open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qilimi

parapamje|240px|Qilimi antik Heriz Serapi
**Qilimi** është një mbulesë dyshemeje tekstili, zakonisht e përbërë nga një shtresë e sipërme grumbulli e bashkangjitur në një mbështetëse. Grumbulli ishte bërë tradicionalisht nga leshi, por që nga shekulli i 20-të, shpesh përdoren fibra sintetike si polipropileni, najloni ose poliesteri, pasi këto fibra janë më pak të shtrenjta se leshi. Grumbulli zakonisht përbëhet nga tufa të përdredhura që zakonisht trajtohen me nxehtësi për të ruajtur strukturën e tyre. Termi qilim përdoret shpesh në një kontekst të ngjashëm me termin qilim, por qilimat zakonisht konsiderohen të jenë më të vegjël se një dhomë dhe jo të ngjitura në dysheme.

Qilimet përdoren për qëllime të ndryshme, duke përfshirë izolimin e këmbëve të një personi nga një dysheme e ftohtë pllake ose betoni, duke e bërë dhomën më të rehatshme si një vend për t'u ulur në dysheme (p.sh., kur luan me fëmijë ose si qilim lutjesh), duke reduktuar tingull nga ecja (veçanërisht në ndërtesat e banimit) dhe shtimi i dekorimit ose ngjyrës në një dhomë. Qilimet mund të bëhen në çdo ngjyrë duke përdorur fibra të lyera ndryshe. Tapetet mund të kenë shumë lloje të ndryshme modelesh dhe motivesh të përdorura për të dekoruar sipërfaqen. Tapetet përdoren në objektet industriale dhe tregtare si dyqanet me pakicë dhe hotelet dhe në shtëpi private. Sot, një gamë e madhe qilimash janë të disponueshme me shumë nivele çmimesh dhe cilësie, duke filluar nga qilimat e lira, sintetikë që prodhohen në masë në fabrika dhe përdoren në ndërtesa komerciale deri te qilimat e kushtueshëm të leshit me nyje dore që përdoren në shtëpi private.

Qilimat mund të prodhohen në një tezgjah në mënyrë të ngjashme me pëlhurën e endur, të bërë duke përdorur shami me gjilpëra, të nyjatura me dorë (në qilima orientale), të bëra me grumbullin e tyre të injektuar në një material mbështetës (të quajtur tufa), të endura të sheshta, të bëra nga fiksimi i leshit ose pambukut. rrjetat e një pëlhure të fortë, ose të qëndisur. Që nga shekulli i 19-të dhe i 20-të, kur është e nevojshme për qilimin mur në mur, gjerësi të ndryshme qilimi mund të qepen së bashku me një hekur dhe kasetë qepjeje (më parë ishte qepur së bashku) dhe të fiksohen në një dysheme mbi një nënshtresë me jastëk duke përdorur gozhdë, shirita ngjitës, ngjitëse ose herë pas here shufra metalike dekorative të shkallëve. Tapeti mur më mur dallohet nga qilimat ose rrogozat, të cilat janë mbulesa dyshemeje të shtruara lirshëm, pasi qilimi mur më mur është i fiksuar në dysheme dhe mbulon një sipërfaqe shumë më të madhe.
Hendeku gjinor

**Hendeku gjinor** eshte një pabarazi relative midis njerëzve të gjinive të ndryshme.Reflektohet në një sërë sektorësh në shumë shoqëri. Ekzistojnë dallime midis burrave dhe grave në arritje ose qëndrime sociale, politike, intelektuale, kulturore, shkencore ose ekonomike. 

**Hendeku gjinor** përfshinë:

* Hendeku gjinor i pagave  gratë shpesh paguhen më pak se burrat
** Hendeku gjinor i pagave në Australi  është i vazhdueshëm dhe ndonjëherë pagat gjinore në Australi janë në rritje.
** Hendeku gjinor i pagave në Indi,ka diferecime të të ardhurave midis grave dhe burrave në punësim dhe tregun e punës në Indi.
** Hendeku gjinor i pagave në Zelandën e Re, diferenca e pagave mesatare për orë e burrave dhe grave në Zelandën e Re.
** Hendeku gjinor i pagave në Rusi, ndarje profesionale sipas gjinisë dhe diskriminim në tregun e punës në Rusi, veçanërisht që nga viti 1991.
** Hendeku gjinor i pagave në Shtetet e Bashkuara, raporti i të ardhurave mesatare midis punëtorëve me kohë të plotë në SHBA
*** Hendeku gjinor i pagave në industrinë e teknologjisë së Shteteve të Bashkuara, divergjenca në pagë midis burrave dhe grave që punojnë në fusha të tilla si inxhinieria e *software*
** Hendeku gjinor i pagave në sport, paga e pabarabartë në sport midis grave dhe burrave.
* Hendeku gjinor në Pakistan, ka pabarazi relative midis qytetarëve meshkuj dhe femra në Pakistan.Ka diskriminim ligjor, pabarazi ekonomike dhe qëndrime kulturore.
* Hendeku gjinor në arsim, diskriminimi gjinor në sistemin arsimor  prek si burrat ashtu edhe gratë gjatë dhe pas përvojave të tyre arsimore.
** Boshllëqet gjinore në matematikë dhe lexim, Mesatarisht djemtë dhe burrat tejkalojnë në matematikë.Vajzat dhe gratë tejkalojnë në aftësitë e leximit.
* Dallimet gjinore në vetëvrasje, Femrat kanë më shpesh mendime për vetëvrasje, por meshkujt kryejnë vetëvrasje më shpesh.
* Hendeku gjinor në Wikipedia, fakti që kontribuuesit e Wikipedia janë kryesisht meshkuj, relativisht pak biografi kanë të bëjnë me gratë dhe temat me interes për gratë janë më pak të mbuluara.
* Hendeku gjinor i votimit në Shtetet e Bashkuara, diferenca në përqindjen e burrave dhe grave që votojnë për një kandidat të caktuar në zgjedhjet amerikane.

## Përdorime të tjera 
* Hendeku gjinor (gjuhësia), një konventë tipologjike e përdorur për të promovuar neutralitetin gjinor në gjermanisht

## Shiko gjithashtu 
* Pabarazia gjinore, procesi social me të cilin burrat dhe gratë nuk trajtohen si të barabartë
* Hendeku gjinor i pensioneve, ndikimi kumulativ i hendekut gjinor të pagave.
* *Global Gender Gap Report*, një indeks, i publikuar nga Forumi Ekonomik Botëror, i krijuar për të matur barazinë gjinore
* Polemika për hendekun gjinor të pagave të BBC-së, një seri incidentesh në 2017 dhe 2018 që zbulojnë një hendek gjinor në pagë në Korporatën Britanike të Transmetimit
* Binar gjinor, klasifikimi i gjinisë në dy forma të dallueshme, qoftë nga sistemi shoqëror apo besimi kulturor

## Referencat
Tezgjahu

[parapamje|240px|Tezgjahu tradicional me [Teli|tela]]
Një **tezgjah** ose **gjergjef** është pajisje që përdoret për të endur rroba dhe sixhade.

Qëllimi themelor i çdo tezgjah është që të mbajë fijet e deformimit nën tension për të lehtësuar gërshetimin e fijeve të indeve. Forma e saktë e tezgjahut dhe mekanika e tij mund të ndryshojnë, por funksioni bazë është i njëjtë.

Zhvillimi i tezgjahut ishte vendimtar për industrializimin e hershëm të Evropës. Një përparim ishte vegjě fluturuese e shpikur më 1733 nga anglezi John Kay dhe mundësoi thurje më të shpejtë. Ajo u pasua nga makina tjerrëse Spinning jenny, e projektuar nga James Hargreaves.

