngulte që dorëshkrimi të blihej me çdo kusht, në vitin 1920, ai njoftohet, se një blerës anonim e kishte blerë dorëshkrimin për 2.000 marka, sipas çmimit të antikuarit gjerman.

## Përmbajtja 
Kisha Katedrale e ipeshkvisë së Drishtit kishte statutet e veta, të përbëra prej 53 kapitujsh, nëpërmjet të cilave rregullohej jeta dhe veprimtaria e klerit.

## Referime
Plazhi i madh i Ulqinit

240x240px|parapamje|Paragliding në Plazh të Madh

**Plazhi i Madh **(në të folmen ulqinake: *Plazha Madhe, *në gjuhën malazeze: *Velika Plaža*) është një ranishtë në Ulqin, Mali i Zi. 

Shtrihet në drejtimin veriperëndim‑juglindje nga Porto Milena deri tek delta e Bunës, që e ndan nga Ada e Bunës. Gjatësia e tij është 12 km, që e bën plazhin më të gjatë në bregdetin malazez, ndërsa ka një gjerësi që varion nga 60 deri 100 m.

Tërë plazhi është i mbuluar me rërë gri në të murrmë, rëra është shumë e hollë me fraksione prej 150-250 mikronë dhe është vërtetuar ekzistenca e 24 mineraleve të ndryshme në të. Po këtë përbërje e ka edhe fundi i cekëtinave dhe i hapësirës për larje.

## Shiko dhe 
* Lista e plazheve në Ulqin
* Ada e Bunës
* Valdanosi

## Referimet 
## Lidhje të jashtme 
* Plazha e Madhe në *ulcinj.travel*
* Plazhi i Madh në *ulqini.de*
* Velika Plaža në *velikaplaza.info *(anglisht)
Shteti mesjetar i Gjergj Kastriot - Skënderbeut

"Shteti mesjetar i Gjergj Kastriotit - Skënderbeut" libër me Autor Jahja Drançolli. Shtëpia botuese "Dukagjini", Pejë, viti i botimit 2001. Faqet e librit 204.
Kodi Civil 1929

**Kodi Civil i Mbretërisë Shqiptare**, miratuar më  1 prill të  vitit 1929, hartuar nën ndikimin e modelit francez, u quajt jo rastësisht **Kodi Civil i Zogut**.

Ai do të përfaqësonte një risi në  realitetin që  prezantonte shteti dhe shoqëria shqiptare e asaj kohe. Padyshim, të  drejtat e huaja, e veçanërisht ato  franceze, italiane dhe deri diku gjermane e zvicerane, do të  frymëzonin legjislatorin shqiptar për të sanksionuar në  dispozitat e tij barazinë e të  gjithë qytetarëve, emancipimin e pronësisë mbi tokën dhe lirinë për angazhim në  aktivitete ekonomike. 

Pranimi i të  drejtës së huaj në Kodin Civil të Ahmed Zogut, më shumë se “një  çështje cilësie”, ishte një “çështje pushteti”, sepse të drejtat e huaja, sidomos ajo franceze dhe italiane, të  cilat gjetën  sanksionimin e tyre në këtë Kod, ishin të  drejta që  i përkisnin ndikimit shpirtëror të civilizimit modern,  dhe mbi të  gjitha, atij të  “Rilindjes italiane” dhe të  “Revolucionit  francez”.

Hyrja në  fuqi e Kodit Civil të Zogut do të diktonte edhe përkatësinë  e të drejtës civile shqiptare në familjen romano-gjermanike, duke e shkëputur atë përfundimisht nga e drejta otomane. 

Edhe pse Kodi civil i Zogut, i hartuar dhe i bazuar në  legjislacionet më bashkëkohore të kohës, personifikonte vlera pozitive historike, ndryshimet që ndodhën në Shqipëri pas Luftës së Dytë Botërore, me vendosjen e të ashtuquajturit “pushtet popullor”, do të sillnin shfuqizimin e tij, dhe njëherazi, regresin legjislativ, social dhe ekonomik. 

Risjellja në jetë e këtij Kodi, nëpërmjet ribotimit në këtë përvjetor të 81-të të tij, pavarësisht kohës së gjatë që ka kaluar, bën që edhe sot ky Kod të ruajë karakterin bashkëkohor, individualitetin dhe integritetin e tij, jo vetëm sepse në themel të tij qëndrojnë ideja e mbrojtjes së të drejtave dhe lirive themelore të njeriut si dhe modeli demokratik i shoqërisë që e frymëzoi atë, të cilët mbeten të  vlefshëm në çdo kohë, por edhe se ai vazhdon, ende aktualisht, të jetë një istrument pune për specialistët e kësaj fushe.

