Barbara Strozzi

[parapamje| *Gambenspielerin* ( *Lojtari i Viola da Gamba* ), c. 1630–1640, (Gemäldegalerie, [Dresdeni|Dresden ) nga Bernardo Strozz që besohet të jetë e Barbara Strozzi. Uncleshtë e paqartë nëse piktori lidhet menjëherë me familjen Strozzi.]]
**Barbara Strozzi** (e quajtur edhe **Barbara Valle**  e pagëzuar në 6 Gusht 1619 –11 Nëntor 1677) ishte një shkrimtare dhe artiste Italiane e Periudhës Barok (Baroque Period). Gjatë jetës së saj, Strozzi shpërndau tetë vëllime të muzikës së saj, duke pasur më shumë muzikë në letër sesa ndonjë aranzhues tjetër i periudhës. Kjo u bë e kuptueshme pa asnjë ndihmë nga Kisha ose mbështetje të parashikueshme të nderit.

Jeta dhe karriera e Strozzi-t janë lënë në hije nga pretendimet se ajo ishte një kurtizane, e cila nuk mund të konfirmohet plotësisht pasi në kohën kur krijimi i muzikës femërore shpesh supozohej të ishte një pasuri intelektuale e një kurtizane.

## Biografia 
### Jeta e hershme dhe adoleshenca 
Barbara Strozzi (Barbara Valle) lindi në Venecia në 1619 nga një zonjë e njohur si "La Greghetta" (në burime të ndryshme ajo gjithashtu aludohet si Isabella Griega ose Isabella Garzoni). Ajo u pagëzua në kishën e Santa Sofisë (church of Santa Sofia) në Cannaregio (*sestiere*) të Venecias. Përkundër faktit që certifikata e lindjes së Barbara-s  nuk jep të dhëna mbi identitetin e babait të saj, thuhet që babai i saj biologjik  ishte Giulio Strozzi, një artist dhe libretist, një figurë e fuqishme në Venecian e shekullit XVII. Giulio Strozzi ishte një anëtar nga I*Incogniti*, një nga institutet më të mëdha dhe më të larta shkencore në Evropë dhe një fuqi e rëndësishme politike dhe shoqërore në Republikën e Venecias dhe të kaluarën. Jo shumë mendohet për nënën e Barbara-s, megjithatë studentët e historisë imagjinojnë se Isabella ishte punëtore e Giulio-s, pasi të dy Barbara dhe Isabella jetonin në familjen e Giulio dhe ishin regjistruar në testamentin e tij. Pavarësisht nga fakti që Barbara ishte një fëmijë i paligjshëm (prindërit e saj nuk ishin martuar në kohën e konceptimit ose lindjes së saj), babai i saj Giulio aludoi tek ajo si "vajza e tij e adoptuar" dhe ishte i dobishëm për ta ndihmuar atë në ndërtimin e thirrjes së saj si muzikante më vonë në jetën e saj.

Pak dihet  për fëmijërinë e Barbara; Rrëfimet më të hollësishme të jetës së saj kanë të bëjnë me fundin e fëmijërisë dhe adoleshencën e hershme. Në atë kohë, Venecia kishte pësuar plagë që kishin vrarë pjesën më të madhe të popullsisë së saj. Sidoqoftë, Barbara, e cila kishte mbijetuar së bashku me nënën e saj, kishte arritur moshën 12 vjeç nga Festa della Salute e parë në 1631. Në atë kohë, ajo tashmë kishte filluar të zhvillohej si një muzikant dhe filloi të demonstrojë talentin vokal virtuoz së bashku me të qenit në gjendje të shoqëronte veten në lahutë ose teorbo .Në librin e saj "Tinguj dhe ajra të ëmbël", historiania Anna Beer shpreh  thoshte se dhuratat melodike të Strozzi (veçanërisht zëri i saj tërheqës interpretues) dolën të ishin më të qarta në mësimet e saj fillestare, dhe kjo e bëri Giulio të organizonte ushtrime në strukturë për të me një nga aranzhuesit kryesorë në atë pikë, Francesco Cavalli. Këto ushtrime përfundojnë të jenë produktive: në moshën pesëmbëdhjetë vjeç, Barbara portretizohet si *"la virtuosissima cantatrice di Giulio Strozzi"*, vokalistija e mahnitshme virtuoze e Giulio Strozzi. Në festën e ditëlindjes së gjashtëmbëdhjetë të Barbara, Giulio filloi të transmetonte në mënyrë të efektshme aftësitë e saj melodike, duke garantuar angazhime të veprave për të. Prandaj Giulio vendosi *Accademia degli Unisoni*, një ndihmës i Incogniti, i cili gjithashtu ftoi interpretuesit në grupin e përparuar të miqve. *Unisoni*, duke punuar nga familja Strozzi, u kthye në hapësirën domethënëse të prezantimit për Barbara-n e re, duke garantuar shanset e saj për të vazhduar si vokaliste, ashtu si ekspozitat gjysmë-publike të punëve të saj. Në 1637, duke qenë 18 vjeç, Barbara mori mbiemrin e babait të saj, Strozzi, duke e mbajtur atë derisa të vdiste.

