Mary MacSwiney

**Mary MacSwiney** (shqiptohet 'MacSweeney'; Irish   ; 27 mars 1872 – 8 mars 1942) ishte një aktiviste dhe politikane ne republiken  Irlandeze, si dhe mësuese.  MacSwiney u vu në qendër të vëmendjes kombëtare dhe ndërkombëtare në vitin 1920, kur vëllai i saj Terence MacSwiney, në atë kohë kryetar i bashkisë së Korkut, Ishte në grevë urie në protestë ndaj politikës britanike në Irlandë. Mary, së bashku me kunatën e saj Muriel MacSwiney, mbajtën vigjilencë të përditshme ndaj Terences dhe në fakt u bënë zëdhënëse për fushatën. Terence MacSwiney përfundimisht do të vdiste në tetor 1920, dhe që atëherë e tutje Mary MacSwiney veproi si një kujdestare jo zyrtare e trashëgimisë së tij, duke u bërë një avokate e vendosur dhe e zellshme e republikanizmit irlandez. Pas një turneu të profilit të lartë shtatë-mujor në Shtetet e Bashkuara në 1921, në të cilin ajo dhe Muriel ngritën profilin e lëvizjes irlandeze të pavarësisë, Mary u zgjodh në Dáil Eireann në mes të Luftës së Pavarësisë Irlandeze në vazhdim. Gjatë debateve të Traktatit Anglo-Irlandez, një marrëveshje paqeje e propozuar midis britanikëve dhe irlandezëve, MacSwiney ishte ndër avokatët më të hapur kundër tij. Gjatë Luftës Civile Irlandeze që pasoi, MacSwiney mbështeti IRA-n kundër Traktatit dhe u burgos për të, duke rezultuar në pjesëmarrjen e saj në dy greva urie.

Pas ndarjes nga Sinn Féin/ Fianna Fáil në 1926, ajo u bë zevendes kryetare e Sinn Féin në 1927.  Ndërsa Sinn Féin dhe republikanët e vijës së ashpër u mënjanuan politikisht në dekadën pas ndarjes, MacSwiney reagoi duke miratuar dhunën e kryer nga IRA. Në fund të jetës së saj, ajo miratoi zyrtarisht udhëheqjen e IRA-s në epokën e Luftës së Dytë Botërore nën Seán Russell, i cili do të vazhdonte të kryente " S-Plan ", një fushatë bombardimi të Irlandës së Veriut dhe Anglisë, e krijuar për të dobësuar MB. përballë Gjermanisë.

## Jeta e hershme 
E lindur në Londër nga një baba irlandez dhe nënë angleze, ajo u kthye në Irlandë me familjen e saj në moshën gjashtë vjeçare dhe u shkollua në Shkollën e Shën Angelës në Kork . Babai i saj ishte një nacionalist i zjarrtë irlandez dhe ua dha ato vlera të gjithë fëmijëve të tij, përfshirë Marinë. 

Gjatë fëmijërisë së saj, një infeksion i rëndë në këmbën e saj çoi në humbjen fatkeqe të një këmbe, e cila duhej të amputohej dhe vonoi arsimimin e saj.  e cila zakonisht rezervohej për burrat. Ajo punoi në manastirin Hillside, Farnborough, dhe mendoi të bëhej murgeshë, duke filluar  një vit si moter nderi me Oblates të Shën Benediktit, Ventnory .Pas vdekjes së Terance, Mary dhe Muriel MacSwine

filluan një turne shtatë-mujor në Shtetet e Bashkuara, me qëllim të ndërgjegjësimit për kauzën irlandeze në Amerikë. Si pjesë e turneut ajo dha dëshmi në Uashington, DC, përpara Komisionit Amerikan për Kushtet në Irlandë. mijëve të tij, përfshirë Marinë. 

## Politike 
### Hyrja në Suffragette dhe politikën republikane 
Ajo mori pjesë në takimin e parë të Lidhjes së Franshizës së Grave Munster, duke u bërë anëtare e komitetit. Ajo kundërshtoi militantizmin brenda lëvizjes irlandeze për të votuar dhe pikëpamjet e saj nacionaliste shkaktuan acarim te anëtarët e tjerë. 