## Burime 
* *Kodi Civil 1929 (Kodi Civil i Zogut)*, Mbretnia Shqiptare - Ministria e Drejtësis. Shtëpia botuese: Papirus, prill 2010.
ISBN 978-99956-808-6-2
Feria del Sol (Mérida)

**Feria del Sol** (*Dìell Panair* ose *Dìell Festivalit*), i njohur gjithashtu si **Carnaval Taurino de América**. Festivali Ndërkombëtar i Kulturës, e cila mbahet çdo vit në Mérida, në Venezuelë.
[thumb|200px|***Circo Monumentale*** [Mérida (Venezuela)|Mérida gjatë përgatitjes e zgjedhjes së *Reina del Sol*]]
## Veprimtari 
Festivali është mbajtur në shkurt, në të njëjtën kohë si karnavalet. Gjatë festivalit mbajtur një numër të ekspozitave tregtare dhe kulturore, koncerte, parada, në garat sportive, shitjet e kafshëve dhe zgjedhja e *Mbretëreshës së ekspozitës* (*Reina del Sol*).

Pas ndërtimit të arenën për të luftuar me dema, festival është mbajtur. Ajo ishte planifikuar fillimisht të jetë një festival në fillim të dhjetor, në lidhje me festimin e konceptim papërlyer e Merjemes , por ai është ndryshuar më vonë. Festivali i parë është mbajtur për dy ditë, 9 dhe 10 dhjetor. Për shkak të shiut të vazhdueshëm në dhjetor, organizatorët e festivalit vendosur për të kaluar atë në shkurt.

Ndeshje me dema në Mérida janë ndër karakteristikat më popullore në Venezuelë, dhe një botë më të famshme corrida.
thumb|200px|Panorama e *Plaza de Toros Román Eduardo Sandia*, Mérida
thumb|200px|la **Reina del Sol** 2009

## Shiko edhe 
* Mérida

## Lidhje të jashtme 
*Feria del Sol
Demografia e Shteteve - Australia

parapamje|Lakorja e demografisë

**Australia** ka 21.515.754 (korrik 2010).

Radhitet në vendin e 54 në botë.

* Struktura moshore :

0-14 vjet : 18,4 % (2.033.106 meshkuj / femra 1.929.863)

15-64 vjet : 67,8 % (7.397.562 meshkuj / femra 7.197.829)

65 vjeç e lart : 13,7 % (1.350.248 meshkuj / femra 1.607.146) (2010).

* Mosha mesatare :

e përgj. : 37,5 vite

mashkuj : 36,8 vjet

femra : 38,3 vjet (2010).

* Shkalla e rritjes së popullsisë :

1,171 %

Radhitet në vendin e 108 në botë.

* Shkalla e lindjes :

12,39 lindje / 1000 banor (2010).

Radhitet në vendin e 162 në botë.

* Shkalla e vdekjes :

6,81 vdekje / 1000 banorë (korrik 2010).

Radhitet në vendin e 146 në botë.

* Shkalla e migrimit neto :

6,13 emigrant (e) / 1000 banorë (2010).

Radhitet në vendin e 11 në botë.
* Urbanizimi :

popullsisë urbane : 89 % e popullatës së përgjithshme (2008).

* Shkalla e urbanizimit :

Norma vjetore 1,2 %

e ndryshimit (2005-10)

Struktura gjinore :

në lindje : 1,055 mashkull (a) / femra

nën 15 vjeç : 1,05 mashkull (a) / femra

15-64 vjet : 1,03 mashkull (a) / femra

65 vjeç e lart : 0,84 mashkull (a) / femra

Popullsia e përgj. : 1 mashkull (a) / femra (2010).

Shkalla e vdekshmërisë foshnjore :

total : 4,67 vdekje / 1000 lindje të gjalla

Radhitet në vendin e 195 në botë.

meshkuj : 5 vdekje / 1000 lindje të gjalla

femra : 4,33 vdekje / 1000 lindje të gjalla (2010).

* Jetëgjatësia në lindje :

Popullsia e pergj. : 81,72 vjet

Radhitet në vendin e 8 në botë.

mashkull : 79,33 vjet

femra : 84,25 vjet (2010).

* Koeficientët total të fertilitetit :

1,78 fëmijët e lindur / grua (2010).

krahasim vend në botë : 156

* Struktura etnike :

e bardhë 92 %,

aziatike 7 %,
 
vendës dhe të tjera 1 %

* Struktura fetare :

25,8 % katolik, anglikan 18,7 %, 5,7 % Bashkimi Kisha, presbiterian dhe Reformuar 3 %, ortodoksë 2,7 %, të tjerë 7,9 % të krishterë, budiste 2,1 %, 1,7 % myslimanë, të tjerë 2,4 %, 11,3 % të papërcaktuar, askush 18,7 % (2006 regjistrimit).

