Lakonia

**Lakonia** është një rajon historik dhe administrativ i Greqisë që ndodhet në pjesën juglindore të gadishullit të Peloponezit . Kryeqyteti i saj administrativ është Sparta . Fjala *lakonike* - të flasësh në mënyrë të prerë e të përmbledhur - rrjedh nga emri i këtij rajoni, një referencë për spartanët e lashtë, të cilët ishin të famshëm për ashpërsinë e tyre verbale dhe vërejtjet e troçta, shpesh të ashpra.  

## Gjeografia 
Lakonia kufizohet nga Messenia në perëndim dhe Arkadia në veri dhe është e rrethuar nga Deti Myrtoan në lindje dhe nga Gjiri Lakonian dhe Deti Mesdhe në jug. Ai përfshin Kepin Malea dhe Kepin Tainaron dhe një pjesë të madhe të Gadishullit Mani . Gadishulli i Manit ndodhet në rajonin perëndimor të Lakonisë.  Ishujt Kythira dhe Antikythera shtrihen në jug, por administrativisht i përkasin njësisë rajonale të ishujve të Atikës . Ishulli, Elafonisos, i vendosur midis kontinentit Laconian dhe Kythira, është pjesë e Lakonisë.

Evrotas është lumi më i gjatë në prefekturë. Lugina e Evrotas është kryesisht një rajon bujqësor që përmban shumë agrume, ullishte dhe toka kullotash. Është vendi i prodhimit më të madh të portokallit në Peloponez dhe ndoshta në të gjithë Greqinë. *Lakonia*, një markë e lëngut të portokallit, është e bazuar në Amykles .

Vargmalet kryesore malore janë Taygetus 2,407 m (7,897 ft) në perëndim dhe Parnon 1,961 m (6,434 ft) në verilindje. Taygetus, i njohur si Pentadaktylos ( *me pesë gishta* ) gjatë Mesjetës, është në perëndim të Spartës dhe Luginës Evrotas . Është mali më i lartë në Lakoni dhe Peloponez dhe është kryesisht i mbuluar me pisha. Dy rrugë bashkohen me prefekturat e Messenisë dhe Lakonisë: njëra është një kalim malor i përdredhur përmes Taygetus dhe tjetra anashkalon malin nëpërmjet rrethit të Manit në jug.

Shpella e stalaktitit, Dirou, një atraksion i madh turistik, ndodhet në jug të Areopolis në jugperëndim të Lakonisë.

## Historia 
Gjatë gërmimeve në zonën e shpellës Alepotrypa janë gjetur dëshmi të vendbanimeve neolitike në Lakoninë jugore.  Rikthim i rëndësishëm arkeologjik ekziston në vendin e varrit Vaphio në Lakoni. Aty gjendet arti i avancuar i epokës së bronzit, si dhe dëshmi e shoqatave kulturore me kulturën minoane bashkëkohore në Kretë .  Në fund të periudhës mikene, popullsia e Lakonisë ra ndjeshëm.  Në Greqinë klasike, Lakonia ishte territor spartan, por nga shekulli i IV para Krishtit e tutje, Sparta humbi kontrollin e porteve, qyteteve dhe zonave të ndryshme.   Nga mesi i shekullit II para Krishtit deri në vitin 395 pas Krishtit, Lakonia ishte pjesë e Perandorisë Romake .

Në periudhën mesjetare, Lakonia ishte pjesë e Perandorisë Bizantine . Në shekullin e VII, fiset sllave u vendosën në Peloponez. Dy prej tyre, Melingoi dhe Ezeritai, të cilët u vendosën në disa pjesë të Lakonisë, i mbijetuan ripushtimit të mëvonshëm bizantin dhe rihelenizimit të Peloponezit dhe dëshmohen deri në mesjetën e vonë.

Pas Kryqëzatës së Katërt, Lakonia u pushtua gradualisht nga Principata Franke e Achaea . Në vitet 1260, bizantinët rimorën Mystrasin dhe kështjellat e tjera në rajon dhe arritën të dëbojnë frankët nga Lakonia, e cila u bë bërthama e një krahine të re bizantine. Nga mesi i shekullit të 14-të, ky evoluoi në Despotatin e Moresë, i mbajtur nga dinastia e fundit sunduese greke, Palaiologoi . Kryeqyteti i Despotatit, Mystras, ishte një vend kryesor i Rilindjes Palaiologane, lulëzimi i fundit i kulturës bizantine . Me rënien e Despotatit nga osmanët në vitin 1460, u pushtua edhe Lakonia.

Me përjashtim të një intervali 30-vjeçar të sundimit venecian, Lakonia mbeti nën kontrollin osman deri në shpërthimin e Luftës së Pavarësisë Greke të vitit 1821. Pas pavarësisë, Sparta u zgjodh si kryeqyteti i prefekturës moderne dhe ekonomia dhe bujqësia e saj u zgjeruan. Me përfshirjen e Ishujve Jon të sunduar nga Britania në Greqi në 1864, Elafonissos u bë pjesë e prefekturës. Pas Luftës së Dytë Botërore dhe Luftës Civile Greke, popullsia e saj filloi të binte disi, pasi njerëzit u zhvendosën nga fshatrat drejt qyteteve më të mëdha të Greqisë dhe jashtë saj.

Në vitin 1992, një zjarr shkatërrues shkatërroi kulturat më të mira të ullirit në pjesën veriore të prefekturës dhe preku zonën e Sellasia së bashku me Oinountas dhe zonat përreth. Zjarrfikësit, helikopterët dhe avionët luftuan për ditë të tëra për të shuar zjarrin e tmerrshëm.

Në fillim të vitit 2006, përmbytjet shkatërruan të korrat e ullirit dhe agrumeve, si dhe pronat dhe fshatrat përgjatë lumit Eurotas. Në verën e vitit 2006, një zjarr shkatërroi një pjesë të gadishullit të Manit, duke shkatërruar pyje, të mbjella dhe shumë fshatra.

## Shih edhe 
* Sparta

## Referime