open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lista e poetëve të njohur shqiptarë

Kjo është një listë jo e plotë e poetëve më të mirënjohur me origjinë shqiptare.

## A 
* Aleks Stavre Drenova (l. 1872, v. 1947)
* Andon Zako Çajupi (l. 1866, v. 1930)
* Azem Shkreli (l. 1938, v. 1997)
* Ali Podrimja (l. 1942, v. 2012)
* Agim Vinca (l. 1947)

## B 
* Bardhyl Londo (l. 1948)
* Briken Shano

## D 
* Dritëro Agolli (l. 1931, v. 2017)
* Din Mehmeti (l. 1932.)

## Dh 
* Dhori Qiriazi (l. 1933.)

## E 
* Elliott Moglica (l. 1971)
* Eqrem Basha (l. 1948)
* Esad Mekuli (l. 1916, v. 1993)

## F 
* Filip Shiroka (l. 1859, v. 1935)
* Fan S. Noli (l. 1882, v. 1965)
* Fatos Arapi (l. 1930)
* Flora Brovina (l. 1949)

## G 
* Gavril Dara (l. 1827, v. 1885)
* Gëzim Ajgeraj (l. 1967)

## Gj 
* Gjergj Fishta (l. 1871, v. 1940)

## I 
* Ismail Kadare (l. 1936—2024)
* Irma Kurti (l.1966)
* Irina Hysi (l. 1966)

## J 
* Jul Variboba (l. 1742, v. 1788)
* Jeronim de Rada (l. 1814, v. 1903)
* Jeton Kelmendi (l. 1978)

## L 
* Lekë Matrënga (l. 1567, v. 1619)
* Lasgush Poradeci (l. 1899, v. 1987)
* Luljeta Lleshanaku (l. 1968)
* Lazër Stani (l. 1959)

## M 
* Millosh Gjergj Nikolla (l.  1911, v. 1938)
* Martin Camaj (l. 1925, v. 1992)
* Mimoza Ahmeti (l.1963)
* Moikom Zeqo (l. 1949)
* Milazim Krasniqi (l. 1955)
* Marash Mirashi (l. 1964)

## N 
* Naim Frashëri (l. 1846, v. 1900)
* Ndoc Nikaj (l. 1864, v. 1951)
* Ndre Mjeda (l. 1866, v. 1937)
* Natasha Lako (l. 1948)
* Nijazi Ramadani (l. 1964)

## P 
* Pashko Vasa (l. 1825, v. 1892)
* Primo Shllaku (l. 1947)
* Preç Zogaj

## R 
* Rexhep Qosja (l. 1936)
* Rudolf Marku (l. 1950)
* Ridvan Dibra (l. 1959)

## Rr 
* Rrahman Dedaj (l. 1939.)

## S 
* Sulejman Mato (l. 1942)
* Sabri Hamiti (l. 1950)
* Sabit Idrizi (l. 1955)
* Sterjo Spasse (l. 1914, v. 1989)

## T 
* Teki Dervishi (l. 1943)

## V 
* Visar Zhiti (l. 1952)
* Vorea Ujko (l. 1918, v. 1989)

## X 
* Murteza Xajë Nura (l. 1934, v. 2017)

## Xh 
* Xhevahir Spahiu (l. 1945)
* Xhevdet Bajraj (l. 1960, v. 2022)

## Z 
* Zef Serembe (l. 1844, v. 1901)
Ferrari F2008

**Ferrari F2008** është Formula Një veturë sportive të cilën Scuderia Ferrari përdorë për garim në sevonin e vitit 2008.

Kjo veturë u bë e njohur për tëgjithë më 6 janar të vitit 2008.

Vetura peshon më shumë se sa vetura e sezonit të kalur, F2007, për shkak të rregullave të reja në garim.

Veturën e provoi i pari kampioni botërorë në Formula Një, Kimi Räikkönen, në Fiorano më 7 janar të vitit 2008.

## Galeria 
## Statistikat 
## Lidhje të jashtme 
*Especificaciones tecnicas y fotos (Español) - 
* Car Specs on F1Technical.net -
Toni Milaqi

**Toni Milaqi** lindi më 29 maj të vitit 1974 në Tiranë, Shqipëri, është artist vizual (piktor). Jeton dhe punon  prej vitesh në Athinë, Greqi.

## Studimet 
*1988: Liceu Artistik "Jordan Misja", Tiranë (Dega: Grafikë)
*1992: Akademia e Arteve të Bukura, Tiranë (Dega: Pikturë Monumentale)

## Ekspozita personale 
*Shkurt 2024: "Introspeksion", Galeria e Artit Tiranë, Tiranë, Shqipëri.
*Tetor 2016 "Mbi dhunën dhe demonë të tjerë", Desmos Galerie, Paris, Francë
*Janar 2016: "Gjumi i arsyes pjell përbindësha", Balkan Gallery, Ksanthi, Greqi. 
*Shkurt 1999: "Astrolavos Gallery", Pire, Greqi.
*Janar 1996:  "Dimokritos Gallery", Athinë, Greqi.

## Ekspozita kolektive 
*Dhjetor 2024: "tessera", Ro/ Art Space, Selanik, Greqi
*Dhjetor 2021: "#Not Alone", ART HUB Athens / The Project Gallery Athinë, Greqi.
*Shtator 2014: "DIA", Muzeu i Artit Bizantin, Athinë, Greqi. Kuratorë Elina & Dora Theodoropoulou.
*Gusht 2013: "Reportazh figurativ në Athinë",  Kurator Christos Alaveras, Sarandë, Shqipëri.
*Dhjetor 2012: "Hot Tabu", MIZA Galeri, Tiranë, Shqipëri. 
*Gusht 2012: ART Ist - "Terrain insecure", Qëndra Kulturore, Përmet, Shqipëri. Kuratore Elsa Martini.
*Qershor 2010: "CheapArt", Selanik, Greqi.
*Qershor 2009: "CheapArt", Selanik, Greqi.
*Dhjetor 2008: "CheapArt 14", (kuratorë George dhe Dimitris Georgakopoulos), Athinë,Greqi.
*Nëntor 2007: "Pa(varësia)", Galeria Kombëtare e Arteve, (kuratore Elsa Martini), Tiranë, Shqipëri.
*Maj 2004: "Colours of Albania", Galeria Kombëtare e Arteve, (kurator Edi Muka), Tiranë, Shqipëri.
*Prill 1999:  "Minus Plus", "Hellenic American Union", (kuratorë  Manos Stefanidis dhe Nadja Argyropoulou), Athinë,Greqi.
*Prill 1999:  "Astrolavos Gallery", Athinë,Greqi.
*Tetor 1998:  "Arieta Gallery", Syntagma, Athinë,Greqi.
*Shkurt 1997:  "Arieta Gallery", Plaka, Athinë,Greqi.
*Qershor 1996 :  "Dimokritos Gallery", Athinë,Greqi.

## Residence: 
*Gusht 2008:  "International Open Art Residency 2008", kurator dhe organizues Charalambos Dermatis dhe Georg Georgakopoulos, Eretria, Greqi.
*Gusht 2012: ART Ist - "Terrain insecure",  Përmet, Albania. Kuratore Elsa Martini.

