Shteti i Sllovenëve, Kroatëve dhe Serbëve

**Shteti i Sllovenëve, Kroatëve dhe Serbëve** (serbokroatisht: *Država Slovenaca, Hrvata i Srba* / Држава Словенаца, Хрвата и Срба; sllovenisht: *Država Slovencev, Hrvatov in Srbov*) ishte një ent politik që u krijua në tetor 1918, në fund. të Luftës së Parë Botërore, nga sllovenët, kroatët dhe serbët që banonin në pjesët më jugore të Perandorisë Austro-Hungareze. Edhe pse i panjohur ndërkombëtarisht, ky ishte mishërimi i parë i një shteti jugosllav të themeluar mbi ideologjinë pan-sllave. Tridhjetë e tre ditë pasi u shpall, shteti iu bashkua Mbretërisë së Malit të Zi dhe Mbretërisë së Serbisë për të formuar Mbretërinë e Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve.

## Emri 
Emri i shtetit rrjedh nga tre grupet kryesore etnike sllave të jugut që banonin aty: sllovenët, kroatët dhe serbët.

Kroatët e identifikuar në emër ishin ata që banonin në mbretëritë e mëparshme të Kroacisë-Sllavonisë, Bosnjës dhe Hercegovinës dhe Dalmacisë (përfshirë Boka Kotorska).

Serbët e identifikuar në emër ishin ata që banonin në Bosnje dhe Hercegovinë, Kroaci-Sllavoni, Dalmaci (përfshirë Boka Kotorska dhe Bregdetin e Malit të Zi), jo ata që banonin në Mbretërinë e Serbisë (e cila përfshinte territorin e Maqedonisë së Veriut të sotme), as ata që jetojnë në Mbretërinë e Malit të Zi apo Vojvodinës (përfshirë Banat, Bačka, Baranya).

Më 14 tetor 1918, ministri i jashtëm austriak Baron István Burián von Rajecz kërkoi një armëpushim bazuar në *Katërmbëdhjetë Pikat* e përshkruara në janar 1918 nga presidenti amerikan Woodrow Wilson, pika 10 e të cilit thoshte: "Populli i Austro-Hungarisë, vendi i të cilit midis kombeve ne dëshirojmë të shohim të mbrojtur dhe të siguruar, duhet t'i jepet mundësia më e lirë për zhvillimin autonom." Dy ditë më vonë, Perandori Karl nxori një deklaratë ("Manifesti Perandorak i 16 tetorit 1918"), i cili parashikonte një modifikim të rëndësishëm të strukturës së Perandorisë duke u dhënë autonomi të gjerë popujve të saj, duke përfshirë federalizimin e Cisleithania.

Shteti u shpall zyrtarisht më 29 tetor 1918. Presidenti i parë i tij ishte një slloven, Anton Korošec. Dy nënkryetarët ishin një serb, Svetozar Pribićević, dhe një kroat, Ante Paveliq.

## Konflikti me Italinë 
Për të shmangur dorëzimin e tyre tek Fuqitë e Antantës, Perandori Karl ia caktoi Këshillit Kombëtar të gjithë Marinën Austro-Hungareze, flotën tregtare austro-hungareze dhe të gjitha portet, arsenalet dhe fortifikimet e bregut austro-hungarez. Këshilli Kombëtar u dërgoi nota diplomatike qeverive të Antantës duke i njoftuar se kishin marrë kontrollin e këtyre aseteve dhe nuk ishin në luftë. Flota, megjithatë, shpejt u sulmua dhe u copëtua nga marina italiane, Regia Marina.

Austro-Hungaria arriti një armëpushim me Italinë përmes Armëpushimit të Villa Giustit të nënshkruar më 4 nëntor 1918. Kjo marrëveshje përcaktonte se Italia mund të pushtonte pjesë të mëdha të territorit që ishte përfshirë në shtetin e sllovenëve, kroatëve dhe serbëve. Trupat italiane pushtuan më pas Istrinë dhe pjesën më të madhe të Dalmacisë dhe qëndruan atje deri në vitin 1921, kur Traktati i Rapallos hyri në fuqi.

## Krijimi i Mbretërisë së Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve 
[parapamje|Delegacioni i [Ushtrisë Mbretërore Serbe|Ushtrisë Serbe në një paradë të përbashkët në Zagreb në Sheshin Ban Jelaçiq më 1918]]
[parapamje|Delegacioni i Këshillit Kombëtar të *Shtetit të Sllovenëve, Kroatëve dhe Serbëve* i udhëhequr nga [Ante Paveliq (1869–1938)|Ante Paveliq duke lexuar fjalimin përpara regjentit Aleksandër, 1 dhjetor 1918]]

Shteti i Sllovenëve, Kroatëve dhe Serbëve nuk mori njohje diplomatike ndërkombëtare para se të pushonte së ekzistuari. Në një shënim të 31 tetorit, Këshilli Kombëtar informoi qeveritë e Mbretërisë së Bashkuar, Francës, [[Italia|Italisë] dhe Shteteve të Bashkuara se Shteti i Sllovenëve, Kroatëve dhe Serbëve ishte krijuar në zonat sllavo-jugore që kishin qenë pjesë e Austro-Hungarisë, dhe se shteti i ri synonte të formonte një shtet të përbashkët me Serbinë dhe Malin e Zi. E njëjta notë iu dërgua qeverisë së Mbretërisë së Serbisë dhe Komitetit Jugosllav në Londër. Kryeministri i Serbisë Nikola Pashiq iu përgjigj notës më 8 nëntor, duke njohur Këshillin Kombëtar në Zagreb si "qeveri ligjore të serbëve, kroatëve dhe sllovenëve që jetojnë në territorin e Austro-Hungarisë" dhe njoftoi qeveritë e Mbretërisë së Bashkuar dhe Francës, Italia dhe Shtetet e Bashkuara u kërkojnë atyre të bëjnë të njëjtën gjë.

Më 23–24 nëntor, Këshilli Kombëtar shpalli "bashkimin e shtetit të sllovenëve, kroatëve dhe serbëve të formuar në të gjithë zonën sllavo-jugore të ish-Austro-Hungarisë me Mbretërinë e Serbisë dhe Malit të Zi në një shtet të bashkuar të sllovenëve. , kroatët dhe serbët”. Për zbatimin e këtij vendimi u caktuan 28 anëtarë të këshillit bazuar në udhëzimet e miratuara të Këshillit Nacional për zbatimin e marrëveshjes për organizimin e shtetit të bashkuar me qeverinë e Mbretërisë së Serbisë dhe përfaqësuesit e partive politike në Serbi dhe Mal të Zi. Udhëzimet u shpërfillën kryesisht nga anëtarët e delegacionit që negociuan me Regjentin Aleksandër.

Më 1 dhjetor, Regjenti Aleksandër shpalli bashkimin e "Serbisë me tokat e shtetit të pavarur të sllovenëve, kroatëve dhe serbëve në një Mbretëri të bashkuar të Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve". Pasi Këshilli Kombëtar pushoi së funksionuari, ai kurrë nuk e ratifikoi zyrtarisht shpalljen, e as Parlamenti i Serbisë, i cili mori parasysh deklaratën më 29 dhjetor 1918.

Detyra e fundit e rëndësishme e Këshillit Kombëtar ishte të emëronte përfaqësues në Përfaqësimin e Përkohshëm Kombëtar në fillim të vitit 1919.

## Referime 
* 
* 
* 

## Lidhje të jashtme 
* Država Slovenaca, Hrvata i Srba (1918) (në kroacisht)
* Harta 

## Referime