E ndikuar nga republikanizmi i vendosur irlandez i vëllait të saj më të vogël Terence MacSwiney, ajo iu bashkua Lidhjes Galetike dhe Inghinidhe na hÉireann . 

Gjatë Ngritjes së Pashkëve të vitit 1916, pati një konfuzion masiv në Cork City nëse Vullnetarët duhet të mobilizohen apo jo, për shkak të urdherave kontradiktore. Të pasigurt se çfarë të bënin, Terence MacSwiney dhe vullnetarë të tjerë qëndruan në Sallën e Vullnetarëve në City, ku u arrestuan nga autoritetet britanike. Maria, e cila kishte dërguar mesazhe për Vullnetarët, u përpoq të kthehej në mësim në St Angela's, por edhe ajo u arrestua më vonë gjatë javës gjatë orës së mësimit.  Më pas ajo u shkarkua nga detyra e saj e mësimdhënies për aktivitetet e saj republikane. Disa muaj më vonë, pas lirimit nga burgu, ajo dhe motra e saj Annie rithemeluan Scoil Íte, një shkollë  simotër e shkollës së Patrick Pearse 's St. Enda's, një Gaelscoil me të cilin do të merrej gjatë gjithë jetës së saj.  Një vëlla tjetër, Seán, u zgjodh gjithashtu në Dáil në një zonë tjetër zgjedhore të Korkut. 

Pas nënshkrimit të Traktatit Anglo-Irlandez, MacSwiney e bëri të qartë kundërshtimin e saj të plotë ndaj tij gjatë debateve në Dáil nga dhjetori 1921 deri në janar 1922, duke deklaruar se do të preferonte të rifillonte luftën:

Më 21 dhjetor MacSwiney foli për 2 orë e 41 minuta kundër traktatit, fjalimi më i gjatë i çdo anëtari gjatë debateve, duke kritikuar marrëveshjen nga të gjitha këndvështrimet. Fjalimi i MacSwiney tërhoqi zemërimin e shumë prej TD-ve pro traktatit, mes tyre Arthur Griffith dhe Ernest Blythe . Në fund të fundit, TD-të do të votonin për të miratuar traktatin me një votë prej 64 kundër 57. Rezultati ishte shkatërrues për MacSwiney, dhe më pas, ajo miratoi publikisht kërcënimet e dhunës nga Ushtria Republikane Irlandeze kundër TD-ve pro-traktatit. 

#### Greve urie e prillit 1923 
Gjatë rrugës për në funeralin e Liam Lynch, ajo u arrestua kur makina në të cilën ndodhej ndaloi dhe ajo u njoh. Ajo u dërgua me Kathleen O'Callaghan në Kilmainham Gaol . Ajo filloi një tjetër protestë, pa frikë nga vdekja, duke qenë "gati për të". Ata vazhduan të internoheshin (mbaheshin pa akuzë), por u shpjegua se ajo po shpërndante propagandë antiqeveritare. Pas nëntëmbëdhjetë ditësh grevë urie, ajo duhej të lirohej më 30 prill 1923. Guvernatori e lejoi O'Callaghan të shkonte, por qëndroi në një vendim për MacSwiney. Shumica e grave në grevë urie u dërguan në Unionin e Dublinit të Veriut .  Grevat e urisë irlandeze të vitit 1923 panë disa mijëra nga 12,000 të burgosur republikanë në grevë urie në burgjet/kampet e internimit irlandez në të gjithë Irlandën, duke protestuar kundër vazhdimit të internimit pa akuzë/gjykim, duke kërkuar lirim të menjëhershëm ose status si të burgosur politikë.

Ajo mbajti vendin e saj në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 1923 dhe së bashku me anëtarët e tjerë të Sinn Féin ajo refuzoi të hynte në Dáil .

### Nënkryetari i post-De Valera Sinn Féin 

* Familjet në Oireachtas

## Referime 
## Linqe te jashtme 
* Punime të Mary MacSwiney në Arkivin e Kolegjit Universitar të Dublinit . (IE UCDA P48a).
* Charlotte H. Fallon: *Soul of Fire: A Biography of Mary MacSwiney* (Tapë: Mercier Press, 1986).
* Fjalimet e MacSwiney më 21 dhjetor 1921 .