Konstansi

**Konstansi** (,  323 – 350, i njohur edhe si *Konstanci I*) ishte perandor romak nga viti 337 deri në vitin 350. Ai mbante titullin perandorak të *çezarit* nga viti 333 dhe ishte djali i vogël i Kostandinit të Madh.

Pas vdekjes së babait të tij, ai u bë *Augustus* së bashku me vëllezërit e tij në shtator 337. Konstansit iu dha administrata e prefekturave pretoriane të Italisë, Ilirikut dhe Afrikës. Ai do të mundëte sarmatët në një fushatë pak më vonë. Grindjet për ndarjen e pushtetit çuan në një luftë civile me vëllain e tij të madh dhe bashkë-perandorin Konstandinin e II, i cili në vitin 340 do të pushtonte Italinë, por do të vritej në betejë me forcat e Konstansit pranë Akuilesë. Konstanci fitoi prej tij prefekturën pretoriane të Galisë. Pas kësaj pati tensione me vëllain e tij të mbetur dhe bashkë-*augustus* Konstancin II ( 337–361), duke përfshirë edhe mbi peshkopin e mërguar, Athanasius të Aleksandrisë, i cili nga ana tjetër e lavdëroi Konstansin si *augusti më i devotshëm... i kujtesës së shenjtë*.

Në vitet në vijim, ai bëri fushatë kundër frankëve dhe në vitin 343 vizitoi Britaninë Romake, Burime të mbijetuara, ndoshta të ndikuara nga propaganda e fraksionit të Magnentiusit, e akuzojnë Konstansin për keq-qeverisje dhe homoseksualizëm. Sipas veprave si të Ausonit ashtu dhe Libaniusit, ai u arsimua në Kostandinopojë nën patronazhin e poetit Aemilius Magnus Arborius, i cili e udhëzoi atë në latinisht.

Ai ishte nipi i të dy *augustëve* Konstantit I dhe Maksimianit. Kur lindi, babai i tij, Konstandini ishte *augusti* i vjetër i perandorisë dhe në luftë me kolegun dhe kunatin e tij, Licini I ( 308–324). Në kohën e lindjes së Konstansit, vëllai i tij i madh, Konstantini II dhe gjysmë vëllai i tij Krispi, djali i parë i lindur i Konstandinit, tashmë po mbretëronin si *çezarë*.

Më 25 dhjetor 333, Konstansi u ngrit në rangun perandorak të çezarit në Kostandinopojë nga babai i tij. Ai ishte  së bashku me vëllezërit e tij Kostandinin II dhe Konstancin II. Imazhet zyrtare u ndryshuan për të akomoduar një imazh të Konstansit, si *bashkë-sundues* pranë vëllezërve të tij dhe babait të tyre *augustus*.

Para vitit 337, Konstansi u fejua me Olimpian, vajzën e prefektit pretorian, Ablabius, megjithëse nuk do të martoheshin kurrë me njëri-tjetrin. Licini megjithatë do të ekzekutohej me një pretekst pak më vonë.

Në vitin 326, nëna e Konstansit, Fausta, u dënua me vdekje. Ajo u vra me urdhër të Kostandinit, ashtu si gjysmë-vëllai i Konstansit, Krispi dhe Licini II. Kjo e la degën e Konstansit në Dinastinë Konstantiniane -  që rridhte nga marrëdhënia e Konstantit I me Helenën  -  në kontrollin e kolegjit perandorak.

parapamje|264px|Koka e mundshme e Konstansit,  shpalljes së tij si august.
## Mbretërimi
Eshtë e mundur që, rasti i ngritjes së Konstansit në kolegjin perandorak, të ketë qenë koha që përkoi me festimin e mijëvjeçarit të qytetit të Bizantit, ri-themelimi i të cilit si Kostandinopoja, Kostandini e kishte filluar dekadën e mëparshme. Konstansi mori Italinë, Afrikën dhe Ilirikun. Fillimisht ishte paracaktuar që bashkë me vëllezërit e tij, do ta pasonin edhe kushërinjtë e tyre, Dalmati dhe Hanibaliani, bijtë e Flav Dalmatit, vëlla i Kostandinit me nënë tjetër dhe i biri i Konstanc Klorit. Por bijtë e Kostandinit i larguan praktikisht të gjithë të afërmit që mund të kishin një pretendim për fronin.