## Piktura 

Skeda:THE PANIC1.png
Skeda:P1010118b1.JPG
Skeda:P1010017285822.gif

## Lidhje të jashtme
*Toni Milaqi -Faqja Zyrtare 
*Toni Milaqi -Piktura 1993-2022
*Piktura nga Toni Milaqi
*Vizatime nga Toni Milaqi
*Arti në kohërat e kolerës
Odiseja dhe Sirenat

**Odiseja dhe Sirenat** është libër nga Vasil S. Tole. Botuar nga "Uegen" Tiranë, 2005. Faqet e librit 96.

Në studimin e "Odiseja dhe Sirenat, grishje drejt viseve iso-polifonike të Epirit" , tërheq vëmendjen e lidhjes që ekziston mes vajtimit dhe praktikave të varrimit me tuma tek ilirët dhe epiriotët, ku mendohet se duhet kërkuar edhe fillesa e poezisë së lashtë gojore.  Një skemë e tillë, e mirë strukturuar, sigurisht që tregon nivelin e lartë artistik të perceptimit të jetës dhe të vdekjes nga banorët e atyre anëve.  Që kjo gjë nuk ishte e zakonshme, për këtë flet edhe fakti se tek Homeri ("Iliada" , kënga XXIII dhe tek "Odiseja" kënga XXIV ), gjejmë të përshkruar mjeshtërisht dukurinë e vajtimit masiv, që siç i shohim nuk është gjë tjetër veçse forma arkaike e "të qarës me bote".
Njësitë administrative të Estonisë

Estonia është një vend unitar me një sistem të qeverisjes vendore me një nivel të vetëm. Çështjet lokale menaxhohen në mënyrë autonome nga pushteti vendor.

Që nga reforma administrative më 2017, ka gjithsej 79 qeverisje vendore, duke përfshirë 15 qytete dhe 64 komuna rurale. Të gjitha komunat kanë status të barabartë juridik dhe bëjnë pjesë në një qark, i cili është një njësi administrative shtetërore. Organi përfaqësues i autoriteteve vendore është këshilli komunal, i zgjedhur në zgjedhje të përgjithshme të drejtpërdrejta për një mandat katërvjeçar. Këshilli emëron pushtetin vendor, të kryesuar nga një kryetar bashkie. Për shqendërzimin shtesë, autoritetet lokale mund të formojnë rrethe komunale me autoritet të kufizuar, aktualisht ato janë formuar në Tallinn dhe Hiiumaa.

## Qarqet
parapamje|280px|Qarqet e Estonisë

* 15px Qarku Harju 
* 15px Qarku Hiiu 
* 15px Qarku Ida-Viru 
* 15px Qarku Jõgeva 
* 15px Qarku Järva 
* 15px Qarku Lääne 
* 15px Qarku Lääne-Viru 
* 15px Qarku Põlva 
* 15px Qarku Pärnu 
* 15px Qarku Rapla 
* 15px Qarku Saare 
* 15px Qarku Tartu 
* 15px Qarku Valga 
* 15px Qarku Viljandi 
* 15px Qarku Võru

## Referime
Gai Assulin

{{Infobox football biography

**Gai Assulin** (Anglisht : Guy Assulin) lindi më 9 prill të vitit 1991 në Nahariya, Izrael.  Është një futbollist që luan në FC Barcelona B.

## Karriera 
Assulin filloi karrierën në Beitar Tubruk ekip i të rinjve, në vitin 2003, kur atëherë ishte vetëm 12 vjet, trajneri i tij Shlomo Scharf, i propozoi prindërve t'Guyit ta provonin për në ekip të rinjve t'Barcelones, dhe ja arritën qëllimit, ai u pranua në ekipin e të rinjve t'Barcelones.

Në gusht të vitit 2007, Assulin u ngit në ekipin e rezervave t'Barces, pra FC Barcelona B.

Më 5 shtator të vitit 2007 kur ishte vetëm 16 vjet i vjetër, ai u ftua për klubin e parë dhe debutoi në gjysme finale për Kupën e Katalonis kundër Girona FC, ku hyri në minutën e 46.

Gai po ashtu dhe u thirr për Kombëtaren e parë të Izraelit për ndeshjen miqësore kundër Kilit.  Ai debutoi në minutën e 78 ku e zëvendësoi Yossi Benayoun.  Dhe ai kështu e kthej rekordin e Ben Sahar si lojtari më i ri që debutoi për Kombëtaren e tij.

Mas ndeshjesh Gai tha se ai do donte të luante për klubin Maccabi Tel Aviv nëse nuk do të ketë sukses në FC Barcelona.

## Referime
Kultura e Italisë

Italia nuk ka ekzistuar si shtet deri më 1861 kur u bashkua.  Për shkak të këtij bashkimi të vonuar, dhe autonomisë historike të regjoineve që tani e përbëjnë Gadishullin italian, shumë tradita dhe kultura që tani identifikohen si Italiane mund të identifikohen nga regjionet nga kanë ardhur.  Me gjithë izolimin social dhe politik të këtyre regjioneve, kontributet e Italisë në trashëgiminë kulturore dhe historike të Europës mbeten shumë të mëdha.  Italia është vendi me më së shumti trashëgimi kulturore në UNESCO (41 deri më tani).

## Arti Vizual
[thumb|right|upright|[Raffaello]]

Piktura Italiane karakterizohet me ngjyra të ngrohta dhe dritë, siç dëshmojnë punimet e Caravaggios dhe Titianit, dhe preokupim me figura fetare. Piktura Italiane ka dominuar në Europë për qindra vjet. Artistë të njohur gjatë kësaj kohe përfshijnë Michelangelo, Leonardo da Vinci, Donatello, Botticelli, Fra Angelico, Tintoretto, Caravaggio, Bernini, Titian dhe Raphael. Pastaj Italia provoi nënshtrim të vazhdueshëm nga fuqi të huaja që shkaktoi zhvendosje të vëmendjes tek qështjet politike, duke çuar deri te humbja e autoritetit artistik të saj në Europë.

## Letërsia
me bazat e gjuhës Italiane mederne të themeluara nga poeti Dante Alighieri, vepra më e madhe e të cilit, Divina Commedia, konsiderohet si një ndër veprat më të mëdha të krijuara në Europë gjatë kohës së Mesjetës; shkrimtarët dhe poetët Giovanni Boccaccio, Giacomo Leopardi, Alessandro Manzoni, Torquato Tasso, Ludovico Ariosto, dhe Petrarch. Filozofë të rëndësishëm përfshihen Giordano Bruno, Marsilio Ficino, Niccolò Machiavelli, dhe Giambattista Vico. Figura letrare moderne janë : poeti nacionalist Giosuè Carducci më 1906, shkrimtari realist Grazia Deledda më 1926, autor i teatrit modern Luigi Pirandello më 1936, poetët Salvatore Quasimodo më 1959 dhe Eugenio Montale më 1975, autori teatral Dario Fo më 1997, etj .

## Shih dhe këtë
*Italia

## Burime të dhënash
Televizioni në Mbretërinë e Bashkuar

thumb|Ndërtesa e Channel 4**Televizioni në Mbretërinë e Bashkuar** filloi transmetimin në 1932, mirëpo transmetimet e rregullta do të fillonin vetëm katër vjet më vonë. Pas demonstrimit të parë të transmetimit të figurës lëvizëse në 1926, filloi televizioni si shërbim publik pa reklama. Që tani, Mbretëria e Bashkuar ka një gamë të gjerë të shërbimeve me transmetim falas, me shikim falas, dhe me abonim përmes mediumeve të ndryshme të shërndarjes, përmes të cilëve ka afro 480 kanale që mund të shikohen krahas përmbajtjes *on-demand*. Shumica e materialit i përket gjashtë pronarëve kryesorë televizivë.

Në Mbretërinë e Bashkuar krijohen 27 mijë orë produksioni vendas çdo vit, me një kosto prej 2.6 milionë funtash. Që prej 24 tetor 2012, të gjitha transmetimet në Mbretëri të Bashkuar kaluan nga transmetimi analog në atë digjital. Përmbajtja digjitale përcjellet përmes sinjalit tokësor, satelitor, dhe kabllor, si edhe përmes internetit. Prej 2003, 53,2% e shtëpive shikojnë televizionin përmes sinjalit tokësor, 31,3% përmes satelitit, dhe 15.6% përmes kabllorit.

