open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Truman Capote

**Truman Kapote**, (30 shtator 1924 - 25 gusht 1984) ishte një shkrimtar amerikan i lindur ne Lujzijan, në qytetin e New Orleans, dhe vdiq në Los Angeles në moshen 59 vjecare. Për jetën e tij në vitin 2006, është xhiruar filmi nën titullin e thjeshtë "Capote", për të cilin, aktori Philip Seymour Hoffman e fitoi Academy Award për rolin kryesor mashkull.

## Rinia 
Capote lindi si Truman Strekfas Parsons. Ai ishte një fëmijë i vetmuar, i cili është pasqyruar në stilin e tij të mëtejshëm letrar. Nëna e tij kur e lindi i kishte vetëm 16 vjet e cila rezultoi me ndarje të prindërve kur I kishte vetëm 4 vjet, kur edhe shkon në Alabama, ku e rritën të afërmit e nënës, që më vonë e e përshkruan në tegimin  Kujtimet e Krishtlindjeve. Ai ishte një fqinë dhe mik i Harper Li, autores së romanit Për të vrarë një zog tallës. Në vitin 1933 shkon në Nju Jork te nëna e cila është e martuar me bashkëshortin e dytë, ku edhe e ndryshon emrin në Truman Capote Garcia.

## Novelat 
Në vitin 1948 e boton romanin e tij të parë - Other Voices, Other Rooms. Në listen e New York Times bestseller ishte plot nëntë javë, gjatë të cilës shiten deri në 26.000 kopje të librit. Libri flet për të rinj adoleshent në kërkim për lumturinë. 

Pastaj, e boton novelen tjetër, e cila edhe pse nuk ishte n[ nivelin e t[ pares u bë shumë e popullarizuar, sidomos pas ekranizimit në film ku luajti Audrey Hepburn. 

Ndërsa romani më i famshëm i tij është Vrasja me gjakftohësi, në të cilën Capote përshkruan motivet e vrasjes për pesë vite me radhë (gjerë sa zgjatë gjykimi) në të cilën u muar nëpër qelitë e burgut, deri në përfundim të dënimit me varje të vrasësve. 

## Vdekja 
Në television një kohë të gjat ka udhëheqë një emission të hapur. Ai vdiq më 25 gusht 1984, nga një mbidozë në Los Angelos.

## Veprat 
* 1948 Other Voices, Other Rooms, novelë
* 1949 A Tree of Night and Other, tregime 
* 1951 The Grass Harp, novelë 
* 1966 In Cold Blood, novelë, e shpërblyer me: Edgar Award (1966),  
* 1958 Breakfast at Tiffany's, novelë

## Lidhjet e jashtme 
* Truman Capote Papers
* Obituary, *New York Times*, August 26, 1984
* Abstract of Truman Capote 
* Books and Writers
* *Capote* (2005), film website
* Emanuel Goldman review of *Trilogy* in *The Tech*  (December 3, 1969)
* Review: *The Dogs Bark* (1973)
* Truman Capote: A Black + White Tribute
* Truman Capote: His Life & Works
* "Truman's Aunt: A Bio in Cold Blood" by Dannye Romine
* Gay Great - Truman Capote 
* Truman Capote article, Encyclopedia of Alabama
* Nathaniel Rich essay  on Capote in The Nation
Bimëtorja

right|100px

**Bimëtorja** (latinisht: Herbarium) është muze vetjak i bimëve (gjetheve, rrënjëve) të ngjitura nëpër letra të përmbledhura në një libër. 

Ajo ka qenë prej shekullit XVII shkencë e mbledhjes së bimëve të thara, të plasura në fletë letre në të cilat shënoheshin të dhëna vetjake si vendi i gjetjes, data e gjetjes, emri i gjetësit dhe vetitë e bimës. Bimëtoret mund të krijohen sipas kritereve të sistematikës morfologjike ose biologjike.
Hermeneutika

**Hermeneutika** (nga greqishtja *hermeneunin* në kuptimin *kallëzimi me dëftimi*) është art dhe teori e vendosjes së teksteve. Hermeneutika është teoria e interpretimit të tekstit, sidomos interpretimi i teksteve biblike, letërsisë, dhe tekste filozofike. Termat e hermeneutikës dhe ekzegjezës janë përdorur ndonjëherë interchangeably. Hermeneutika është një disiplinë të gjerë që përfshin komunikimin shkruar, verbal dhe joverbal. Eksegjeza fokusohet kryesisht mbi tekstet.

