open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mihalollët

**Mihalollët** (osmanisht: *Mihal oğlu - i biri i Mihalit*), ishin një familje e shquar e udhëheqësve *akincı* dhe zotërinjve kufitarë ( *uç beu* ) të Perandorisë së hershme Osmane.

## Historia 
Familja rrjedh nga Qose Mihal, sundimtar romak lindor i Harmanköy, i cili mund të ketë qenë një i afërm i dinastisë perandorake bizantine të Palaiologoi . Pasi u konvertua në Islam, ai u bë shoqërues i themeluesit të Emiratit Osman, Osman I, dhe luajti një rol të konsiderueshëm në zgjerimin e hershëm të shtetit osman.  Ai dhe pasardhësit e tij mbanin, deri në fillim të shekullit të 16-të, titullin trashëgues të "komandantit të *akıncıs* ". Sipas osmanistit të madh Franz Babinger, së bashku me Evrenosoğulları, Malkoçoğulları, Timurtaşoğulları dhe Turahanoğulları, Mihalollët ishin "ndër familjet më të famshme fisnike të perandorisë së hershme osmane". 

Qose Mihali kishte dy djem, Mehmedin, i cili luajti një rol të rëndësishëm në Interregnumit osman dhe në vitet e para të mbretërimit të Muradit II, dhe Bakshi, i cili është relativisht i panjohur.  Djali i Mehmedit, Hızır Beu ishte një komandant ushtarak i shquar nën Mehmetin II, ashtu si edhe dy nga nipërit e tij, Ali Beu dhe Iskender Beu ; një vëlla i tretë, Bali Beu, është më pak i njohur, megjithëse edhe ai fitoi titullin e nderuar *Gazi*.  Një tjetër Mehmed, i cili ishte aktiv në fillim të shekullit të 16-të dhe vdiq në vitin 1543, jepet në mënyra të ndryshme ose si djali i katërt i Hızırit, ose bir i Aliut.  Një tjetër përfaqësues i familjes është edhe  Ahmed Mihalolli që jetoi rreth mesit të shekullit të 16-të është ndoshta i fundit që ka mbajtur dhe ka ushtruar titullin trashëgues të udhëheqësit të *akinxhive*, dhe pas tij familja fillon të bjerë nga autoriteti. Megjithatë, ata mbijetuan deri në kohët moderne duke mbajtur edhe prona të gjera në pjesën më të madhe të Bullgarisë, rreth Edrenesë, dhe, sipas udhëtarit të shekullit të 17-të Evliya Çelebi, kishin prona edhe në Amasya dhe Bursa . 

## Shih edhe 
* Qose Mihali
* Ali bej Mihalolli
* Perandoria Osmane

## Literatura 
* 
* 

## Referime
Abdyl bej Koka

**Abdyl bej Koka** ishte një feudal shqiptar, i cili luajti një rol të rëndësishëm në disa revolta shqiptare në shekullin e 19-të.

## Jeta 
Abdyl bej Koka ka lindur në Delvinë .  Ai ishte anëtar i një familjeje të pasur vendase që zotëronte sipërfaqe të mëdha toke.  Pas dështimit të qëllimeve të konventës, Koka vazhdoi veprimtarinë e tij, duke bashkëpunuar me drejtues të tjerë si Tafil Buzi, Zenel Gjoleka, Mahmut Bajraktari, Ali bej Frakulla në revoltat e viteve 1833, 1834, 1835 dhe 1837. 

## Shih edhe 
* Kryengritja e viteve 1833–39
* Shqipëria nën Perandorinë Osmane

## Referime
Mahmut Pashë Begolli

**Mahmut pashë Begolli** ose **Mahmut Pasha** (turqisht: *Mahmut Mahmutbeyoglu* ose *Mahmud Beyoğlu*) ishte një komandant ushtarak shqiptar i familjes Begolli dhe pashai i Pejës,  Sanxhakbeu i Dukagjinit dhe më vonë Bejlerbeu i Rumelisë. Shqiptarët morën pjesë në rrethimin e Vjenës në vitin 1683 si truprojë personale e Vezirit të Madh Kara Mustafa. Mahmut Pasha është një figurë heroike në folklorin dhe traditën gojore shqiptare.

## Vrasja e Jegen Pashës dhe Lufta e Madhe Turke 
Mahmut Begolli raportohet se ka vrarë Jegen Pashën e Rumanisë, i cili përdori dobësinë e Perandorisë Osmane për të vrarë dhe plaçkitur njerëz në rajonin e Ballkanit. Në vitin 1689, konti Giovanni Norberto Piccolomini (1650–1689) u njoftua se Mahmut Begolli ishte tërhequr nga Shkupi me 8000 ushtarë dhe Forcat Perandorake e ndoqën pashain në rajonin e Lumës. Në vitin 1692, një burim françeskan deklaroi se Begolli punësonte një numër të madh katolikësh nga malësitë dhe rrafshnaltat shqiptare dhe se Veziri i Madh u tmerrua kur mori vesh se disa nga ushtarët po ushqeheshin me mish derri.

## Luftimet fisnore 
Në vitet 1735–36, Mahmut Begolli luftoi me fiset Hoti, Kuçi dhe Kelmendi. Në vitet 1737–40, Begolli luftoi me fisin Berisha të udhëhequr nga Mema i Dodës, gjë që rezultoi në djegien e fisit.  Begolli kishte një vëlla të quajtur Mustafa Pasha, djali i të cilit Asllan Pasha ndërtoi pazarin e Janinës.

## Fushata ushtarake 
Në vitet në vijim, forcat shqiptare erdhën disa herë në trupat osmane në kufirin boshnjako-kroat për të ndihmuar, me personalitetet më të rëndësishëm të shqiptarëve, që kishin marrë pjesë në fushatën osmane në frontin hungarez, Sanxhakbeu i Dukagjinit dhe më vonë ishte Bejlerbeu i Rumelisë, Mahmut Begolli. Roli i tij dhe i trupave shqiptare nuk i kanë përmendur vetëm kronistët osmanë, por edhe shumë burime perëndimore ndërmjet viteve 1688 dhe 1691. Mahmut Begolli luftoi forcat austriake në vitin 1689 gjatë Luftës së Madhe Turke (1683–1699).

## Trashëgimia 
Mahmut Pashë Begolli përmendet si një figurë heroike në folklorin dhe traditën gojore shqiptare në të cilën ai krahasohet me një luan.

## Shih edhe 
* Kosova nën Perandorinë Osmane
* Vilajeti i Kosovës
* Lidhja e Prizrenit

## Referime
Familja Gjini

**Familja Gjini** ( kroatisht: *Gini*, italisht: *Ginni* ose *Ghini*) ishte një familje mesjetare shqiptare që jetoi në Shqipërinë veneciane në shekullin e 16 dhe 17, e cila luajti një rol të madh në historinë shoqërore dhe ushtarake në bregdetin lindor të Adriatikut. Fisniku Mark Gjini i përkiste kësaj  familjes.

## Emri 
Sipas Krahe dhe Lambertz, emri *Gjin* mund të jetë një emër i lashtë shqiptar, një formë e antroponimit *Gentius*.  Emri *Gjin* përgjithësisht nga të krishterët shqiptarë lidhet me figurën e një shenjtori. 

## Sfondi 
Familja Gjini, midis familjeve si Bruti, Bruni, Krutaj, Skuraj, u arratis në Shqipërinë veneciane për shkak të presionit osman në shekullin e 16-të, megjithëse migrimet kishin filluar tashmë në vitin 1479, pas rënies së Shkodrës.
Një degë emigruan në Kërçovë, në fshatin Prapadisht,  rreth vitit 1490 ose pak para. Jan në shënime të xhamis të fshatit.