Transmetuesi publik i Mbretërisë së Bashkuar është BBC-ja, e themeluar në vitin 1922, njëherit transmetuesi më i madh dhe më i vjetër në botë. Shoqata Mbretërore e Televizionit (*Royal Television Society*, RTS) është organizatë bamirëse dhe edukative që e diskuton dhe analizon televizionin në çdo formë të vet përgjatë të kaluarës, të tashmes dhe të ardhmes.

## BBC 
BBC është rrjeti televiziv i themeluar publikisht i Britanisë së Madhe , si dhe është rrjeti më i madh dhe më i vjetër në Botë. Ai operon disa kanale televizive dhe radio stacione në Britani dhe në Botë. Shërbimi internacional i lajmeve i BBCsë, BBC World, transmetohet rreth botës.

Shërbimet vandase të BBCsë janë themeluar nga *licensa televizive*, një kërkesë ligjore për secilën shtëpi britanike me një marrës telveiziv që është në përdorim për marrjen e transmetimeve, pa marrë parasysh nëse shtëpiakët ndjekin BBCnë apo jo. Shtëpitë që janë vendbanim i personave mbi 70 vjeç nuk mirren parasysh dhe kjo kërkesë nuk i anashkalon as dëgjuesit e radios. Shërbimi *BBC World* Radio u themelua nga Zyra e Jashtme Komonwealth dhe stacionet televizive operohen nga *BBC Worldwide* nën bazat komerciale të lidhjeve satelitore dhe kabllovike. Kjo dorë komerciale e BBC-së që formon gjysmën e UKTV së bashku me Virgin Media.

Në Britani të Madhe ka katër kanale kryesore televizive nacionale: BBC One, BBC Two, ITV1, Channel 4 dhe Five - momentalisht të transmetuara nga sinjale analog tokësor. Tre kanalet e fundme janë krujuar nga Marketingu komercial.

## Televizioni kabllor 
Britania e Madhe tani ka një numër të madh të kanaleve tokësore digjitale duke përfshirë gjashtë të tjera nga BBC, pesë nga ITV dhe tri nga Channel 4, dhe një nga S4/C, i cili është pothuajse krejtësisht në Uellsisht.

Shumica e shërbimeve digjitale kabllovike mundësohen nga Virgin Media kurse satelitore nga BSkyB. I tërë shteti do të kthehet në digjital deri më 2012.

## Shih edhe
*Britania e Madhe
*Kultura e Britanisë së Madhe
*BBC
*BBC World

## Shënime 
## Referime
Vladimir Llakaj

**Vladimir Llakaj** lindi më 6 maj të vitit 1967 në Gramsh; është piktor dhe skulptor shqiptar.

## Biografia 
Çuman Llakaj, babai i Vladimirit, ishte oficer i Ministrisë së Brendshme dhe e transferonin shpesh në rrethe të ndryshme të Shqipërisë, ku ai vendosej përkohësisht bashkë me familjen. Në këto kushte Vladimiri gjer në moshën dy vjeçare ka jetuar në Gramsh, pastaj katër vjetë në Durrës e më vonë në Fier. Shkollën fillore, tetëvjeçare dhe të mesmen i mbaroi në qytetin e Fierit. Pas përfundimit të shkollës së mesme, shkoi dy vjet ushtar në Librazhd. 

Në vitin 1990 Vladimiri konkuroi në Institutin e Lartë të Arteve në degën e Skulpturës në Tiranë dhe fitoi të drejtën e studimit. Në mars të vitit 1991 e la shkollën dhe emigroi në Itali. U vendos në L’Aquila ku punonte si gjithë emigrantët. Ndërkohë në vitin 1991 konkuroi, fitoi konkursin dhe filloi Akademinë e Arteve të Bukura në degën e Skulpturës Monumentale në L’Aquila. Vitin e fundit të kësaj shkolle e përfundoi në Bolonja të Italisë dhe u diplomua me rezultate të shkëlqyera në vitin 1996.
Për katër vjet, deri në vitin 2000, jetoi dhe punoi në Firence të Italisë. Gjatë kohës së qëndrimit në Itali ka marrë pjesë në shumë ekspozita ndërkombëtare pikture e skulpture me autorë italianë e të huaj. 

Në vitin 2000 u kthye në Shqipëri. Për tre vjet resht punoi me përkushtim rreth tematikës e problematikës së infrastrukturës arkitekturore të qyteteve shqiptare e veçanërisht kryeqytetit, Tiranës, dhe ndikimit të saj në psikologjinë shoqërore, duke i kurorëzuar me një ekspozitë personale me punime në pikturë. Është pjesëmarrës i shumë konkurseve kombëtare e ndërkombëtare, ku ka fituar çmime të ndryshme në pikturë dhe skulpturë.

Në vitin 2003 filloi punë si pedagog i jashtëm i Skulpturës në Akademinë e Arteve në Tiranë. Në vitin 2006 u emërua si pedagog i brendshëm i përhershëm për Skulpturën në Akademinë e Arteve në Tiranë. 

Ka realizuar shumë vepra në pikturë e skulpturë, të cilat janë mirëpritur nga artdashësit dhe vlerësuar nga kritika. Është bashkëpunëtor i shtypit letraro-artistik, veçanërisht i revistës “Krahu i shqiponjës” dhe gazetës “Drita”. Është anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë.

## Tituj të veprave 
**Në pikturë:**

* “Kërcënim i ndërsjelltë”, pikturë (2002), Tiranë
* “Kaosi urbanistik”, pikturë (2003), Tiranë
* “Pështjellim i mundimshëm”, pikturë (2004), Tiranë
* “Qetësi utopike”, pikturë (2004), Tiranë
* “Qyteti i shpenguar”, pikturë (2004), Tiranë

**Në skulpturë:**

* “ Monumenti i Arben Brocit”, skulpturë (2006), Tiranë
* “Portreti i Skënderbeut”, skulpturë (2006), Tiranë
* “Portet "Nënë Tereza”, bocet skulpture (2007), Tiranë

## Lidhje të jashtme 
* "Artisti e qytetari Vladimir Llakaj" - nga Kostaq Myrtaj
* KRAHU - VLADIMIR LLAKAJ
BBC

**British Broadcasting Corporation** (shqip: *Korporata Transmetuese Britanike*), ose shkurt **BBC**, është një transmetues publik britanik me seli në Londër, Angli. Ai është transmetuesi më i vjetër dhe më i madh lokal dhe ndërkombëtar për nga numri i punonjësve, duke punësuar mbi 21,000 njerëz gjithsej. I themeluar në vitin 1922, si *British Broadcasting Company*, ai u shndërrua në korporatë të shtetit me emrin e vet aktual që nga Viti i Ri 1927.

BBC-ja u themelua nën një kartë mbretërore, dhe vepron si pjesë e një marrëveshjeje me Sekretarin e Shtetit për Kulturë, Media dhe Sport. Veprimtaria e vet financohet kryesisht prej një tatimi vjetor mbi secilin televizor në çdo shtëpi, kompani apo organizatë në Britaninë e Madhe. Ky tatim vendoset nga Qeveria Britanike, pajtohet nga Parlamenti, dhe përdoret për financimin e shërbimeve radiofonike, televizive, dhe në internet të BBC-së, që mbulojnë kombet dhe rajonet e Mbretërisë së Bashkuar. Nga 1 prilli 2014, ai tatim financon edhe shërbimin BBC World që transmeton në 28 gjuhë dhe ofron shërbime shteruese në TV, radio dhe internet në gjuhët arabe dhe perse. Nga vitet 1940-1967 dhe 1993-2011, BBC-ja ka ofruar shërbim në gjuhën shqipe.