Ky art është kultivuar që nga antika, ndërsa në mesjetë u kultivua në mënyrat teologjike të dëftimit të teksteve.  Nga koha e humanizmit, posaçërisht në fushën e filologjisë u përdorë dhe në shekullin XIX ndahej në **hermeneutica sacra** (dëftim i teksteve të shenjta) dhe në **hermeneutica profana** (letërsi klasike).  Më vonë F.D.E. Shlainmaieri, *hermeneutikën* e caktoi si mësim i përgjithshëm i artit të të kuptuarit.  Më tutje, Dilthey e përpunoi në metodë themelore për shprehje nga shkencat krijuese (artistike) dhe e zgjeroi.  Metoda *hermeneutike* (metoda e të kuptuarit) tani, për dallim nga shkencat natyrore shpjeguese, përdorej për të dëftuar veprat dhe veprimet e krijuara njerëzore, tekstet, veprat artistike.  Këto dëftime në vete përmblidhnin edhe kuptimin e qenies së krijimtarisë njerëzore.  Kjo metodë përdorej në disa lëmi, si në teologji, filologji, arkeologji, letërsi, shkencat e artit dhe muzikë.  Sipas Martin Haidegerit është një *qark hermeneutikë* i tillë që *e kuptuara* (vëzhguesi) duhet të ketë dijeni sa do të vogël e të krijuar në bazë të përvojave vetjake mbi *gjënë për tu kuptuar* (krijimtaria).  Në estetikë, *hermeneutika* është *dhënia kuptim* dhe dëftim i punës artistike ashtu që të përmbledhë formën dhe vlerën karakteristike të saj (pune artistike).

## Burimi i të dhënave 
### Tekste 
* W. Dilthey : Krijimi i Hermeneutikës, në *Gesamelte Schriften, 5* (1924)
* J. Wach : Verstehen, 3 Bde. (1926-33. ribotuar më 1966)

## Shiko dhe këtë 
* Dëftimi
* Rrëfimi
* Shpjegimi
* Interpretimi
Hermogenesi

**Hermogenesi** është arkitekt helenë i shekullit I p.e.s nga Alabanda (Karien), sot Greqi.

Thuhet që **Hermogenesi** të jenë ndërtuar, tempulli i *Dionisosit* në Teos dhe Artemisoni në Magnezi pranë Meandër (Pseudo-Dipteros). Sipas Vitriuvit, teoritë mbi harmonin e përshtatjes dhe të simetrisë të ndërtimit të tempujve duket të jenë të tij.
Hercogu

**Hercog** (në tekste edhe *Herzog* gjer.vj. *herizogo*) është titull në mes të titujve *fyrst* dhe *hercog i madh* në aristokracinë e familjes gjerman-folëse. I përgjegjet fjalës shqipe *princi* ose asaj ushtarake oficeri pa atribute të veçanta. Parafjala drejtuese për titullarin është *hoheit* (lartmadhni).

Tek fiset gjermane pa një mbretëri të përhershme, përgjatë luftimeve në beteja, për shkak të parimit ushtarak për prirës (*Armin*) zgjidhej *Hercogu*. Shumë shpejt u paraqit tendenca që zotimi i përkohshëm të shndërrohej në një ent të përhershëm edhe në kohë paqe. Në kohë të administratave të dobëta qendrore erdh deri tek formimi i qendrave farefisnore të hercogëve (p.sh. Beneventi, Bavaria, Tyringeni, Frizlandi, Bretagni ) të cilat nuk ishin të përhershme.

## Kurora e Hercogut 
Nga mesjeta e vonshme, punoheshin kapele të cilat barteshin nga hercogët. Me kalimin e kohës, bartësit e tyre (prirës ushtarak) u formuan qendra administrimi dhe për t'u dalluar filluan të bartin kurorë më pakë të zbukuruar se ajo e mbretit aktual.

## Shiko dhe këtë 
Bosnja dhe Hercegovina
Lady Gaga

**Stefani Joanne Angelina Germanotta** (e lindur më 28 mars 1986), e njohur në fushën profesionale si **Lady Gaga**, është një këngëtare, kompozitore dhe aktore amerikane. Ajo performonte fillimisht në teatër, luante në shfaqet e shkollës së saj, dhe studionte në CAP21 përmes Tisch School of the Arts të NYU, para se ta linte shkollën për të ndjekur karrierën muzikore. Pas largimit nga një grup rock dhe prishjes së një kontrate me Def Jam Recordings, Gaga punoi si një kantautore për Sony dhe ATV Music Publishing. Prej andej, artisti diskografik Akon vuri re aftësitë e saj zanore dhe e ndihmoi të nënshkruante një marrëveshje të përbashkët me Interscope Records dhe me KonLive Distribution.