[majtas|parapamje|396px|Ndarja e Perandorisë Romake midis bijve të [Kostandini i Madh|Konstandinit I: nga perëndimi në lindje, me portokalli territoret e Konstandinit II, me të gjelbër të Konstansit, me të verdhë të  Dalmatit dhe të kaltër të Konstancit II. Pas vdekjes së Konstandinit (maj 337), kjo ishte ndarja zyrtare e Perandorisë, derisa Dalmati u vra dhe territori i tij u nda midis Konstansit dhe Konstantinit.]]
Ushtria do ti masakronte pretendetët e tjerë për fronin, përveç bijve të Kostandinit: në spastrimin dinastik do të vdisnin praktikisht të gjithë kushërinjtë e tyre nga dega pasardhëse e martesës së Konstanc Klorit me Teodorën, d.m.th. gjysmë-vëllezërit e Kostandinit, Flav Dalmati, Nepotiani dhe Jul Konstantini. Nga masakra do të mbijetonin vetëm bijtë e këtij të fundit, Gallus dhe Juliani. Midis të tjerëve u vra edhe Ablabiusi, babai i Olimpias, kështu që fejesa e saj me Konstansit u prish.

Konstansi, fillimisht ishte nën kujdestarinë e Konstantinit II. Territoret origjinale, të caktuara Konstansit ishin prefektura pretoriane e Italisë, e cila përfshinte Afrikën Veriore. Konstansi ishte i pakënaqur me këtë ndarje, kështu që, vëllezërit u takuan në Viminacium në vitin 338, për të rishikuar kufijtë. Konstansi arriti të marë prefekturën e Illyrikun dhe dioqezën e Trakisë, provinca që fillimisht do të drejtoheshin nga kushëriri i tij Dalmati, sipas ndarjes së propozuar të Konstandinit I pas vdekjes së tij. Konstantini II shpejt do të ankohej se nuk kishte marrë sasinë e territorit që i takonte si djali i madh.

[alt=|parapamje|Medaljoni i artë i Konstanit, ekuivalent me 9 solidë. Aquileia, [342 Pas Krishtit - Muzeu Bode]]
Pothuajse menjëherë Konstansit iu desh të merrej me një pushtim sarmat, në fund të vitit 337. I mërzitur që, Konstansi kishte marrë Trakinë dhe Maqedoninë, pas vdekjes së Dalmatit, Konstantini kërkoi që, Kontansi të dorëzonte provincat afrikane, gjë që ai pranoi ta bënte, për të ruajtur një paqe të brishtë.

Megjithatë, së shpejti, ata filluan grindjen se cilat pjesë të provincave afrikane të Kartagjenës përkisnin Konstantinit dhe cilat pjesë i përkisnin Italisë dhe Konstansit. Kjo çoi në tensione në rritje, midis dy vëllezërve, të cilat u rritën vetëm pasi Konstansi përfundimisht erdhi në moshë dhe Konstantini refuzoi të hiqte dorë nga kujdestaria e tij. Në vitin 338, ai do të arrinte një fitore të shquar kundër sarmatëve, duke marë titullin .

Në 340, ndërsa Konstansi ishte në fushatë, Konstantini II, pushtoi Italinë. Konstansi, në atë kohë në Daci, u shkëput dhe dërgoi një trup të zgjedhur dhe të disiplinuar të trupave të tij ilire, duke deklaruar se ai do t'i ndiqte ata personalisht me pjesën e mbetur të forcave të tij. Konstantini u bllokua përfundimisht në Akuileia, ku vdiq i vrarë nga trupat e Konstansit që trashëgoi të gjitha territoret e dikurshme të vëllait të tij - Hispaninë, Britaninë dhe Galinë, bashkë me titullin .

alt=|majtas|parapamje|300x300px| *Solidus* i Konstansit shënoi: në pjesën e përparme, me perandorin që mban një *vexillum* me një *chi-rho* dhe të kurorëzuar nga Fitorja në anën e pasme, të shënuar: ("*shpresa e Republikës*")
Konstansi e filloi mbretërimin në një mënyrë energjike. Midis viteve 341–342, ai udhëhoqi një fushatë të suksesshme kundër frankëve dhe në muajt e parë të vitit 343, ai vizitoi Britaninë. Burimi për këtë vizitë, Julius Firmicus Maternus, nuk jep një arsye, por lëvizja e shpejtë dhe rreziku i përfshirë në kapërcimin e Kanalit Anglez në muajt e dimrit sugjerojnë se, ishte në përgjigje të një emergjence ushtarake, ndoshta për të zmbrapsur pikët dhe skocezët. 

Konstansi u akuzua për përdorimin e ministrave të korruptuar gjatë sundimit të tij, për shkak të lakmisë së pretenduar personale. Një shembull përfshin  Flavio Eugjenin, i cili qëndroi në pozicionin e tij përgjatë shumicës së viteve 340 Megjithëse Eugjeni dëshmohet se kishte shpërdoruar pushtetin e tij për të përvetësuar prona, perandori vijoi ta mbështeste atë, duke arritur sa ta nderonte me një shtatore në Forumin e Trajanit në Romë. 

## Feja
Lidhur me fenë, Constans ishte tolerant ndaj Judaizmit dhe në vitin 341 nxori një dekret që ndalonte bestytnitë dhe flijimet pagane, me justifikimin se po ndiqte preçedentin e krijuar nga babai. Megjithatë, vetëm pak kohë më vonë ai u përpoq ta zbuste këtë akt duke nxjerë ligje kundër shkatërrimit të tempujve. 

