Raya and the Last Dragon

**Raya and the Last Dragon** (Shqip: *Raja dhe Dragoi i Fundit*) është një film aksion i animuar me kompjuter amerikan i vitit 2021 i prodhuar nga Walt Disney Pictures dhe Walt Disney Animation Studios, dhe shpërndarë nga Walt Disney Studios Motion Pictures. Filmi drejtohet nga Don Hall dhe Carlos López Estrada, bashkë-drejtuar nga Paul Briggs and John Ripa, prodhuar nga Osnat Shurer dhe Peter Del Vecho, shkruar nga Qui Nguyen dhe Adele Lim, dhe muzikë e kompozuar nga James Newton Howard. Filmi përmban një kast mbizotërues aziatik amerikan, duke përfshirë zërat e Kelly Marie Tran si personazhja kryesore Raja dhe Awkwafina si Sisu, dragoi titullar, së bashku me Izaac Wang, Gemma Chan, Daniel Dae Kim, Benedict Wong, Sandra Oh, Thalia Tran, Lucille Soong and Alan Tudyk.

*Raya and the Last Dragon* u lëshua teatralisht në Shtetet e Bashkuara më 5 mars 2021 nga Walt Disney Studios Motion Pictures në formate standarde 2D, 3D, Dolby Cinema dhe IMAX. Publikimi i filmit ishte gjithashtu njëkohësisht i disponueshëm në Disney+ me Premier Access, i cili është në përgjigje të ndikimit negativ të pandemisë COVID-19 në kinematë në të gjithë Shtetet e Bashkuara dhe vendet e tjera, me shumë prej tyre që mbetën të mbyllura.

Filmi ka fituar 26 milion dollarë në të gjithë botën dhe ka marrë vlerësime pozitive nga kritikët, me Rotten Tomatoes që e quanin atë "të animuar mrekullisht [dhe] të shprehur me shkathtësi".

## Përmbajtja
Kumandra është një tokë e begatë e tërbuar nga Druun, shpirtra të këqij që gurojnë njerëzit dhe shumohen pasi thithin forcën e tyre jetësore. Dragonjtë e Kumandra përdorën magjinë e tyre të mbetur për të krijuar një orb për të larguar Druun dhe për të ringjallur të gjithë, por përfunduan duke u kthyer në gur vetë. Një luftë për pushtet për rruzullin i ndan njerëzit Kumandra në fise, bazuar në vendosjen e tyre përgjatë një lumi gjigand që i ngjan një dragoi: Dhëmbë, Zemër, Shpinë, Kthetra dhe Bishti.

500 vjet më vonë, Shefi Benja i fisit Zemër ka stërvitur vajzën e tij Raja për të ruajtur rruzullin, ndërsa besonte fort se fiset do të bashkohen edhe një herë. Gjatë një feste midis pesë fiseve, Raja miqësohet me vajzën e shefit Virana të fisit Dhëmbë, Namaari, dhe i tregon asaj vendndodhjen e rruzullit. Kur fisi Dhëmbë bën një përpjekje për ta vjedhur atë, fillon një luftë midis fiseve, duke rezultuar në shkatërrimin e rruzullit. Druun papritmas rishfaqen ndërsa secili prej fiseve vjedh një copë, me Benja mbeti mes viktimave.

Për gjashtë vitet e ardhshme, Raja përpiqet të gjejë Sisu, një dragua që thuhet se ka krijuar rruzullin dhe i vetmi anëtar i mbijetuar i specieve të saj, për ta ndihmuar atë të rimarrë pjesët e rruzullit që mungojnë. Ndërsa ishte në ish-territorin e fisit të Bishtit, ajo më në fund arrin të thërrasë Sisun, i cili pranon se nuk e krijoi rruzullin, por mund të përdorë fuqitë e saj. Ata rikuperojnë pjesën e dytë në një tempull të shkatërruar të Bishtit, duke i dhënë pushtet Sisu formësimin. Ata kanë një takim armiqësor me Namaari dhe fisin e saj, por sipërmarrësi i ri Boun, i cili kishte humbur familjen e tij për Druun, i ndihmon ata të shpëtojnë. Përkundër miqësisë së Boun, Raja nuk i beson plotësisht.

Ata arrijnë në Kthetra për të kërkuar pjesën e tretë të rruzullit, gjatë së cilës Raja ndeshet me "bebushën" e vogël Noi dhe treshen e saj të shoqëruesve si majmunët, Ongis, të cilët e birësuan pasi Druun vrau nënën e saj. Pas një ndjekje, Raja e merr atë brenda, ndërsa Sisu shkon në qytet dhe ndeshet me kryeplaken e Kthetrave, e cila e kërcënon atë. Raja shpëton Sisu dhe rimerr pjesën e tretë, e cila lejon Sisu të nxjerrë mjegull.

