Neopaganizmi në Hungari

parapamje|357x357px| Një *világfa* ( pemë botërore ) e ngritur në Gödöllő, Pest, metropol i Budapestit .
**Neopaganizmi në Hungari** (Hungarisht: *Újpogányság*) është shumë i larmishëm, me pasues të besimit vendas hungarez dhe të feve të tjera, duke përfshirë Wiccans, Kemetics, Mithraics, Druids dhe Christopagans.

Szilárdi (2006) e përshkruan lëvizjen si një kombinim postmodern të modeleve etnocentrike gjuhësore, kombëtare, fetare dhe të rastësishme politike të identitetit. Interesi për rindërtimin e një feje etnike për hungarezët u shfaq për herë të parë në fillim të shekullit të 20-të. Një kontribut në popullarizimin e ideve pagane në shoqërinë hungareze ishte suksesi i jashtëzakonshëm i operës rok *István, një király* në 1983.

## Fetë 
### Kristopaganizmi 
Shumë grupe pagane në Hungari përdorin terminologjinë e krishterë dhe ikonografinë e riinterpretuar në një mënyrë etnike pagane. Ky është rasti i "Kishës së Besimeve Ezoterike - Kisha e Kurorës së Shenjtë" (Hungarisht: *Ezoterikus Tanok Egyháza — Szent Korona Egyház*), duke konceptuar një fe të lashtë skithase me karakter të krishterë, duke adhuruar *Fény Jézus* ("Jezusin Drita") dhe *Boldogasszony* ("Zonja e Bekuar"), me *taltos* si priftërinj. Kisha ka krijuar *naptemplomok* (njëjës: *naptemplom*), "tempujt e Diellit", si vendet e saj të adhurimit. Një organizatë tjetër e këtij lloji është "Kisha e Dashurisë së Zojës" (*Nagyboldogasszony Szeretet Egyház*).

### Neopaganizmi hungarez 
Neopaganizmi hungarez, besimi vendas hungarez, ose *Ősmagyar Vallás* (që do të thotë "Feja e lashtë hungareze" ose më saktë "Feja arko-hungareze") siç quhet në diskursin lokal neopagan, përcakton lëvizjet që kërkojnë të rindërtojnë një fe etnike të pastër hungareze., frymëzuar nga mitologjia dhe folklori hungarez. Kjo zhvendosje i ka rrënjët në studimet etnologjike të fillimit të shekullit të 20-të, ndërkohë që përpunimi i një feje kombëtare hungareze u miratua në qarqet turaniste të ndërluftës (1930-40), duke lulëzuar më në fund krahas feve të tjera pagane që nga rënia e Bashkimit Sovjetik. Dallimi midis grupeve neopagane hungareze shpesh përcaktohet nga idetë e tyre të ndryshme rreth origjinës historike të hungarezëve.

Zhvillimi i lëvizjeve neopagane hungareze mbështetet kryesisht në punën e shamanëve individualë ose neoshamanëve, *táltos*, të cilët mund të organizohen në shoqata, të krijojnë shkolla ose të krijojnë organizata më të mëdha fetare. Lëvizja e shamanëve filloi të dilte në dritë në vitet 1980, duke organizuar bashkëpunim me përfaqësues të shamanizmit kryesor nga Shtetet e Bashkuara që nga viti 1986.  Ata *taltos* që përkrahin një ideologji turaniste shpesh zgjedhin të lidhen me Tengrizmin.

Organizatat më të rëndësishme të këtij lloji janë *Yotengrit*, dhe *Ősmagyar Táltos Egyház* ("Kisha Arch-Hungareze Táltos") e themeluar nga András Kovács-Magyar, i cili më vonë themeloi gjithashtu *Táltos Iskola* ("Shkolla Táltos"). Grupe të tjera të kësaj rryme janë *Ősmagyar Egyház* ("Kisha Arch-Hungareze") dhe *Magyar Vallas Közössége* ("Komuniteti i Fesë Hungareze").

Një kishë tjetër e besimit vendas hungarez është *Árpád Rendjének Jogalapja Tradicionális Egyház* ("Kisha Tradicionale e Urdhrit të Árpád"), e themeluar në vitin 2009. Ai është frymëzuar nga Shkolla Tradicionaliste, Nouvelle Droite e Alain de Benoist, dhe nga koncepti i një paganizmi të përbashkët indo-evropian.

### Kemetizmi 
"Ankh - Kisha e Jetës së Përjetshme" (Hungarisht: *Ankh - Az Örök Élet Egyháza*) është një kishë kemetike në Hungari, e themeluar në 1999. Ata propozojnë një teori që e sheh Zotin si burimin e universit, duke qenë vetë universi, duke përfshirë çdo qenie të vetëdijshme dhe të pavetëdijshme. Qëllimi i organizatës është të kultivojë dhe të takojë perënditë, të cilët janë fuqitë që veprojnë në krijim.

### Neomitraizmi 
*Sodalitas Mithraica* (latinisht për "Bashkësia Mithraike") është një grup neomitraik aktiv në Hungari.

### Wicca dhe magjia 
*Magyar Boszorkányszövetség* (që do të thotë "Magji hungareze") është një organizatë neopagane me bazë në Budapest e formuar në 1986. Wicca, një fe me origjinë angleze, është përhapur në Hungari si në vendet e tjera të Evropës Perëndimore . Zsuzsanna Budapest, një hungareze që emigroi në Shtetet e Bashkuara, është themeluesja e emërtimit Wiccan të njohur si Dianic Wicca, e njohur në Amerikën e Veriut. Kisha e Traditës Celtic Wiccan (*Kelta-Wicca Hagyományőrzők Egyháza*) është një kishë keltike Wiccan në Hungari. Tradita Berkano, e themeluar në vitin 2005, është një rrymë me rrënjë kryesisht tradicionale Wiccan.

## Shih edhe 
* Tengrizmi
* Mitologjia ilire
* Paganizmi gjerman
* Mitologjia hungareze
* Neopaganizmi gjerman

## Literatura 
* Ádám Kolozsi, *Konstruksionet shoqërore të besimit vendas: Rrëfimet mito-historike dhe diskursi i identitetit në neopaganizmin hungarez*, Universiteti i Evropës Qendrore – Programi i Studimeve të Nacionalizmit, 2012.
* Réka Szilárdi, *Zgjimi i zotave: Neopaganizmi në Hungari*, Konferenca 'Civil Religion, Private Spirituality', 25–27 tetor 2007, Szeged, Re-Dial Association for the Study of Religions & Department for the Study of Religions (Universiteti i Szeg).
* Shelley Rabinovitch, James Lewis, *Encyclopedia of Modern Witchcraft and Neo-Paganism*, Kensington Publishing Corporation (2004).

## Referime