Albumi i saj debutues *The Fame* *(2008)* ishte një sukses kritik dhe komercial që prodhoi hite si "Just Dance" dhe "Poker Face". EP-ja pasardhëse, *The Fame Monster* *(2009)* pati pritshmëri të ngjashme dhe këngët e veçuara "Bad Romance", "Telephone" me Beyoncé, dhe "Alejandro" u kthyen në suksese. Albumi i saj i dytë *Born This Way* u publikua në 2011 dhe arriti majat e klasifikimeve në disa vende, duke përfshirë SHBA, ku u shiti pothuajse një milion kopje në javën e parë. Kënga e veçuar nga ky album, "Born This Way" arriti gjithashtu majat e klasifikimeve. Albumi i tretë *Artpop* u publikua në 2013 bashkë me këngën "Applause" dhe u arritën pozicione të larta në klasifikime. Në 2014, Gaga publikoi albumin jazz në bashkëpunim me Tony Benett me titullin *Cheek to Cheek*, i cili u bë albumi i saj i tretë i njëpasnjëshëm që arrin numrin një në SHBA. Në 2016 ajo fiton një Golden Globe Award për rolin ne *American Horror Story: Hotel*. Gaga arriti të jetë e vetmja femër e viteve 2010 në SHBA që të ketë katër albume në majat e klasifikimeve, kur albumi i saj i pestë *Joanne* (2016) arriti numrin një.

Me shitje ndërkombëtare të albumeve prej 27 milion kopje dhe këngësh të veçuara prej 146 milion kopje, sa i përket vitit 2016, Gaga konsiderohet si një nga artistët me më shumë shitje. Arritjet e saj përfshijnë dymbëdhjetë Guinness World Records, tre Brit Awards dhe 12 çmime Grammy. Ajo njihet për punën e saj filantropike dhe është një aktiviste sociale, duke përfshirë këtu mbrojtjen e të drejtave të LGBT-së dhe të organizatës së saj jo-fitimprurëse, Fondacioni Born This Way, i cili fokusohet në fuqizimin e rinisë dhe luftën kundër bullizmit.

## Diskografia
### Studio albume 
* *The Fame* (2008)
* *The Fame Monster* (2009)
* *Born This Way* (2011)
* *Artpop* (2013)
* *Cheek to Cheek* (2014)
* *Joanne* (2016)
* *Chromatica* (2020)
* *Love for Sale* (2021)
* *Harlequin* (2024)

### EP 
* *The Cherrytree Sessions* (2009)
* *Hitmixes* (2009)
* *The Fame Monster* (2009)
* *A Very Gaga Holiday* (2011)

### Albume të tjera
* *The Remix* (2010)
* *The Singles* (2010)
* *Born This Way: The Remix* (2011)

## Filmografia
* *The Zen of Bennett* (2012)
* *Katy Perry: Part of Me* (2012)
* *Machette Kills* (2013)
* *Muppets Most Wanted* (2014)
* *Sin City: A Dame to Kill For* (2014)
* ''Jeremy Scott: The People's Designer* (2015)

* [...]

* *Shtëpia e Gucci'' (2021)
Ferid pashë Vlora

250px|parapamje|Ferit Vlora
**Mehmet Ferid pashë Vlora** (Janinë, 1852 - Sanremo, 1914) ishte nëpunës i administratës, ministër i punëve të brendshme dhe sadrazem në Perandorinë Osmane, ndihmëtar i çështjes kombëtare dhe kryetar i kolonisë shqiptare të Stambollit.

## Biografia 
Lindi në Janinë, i biri i Mustafa pashë Vlorës dhe Naile hanëm Janinës. I ati nga një oxhak i hershëm bejler ishte caktuar me punë administrative në Janinë, e ëma vinte nga degëzimi *Janina* i një familjeje po të moçme bejlere që kishin qeverisur Janinën. Kreu ryzhdijen dhe më pas gjimnazin "Zosimea" në Janinë, ku nxuri greqisht. Privatisht i është dhënë arabisht, frëngjisht dhe italisht. Ferid Pashë Vlora ishte ministër i punëve të brendshme në Perandorin Osmane në vitin 1909.

Djali i tij ishte Nuredin Vlora.

## Nëpunësia në administratën perandorake 
Më 1867 u bë sekretari i babait të vet, kur ai ishte Mytesarif në Rethymna të Kretës (vilajeti i Gjiritit). Gjendet në Heraklion, Mostar, Sarajevë, Stamboll dhe Halep në shërbimin civil dhe me zyra në drejtësi, mori pjesë në komisione të ndryshme. Më 1874 lëviz në Stamboll me rritjen në detyrë të të atit, me shpejtësi rritet karriera e tij administrative si pjesëtarë në një nënkomitet *(Şura-yı Devlet)* dhe më 1884 anëtar i Departamentit të Reformave.