Familja Gjini prodhoi avokatë që jetonin dhe punonin në Zadar dhe Dalmaci, si dhe anëtarë që shërbyen në ushtrinë veneciane gjatë Luftës së Kretës (1645-1669). M. Antonovic shkruan për një Clement Ginni, një paraardhës i mundshëm i familjes Gjini që figuronte në Shkodër në vitin 1330. Familja rishfaqet vetëm në vitin 1536 me testamentin e Nikolla Murthes, mërgimtar nga Tivari, me banim në Venecia. Njëfarë baroni Stjepan thuhet se ka ikur pas rënies së Shkodrës. Në vitin 1598, avokatët Nikola dhe Marko Ginni, djemtë e Gjon Palit, regjistrohen në Zadar. Nikolla ishte një kapiten në ushtrinë veneciane në 1622 ku ai bëri biznes me kreun e Zarës, Simon Celadic. Në vitin 1593 kapiten Marko Ginni u regjistrua si komandant i njësisë detare me ushtarë të komanduar nga mërgimtari ulqinas dhe zadari Nikolla Mesili (Melili) nga Ulqini. Në 1595, u regjistruan dy avokatë - John dhe Paul Ginni, ky i fundit ishte kapiten në 1595 kur u martua me një fisnike Margaret, vajzën e Bartol Ferr. Në vitin 1602, Pali u regjistrua si komandant i një njësie shqiptare. Një ushtar i quajtur Leka Fransi nga lumi Bojana ishte nën komandën e Palit. Në 1610, Gini duhej të lundronte me një anije tregtare nga Venecia në Split. Në verë, Gjini u kthye në Istria, ku së bashku me kapitenin Petar Žarković, komanduan një detashment prej 38 ushtarësh. Përmendja e fundit e Paul Ginni është regjistruar në vitin 1612, ku ai zuri pesë ngushtica në Senj.

## Shih edhe 
* Gjinollët

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* https://fjala.info/osman-sulejman-gjini-1858-1908/
Kalaja e Rashanit

**Kalaja e Rashanit** i njohur edhe si **Gjyteti i Rashanit** është një vendbanim i antikitetit të vonë i ndërtuar nga ilirët, përkatësisht dardanët në shekujt IV dhe V pas Krishtit. Ndodhet në afërsi të fshatit Rashan, në pjesën kah fshatrat Trepçë, Cërnushë dhe Smrekovnicë, afërsisht 5&nbsp;kilometra në distancë ajrore nga Komuna e Mitrovicës. 
## Historia 
Kalaja e Rashanit është ndërtuar mbi një shkëmb 80-100&nbsp;metra nga toka. Ajo ka një pozitë shumë të favorshme, dhe së bashku me Kështjellën e Zveçanit ato kishin rolin e tyre në mbrojtjen e pasurisë minerare dhe minerale të Rajonit të Bajgorës. Ajo ka formën e numrit tetë 170-200&nbsp;metra në anën veri-jug, dhe 30-45&nbsp;metra në anën lindje-perëndim. Kalaja është e rrethuar nga tre palë mure. Ndërtimi i mureve është ndërtuar me gurë të gdhendur mirë, disa prej mureve kanë material lidhës. Trashësia e mureve është afërsisht 2&nbsp;metra dhe lartësia 2-3&nbsp;metra. Çifti i parë i mureve rrethon qendrën e kalasë rreth 300&nbsp;metra, çifti i dytë i mureve e rrethon atë rreth 200–250&nbsp;metra, dhe çifti i tretë ose muri i brendshëm është më afër qendrës. Kalaja Rashan mbrohej nga katër kulla vrojtimi, njëra në veri, dy në perëndim dhe një tjetër në anën jug-lindore. Kulla veriore është ndërtuar me gurë dhe material lidhës. Ka një gjerësi prej 2.50 x 3.80&nbsp;metra, dhe trashësia e murit prej 1.8&nbsp;metra. Nga kjo kullë kontrollohej rruga që vinte nga Trepça dhe rruga që vinte saktësisht nga Rashani në verilindje të kalasë. Në pjesën e brendshme të kullës, ose e njohur si *Dhoma e Mbretit* (shqip : Dhoma e mbretit) rrjedh një shkallë në formën e një parmaku për të vendosur gjërat mbi të. Ana perëndimore e Kalasë së Rashanit kishte dy kulla vrojtimi dhe roli i tyre ishte mbrojtja e rrugës së brendshme që të çonte në pjesën e brendshme të kalasë, duke komunikuar me fshatrat Cerrnusha dhe Kodër të vendosura përballë kalasë. Kulla e vëzhgimit nga ana lindore komunikonte me kodrën Moistir ndërsa e gjithë ana lindore duke filluar nga pika më veriore në atë më jugore mbrohej nga vetë natyra. Një kullë tjetër e Kalasë së Rashanit është Donjon, ajo ndodhet në qendër të kalasë dhe njihet si kulla kryesore. Bazuar në toponimet dhe mikroponomitë rreth fshatit Rashan thuhet se kjo kala ishte një degë e dinastisë mbretërore Dardane.  

Fortifikata antike ilire është pasuruar më vonë edhe me elmenete të kulturës romake. Muret (gërmadhat) mund të vrehen edhe sot. Në afërsi të kështjellës ndodhet edhe një krua që popullsia e quan “Kroni i Gjytetit”. Mendohet se Gjyteti kishte aq shumë banorë sa që nuk i zinte kështjella të gjithë prandaj një pjesë e tyre u detyruan të largohen nga aty. Deri më tani nuk janë bërë kurfarë gërmimesh arkeologjike.

## Shih edhe 
* Rashani
* Shala e Bajgorës
* Monumentet në Mitrovicë
* Lokalitetet arkeologjike në Rajonin e Mitrovicës

## Referime
Yūkaku

[parapamje|djathtas|Një  në [Tokio, 1872]]
**Yūkaku** (遊廓) ishin zona ligjore i dritave të kuqe në historinë japoneze, ku njiheshin si shtëpitë publike ashtu edhe prostitutat - të njohura kolektivisht si *yūjo* (遊女, fjalë për fjalë. "grua e kënaqësisë"), gradat më të larta të të cilave njiheshin si *oiran* (花魁) operuar nga qeveria japoneze. Megjithëse prostitucioni ishte zyrtarisht i ligjshëm për t'u përfshirë dhe paguar vetëm në këto zona, kishte një sërë vendesh ku prostitutat dhe shtëpitë publike vepronin në mënyrë të paligjshme, të njohura si Okabasho (岡場所), emri i përgjithshëm për të gjitha rrethet e palicencuara me drita të kuqe, përveç Yoshiwara (më vonë duke përfshirë Shimabara dhe Shinmachi).

Në janar 1946, Selia Gjenerale lëshoi ​​një urdhër (SCAPIN 642) në mbarë vendin për të shfuqizuar sistemin e legalizuar japonez të prostitucionit, me bordellotë në zonat yūkaku që duhej të ndryshonin emrat e tyre ose në atë të kafenesë (カフェ) ose në *ryōtei* (料亭). riemëruar si distrikte *akasen* (赤線, fjalë për fjalë. "vija e kuqe").

Pas kësaj, Ligji Kundër Prostitucionit (売春防止法, *Baishun Bōshi Hō*) u miratua në vitin 1956, përpara se të zbatohej plotësisht dy vjet më vonë në 1958; megjithëse ligji nuk i kriminalizonte të gjitha format e punës seksuale, shitja e seksit me persona "të paspecifikuar" (që do të thotë në këtë kontekst "të panjohur") u shpall jashtë ligjit, duke çuar në yūkaku dhe më vonë akasen, që të pushojnë së ekzistuari si dikur. kishte. Përkundër kësaj, shitja e ligjshme e disa akteve dhe shërbimeve seksuale vazhdon edhe sot e kësaj dite brenda Japonisë, duke anashkaluar Ligjin Kundër Prostitucionit qoftë nëpërmjet shitjes së akteve që nuk përfshijnë seks depërtues, ose nëpërmjet shitjes së seksit vetëm për klientët që fillimisht janë njohur me prostitutat.