### Jeta si muzikant i ri 
Në adoleshencën e saj të vonë, Barbara kishte filluar të fitonte një reputacion për këngën e saj. Në 1635 dhe 1636, dy vëllime këngësh u botuan nga Nicole Fontei, të quajtura *Bizzarrie poetiche* (Çudira Poetike), plot lavdërime për aftësinë e Barbara për të kënduar. Përvoja e performancës që ajo kishte në *Unisoni* e pajisi me ekspertizën vokale që u manifestua edhe në botimet e saj të mëvonshme, duke nënkuptuar talentin e saj kompozitor.

Në 1644, vëllimi i saj i parë i punimeve, ''Il primo libro de'madrigali'' ("Libri i Parë i Madrigals"), u shfaq në shtyp. Në këtë kohë muzikantja e re ende nuk kishte besimin dhe ndjenjat e vetëvlerësimit të viteve të mëvonshme. Kjo pasqyrohet në prezantimin e veprës, ku ajo shprehet: "Duke qenë një zonjë, unë shqetësohem për shpërndarjen e kësaj vepre. A do të qëndronte e sigurt nën një lis të shkëlqyeshëm dhe të mos rrezikohej nga tehët e kritikës që janë tërhequr në të vërtetë për të luftuar kundër tij ".

Si një muzikante e re, Barbara kërkoi mbështetje, megjithatë nuk ishte përgjithësisht e frytshme. Krijimi i saj 2, kushtuar Ferdinand III të Austrisë dhe Eleanora të Mantua në ngjarjen e martesës së tyre, kaloi pa u zbuluar. Dedikate të tjera të shquara përfshijnë Anne de' Medici, Archduchess of Austria, Nicolò Sagredo, më vonë Doge i Venecias, për të cilin ajo kushtoi krijimin e saj 7, dhe Sophia, Dukesha e Brunswick dhe Lüneburg. Ajo pritet gjithashtu të ketë kompozuar disa melodi për Dukën e Mantova në 1665, një vit pas punëve të saj të fundit të shpërndara të njohura.

### Më vonë jeta dhe vdekja 
Shumë pak dihet nga jeta e Strozzi gjatë viteve të 60-ta, thuhet se ajo ishte konkubina e një fisniku venedikas, Giovanni Paolo Vidman. Kjo lidhje e bëri atë që të bëhej nënë e tre fëmijëve.

Gjatë kësaj periudhe, kishte mardhënie financiare mes Strozzit dhe Vidman. Thuhet se ajo dha para hua për tu ripaguar pas vdekjes së Vidman. Afër 10% te interesit mund të ishte një mënyrë duke siguruar kështu mbështetje për Barbaran dhe fëmijët e saj pas vdekjes së Vidman. 

Strozzi vdiq në Padua në vitin 1677 në moshën 58 vjecare. Ajo thuhet të jetë varrosur në  Eremitani. Kur ajo vdiq pa lënë një  testament, djali i saj Giulio Pietro kerkoi të gjithë  trashëgiminë e saj.