Patenta e parë për tezgjahun mekanik u mor nga prifti britanik Edmund Cartwright në vitin 1785. Teknologjia u zhvillua nga mekanikë si Joseph-Marie Jacquard i cili përfundoi tezgjahun Jacquard në fillim të shekullit të 19-të - aplikimi i parë i njohur i udhëzimeve duke përdorur karta të shpuara, e cila bëri të mundur që çdo fije devijim individual të mund të kontrollohej në mënyrë të pavarur nga të tjerat.
Xhepi

parapamje|djathtas|Xhepi i pasmë në një palë xhinse.
Një **xhep** është një kuti në formë qese ose zarfi ose e lidhur ose e futur në një veshje për të mbajtur sende të vogla. Xhepat janë gjithashtu të bashkangjitur në bagazhe, çanta shpine dhe sende të ngjashme. Në përdorimet më të vjetra, një xhep ishte një çantë ose qese e vogël e veçantë.

## Llojet 
Një xhep ore ose xhepi fob është një xhep i vogël i krijuar për të mbajtur një orë xhepi, që ndonjëherë gjendet në pantallonat dhe jelekët e meshkujve dhe në xhinset blu. Megjithatë, për shkak të rënies së popullaritetit të orëve të xhepit, këto xhepa përdoren rrallë për qëllimin e tyre origjinal.

Një xhep besom ose një xhep i çarë është një xhep i prerë në një veshje në vend që të qepet. Këto xhepa shpesh kanë piping të përforcuara përgjatë të çarës së xhepit, duke u shfaqur ndoshta si një copë pëlhure ose qepje shtesë. Xhepat besom gjenden në një xhaketë smoking ose pantallona dhe mund të theksohen me mbyllje me rrathë ose kopsa.

Xhepat e kampit ose xhepat e ngarkesës janë xhepa që janë qepur në pjesën e jashtme të veshjes. Ato zakonisht janë në katror dhe karakterizohen nga qepje.

Një xhep birre është një xhep i vogël brenda një xhakete ose jeleku me madhësi të veçantë për transportimin e një shishe birre. Ajo hyri në modë në vitet 1910 në zona të caktuara të Midwest amerikan, përpara Ndalimit, pas së cilës u zbeh në errësirë ​​relative përpara se të përjetonte ringjallje të vogla në vitet 1980 dhe fillimin e viteve 2000.

## Shembuj të modeleve të xhepave 
Në disa nga ilustrimet e mëposhtme, një shami blu e palosur është përfshirë për qëllime ilustrimi:

Patch pocket.png|Xhep patch me katror xhepi
Patch pocket topstitching.png|Xhep patch me qepje të sipërme
J patch pocket.png|Xhep patch J
Smile pocket with piping.png|"Smile" slit poketi me piping dhe arrouhed reinforments, tipike për veshjen perendimore
Hosentaschen vorne 01.svg|Xhep monedhash në xhepin e majtë përpara
EighteenthCenturyPocketsSwaledaleMuseumReethEngland.jpg|Xhepa të varur të stilit të shekullit të 18-të
Tailored flap pocket with labels.JPG|Pjesë të një xhepi të qepur

## Referime
Lista e shkrimtarëve shqiptare

Kjo është një **listë e grave shkrimtare** të lindura në Shqipëri ose shkrimet e të cilave janë të lidhura ngushtë me Shqipërinë..

## A 
* Rreze Abdullahu (lindur më 1989), DitarI i luftës së Kosovës
* Mimoza Ahmeti (lindur më 1963), poete, tregimtare, eseiste
* Lindita Arapi (lindur 1972), poete, romanciere, gazetare, vepra të botuara në gjermanisht

## B 
* Flora Brovina (lindur më 1949), poete, gazetare, aktiviste për të drejtat e grave-shqiptare.-  kosovare
* Klara Buda (lindur më 1964),  shqiptaro-amerikane, gazetare dhe prezantuese në  radio televizion

## C 
* Diana Culi (lindur më 1951), romanciere, shkrimtare e tregimeve, skenariste, politikane

## D 
* Elvira Dones (lindur më 1960), skenariste, gazetare, producente e filmave dokumentarë, tani  jeton në Shtetet e Bashkuara.
* Ledia Dushi (lindur më 1978), poete që shkruan në dialektin Geg

## K 
* Helena Kadare (lindur më 1943), shkrimtare, romanciere, aktualisht  jeton në Paris
* Musine Kokalari (1917–1983), tregimtare, shkrimtarja e parë e botuar në Shqipëri.
* Irma Kurti (lindur më 1966), poete, shkrimtare, autore e teksteve të këngëve, gazetare, perkthyese. Aktualisht  jeton në Itali.

## L 
* Natasha Lako (lindur më 1948), poete, romanciere
* Luljeta Lleshanaku (lindur më 1968), poete, redaktore reviste, disa poezi të përkthyera në anglisht.
* Masiela Lusha (lindur më 1985), poete shqiptaro-amerikane, romanciere, shkrimtare për fëmijë, përkthyese, aktore, humanitare.

* Kristina Gentile Mandala (1856–1919), poete dhe folkloriste shqiptare në Siçili.

## S 
* Iliriana Sulkuqi (lindur më 1951), poete dhe  gazetare shqiptaro-amerikane

## V 
* Ornela Vorpsi (lindur më 1968), noveliste, plasticiene

## Shiko gjithashtu 
* Lista e shkrimtarëve shqiptarë
* Lista e shkrimtareve femra

## Referencat 
## Linqe te jashtme 
* Situata e grave shkrimtare në Shqipëri nga Diana Çuli
Lira osmane

**Lira osmane** (shenja: **₤**) ishte monedha e Perandorisë Osmane midis 1844 dhe 29 tetorit 1923 kur u zëvendësua nga lira turke. Lira osmane qëndroi në qarkullim deri në fund të vitit 1927.

Lira osmane zëvendësoi kurushin si njësinë kryesore të monedhës në Perandorinë Osmane, me kurushin që vazhdonte të qarkullonte si një nënndarje e lirës, me 100 kurush = 1 lira. Vazhdoi të përdoret edhe para, me 40 para = 1 kurush.

Midis 1844 dhe 1881, lira ishte në një standard bimetalik, me ₤1 = 6,61519 gram ar të pastër (afërsisht 9/10 e një Sovrani) = 99,8292 gram argjend të pastër. Në 1881, standardi i arit u miratua dhe vazhdoi deri në vitin 1914. Lufta e Parë Botërore pa që Turqia të largohej efektivisht nga standardi i arit me lira të arit që vlente rreth 9 ₤ në para letre në fillim të viteve 1920.

Midis 1844 dhe 1855, monedhat u prezantuan në prerjet 1p, 5p, 10p, 20p, kr, 1kr, 2kr, 5kr, 10kr, 20kr and ₤, ₤, ₤1, ₤ and ₤5. Emërtimet para u goditën në bakër, kurushi në argjend dhe lira në ar. 1p u ndërpre në vitin 1859, me prerjet më të larta të bakrit që pushuan së prodhuari midis 1863 dhe 1879. Në vitin 1899, billon 5p dhe 10p u prezantuan, të ndjekur nga nikeli 5p, 10p, 20p dhe 40p në 1910, vazhduan të preheshin monedha ari. heqja e standardit të arit, madje edhe në vitet 1920, por vlera e tyre e tejkaloi shumë vlerën e prerjeve ekuivalente në monedhën e letrës.