## Shih edhe
* Transmetimi publik
* Televizioni në Mbretërinë e Bashkuar
* Media në Britaninë e Madhe
* BBC Live & In-Session
* BBC World
* The Economist
* The Guardian
* Kultura e Britanisë së Madhe
* Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut

## Referime 
## Lidhje të jashtme
* BBC Shqip
* BBC
Kultura e Francës

Kultura e Frances ishte nje kulture shume moderne. Ajo kulture kishte folkorin e saj, legjendat e saj,besimin e saj,mënyrën e saj te veshjes,mënyrën  e saj te gatimit etj.Redakto
Kultura e Francës ka qenë e formësuar nga gjeografia , nga ngjarjet historike , dhe nga forcat dhe grupet e huaja dhe të brendshme. Franca , dhe në veçanti Parisi, ka luajtur një rol të rëndësishëm si një qendër e kulturës së lartë që nga shekulli i 17-të dhe nga shekulli i 19-të, në të gjithë botën. Nga fundi i shekullit të 19-të, Franca gjithashtu ka luajtur një rol të rëndësishëm në kinema, modë, kuzhinë, letërsi, teknologji, shkencat shoqërore dhe matematikë. Rëndësia e kulturës franceze është rritur dhe zbehur gjatë shekujve, në varësi të rëndësisë së saj ekonomike, politike dhe ushtarake. Kultura franceze sot shënohet si nga dallimet e mëdha rajonale dhe socio-ekonomike dhe prirjet e forta unifikuese. Një sondazh global i opinionit përBBC e pa Francën të renditur si vendi me ndikimin e katërt më pozitiv në botë (pas Gjermanisë, Kanadasë dhe MB) në 2014. [1]

## Letërsia 
[thumb|[Molière]]

Letërsia Franceze ka origjinën e vet qysh nga Mesjeta. Frëngjishtja nuk ishte ende gjuhë e mirfilltë por ishte e ndarë në disa dialekte (kryesisht: veriore ***oïl*** dhe jugore ***oc*** ). Secili shkrimtar përdorte gramatikën dhe drejtshkrimin e vet. Shumë tekste mesjetare franceze nuk janë të nënshkruara- siç është rasti me veprat Tristan dhe Iseult, ose me Lancelot and the Holy Grail, mes të tjerash.  Një pjesë e konsiderueshme e letërsisë mesjetare Franceze u inspirua nga Matter of France, si p.sh. The Song of Roland dhe Chansons de geste. *“Roman de Renart”* u shkrua më 1175 nga Perrout de Saint Cloude, dhe tregoi historinë e personazhit mesjetar Reynard ('dhelpra') ; kjo është gjithashtu një shembull i mirë i tregimeve të hershme Franceze.

Duke marrë parasysh karakterin anonim të shumë shkrimeve franceze të Mesjetës, disa shkrimtarë të asaj kohe u bënë shumë të famshëm : Chrétien de Troyes, për shembull. Kultura '***Oc***' kishte gjithashtu shumë ndikim në Mesjetë.

Rreth historisë së gjuhës franceze, një ndër shkrimtarët më të rëndësishëm është pa dyshim François Rabelais. Frëngjishtja moderne mori një pjesë të madhe nga stili i tij. Vepra e tij më e famshme është sigurisht Gargantua and Pantagruel. Më vonë, Jean de La Fontaine shkruajit *Fables*, një koleksion i tregimeve të shkurtra, të shkruara në vargje, dhe që zakonisht përfundojnë me një *“mësim moral”*.

Gjatë shekullit të 17të, shkrimet e Pierre Corneille, Jean Racine dhe Molière, librat moral dhe filozofik të Blaise Pascal dhe René Descartes ndikuan thellë në aristokraci duke lënë trashëgimi të rëndësishme për autorët e dakadave që pasuan.

Por letërsia franceze e arrin kulmin e saj në shekujt 18 dhe 19. Shekulli i 18të i pa shkrimet e shkrimtarëve, eseistëve dhe moralistëve të mëdhenj si Voltaire, Denis Diderot dhe Jean-Jacques Rousseau.

Sa i përket letësisë për fëmijë në atë kohë, Charles Perrault ishte shkrimtari më i madh i kohës, me tregime si : “Maçoku me çizme”, “Cinderella”, “Bukuroshja që fle” dhe “Bluebeard”.

## Shih dhe këtë 
* Franca
Antuan Augustini

**Antuan Augustini** lindi më 4 maj të vitit 1900 në Paris, skulptor kroat, i cili ndërmjet veprave të shumta që krijoi, u dallua veçanërisht për portretet.  Ndërmjet këtyre portreteve është edhe një portret i heroit tonë kombëtar, Gjergj Kastrioti Skënderbeu.
Deti Norvegjez

djathtas|parapamje|250px|Harta e Detit Norvegjez
**Deti Norvegjez** (Norvegjisht: *Norskehavet*) është pjesë e Oqeanit Verior Atlantik në veri-perëndim të Norvegjisë, gjindet mes Detit të Veriut dhe Detit të Granlandës.

Ai bashkon Detin e Islandës në perëndim dhe Detin Barents në veri-lindje. Në jug-perëndim, ndahet nga Oqeani Atlantik nga një kreshtë e nëndetëseve që ngjitet mes Islandës dhe Ishujve Faroe. Në veri, kreshta *Jan Mayen* e ndan atë nga Oqeani Atlantik.

Deti i Norvegjisë,Deti i Grenlandës dhe Deti Islandez shpesh njihen si Detet Nordike.

## Shih dhe këtë 
* Norvegjia
* Deti Barents
Gjeografia e Anglisë

Anglia përbën dy të tretat qendrore dhe jugore të ishulli të Britanisë së Madhe, gjithashtu ka edhe ishuj nga të cilët më i madhi është Ishulli Wight. Ndan kufi me Skocinë në veri dhe me Uellsin në perëndim. Është më afër me Europën kontinentale se cilado pjesë tjetër e Britanisë, e ndarë nga Franca vetëm nga 52&nbsp;km det. Tuneli i Kanalit, bashkon Anglinë me Europën kontinentale. Kufiri Anglo/Francez është në mes të këtij tuneli.

Një pjesë e madhe e Anglisë përbëhet nga kodra, por ka më shumë male në veri me një rrip të maleve të ulëta, Penninet, që ndajnë lindjen me perëndimin. Zona tjera me male në veri janë : *Regjioni i Liqejve*,*North York Moors*, dhe *Peak District*. Linja e përafërt që ndan tipet e relievit shpesh përcaktohet nga vija "*Tees-Exe line*". Në jug të kësaj vije, ka zona më të mëdha të tokës së rafshët, përfshirë këtu *Anglinë Lindore* dhe *Fens*, megjithëse zonat e larta përfshijnë *Cotswolds*, *Chilterns*, *North Downs*, *South Downs*, *Dartmoor* dhe *Exmoor*.

Limani më i madh natural në Angli është Poole, në bregdetin jug-qendror. Disa e konsiderojnë si limanin më të madh në Botë pas Sydneyt, Australi.

## Klima 
Anglia ka klimë me mjaft shira gjatë tërë vitit, edhe pse sezonet janë shumë të ndryshueshme në temperaturë. Sidoqoftë, këto temperatura rallë bien nën −5&nbsp;°C ose ngriten mbi 30&nbsp;°C. Era mbijetuese fryen nga jug-perëndimi, duke sjellë mot të butë dhe të lagët rregullisht nga Oqeani Atlantik në Angli. Është më e thata në lindje dhe më e ngrohta në jug , që është më së afërmi më Europën kontinentale. Dëbora mund të vijë në dimër dhe në pranverën e hershme, megjidhëse nuk është aq e shpeshtë larg vendeve të larta.
Klimën e Anglisë dhe të gjithë Britanisë e përcakton oqeani.
Sasia e të reshurave në pjesët perëndimore është më e madhe se në lindje.
Pra, mund të themi se Anglia ka shpesh reshje.