* Struktura gjuhësore :

Anglisht 78,5 %, 2,5 % kineze, italiane 1,6 %, 1,3 % grek, 1,2 % arabisht, vietnamisht 1 %, të tjerë 8,2 %, 5,7 % të papërcaktuar (2006 regjistrimit).

## Burimi i të dhënave
Arian Ademi

**Arian Ademi** lindi më 29 maj 1991 në Shibenik, shqiptar me prejardhje nga Maqedonia, është futbollist i Dinamos së Zagrebit.

## Biografia 
Arian Ademi është një mbrojtës, ka luajtur për Shibenikut.  Ai është anëtar standard i ekipit U-19 kombëtar kroat, ka shtetësi kroate.
Gjeografia e Australisë

thumb|right|250px| harta topografike e Australisë

**Australia** me tërë sipërfaqen e asaj shtrihet në Hemisferen Jugore të botës. Me përjashtim të Azisë, përkatësisht Arkipelagut të Malajës, ndodhet shumë larg kontinenteve të tjera, sidomos Evropës, mirëpo, sot me zhvillimin e telekomunikacionit detar, e sidomos atij ajror, largësia e këtij kontinenti me kontinentet tjera të botës është zvogluar shumë.
Australia është kontinenti më i vogël i rruzullit tokësor. Sipërfaqja e përgjithshme e Australisë është rreth 7.7 milion km2. Është i vetmi kontinent që përfaqëson një shtet.

### Relievi 
Relievi i Australisë është i ulët. Në relievin e Australisë dallohen tri tërësi të mëdha natyrore: Pllaja Perëndimore e Australisë, Ultësira Qendrore e Australisë dhe Sistemi malor i Kordilerve

### Klima 
Në forminin e klimës së Austrlisë, rëndësia të madhe ka pozita e sajë mes Oqeanit Paqësor dhe Oqeanit Indian, shtrirja  e sajë në brezin e klimës së nxehtë të hemisferës jugore shtrirja e maleve të larta në lindje dhe shkretëtirave në perëndim.

[thumb|right|250px| Tipet e klimave në [Australi]]

### Ujërat 
Kontienti i Australisë cilësohet me rrjetin më të varfër të ujërave rrjedhëse në botë në rrjetin e vrafer ndikojn kushtet klimatike. I vetmi lum më i madh është Murreji me degën e vet Darling.

### Bota bimore Flora dhe fauna 
Bota bimore Flora dhe fauna e Kontinetit të Australisë është shumë specifike. Ajo dallohet prej kontinenteve të tjera per lloji dhe numri i madh i bimëve endemike. Prej 10 mijë lloje të bimëve, 75% e tyre janë endemike. 

### Bota shtazore 
Në pjesen me të madhe të Australisë rriten eukaliptitët, akaqet, skërbi etj, tipik janë: koala, kanguri, eviparët, lloje të shumta papagajsh dhe krodilësh,dhe delfinesh.

## Shiko dhe këtë 
* Lista ë lumenjeve në Australi
Gjatësia e valës

parapamje|Gjatësia e një vale sinusoidale \lambda mund të matet mes dy pikave në të njëjtën fazë ose pikëprerjes me boshtin oX siç tregohet në figurë
Gjatësia e valës jepet zakonisht nga  shkronja greke *lambda* (λ).  Koncepti aplikohet edhe në rastet kur vala periodike ka formë jo-sinusoidale. 
 
*Termi* gjatësia e valës përdoret gjithashtu edhe në valët e moduluara, si për zarfin sinusoidal të valëve të moduluara apo valëve  të formuara nga interferenca e disa valëve sinusoidale.

Po të marrim parasysh se një valë sinusoidale lëviz me një shpejtësi të caktuar, gjatësia e valës është në përpjestim të zhdrejtë me frekuencën : valët me frekuenca më të larta kanë gjatësi më të shkurtër, dhe valët me frekuencave të ulta kanë gjatësi më të gjatë.

Si shembuj të dukurive valore kemi valët e zërit, dritën, dhe valët ujore.  Një valë zëri është një ndryshim periodik në shtypjen e ajrit, ndërsa tek drita dhe në valë elektromagnetike të tjera kemi oshilime të intensitetit të fushës elektrike dhe fushës magnetike.  Valët e ujit janë variacionet periodike në lartësinë e një trupi ujor (psh: një pellg).  Në vibrimet e laticës në një kristal, distancat atomike ndryshojnë në mënyrë periodike si në pozicioni e laticës ashtu edhe në kohë.