## Shih edhe
* 
* 
* Yoshiwara

## Referime
Abdyl Xhaja

**Abdyl Xhaja** (13 mars 1943 – 26 korrik 2025) ishte një ekonomist dhe politikan shqiptar. Ai ka mbajtur disa poste të larta shtetërore gjatë viteve 1990, përfshirë Zëvendëskryeministër, Ministër i Industrisë, Energjisë dhe Burimeve Minerare, Ministër i Industrisë, Minierave dhe Energjisë, si dhe deputet në Kuvendin e Shqipërisë për qarkun Elbasan. Ka qenë gjithashtu anëtar i Këshillit Kombëtar të Partisë Demokratike.

Ai ndërroi jetë më 26 korrik 2025, në moshën 82-vjeçare.

## Referime
Güzin Dino

**Güzin Dino** (1910 – 30 maj 2013) ishte një studiues, gjuhëtar, përkthyes dhe shkrimtar turk. Ajo është e njohur për shkrimin nga një këndvështrim marksist. Ajo ishte e martuar me piktorin shqiptar Abidin Dino (1913–1993).

## Biografia 
Güzin dhe Abidin Dino u martuan në 1943 në Adana, Turqi. Burri i saj ishte anëtar i Partisë Komuniste Turke, i cili u internua në qytetin jugor turk. Nën presionin politik dhe ndjekjen penale, Abidin Dino u largua nga Turqia në vitin 1952 për t'u vendosur në Paris, Francë. Ajo ndoqi burrin e saj në 1954 në Francë.

Çifti vizitoi shumë vende në të gjithë Francën me sanatoriume për shkak të sëmundjes së Abidinit. Ata u vendosën në Saint-Michel në lagjen e 5-të të Parisit, ku dikur banonin intelektualët turq. Më në fund, çifti u zhvendos në një punishte piktorësh në Rue de l'Eure.

Güzin Dino punoi në Qendrën Kombëtare Franceze për Kërkime Shkencore (CNRS) dhe ishte instruktor në Institut National des Langues et Civilizations Orientales (INALCO). Duke përkthyer në gjuhën frënge veprat e poetit Nazım Hikmet dhe shkrimtarit Yaşar Kemal, ajo futi letërsinë turke në Francë. Përkthimet e saj u botuan nga shumë shtëpi botuese të njohura dhe esetë e saj gjetën interes pozitiv nga revistat franceze dhe amerikane. Ajo shërbeu gjithashtu për shumë vite si drejtuese e seksionit të gjuhës turke të Radio France Internationale (RFI).

Shtëpia e tyre u bë një pikë takimi për intelektualët dhe artistët nga Turqia. Ajo nuk e la vetëm burrin e saj në kohën e vështirësive dhe sëmundjes së burrit të saj. Güzin Dino vazhdoi të jetonte gjithë jetën e vetme në këtë shtëpi pas vdekjes së Abidinit nga kanceri në fyt në 1993. Duke u treguar brezave të rinj për jetën e saj me Abidin Dinon, politikën turke dhe kujtimet me Nazım Hikmetin, ajo ankohej se “Ai vend nuk tregoi kurrë respekt dhe dinjitet për qytetarët e tij të çmuar”.

Güzin Dino u shtrua në spital sepse u rrëzua tre herë brenda një jave. Ajo vdiq në moshën 102 vjeçare më 30 maj 2013.

## Shih edhe 
* Lista e shqiptarëve në Turqi

## Referime
Liqeni i Kelmendit

parapamje|Liqeni i Kelmendit
**Liqeni i Kelmendit** ose **Liqeni i Lisit** i njohur edhe si **Liqeni i piritit** është një liqe i krijuar nga mbeturinat rrjedhëse të xeherorës së Minierës së Trepçës. Liqeni ndodhet mes qytetit të Mitrovicës dhe fshatrave Tuneli i Parë dhe Boletin. 

## Përmbledhje 
Rajoni ku ndodhet liqeni i takon fushës xeherore të Trepçës dhe është i përbër nga shkëmbinjë magmatikë dhe sedimentar të metamorﬁzuar të palezoikut të ri dhe triasikut, ultramaﬁtet, formacionit vullkanogjeno-sedimentar të jurasikut të sipërm, produkteve të serisë së oligocenit të sipërm, krijimeve liqenore të miocenit dhe pliocenit dhe krijimeve kuaternare. 

Liqeni shtrihet mbi një zonë e cila ka përbërje gjeologjike vullkanike kuarcilatite, andeziteve dhe tufeve të neogjenit; formacioneve siliko-diabaz te jurasikut si dhe rreshpeve gëlqerore të triasikut. Gjatë periudhës së ndërtimit të liqenit (deponisë), janë bërë disa shpime të cilat nuk e kanë vërtetuar prezencën e ujërave nëntokësore në këtë zonë. Pranë deponisë nuk kalon asnjë lum me rrjedhje të përhershme gjatë tërë vitit kështu që në deponi derdhen vetëm ujërat atmosferik dhe ujërat që vijënë nga ﬂotacioni së bashku me mbetjet nga ﬂotimi i xehes në Tunelin e parë. 

Ky ujë krijon një liqe dhe më pastaj pas trajtimit ﬁzik përmes kolektorëve derdhet në lumin Ibër. Ujërat e dala nga nëntoka e minierës me rrjedhje rreth 300 m3/h shkarkohen te ﬂotacioni në Tunel të parë në prrockën Trepça, si dhe një pjesë e tyre së bashku me ato që lirohen nga procesi i ﬂotimit barten deri në liqe/deponi. Liqeni (deponia) e materialit të mbetur pas procesit të ﬂotimit, zë një sipërfaqe prej afro 18 ha. Këtu deponohet materiali që vie nga miniera dhe ﬂotacioni. Edhe pse deri me tani janë bërë disa punime për trajtimin e kësaj deponie, ajo mbetet rrezik i madh si për banorët ashtu edhe për mjedisin rrethues. 

## Shih edhe 
* Tuneli i Parë
* Shala e Bajgorës
* Liqeni i Mitrovicës

## Referime
Familja Vorpsi

**Vorpsi** janë një familje shqiptare me origjinë nga Tirana dhe kanë të dhënat e tyre të para të një mbiemri të regjistruar në vitin 1650 (Islam Vorpsi i pari që u regjistrua) nga regjistrat osmanë në Tiranë dhe prania e familjes është regjistruar që atëherë. Një familje myslimane me origjinë. Familje shumë e njohur, e vjetër dhe e respektuar nga Tirana.

Anëtarë të njohur të familjes përfshijnë, Ornela Vorpsi (3 gusht 1968, Tiranë), është një shkrimtare dhe fotografe shqiptare nga familja e famshme Vorpsi në Tiranë. Ornela ka studiuar në Akademinë e Arteve të Bukura të Brerës në Milano, dhe jeton dhe punon në Paris që nga viti 1997. Në vitin 2012 ajo u emërua një nga 35 shkrimtarët më të mirë të Evropës në Fiksionin më të mirë evropian nga Aleksander Hemon dhe Zadie Smith. Artiola Toska një këngëtare e njohur shqiptare është gjithashtu nga kjo familje. Ismail Kadare ka përmendur mbiemrin në literaturën e tij. Familja ka edhe rrugë me mbiemrin në Tiranë. Rruga Vorpset me emrin e familjes konkretisht.

