Mississippi

**Mississippi** është një shtet në rajonin juglindor të Shteteve të Bashkuara, i kufizuar në veri nga Tenesi; në lindje nga Alabama; në jug nga Gjiri i Meksikës; në jugperëndim nga Luiziana; dhe në veriperëndim nga Arkansas. Kufiri perëndimor i Misisipit përcaktohet kryesisht nga lumi i Misisipit. Misisipi është i 32-ti më i madhi dhe i 35-ti më i populluari nga 50 shtetet e SHBA-së dhe ka të ardhurat më të ulëta për frymë në të gjithë SHBA-në. Jackson është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i shtetit. Jackson i Madh është zona metropolitane më e populluar e shtetit, me një popullsi prej 591,978 në 2020.

Më 10 dhjetor 1817, Misisipi u bë shteti i 20-të i pranuar në Bashkim. Deri në vitin 1860, Misisipi ishte shteti më i lartë i kombit që prodhonte pambuk dhe skllevërit përbënin 55% të popullsisë së shtetit. Mississippi shpalli shkëputjen e tij nga Bashkimi më 9 janar 1861 dhe ishte një nga shtatë shtetet origjinale të Konfederatës, të cilat përbënin shtetet më të mëdha skllevër në vend. Pas Luftës Civile, ajo u rivendos në Bashkim më 23 shkurt 1870.

Deri në Migrimin e Madh të viteve 1930, afrikano-amerikanët ishin shumica e popullsisë së Misisipit. Në vitin 2010, 37.3% e popullsisë së Misisipit ishte afrikano-amerikan, përqindja më e lartë e çdo shteti. Misisipi ishte vendi i shumë ngjarjeve të spikatura gjatë lëvizjes për të drejtat civile, duke përfshirë trazirat e Ole Miss të vitit 1962 nga studentët e bardhë që kundërshtonin desegregimin, vrasjen e Medgar Evers në vitin 1963 dhe vrasjet e verës së lirisë në vitin 1964 të tre aktivistëve që punonin për të drejtat e votës.

Misisipi shpesh renditet i ulët në mesin e shteteve amerikane në matjet e shëndetit, arsimit dhe zhvillimit, ndërsa renditet lart në matjet e varfërisë. Shprehja "Thank God for Mississippi" u bë e njohur për shkak të këtyre renditjeve dhe shpesh thuhet nga vendasit e shteteve të tjera të rangut të ulët të SHBA-së, pasi renditja jashtëzakonisht e ulët e Misisipit zakonisht i kursen ato shtete nga renditja e shteteve të vendit të fundit.

Misisipi është pothuajse tërësisht brenda fushës bregdetare të Gjirit, dhe në përgjithësi përbëhet nga fusha dhe kodra të ulëta. Pjesa e mbetur veriperëndimore e shtetit përbëhet nga Delta e Misisipit, një pjesë e Rrafshit Aluvial të Misisipit. Pika më e lartë e Misisipit është Mali Woodall në 807 këmbë (246 m) mbi nivelin e detit ngjitur me Pllajën Cumberland; më i ulëti është Gjiri i Meksikës. Misisipi ka një klasifikim të klimës së lagësht subtropikale.

## Etimologjia 
Emri i shtetit rrjedh nga lumi i Misisipit, i cili rrjedh përgjatë dhe përcakton kufirin e tij perëndimor. Kolonët evropiano-amerikanë e emëruan atë sipas fjalës Ojibwe ᒥᓯ-ᓰᐱ *misi-ziibi* (shqip: Lumi i madh).

## Gjeografia 
Misisipi kufizohet në veri me Tenesin, në lindje me Alabama, në jug me Luizianën dhe një bregdet të ngushtë në Gjirin e Meksikës; dhe në perëndim, përtej lumit të Misisipit, nga Luiziana dhe Arkansas.

Përveç emrit të tij, lumenjtë kryesorë në Misisipi përfshijnë Lumi Big Black, Lumi Pearl,  Lumi Yazoo, Lumi Pascagoula, dhe Lumi Tombigbee. Liqenet kryesore përfshijnë Ross Barnett Reservoir, Arkabutla, Sardis, dhe Grenada, ku më i madhi është Liqeni Sardis.

Misisipi është i përbërë tërësisht nga ultësira, pika më e lartë është Mali Woodall, në 807 ft (246 m) mbi nivelin e detit, në pjesën verilindore të shtetit. Pika më e ulët është niveli i detit në Bregun e Gjirit. Lartësia mesatare e shtetit është 300 ft (91 m) mbi nivelin e detit.

Shumica e Misisipit është pjesë e Rrafshit Bregdetar të Gjirit Lindor. Fusha bregdetare në përgjithësi përbëhet nga kodra të ulëta, të tilla si Kodrat e Pishave në jug dhe Kodrat Qendrore Veriore. Ridge Pontotoc dhe Kodrat Fall Line në verilindje kanë lartësi disi më të larta. Toka loess e verdhë-kafe gjendet në pjesët perëndimore të shtetit. Verilindja është një rajon me malësi pjellore të tokës së zezë, një gjeologji që shtrihet në Alabama Black Belt.

Vija bregdetare përfshin gjire të mëdhenj në Bay St. Louis, Biloxi, dhe Pascagoula. Ai ndahet nga Gjiri i Meksikës nga Mississippi Sound, i cili është pjesërisht i strehuar nga Petit Bois Island, Horn Island, East and West Ship Islands, Deer Island, Round Island, and Cat Island.

Pjesa e mbetur veriperëndimore e shtetit përbëhet nga Delta e Misisipit, një pjesë e Rrafshit Aluvial të Misisipit. Fusha është e ngushtë në jug dhe zgjerohet në veri të Vicksburg. Rajoni ka tokë të pasur, pjesërisht të përbërë nga baltë, e cila ishte depozituar rregullisht nga ujërat e përmbytjeve të lumit të Misisipit.

## Demografia 
## Ekonomia 
## Kultura 
## Referime