Ivan Aivazovski

**Ivan Konstantinoviç Ajvazovski** (Armenisht: Հովհաննես Այվազյան *Hovhannes Ajvazjan*; Rusisht: Иван Константинович Айвазовский; 29 korrik 1817 – 2 maj 1900) ishte një piktor armen i një Romantizimi të vonë që konsiderohet si një nga mjeshtrat më të mëdhenj të artit detar. I pagëzuar si **Hovhannes Aivazian**, ai lindi në një familje armene në portin e Detit të Zi të Feodosisë në Krimea dhe ishte kryesisht i vendosur atje.

Pas arsimit të tij në Akademinë Perandorake të Arteve në Shën Petersburg, Aivazovsky udhëtoi në Evropë dhe jetoi për pak kohë në Itali në fillimin e viteve 1840. Ai më pas u kthye në Rusi dhe u emërua piktori kryesor i Marinës Ruse. Aivazovsky kishte lidhje të ngushta me elitën ushtarake dhe politike të Perandorisë Ruse dhe shpesh merrte pjesë në manovra ushtarake. Ai u sponsorizua nga shteti dhe u vlerësua mirë gjatë jetës së tij. Thënia "e denjë për furçën e Aivazovskit", e popullarizuar nga Anton Çehovi, u përdor në Rusi për të përshkruar diçka të bukur. Ai mbetet shumë i popullarizuar në Rusi në shekullin e 21-të. Ai u bë i njohur si Aivazovsky që nga 1840, ndërsa ishte në Itali. Ai nënshkroi një letër të vitit 1844 me një interpretim të italianizuar të emrit të tij: "Giovani Aivazovsky".

Babai i tij, Konstantin, ishte një tregtar armen nga rajoni Galicia. Familja e tij kishte migruar në Evropë nga Armenia Perëndimore në shekullin e 18-të. Pas konflikteve të shumta familjare, Konstantin u largua nga Galicia për në Moldavi, më vonë u transferua në Bukovina, përpara se të vendosej në Feodosia në fillim të viteve 1800. Ai fillimisht njihej si Gevorg Aivazian (Haivazian ose Haivazi), por ai e ndryshoi mbiemrin e tij në Gaivazovsky duke shtuar "-sky" polake. Nëna e tij, Ripsime, ishte një armene Feodosia. Çifti kishte pesë fëmijë - tre vajza dhe dy djem. Vëllai i madh i Aivazovskit, Gabriel, ishte një historian i shquar dhe një kryepeshkop Apostolik Armen.

### Edukimi
Aivazovsky i ri mori edukim famullitar në kishën armene të Shën Sargis në Feodosia. Ai u mësua për vizatim nga Jacob Koch, një arkitekt vendas. Aivazovsky u transferua në Simferopol me familjen e Guvernatorit të Taurida Alexander Kaznacheyev në vitin 1830 dhe ndoqi gjimnazin rus të qytetit. Në vitin 1833, Aivazovsky arriti në kryeqytetin rus, Shën Petersburg, për të studiuar në Akademinë Perandorake të Arteve në klasën e peizazhit të Maksim Vorobyov. Në vitin 1835, ai u vlerësua me një medalje argjendi dhe u emërua asistent i piktorit francez Philippe Tanneur (fr). Në vitin 1837, Aivazovsky u bashkua me klasën e pikturës së betejës të Alexander Sauerweid dhe mori pjesë në stërvitjet e Flotës Baltike në Gjirin e Finlandës. Një citim nga *Historia e Armenisë* së Movses Khorenatsi në armenishten klasike është gdhendur në gurin e tij të varrit: Մահկանացու ծնեալ անմահ զիւրն յիշատակ եթող (*Mahkanatsu tsneal anmah ziurn yishatak yetogh*), që do të thotë: "Ai lindi një i vdekshëm, la një trashëgimi të pavdekshme" ose "Lindi si i vdekshëm, la kujtesën e pavdekshme të vetvetes". Mbishkrimi rus poshtë lexon: Профессоръ Иванъ Константиновичъ АЙВАЗОВСКIЙ 1817—1900, "Profesor Ivan Konstantinovich Aivazovsky 1817-1900".

Pas vdekjes së tij, gruaja e tij Anna bëri një jetë përgjithësisht të izoluar, duke jetuar në disa dhoma që kishte mbajtur pas shtetëzimit, deri në vitin 1941. Ajo vdiq më 25 korrik 1944 dhe u varros pranë Aivazovsky. Dy nga vajzat e tij (Maria dhe Alexandra) u larguan nga Rusia pas Revolucionit të vitit 1917, ndërsa dy të tjera vdiqën menjëherë pas kësaj: Yelena në vitin 1918 dhe Zhanna në vitin 1922.

## Referime 
**Shënimet**

**Citatet** 

### Bibliografia
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*