## Shih dhe këtë 
*Anglia

## Burime të dhënash
Sardenja

**Sardenja** është ishull i Italisë dhe rajon autonom i cili shtrihet në mes Detit Mesdhe dhe Detit Tiren me sipërfaqe 24,000&nbsp;km², në të cilën jetojnë 1.6 milion banorë.

Pas Sicilisë, Sardenja është ishulli më i madh në detin mesdhe. Sardenja është e ndarë në katër provinca dhe një qytet metropolitan. Gjuhët amtare dhe gjuhët e minoriteteve që flitën nga populli gëzojnë një 'dinjitet e barabartë' sipas ligjit e Italisë. Gjuha vendase e Sardenjës është sardinishtja.

## Gjeografia 
Në tërë ishullin mbizotëron klima mesdhetare. Reshjet janë të pakta rreth 600&nbsp;mm, andaj Sardenja vuan nga thatësia. Sipas madhësisë, pas Siçilisë, Sardenja është ishulli më i madh në detin mesdhe. 

## Shiko edhe
Deti Barents

250px|right|parapamje|Deti Barents
**Deti Barents** ( nor.: *Barentshavet*; rus.: *Баренцево море* ) është pjesë e Oqeanit Arktik dhe ndodhet në veri të Norvegjisë dhe Rusisë. Është një det i thellë (mesatarja e thellësisë është 230 m), kufizohet nga tehu i raftit detar kah Deti Norvegjez në perëdim, ishullin e Svalbardit (Norvegji) në veri-perëndim, dhe Ishullin Franz Josef Land dhe Novaya Zemlya (Rusi) në veri-lindje dhe lindje. Novaya Zemlya ndan Detin Kara nga Deti Barents. Në kohën e Mesjetës njihej si *Deti Murman*, kurse emrin e tanishëm e merr nga navigarori Holandez Willem Barents.

Gjysma jugore e Detit Barents, përfshirë këtu portet *Murmansk* (Rusi) dhe *Vardø* (Norvegji) mbeten pa akull gjatë tërë vitit për shkak të *Rrymës së Atlantikut Verior*. Në shtator, i gjithë deti Barents është pak a shumë plotësisht pa akull. Deri në luftën e Dimrit, Finlanda arrinte deri tek Deti Barents, me portin në Petsamo si porti i vetëm në Finlandë pa akull gjatë dimrit.

## Shih dhe këtë 
* Norvegjia
* Rusia
* Deti Norvegjez
Historia e Mbretërisë së Bashkuar

**Historia e Mbretërisë së Bashkuar** si një shtet i njësuar mund të gjurmohet në histori që nga viti 1707 me bashkimin politik të Anglisë me Skocinë, në mbretërinë e bashkuar të quajtur Britania e Madhe. Për këtë shtet të ri historiani Simon Schama ka thënë: Çka lindi si një shkrirje armiqësore, do të rezultonte në një partneritetin më të fuqishëm që vazhdon në botë. Njërin prej transformimeve më befasuese të historisë së Evropës.

## Referime
Supë krem patate

Nevoitet per 4 persona:

* 1.5 lit. ujë
* 3 patate
* 5 thelpinj hudhër
* 2 kocka të supës (koncentrat pule ose viqi) celer, majdanoz,veget,piper i zi,senf (mustard) dhe 2 lugë kos.

Pregatitja:

Patatet grihen në rende nga ana më e imët dhe hidhen në ujë të nxeht,pastaj i shtohen hudhrat e copëtuara dhe kockat e supës,pas 15 min i shtohet celer, majdanozi,vegeta dhe piperi i zi.  Në fund mustarda përzihet me kos dhe hidhet në supë.  Kjo supë pregaditet shpejt,është shumë e shishme dhe dietale.  Sipas dëshirës mund ti shtohen edhe këpurdha,brokolli etj,
Njësitë administrative të Skocisë

Për shkaqe të qeverisë lokale, Skocia ndahet në 32 zona të caktuara si "Zona të Këshillit", të cilat qeverisen nga autoritete unitare  të emërtuar si "Këshille" që kanë zgjedhjen nën "Aktin Lokal Qeverisës 1997" që të njihen (por jo të riemërohen) si "Comhairle" kur kërkojnë emër Gal.

Kanë ekzistuar qysh më 1 prill 1996, nën mbikqyrjen e Qeverisë lokale "Akti 1994".

Trupa të tjerë administrativ (disa nga të cilat përshkruhen më poshtë) ende ndjekin kufijtë e caktuar nga marrëveshjet e vjetra lakale qeverisëse.

## Harta
right

# Inverclyde
# Renfrewshire
# West Dunbartonshire
# East Dunbartonshire
# Glasgow
# East Renfrewshire
# North Lanarkshire
# Falkirk
# West Lothian
# Edinburgh
# Midlothian
# East Lothian
# Clackmannanshire
# Fife
# Dundee
# Angus
# Aberdeenshire
# Aberdeen
# Moray
# Highland
# Na h-Eileanan Siar (Ishujt Perëndimorë)
# Argyll and Bute
# Perth and Kinross
# Stirling
# North Ayrshire
# East Ayrshire
# South Ayrshire
# Dumfries and Galloway
# South Lanarkshire
# Scottish Borders
# Orkney (Nuk shihet)
# Shetland (Nuk shihet)

## Shih dhe këtë
*Skocia
*Britania e Madhe

## Burime të dhënash
Liguria

]]

**Liguria** është një rajon bregdetar në Italinë veri-perëndimore, rajoni i tretë më i vogël i Italisë. Kryeqendra e Ligurias është Xhenova. Liguria është një rajon popullor me turistë për plazhet e saj të bukur, qytete të vogla piktoreske dhe ushqim të mirë.

## Gjeografia 
Liguria kufizohet me Francën në perëndim, Piemontin në veri, dhe Emilia-Romanjën dhe Toskanën në lindje. Ajo shtrihet përgjatë Detit Ligur. Rripi i ngushtë i tokës kufizohet nga deti, Alpet dhe malet Apenine. Disa male ngrihen mbi 2000 m.

Liguria është vetëm 5422 kilometra katrore, ose 1.18 për qind të të gjithë Italisë. Nga kjo, 3524.08 kilometra janë male. Rezervat Natyrore të Ligurias mbulojnë 12% të të gjithë rajonit, ose 60.000 hektarë tokë. Ato përbëhen nga një Rezervës Kombëtare, gjashtë parqe të mëdha, dy parqe të vogla dhe tre rezerva të natyrës.

Unaza e kodrave të shtrirë menjëherë përtej bregut bashku me detin i japin rajonit një klimë të butë gjatë gjithë vitit. Temperaturat mesatare të dimrit janë 7 deri në 10°C dhe temperaturat e verës 23-24°C.

## Ekonomia
Bujqësia e Ligurias e ka rritur modelin e saj të specializimit në produkte të cilësisë të lartë (lule, verë, vaj ulliri) dhe ka arritur kështu të ruajë vlerën e shtuar bruto për punonjës në një nivel shumë më të lartë se mesatarja kombëtare. Vlera e prodhimit të luleve përfaqëson mbi 75 për qind të xhiros së sektorit të bujqësisë, i pasuar nga blegtoria (11.2%) dhe perime në rritje (6.4%).