Gjatësia e valës është një matje e distancës në mes përsëritjes së dy tipareve unike te valës, si për shembull midis dy kreshatve, ajo nuk mat se larg një thërrmijë lëviz.  Për shembull, në valët ujore në thellësi një grimcë lëviz në një rreth me diametër të njëjtë si lartësia e valës, gjë që është e palidhur me gjatësinë e valës.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Konvertimi: Gjatësi vale në frekuencë - vale zëri dhe radio vale
* materiale mësimore për valët
* Spektri i dukshem elektromagnetik i dhenë me ngjyra sipas gjatësisë
Gjuha siciliane

**Gjuha siciliane** (sicilianishtja) është një gjuhë e familjes romake. Ajo flitet në Sicili.

## Lidhje të jashtme
Lista e lumenjve në Shqipëri

Shqipëria ka një rrjet të gjerë hidrografik prej 152 lumenjsh dhe përrenjsh, duke përfshirë 10 lumenj të mëdhenj që rrjedhin nga juglindja në veriperëndim, kryesisht që derdhen drejt detit Adriatik. Të kombinuara, ato prodhojnë një rrjedhë totale vjetore prej 1,308 metra kub në sekondë (46,200 cu ft/s).

Në rajonet malore, lumenjtë gjarpërojnë nëpër lugina të ngushta me brigje të pjerrëta dhe thellësi të madhe, duke mbledhur përrenj dhe baltë gjatë shirave të dendur. Shtretërit e tyre bëhen gërryes, duke shkaktuar ndryshime të shpeshta në shtigjet e tyre.

Lumenjtë ushqehen kryesisht nga reshjet atmosferike (65-92%) dhe ujërat nëntokësore (8-35%), me një shtresë mesatare reshjesh prej 1,494 mm dhe një shtresë rrjedhjeje prej 945 mm. Rrjedha e ujit ndryshon sipas stinës, ku dimri ka fluksin më të madh vjetor (40%), i ndjekur nga pranvera, vjeshta dhe vera. Lumenjtë përmbajnë një mineralizim mesatar prej 150 deri në 500 mg/L dhe një vëllim mesatar vjetor të lëndëve të ngurta pezull prej 60 milion ton, me erozion më të madh që ndodh në pellgjet ujëmbledhëse të Osumit, Devollit dhe Erzenit. Temperaturat në muajt e dimrit bien në 3,5-8,9°C, kurse në muajt e verës arrijnë në 17,8-24,6°C.parapamje|310px|Harta e lumenjeve në Shqipëri
Këtu gjeni **listën e lumenjëve kryesor të Shqipërisë**.

## Lista 
## Galeria 

Skeda:Shkodra 2.jpg|Buna në Shkodër
Skeda:Buna-muendung.jpg|Buna
Skeda:Lake Koman.jpg|Drini: Liqeni i Komanit
Skeda:Tirana-clean.jpg|Lana në Tiranë
Skeda:Liqeni i Shkopetit.jpg|Mati:Liqeni i Shkopetit
Skeda:River in Albania.jpg|Vjosa
Skeda:Vjosa bei Tepelena 2.jpg|Vjosa në Tepelena
Skeda:Shkumbin.jpg|Lugina i Shkumbinit midis Elbasanit dhe Librazhdit

## Shiko edhe 
* Prejardhja e emrave të lumejve Shqiptarë
* Lista e liqeneve në Shqipëri
Lista e liqeneve në Shqipëri

thumb|250px|Liqeni i Ohrit dhe i Prespës
Këtu e gjeni **listën e liqeneve në Shqipëri**.

## Lista 
## Galeria 

Skeda:Shkodra 2.jpg|Liqeni i Shkodrës
Skeda:Ohrid StJohn Kaneo.jpg|Liqeni i Ohrit
Skeda:Church of St John of Kanevo on cliff.JPG|Liqeni i Ohrit
Skeda:Lake Prespa Albania.jpg|Liqeni i Prespës
Skeda:Old Kukes Bridge.jpg|Liqeni i Fierzës
Skeda:Karavasta.jpg|Laguna e Karavastasë
Skeda:Liqeni i Butrinti.jpg|Liqeni i Butrintit
Skeda:Ksamil.jpg|Liqeni i Butrintit dhe Fshati Ksamil

## Shiko dhe këtë 
* Lista ë lumenjeve në Shqipëri
* Lista e liqeneve në Kosovë
* Lista e liqeneve në Evropë
Statutet e Shkodrës

thumb|Statutet e Scutarit
**Statutet e Shkodrës** (it. *Statuti di Scutari*) janë një kod normativ vetëqeverisës i komunës së Shkodrës gjatë sundimit venedikas. Statute të tilla kanë pasur edhe qytete të tjera, por vetëm të Shkodrës janë ruajtur në mënyrë të plotë. Përbëhen nga 279 kapituj shkruar në dialektin venet të shekullit të 15. Mbaheshin në dy kopje, njëra kopje në zyrën e thesarit dhe tjetra në zyrën e gjykatës së qytetit.