Më 1898 me gradën e vezirit emërohet vali në Konja, duke bërë shërbime të mëdha në atë vend me ndërtesa, lulishte, ura e rrugë, magazina dhe baraka ushtarake, shkolla, spitale dhe ujësjellësin. Rikonstruktoi monumentet Selxhuke. Luftoi kaçakët, nxiti industrinë e tapeteve dhe ndërtoi molin dhe portin e Antaljës. Gjatë kësaj kohe, e shoqja e sëmurë Refete hanëm Libohova, e bën të pavolitshëm qëndrimin në klimën e vështirë Konjës. Atëkohë Konjën e viziton ambasadori gjerman marshalli Von Bibershtajn, i cili kishte fituar besimin e Sulltan Abdyl-Hamitit II. Lëviz drejt Stambollit në krye të një komisioni, dhe më pas emërohet kryeministër më 15 janar 1903.

## Referime
Acidi Sulfhidrik

Struktura molekulare e Sulfhidrikut|right|parapamje|200px

**Acidi Suflfhidrik** me formulën **H2S** është gaz , me erë të keqe .Tretet lehtë në uji , është acid i dobët inorganik dhe helmues.
Ky acid është më i lehtë se ajri.Përdoret për nevoja laboratorike.

## Lidhje të jashtme 
* International Chemical Safety Card 0165
* Concise International Chemical Assessment Document 53
* National Pollutant Inventory - Hydrogen sulfide fact sheet
* NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
* MSDS safety data sheet
* Abstract of survey article on H2S as used by the body, by P. Kamoun
* Computational Chemistry Wiki
* NACE (National Association of Corrosion Epal) 
* Access Safety (Online H2S Awareness Training)
Acidi sulfurik

Struktura molekulare e Acidit Sulfurik|right|parapamje

**Acidi Sulfurik** (me formulën kimike **H2SO4**) është lëng i dendur me ngjyrë të errët, ngjajshëm si të vajit. Ka peshë specifike 1,91 gati dy herë më të madhe se uji. Është një prej acideve më të forta inorganike, dhe është substancë dehidratuese d.m.th e absorbon ujin prej ajrit por edhe prej qelizave.

## Kriprat e H2SO4 
Prej acidit sulfurik fitohen dy lloje kriprash :
* **Bisulfate** HNaSO4
* **Sulfate** Na2SO4 , FeSO4 , MgSO4

## Vetitë kimike 
:1.Përmbajnë atome të Hidrogjenit të cilat janë bartëse të vetive acidike.
:2.Letrën e lakmusit e ngjyrosin me ngjyrë të kuqe.
:3.Acidi sulfurik i holluar ka shije të thartë.

## Lidhje të jashtme 
* NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
* External Material Safety Data Sheet
* Sulfuric acid analysis - titration freeware
* - Sulfuric Acid density and pH-value at t=20&nbsp;°C
Acidi Nitrik

parapamje|right|Struktura molekulare e acidit nitrik
**Acidi nitrik** me formulë **HNO3** është lëng , pa ngjyrë , me ujin përzihet në çdo raport.Është një ndër acidet më të forta inorganike.
Kriprat e acidit nitrik quhen *Nitrate*.

## Lidhje të jashtme 
* International Chemical Safety Card 0183
* NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
* National Pollutant Inventory - Nitric Acid Fact Sheet
* Properties and classification of nitric acid
Nitrati

Struktura molekulare e Nitratit|right|thumb

**Nitrati** me formulën kimike **NO3**  quhen kripërat e acidit nitrik, i cili është i ndërtuar prej një atomi të azotit dhe 3 atomeve të oksigjenit .
Zakonisht janë me ngjyrë të bardhë ose pa ngjyrë në formë pluhuri ose kristali dhe treten shumë mirë në ujë.

Nitratet përdoren në shumë degë të ekonomisë: 
*Si plehra artificiale të lira dhe efektive në bujqësi
*Si konzervansë në industrinë ushqimore
*Për prodhimin e ngjyrave, ilaçeve, eksplozivit etj.

Njerëzimi me shumicë i përdor nitratet për konzervimin e ushqimit por ato mund të metabolizohen në produkte kancerogjene të ashtuquajtura nitrozaminë.