Banka Osmane emetoi për herë të parë monedhën letre Kaime në 1862, në prerjen 200 kr. Shënimet mbanin tekste në turqisht dhe frëngjisht. Kartëmonedhat për 1, 2 ₤ dhe 5 ₤ u prezantuan në 1873. Në vitin 1876, kartëmonedhat më të vogla u prezantuan për 1kr, 5kr, 10kr, 20kr, 50kr dhe 100kr. Në vitin 1908, u prezantuan kartëmonedhat 50 ₤ dhe 100 ₤.

Nga viti 1912, Ministria e Financave lëshonte para letre. Fillimisht, kartëmonedhat u prodhuan në prerjet 5kr and 20kr, ₤, ₤, ₤1 dhe ₤5, të ndjekura vitin e ardhshëm me 1kr dhe kr, ₤, ₤10, ₤25, ₤50, ₤100 dhe ₤500. Kartmonedha ₤1,000 u prezantuan në vitin 1914. Në vitin 1917, paratë e pullave postare u emetuan në formën e pullave 5p dhe 10p të ngjitura në kartë.
Liri Beqja

*Liri Beqja* lindur ne 7.4.1949 dhe rritur ne Tirane. Eshte e martuar dhe ka nje vajze. Profesionii saj eshte Radiotelegrafiste. Ajo ka punuar 25 vjet  ne Posten Shqiptare Telegrafiste. Jeton ne Zvicer prej 32 vjetesh.

## Jeta 
Liri Beqja e ka treguar në poligon mjeshtërinë e saj 

“Mjeshtre e madhe” e Republikës 1968, ka barazuar Rekordin Botëror. Edhe sot i mban akoma Dy Rekordet me nga një pike nën Rekordin Botëror per qitje.

Ish kampionia dhe rekordmenia e qitjes, vajza e guximshme dhe e vetmja që godiste me dorën e majtë në Shqipëri,

 Liri Beqja, është nderuar me titullin "Ambasadore për Paqen". Në një ceremoni të thjeshtë por shumë mbreslënëse, ish rekordmenia Boterore ne qitje.

## Rekord Botëror në qitje në vitin 1968 
Mbajtese e Dy Rekordeve Boterore me pushke edhe Sot, te Pa thyeshme,

Meshtre e Merituar

Mjeshtre e madhe , e Akorduar nga Presidenti.i Republikes Bujar Nishani.

Barazoi rekordin botëror në pushkë me 591 pikë në vitin 1968, është nderuar mes kolegësh dhe miqsh, duke marrë me vete drejt Zvicrës ku jeton prej vitesh, shumë emocione njëherësh, por duke justifikuar edhe faktin e një gruaje fisnike dhe të qënit humaniste.

Liri Beqja e ka treguar ne Poligon Mjeshtrinë e Saj “ Mjeshtre madhe” e Republikës

Ne daten  05/03/2018-Presidenti Republikes dekoron zonjën Liri Beqja me Titullin “Mjeshtër i Madh”Liri Beqja, një emër i madh I sportit të qitjes shqiptare. 

Çdo gjë e bëja me ndergjegje, disiplinë e dashuri pa fund për këtë sport. Fillova dhe e mbylla sportin duke gjuajtur me pushkë për të djathtë edhe pse unë isha mëngjarashe. Por si ka thënë heroi ynë kombëtar Skenderbeu: “ Nuk është shpata, por krahu e dora që korrin fitore”Liri Beqja

## Referenca 
https://www.botasot.info/kultura/1148025/liri-beqja-e-ka-treguar-ne-poligon-mjeshterine-e-saj-mjeshtre-e-madhe-e-republikes/

https://klodetagjini.blogspot.com/2018/03/liri-beqja-e-ka-treguar-ne-poligon.html

https://shqiptarja.com/lajm/zonjat-e-medha-qe-kane-lindur-ne-muajin-prill
Valbona Zeneli

**Valbona Toska Zeneli**  është ekonomiste dhe eksperte në çështjet e sigurisë, me karrierë akademike dhe profesionale në Shqipëri dhe ndërkombëtarisht. Ajo ka kontribuar si profesore e ekonomisë ndërkombëtare dhe ka shërbyer si këshilltare e lartë në qeverinë shqiptare.

## Jeta dhe arsimi 
Valbona Zeneli është lindur në Tiranë. Është e martuar me ish ministrin e rendit Igli Toska  dhe kanë një fëmijë. Ajo përfundoi studimet në ekonomi dhe biznes në Universitetin e Bolonjës në Itali, ku u diplomua me nderime në vitin 2001, me vlerësim 110/110. 

Më pas, ndoqi studime pasuniversitare në marketing ndërkombëtar në Universitetin Georgetown, Washington DC (2006), dhe mori doktoraturën në ekonomi politike në Universitetin e Studimeve "Aldo Moro" në Bari, Itali (2011). Ajo ka përfunduar edhe programin e arsimit ekzekutiv në Harvard Kennedy School (2009) dhe ka kryer specializime të ndryshme në Berlin dhe Mynih në fushën e ekonomisë dhe menaxhimit.

Nga 2006 deri në 2011, ajo ka qenë profesore e asociuar në Universitetin e Nju Jorkut në Tiranë, dhe nga 2009 deri në 2011 profesore e ekonomisë ndërkombëtare në Universitetin Europian të Tiranës.

Ajo ka dhënë seminare dhe trajnime për agjenci qeveritare ndërkombëtare dhe është bashkëpunëtore në revista prestigjioze si The Diplomat, The Globalist dhe Modern Diplomacy.

## Veprimtaria në Gjermani 
Në George C. Marshall European Center for Security Studies, ajo është kryesuese e Departamentit të Iniciativave Strategjike dhe ka drejtuar programe të rëndësishme për Evropën Qendrore, Juglindore, Detin e Zi dhe Euroazinë.

## Lidhje të jashtme 
* George C. Marshall European Center - Valbona Zeneli
* The Globalist – Valbona Zeneli
* The National Interest – Valbona Zeneli

## Referime
Hadithi i Xhibrilit

Në Islamin Synit, **hadithi i Xhibrilit** është një hadith i pejgamberit islam Muhamed (profeti i fundit i Islamit) i cili mendohet nga shumë se shpreh fenë e Islamit në një mënyrë koncize, dhe përmbajnë një përmbledhje të thelbit të fesë islame. Kjo është:

# Islami (إسلام), i cili përshkruhet me "Pesë Shtyllat e Islamit",
# Īmān (besimi إيمان), i cili përshkruhet me "Gjashtë Kushtet e Besimit",
# Iḥsān (إحسان), ose "të bësh atë që është e bukur", dhe
# ''al-Sā'ah'' (الساعة), ose Çasti, e cila nuk përshkruhet, por shenjat e saj janë dhënë.

Ky hadith gjendet si në koleksionet Sahih Buhariu ashtu edhe në koleksionet e Sahih Muslim. Është quajtur "Hadīth i Xhibrilit" nga studiuesit islam, sepse njeriu me të bardha që i shfaqet Muhamedit dhe atyre përreth tij mendohet të jetë engjëlli Gabriel/Xhibrili në formë njerëzore.

## Versioni i Sahih Buhariut 
## Versioni i Sahih Muslimit 
## Referime
Sënduku

parapamje|250px|Sënduk evropian me brez metalik dhe mekanizëm mbyllës.
Një **sënduk** është një formë mobiljesh zakonisht e një strukture drejtkëndëshe me katër mure dhe një kapak të lëvizshëm ose të varur, që përdoret për ruajtjen, zakonisht të sendeve personale. Disa sënduk janë të pajisur me mekanizma mbyllës ose një brez metalik ku mund të fiksohet një bllokues.

## Historia
Egjiptianët e lashtë krijuan arkat e para të njohura, duke përdorur dru ose kallamishte të endura, rreth 3000 vite para erës sonë.

