Tiberi II Konstandini

**Tiberi II Konstandini**   (latinisht: *Tiberius Constantinus; *;  vdiq më 14 gusht 582) ishte perandor romak i Lindjes nga 574 në 582. Tiberius u ngrit në pushtet në vitin 574 kur Justini II, para një avari mendor, e shpalli atë Cezar dhe e adoptoi atë si djalin e tij. Në vitin 578, Justini II që po vdiste i dha atij titullin august, duke u bërë kështu bashkëperandor përkrah tij. Tiberius u bë sundimtar i vetëm më pak se dy javë më vonë, duke marrë emrin mbretëror "Konstantin" nën të cilin ai mbretëroi deri në vdekjen e tij.

## Biografia 
Tiberi ka lindur në rajonin kufitar mes Ilirisë dheThrakisë në mesin e shekullit të 6-të,  Tiberius u emërua në postin e noterit . Atje, diku pas vitit 552, ai u prezantua nga Patriarku Eutichius me perandorin e ardhshëm, Justin II,  me të cilin u bë miq të fortë.  Nën patronazhin e Justinit, Tiberius u promovua në pozicionin e *Comes excubitorum*, të cilin e mbajti nga afërsisht 565 deri në 574. Ai ishte i pranishëm gjatë pranimit perandorak të Justinit më 14 nëntor 565 dhe gjithashtu mori pjesë në inaugurimin e tij si konsull më 1 janar 566. 

Justini pushoi së bërë pagesat për avarët, të cilat ishin zbatuar nga paraardhësi i tij, Justiniani . Në 569, ai emëroi Tiberius në postin e *Magister utriusque militiae*, me udhëzime për t'u marrë me avarët dhe kërkesat e tyre. Pas një sërë negociatash, Tiberius ra dakord të lejonte avarët të vendoseshin në territorin romak në Ballkan, në këmbim të pengjeve meshkuj të marrë nga krerët e ndryshëm avarë.  Megjithatë, Justini e hodhi poshtë marrëveshjen, duke këmbëngulur në marrjen e pengjeve nga familja e vetë Khanit Avar. Ky kusht u refuzua nga avarët dhe kështu Tiberius u mobilizua për luftë. 

Në 570, ai mundi një ushtri avare në Traki dhe u kthye në Kostandinopojë .  Ndërsa përpiqej të ndiqte atë fitore në fund të 570 ose në fillim të 571, Tiberius u mund në një betejë  në të cilën ai i shpëtoi mezi vdekjes, pasi ushtria e tij po ikte nga fusha e betejës.  Duke rënë dakord për një armëpushim, Tiberius siguroi një shoqërim për të dërguarit avarë për të diskutuar kushtet e një traktati me Justinin. Pas kthimit të tyre, të dërguarit avarë u sulmuan dhe u grabitën nga anëtarët e fiseve vendase, duke i shtyrë ata t'i drejtoheshin Tiberit për ndihmë. Ai gjurmoi grupin përgjegjës dhe ia ktheu mallin e vjedhur. 

Në 574, Justini pati një prishje mendore, duke e detyruar Perandoreshën Sofia t'i drejtohej Tiberiusit për të menaxhuar perandorinë, e cila po luftonte persët në lindje dhe po përballej me krizën e brendshme të murtajës.  Për të arritur një masë të hapësirës së frymëmarrjes, Tiberius dhe Sofia ranë dakord për një armëpushim njëvjeçar me Persianët, me koston e 45,000 nomismata .  Më 7 dhjetor 574, Justini, në një nga momentet e tij më të kthjellëta, i bëri Tiberius shpallur Cezarin dhe e adoptoi atë si djalin e tij. Tiberius i shtoi emrin Konstandin emrit të tij.   Edhe pse pozicioni i tij tani ishte zyrtar, ai ishte ende në varësi të Justinit. Sophia ishte e vendosur të qëndronte në pushtet dhe e mbajti Tiberiusin fort të kontrolluar derisa Justini vdiq, në 578.  

Një ditë pas emërimit të tij si Cezar, murtaja u qetësua, duke i dhënë Tiberius më shumë liri lëvizjeje sesa Justini kishte mundur të arrinte. Tiberius gjithashtu hartoi një kurs shumë të ndryshëm nga paraardhësi i tij dhe vazhdoi të shpenzonte paratë që Justini kishte kursyer me këmbëngulje për të mbrojtur kufijtë perandorakë dhe për të fituar mbi popullin që ishte kthyer kundër tij.   Sipas Palit Diakonit, Tiberius gjeti dy thesare: thesarin e Narses dhe 1000 *centenaria* : 100.000 paund ar ose 7.200.000 solidi ( *nomismata* ), nën një pllakë. Thesaret iu dhanë të varfërve, për tmerrin e Sofisë. 

Krahas donacioneve bujare, ai vazhdoi edhe uljen e të ardhurave shtetërore duke hequr taksat për verën dhe bukën e vendosur nga Justiniani I. Ai vazhdoi ndalimin zyrtar të shitjes së guvernatorëve, i cili ishte shumë popullor. Ai gjithashtu negocioi një armëpushim me avarët, duke u paguar atyre 80,000 nomismata në vit, për të cilat avarët ranë dakord të mbronin kufirin e Danubit, duke lejuar kështu Tiberin të transferonte trupat në lindje për një rinovim të planifikuar të konfliktit kundër Persianëve. 