## Origins and History 
Familja Vorpsi është regjistruar në fshatrat e Tiranës përpara se të themelohej si qytet në vitin 1614 nga sundimtari shqiptar osman Sulejman Bargjini. Etimologjia e mbiemrit është e diskutueshme, por ka disa teori. Njëra që vjen nga fjala shqipe "Vorbull" që sugjeron origjinën në biznesin e prodhimit të qeramikës për familjen, pasi mbiemri thuhet se ka ardhur nga fjala Vorb. Që do të sugjeronte një mbiemër profesional. Një tjetër teori është mbiemri që rrjedh nga fjala Vorbatine që i referohet malit të Vorbatinëve në Shqipërinë Veriore dhe prej nga i ka rrënjët e lashta familja. Megjithatë, ka shumë të ngjarë të ketë lidhje me teorinë e mbiemrit profesional. Mbiemri gjatë vitit 1650 duhet të jetë kthyer në një P që zëvendëson B-në e mëparshme. Familja u kthye myslimane në fund të viteve 1500-fillim të viteve 1600 gjatë islamizimit të Shqipërisë në Perandorinë Osmane. Familja ishte përfshirë në gjakmarrje shqiptare dhe kjo bëri që një pjesëtar i familjes të shpërngulej në Kosovë dhe një tjetër në Shkodër. Për shkak të familjes që merr pjesë në Kanun. Një tjetër teori e origjinës së familjes është nga Malësia por nuk është vërtetuar për momentin. Në vitet 1800 pati edhe një shpërngulje në Stamboll nga një anëtar i vetëm i familjes. Në vitin 1912 Ramazan Vorpsi vrau 12 ushtarë serbë gjatë luftërave ballkanike kur Shqipëria po pushtohej nga Serbia. Atij i zunë pritë dhe e vranë serbët në Lezhë. Ai luftonte që shteti shqiptar të ishte i pavarur dhe i krijuar.

## Referime
Fettah Can

**Fettah Can** (lindur më 12 tetor 1975) është një kantautor turk.

## Biografia 
Fettah Can ka lindur më 12 tetor 1975 në Karacabey, Bursa . Familja e tij është me origjinë shqiptare.  Fëmijërinë e kaloi në Inegöl . Ai u interesua për muzikën me inkurajimin e të atit. Në një intervistë, Can përmendi se si u bë muzikant: “Madje do të më vinte turp të këndoja në atë moshë të re. Por me kërkesën e babait, fillova të merrja mësime kantoje në konservatorin komunal, ndërsa ditën punoja si shitës. Nga ana tjetër kam luajtur lahutë dhe kitarë. Kisha shumë dëshirë të shkruaja këngë. Dhe unë kam shkruar tekste dhe kompozuar në ato vite. Nga ana tjetër, shkollën e mesme e kam mbaruar nga jashtë, por nuk kam shkuar në universitet. E stërvita veten me mësime muzike. E fitoja jetesën duke kënduar nëpër lokale.” 

Për të ndjekur një karrierë profesionale muzikore, Can u zhvendos në Stamboll dhe fillimisht ra në vëmendjen e njerëzve duke shkruar dhe kompozuar një këngë për Emel Müftüoğlu, të titulluar "Ara Ara". Së bashku me mikun e tij, Alper Narman, ai shkroi 11 këngë për albumin *Sen Yoluna* të Hande Yener të vitit 2002. *.* *.* *Ben Yoluma...* , pas së cilës filloi të shkruante dhe kompozonte këngë për Levent Yüksel, Gülben Ergen, Sibel Can dhe Murat Boz . Më pas ai punoi si vokalist mbështetës në këngën "Yalnızlık" nga albumi i Gülben Ergen në vitin 2006. Për vendimin e tij për t'u bërë këngëtar, ai tha: "Unë jam një këngëtar i mirë. Më pëlqen gjithashtu të jem në skenë. Unë kam vite që shkruaj këngë. Mendova se do të ishte kënaqësi të këndoja. Përdorimi i vokalit tim në këngën "Yalnızlık", të cilën ia dhashë Gülben Ergenit, ishte efektive në këtë vendim. Ergeni më thirri në skenë në koncertin Open Air. Ne e kënduam këngën dhe njerëzit donin ta dëgjonin përsëri. Ai reagim pozitiv atje më fshikulloi. Më pëlqen zëri im dhe nuk doja të privoja askënd nga ai tingull.” 

Në korrik 2010, ai publikoi albumin e tij debutues në studio *Hazine* . Në të njëjtin vit, ai shkroi dhe kompozoi tre këngë për albumin *Ta Isia Anapoda* të këngëtarit grek Giorgos Mazonakis . Albumi mori një certifikatë platini në Greqi. 

## Diskografia 
### Albumet 
### Single 
## Shih edhe 
* Lista e shqiptarëve në Turqi

## Lidhje të jashtme 
* 
* Fettah Can discography Discogs

## Referime
Milan Bukovac

**Milan-Gjergji Bukovac** (l. 21 Qershor 1955, Generalski Stol, Karlovac, Kroacia - v. 2 Shtator 2022, Ogulin, Kroacia) është një ish-prift françeskan dhe kroat 

Milan Bukovac pastor i reformuar në Zagreb më 1988. 

Milan Bukovac vdiq në një vuajtje të gjatë më 2 shtator 2022.
Çlirimi i Shkupit

**Çlirimi i Shkupit** ishte një ndër betejat kryesore të kryengritjes së vitit 1912.Fitorja e betejës çliroj Shkupin nga 500 vjet sundimi nga Perandoria Osmane.

## Beteja 
Në korrik të vitit 1912, revolucionarët shqiptarë mblodhën forcat e tyre në Kosovë pasi pushtuan shumicën e qyteteve kryesore të rajonit si Prishtinën, Ferizaj dhe Gjakovë nga Perandoria Osmane. Në fillim të gushtit 1912, ushtarët shqiptarë marshuan drejt jugut drejt kryeqytetit të provincës Üsküb (Shkup). Më 13 gusht, ushtarët e parë shqiptarë,
pesëqind nën drejtimin e Idriz Seferit dhe Isa Boletinit, hynë në qytet dhe kërkuan që 4000 ushtarët osmanë të qytetit t'ia dorëzonin atë revolucionarëve shqiptarë. Më 14 gusht,garnizoni osman u dorëzua, ndërsa më shumë trupa shqiptare arritën në qytet nga zonat e Kumanovës, Prishtinës dhe Dibrës. Deri në fund të gushtit, më shumë se 30,000 trupa shqiptareishin vendosur në Shkup.

Bajram Curri, sapo hyri në Shkup, hapi burgun dhe liroi 960 të burgosurit e pranguar aty.

Qeveria e re osmane kishte ende në Shqipëri forca të mëdha, të cilat mund t’i përdorte kundër shqiptarëve. Ajo urdhëroi komandantin e Korparmatës V, gjeneralin Kara Said pashën, të përgatiste trupat për të marshuar mbi Shkup. Mareshali Ibrahim Pasha u emërua gjithashtu komandant i trupave ushtarake në Kosovë. Megjithatë, qeveria ishte e interesuar të merrej vesh me kryengritësit në Shqipëri. Ky qëndrim diktohej ngaqë vazhdonte lufta me Italinë, nga shfaqja në horizont e një rreziku të ri që vinte nga aleatët ballkanikë dhe nga kujdesi që të mos u jepej shkas Fuqive të Mëdha të ndërhynin në punët e brendshme të Perandorisë.

## Referimi
Mišo Cebalo

**Mišo Cebalo** (l. 6 Shkurt 1945, Zagreb - v. 2 Shtator 2022, Zagreb) ishte një mjeshtër i madh kroat shahu. Ai fitoi kampionatin e 19-të botëror të shahut për të moshuar në Condino 2009. Në vitin 2011 iu dha titulli Trajner i Lartë i FIDE-s. 

Babai i tij, vetë një shahist i mirë, e mësoi të luante shah kur ishte pesë vjeç. Në moshën 13-vjeçare filloi të frekuentonte një klub lokal shahu dhe kur ishte 20 vjeç luajti në kampionatin jugosllav në Titograd, duke fituar titullin Master. Pas kësaj ai u regjistrua në një kurs gjuhësor në Universitetin e Zagrebit, duke u ndalur për disa vite për të luajtur shah. Pas mbarimit të studimeve dhe punësimit në Qendrën e Kulturës Fizike të Zagrebit, në vitin 1977 ai rifilloi plotësisht aktivitetin e shahut, duke fituar titullin Master Ndërkombëtar në vitin 1978.