Përdorimet e hershme të një arkë antike përfshinin ruajtjen e rrobave të imta, armëve, ushqimeve dhe sendeve me vlerë.

Në kohët mesjetare dhe Rilindjes së hershme në Evropë, sënduke të ulëta përdoreshin shpesh si stola, ndërsa sënduke më të larta përdoreshin si tavolina anësore. Duke vendosur një sënduk anash në çdo lloj tavoline të ashpër, sipërfaqja e brendshme e kapakut të saj mund të përdoret si një sipërfaqe e duhur shkrimi, ndërsa pjesa e brendshme mund të vendosë mjete shkrimi dhe materiale të ngjashme, siç ishte rasti me tavolinën Bargueño të Spanjës. Shumë tavolina portative të hershme ishin sëndukë të grumbulluar, ku pjesa e sipërme kishte kapakun anash, për të shërbyer si sipërfaqe shkrimi kur hapej.

Shumë arka evropiane përdorën brezin standard prej hekuri mbi kapakun dhe trupin e arkës për ta mbyllur ose kyçur atë. Kishte disa stile të ndryshme të sëndukeve si kuti katrore ose sënduke me kapak me kube, të cilat ishin aq të ndryshme sa nuk kishte asnjë mënyrë efektive për t'i kategorizuar ato. Secili kishte qëllimin e vet të dekorimit, kështu që secili kishte qëllimin e vet. Forma e kapakut të sëndukëve me kube, si ato në shekujt 15-16, do të kishte hedhur ujin dhe do të dekurajonte përdorimin e tyre si ndenjëse dhe kështu do të kontribuonte në mbijetesën më të gjatë.

## Referime
Suva (arkitekturë)

[parapamje|Mur gëlqeror-suva i zbuluar në [Pompei]]
**Suvaja** është një material ndërtimi që përdoret për veshjen mbrojtëse ose dekorative të mureve dhe tavaneve dhe për derdhjen dhe derdhjen e elementeve dekorative. Llojet më të zakonshme të suvasë përmbajnë kryesisht ose gips, gëlqere ose çimento, por të gjitha funksionojnë në mënyrë të ngjashme. Suva prodhohet si pluhur i thatë dhe përzihet me ujë për të formuar një pastë të fortë por të punueshme menjëherë përpara se të aplikohet në sipërfaqe. Reaksioni me ujin çliron nxehtësinë përmes kristalizimit dhe suvaja e hidratuar më pas ngurtësohet.

Suva mund të punohet relativisht lehtë me vegla metalike apo edhe letër smerile, dhe mund të derdhet, qoftë në vend ose për të bërë paraprakisht seksione të paraformuara, të cilat vendosen me ngjitës. Suva nuk është një material i fortë; është i përshtatshëm për mbarim, në vend të ngarkesës, dhe kur aplikohet trashë për dekorim mund të kërkojë një kornizë të fshehur mbështetëse, zakonisht prej metali.

Format e suvasë kanë disa përdorime të tjera. Në mjekësi, gipsi ortopedik ende përdoret shpesh për të mbështetur kockat e thyera. Në stomatologji suva përdoret për të bërë mbresa dentare. Lloje të ndryshme modelesh dhe kallëpësh bëhen me suva. Në art, suva me gëlqere është matrica tradicionale për pikturimin e afreskeve; pigmentet aplikohen në një shtresë të sipërme të hollë të lagur suvaje dhe shkrihen me të në mënyrë që piktura të jetë në të vërtetë në suva me ngjyrë. Në botën e lashtë, si dhe llojet e modeleve zbukuruese në reliev me suva që përdoren ende, suva u përdor gjithashtu gjerësisht për të krijuar relieve të mëdhenj figurative për muret, megjithëse pak prej tyre kanë mbijetuar.

## Referimet
Nikolay Nenovsky

**Nikolay Nenovsky** (lindur më 26 korrik 1963) është një ekonomist bullgar, që punon në fushën e teorisë dhe politikës monetare, historisë monetare dhe historisë së mendimit ekonomik. Ai është profesor i ekonomisë në Universitetin e Picardie Jules Verne, LEFMI,  Amiens, Francë që nga viti 2012. Gjithashtu, ai ka shpjeguar lëndën e Teorisë dhe Historisë së Krizave Financiare në EDHEC Business School, Nice dhe është kërkues i bashkangjitur në SU HSE dhe në Universitetin RUDN në Moskë.

## Edukimi dhe karriera akademike 
Nikolay Nenovsky u diplomua në Universitetin Shtetëror të Moskës (Master në vitin 1989), më pas mori titullin doktor i shkencave ekonomike nga Akademia e Shkencave bullgare (1995) dhe studioi në Francë dhe në Zvicër (1991-1996). Përgjatë plotësimit të doktoraturës ai punoi si lektor në Universitetin e Ekonomisë Kombëtare dhe Botërore, ku me vonë u titullua si Profesor i Ekonomisë.

## Banka Qendrore 
Në 1996 ai ju bashkua Departamentit të Kërkimeve në Bankën Kombëtare të Bullgarisë, ku ai u angazhua me vite në kërkimet teorike dhe empirike, duke u fokusuar në politikën dhe teorinë monetare, në metodat ekonometrike dhe në modelimet ekonomike. Në vitin 1997 ai u vendos drejtues i këtij departamenti. Nenovsky shërbeu si Anëtar I Këshillit të Qeverisjes në Bankën Kombëtare Bullgare nga 2002 deri në 2008. Ai ishte Anëtar i Këshillir Ekonomik te Presidentit të Bullgarisë përgjatë 2002-2008 (në krye të Reportit Ekonomik për Presidentin). Nikolay Nenovsky shërbeu gjithashtu si Këshilltar i Ministrisë së Financave të Bullgarisë (2008-2020). Që nga viti 2020, ai u caktua dhe një herë Anëtar I Këshillit të Qeverisjes në Bankën Kombëtare te Bullgarisë nga Presidenti i Bullgarisë Rumen Radev.

## Publikimet kryesore 
Të gjitha botimet e Nikolay Nenovsky janë të listuara në ResearchGate . 

## Lidhje te jashtme 
* ResearchGate - publikimet https://www.researchgate.net/profile/Nikolay-Nenovsky
* Bulgarian National Bank https://www.bnb.bg/AboutUs/AUBNBGovernment/AUSMembersGCN/index.htm
* LEFMI, UPJV https://www.u-picardie.fr/unites-de-recherche/lefmi/laboratoire-d-economie-finance-management-et-innovation-lefmi--649976.kjsp 
* SU HSE, Moscowhttps://economics.hse.ru/en/det/histmet/persons/
Perde

parapamje|300px|Një erë e lehtë në perde
Një **perde** është një copë pëlhure ose material tjetër i destinuar për të bllokuar ose errësuar dritën, rrymat e ajrit ose (në rastin e një perde dushi), ujin. Një perde është gjithashtu ekrani i lëvizshëm ose perdeja në një teatër që ndan skenën nga auditori ose që shërben si sfond/sfond.

Perde shpesh varen në brendësi të dritareve të një ndërtese për të bllokuar kalimin e dritës. Për shembull, gjatë natës për të ndihmuar gjumin, ose për të ndaluar dritën që të dalë jashtë ndërtesës (duke i ndaluar njerëzit jashtë që të mund të shohin brenda, shpesh për arsye privatësie). Perdet vijnë në forma, materiale, madhësi, ngjyra dhe modele të ndryshme. Ato shpesh kanë seksionet e tyre brenda dyqaneve, ndërsa disa dyqane janë plotësisht të dedikuara për shitjen e perdeve.

