Turizmi i gjuetisë

**Turizmi i gjuetisë** nënkupton një udhëtim turistik që ndërmerret me qëllim të gjuetisë së kafshëve të egra, qoftë në natyrë të lirë (shkretëtirë) ose në një zonë të projektuar dhe të destinuar posaçërisht për gjueti .

## Zhvillimi historik i turizmit të gjuetisë 
Për njeriun parahistorik, gjuetia ishte një nga aktivitetet më të vjetra njerëzore, madje edhe në epokën e gurit, dhe një mënyrë mbijetese dhe jetese. Në kohët e lashta shërbente si mjet për të fituar aftësi luftarake, ndërsa në mesjetë me ndihmën e harkut dhe shigjetës i shërbente njeriut në fushatat ushtarake, por edhe si një formë argëtimi. Në kohët e lashta shfaqen rregulloret e para në lidhje me gjuetinë. Gjuetia mund të trajtohet si sport, argëtim, atraksion turistik, aktivitet ekonomik.

## Zhvillimi i turizmit të gjuetisë në Evropë 
Në shekullin 19, një numër i madh britanikësh shkuan në Afrikë dhe Azi për të eksploruar tropikët, për të gjuajtur kafshë ( elefantë ose luanë ), kështu që ata sollën në shtëpi trofe të ndryshëm si provë të aventurës së tyre.

## Karakteristikat e turizmit të gjuetisë 
* Shfrytëzimi i një pasurie natyrore, që nënkupton shkatërrimin e menjëhershëm fizik të tij, por me një kompensim të caktuar financiar.
* Turizmi i gjuetisë lidhet me zona që, si rregull, nuk kanë funksion tjetër turistik dhe mundësi valorizimi ekonomik.
* Kufizimi natyror dhe shkatërrimi i këtij burimi në një vend i drejton gjuetarët drejt destinacioneve të huaja.
* Periudhat e gjuetisë (në fund të vjeshtës, në fillim të dimrit) reduktojnë efektet negative të sezonalitetit turistik në tërësi.
* Të ardhurat nga turizmi i gjuetisë janë shumë të konsiderueshme, pasi përfshijnë një shumëllojshmëri konsumi (përveç 'shërbimeve turistike', ka edhe tarifa gjuetie, dhënie me qira të pajisjeve dhe armëve dhe shërbime të tjera).
* Zhvillimi i turizmit të gjuetisë nxit punësimin e aktiviteteve të ndryshme ekonomike dhe joekonomike, sepse produkti turistik i gjuetisë përbëhet nga një sërë komponentësh.
* Qëndrimi në turizmin e gjuetisë është relativisht i shkurtër (3-4 ditë), ndaj kërkohet një nivel optimal organizimi për ofrimin e suksesshëm të shërbimeve nga të gjitha subjektet e ofertës.

Ekzistojnë gjithashtu dy lloje të gjuetisë:

* Gjuetia e gjahut të madh ( dreri, kaprolli, dhia e egër )
* Gjuetia e gjahut të imta ( lepuri, fazani, thëllëza ).

Turizmi i gjuetisë përfshin edhe foto safari, të cilët hyjnë në kategorinë e përdorimit jo konsumues që mund të dëmtojë kafshët e egra, sepse turistët lëvizin rreth tyre dhe në këtë mënyrë i shqetësojnë.  Përdorimi konsumues i kafshëve të egra nënkupton kritika dhe dënime, si dhe zhdukjen e një specie të caktuar.

## Trofetë e gjuetisë 
### Trofetë e zakonshme 
* Brirë të të gjitha llojeve të drerit dhe kaprolit, brirëve

mufloni, dhia e egër dhe dhia e egër,

* Dhëmbët (tipset) e një derri të egër,
* Kafka dhe gëzofi i ariut, ujkut, rrëqebullit, maces së egër

dhe një çakall, një kafkë dhelpre, një baldose dhe një qen si rakun ,

* Lojë e mbushur dhe pjesët e saj të mbushura.

### Parametrat e cilësisë së trofeut varen nga speciet 
* Madhësia (gjatësia ose diametri)
* Pesha

### Objektivi i gjuetisë 
* Trofe nga kafshët e rritura, të mëdha, dhe karakteristike

kafshë që nuk janë më riprodhuese (gjuetia etike).

## Objektet turistike të gjuetisë 
Çdo destinacion turistik i gjuetisë duhet të ketë disa objekte, mjete dhe pajisje gjuetie.

* Shtëpi gjuetie - objekt në vendgjueti që ka karakter të qëllimshëm (pushimi, përgatitja e ushqimit, përgatitja për gjueti).
* Kasolle gjuetie - një lloj ndërtese, por dukshëm më e vogël se një shtëpi gjuetie. Është ndërtuar për qëndrime gjatë natës ose pushim pas gjuetisë. Është ndërtuar kryesisht në pjesë më të largëta të vendgjuetisë.
* Vendi i kolaudimit të armëve - ndodhet pranë shtëpizës së gjuetisë, për praktikë gjuetie.

Për gjueti kërkohet një licencë gjuetie. Leja e gjuetisë mund të jetë mujore ose vjetore. Kërkesa për marrjen e lejes së gjuetisë i paraqitet shfrytëzuesit të vendgjuetisë, së bashku me kërkesën për marrjen e lejes së gjuetisë, personi është i detyruar të bashkëngjisë edhe dëshmi për plotësimin e kushteve për marrjen e lejes së gjuetisë, në përputhje me ligjin.

## Shih edhe 
* Turizmi malor
* Turizmi dimëror
* Turizmi bregdetar
* Turizmi në Shqipëri

## Referime