Në vitin 1980 merr normën e parë të mjeshtrit të madh pasi fitoi një turne në Smederevska. Palanka. Në vitin 1985 ai doli i pari i barabartë në Kampionatin e Jugosllavisë, por humbi ndeshjen e play-off me GM Slavoljub Marjanović. Në të njëjtin vit ai fitoi një turne zonal në Kavallë (Greqi), duke marrë titullin e plotë Master i Madh. Ai kaloi në fazën tjetër të Kampionatit Botëror, i cili u luajt në Mende-Taxco Interzonal, ku u rendit nga 6-7 nga 16 lojtarë (Jan Timman ishte fituesi).

Cebalo luajti për Kroacinë në dy olimpiada shahu: në tabelën e parë në Manila 1992 dhe në tabelën e 4-të në Moskë 1994. Ai shpesh luante në turneun e shahut Reggio Emilia, duke fituar seksionin "C" në 1991 (seksioni kryesor u fitua nga Anatoly Karpov dhe rubrika "B" nga Ljubomir Ljubojević). Ai fitoi shumë turne të hapura, një nga të fundit ishte festivali "Luigi Amalfi" i Isle of Elba në 2007.

Ai vdiq në shtator 2022.
Bori (instrument)

[thumb|right|Një [bori natyrale, me kërrabë qendrore: një *cor solo*, Raoux, Paris, 1797]]
Një **bori** është çdo nga një familje instrumentesh muzikore të bëra nga një tub, i bërë zakonisht prej metali dhe shpesh i lakuar në mënyra të ndryshme, me një skaj të ngushtë në të cilin fryn muzikanti dhe një skaj të gjerë nga i cili del tingulli. Në bori, ndryshe nga disa instrumente të tjera tunxhi si trumbeta, boria gradualisht rritet në gjerësi në pjesën më të madhe të gjatësisë së saj - domethënë është konike dhe jo cilindrike. Në kontekstet e muzikës jazz dhe popullor, fjala mund të përdoret lirshëm për t'iu referuar çdo instrumenti frymor, dhe një pjesë e instrumenteve prej tunxhi ose frymore prej druri, ose një përzierje e të dyjave, quhet seksion i borisë në këto kontekste.

## Llojet
Variacionet përfshijnë:

*Lur (parahistorike)
*Shofar
*Bori romake:
**Cornu
**Buccina
*Dung chen
*Dord
*Sringa
*Nyele

*Wazza
*Alphorn
*Cornett
*Serpent
*Ophicleide
*Natural horn
**Bugle
**Post horn
*Bori franceze

*Vienna horn
*Wagner tuba
*Saxhorns, including:
**Alto horn (UK: tenor horn), pitched in E
**Baritone horn, pitched in B
*Valved bugles, duke përfshirë
**contrabass bugle
*Tuba
*Sousaphone

## Referime
Suphi Nuri İleri

**Suphi Nuri İleri** (1887, Gallipoli – 1945, Stamboll) ishte një politikan dhe shkrimtar turk me prejardhje shqiptare.

Ai ishte vëllai i Celâl Nuri İleri. Nëna e tyre ishte Nefise Hanım, vajza e madhe e burrështetasit shqiptar të Perandorisë Osman Prevezeli Abidin Pashës, i cili shërbeu si guvernator *(vali)* i Adanasë, Guvernator i Bahr-i Sefit (Ishujt Egje) dhe Ministër i Punëve të Jashtme. Së bashku në vitin 1918 ata themeluan revistën nacionaliste turke *İleri* .

Në vitin 1936 ai bëri përkthimin turk të *Kapitalit: Kritika e Ekonomisë Politike* të Karl Marksit.

## Shih edhe 
* Celal Nuri İleri
* Lista e shqiptarëve në Turqi

## Referime
Müge Anlı

**Müge Anlı Yüzbaşıoğlu** (lindur më 19 dhjetor 1973) është një prezantuese dhe gazetare televizive turke.   

## Biografia 
Pas prezantimit të programit të revistës së lajmeve *Dobra Dobra*, ajo filloi programin e saj të diskutimit, *Müge Anlı ile Tatlı Sert*, në ATV . Në program mirëpriten njerëzit që kërkojnë të afërmit e tyre të humbur dhe diskutohen çështje të tilla si vrasjet e pazbardhura dhe viktimat e humbura që nuk mund të gjenden.

Anlı është me prejardhje shqiptare. Midis viteve 1999 dhe 2008, ajo ishte e martuar me gazetarin Burhan Akdağ.  Së bashku kanë një vajzë. Në qershor 2022, Anlı u martua me menaxherin e Degës së Sigurisë Publike të Policisë së Stambollit, Şinasi Yüzbaşıoğlu.

## Programet televizive 
## Çmimet 
## Shih edhe 
* Lista e shqiptarëve në Turqi

## Lidhje të jashtme 
* 
* Müge Anlı ile Tatlı Sert në ATV

## Referime
Celâl Nuri İleri

**Celâl Nuri İleri** (1881–1938) ishte një shkrimtar dhe politikan turk me prejardhje shqiptare. Ai cili ishte një figurë e rëndësishme në tranzicionin nga një monarki kushtetuese në një republikë.

Nëna e tij ishte Nefise Hanım, vajza e madhe e burrështetit Prevezeli Abidin Pasha, i cili shërbeu si guvernator *(vali)* i Adanës, Guvernator i Bahr-i Sefit (Ishujt e Egjeut) dhe Ministër i Punëve të Jashtme.

## Shih edhe 
* Suphi Nuri İleri
* Lista e shqiptarëve në Turqi

## Literatura 
* 

## Referime
Hadëm Sulejman Pasha

**Hadëm Sulejman Pasha** (1474–1490) ishte një burrë shteti dhe gjeneral osman, i cili shërbeu si guvernator *(bejlerbey)* i Ejaletit të Rumelisë (fl. 1474) dhe i Ejaletit të Anadollit. Më vonë ai ishte guvernator i sanxhakut të Amasisë (1482–90) dhe sanxhakut të Smederevës (1490–? ). Ai shërbeu gjatë mbretërimit të Mehmetit II. Epiteti i tij *hadım* do të thotë "eunuk" në arabisht, i përdorur edhe në gjuhën e vjetër Osmane.

## Biografia 
Ai lindi në Ejalet të Bosnjës dhe ishte me origjinë shqiptare.  Ai u emërua sanxhak-beu i Shqipërisë gjatë mbretërimit të Mehmed Pushtuesit (r. 1444–46, 1451–81). Zyra e tij ishte e shkurtër, pasi burimet bashkëkohore dëshmojnë se ai u sulmua dhe u kap së bashku me mbajtësit dhe shërbëtorët e tij dhe më pas u shit në një shtet katolik (ndoshta Venediku).&#x5D; Trupat osmane arritën të dëmtonin pjesë të fortesës, por në fund dështuan dhe Sulejmanit iu desh të kënaqej me plaçkitjen e tij që mori gjatë rrethimit. Në dhjetor ai filloi një marshim kundër Stefanit të Madh të Moldavisë, i cili refuzoi t'i bënte homazhe Sulltanit. Sulejmani hezitoi të marshonte kundër Moldavisë, pasi trupat e tij ishin rraskapitur nga rrethimi i dështuar dhe me afrimin e dimrit, por ai nuk mund të guxonte të vinte në dyshim vendimin e Sulltanit. Të dy u takuan më 10 janar 1475, në Betejën e Vasluit. Forcat osmane pësuan një disfatë të madhe me viktima të mëdha. Megjithatë, kjo disfatë u rikompensua gjatë verës së ardhshme kur osmanët e udhëhequr nga Mehmeti II mundën Stefanin më 17 korrik 1476 në Valea Albă. Pushtimi i Besarabisë dhe port-fortesat jetike të Kilija *(Chilia)* & Akkerman *(Asprokastron/Cetatea Alba)* u zhvillua në gusht 1484.