## Jeta personale 
Edhe pse Strozzi nuk u martua kurrë, ajo kishte katër fëmijë; dy vajzat e saj u bashkuan me një manastir dhe njëri prej djemve të saj u bë murg.  Në një letër të shkruar pas vdekjes së Barbara raportohet në mënyrë lakonike se ajo "u përdhunua nga Kont Vidman, një fisnik venecian. Ajo kishte një djalë i cili gjithashtu [domethënë, si babai i saj] mban emrin Giulio Strozzi ". Vidman ishte një mbrojtës i arteve. Pavarësisht nëse e përdhunoi ose jo, Strozzi sigurisht nuk u martua me të, pasi ai ishte tashmë i martuar. Pavarësisht, Vidman sigurisht ishte babai i foshnjës Giulio, dhe më pas i dy fëmijëve të tjerë, Isabella në 1642 dhe Laura në 1644, dhe ndoshta i një të katërti, Massimo. Hasshtë sugjeruar gjithashtu që pretendimi për përdhunim mund të ketë qenë thjesht një histori e qarkulluar për të mbrojtur reputacionin e Barbara-s.

## Kompozimet 
parapamje| Faqja e *titullit të Diporti di Euterpe,* Strozzi's Opus 7, e përbërë nga 8 kantata.
Strozzi u tha të ishte "kompozitori më pjellor - burrë apo grua - i muzikës vokale laike të shtypur në Venecia në mes të shekullit [17]".  Rezultat e saj ishin unike në atë që përmban vetëm muzikë vokale laike, me përjashtim të një vëllimi të këngëve të shenjta.  Ajo ishte e njohur për aftësinë e saj poetike, si dhe talentin e saj kompozitor. Tekstet e saj shpesh ishin poetike dhe të artikuluara mirë. 

Pothuajse 3/4 e punimeve të saj të shtypura ishin të kompozuara për soprano, megjithatë ajo shpërndau gjithashtu vepra për zëra të ndryshëm. Krompozimet e saj janë themeluar në mënyrë të palëvizshme në zakonin *seconda pratica*. Muzika e Strozzi thërret shpirtin e Cavalli,, përfitues i Monteverdi.Sidoqoftë, stili i saj është më lirik, dhe më i varur nga tingulli i plotë vokal.  Shumë nga tekstet për pjesët e saj të hershme janë shkruar nga babai i saj, Giulio. Tekstet e mëvonshme u shkruan nga kolegët e babait të saj, dhe për shumë kompozime Barbara mund të ketë shkruar tekstet e saj. Janë shtatë vëllime të shtypura të kompozimeve të saj që kanë mbijetuar. Po kështu, shumë më tepër nga veprat e pabotuara të Strozzit aktualisht gjenden në koleksione në Itali, Gjermani dhe Angli në formë dorëshkrimi. Ndalimi i parregullt i muzikës së saj është modernizuar për të akomoduar shfaqje moderne.

Si shumë nga kompozitorët e saj bashkëkohorë, Strozzi kryesisht përdori tekste nga poeti MMarino. . Këto tekste mariniste do të shërbenin si një mjet për të shprehur veten, si dhe për të sfiduar rolet gjinore të kohës së saj. *Il primo libro di madrigali*, për 2-5 zëra të vazhdueshëm, op. 1 (1644), i ishte kushtuar Vittoria della Rovere, Dukesha e Madhe e Toskanës e lindur në Venedik. Teksti është një poezi e babait të saj, Giulio Strozzi. Strozzi botoi një vepër të njohur me pjesë fetare. Opusi i saj 5, i shkruar në vitin 1655, i ishte kushtuar Archduchess of Innsbruck, Anna de Medici. Motet e saj "Mater Anna" i bënë homazhe jo vetëm shenjtores / nënës katolike të virgjëreshës Mari por edhe arkideshës. Strozzi ishte shumë e ndjeshme ndaj kuptimit subkriminal në tekstet e saj dhe, siç është rasti me Arcangela Tarabonti, tekstet që ajo vendoste shpesh nënkuptonin çështje themelore në lidhje me gjininë.

### Publikimet 
* *Il primo libro di madrigali*, për 2-5 zëra të vazhdueshëm, op. 1 (1644)
* *Cantate, ariette e duetti*, për 2 zëra të vazhdueshëm, op. 2 (1651)
* *Cantate e ariette*, për 1–3 zëra të vazhdueshëm, op. 3 (1654)
* *Sacri musicali affetti*, libro I, op. 5 (1655)
* *Quis dabit mihi*, mottetto për 3 zëri (1656)
* *Ariette a voce sola*, op. 6 (1657)
* *Diporti di Euterpe ovvero Cantate e ariette a voce sola*, op. 7 (1659)
* *Arie a voce sola*, op. 8 (1664)

### Regjistrimet 
Ka regjistrime të shumta. Disa prej tyre përmbanin ekskluzivisht punimet e Barbara-s, të tjerët indeksuan vetëm disa pjesë.