Perdet ndryshojnë sipas aftësisë për pastrim, përkeqësimit të dritës ultravjollcë, mbajtjes së vajit dhe pluhurit, thithjes së zhurmës, rezistencës ndaj zjarrit dhe jetëgjatësisë. Perdet mund të përdoren me dorë, me korda, me anë të shtypjes së butonave ose kompjuterë me telekomandë. Ato mbahen jashtë dritares me anë të lidhësve të perdeve. Matja e madhësive të perdes së nevojshme për çdo dritare ndryshon shumë në varësi të llojit të perdes së nevojshme, madhësisë së dritares dhe llojit dhe peshës së perdes.

Perdet janë një formë e trajtimit të dritareve dhe plotësojnë pamjen e përgjithshme të brendshme të shtëpisë. Trajtimi i dritares ndihmon në kontrollin e ambientit dhe rrjedhjes së dritës natyrale në dhomë. Efekti i draperisë ose perdeve shihet më së miri në dritën e ditës, dhe me pozicionimin e duhur të dritës së brendshme, mund të duket tërheqëse edhe gjatë natës.

## Referime
Basma

**Basma** është një tekstil i rëndë i endur thjeshtë i bërë nga pambuku i pazbardhur dhe shpesh i papërpunuar plotësisht. Mund të përmbajë gjithashtu pjesë lëvozhgë të pandarë. Pëlhura është shumë më e trashë se muslin, por më pak e trashë dhe e trashë se kanvacë ose xhins. Megjithatë, ajo është ende shumë e lirë për shkak të pamjes së saj të papërfunduar dhe të pangjyrosur.

Pëlhura ishte fillimisht nga qyteti Calicut në Indinë jugperëndimore. Është bërë nga endësit tradicionalë të quajtur cāliyans. Pëlhura e papërpunuar u ngjyros dhe u printua me nuanca të ndezura, dhe printimet e basmas u bënë të njohura në Evropë.

## Prejardhja
Basma e ka prejardhjen në Calicut, në Indinë Jugore, tani Kerala, gjatë shekullit të 11-të, Ajo u përmend në letërsinë indiane në shekullin e 12-të, kur dijetari dhe shkrimtari Hemachandra përshkroi printime pëlhure basme me një dizajn zambak uji. Basma është thurur duke përdorur pambuk guxharat nga Surat si për dredhë ashtu edhe për ind. Në shekullin e 15-të, basma nga Guxharat u shfaq në Kajro, në atë kohë kryeqyteti i Ejaletit të Egjiptit nën Perandorinë Osmane. Tregtia me Evropën vazhdoi nga shekulli i 17-të e në vazhdim.

## Referime
Gruaja Shqiptare në Botë

**Gruaja Shqiptare në Botë** (**GSHB**) është një organizatë joqeveritare për nderimin e grave shqiptare, e themeluar në 2015 nga Liliana Pere.
Sistemi shtetëror në Suedi

**Politika e Suedisë** zhvillohet në kuadrin e një monarkie kushtetuese demokratike përfaqësuese parlamentare. Pushteti ekzekutiv ushtrohet nga qeveria, e udhëhequr nga kryeministri i Suedisë. Pushteti legjislativ i është dhënë si qeverisë ashtu edhe parlamentit, të zgjedhur brenda një sistemi shumëpartiak. Gjyqësori është i pavarur, i emëruar nga qeveria dhe i punësuar deri në pension. Suedia është zyrtarisht një monarki me një monark që mban pushtetin simbolik.

Suedia ka një histori tipike të demokracisë europiano-perëndimore, duke filluar nga epoka e vjetër e vikingëve që zgjedhin mbretër, duke përfunduar me një pushtet mbretëror të trashëguar në shekullin e 14-të, që në periudha u bë pak a shumë demokratike në varësi të tendencave të përgjithshme evropiane. Regjimi aktual demokratik është produkt i një zhvillimi të qëndrueshëm të institucioneve demokratike të shtuara në mënyrë të njëpasnjëshme, të prezantuara gjatë shekullit të 19-të deri në vitin 1921, kur u prezantua e drejta e votës e grave. Qeveria e Suedisë i është përmbajtur parlamentarizmit – *de jure* që nga viti 1975, *de facto* që nga viti 1917.

Që nga Depresioni i Madh, politika kombëtare suedeze ka qenë kryesisht e dominuar nga Partia e Punëtorëve Social Demokrate, e cila ka mbajtur një shumicë në parlamentin suedez që nga viti 1917. Zgjedhjet e përgjithshme mbahen çdo katër vjet.

Njësia e Inteligjencës Ekonomist e vlerësoi Suedinë një "demokraci të plotë" raportin e saj për vitin 2020. Suedia është renditur gjithashtu si një demokraci liberale nga Instituti V-Dem (2021) dhe shënon 40/40 për mbrojtjen e të drejtave politike sipas Freedom House (2020).

## Referime
Deti Azov

parapamje|Deti Azov nga pamja satelitore
Deti i Azovit është det në Evropën Lindore, dhe nganjëherë konsiderohet si një shtrirje veriore e Detit të Zi. Deti Azov kufizohet në veri dhe perëndim (gadishulli i Krimesë) nga Ukraina dhe në lindje-juglindje me Rusinë. Deti Azov lidhet me Detin e Zi me ngushticën e Kerçit. Lumenjtë e mëdhenj që derdhen në Detin Azov, lumi Don dhe lumi Kuban, e lidhin atë me zemrën kontinentale. 

Deti i Azovit është rreth 340 km i gjatë dhe 135 km i gjerë dhe ka një sipërfaqe prej rreth 37,600 km katrorë. Deti Azov është deti më i cekët në botë, me thellësi që varion nga 0.9 në 14 metra. Dyshemeja e detit është relativisht e lëmuar dhe e sheshtë për shkak të depozitimeve të baltës, rërës dhe guaskave nga prurja e lumenjve. Këto vendburime kanë shtuar numrin e gjireve, lagunave dhe limaneve. 

## Klima 
Klima e Detit Azov është kontinentale. Temperatura e zakonshme vjetore atmosferike është 9–11°C. Në korrik temperatura e zakonshme është 23,5–24,5°C, kurse në janar 0–6°C. Gjatë vitit 220–500 mm reshje. Për shkak se Deti i Azovit është i cekët dhe i vogël, ujërat e tij zhvendosen shpejt, madje deri në fund. Prandaj ka pak ndryshim në temperaturë dhe kripësi nga sipërfaqja në fund. Temperatura mesatare vjetore e ujërave sipërfaqësore është 11–12°C. Në muajt më të ngrohtë temperatura mesatare e sipërfaqes është 25-30°C, ndërsa në dimër është nën 0°C. Në dimër, deti i Azovit ngrin nga dy muaj (në ngushticën e Kerçit) deri në katër muaj (në Tahanrih). Kripësia normale është 11-13 përqind. Në pjesën verilindore, ku zbrazen ujërat e ëmbla të lumit Don, kripësia mezi arrin 2-3 për qind, por në pjesën jugore dhe perëndimore, ku marrin ujërat më të kripura të Detit të Zi dhe liqenit të Syvashit (i cili ka një kripësi prej 60 përqind), kripësia rritet në 17.5 përqind. Uji në Detin Azov është i turbullt.
parapamje|300px|Bregu i Detit Azov

## Referime
Marrëveshja e Stabilizim-Asociimit BE-Shqipëri

**Marrëveshja e Stabilizim-Asociimit BE-Shqipëri**, shkurt MSA BE-Shqipëri, u nënshkrua nga Shqipëria më 12 qershor 2006, dhe u ratifikua nga shtetet e Bashkimit Evropian veç-e-veç nga 19 dhjetori 2006 (Letonia) deri më 26 shkurt 2009 (Greqia). Hyri në fuqi më 1 prill 2009.

