Ali Tepelena ose pjesa e parë e librit “Historia e ringjalljes së Greqisë me një përshkrim të ngjarjeve nga 1740-1824”

**Ali Tepelena ose pjesa e parë e librit "Historia e ringjalljes së Greqisë me një përshkrim të ngjarjeve nga 1740-1824"**

Titulli Origjinal: Histoire de la régénération de la Grèce, comprenant le précis des événements depuis 1740 jusqu'en 1824

Autor: François Pouqueville

Përkthyes dhe studiues: Ardian Klosi

Botuar nga: K & B

Vendi i botimit: Tiranë

Viti i botimit: 2009

ISBN: 9789995666798

Faqe: 545

Libri "Ali Tepelena ose pjesa e parë e librit 'Historia e ringjalljes së Greqisë me një përshkrim të ngjarjeve nga 1740-1824'"  është një vepër historike e rëndësishme e autorit francez François Pouqueville, i cili ishte një diplomat dhe historian i njohur për dokumentimin e historisë dhe kulturës së Ballkanit, sidomos të Greqisë dhe Shqipërisë. Pouqueville përshkruan periudhën historike të ndërlikuar të shekullit të 18-të dhe të fillimit të shekullit të 19-të, duke i dhënë një perspektivë të veçantë figurës së Ali Pashë Tepelenës dhe rolit të tij në historinë e rajonit.

Në këtë libër, Pouqueville përqendrohet në zhvillimet politike, sociale dhe ushtarake të asaj kohe, duke ofruar një pasqyrë të hollësishme të ringjalljes së Greqisë dhe luftës për pavarësi që filloi në vitet e hershme të shekullit të 19-të. Pjesa e parë e librit përqendrohet kryesisht te figura e Ali Pashë Tepelenës, sundimtarit të fuqishëm të Pashallëkut të Janinës, i cili u bë një ndër aktorët kryesorë në Ballkan dhe luajti një rol vendimtar në ndryshimin e peizazhit politik dhe ushtarak të rajonit.

Ali Pashë Tepelena është përshkruar në libër si një lider ambicioz dhe strateg, i cili arriti të ndërtojë një pashallëk të fuqishëm dhe autonom brenda Perandorisë Osmane. Pashallëku i Janinës, i kontrolluar prej tij, u shndërrua në një qendër të rëndësishme politike dhe kulturore, duke tërhequr vëmendjen e fuqive evropiane. Pouqueville përshkruan me detaje manovrat politike dhe ushtarake të Ali Pashës, marrëdhëniet e tij me osmanët, si dhe përplasjet me armiqtë lokalë si Suljotët.

Përkthimi dhe studimi i ofruar nga Ardian Klosi e bën këtë botim të veçantë për lexuesit shqiptarë dhe për studiuesit e historisë së Ballkanit. Klosi ka përkthyer me saktësi dhe kujdes pjesën e parë të librit të Pouqueville-it, duke e shoqëruar atë me analiza dhe komente kritike që ndihmojnë lexuesin të kuptojë më mirë kontekstin historik dhe kulturor të periudhës së përshkruar.

Libri përmban gjithashtu riprodhime të ilustrimeve historike, duke përfshirë frontespicin e botimit origjinal të vitit 1825 dhe medaljonin e portretit të autorit. Pouqueville, përmes këtij botimi, jo vetëm që përshkruan ngjarjet dhe personazhet kryesore të periudhës, por gjithashtu i shoqëron me dokumente dhe burime historike që e pasurojnë kuadrin e ngjarjeve.

Figura e Ali Pashë Tepelenës është vendimtare për të kuptuar zhvillimet historike në Shqipëri dhe Greqi gjatë asaj periudhe. Pouqueville ofron një analizë të thelluar të kontributit të tij dhe ndikimit në formësimin e historisë së këtyre vendeve. Pashallëku i Janinës shtrihej në pjesë të Shqipërisë dhe Greqisë së sotme, dhe veprimet e Ali Pashës ndikuan drejtpërdrejt në përplasjet dhe bashkëpunimet midis këtyre territoreve.

Libri "Ali Tepelena ose pjesa e parë e librit 'Historia e ringjalljes së Greqisë me një përshkrim të ngjarjeve nga 1740-1824'" është një burim i çmuar për studiuesit dhe lexuesit e interesuar për historinë e Ballkanit, sidomos për ata që duan të kuptojnë më mirë figurën komplekse të Ali Pashë Tepelenës dhe periudhën e turbullt të shekullit të 18-të dhe të 19-të. Botimi në shqip nga Ardian Klosi, i pasuruar me komente dhe analiza, e bën këtë libër një referencë të vlefshme për historiografinë shqiptare dhe greke.

## Burimet