Dokumenti origjinal është shkruar në pergamenë dhe përmban 40 faqe, teksti është kopjuar me dorë nga njëfarë Marino Dulcic në fillim të shek. 16. Ekzistenca e këtij dorëshkrimi përmendej qysh në një bibliografi italiane të vitit 1907, por iu zbulua publikut vetëm më 1997 kur u gjet në fondet e Muzeut *Correr* në Venecia nga studjuesja Lucia Nadin.

## Historia 
Sipas Oliver Schmitt, mbledhja e neneve në formën e tanishme nis në fillimet e shek. XIV. Xhufi shkruan se shtrirja kohore e ushtrimit të tyre si normë rregullatore e jetës qytetare ka qenë periudha 1330-1479, deri në dorëzimin e qytetit Perandorisë Osmane.

Sipas studjuesve Nadin, Schmitt, Pellegrini e Ortalli, statutet ishin hartuar dhe zbatuar para ardhjes se Car Dushanit në Shkodër dhe u mbajtën edhe me rënien e kontrollit nga serbët tek venedikasit. Popullsia e qytetit ka qenë kryesisht dalmate, por pas një murtaje të madhe më 1348, arbërit dhe sllavët nisën të vendoseshin në qytet.

## Përmbajtja 
Dihet që Antivari më 1369, Dulcigno në 1379, Durazzo më 1392 e deri tek Drivasto në 1397 posedonin tekste juridike të shkruar në këtë mënyrë. Por të gjithë këto statute nuk janë ruajtur. Janë bërë përpjekje për identifikimin e tyre, por kjo ka qenë e vështirë deri kur u zbuluan statutet e Shkodrës.

Rregullonin jetën e këtij qyteti, duke dhënë me të 279 nyjet e veçanta përcaktime që kanë të bëjnë me administratën, ndërtimet, mirëmbajtjen e qytetit, zanatet, punët e bujqësisë e blegtorisë, importet e eksportet, gjyqet, të drejtën familjare, qëndrimin e të huajve etj. Për çdo kundravajtje ndaj dispozitave janë përcaktuar gjoba, të cilat përgjithësisht ndahen më dysh midis kontit (mëkëmbësit të mbretit serb) dhe komunës, ose kontit dhe të dëmtuarit ose paditësit. Kurse gjakmarrjen statutet e sanksionojnë me fjalën *urazhba*, me prejardhje serbe ku Xhufi e interpreton me pohimin e Shuflajt se "gjakmarrja është një institucion që shqiptarët e huazuan nga sllavët kur ranë në kontakt me ta, pas shek. VIII." Dallimbërje përmes së cilës është kuptuar edhe dallimi mes identitetit lokal qytetar dhe atij të huaj: sllav dhe arbër.

## Botimet 
Për të parën herë u botua në Itali për herë të parë më 2002, me tekstin origjinal në venetishten e kohës dhe me përkthimin shqip nga Pëllumb Xhufi.

Në botimin e dytë, viti 2010, është ruajtur përkthimi i tekstit të statuteve të bërë nga Pëllumb Xhufi në botimin e parë. Studimet e brendësuara në ribotim u përkthyen nga Vjollca Lisi.

## Referime
Pjetër Meshkalla

thumb|Át Pjetër Meshkalla
**Pjetër Meshkalla** S.J. (Shkodër, 25 shtator 1901 - 28 korrik 1988) ka qenë meshtar katolik, jezuit shqiptar.

## Biografia 
U lind në qytetin e Shkodrës, në rrugën e *Daulles*. Mësimet e para i mori në vendlindje dhe më pas shkoi për studime teologjike në Linz të Austrisë ku kishte bashkëstudent Dom Kolec Prennushin, në Goricë të Sllovenisë dhe në Fakultetin e Filozofisë në Napoli (Itali). Më 1931 u shugurua meshtar i Shoqërisë së Jezuit në Shkodër dhe dha letërsi, gjuhë shqipe e filozofi në Seminarin Papnor.