Këshilli i Stabilizim-Asociimit (KSA) shqyrton rregullisht zbatimin e MSA-së dhe realizimin e reformave ligjore, administrative, institucionale dhe ekonomike nga ana e Shqipërisë.

## Takimet e Këshillit 
### Takimi i parë 
18 maj 2009

### Takimi i dytë 
11 maj 2010

### Takimi i tretë 
### Takimi i katërt 
### Takimi i pestë 
### Takimi i 6-të 
12 maj 2014

### Takimi i 7-të 
18 maj 2015

### Takimi i 8-të 
8 shtator 2016

### Takimi i 9-të 
2017

### Takimi i 10-të 
14 nëntor 2018

### Takimi i 11-të 
1 mars 2021

### Takimi i 12-të 
## Shih edhe 
* Marrëveshja e Stabilizim Asociimit
* Zgjerimi i Bashkimit Evropian

## Referime
Bajpasi i Tiranës

**Bajpasi i Tiranës**, zyrtarisht Rruga Përcjellëse Dytësore e Tiranës, është një projekt që do të lidhë autostradat Tiranë—Durrës (SH2) dhe Tiranë—Elbasan (A3). Do të jetë pjesë e Korridorit Pan-Evropian VIII, e cila do të krijojë një rrugë pa ndërprerje nga Durrësi në Varna të Bullgarisë. Bajpasi do të ketë një gjatësi prej 21,5 km.

Kostoja totale e projektit do të jetë prej 190,6 milionë € (9 milionë € grante, 111,7 milionë € hua, dhe 9,9 milionë € kontribut kombëtar i Shqipërisë). 

Bajpasi synon të kanalizojë trafikun larg qytetit dhe të krijojë një sistem transporti më efikas dhe të integruar në rrjetet kryesore rrugore rajonale dhe evropiane.

## Shih edhe 
* Rrjeti rrugor në Shqipëri

## Referime
W

**W** është një shkronjë e alfabetit latin, që nuk gjendet në alfabetin e gjuhës shqipe.

## Shih edhe 
----
Zarfi

parapamje|Zarf i zakonshëm me letër
Një **zarf** është një artikull i zakonshëm paketimi, i bërë zakonisht nga materiali i hollë dhe i sheshtë. Është projektuar që të përmbajë një objekt të sheshtë, të tillë si një letër ose kartë.

Zarfet tradicionale janë bërë nga fletë letre të prera në një nga tre format: një rhombus, një kryq me krahë të shkurtër ose një katana. Këto forma lejojnë që struktura e zarfit të bëhet duke palosur anët e fletës rreth një zone qendrore drejtkëndore. Në këtë mënyrë, formohet një mbyllje me fytyrë drejtkëndëshe me një rregullim prej katër përplasjesh në anën e pasme.

## Historia
Zarfi i parë i njohur nuk ishte aspak i ngjashëm me zarfin e letrës së sotme. Mund të datohet rreth viteve 3500 deri në 3200 p.e.r. në Lindjen e Mesme të lashtë. Sferat e zbrazëta prej balte u formuan rreth argumenteve financiare dhe u përdorën në transaksione private. Dy personat që zbuluan këto zarfe të parë ishin Jacques de Morgan, më 1901, dhe Roland de Mecquenem, më 1907.

Zarfat e letrës u zhvilluan në Kinë, ku letra u shpik në shekullin e 2-të p.e.r.. Zarfat e letrës, të njohura si *chih poh*, përdoreshin për të ruajtur dhuratat e parave. Në dinastinë Southern Song, gjykata perandorake kineze përdorte zarfe letre për të shpërndarë dhurata monetare për zyrtarët e qeverisë.

Në historinë perëndimore, që nga koha kur materiali fleksibël i shkrimit u bë më i disponueshëm në shekullin e 13-të deri në mesin e shekullit të 19-të, korrespodenca zakonisht sigurohej nga një proces i palosjes dhe vulosjes së shkronjave, i cili ndonjëherë përdorte teknika të hollësishme të mbylljes së shkronjave për të treguar ngatërrimin ose vërtetojnë vërtetësinë. Disa nga këto teknika, të cilat mund të përfshijnë qepje ose vula dylli, u përdorën gjithashtu për të siguruar zarfet e bëra me dorë.

Përpara vitit 1840, zarfet e bëra me dorë ishin të gjitha ato që ishin në dispozicion për përdorim, si komercial ashtu edhe shtëpiak. Në 1840, George Wilson nga Londra iu dha një patentë për një makinë për prerjen e zarfeve (patentë: "një makinë e përmirësuar për prerjen e letrës"), por zarfet duhej ende të paloseshin me dorë. Në vitin 1845, Edwin Hill and Warren De La Rue iu dha një patentë britanike për makinën e parë të palosjes së zarfeve.

“Zarfet” e prodhuara nga makina Hill/De La Rue nuk ishin si ato që përdoren sot. Ato ishin fletë të sheshta në formë diamanti, loze (ose rhombus) ose "boshllëqe" që ishin prerë paraprakisht në formë përpara se të futeshin në makinë për t'u rrudhur dhe të bëheshin gati për palosje për të formuar një mbyllje drejtkëndëshe. Skajet e fletëve të mbivendosura të trajtuara me një paste ose ngjitës dhe mënyra e sigurimit të zarfit ose mbështjellësit ishte një zgjedhje e përdoruesit. Rregullimi simetrik i përplasjes nënkuptonte që ai mund të mbahej së bashku me një vulë të vetme dylli në majën e përplasjes më të lartë.

Kaluan afro 50 vjet përpara se të shfaqej një makinë e suksesshme komerciale për prodhimin e zarfeve të gomuara paraprakisht, si ato që përdoren sot.

## Shënimet
## Referime
Frano Illia

**Frano Illia** (Juban, 21 shkurt 1918 - Shkodër, 22 tetor 1997) ka qenë klerik katolik shqiptar, arqipeshkëv i Shkodrës pas rënies së regjimit komunist, mbledhës i kanunit të Kurbinit që e titulloi *Kanuni i Skënderbegut* si dhe përkthyes i pjesës ku në veprën *Illyricum Sacrum* trajtohet historia kishtare brenda territorit të shtetit shqiptar.

## Biografia 
## Referime
Delikti verbal

**Delikti verbal** ishte emërtimi për veprën penale të parashikuar në nenin 133 të Kodit Penal të Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë. Mbi bazën e kësaj dispozite ligjore u zhvilluan shumë procese politike, me ndëshkime drastike ndaj personave që vinin në dyshim korrektësinë e sundimit komunist jugosllav.

## Përmbledhje 
Në tërësi, dispozita në fjalë thoshte:

: (1) kushdo që me mbishkrim, fletëpalosje, vizatim, fjalim ose në ndonjë mënyrë tjetër thërret ose inkurajon përmbysjen e qeverisjes së klasës punëtore dhe popullit punonjës, ndryshimin antikushtetues të rendit shoqëror socialist vetëqeverisës, prishjen e vëllazërisë, unitetit dhe barazisë së popujve dhe kombësive, përmbysjen e organeve shoqërore të vetëqeverisjes ose organet e tyre ekzekutive, reziston ndaj vendimeve të autoriteteve kompetente dhe vetëqeverisjes që janë të rëndësishme për mbrojtjen dhe zhvillimin e marrëdhënieve socialiste vetëqeverisëse, sigurinë dhe mbrojtjen e vendit, ose paraqet në mënyrë dashakeqe dhe të pavërtetë kushtet socio-politike në vend,

: dënohet me burgim prej një deri në dhjetë vjet.