Grupi arrin në Shpinë, ku Raja dhe Sisu takojnë Tong, një luftëtar i frikshëm dhe i mbijetuari i vetëm i fshatit. Pjesa tjetër e grupit kap për t'i paralajmëruar ata për ardhjen e Namaari. Raja e mban atë në një luftë ndërsa të tjerët shpëtojnë, me Sisu që e ndihmonte. Paskëtaj
në varkë, Raja i tregon të vërtetën rreth Sisu grupit së saj dhe ata bien dakord të punojnë së bashku, me Tong duke i dhënë Sisu copën e rruzullit të Shpinës, duke i dhënë asaj pushtetin mbi shiun.

Ndërsa i afrohen Dhëmbë, Sisu sugjeron të kërkoj pjesën e fundit në vend që ta vidhni. Kur Raja refuzon, Sisu e çon përsëri në mbetjet e Zemrës dhe tregon se si iu besua vëllezërve dhe motrave të saj për të shpëtuar Kumandrën. Raja dorëzohet dhe vendos t'i japë Namaari varësen e dragoit si një ofertë paqeje për të përfunduar kërkimin e saj. Raja dhe Sisu takohen privatisht me Namaari, por me të parë copat e rruzullit, Namaari i kërcënon ata. Sisu përpiqet ta flasë, por qëllohet pa dashje nga Namaari dhe bie në një lumë, i cili fillon të thahet.

Dhëmbë sulmohet nga Druun, ndërsa Raja hyn për t'u përballur me Namaari, i cili po vajton për humbjen e nënës së saj. Të dy zihen ndërsa shokët e Rajës i shpëtojnë njerëzit nga Druun. Raja përgatitet të vrasë Namaari, por pasi panë pendimin e saj, ata vrapojnë për të ndihmuar miqtë e saj në vend. Ndërsa Druun përparon drejt grupit të Rajës, Raja u thotë atyre se duhet të rimbledhin rruzullin, por miqtë e saj nuk pranojnë ta falin Namaari. Për të treguar besimin e saj, Raja i jep Namaarit copën e saj dhe lejon që Druun ta marrë. Të tjerët ndjekin shembullin, me Namaari duke rregulluar rruzullin para se ta marrin Druun. Me rruzullin e mbledhur, Druun mposhten dhe të gjithë kthehen në jetë, përfshirë Sisu dhe dragoit e tjerë.

Të gjithë tani janë në gjendje të bashkohen me të dashurit e tyre të humbur, përfshirë Raja dhe babanë e saj. Dragonjtë dhe fiset mblidhen në Zemër për të festuar dhe bashkuar së bashku për të formuar Kumandrën edhe një herë.

## Dublimi
*Kelly Marie Tran si Raja, princesha e ashpër dhe e guximshme luftëtare e Tokës së Zemrës së Kumandrës, e cila ka qenë duke u stërvitur për t'u bërë një Kujdestare e Gemit të Dragoit. Për të rivendosur paqen në Kumandra, ajo fillon në kërkim të dragoit të fundit.
*Awkwafina si Sisu, një dragua e re budalla e ujit që është e fundit e këtij lloji në ekzistencë.
*Izaac Wang si Boun, një sipërmarrës karizmatik 10-vjeçar dhe pronar i "Shrimporium", një restorant varkash në Tokën e Bishtit.
*Gemma Chan si Namaari, princeshë luftëtare e Tokës së Dhëmbit dhe armike e Rajës. Jona Xiao dublon Namaari e vogël.
*Benedict Wong si Tong, një gjigant luftëtar i frikshëm nga Toka e Shpinës.

## Animacioni
Filmi është vendosur në një tokë fantazie të quajtur Kumandra, frymëzuar nga kulturat aziatike juglindore të Brunei, Singapori, Laosi, Tajlanda, Timori Lindor, Kamboxhia, Vietnami, Mianmar, Malajzia, Indonezia dhe Filipinet. Për të bërë hulumtime në prapavijë, kineastët dhe ekipi i produksionit udhëtuan në të gjitha këto vende, përveç Mianmarit, Malajzisë dhe Bruneit. Artisti tajlandez Fawn Veerasunthorn shërbeu si kreu i historisë për filmin. Prodhuesit e filmit formuan Trusti i Historisë së Azisë Juglindore, një kolektiv i konsulentëve kulturorë për filmin i cili përfshinte Dr. Steve Arounsack, një profesor i asociuar i antropologjisë së Lao në Universitetin Shtetëror të Kalifornisë, Stanislaus.

## Referime