Në vitin 575, Tiberius filloi të lëvizte ushtritë e Thrakisë dhe Ilirikut në provincat lindore. Duke blerë kohë për të bërë përgatitjet e nevojshme, ai ra dakord për një armëpushim tre-vjeçar me persët, duke paguar 30,000 nomismata, megjithëse armëpushimi përjashtonte veprimet në rajonin rreth Armenisë .  I pakënaqur me përgatitjet, Tiberius e përdori gjithashtu këtë periudhë për të dërguar përforcime në Itali nën komandën e Baduarit me urdhër për të frenuar pushtimin lombard . Ai shpëtoi Romën nga Lombardët dhe bëri aleancë me Perandorinë me Childebert II, mbretin e Frankëve, për t'i mposhtur ata. Fatkeqësisht, Baduarius u mund dhe u vra në 576, duke lejuar që edhe më shumë territor perandorak në Itali të rrëshqiste.  Tiberius nuk ishte në gjendje të përgjigjej pasi perandori sasanid Khosrau I goditi provincat armene të perandorisë në 576, duke pushtuar Melitenën dhe Sebastean . Duke e zhvendosur vëmendjen e tij drejt lindjes, Tiberius dërgoi gjeneralin e tij Justinian me ushtritë lindore për të shtyrë persët prapa përtej Eufratit . Bizantinët e ndoqën dhe u futën thellë në territorin pers, duke kulmuar me një bastisje në Atropatene . Në 577, megjithatë, Justiniani u mund në Armeninë Persiane, duke detyruar një tërheqje bizantine.  Në përgjigje të asaj disfate, Tiberius zëvendësoi Justinianin me perandorin e ardhshëm Maurice .   Gjatë armëpushimit që Tiberius përfundoi me Khosraun, ai forcoi me zell ushtrinë e lindjes jo vetëm me transferime nga ushtritë e tij perëndimore, por edhe nëpërmjet rekrutëve barbarë, të cilët ai i formoi në një njësi të re foederati, që arrinte në rreth 15,000 trupat deri në fund të mbretërimit të tij.  

Më 26 shtator 578, Tiberius u bë August nga Justini që dështoi me shpejtësi.  Ai e përdori atë mundësi për të dhuruar 7200 paund ari, një praktikë që ai vazhdoi çdo vit gjatë katër viteve të mbretërimit të tij. 

Sofia, e veja e Justinit, u përpoq të ruante fuqinë dhe ndikimin e saj duke u martuar me perandorin e ri, por ai e refuzoi propozimin e saj sepse ishte i martuar tashmë me Inon . Kur Tiberius u ngrit për herë të parë në gradën e Cezarit, Sophia kishte refuzuar kërkesën që Ino dhe fëmijët e saj të transferoheshin në pallatin Perandorak me burrin e saj, duke i detyruar ata të banonin në një rezidencë të vogël aty pranë dhe duke i ndaluar të hynin në pallat.  Pasi Tiberius u ngrit në gradën e Augustit, megjithatë, ai vendosi familjen e tij të zhvendoset në pallat dhe e quajti Ino si Anastasia, shumë për pakënaqësinë e Sofisë. Prandaj, Sofia kërkoi hakmarrje dhe u bë një pakt i fshehtë midis perandoreshës së trashëguar dhe gjeneralit Justinian, të cilin Tiberius e kishte zëvendësuar një vit më parë. Ata komplotuan për të rrëzuar perandorin dhe për të ulur Justinianin në vend të tij. Komploti dështoi, megjithatë, dhe Sophia u reduktua në një kompensim modest; Justiniani u fal nga Tiberi. 

Megjithatë, realiteti ishte se perandoria ishte tepër e zgjatur. Në vitin 579, me Tiberin të pushtuar diku tjetër, avarët vendosën të përfitonin nga mungesa e trupave në Ballkan duke rrethuar Sirmiumin .  Në të njëjtën kohë, sllavët filluan të migrojnë në Traki, Maqedoni dhe Greqinë jugore, të cilën Tiberius nuk ishte në gjendje ta ndalonte pasi Persianët refuzuan të binin dakord për një paqe në lindje, e cila mbeti prioriteti kryesor i perandorit.  Për më tepër, ushtria e Lindjes kishte filluar të bëhej e shqetësuar, pasi nuk ishte paguar dhe kërcënonte me kryengritje. 

## Familja 
Fillimisht i fejuar si i ri me vajzën e Inos, Tiberius përfundimisht u martua me Inon pasi vajza dhe burri i saj vdiqën. Ajo mori emrin *Anastasia* në 578 pas hipjes së tij në fron.

Ata patën tre fëmijë së bashku, njëri prej të cilëve vdiq përpara se Tiberi të bëhej Cezar në vitin 574.  Nga dy të tjerat e tij, të dyja vajzat, Konstantina ishte martuar me pasardhësin e Tiberit, Maurice, dhe Charito ishte martuar me Germanus .  Gruaja dhe dy vajzat e tij jetuan më shumë se ai.

## Shih edhe 
* Iliriku
* Prefektura e Ilirikut
* Dinastia e Konstandinit
* Lista e personaliteteve ilire

## Referime