: (2) Kushdo që veprën nga paragrafi 1 i këtij neni e kryen me ndihmën ose nën ndikimin e jashtëm, dënohet me burgim jo më pak se tre vjet.

Dispozita të ngjashme ekzistonin edhe në ligjet e shteteve të tjera komuniste dhe në disa prej tyre ekzistojnë madje edhe sot. Kështu, p.sh. personat që shprehin mospajtime me Qeverinë e Partisë Komuniste të Kubës, në përputhje me dispozitat e nenit 204 të Kodit Penal Kuban do të dënohen për veprën “*defamacion de las instituciones* ” me burgim nga tre muaj deri në një vit.  Në vitin 2017, në këtë vend kishte rreth 100 të burgosur politikë. 

Dënimet për delikte verbale u shqiptuan me ashpërsi ekstreme në Jugosllavinë komuniste. I burgosuri më i ri politik ishte Marc Petritz, i cili ishte vetëm 18 vjeç kur u arrestua në Ditën e Krishtlindjes 1986 dhe u dënua me disa vite burg në virin 1987.  Kështu, në vitin 1981, Marko Veselica, disident dhe anëtar i udhëheqjes së Matica Hrvatska (Amëza Kroate), u dënua me 11 vjet burg (që më vonë u reduktua në 7 vjet) për qëndrime kritike ndaj qeverisë jugosllave të bëra në një intervistë për gazetën gjermane "Der Spiegel".   Vlado Gotovac, gjithashtu punonjës i Matica Hrvatska, u dënua me katër vjet burg në vitin 1972 për fjalimin e tij kritik mbi sundimin komunist; më pas në vitin 1977 u dënua sërish me dy vjet burg për një intervistë në televizionin suedez.  Mes të burgosurve me kohën më të gjatë të qëndrimit në burgje jugosllave dallohej sidomos Adem Demaçi. Madje, në bazë të kësaj dispozite ligjore, edhe këndimi i këngës me titull "Atdheu ynë i bukur" (), himni aktual i Republikës së Kroacisë, persekutohej ashpër. Veprime të ngjashme merreshin edhe ndaj atyre që guxonin të këndonin vargje të Himnit të Flamurit (Rreth flamurit të përbashkuar). 

## Shih edhe 
* Ligji
* Gjykata
* E drejta kushtetuese
* Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë

## Lidhje të jashtme 
* Koncepti i kriminelit politik (1972) ) , Stephen Schafer, Journal of Criminal Law and Criminology Vol 62 nr. 3

## Referime
Pedagogjia ushtarake

**Pedagogjia ushtarake** është një lëndë përkatësisht disiplinë shkencore që merret me studimin e arsimit ushtarak (si me mësimdhënien bazë të aftësive themelore ushtarake, ashtu edhe me zhvillimin e parimeve arsimore dhe edukative në mbrojtjen ushtarake në tërësi).

## Përmbledhje 
Lënda e pedagogjisë ushtarake shtrihet në aplikimet praktike të të nxënit dhe të mësimdhënies, si dhe në planifikimin e trajnimit të njësive bazë. Në disa vende të botës, pedagogjia ushtarake mund të studiohet në institucione përkatëse arsimore dhe edukative (akademi ushtarake). Si një disiplinë shkencore është zhvilluar sidomos pas Luftës së Dytë Botërore. Çështjet tjera me të cilat merret kjo disiplinë janë ato të cilat lidhen me organizimin dhe hulumtimin e punës arsimore dhe edukative të ushtarëve dhe të kuadrit komandues ushtarak e gjithashtu edhe për përgatitjen e masave të gjëra popullore për mbrojtje dhe vetëmbrojtje. 

## Shih edhe 
* Arsimi
* Ushtria
* Pedagogjia
* Arsimi ushtarak
* Akademia ushtarake

## Burimet 
* Juha Mäkinen, Jarmo Toiskallio 2009. *Sotilaspedagogiikka. Sotiluuden ja toimintakyvyn teoriaa ja käytäntöä*. Maanpuolustuskorkeakoulu, Helsinki. Johtamisen ja sotilaspedagogiikan laitos. Julkaisusarja 1, n:o 3. 126 s. (teoksen sähköinen kopio)
József Kardos (Kolozsvári)

**József Kardos** (i lindur më 11 korrik 1952 në Kluzh-Napoka dhe vdiq më 5 mars 2022 në Gyula, Hungari) ishte një politikan dhe lojtar i kriketit hungarez me origjinë transilvaneze.

József Kardos (Kolozsvári) lindi më 11 korrik 1952 në Kluzh-Napoka dhe prindërit tuaj.

Kardos pati një karrierë testuese që përfshiu vitet '80 dhe '90 me kombëtaren hungareze.

Kardos do t'i bashkohej UDMR Cluj për të qenë i përhershëm në 1997.

Kardos Unë u pushova nga UDMR Cluj në korrik 2010.

Kardos vdiq në orën 8 të mëngjesit nga hepatiti, stomaku dhe SARS-CoV-2 më 5 mars 2022 në Spitalin Gyula.
Fluksi

**Fluksi** përshkruan çdo efekt që duket se kalon ose udhëton (nëse lëviz në të vërtetë apo jo) nëpër një sipërfaqe ose substancë. Fluksi është një koncept në matematikën e aplikuar dhe llogaritjen vektoriale që ka shumë aplikime në fizikë. Për fenomenet e transportit, fluksi është një sasi vektoriale, që përshkruan madhësinë dhe drejtimin e rrjedhës së një substance ose vetie. Në llogaritjen vektoriale fluksi është një sasi skalare, e përcaktuar si integral i sipërfaqes së komponentit pingul të një fushe vektoriale mbi një sipërfaqe.

## Shiko edhe 
* Matematika

## Referime
Mishtari

[parapamje|250px|Një kasap në punë në [Siria|Siri]]
**Mishtari** apo **kasapi** është një person që mund të therë kafshë, të veshë mishin e tyre, të shesë mishin e tyre ose të marrë pjesë në ndonjë kombinim të këtyre tre detyrave. Ata mund të përgatisin copa standarde të mishit dhe shpendëve për shitje në objektet ushqimore me pakicë ose me shumicë. Mishtari mund të punësohet në supermarkete, dyqane ushqimore, dyqan kasapi dhe tregje peshku, thertore ose mund të jetë i vetëpunësuar.

## Detyrat
Mishtari është një linjë tradicionale e punës. Në botën e industrializuar, thertoret përdorin mishtarët për të therur kafshët, duke kryer një ose disa nga hapat në mënyrë të përsëritur si specialistë në një linjë çmontimi gjysmë të automatizuar. Hapat përfshijnë trullosjen (duke e bërë kafshën të paaftë), heqjen (prerjen e arterieve karotide ose brachiale për të lehtësuar heqjen e gjakut), heqjen e lëkurës (heqjen e lëkurës ose lëvozhgës) ose përvëlimin dhe heqjen e flokëve (mishit të derrit), eviscerimin (heqjen e organeve të brendshme) dhe çarjen ( duke e ndarë kufomën përgjysmë gjatësore).

Pas ftohjes së kufomave (përveç rastit kur "kockat e nxehta"), thesari parësor konsiston në përzgjedhjen e kufomave, anëve ose lagjeve nga të cilat mund të prodhohen prerje primare me humbje minimale; ndarja e prerjeve primare nga trupi i pajetë; shkurtimi i prerjeve primare dhe përgatitja e tyre për therje ose shitje dytësore; dhe ruajtjen e mishit të prerë. Kasapja dytësore përfshin kockat, prerjen dhe shtimin e vlerës së prerjeve primare, në përgatitje për shitje. Historikisht, mishërimi parësor dhe dytësor kryheshin në të njëjtin ndërmarrje, por ardhja e metodave të ruajtjes (paketimi me vakum) dhe transporti me kosto të ulët i ka ndarë në masë të madhe ato.

