Miho Gjini

**Miho Gjini** (lindur më 20 mars 1938 në Piqeras, Himarë) është studiues, kritik i artit skenik, shkrimtar dhe publicist shqiptar. Ai ka mbajtur disa detyra në institucionet kulturore dhe arsimore në Shqipëri, përfshirë drejtimin e teatrit “Skampa” në Elbasan dhe funksione të tjera në fushën e teatrit dhe botimeve. Pas viteve 1990, ka qenë aktiv në komunitetin kulturor shqiptar në Greqi. Në vitin 2005 është nderuar me titullin "Mjeshtër i Madh".

## Biografia 
Miho Gjini u lind më 20 mars 1938 në fshatin Piqeras të Himarës, ku kreu edhe shkollën fillore. Arsimin e mesëm e vazhdoi në Tiranë, në Politeknikumin “7 Nëntori”, ku u specializua edhe si teknik i radiologjisë, profesion që e ushtron për një periudhë në spitalin civil të Gjirokastrës.

Studimet e larta i kreu në Shkollën e Lartë të Aktorëve “Aleksandër Moisiu”, ku u diplomua në vitin 1963 si aktor, regjisor dhe me specializim në kritikë teatri.

## Veprimtaria profesionale (1963–1976) 
### Teatri “Skampa” – Elbasan 
Në vitet 1963–1966 shërbeu si drejtor dhe regjisor i Teatrit Profesionist “Skampa” në Elbasan, ku realizoi disa premiera, përfshirë:

* **“Justina”** e Hella Wuolijoki (1964)
* **“Kutia prej argjendi”** e John Galsworthy (1965)

### Institucionet qendrore të teatrit 
Në vitet 1966–1969 u emërua kryeredaktor i revistave “Teatri” dhe “Estradat” të Republikës së Shqipërisë, si dhe pedagog i jashtëm në Institutin e Lartë të Arteve.

Në vitin 1969 u caktua Inspektor i Përgjithshëm i Teatrove dhe Estradave të Republikës, detyrë që e mbajti paralelisht me punën si pedagog deri në vitin 1976.

## Vitet e ndëshkimeve politike (1976–1982) 
Në vitin 1976 u largua nga detyrat në Ministrinë e Arsimit dhe Kulturës dhe u emërua mësues në Shkollën e Mesme të Kulturës në Tiranë. Më pas u dërgua me detyrim pune dhe u internua në zonën e Memaliajt dhe Tepelenës.

Në dhjetor të vitit 1978 u arrestua dhe u dënua me akuzën e “agjitacionit dhe propagandës”, duke qëndruar në burg deri në vitin 1982, kur u lirua me amnisti të përgjithshme.

Pas lirimit vazhdoi të punonte si punëtor krahu, në kuadër të kufizimeve të vendosura nga politika e “luftës së klasave”.

## Periudha pas vitit 1990 
Pas ndryshimeve politike, emigroi në Greqi, ku ka jetuar dhe ka zhvilluar veprimtari kulturore. Ai ka qenë për 15 vite kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë në Greqi, si dhe kryeredaktor i revistës “Pegasi”. Ka shërbyer gjithashtu si redaktor në disa antologji letrare me autorë nga Bregdeti i Jugut.

Në vitin 2005, me vendim të Presidentit të Shqipërisë, u rehabilitua dhe u nderua me titullin “Mjeshtër i Madh”.

Mban titujt “Qytetar Nderi i Bregdetit” dhe “Ambasador i Paqes”.

## Botime 
### Letërsi, kritikë, drama dhe studime 
* *Trokitje në dyert e teatrit* (1967)
* *Bijtë e partizanëve* – dramë për fëmijë (1965)
* *Dashi me këmborë* – komedi (1968)
* *Pas shfaqjes* – shkrime kritike për estradën (1971)
* *Gjemba në livadhin e shokut Bardhok* – komedi (1973)
* *Teatri i të vegjëlve* – metodikë regjisoriale (1974)
* *Teatri dhe koha* – studime dhe kritika (1974)
* *Vdekja e mjellmës* – tregime (1995)
* *Mihal Popi – Artist i Popullit* – monografi (1997)
* *Pasardhësi i Moisiut: Naim Frashëri* – monografi (1998)
* *Adio, Xhulia R!* – tregime dhe novela (2000)
* *Jetë artistësh* – portrete dhe shkrime (2001)
* *Një jetë e ndërprerë* – monografi (2001)
* *Vila e vetmuar* – novelë (2002)
* *Dëbimi: Udha për në ferr* – roman autobiografik (2003)
* *Arratisja e kujtesës* – tregime dhe novela (2003)
* *Vdekja e artistit* – tregime dhe novela (2005)
* *Një jetë me teatrin dhe për teatrin* – bibliografi (2008)
* *Bisedë me muzat* – studime dhe kritika (2008)
* *Letra nga Spanja* – roman (2012), përkthyer në greqisht (2014)
* *Diva shqiptare Margarita Xhepa* – monografi (2013)
* *Piqerasiotët* – studim letrar-historik (2013)
* *Shpirti artistik* (2014)
* *Acari i dashurisë* – tregime dhe novela (2014)
* *Dy ditë sa për dy shekuj* – publicistikë (2014)
* *Artisti i Popullit Nikolin Xhoja* – monografi (2015)
* *55 vjet publicistikë* (2017)
* *Teatri dhe letërsia* – kritika dhe studime (2018)
* *Piqerasi – guidë artistike* (2018)
* *10 + 1 portrete artistësh* (2020)
* *Mozaik – studime* (2022)
* *Piqerasiotët* – libri i dytë (2022)
* *Dritëhijet e skenës dhe ekranit* (2023)
* *Brezi i artë i aktrimit* (2024)