Të drejtat LGBT në Islandë

**Të drejtat e personave LGBT në Islandë** janë ndër më progresivet në botë. Në shkurt 2009 qeveria islandeze drejtohej nga Jóhanna Sigurðardóttir, kryeministria e parë publikisht lezbike në kohët moderne. Parlamenti i Islandës e amendoi ligjin mbi martesën më 11 qershor 2010 për ta përkufizuar martesën si kurorëzim midis dy individëve, duke i kthyer martesat e çifteve brenda gjinisë së njëjtë në ligjore. Ligji hyri në fuqi më 27 qershor 2010. 

Gjithashtu që prej 2006, çiftet brenda gjinisë së njëjtë kanë fituar akses të njëjtë ndaj adoptimit të fëmijëve dhe fertilizimit in-vitro. Islanda konsiderohet si një nga vendet më miqësore ndaj komunitetit LGBT në botë.

## Ligjshmëria e aktivitetit seksual të çifteve brenda gjinisë së njëjtë
Ligji që kriminalizon aktivitetin seksual të çifteve brenda gjinisë së njëjtë u shfuqizua në 1940.

## Njohja e martesave brenda gjinisë së njëjtë
Partnershipet civile të regjistruara për çiftet brenda gjinisë së njëjtë u legalizuan në 1996.  Më vonë ky ligj u zëvendësua nga ligji i martesave neutrale më 27 qershor 2010.

Më 23 mars 2010 qeveria prezantoi një projektligj, i cili do të lejonte martesat homoseksuale. Më 11 qershor 2010 parlamenti me votë unanime e miratoi projektligjin.Ky ligj hyri në zbatim më 27 qershor. 

Në tetor 2015 Kisha e Islandës votoi për të lejuar martesat brenda gjinisë së njëjtë në kisha islandeze.

## Adoptimi dhe planifikimi familjar
Në 27 qershor 2006 çiftet brenda gjinisë së njëjtë në Islandë fituan një sërë të drejtash duke përfshirë aksesin publik ndaj fertilizimit in-vitro si dhe adoptimit të fëmijëve. 

## Mbrojtja ligjore nga diskriminimi
Në 1996 parlamenti islandez miratoi amendimet ndaj Kodit Penal, duke shtuar orientimin seksual në Ligjin e Mbrojtjes nga Diskriminimi. Ky ligj e ktheu në ilegale refuzimin në ofrimin e të mirave publike ndaj personave për shkak të orientimit të tyre seksual, ose sulmi ndaj një indidivi ose disa personave nëpërmjet talljes, abuzimit, kërcënimit apo shpifjes për shkak të orientimit seksual.  

Që prej 2008 është kriminalizuar diskriminimi ndaj individëve për shkak të orientimit seksual në fushën e edukimit.

Momentalisht Islanda nuk ka ndonjë ligj që ndalon diskriminimin në sektorin e punësimit.Një komision, që Ministria e Mirëqenies Eygló Harðardóttir themeloi në 2014, e solli si rekomandim në Parlament miratimin e një Ligji kundër Diskriminimit. Një ligj i tillë do të siguronte mbrojtjen nga diskriminimi me bazë orientimin seksual, identiteti gjinor dhe karakteristikat seksuale. Grupet e punës për të drejtat njerëzore shpresojnë se parlamenti do të adoptojë ligje protektive. 

## Identiteti gjinor
Në 11 qershor 2012 parlamenti islandez votoi në favor të një ligji të ri në lidhje me identitetin gjinor dhe duke lejuar dhe miratuar proteskione ligjore për identitetin gjinor.  Këto ligje u miratuan në 27 qershor 2012. Ligji i ri thekson se Spitali Kombëtar është i detyruar të diagnostikojë gender dysphoria, si edhe të performojë kirurgjinë e ndryshimit të seksit biologjik. Pas një procesi 18 mujor, aplikantët duhet të dalin përpara një komisioni profesionistësh mjekësor. Nëse ky komision e diagnostikon aplikantin me *gender dysphoria*, regjistri civil njoftohet dhe aplikanti mund të zgjedhi një emër të ri për  identitetin e tyre gjinor dhe i lëshohet një numër i ri pasaporte. Gjithsesi kirurgjia e ndryshimit të seksit nuk kërkohet medoemos për të ndryshuar emrin apo  gjininë në dokumentet identifikuese. 

## Dhurimi i gjakut
Burrat që kryejnë raporte me burrat nuk lejohen të dhurojnë gjak në Islandë.
Në 2014 një burrë hapi një dosje penale kundër një shoqate të dhurimit të gjakut pasi i gjykoi politikat e kësaj shoqate si një shembull të kulluar të diskriminimit. 
Në tetor 2015 Ministri i Shëndetësisë në Islandë, Kristján Þór Júlíusson shprehu mbështetjen për ndryshime rregulluese dhe mbështetëse për dhurimin e gjakut nga homoseksualët.

## Opinioni publik
Një anketim i vitit 2000 mbi opinionin publik realizuar nga kompania Gallup tregoi se 53% e islandezëve e mbështesin të drejtën për adoptim nga çiftet homoseksuale për adoptim, 12% u shprehën asnjanës ndërsa 35% dolën kundër kësaj të drejte për LGBT. 

Në korrik 2004 një tjetër anketë tregoi se 87% e islandezëve mbështesnin martesat brenda gjinisë së njëjtë. Në maj 2015 PlanetRomeo, një rrjet social për komunitetin LGBT publikoi Indeksin e parë për gejtë. Djem gej nga më shumë se 120 shtete u pyetën se si ndihen për qëndrimin social karshi homoseksualitetit, si trajtohen ata nga shoqëria dhe sa të kënaqur janë me jetën që bëjnë. Islanda u rendit e para me një total pikësh prej 79. Akureyri, qyteti më i madh jashtë kryeqytetit nuk ka bare apo hapësira për gej. 

Paradat gej në Islandë zakonisht zhvillohen në gusht,  Në 2016 Presidenti islandez mori pjesë në paradë, duke u bërë kështu presidenti i parë në Islandë që merr pjesë në një Paradë. 

## Referime