Mato Grosso

**Mato Grosso** është një nga shtetet e Brazilit, i treti më i madhi sipas zonës, i vendosur në rajonin Qendër-Perëndim.

Mato Grosso gjithashtu dikur shkruhej "Matto Grosso". *Qyteti* i Matto Grosso quhej më parë Villa Bella." Shteti ka 1.66% të popullsisë braziliane dhe është përgjegjës për 1.9% të GDP braziliane.

## Historia 
Indianët Bororo jetojnë në zonën e Mato Grosso. Deri në vitin 1880, ushtarët patrulluan tokat në periferi të Cuiabá, kryeqyteti dhe qyteti më i madh i Mato Grosso, për të mbrojtur kolonët nga sulmet e Bororo.

Nga fundi i shekullit të 19-të, edhe pse u reduktua rëndë nga sëmundjet dhe nga lufta me eksploruesit, tregtarët e skllevërve, kërkuesit, vendosësit dhe grupet indigjene të tjera, si rreth pesë deri në 10 mijë Bororo vazhduan të pushtojnë Mato Grosso qendrore dhe lindore, si dhe perëndimore Goiás.

Pjesa jugperëndimore e këtij shteti iu dorëzua nga Brazili në Bolivi në këmbim të territorit të atëhershëm bolivian të Acre, sipas Traktatit të Petrópolis në 1903.

Kjo zonë historikisht e largët tërhoqi ekspedita eksplorimi në fillim të shekullit të 20-të që kërkonin të gjenin qytetërime të humbura. Një shembull i dukshëm ishte ekspedita e kapitenit britanik Percy Fawcett për të gjetur Qyteti i humbur i Z për të cilin ai besonte se ekzistonte në xhunglat e Brazilit. Disa përkrahës të hipotezës Toka e zbrazët spekuluan se rajoni kishte vende të aksesit në brendësi të tokës dhe vendbanimet e saj.

Në vitin 1977, shteti u nda në dy gjysma, dhe shteti fqinj i Mato Grosso do Sul u krijua nga pjesa tjetër e territorit të tij.

## Popullsia (1872-…) 
Popullsia ndër vite në Mato Grosso.

### Qytetet më të mëdhaja 
[parapamje|[Cuiabá në 2022]]
djathtas|parapamje|Pamje pantanale në Mato Grosso

## Turizëm dhe rekreacion 
### Alta Floresta 
Peshkimi në lumenjtë Teles Pires, São Benedito dhe Azul është produktiv pothuajse gjatë gjithë vitit.

### Chapada dos Guimarães 
Guri ranor më i madh shpellarn në Brazil, Aroe Jari, shtrihet gati  dhe brenda saj mund të gjenden disa mbishkrime parahistorike.

### Pantanali i Veriut 
Shtylla kurrizore e Pantanal është Lumi Paraguaj, i cili përshkon rajonin nga veriu në jug. Lumenjtë Miranda, Aquidauna, Taquari dhe Cuiabá rrjedhin në lumin Paraguaj. Nga tetori deri në prill, ujërat e larta zbulojnë liqene të mëdha, gjire, degë lumenjsh dhe dalje.

Autostrada Transpantaneira lidh qytetin Poconé me Portin Jofre, përgjatë bregut të Lumi Cuiabá. Është një rrugë e dheut me 126 ura druri dhe zgjatet për . Gjatë rrugës, është e mundur të vëzhgoni kafshë të egra, veçanërisht aligator, capybara dhe zogj, midis kafshëve të tjera të egra.

### Parku Shtetëror Águas Quentes 
 Parku Shtetëror Águas Quentes, zona e parë e mbrojtur në Mato Grosso, është e njohur për fuqitë shëruese të ujërave të saj termale.

### Parku Shtetëror Lagoa Azul 
Parku Shtetëror Gruta da Lagoa Azul (Portugalisht: *Parque Estadual Gruta da Lagoa Azul*) është një park shtetëror në komunën e Nobres, Mato Grosso, me një zonë prej . Tërheqja e saj kryesore është një shpellë gëlqerore me një pellg uji blu dhe formacione të pazakonta shpellash. Këta kanë vuajtur nga vandalizmi, duke bërë që shpella të mbyllet derisa të zbatohen masat për mbrojtjen e saj. Shpella e lagunës blu përmban një pellg uji blu të formuar nga uji nëntokësor i lumit Saloba. Hyrja kryesore është e mbushur pjesërisht nga uji. Salla përmban kolona mbi  në madhësi dhe  në diametër. Mund të ketë mbetje arkeologjike në shpellë. Parku ka disa shpella të tjera gëlqerore. Ajo është e mbuluar me pyje gjetherënëse dhe është shtëpia e majmunëve ulëritës, tapir, jaguar dhe macaws.

## Referime