Në vitin 1482, ai ishte guvernator i sanxhakut të Amasisë, dhe më pas në sanxhakun e Smederevës në vitin 1490, ku vdiq.

## Shih edhe 
* Lista e shqiptarëve në Turqi

## Literatura 
* Angiolello, Giovanni Maria . *Historia Turchesca (Historia Turke)* (Rumanisht)
* Orudj bin Adil, *Tevârîh-i Âl-i Osman (Kronikat e Shtëpisë së Osmanit)* (Turqisht)
* Hoca Sadeddin Efendi (red. İsmet Parmaksızoğlu), *Tac al-tevarikh (Kurora e Historive)*, vëll. 3, Kültür Bakanlığı, Ankara, 1974-1979 ribotim:1999. (Turk)
* Shaw, Stanford, (1976) *History of the Ottoman Empire - Vol.1: Empire of Gazis" Cambridge University Press, Cambridge f.&nbsp;68*

## Referime
Zanorja gjysmë e mbyllur e përparme e pabuzorëzuar

**Zanorja gjysmë e mbyllur e përparme e pabuzorëzuar,** ose **zanorja** **gjysmë e lartë e përparme e pabuzorëzuar**, është një lloj tingulli zanor, i përdorur në disa gjuhë të folura. Simboli në alfabetin fonetik ndërkombëtar që përfaqëson këtë tingull është .

Për zanoren e pabuzorëzuar të përparme gjysmë të mbyllur që zakonisht transkriptohet me simbolin  ose , shih zanoren gati të mbyllur të përparme të pabuzorëzuar. Nëse simboli i zakonshëm është , zanorja renditet këtu.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
Moos (këngëtar)

**Moos** ( ; ) (lindur më 29 Gusht 1974) është një këngëtar francez me origjinë marokene. 

## Biografia 
Moos lindi në Tuluzë nga prindërit Maroken ai u rrit në lagjen multi-etnike Të Mirail, ku ra në kontakt me stile të ndryshme muzikore, duke përfshirë Rai Afrikane, funk e R & B. Ai së pari luajti një këngë Në Radio Toulouse, pastaj lëshoi këngën e tij të parë në 1998, *Këtu me donnera des ailes*. Hiti i tij më i madh edhe pse ishte kënga e dytë *Au nom de la rose*, lëshuar një vit më pas, arriti në krye të tabelave në Francë e Vllonia, rajoni frankofon i Belgjikë, dhe është certifikuar disk diamanti që nga viti Sic për shitjen e më shumë se 750 000 kopje në tokën franceze. *Le Crabe est errotique*, albumi i tij i parë dhe i vetëm, është i certifikuar gold në Francë, me mbi 100,000 shitje. Moos vazhdoi të lëshojë muzikë, dhe këngë *Comme une Etoile* e *Olivia* ata dolën në internet. Paralelisht me aktivitetin e tij të këndimit ai hapi Një Shtëpi Çaji dhe një Toulouse bar.
## Diskografi 
### Album 
* 1999 - *Le Crabe est errotique*
Etno Fest

**Etno Fest** është një ngjarje kulturore qe mbahet në fshatin Kukaj të Komunës së Prishtinës gjatë periudhës së verës. Festivali ka një karakter multimedial, me tre programe të bazuara në traditë: shfaqje teatrale, ekspozita, koncerte, rite arkaike dhe shfaqje bashkëkohore me një përmbajtje të bazuar në traditë. Themeluesi i Etno Festit është Fadil Hysaj. 

## Përmbledhje 
Festivali zë fill në vitin 2009 kur në fshatin Kukaj (një fshat me vetëm tre shtëpi banimi) xhirohej filmi “ Gomarët e kufirit “ ku pas përfundimit të xhirimeve, aktori Bislim Muçaj, i mrekulluar nga pamjet magjike të këtij fshati të braktisur e blen një shtëpi rrënojë dhe e fton shokun e tij, profesorin e artit skenik, Fadil Hysaj që ta vizitojë këtë fshat. I maxhepsur me bukurinë e këtij fshati Fadil Hysaj e blen një tokë me shtëpi të cilën e veshë me gurë, ndërsa shtëpinë e vjetër që përdorej si ahur për kafshë në vitin 2010 do ta ktheje në Etno Teatrin e parë në Kosovë. Rregullimi i oborrit, duke e respektuar reliefin kodrinor, imponuan kriimin e kaskadave të cilat, i dhanë formën dhe idenë e ndërtimit të një amfiteatri të ardhshëm në të cilin në shtator të vitit 2011 do të fillojë ngjarja më e madhe kulturore Etno Fest, festivali i Arteve dhe Kulturës Tradicionale. Artistë të tilla si:aktorë, valltarë, muzikantë, gatues, piktorë dhe fotografë tregojnë krijimin e tyre artistike nën një qiell të hapur. Brenda EtnoFest ekziston një festival i vogël i quajtur Agro Fest dhe është bërë posaçërisht për ushqim tradicional shqiptar. shtëpia më e vjetër e kësaj ane shërben gjatë festivalit si vend autokton për biseda odash, promovime librash, etno performanca, ekspozita dhe shfaqje teatrore.  

## Shih edhe 
* Kompleks Banimi Etnoteatri
* Lista e festivaleve në Kosovë

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* https://visitkosovo.rks-gov.net/event/etnon-fest 
* https://vizitoshqip.com/eventet/details/etno-fest 
* https://qendra.org/en/news_cfc/eighth-edition-of-festival-of-arts-and-traditional-culture-etno-fest/
Zanorja e mbyllur e përparme e pabuzorëzuar

**Zanorja e mbyllur e përparme e pabuzorëzuar**, ose **zanorja e lartë e përparme e pabuzorëzuar**, është një lloj tingulli zanor që shfaqet në shumicën e gjuhëve të folura, i përfaqësuar në Alfabetin Fonetik Ndërkombëtar me simbolin **i**. Është i ngjashëm me tingullin e zanoreve në fjalën angleze *meet* - dhe shpesh quhet **-e e gjatë** në anglishten amerikane. Megjithëse në anglisht ky tingull ka gjatësi shtesë (zakonisht duke u përfaqësuar si ) dhe normalisht nuk shqiptohet si një zanore e pastër (është një diftong i lehtë), disa dialekte janë raportuar se e shqiptojnë fonemën si një tingull të pastër. Një tingull i pastër  dëgjohet gjithashtu në shumë gjuhë të tjera, si frëngjishtja, me fjalë si *chic*.

Zanorja e mbyllur e përparme e pabuzorëzuar është ekuivalentja vokalike e qiellzores . Ato alternohen me njëra-tjetrën në gjuhë të caktuara, si frëngjishtja, dhe në diftongjet e disa gjuhëve,  me diakritikën jorrokjesore dhe  përdoren në sisteme të ndryshme transkriptimi për të përfaqësuar të njëjtin tingull.

Gjuhët që përdorin shkrimin latin zakonisht përdorin shkronjën  për ta përfaqësuar këtë tingull, megjithëse ka disa përjashtime: në drejtshkrimin anglez ajo shkronjë zakonisht shoqërohet me  (si në *bite*) ose  (si në *bit*), dhe  përfaqësohet më shpesh nga , , ,  ose , si në fjalët *sc**e**ne*, *b**ea**n*, *m**ee**t, n**ie**ce,* con*c**ei**ve*; Drejtshkrimi irlandez pasqyron etimologjinë dhe nëse bashkëtingëlloret e mëparshme janë të gjera apo të holla, kështu që kombinime të tilla si ,  dhe  përfaqësojnë të gjitha .

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
Muzika sufiste

**Muzika sufiste** i referohet muzikës përkushtuese të sufinjve, të frymëzuar nga veprat e poetëve sufi si Rumi, Hafezi, Bulleh Shah, Amir Khusrau, dhe Khwaja Ghulam Farid.