Industria e çelikut, dikur një industri e madhe gjatë rritjes ekonomike të viteve 1950 dhe 1960, mori fund pas krizës në fund të 1980, kur Italia u largua nga industria e rëndë për të ndjekur prodhime më të avancuara teknologjikisht dhe më pak ndotëse. Kështu industria Liguriane është kthyer në drejtim të prodhimeve të larmishme, të kualitetit të lartë dhe të teknologjisë së lartë (ushqimi, ndërtimi i anijeve, inxhinieria elektrike dhe elektronike, hapësirës ajrore etj.) Megjithatë, rajoni ende mban një sektor në rritje të ndërtimit të anijeve (ndërtimi dhe mirëmbajtja e jahteve, anije ushtarake). Një rrjet i mirë rrugësh (376 km në vitin 2000) e bën komunikimin me rajonet kufitare relativisht të lehtë. Autostrada kryesore shtrihet përgjatë bregdetit dhe lidh portet kryesore të Nisës (në Francë), Savonës, Xhenovës dhe La Specias. Numri i veturave të pasagjerëve për 1000 banorë (524 në vitin 2001) është nën mesataren kombëtare (584). 

## Ndarja Administrative
Liguria është e ndarë në 4 provinca:
* Xhenova
* Imperia
* La Specia
* Savona

## Lidhje të jashtme 
## Shiko edhe
Toskana

thumb|right|265px|Provincat e Toskanës
**Toskana** (italisht: *Toscana*) është një rajon në Italinë qendrore me një sipërfaqe prej rreth 23.000 km katrorë dhe një popullsi prej rreth 3.8 milionë banorë. Kryeqyteti rajonal është Firence ( *Firenze* ).  

Toskana shtrihet midis Apenineve në veri dhe në lindje dhe Detit Tiren në perëndim. 

Toskana është e njohur për peizazhet e saj, historinë, trashëgiminë artistike dhe ndikimin e saj në kulturën e lartë . Ajo konsiderohet si vendlindja e Rilindjes Italiane  dhe e themeleve të gjuhës italiane . Prestigji i krijuar nga përdorimi i dialektit toskan në letërsi nga Dante Alighieri, Petrarka, Giovanni Boccaccio, Niccolò Machiavelli dhe Francesco Guicciardini çoi në përpunimin e tij të mëvonshëm si gjuhë e kulturës në të gjithë Italinë.  Ajo ka qenë atdheu i shumë figurave me ndikim në historinë e artit dhe shkencës dhe përmban muze të njohur si Uffizi dhe Palazzo Pitti . Toskana është gjithashtu e njohur për verërat e saj, duke përfshirë Chianti, Vino Nobile di Montepulciano, Morellino di Scansano, Brunello di Montalcino dhe Vernaccia di San Gimignano të bardhë. Duke pasur një identitet të fortë gjuhësor dhe kulturor, ndonjëherë konsiderohet "një komb brenda një kombi".  

Toskana është rajoni i dytë italian për nga numri i turistëve, pas Venetos. Vendet turistike më të vizituara janë Firence, Piza, Castiglione della Pescaia, San Gimignano, Lucca, Grosseto dhe Siena. 

Tetë vendori toskane janë caktuar si vende të trashëgimisë botërore : Qendra historike e Firences (1982); sheshi i Katedrales së Pizës (1987); qendra historike e San Gimignanos (1990); qendra historike e Sienës (1995); qendra historike e Pienzas (1996); Val d'Orcia (2004), Villas and Gardens Medici (2013) dhe Montecatini Terme si pjesë e Qyteteve të Mëdha Spa të Evropës (2021). Toskana ka mbi 120 rezervate të mbrojtura natyrore, duke e bërë Toskanën dhe kryeqytetin e saj Firencen destinacione turistike të njohura. Vetëm në vitin 2018, Firence kishte mbi 5 milionë të ardhur, duke e bërë atë qytetin e 51-të më të vizituar në botë.  
File:I_cipressi_della_Val_D'Orcia.jpg|Pamje tipike e Val d'Orcia
File:Sunflowers_in_bloom_-_Maremma_Toscana_-_Italy_-_25_June_2005.jpg|Fushë me luledielli pranë Castiglione della Pescaia, Maremma
File:Barga_Alps.jpg|Pamje toskane afër Bargës mes alpeve Apuane dhe maleve Apenine
File:Lago_di_Massaciuccoli_-_il_pontile_-_Torre_del_Lago_Puccini.jpg|Liqeni Massaciuccoli
File:A_view_of_the_Chianti_countryside_(4053719563).jpg|Pamje e fshatit  Chianti 
File:Balze_di_Volterra.JPG|Balze di Volterra
File:Argentario_dal_satellite.jpg|Mali Argentario
File:Padule_di_Bolgheri_-_Monumento_Naturale_-.jpg|Drerë Padule di Bolgheri
File:Fiume_Arno,_Parco_del_Canto_alla_Rana.jpg|Lumi Arno në Casentino
File:Flickr_-_lo.tangelini_-_En_vigilia.jpg|Pamje kodrinore in Val d'Orcia
Lacio

**Lacio** () është krahinë në mes Umbrisë në veriperëndim dhe Kampanjës në juglindje e shtrirë në 150-160 km gjatësi.

## Gjeografia 
[right|thumb|300px|[Provincat e Italisë#Rajoni Lacio|Provincat e Lacios]]
Lacio zë poziten qendrore ndërmjet pjesëve të ngritura të Apenineve dhe bregdetit të Detit Tiren në gjerësi rreth 80 km. Është dy herë më e madhe se Umbria, përkatësisht shtrihet në 17.200 km². Pas Lombardisë dhe Kampanjës me më se 5 milion banorë është krahina më e banuar e shtetit.

## Historia 
## Demografia 
## Lidhje të jashtme 
## Shih edhe 
* Alatri
Kampania

**Kampania** është një nga 20 rajonet e Italisë.
thumb|265px

## Gjeografia 
## Ekonomia 
## Historia
## Demografia 
## Lidhje të jashtme 
* https://web.archive.org/web/20051030213424/http://www.italy-weather-and-maps.com/maps/italy/campania.gif
* http://www.regione.campania.it/

## Shiko edhe kete
Umbria

thumb|right|265px|Provincat e Umbrias
**Umbria** është një nga 20 rajonet e Italisë. Kryeqendra e rajonit është Peruxhia

## Gjeografia 
Umbria kufizohet nga Toskana në perëndim, Marke në lindje dhe Lacio në jug. Relievi i saj kryesisht kodrinor ose malor, dominohet nga Apeninet, me pikën më të lartë në rajon (2476m) në Malin Vettore në kufirin me Marken, dhe luginën Tiber, me pikën më të ulët në Atiliano, 96m. Umbria është i vetmi rajon i Italisë që nuk ka as bregdet as kufi të përbashkët me shtete të tjera.

thumb|left|300px|Katedralja e Orvietos
## Historia
## Ekonomia
Struktura aktuale ekonomike u krijua si rezultat i një serie transformimesh që ndodhën kryesisht në vitet 1970 dhe 1980. Gjatë kësaj periudhe, pati një zgjerim të shpejtë të firmave të vogla dhe të mesme dhe një pakësim gradual të firmave të mëdha të cilat kishin karakterizuar deri në atë kohë bazën industriale të rajonit. Ky proces i përshtatjes strukturore është ende në vazhdim e sipër.

Bujqësia e Umbrias dallohet për prodhimin e duhanit, vajit të ullirit dhe vreshtave, të cilat prodhojnë verëra të shkëlqyera. Varietetet rajonale përfshijnë verën e bardhë Orvieto, e cila tërheq agro-turistët në vreshtat e zonës përreth qytetit mesjetar me të njëjtin emër. Verëra të tjera të njohura, të prodhuara në Umbria, janë Torgiano dhe Rosso di Montefalco.

Industritë e tjera kryesore janë prodhimi i tekstileve, veshjeve, veshjeve sportive, hekurit dhe çelikut, kimike dhe qeramika dekorative.
## Demografia
## Lidhje të jshtme
* https://web.archive.org/web/20080503055904/http://www.regione.umbria.it/canale.asp

## Shiko edhe
Veneto

**Veneto** (ita. *Veneto*) është një nga 20 rajonet e Italisë. Popullsia e tij është rreth 5 milionë. Kryeqyteti i rajonit është Venecia ndërsa më i madhi është Verona.