* *Barbara Strozzi: La Virtuosissima Cantatrice (2011)* 
* *Barbara Strozzi: Ariette a voce sola, Op. 6 / Miroku, Rambaldi (2011)* 
* *Barbara Strozzi: Passioni, Vizi & Virtu / Belanger, Consort Baroque Laurentia (2014)* 
* *Barbara Strozzi: Opera Ottava, Arie & Cantate (2014)* 
* *Barbara Strozzi: Lagrime Mie (2015)* 
* *Për shkak të Alme Innamorate - Strozzi, Etc / Ensemble Kairos (2006)* 
* *Një Thesar i Artë i Muzikës së Rilindjes (2011)* 
* *Lamenti Barocchi Vol 3 / Vartolo, Capella Musicale Di San Petronio (2011)* 
* ''Ferveur & Extase / Stephanie D'oustrac, Amarillis (2012)* 
* *La Bella Piu Bella: Këngë nga Baroku i Hershëm në Itali (2014)* 
* *Dialoghi A Voce Sola (2015)* 
* *O Magnum Mysterium: Muzika Vokale e Barokut Italian (2015)* 

### Shfaqjet 
Me lulëzimin e lëvizjes historike të performancës, një numër në rritje i shfaqjeve që shfaqin veprat e Strozzi janë vënë në skenë gjatë viteve të fundit.

Disa prej tyre mund të gjenden në YouTube dhe platforma të tjera.

* *Fondacioni i Muzikës së Dhomës së Anglisë së Re, Muzika e Claudio Monteverdi & Barbara Strozzi (2017)* 
* *Shfaqja e Artistëve të Emergjencave të Early Music në Amerikë 2018 gjatë Festivalit të Hershëm të Muzikës së Bloomington. (2018)* 
* *Koncertet e vjetra të para, Ansambli Draca interpreton Amante Fedele, 12 gusht 2018. (2018)* 
* *Transmetimi në radio WWFM, Baroku Brooklyn Paraqet Barbara Strozzi dhe Bota e saj* (2018)  

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Leximi më tej 
* Ellen Rosand me Beth L. Glixon. "Barbara Strozzi", *Grove Music Online*, red. L. Macy ( grovemusic.com (kërkohet pajtim).
* Magner, Candace A. (2002). "Barbara Strozzi: një perspektivë dokumentare", *Revista e Këndimit*, 58/5.
* Mardinly, Susan J. (2002). "Barbara Strozzi: from madrigal to cantata", *Journal of Singing*, **58** (5) 375–391.
* Mardinly, Susan J. (2009). "Një pamje e Barbara Strozzi", *Aleanca Ndërkombëtare për Gratë në Gazetë Muzike*, **15** (2).
* Mardinly, Susan (2004). "Barbara Strozzi dhe kënaqësitë e Euterpe", PhD Diss., Universiteti i Connecticut, 2004.
* Rosand, Ellen (1978). "Barbara Strozzi, virtuosissima cantatrice: zëri i kompozitorit", *Gazeta e Shoqërisë Muzikologjike Amerikane'', **31**, (2) 241–281.
* Schulenberg, David (2001). "Barbara Strozzi" Muzika e Barokut, Oxford: Oxford University Press. pp.&nbsp;110–115.

* Free scores by Barbara Strozzi   
* Free scores by Barbara Strozzi   
* Biografia, diskografia, bibliografia dhe lista e plotë e punimeve të saj 
* Regjistrimet dhe Lista e Punëve të Barbara në ArkivMusic http://www.arkivmusic.com/classical/Search?cx=011477110254701862377%3Abwrykxfy_di&cof=FORID%3A10&ie=UTF-8&google_search=1&searchingPage=J10W23T21&searching=1&engine=2&role_wanted=-1&q=barbara+strozzi&sa.x=0&sa.y=0