Më 1934 themeloi rrethin «Shën Gjon Bosco» për edukimin e rinisë, dhe vazhdoi në Tiranë më 1937 në rrethin e «Shën Pjetrit».

Në vitin 1945, regjimi komunist i kërkoi bashkëpunim. Por ai, jo vetëm që nuk pranoi, por në predkun e mbajtur me rastin e vdekjes së Imzot Luigj Bumçit, demaskoi hapur regjimin. Për ketë arsye, më 1946 u arrestua. Pas një hetuesie të gjatë, më 18 prill 1947, Gjykata Ushtarake e Granizonit të Tiranës, e dënoi me 15 vjet privim lirie e punë të detyruar dhe humbjen e të drejtave për pesë vjet, si një nga themeluesit e organizatës «Bashkimi Kombëtar» dhe për agjitacion e propagandë. Në po këtë gjyq u dënuan edhe Dom Shtjefën Kurti e Imzot Irine Banushi. Dënimin e vuajti në disa kampe pune dhe në burgun e Burrelit, prej ku dhe u lirua më 1961, por pa të drejtën e shërbimit si meshtar. Kur në Shkodër po zhvillohej Revolucioni kulturor, ai i dërgoi një letër Mehmet Shehu, ku në fund i shkruante: "Me të vërtetë, as anmiku ma i tërbuem i Pushtetit s’ka muejt me u ba një propagandë ma anmiqsore në 22 vjetë, sa i keni ba vedit". Ndaj, më 29 prill 1967, në Institutin Pedagogjik të Shkodrës, u organizua një mbledhje për "demaskimin" e veprimtarisë së tij. Dhe më 19 korrik të po atij viti, me vendim nr. 44, Gjykata e Shkodrës e dënoi me 10 vjet heqje lirie dhe konfiskim të pasurisë për "agjitacion e propagandë".

Pas lirimit më 1978, u internua në kampin e Vlorës. Vdiq me 28 korrik të vitit 1988. Është kleriku i parë që u dekorua më 1992 «Pishtar i Demokracisë».  Në nderim të persekutimit dhe qëndrimit të tij përgjatë regjimit komunist, Jezuitët i vunë emrin e tij shkollës së mesme që mëkëmbi Kolegjin e moçëm Saverian.

## Referime
Kiri

**Kiri** është një fshat në komunën Pult në rrethin e Shkodrës të Shqipërisë.  

## Gjeografia 
Fshati është i vendosur në rrjedhën e epërme të lumit homonim, sipas Armaos fshati i ka dhënë emrin lumit, në anën e majtë e të cilit gjendet.

## Historia 
Në lashtësi vendi ndodhej në Marknonaj, rreth 1 orë në jug të selisë famullitare: vendi quhet *Gjytet Kiri* dhe aty gjendej sipas Armaos kisha e lashtë e Shna Prendes, ekzistuese që para 1636. Në të njëjtat vende gjendej një abaci e lashtë e Shën Mëhillit.

Më 1933 Armao e përshkruan:[...] *seli e një famullie të dioqezës së Pultit dhe flamurtarit ose bajraktarit të Kirit (fis i Pultit)*

## Demografia 
Më 1933 numronte 600 banorë, të gjithë katolikë, ndërsa më 1671 ishin 300 frymë e 43 shtëpi.

## Referime
Shiroka

parapamje|250px|Mali i Taraboshit, i parë nga Shiroka
**Shiroka** është emri i një lokaliteti, lagje periferike e Shkodrës, ndanë bregut jug perëndimor të liqenit të Shkodrës, 70 metra mbi nivelin e detit. 
parapamje|Pamje nga brigjet e Shirokë

## Emri 
Budi në letrën e tij të 15 shtatorit 1621 përmend në bregun e liqenit një qendër me emrin “Skirosi”, për të cilin Injac Zamputti mendon se bëhet fjalë për Shirokën.

Studjuesi i hartografisë dhe diplomati italian Ermanno Armao që në veprën e tij e quan *Scirocco* radhit trajtat e përdorura në traditën hartografike venedikase, luhatet në trajtat *Sirocchi* dhe *Scirocio*. Emri në vetvete mund të vijë nga fjala latine *sirocco* ose *scirocco*, një erë mesdhetare që vjen nga Saharaja. Nga ana e saj kjo fjale latine rrjedh nga fjala arabe *shuluq* ose *sciarq* (orienti).