## Lidhje të jashtme
* ATSDR - Case Studies in Environmental Medicine - Nitrate/Nitrite Toxicity
Lista e vendeve sipas prodhimit të mineraleve

Lista e mëposhtme krijon një përmbledhje të dy prodhuesve kryesorë të mineraleve të ndryshme (dhe qymyrit, i cili në përgjithësi nuk konsiderohet mineral).

## Përmbledhje 
### Lëndët djegëse fosile 
### Karburant bërthamor 
### Gurët e çmuar 
### Metale 
## Metalet 
### Alumin 
Kjo është një listë e vendeve sipas prodhimit primar të aluminit. Alumini primar prodhohet nga oksidi i aluminit i cili merret nga boksiti dhe përjashton aluminin e ricikluar.

### Bakër 
### Ar 
Kjo është një listë e vendeve sipas prodhimit të arit në vitin 2024. Të gjitha shifrat e prodhimit i referohen vetëm prodhimit primar të minierave (domethënë, arit të nxjerrë rishtazi), duke përjashtuar arin e ricikluar. Deri në vitin 2006, Afrika e Jugut ishte prodhuesi më i madh i arit në botë. Në vitin 2007, rritja e prodhimit nga vendet e tjera dhe rënia e prodhimit nga Afrika e Jugut nënkuptonte që Kina u bë prodhuesi më i madh, megjithëse asnjë vend nuk i është afruar shkallës së periudhës së prodhimit maksimal të Afrikës së Jugut gjatë fundit të viteve 1960 dhe fillimit të viteve 1970. Në vitin 1970, Afrika e Jugut prodhoi 995 ton ose 32 milionë ons ar, dy të tretat e prodhimit botëror prej 47.5 milionë ons.

### Hekur 
Kjo është një listë e vendeve sipas prodhimit të xehes së hekurit të nxjerrë në vitin 2024, bazuar në të dhënat e Shërbimit Gjeologjik të SHBA-së. Shifrat e "xehes së hekurit të përdorshëm" i referohen produktit të xehes së përpunuar të përshtatshëm për prodhimin e çelikut, jo materialit të papërpunuar të nxjerrë. Si të tilla, vendet me xehe të gradës më të ulët si Kina i shfrytëzojnë gjerësisht xehet e magnetitit (zakonisht <30% Fe) për të prodhuar material të gradës së tregut (~60% Fe), duke e bërë prodhimin e tyre të xehes së përdorshëm të duket i krahasueshëm me prodhuesit e gradës së lartë si Australia ose Brazili. Megjithatë, efikasiteti, kostoja dhe ndikimi mjedisor i një përmirësimi të tillë ndryshojnë ndjeshëm.

### Nikel 
### Argjend 
### Kallaj 
### Zink 
## Shih edhe 
* Mineralet

## Referime
Daut Maliqi

**Daut Maliqi** (lindi më 25.11.1939) në Busavatë të Dardanës.(ish Kamenicës) Shkollën fillore e kreu në vendlindje, progjimnazin në Gjilan, ndërsa shkollën normale në Prishtinë. Nga shtatori i vitit 1960, deri në janar të vitit 1975 punoi mësues e arsimtar i gjuhës dhe letërsisë shqipe në shkollat fillore: në Koretin, në Strezoc dhe në Dardanë. Prej vitit 1975, e deri në mbylljen e saj, punoi gazetar profesionist në të përditshmen “Rilindja”. Një kohë punoi kryeredaktor i radios lokale “Radio Premiera” në Dardanë. Është marrë kryesisht me gazetari e publicistikë, me çka është bërë i njohur për tërë trevën tonë.

Daut Maliqi filloi të merret me shkrime qysh si nxënës i progjimnazit shqip të Gjilanit. Vjershat e para i botoi më 1957 në gazetën “Rilindja. Është njëri ndër themeluesit e klubit letrar “Nositi” dhe anëtar i redaksisë së revistës letrare kulturore me të njëjtin emër, të cilën revistë e boton klubi në fjalë. Nga “Nositi” i janë botuar përmbledhjet me poezi: “Rrjedhë lumi” Dardanë 2005 dhe “Gjuhën ma patën prerë që në fëmijëri” Dardanë 2006. Klubi i gazetarëve ”D.Press” në Dardanë, e nderoi Daut Maliqin, me çmimin për vepër jetësore në gazetari, me rastin e përvjetorit të pestë të punes që mbajti me 24 janar 2009.
Daut Maliqi jeton dhe vepron në Dardanë.
Julia Gjika