Qawwali është forma më e njohur e muzikës sufiste dhe më së shpeshti gjendet në kulturën sufiste në Azinë Jugore. Megjithatë, muzika është gjithashtu qendrore për ceremoninë Sema të dervishëve rrotullues, e cila është vendosur në një formë muzikore të quajtur Ayin, një pjesë vokale dhe instrumentale që përmban instrumente klasike turke si ney (një flaut me kallam). Gnawa e Afrikës Perëndimore është një formë tjetër, dhe sufitë nga Indonezia në Afganistan në Marok e kanë bërë muzikën qendrore në praktikat e tyre. Disa prej urdhrave sufi kanë marrë një qasje më të ngjashme me format puritane të Islamit, duke e deklaruar se muzika nuk është e dobishme për mënyrën sufi.

Këngët e dashurisë sufi interpretohen shpesh si ghazal dhe Kafi, një zhanër solo i shoqëruar me goditje dhe harmoni, duke përdorur një repertor këngësh nga poetë sufi.
Ahmet Mit'hat Efendiu

'''Ahmet Mit'hat** (1844 – 28 dhjetor 1912) ishte gazetar, autor, përkthyes dhe botues osman gjatë periudhës së Tanzimatit. Në veprat e tij ai njihej si **Ahmed Mid'hat Efendiu''', për ta dalluar nga politikani bashkëkohor Mid'hat Pasha. Ahmet Mit'hat Efendi e mori emrin e tij nga Ahmed Shefik Mid'hat Pasha, pasi ai punoi për një kohë si zyrtar dhe redaktor gazete në Vilajetin e Danubit të Mid'hat Pashës.

Politikisht, orientimi i tij ishte më konservator, krahasuar me shkrimtarët si Namik Qemal. Ai ishte një shkrimtar pjellor, më shumë se 250 vepra të tij kanë mbijetuar. Nga viti 1878 ai botoi një gazetë me titull *Tercüman-ı Hakikat* (Interpretuesi i së Vërtetës). Para kësaj ai ishte një nga kontribuesit e *Basiret*, një gazetë e botuar midis 1870 dhe 1879.

Redaktimi dhe botimi i tij i përkthimeve të letërsisë ruse në turqisht nga Olga Lebedeva shërbeu si një prezantim i Tolstoit, Mihail Lermontovit dhe Pushkinit për lexuesit turk. Përveç kësaj, ai ishte një mbrojtës dhe mësues i Fatma Aliye, një nga autoret femra më të famshme osmane.
parapamje|djathtas|Portreti i hershëm

## Bibliografia 
### Romane 
* *Hasan Mellâh yâhud Sır İçinde Esrar* (1874)
* *Dünyaya İkinci Geliş yâhut İstanbul’da Neler Olmuş* (1875)
* *Hüseyin Fellah* (1875)
* *Felâtun Bey ile Râkım Efendi* (1875)
* *Karı-Koca Masalı* (1875)
* ''Paris'de Bir Türk* (1876)
* *Çengi* (1877, oyun)
* *Süleyman Musûlî* (1877)
* *Yeryüzünde Bir Melek* (1879)
* *Henüz On Yedi Yaşında* (1881)
* *Karnaval* (1881)
* *Amiral Bing* (1881)
* *Vah!* (1882)
* *Acâib-i Âlem* (1882)
* *Dürdâne Hanım* (1882)
* *Esrâr-ı Cinâyât* (1884)
* *Cellâd* (1884)
* *Volter Yirmi Yaşında* (1884)
* *Hayret* (1885)
* *Cinli Han* (1885)
* *Çingene* (1886)
* *Demir Bey yâhud İnkişâf-ı Esrâr* (1887)
* *Fennî Bir Roman Yâhud Amerika Doktorları* (1888)
* *Haydut Montari* (1888)
* *Arnavutlar-Solyotlar* (1888)
* *Gürcü Kızı yâhud İntikam* (1888)
* *Nedâmet mi? Heyhât* (1889)
* *Rikalda yâhut Amerika'da Vahşet Âlemi* (1889)
* *Aleksandr Stradella* (1889)
* *Şeytankaya Tılsımı* (1889)
* *Müşâhedât* (1890)
* *Ahmed Metin ve Şîrzât* (1891)
* *Bir Acîbe-i Saydiyye* (1894)
* *Taaffüf* (1895)
* *Gönüllü* (1896)
* *Eski Mektûblar* (1897)
* *Mesâil-i Muğlaka* (1898)
* *Altın Âşıkları* (1899)
* *Hikmet-i Peder* (1900)
* *Jön Türkler'' (1910)

### Tregime 
* Kıssadan Hisse (1870)
* Letâif-i rivayat (Notes: The first story in Turkish literature.)

## Referime
Zanorja e hapur e përparme e pabuzorëzuar

**Zanorja e hapur e përparme e pabuzorëzuar**, ose **zanorja e ulët e përparme e pabuzorëzuar**, është një lloj tingulli zanor, i përdorur në disa gjuhë të folura. Është një nga tetë zanoret kryesore, që nuk synohet drejtpërdrejt të korrespondojë me një tingull zanor të një gjuhe të caktuar, por më tepër të shërbejë si një pikë referimi themelore në një sistem matës fonetik.

Simboli në Alfabetin Fonetik Ndërkombëtar (IPA) që përfaqëson këtë tingull është , dhe në grafikun e zanoreve IPA është i pozicionuar në këndin e poshtëm majtas. Megjithatë, saktësia e grafikut katërkëndësh të zanoreve është e diskutueshme dhe tingulli është analizuar akustikisht si ekstra i hapur në një pozicion ku dallimi para/mbrapa ka humbur rëndësinë e tij. Ekzistojnë gjithashtu interpretime të ndryshme për cilësinë e saktë të zanores: regjistrimi klasik i zërit të  nga Daniel Jones është pak më i përparmë, por jo aq i hapur sa ai i John Wells.

Në praktikë, simboli  përdoret shpesh për të përfaqësuar një zanore të hapur qendrore të pabuzorëzuar. Kjo është praktika e zakonshme, për shembull, në studimin historik të gjuhës angleze. Humbja e simboleve të veçanta për zanoret e përparme të hapura dhe afër të hapura zakonisht konsiderohet joproblematike, sepse ndryshimi perceptues midis të dyjave është mjaft i vogël dhe shumë pak gjuhë i kontrastojnë të dyja. Nëse është e nevojshme të specifikohet pjesa e pasme e zanores si plotësisht e përparme, mund të përdoret simboli , i cili tregon një zanore të ulët gati të hapur, të pabuzorëzuar, ose  me diakritikën "të avancuar" të IPA-së.

Dialekti Hamont-Achel i Limburgishtes është raportuar të ketë kontrast me zanoret e gjata të hapura të përparme, qendrore dhe të prapme të pabuzorëzuara. Kjo është jashtëzakonisht e pazakontë.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
Alketa Turkaj

__NOINDEX__

**Alketa Turkaj** e njohur si ALKETA është një këngëtare e cila është bërë e njohur nga kënga "Do ti kallim". E lindur në Gjermani më 29 Dhjetor 2004 nga dy prindër shqiptar nga Peja, Kosovë. Ajo ka bashkëpunuar me artistët Bardhi dhe DJ Gimi-O.

Më datë 15 Korrik 2021, Dj Gimi-O & Alketa publikojnë videoklipin "Do Ti Kallim" e cila mori një sukses të menjëhershëm.

Më datë 30 Gusht 2021, ajo në bashkëpunim me BARDHI publikojnë këngën "Emanuela". E ftuar sërish nga BARDHI në albumin "TRENDAFIL" publikojnë "MFAL".

Alketa publikon videoklipin e parë solo "Kur Ike" ku muzika dhe teksti janë shkruar nga BARDHI. Pas suksesit të "Do ti kallim" me DJ Gimi-O, bashkëpunojnë sërish për verën 2022 me "MASHALLAH"

Më datë 7 Gusht 2022, sjell bashkëpunimin e tretë me BARDHI "Mi Amor". Ajo sërish sjell me DJ Gimi-O klipin "Kqyrni Shoqe".