Një tezë tjetër është që emërtimi i lokalitetit mund të burojë nga kisha e Shën Rrokut apo Shna Rrokut - i vdekur një shekull para fillimit te dominimit osman ne Shkodër, i dashur për republikën e Venedikut, i shenjtëruar në dhjetëvjeçarin e dytë të shekullit të XV, për historianët shume vonë për t’u shndërruar në toponimi të një territori osman. Vetë emri Rrok rrjedh nga *rocco* që mendohet të ketë origjinë persiane. Ivan Jastrebov tek shkruan për Pultin e poshtëm rrëfen se fisi i Shalës u vendos në trojet e sotme prej Shirokës nga dolën katër vëllezërit e katër vëllazërive të Shalës. Për ta konfirmuar vëren se familja e bajraktarit mban llagapin *Lada*, duke e ndërlidhur me mbiemrin *Vladanji* që gjendej në Shirokë.

Deri në shekullin e 20 ka qenë fshat i vogël peshkatarësh dhe si nismë për ta kthyer në lokalitet turistik në formë dhurate nga tregtarët shkodranë u ndërtua vila e Mbretit Zog në periudhën e mesluftërave botërore.

Gjysmën e dytë të shekullit 20 u zhvillua si resort buzëliqenor, duke qenë e përshtatshme me brigjet prej zallit përkundrejt baltovinës nëpër brigjet e tjera të liqenit. U çelën plazhe si dhe u hapën vende bujtjeje e restorante, ndërsa vila e Zogut u bë një nga kampet e pionerëve më të famshme në vend.

Shiroka është vendlindja e Filip Nogës, ministër, Mark dhe Anton Harapit, klerikë katolikë, Kin Dushit, shkrimtar.

## Referime
Sistemi urinar

**Sistemi urinar** (i quajtur gjithashtu edhe sistemi ekskretues) është sistemi i organeve që prodhon, depoziton dhe largon urinën. Në njerëz, ky sistem përfshin dy veshka, dy ureterë, fshikëzën urinare, uretrën dhe dy muskuj sfinkter.

## Fiziologjia 
### Veshkat 
Veshkat janë organe te cilat kane formë fasuleje që shtrihen në abdomen, mbrapa peritoneumit të organeve të tretjes, rreth ose poshtë kafazit të kraharorit dhe pranë vertebrës lumbare. Organi ka madhësinë e një grushti, rrethohet nga yndyrnat perirenale dhe gjendur në polin më të lartë të secilës veshkë është gjendra e adrenalinës. Veshkat marrin një sasi gjaku prej 1,25 litrash në minutë (25 % e vëllimit të gjakut të pompuar nga zemra) nga arteriet renale që ushqehen nga aorta abdominale. Kjo është mjaft e rëndësishme sepse funksioni kryesor i veshkave është pastrimi i mbeturinave të tretshme nga gjaku. Pjesa tjetër e veshkave gjendet në fundin e tyre në ureterët.

Veshkat kryejnë një sërë funksionesh si: mbledhja e urinës, sistemimi i elektroliteve, dhe ruatja e parametrave bazë-acid.  Veshkat nxjerrin jashtë dhe thithin elektrolit (psh. natriumi, kaliumi dhe  kalciumi) nën ndikimin e hormoneve.  Baraspesha e pH (pehashit) kryhet duke nxjerrë jashtë (ekskretuar) acidet dhe jonet amon. Përveç kësaj, ato heqin qafe urenë, një mbeturinë nitrogjenore e prodhuar prej reaksioneve të aminoacidëve.

Njerëzit prodhojnë rreth 2,9 litra urinë në 24 orë, ndonëse kjo sasi ndryshon sipas rrethanave. Për shak se shkalla e pastrimit në veshkë është në proporcion me shkallën e pastrimit në glomerulë, (e cila vetë është e lidhur me qarkullimin e gjakut në veshkë) ndryshimi i sasisë së lëngjeve në gjak ndikon në funksionimin e veshkës. Hormonet ekzogjene (që ndodhen jashtë sistemit) dhe endogjene (që ndodhen brenda sistemit) ndryshojnë sasinë e gjakut që qarkullon në qarkullon në glomerulë. Disa mjekime ndikojnë në mënyrë direkte ose indirekte në prodhimin e urinës. Diuretikët e arrijnë këtë duke ndryshuar sasinë e elektroliteve të thithur ose ekskretuar, duke shkaktuar prodhimin e urinës.

## Referimet
Pulti (krahinë)

**Pulti** ka qenë një krahinë historike përgjatë Mesjetës e viseve mbi lumin Drin.

## Historia 
Në qv. XII-XIII krahina e Pultit i përkitte *Arbanum*-it. Ipeshkvia e Pultit përmendet qysh nën metropolitin grek të Durrësit, por që nga qv. XI gjendej nën arqipeshkvin latin të Tivarit.