**Julia Gjika** u lind më 11 korrik 1949 në qytetin e Gjirokastrës.  Ka  kryer  gjimnazin "Ajet Xhindole" në Berat.  Studimet e larta i kreu në Tiranë ne degën e Financës (Akademia Ushtarake) dhe ka ndjekur me korrespondencë pranë Universitetit në Fakultetin Histori Filologji degën Gjuhë-Letërsi Shqipe.  Ka punuar si redaktore në revistën *10 korriku* e më vonë shefe finance në reparte të ndryshme ushtarake në Korçë dhe në Tiranë.  Qysh herët u dashurua me poezinë, që zë vendin kryesor në krijimtarinë e saj, shumë prej të cilave i ka botuar në organe të ndryshme.  Në duart e lexueseve janë vëllimet poetike  *Ditëlindje* (1971) dhe *Ku Gjej Poezinë* (1978).  Në vitin 1996 u vendos në SHBA, ku vazhdon të jetojë së bashku me familjen e vet.  Krahas  punës për të mbijetuar në këtë vend ka vijuar të shkruajë e të botojë poezi, portrete e kronika në gazetën shqiptaro-amerikane “Iliria” dhe organe të tjera.  Libri i saj *Muzg: Vëllim Poetik* u botua ne 2008.
Audrey Hepburn

**Audrey Hepburn** (4 maj 1929 Bruxelles, Belgjikë – 20 janar 1993 Tolochenaz afër Lausanne, Zvicer ), aktore e filmit dhe e teatrit e shpërblyer me Oscar. Ajo ishte gjithashtu e njohur si një ikonë mode, modele, kërcimtare dhe humanitare. E lindur si **Audrey Kathleen Ruston** në Bruxelles dhe ishte fëmija i vetëm i Josepha Anthonya Rustona, bankier irlandez, dhe i baroneshës  Elle van Heemstra, anëtare e aristokracisë holandeze ku paraardhësit ishin mbretër francez dhe mbretër anglez. Ajo e kaloi fëmijërinë e saj midis Belgjikës, Anglisë dhe Hollandës.   

Edhe pse ishte e bukur dhe sharamante, Hepburn i kushtoi një kujdes të vecantë shtresave në nevojë, kryesisht fëmijëve. Deri në fund të jetës së saj, ajo iu përkushtua punës së saj vullnetare në UNICEF, ku u njoh edhe si ambasadore e vullnetit të mirë.
 
## Filmografia 
* 1948 Nizozemski u sedam lekcija  (dokumentar)
* 1951 Monte Carlo Baby 
* 1951 Laughter in Paradise
* 1951 One Wild Oat  
* 1951 The Lavender Hill Mob  
* 1951 1951 Young Wives' Tale  
* 1952 The Secret People  
* 1952 1951We Will Go to Monte Carlo (verzioni francez Monte Carlo Baby) 
* 1953 Roman holiday  
* 1954 Sabrina  
* 1956 War and peace 
* 1957 Love in the Afternoon  
* 1959 Green Mansions 
* 1959 The Nun's Story  
* 1960 The Unforgiven  
* 1961 Breakfast at Tiffany's 
* 1961The Children's Hour  
* 1963 Charade  
* 1964 Paris, When It Sizzles  
* 1964 My Fair Lady 
* 1966 How to Steal a Million 
* 1967 Two for the Road 
* 1967 Wait Until Dark 
* 1976 Robin i Marian  
* 1979 Bloodline 
* 1981 They All Laughed 
* 1987 Love Among Thieves (TV) 
* 1989 Always

## Çmimet 
* Roman holiday - Fituese e Çmimit Academy Award, më 1953

## Lidhjet e jashtme 
* Faqja zyrtare 
* 
* Veprimtaria humanitare
Lista e shteteve sipas prodhimtarisë së aluminit

Alumini|right|thumb|250px
**Alumini** është një i argjend i bardhë dhe i punueshëm , anëtar i grupit të borit , prej elementeve kimike. Ai ka simbol **Al** ; me numër atomik 13. Ai nuk është i tretshëm në ujë në rrethana normale. 
Alumini është një element me sasi të madhe në gjeologjinë tokë , dhe elementi i tretë me sasi më të madhe , pas oksigjenit dhe silicit.
Lista e shteteve sipas prodhimtarisë së aluminit në vitin 2006. e bazuar në shenimet altech.is shtator 2007.

	

## Shih edhe këtë 
* lista komplete
Prodhimtaria e çelikut sipas shteteve

Në vitin 2007, prodhimtaria e përgjithshme e çelikut ka arritur 1.351,3 milionë ton. Momentalisht, prodhuesi më i madh i çelikut është Kina, me një pjesmarrje prej 36,6%  të prodhimtarisë botërore në vitin 2007. Në vitin 2008 në shumicen e shteteve ka rënë prodhimtaria për shkak të krizës ekonomike.