Përveç italishtes, shumica e banorëve flasin edhe gjuhën veneciane .    Që nga viti 1971, Statuti i Venetos i referohet qytetarëve të rajonit si "populli venecian".   Neni 1 e përcakton Veneton si një "rajon autonom", "i përbërë nga populli venecian dhe nga tokat e provincave: Belluno, Padova, Rovigo, Treviso, Venecia, Verona dhe Vicenza", duke ruajtur "lidhjet me venecianët në botë". Neni 2 parashtron parimin e "vetëqeverisjes së popullit venecian" dhe mandaton Rajonin të "promovojë identitetin historik të popullit dhe qytetërimit venecian". Pavarësisht këtyre pohimeve, të miratuara nga Parlamenti Italian, Veneto nuk është ndër rajonet autonome me statut të veçantë, ndryshe nga fqinjët verilindorë dhe veriperëndimorë, përkatësisht Friuli-Venezia Giulia dhe Trentino-Alto Adige/Südtirol .

## Gjeografia 
qendër|parapamje|Harta e relievit të Venetos
Veneto është rajoni i 8-të më i madh në Itali, me një sipërfaqe totale prej 18.398 km katrorë   . Ndodhet në pjesën veri-lindore të Italisë dhe kufizohet në lindje me Friuli-Venezia Giulia, në jug me Emilia-Romagna, në perëndim me Lombardinë dhe në veri me Trentino-Alto Adige/Südtirol . Në cepin më verior të saj kufizohet gjithashtu me Austrinë .thumb|260px|Provincat e Venetos

## Historia 
Veneto ishte pjesë e Perandorisë Romake deri në shekullin e V pas Krishtit. Më vonë, pas një periudhe feudale, ishte pjesë e Republikës së Venedikut deri në 1797. Venecia sundoi për shekuj mbi një nga republikat më të mëdha dhe më të pasura detare dhe perandoritë tregtare në botë. Pas luftërave Napoleonike dhe Kongresit të Vjenës, Republika u kombinua me Lombardinë dhe iu aneksua Perandorisë Austriake si Mbretëria e Lombardisë-Venecias, derisa ajo u shkri me Mbretërinë e Italisë në 1866, si rezultat i Luftës së Tretë Italiane të Pavarësisë .
[majtas|parapamje|263x263px|[Venediku|Venecia, destinacioni kryesor turistik dhe kryeqyteti i Venetos]]

## Ekonomia 
Nën sundimin austriak, ekonomia e Venetos me bazë bujqësore vuajti, gjë që më vonë çoi në emigracion masiv. Por, që nga vitet 1970, ajo ka parë një zhvillim mbresëlënës, falë të ashtuquajturit "modeli i zhvillimit Veneto" që karakterizohet nga një sipërmarrje e fortë e orientuar nga eksporti në sektorët tradicionalë ekonomikë (64.47 bilionë euro eksporte në 2019  ) dhe kohezion të ngushtë shoqëror  – duke e bërë atë në fakt rajonin e tretë më të pasur për sa i përket PBB-së totale (166.4 miliardë euro) pas Lombardisë dhe Lazios .  

## Demografia 
## Lidhje të jashtme 
* http://www.regione.veneto.it/channels

## Shiko edhe
Lugina e Aostës

**Lugina e Aostës** (fren.: Vallée d'Aoste, it.: Valle d'Aosta ) është rajon malor autonom në veriperëndim të Italisë.

Lugina e Aostës kufizohet në perëndim nga Franca, në veri nga Zvicra dhe në lindje dhe jug nga Rajoni i Piemontes. Qendra administrative e Luginës së Aostës është qyteti Aosta.

## Gjeografia 
thumb|right|300px|AostaLugina e Aostës është një luginë alpine e cila, me luginat e saj degë, përfshin shpatet italiane të Mont Blank, Monte Rosa, Gran Paradiso dhe Matterhorn; maja më e lartë e saj është Mont Blank (4810 m). Kjo e bën atë rajonin më të lartë në Itali, sipas listës së rajoneve italiane sipas pikës më të lartë.
parapamje|Mali Matterhorn

## Historia 
Banorët e hershëm të Luginës së Aostës ishin Keltët dhe Ligurët, trashëgimia gjuhësore e të cilëve mbetet në disa emra lokalë. Roma pushtoi rajonin nga Salassi lokal rreth 25 pes dhe themeloi Augusta Prætoria Salassorum (Aosta e sotme) për të siguruar kalimet strategjike malore, dhe ata vazhduan të ndërtonin ura dhe rrugë nëpër male. Kështu, emri "Valle d'Aosta" fjalë për fjalë do të thotë 'Lugina e Augustit'.

## Ekonomia 
## Demografia 
## Lidhje të jashtme 
* https://web.archive.org/web/20070614080742/http://www.italy-weather-and-maps.com/maps/italy/valledaosta.gif
* http://www.regione.vda.it/default_i.asp

## Shiko edhe
Arbana Osmani

**Arbana Osmani** (lindur më 7 maj 1983) është një prezantuese shqiptare. Ajo filloi karrierën e vet në Top Channel, dhe zuri njohje të gjerë si prezantuese e programit të realitetit *Big Brother Albania* dhe variantit të tij me të famshëm, *Big Brother VIP Albania*.

## Karriera 
Ajo filloi karrierën e vet në vitin 2000 si gazetare për revistën *Intervista*. Nga viti 2002, filloi së punuari për Top Albania Radio si prezantuese radiofonike për programin *Top Select*. Osmani do të vazhdonte së punuari në televizion pasi u kyç në Top Channel. Ajo prezantoi gjashtë edicionet e para (2004–2010) të festivalit muzikor *Top Fest* krahas Evis Mulës, Alban Dudushit, Ledion Liços dhe Xhemi Shehut.

Nga viti 2005 deri në vitin 2008 Arbana drejton konkursin e modeleve *Supermodel of the World*.

Nga viti 2005-2007 ajo prezanton së bashku me Alban Dudushin të premtet muzikore në *Top Show*, duke intervistuar artistë, muzikantë të njohur të skenës Shqiptare.

Për shtatë edicione me radhë, nga 2008 deri 2014, Osmani prezantoi programin më të shikuar të realitetit, *Big Brother Albania*. Gjatë pauzës njëvjeçare mes sezonit 6 dhe 7, ajo punoi një libër gatimi. Për sezonin 8, ajo pauzoi së punuari në televizion për shkak të shtatzënisë.

Në shtator te 2008, së bashku me Adi Krastën dhe Xhemi Shehun ajo drejton *E Diell*, programin maratonë të së dielës ku ajo qëndron vetëm për një sezon.

Në shtator 2009 ajo prezanton për një sezon te vetëm 4 mujor programin gazetaresk te përditshëm *Pasdite në Top Channel*.

Në tetor 2011 ajo drejton *1001 pse* formatin televiziv te suksesshëm te Endemol, ku protagonistë janë fëmijët, sërisht me audience maksimale.

Pas një viti larg kamerave, ajo u kthye në televizion, në vitin 2015 me shfaqjen e re *Në 1 Javë*. Kjo shfaqje zgjati nga nëntori deri në janar.

Nga 29 tetor 2016 ajo prezanton shfaqjen e re *Dua Të Të Bëj Të Lumtur* në Top Channel.