Në kohën bizantine quhej *Polathoi* (gr. *Πόλαθοι*) treva malore me një gjerësi të madhe gjatë rrugës Shkodër-Prizren dhe në veri përgjatë lumit Drin. Në shënimet e një ipeshkvi, më 877 quhej *Pulatoni* (*ὁ Πόλαθων*). Në serbisht *Pilot* më 1198, latinisht *Polatum, Li Paliti* tek Muzaka më 1510. Pulti i sotëm është një mbetje shumë e vogël e kësaj krahine të dyfishtë:

### Pulti i Sipërm 
Në shek. XIV, më 1348, me Pultin e Epërm shkonin fshatrat Shikla dhe Kruimada në juglindje të Prizrenit. Qendra shpirtërore e këtushme ishte manastiri i Benediktinëve *S. Paulus Polatensis,* Shën Pali i Pultit.

### Pulti i Poshtëm 
Kësaj nënkrahine i përkiste fshati i madh Kupelnik në lindje të liqenit të Shkodrës,, fushën e Zadrimës, malësinë e Zadrimës dhe të Pukës dhe deri ku bashkohen lumi i Fanit të Madh dhe Fanit të Vogël.

## Referime
Lumi i Drilonit

thumb|right|300px| Driloni
**Driloni** është një lumë i cili gjendet ne rrethinat e Liqenit të Ohrit dhe Pogradecit, në Shqipëri.  

## Gjeografia 
Burimet e lumit të Drilonit ndodhen afër fshatit Tushemisht dhe Gurras, 4 km nga Pogradeci, rreze kodrave dhe kane një pamje te pakrahasueshme. Këtë monument natyre mund ta vizitoni ne qofte se ndiqni rrugën Pogradec - Dogane - Shën Naum. Ai është një burim i madh gëlqeror qe buron me rrjedhje vertikale te ujit ne fund te bllokut gëlqeror duke vazhduar me pas rrjedhjen ne Liqenin e Ohrit. Uji vjen nga Liqeni i Prespës përmes Malit te Thate. Uji del jashtë si një burim i madh i veçante me një rrjedhje prej 7 m³/s. 

Përgjatë një pjese të lumit të Drilonit shtrihet edhe Parku i Drilonit i cili është i rrethuar me bimësi te dendur dhe ka një bote te pasur kafshësh. Ky vend ka qene i preferuar për te kaluar pushimet nga Mbreti Zog dhe nga Enver Hoxha. Ju mund te vizitoni shtëpinë e tij, qe tashme është shndërruar ne hotel dhe restorant. 

## Galeria 

File:Drilon, Pogradec (6).jpg|Lumi dhe parku i Drilonit
File:Drilon, Pogradec (45).jpg|Fauna në lumin e Drilonit
File:Dilon pogradec.jpg|Pamje e lumit të Dilonit
File:Drilon, Pogradec (15).jpg|Barka në lumin e Drilonit

## Shih edhe 
* Lini
* Pogradeci
* Liqeni i Ohrit
* Plazhi i Pogradecit
* Kalaja e Pogradecit 
* Driloni (Tushemisht)

## Referimet
Nga Tirana në Stokholm

"Nga Tirana në Stokholm" përshtypje dhe kujtime me Autor Vedat Kokona. Shtëpia botuese "Kokona", Tiranë. Faqet e librit 132. ISBN 99927-726-7-0
Mbi përkthimin me përkthyesin

"Mbi përkthimin me përkthyesin" me Autor Vedat Kokona. Përsiatjet e Vedat Kokonës mbi përkthimin me shembuj ilustrues.
Shtëpia botuese "Kokona", Tiranë, viti i botimit 2003. Faqet e librit 136. ISBN 99927-929-2-2
Me valët e jetës

"Me valët e jetës" roman me Autor Vedat Kokona. Shtëpia botuese "Kokona", Tiranë, viti i botimit 2003. Faqe 564. ISBN 99927-726-9-7
Lule të gabuara

"Lule të gabuara" tregime me Autore Elvira Dones. Shtëpia botuese "Onufri", 224 faqe. ISBN 99943-32-38-4

“Lule të gabuara” ngjizet nga shtatë tregime, që mund të mendohen edhe si shtatë ditë të një jave shekullore, shtatë ngjyra të një zie shekullore, shtatë nota të një kuje. Jo rastësisht, tregimet i lidh një urë e copëtuar, më saktë: copërat e një ure...
Unaza në kthetra

"Unaza në kthetra" sprova letrare. Shkrime të ndryshme, intervista me Autor Ismail Kadare. Shtëpia botuese "Onufri", viti i botimit 2004. Faqet e librit 174. ISBN 99927-45-30-4