Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Zvicrës

**Shqipëria** dhe **Zvicra** kanë një histori të gjatë marrëdhëniesh politike, ekonomike, shoqërore dhe kulturore, me kontakte të hershme që datojnë që nga viti 1431.

## Marrëdhëniet politike 
Shqipëria dhe Zvicra janë anëtare të Këshillit të Evropës dhe të Organizatave për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë. Të dyja vendet kanë shërbyer si anëtarë jo të përhershëm në Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara: Shqipëria gjatë 2022–2023 dhe Zvicra gjatë 2023–2024.

Ambasada e Shqipërisë në Bernë u themelua si konsullatë në vitin 1935, me Ambasador aktual Mustafa Nano (që nga 2023). Përfaqësuese e Përhershme e Shqipërisë në Kombet e Bashkuara në Gjenevë është Ravesa Lleshi. Ambasada e Zvicrës në Tiranë u hap në vitin 1991, me Ambasadore aktuale Ruth Huber (që nga 2022).

Zvicra ka qenë partner i rëndësishëm në zhvillimin e Shqipërisë që nga fillimi i viteve 1990, mbështet duke kontribuar në administratën publike, qeverisjen demokratike, zhvillimin ekonomik, punësimin, shëndetësinë, infrastrukturën dhe ndryshimet klimatike. Nga 2010–2025, Zvicra ka dhuruar rreth 354 milionë franga zvicerane, ndërsa 1992–2016, mbi 320 milionë franga kanë shkuar si ndihmë zhvillimore. Një program i ri katërvjeçar i nisur në 2022 mbështet projekte në Shqipëri me 105 milionë franga zvicerane.

Ministria e Jashtme e Shqipërisë i cilëson marrëdhëniet si "shumë të mira", duke theksuar rolin e Zvicrës si investitor dhe partner tregtar, si dhe mbështetjen për integrimin e Shqipërisë në BE.

### Historia e vendosjes së marrëdhënieve 
Kontaktet më të hershme datojnë që nga Këshilli i Bazelit në 1431. Pas shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë më 28 nëntor 1912, Princi Wilhelm zu Wied i dërgoi një letër Këshillit Federal Zviceran më 3 maj 1914, por Zvicra hezitoi. Në 1920, Lidhja e Kombeve e pranoi Shqipërinë dhe Eugène Pittard u emërua Konsull Nderi. Zvicra njohu Shqipërinë më 3 mars 1922.

Më 1929, dy vendet nënshkruan marrëveshjen e parë zyrtare për tregtinë dhe vendosjen. Konsullata shqiptare në Bernë u hap në 1935. Pas pushtimit italian në 1939, marrëdhëniet ekonomike u kufizuan.

Pas Luftës së Dytë Botërore, Zvicra hezitoi të njihte qeverinë komuniste të Enver Hoxha, por më 1 korrik 1970 vendosi marrëdhënie diplomatike. Një marrëveshje tregtare u nënshkrua në 1974. Gjatë kësaj periudhe, Shqipëria eksportonte kanabis dhe kishte depozita të arit në bankat zvicerane.

Në vitet 1990, marrëdhëniet u forcuan me hapjen e ambasadave. Më 14 mars 1996, Flavio Cotti vizitoi Shqipërinë, ndërsa kryeministri Aleksandër Meksi kishte vizituar Zvicrën në 1994.

### Lufta e Kosovës 1999 
Gjatë Luftës së Kosovës, Zvicra dërgoi Task Forcën ALBA për të ndihmuar Shqipërinë me refugjatët. Në 2008, Zvicra njohu pavarësinë e Kosovës.

### Zhvillimet e shekullit XXI 
Zvicra ishte partner kryesor në reformën administrative-territoriale të Shqipërisë (reduktim i komunave nga 361 në 61 pas 2015).

Pas tërmetit të 26 nëntorit 2019, Zvicra dërgoi ekspertë dhe mbështeti me një milion franga.

Në 2020, u festua 50-vjetori i marrëdhënieve diplomatike.

Në shkurt 2022, u nënshkrua marrëveshje për sigurimet shoqërore.

## Marrëdhëniet ekonomike 
Shqipëria dhe Zvicra kanë Marrëveshje të Tregtisë së Lirë dhe marrëveshje bujqësore nga 2010.

Që nga 2000, ekziston marrëveshje për shmangien e taksimit të dyfishtë, dhe në 1993 u nënshkrua marrëveshje për mbrojtjen e investimeve.

Në 2018, Zvicra eksportoi mallra rreth 95 milionë franga dhe Shqipëria importoi mbi 27 milionë franga.

Kompania "Trans Adriatic Pipeline AG" (TAP) me seli në Zug realizoi Gazsjellësin Trans-Adriatik.

## Marrëdhëniet shoqërore dhe kulturore 
Sipas Ambasadës Zvicerane (2019), në Shqipëri jetojnë 71 shtetas zviceranë. Në Zvicër, sipas Zyrës Federale të Statistikave (2021), ka 2,921 shtetas shqiptarë. Numri i shqiptarëve etnikë në Zvicër në 2022 ishte rreth 293,000.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* "Switzerland and Albania": Faqja zyrtare e Departamentit Federal të Punëve të Jashtme (anglisht)
* Lista e përfaqësive botërore të Ministrisë së Jashtme Shqiptare (anglisht)
* Faqja zyrtare e Ambasadës Zvicerane në Tiranë
* Dokumente Diplomatike të Zvicrës DODIS: Shqipëria
* Faqja zyrtare e shoqatës "Gesellschaft Schweiz-Albanien" në Zürich
* "Albanien.ch": Faqja zyrtare e shoqatës "newsletter Albanien" në Zürich
* Faqja zyrtare e shoqatës "Schweizerklub Albanien" në Tiranë
* Dhoma Tregtare Shqiptaro-Zvicerane "ALSWISS" me seli në Gjenevë