## Shtetet 
Kjo është lista e prodhimtarisë së çelikut në vitin  2007 dhe  2008, duke u bazuar në të dhënat e  *World Steel Association*, të marrura në maj të vitit 2009.

**Proidhimtaria e çelikut  (milion ton):**

## lidhje të jashtme 
* World Steel Association
* American Iron and Steel Institute

## Referime
Metanoli

thumb|right|Struktura molekulare e *Metanolit*

**Metanoli** ka formulë kimike **CH3OH** , është alkool , dhe njëherit përfaqsuesi më i thjeshtë i alkooleve.Emërtohet nëse emrit të numrit greko-latin 1 ( meta ) i shtohet prapashtesa **OL** dhe fitohet *Metanol*.

### Përfitimi 
Metanoli përftohet me distilimin e thatë të drurit dhe në mënyrë artificiale dhe nga bashkëveprimi i monoksidit të karbonit dhe hidrogjenit
në temperaturë 400&nbsp;°C në prani të katalizatorëve dhe shtypjes së lartë për nga rekasionit.

## Vetitë fizike 
Me ujin përzihet në çdo raport , digjet me flakë dhe pa tym , vlon në 64.7&nbsp;°C , është shumë helmues.Metanoli është substancë  e lëngët pa ngjyrë , me rë karakteristike.Tretet në çdo përpjestim me ujin.Digjet me flakë të zbehtë.Ruhet në enë të mbyllura  mirë dhe , nëse punohet me Metanol mjedisi duhet të jetë i ajrosur.Metanoli me shumë pak sasi të vogla mundë të shkaktojë verbimin dhe më pas vdekjen . Doza vdekjeprurëse është *0,07g/kg* e masës trupore.

Në mënyrë sintetike fitohet nëse në CO (monoksid të Karbonit) veprohet me H :
:**CO + 2H2 — CH3OH**
## Përdorimi 
Përdoret si lëndë djegëse i përzier me etanolin .Përdorim të madh ka edhe në industrin e ngjyrave , llakut , fijeve sintetike etj.

## Shih edhe 
* Alkoholet
* Etanoli

## Lidhje të jashtme 
* Race Car Book RaceCarBook.com, includes technical articles and methanol racing book information.
* The Methanol Institute Industry trade group, lots of information on methanol's use in fuel cells and as an alternative fuel.
* China Takes Gold in Methanol Fuel 
* The methanol story: a sustainable fuel for the future article by Ford Motor's Roberta Nichols, the mother of the flexible fuel vehicle, discussing Gasoline-Ethanol-Methanol flexibility in the Journal of Scientific & Industrial Research
* National Pollutant Inventory - Methanol Fact Sheet
* Methanol Discovered in Space
* Calculation of vapor pressure, liquid density, dynamic liquid viscosity, surface tension of methanol
Gostia

**Gostia** është tërësia e ushqimeve që nuk janë domosdo të nevojshme por që shtrohen përhirë të miqve si rend i fundit në tryezë.

Gosti thirret shpesh edhe drekat apo darkat e shtruara me ushqime jashtë normave të zakonshme shoqërore mirëpritëse përhirë të ndonjë gëzimi apo përhirë të miqve të veçuar. Këto darka apo dreka zakonisht si rend të fundit të shtresës së tryezës d.m.th si *kurorëzimi* të ushqimit kanë ëmbëlsira.

Në fjalorin e vjetër të gjuhës shqipe për gostinë thuhet se gostia është drekë a darkë me të gjitha të mirat, që shtrohet në raste gëzimi dhe ku marrin pjesë miq e të ftuar të tjerë dhe gostia janë ushqime, sidomos ëmbëlsira, që çohen si dhuratë në një drekë a në një dark të shtruar gëzimi.

Për të kuptuar shpjegimin e dytë duhet të dihet rrjedhat e organizimit të dasmave, organizimit të pa varrimit apo organizimit të festave të mëdha në të cilat organizatori (*gostari*) ndërmerr masat për ushqimet, pijet dhe muzikën. Përderisa në raste vdekje, të afërmit e familjes (farefisi) e ndihmon organizatorin me ushqime *do mos do* (tava, gjellëza, pite), në raste gëzimi këto ndihma të farefisit vijën si ëmbëlsira të përgatitura për gosti pas drekës a darkës.