Në disa pjesë të botës, është e zakonshme që kasapët të kryejnë shumë ose të gjitha detyrat e kasapit. Aty ku ftohja është më pak e zakonshme, këto aftësi kërkohen për të shitur mishin e kafshëve të therura.

## Referime
Deni Sanxhaku

**Deni Sanxhaku** është aktiviste e të drejtave të grave dhe komunitetit LGBT .

Deni angazhohet prej vitesh në shoqërinë civile për të drejtat e grave dhe fuqizimin e lëvizjeve feministe në Shqipëri .

## Referimet
Alicia Vikander

Alicia Amanda Vikander është aktore e mirënjohur dhe balerinë suedeze .

## Biografia 
Alicia Vikander lindi më 3 tetor 1988 në Goteborg , Suedi .Nëna e saj , Maria Fahl, është aktore ,ndërsa babai i saj , Svante Vikander, është psikiatër.    Ajo është një e katërta finlandeze .  

Vikander e filloi karrierën e saj të aktrimit në moshën shtatë vjeçare, duke luajtur në një produksion të *Kristina från Duvemåla* në The Göteborg Opera, shkruar nga Björn Ulvaeus dhe Benny Andersson nga ABBA . Ajo ka aktruar në disa muzikalë në opera, si *Tingulli i Muzikës* dhe *Les Misérables .*Në vitin 1997 ka marr pjesë në shfaqjen e këngës për fëmijë TV4 *Småstjärnorna , ku* performoi këngën e Helen Sjöholms, "Du måste finnas". 

Vikander e filloi karrierën në balet që në moshën nëntë vjeçare me *Svenska Balettskolan i Göteborg* (1998–2004).Në moshën 15-vjeçare, Vikander u zhvendos nga Goteborgu  në Stokholm për t'u stërvitur në shkollën e lartë të baletit .Ajo është stërvitur një semestër në Akademinë Amerikane të Baletit në Nju Jork. 

Në moshën 16-vjeçare, ajo pothuajse e la shkollën për t'u angazhuar plotësisht në serialet televizive në të cilat punoi me regjisorin Tomas Alfredson, ku dhe ndoqi pasionin e saj për aktrimin. Ajo e braktisi karrierën e saj në kërcim gjatë adoleshencës për shkak të lëndimeve.  Vikander u pranua në shkollën juridike, por ajo nuk i ndoqi studimet kurrë, për të ndjekur karrierën si aktore.

## Karriera 
Karriera e hershme
Vikander e filloi karrierën e saj duke u shfaqur në një numër filmash të shkurtër dhe role televizive në Suedi . Midis vitit 2008 dhe 2010 u angazhua në dramën televizive suedeze Andra Avenyn .

## Referime
Katarina Taikon

**Katarina Taikon-Langhammer** (29 korrik 1932 &#x2013; 30 dhjetor 1995) ishte një aktiviste, shkrimtare dhe aktore, suedeze, pjesë e kastës Kalderash të komunitetit rom. Ajo udhëhoqi lëvizjen për të drejtat civile në Suedi. Ajo ishte motra e Rosa Taikon .

## Biografia 
Gjatë fëmijërisë së Taikon, komuniteti romë në Suedi ende jetonte në kampe dhe duhej të lëviznin shpesh, gjë që e bënte të vështirë për fëmijët romë të merrnin ndonjë arsim shkollor. Ndaj Taikon nuk mësoi të lexonte dhe të shkruante derisa ishte në adoleshencë.

Në vitin 1946, në moshën 14 -vjeçare Taikon u martua me një burrë. Dy vjet më pas, në vitin 1948, në moshën 16-vjeçare  ajo mori pjesë në filmin e shkurtër dokumentar të Arne Sucksdorff, *Uppbrott*, ku kërceu rreth zjarrit të kampit. Xhirimi i dokumentarit bëri të mundur që Taikon të divorcohej nga bashkëshorti. Për dekadën e ardhshme, Taikon luajti në disa filma suedezë. 

Taikon ia kushtoi jetën përmirësimit të kushteve dhe garantimit të të drejtave civile për romët në Suedi dhe në mbarë botën. Përmes punës së saj të palodhshme, debatit, shkrimit dhe komunikimit të vazhdueshëm me autoritetet suedeze, romëve iu dha e njëjta e drejtë për strehim dhe arsim si të gjithë suedezët e tjerë. Në vitin 1953, vendimi i marrë ne 1914 për ndalimin e emigracionit rom përfundoi. Kjo bëri që romët e tjerë të kërkonin strehim në Suedi dhe popullsia, në fillim më pak se një mijë njerëz, filloi të rritej.

Taikon u përpoq të bindte autoritetet suedeze se në fakt, ky komunitet romësh të ardhur, ishin refugjatë politikë, të cilët ishin shtypur dhe përndjekur në vendet e tyre. Pas përpjekjeve të pafrytshme për të ndihmuar një grup prej 47 romësh francezë për të marrë azil në Suedi, ajo vendosi të ndryshojë strategjinë e saj. Ajo kuptoi se për t'i dhënë fund paragjykimeve ndaj popullit të saj, ajo duhet tu drejtohej të rinjve. Kështu që filloi të shkruante libër për fëmijërinë e saj , duke krijuar  serinë e njohur të librave për fëmijë, *Katitzi* (në vitin 1979 u prodhua një serial televiziv i bazuar në libra) . Motra e saj Rosa më vonë shkroi:padrejtësitë e tmerrshme të cilat janë kryer kundër ciganëve për shekuj me radhë, që rezultoi me privim të të drejtave civile për brezit tim dhe atyre paraardhës, mund të kishin vazhduar në vendin tonë nëse, në vitet 60, Katarina Taikon nuk do të kishte vendosur të luftonte paragjykimin dhe racizmin në të gjitha format e tij. Ajo shkroi libra dhe artikuj të panumërt në gazeta, iu drejtua kryeministrave, qeverisë, parlamentit dhe të gjitha partive politike. Katarina Taikon pas një arresti akrdiak, qëndroi në koma për 13 vjet. Kjo i solli dëmtimi i trurit dhe si pasojë vdekjen. Ajo është quajtur Martin Luther King i Suedisë. 

* 2015 - *Taikon*
* 1956 - *Sceningång*
* 1953 - *Åsa-Nisse në semestrin*
* 1953 - *Marianne*
* 1951 - *Tull-Bom*
* 1950 - *Motorkavaljerer*
* 1949 - *Singoalla*
* 1948 - *Uppbrott*

## Referime
Tuva Novotny

**Tuva Moa Matilda Karolina Novotny Hedström**. Ajo lindi me 21 dhjetor ne vitin 1979. Tuva është një aktore, regjisore dhe këngëtare suedeze. 

Novonty lindi në Stokholm dhe u rrit në Åmot, Brunskog, jashtë Arvikës . Tuva  është vajza e regjisorit çek David Novotny dhe artistit suedez Barbro Hedström.

## Kinematografia 
* 1996 - 1999: *Botë të ndara* ( telenovelë televizive ) 
* 1997: *Tik Tak*
* 2000: *Përgjumësi,Naken*, *Jalla! Jalla!,Herr von Hancken* 
* 2001: *Anja*
* 2002:*E padukshme*

##  Muzikë 
* 2003 – "Newfound Lover", nga albumi *Smala Sussi*

## Linqe te jashtme 
* 

## Referime