## Libra
* *Receta për njerëzit që dua* (2013)

* *Receta për 5 minuta* (2019)

## Jeta personale 
Osmani është e martuar me regjisorin Eduart Grishaj,

## Referime
Ponosheci i Epërm (Vranjë)

**Ponoshec i Epërm** (serbisht: *Горње Пунушевце/Gornje Punuševce*) është fshat në komunën e Vranjës, Serbi.

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Hyrje në Indoeuropianistikë

**Hyrje në Indoeuropianistikë, leksionet e Prishtinës** është libër i shkruar nga Eqrem Çabej. Libri ka dhe CD të leksioneve të mbajtura nga dijetari i madh në vitet 1971-1973 në Prishtinë. Botim i vitit 2008, nga shtëpia botuese Çabej dhe ka 264 faqe.

Këto janë leksionet e folura, po kurrë të shkruara, mbajtur nga Çabej në vitet shkollore 1971-1973 në Universitetin e Prishtinës, për studentët e ciklit pasuniversitar. Këto leksione u patën inçizuar në magnetofon e u patën zbardhur atëhere dhe u qenë shpërndarë studentëve në trajtën e një dispense të shaptilografuar. Do thënë qysh në fillim se zbardhja e zërit të inçizuar ka meritën e madhe se shpëtoi nga bjerrja për fare të kësaj vepre.
Shtëpia e Enver Hoxhës në Tiranë

thumb|250px|Shtëpia e Enver Hoxhës , pamje nga lart
Shtëpia ku ka jetuar diktatori komunist Enver Hoxha ndodhet në qytetin e Tiranës, në zonën që njihet me emrin ish-blloku.

## Historia 
Sapo erdhi në pushtet, Enver Hoxha u vendos në hotel “Dajti” në Tiranë. Pak ditë më vonë i pëlqeu një shtëpi e ndërtuar në vitin 1942 nga një italiane, Velleda Lucia Costa. Në shtëpinë tjetër ngjitur me të (nga lindja) që i takonte pronarit Qemal Biçakçiu, u vendos Koçi Xoxe.

Shtëpia ku u vendos diktatori ishte në ish truallin e ish deputetit Hamit Myftiu nga Berati. Këtë truall, më 9.1.1940, Myftiu ia dha me qira për 99 vjet sipërmarrësit italian Vittorio Ercole Belloti. Gjatë kohës së qirasë, për 2 vjet, zonja italiane ndërtoi shtëpinë. Nisur nga kjo, ajo kërkoi ta blejë gjithë truallin duke revokuar marrëveshjen e datës 9.1.1940.

Më 2.6.1942 u përpilua “akt revokimi kontrate qiradhënie, fshirje inskriptimi hipotekar, shitje-blerje trualli dhe deklarim zotërimi shtëpie”. Zonja Velleda Lucia Costa nga Gjenova bleu gjithë truallin e shtëpisë dhe parcelës. Megjithatë në këtë shtëpi deri në vitin 1944 banuan Belloti dhe tregtari Petraq Katro nga Korça.

Qemal Biçakçiu (1921-1988) u dënua dhe vuajti burgimin në vitet 1946-1960. Pas daljes nga burgu bëri një jetë të vështirë e pa gëzime. Deri në vdekje ndiqej nga Sigurimi i Shtetit.

Hamit Myftiu u dënua me vdekje dhe u ekzekutua më 2 mars 1948.

Pasi Koçi Xoxe u largua nga shtëpia e Qemal Biçakçiut, Enver Hoxha e mori edhe atë shtëpi. Të dyja i lidhi me një korridor të përbashkët. Në vitin 1973 ngjitur me këtë shtëpi ndërtoi shtesën e re që njihet sot si vila nr. 31.

## Arkitektura 
Vila e parë që ngjan të jete një shtepi me arkitekture të viteve 30 ku gjithcka ka një hije njerëzore.
 
Pjesa tjetër është një ndërtim socialist me cepa, strukture të rende dhe beton të veshur me pllaka guri të bardha. Ka të dhëna  gojore se cepi i fundem i ndërtuar me arkitekture të re, (pra ai që duket në fotografi) të ketë qene i një anëtari tjetër të byrosë por ka qen dhe bordello 

## Referime
Gjeografia e Skocisë

300px|thumb|right|Harta e Skocisë

Pjesa kryesore kontinentlae përbëhet nga një e treta veriore e sipërfaqes së ishullit të Britanisë së amdhe, e cila shtrihet jashtë bregdetit veri-perëndimor Europës kontinentale. Sipërfaqja e përgjithshme është 78,772&nbsp;km². Kufiri i vetëm tokësor i Skocisë është me Anglinë, i cili është 96&nbsp;kilometra i gjatë dhe ndodhet mes lumenjve *Tweed* në lindje dhe *Solway Firth* në perëndim. Ka dalje në Oqeanin Atlantik në perëndim dhe në Detin e Veriut në lindje. Ishulli i Irlandës shtrihet vetëm 30&nbsp;kilometra larg gadishulli jup-perëndimor Kintyre; Norvegjia është 305&nbsp;kilometra në lindje dhe Ishujt Faroe, 270&nbsp;kilometra në veri.

Masa territoriale e Skocisë është kryesisht ajo e përcaktuar më 1237 nga *Traktati i Jorkut* mes Skocisë dhe Anglisë dhe *Traktati i Perthit* më 1266 me Skocisë dhe Norvegjisë. Përjashtime të rëndësishme përfshijnë Ishullin e Njeriut, e cila meqë u mor nga Anglia në shekullin e 14të tani është Varësi e Kurorës jashtë Britanisë së Madhe; grupet ishullore të Orkneyt dhe Shetlandit, të cilat janë marrë nga Norvegjia më 1472; dhe Berwick-upon-Tweed, e marrë nga Anglia më 1482.

Qendra gjeografike ndodhet shtrihet disa kilometra larg fshatit Newtonmore në Badenoch. Pika më e lartë e Skocisë,, maja e malit Ben Nevis, është 1,344 metra mbi nivel të detit, kurse lumi më i gjatë në Skoci është lumi *Tay*, i cili është 190&nbsp;km i gjatë.

## Shih dhe këtë 
*Skocia
*Njësitë administrative në Skoci

## Burime të dhënash
Krenar Gashi

** Krenar Gashi ** është redaktor i BIRN-it në Kosovë, ku po ashtu koordinon ekipin hulumtues dhe Bursën Ballkanike të Gazetarisë.

Gashi ka punuar për media të ndryshme që nga viti 2000, përfshirë këtu Radiotelevizionin 21, Kohavisionin, si dhe së fundi Radio Televizionin e Kosovës, RTK-në, ku ka themeluar uebfaqen e këtij mediumi publik.

Gjatë vitit 2004, Gashi ka punuar si trajner në një projekt të Internews Kosovës, ku ka trajnuar studentët e gazetarisë për teknikat e gazetarisë në radio.

Gjatë kohës së zgjidhjes së statusit final të Kosovës, Gashi po ashtu ka punuar për gazetën londineze Financial Times.

Ai ka marrë pjesë në shumë trajnime të profilit të lartë, kryesisht në fushën e gazetarisë hulumtuese. Ka vijuar shkollën verore londineze për gazetari hulumtuese si dhe një kurs intensiv për gazetarinë në ueb në Qendrën për Gazetari Hulumtuese të Berlinit.

Asociacioni i Gazetarëve Profesionistë të Kosovës (AGPK) e ka shpërblyer Krenar Gashin për storjen më të mirë në mediat e shkruara gjatë vitit 2006. Ndërsa në vitin 2007, Gashi është shpërblyer edhe nga kolegët e tij në BIRN duke fituar çmimin vjetor për raportet e tij hulumtuese, gazetarinë e tij kualitative dhe qasjen inovative.

Raportet hulumtuese të Gashit, të botuara në Balkan Insight, janë publikuar nëpër shumë media tjera të Ballkanit dhe kanë qenë pjesë e ballinave të shumë gazetave.

Aktualisht Gashi vijon studimet master për gazetari dhe komunikim në KIJAC, një institut akademik në Kosovë.

## Shih edhe
*Bac, u Kry!