Konstansi mbështeti ortodoksinë Nikene kundër Arianizmit, e cila përkrahej nga vëllai i tij Konstanci. Edhe pse, dy perandorët thirrën Këshillin e Serdikës në vitin 343 për të zgjidhur konfliktin, ai do të ishte një dështim i plotë, dhe deri në vitin 346, të dy perandorët ishin në pikën e një lufte të hapur për mosmarrëveshjen. Në vijim, Konstanci II pranoi ta lejonte Athanasin të kthehej në pozicionin e tij si zëvendësues i peshkopit që kishte vdekur së fundmi. Konflikti u zgjidh vetëm me një marrëveshje të përkohshme e cila lejoi secilin perandor të mbështeste klerikët e tyre të preferuar brenda sferave të tyre të ndikimit. Konstansi përdori gjithashtu ushtrinë për të shtypur Donatizmin në Afrikë, ku kisha ishte ndarë midis donatistëve dhe katolikëve.

## Homoseksualiteti 
Ndryshe nga Konstanci II, Konstansi u shënjestrua nga thashethemet për jetën e tij personale. Burime të shumta dyshonin se ai ishte homoseksual, me gjasa të mbështetura mbi faktin se ai nuk u martua ndonjëherë. Historiani romak, Eutropi thotë se Konstansi "u kënaq me vese të mëdha", duke iu referuar homoseksualitetit të tij, ndërsa Aurel Viktori e akuzoi Konstansin me *pederasti të tërbuar* përkundrejtë robërve të rinj barbarë, megjithëse David Hunt thekson se *dëshmitë që ai mbante një grup robërish barbarë për të kënaqur homoseksualitetin e tij tingëllon më shumë si folklor armiqësor*. Sidoqoftë, Konstansi nxori ligje që vendosnin se martesa e bazuar në seks *të panatyrshëm* të dënohej me rreptësi. John Boswell argumenton se, dekreti ndalonte vetëm martesat homoseksuale, sesa aktivitetin homoseksual në përgjithësi. Sidoqoftë, ishte e mundshme që Konstansi ta ketë shpallur legjislacionin nën presionin në rritje të udhëheqësve të krishterë, në një përpjekje për të qetësuar zemërimin e publikut për vetë shkeljet e tij të perceptuara.

## Vdekja 
Në vitet e fundit, të mbretërimit të tij, Konstansi zhvilloi një reputacion për mizori dhe sjellje të keqe. Dominuar nga favoritët dhe duke preferuar haptazi truprojën e tij të zgjedhur, ai humbi mbështetjen e legjioneve. Në vitin 350, gjenerali Magnentius, deklaroi veten perandor në Augustodunum (Autun) me mbështetjen e një numri zyrtarësh të oborrit si Marcilin dhe Fabius Titianusi, me trupa në kufirin e Rinit dhe, më vonë, provincat perëndimore të Perandorisë. Konstansi ishte i shpërqendruar me një udhëtim gjuetie.

Duke mos pasur asnjë mbështetje përtej familjes së tij të ngushtë,  ai u detyrua të ikë për jetën e tij. Ndërsa, ai po përpiqej të arrinte në Hispani, mbështetësit e Magnentiusit e futën atë në një fortifikim në Helena (Elne) në Pyrenees lindore të Galisë Jugperëndimore, ku ai u vra pasi po kërkonte strehim në një tempull. Një profeci e e pretenduar gjatë lindjes së tij kishte thënë se Konstansi do të vdisnte *në krahët e gjyshes së tij*. Vendi i vdekjes së tij ndodhi që të ishte emërtuar sipas Helenës, nënës së Kostandinit dhe gjyshes së tij, duke realizuar kështu profecinë.

## Pema Familjare
**1: Prindrit dhe gjysëm-vëllezërit dhe gjysmë-motrat e Kostandinit**

**2: Fëmijët e Kostandinit**

## Shiko edhe 
* Konstanci II
* Konstantini II
* Kostandini i Madh
* Konstanc Klori
* Flavia Maximiana Theodora
* Flavia Julia Konstantina
* Maksimiani
* Flav Dalmati
* Julius Konstantini
* Flav Jul Dalmati
* Krispi
* Juliani
* Dinastia e Konstandinit
* Licini
* Graciani
* Klaudi II
* Lista e personaliteteve ilire
* Aurel Viktori
* Eutropi
* Iliriku
* Prefektura e Ilirikut

## Referime 
## Bibliografia 
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* DiMaio, Michael; Frakes, Robert, *Constans I (337–350 A.D.)* *De Imperatoribus Romanis* , në *De Imperatoribus Romanis* (DIR), Një Enciklopedi Online e Perandorëve Romakë
* Eutropi, Breviarium ab urbe condita
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
* Aurel Viktori, Epitome de Caesaribus 
* Zosimus, Historia Nova, Libri 2