## Shikoni dhe 
https://www.teksteshqip.com/alketaSpotifyInstagram

## Referimet
Agah Efendiu

**Çapanzade** ose **Çapanoğlu Agah Efendi** (1832 – 1885) ishte një nëpunës civil, shkrimtar dhe redaktor gazete osman, i cili, së bashku me kolegun e tij İbrahim Şinasi, botoi *Tercüman-ı Ahvâl* ("Interpretuesi i Ngjarjeve"), gazeta e parë private nga gazetarët turq dhe prezantoi pullat postare në Perandorinë Osmane.

## Biografia
Agah Efendi ka lindur në Yozgat dhe emri i babait të tij ishte Çapanzade Ömer Hulûsi Efendi. Ai u shkollua në kryeqytetin osman të Kostandinopojës, në Shkollën Perandorake të Mjekësisë.

Ai njihet gjithashtu si anëtar i Osmanëve të Rinj, një shoqëri sekrete reformiste që mundësoi futjen e parë të një sistemi kushtetues në Perandori, duke rezultuar në Epokën e Parë Kushtetuese jetëshkurtër.

## Referime
## Lidhje të jashtme
*https://www.davidfeldman.com/wp-content/uploads/2014/01/179_Turkey_AP_Web.pdf
Shahnaz Pehlevi

parapamje|Princesha Shahnaz
**Shahnaz Pehlevi** (27 tetor 1940) është fëmija i parë i Shahut të Iranit, Muhammed Reza Pahlavi, dhe gruas së tij të parë, Princeshës Fevzija e Egjiptit.

## Biografia 
Shahnaz Pahlavi lindi në Teheran më 27 tetor 1940.  Ajo është fëmija i vetëm i Mohammad Reza Pahlavi dhe gruas së tij të parë, Princeshës Fawzia.  Shahnaz është gjysmë motra e Princit të Kurorës Reza Pahlavi, Princeshës Farahnaz Pahlavi, Princit Ali Reza Pahlavi II dhe Princeshës Leila Pahlavi - katër fëmijët e Shahut nga gruaja e tij e tretë, Shahbanou Farah Pahlavi .  Gjyshërit e saj nga nëna ishin Mbreti Fuad I dhe Mbretëresha Nazli e Egjiptit; dhe gjyshërit e saj nga babai ishin Reza Shah dhe Mbretëresha Taxh ol-Molouk e Iranit. Ajo është gjithashtu mbesa e mbretit Faruk I të Egjiptit dhe kështu një kushërirë e mbretit të fundit egjiptian, Fuad II.

Shahnaz Pahlavi u arsimua në një shkollë me konvikt belg, Lycée Léonie de Waha në Liège dhe më pas në Zvicër.

Martesa e saj e parë, në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeçare, ishte me Ardeshir Zahedi më 11 tetor 1957, në Pallatin Golestan në Teheran. Zahedi dhe ajo u takuan për herë të parë në Gjermani në vitin 1955.  Ata u divorcuan në vitin 1964.

Shahnaz më vonë u martua me Khosrov Xhahanbani në shkurt 1971 në Ambasadën iraniane, Paris. Martesa e tyre zgjati deri në vdekjen e Xhahanbanit në prill 2014. Ata kanë një djalë, Keykhosrov (lindur më 20 nëntor 1971) dhe një vajzë, Fawzia (lindur në 1973).

Gjatë mbretërimit të babait të saj, Shahnaz kishte investime në ndërmarrje bujqësore dhe fabrika montimi të biçikletave dhe motoçikletave Honda.

Që nga Revolucioni iranian Shahnaz Pahlavi ka jetuar në Zvicër. Në dhjetor 2013, Shahnaz Pahlavi iu dha shtetësia egjiptiane nga qeveria egjiptiane.
* : Grand Cross of the Order of the Pleiades, 1st class
* : 25th Anniversary medal
* : 2,500 year celebration of the Persian Empire

## Galeria 

Skeda:Cecil Beaton Photographs- Political and Military Personalities; Chahnaz, Princess of Iran, Fawzieh, Queen of Iran, Mohammed Reza Pahlevi CBM2404.jpg|Princesha Shahnaz me prindërit e saj në Teheran gjatë Luftës së Dytë Botërore . Foto nga Cecil Beaton
Skeda:Mohammad Pahlavi Coronation.jpg|Kurorëzimi i Shahut të Iranit në 1967 - Princesha Shahnaz (e dyta nga e majta)

## Shih edhe 
* Shteti Perandorak i Iranit
* Mbretëria e Egjiptit

## Referime
Ahmed Vefik Pasha

**Ahmed Vefik Pasha** (turqishtja osmane: احمد وفیق پاشا) (3 korrik 1823  2 prill 1891) ishte një burrë shteti, diplomat, studiues, dramaturg dhe përkthyes osman gjatë periudhës së Tanzimatit dhe Epokës së Parë Kushtetuese. Ai u ngarkua me detyra të rangut të lartë qeveritar, duke përfshirë kryesimin e parlamentit të parë osman në vitin 1877. Ai gjithashtu shërbeu si Vezir i Madh për dy periudha të shkurtra. Vefik gjithashtu themeloi teatrin e parë osman dhe inicioi shfaqjet e para teatrale të stilit perëndimor në Bursa dhe përktheu veprat kryesore të Molierit. Portreti i tij u përshkrua në një ish-pullë kartolinë turke.

## Biografia
Ahmed Vefik Pasha lindi nga grekë, paraardhësit e tij ishin konvertuar më parë në Islam, si shumë muslimanë të tjerë grekë, veçanërisht nga Kreta (turqit e Kretës) dhe Maqedonia e Jugut në atë që tani është Republika veriperëndimore e Greqisë (shih Vallahades). Ai filloi shkollimin në 1831 në Konstandinopojë dhe më vonë shkoi në Paris me familjen e tij, ku u diplomua në Kolegjin Saint Louis.

Ahmed Vefik u bë dy herë Ministër i Arsimit i Perandorisë Osmane dhe Vezir i Madh. Ai ndërtoi një teatër në Bursa kur u emërua guvernator i qytetit. Në vitin 1860 ai u bë ambasador osman në Francë. Ai shkroi fjalorin e parë turk dhe konsiderohet të jetë ndër panturkistët e parë.

## Referime
Mehmed Hadi Pasha

**Mehmed Hadi Pasha Bagdadli** (; 1861 – 1932) ishte gjeneral osman, burrë shteti dhe anëtar i Bashkimit Liberal. Ai ishte guvernator *(vali)* i Vilajetit të Kosovës nga gushti 1908 deri në maj 1909.

Hadi Pasha mbahet mend më së shumti në Turqi si një nga katër nënshkruesit osmanë të Traktatit të Sèvres, për këtë arsye ai u përfshi në vitin 1923 në mesin e 150 personae non gratae të Turqisë. Ai vdiq në mërgim në Tiranë, kryeqyteti i Shqipërisë, në vitin 1932.

## Referime
Winnie-the-Pooh: Blood and Honey

Winnie-the-Pooh: Blood and Honey është një film horror drejtuar dhe shkruar nga Rhys Frake-Waterfield. Filmi yje Craig David Dowsett, Chris Cordell, dhe Nikolai Leon. Tagline zyrtar i filmit ishte "Kjo nuk është histori para gjumit."

Filmi u prit me reagime të ndryshme dhe tërhoqi vëmendjen e gjerë për shkak të konceptit të tij që përfshinte një personazh që kishte fituar një reputacion si një "ikonë e dashur e fëmijërisë".

## Historia
## Kasta e Aktërove
* Amber Doig-Thorne si Alice
* Maria Taylor si Maria
* Danielle Ronald si Zoe
* Natasha Tosini si Lara
* May Kelly si Tina
* Paula Coiz si Mary
* Natasha Rose Mills si Jess
* Craig David Dowsett si Winnie-the-Pooh
* Chris Cordell si Piglet
* Nikolai Loen si Christopher Robin