## Shiko edhe 
* Darka
* Mëngjesi
* Dreka
* Hoteleria

## Referime
Hierapolisi

parapamje|300px|Pamukala
**Hierapolisi** (nga greqishtja në kuptimin *qytet i shenjtë*) është emër i dy qyteteve të njohura antike. Njëri ekziston sot nën emrin *Pamukkale* në Turqi dhe tjetri në Siri, si duket i zhdukur por që më parë ishte emërtuar *Mabbig*.

Hierapolisi antik që sot quhet *Pamuk-kale* duket të jetë themeluar nën Eumenesin e II-të të Pergamonit rreth vitit 190 p.k.  Kjo anë ishte pjesë e provincës Azia nën perandorin romake që në vitin 133 p,k.  Qyteti ndër vite është goditur nga tërmete dhe shpesh shkatërruar mirëpo prapë është rindërtuar.  Në ditët tona janë gjetur mbeturina të ndërtimit nga të cilat veçohen ato të *kohës së artë* të qytetit në shekullit III/IV.  Ndërsa ndër këto dallohet rrënojat e tempullit, rrënojat në gjendje të mirë të Teatrit, mbeturina të rrugës si dhe muri i qytetit.

Hierapolisi antik në jug të Sirisë gjendet qyteti *Mabbig* pran rrugës së *Alepos* për në *Urfa*. Sipas burimit të të dhënave të shekullit të X, në kohën e Asirisë qyteti thirrej *Bambuki* ndërsa nga koha e perandorisë romake *Hierapolis*, e sot *Manbidj* (Manbixh).  Qyteti i takonte Artagasit dhe ishte një stacion tregtar i rëndësishëm në mes Romës dhe qyteteve të lindjes. Rrënojat e qytetit po thuaj se nuk duken fare.
Pishpiriku (revistë)

thumb|235px
**Pishpiriku** është revistê me ilustrime për fëmijë.

## Lidhje të jashtme 
* Pishpiriku
Hierokratia

*Hierokratia* (nga greqishtja *sundim i priftit* në kuptimin administrimi nëpërmjet nëpunësve fetarë)  është përdorimi i fuqisë shtetërore (pushtetit) nëpërmjet nëpunësve të Kishës. Në këtë rendë nuk përjashtohet ndikimi i vendimeve të nëpunësve në sundim, posaçërisht nga përfaqësuesit mesjetar lartësoheshin këto pikëpamje për marrëdhëniet në mes Kishës (institucionit) dhe Shtetit.   
## Burimi i të dhënave
Hieronymia

**Hieronymia** (në tekste edhe **Hieronymie** nga greqishtja në kuptimi *dhënie e shenjtë e emrit*  - emërim i shenjtë) thirret ndërrimi i emrit të përveçëm me rastin e hyrjes në një bashkësi shoqërore të një kulti. 

## Burimi i të dhënave
Hieroni

**Hieroni** është tirani i Srakuzës, vdiq më 467/66 p.e.s. në Etna (Katani).  Hieroni sundoj nga viti 485 p.e.s. në Gela nën hijen e të vëllaut Gelon, pastaj më 478 trashëgoi tokat e tij të cilat i zotëroi dhe i zgjeroi.  Hieroni pasi që shpërlau Kataninë nga popullsia, aty i vendosi rreth 10 000 ushtarë të tij dhe qytetin e thërriste Etna (Ëtnor).  Në betejën në dete të zhvilluar në *Cumae* më 474 p.e.s. doli fitues mbi etruskët dhe zgjeroi pushtetin e tij në Italinë e poshtme.  Hieroni në oborrin e tij mbajti shkrimtarë me emra të njohur si *Aishylos*, *Pindar*, *Bakchylides*, etj.
Hierogamia

**Hierogamia** (në tekste edhe *Hieros Gamos*, *hierogamie* nga greqishtja *martes e shenjtë*) sipas besimit të lashtë helenë, martës e prendive, p.sh. mes Zeusit dhe Herës.
Hilde

**Hilde** (në tekste edhe *Hild*) është figurë mitologjike tek gojëdhënat popullore në Gjermanin veriore dhe në atë qendrore të lartë. 

Gojëdhëna i përket vajzës së mbretit *Hagen* të Irlandës.  Ajo grabitet nga *Hetel*-ët dhe në ishullin *Haey* vije deri tek takimi në mes të atit dhe grabitësve dhe zhvillohet një luftim e cila kurrë nuk mbaron sepse Hildeia të rënit në luftime i ngjallë çdo natë.  Në Gjermanin qendrore të lartë, grabitja përfundon me pajtim. 

Si duket nga kjo gojëdhënë rrjedh dhe një numër i emrave të përveçëm gjermanë që për rrënjë kanë *Hild-*.

## Burimi i të dhënave
Kënga e Hildebrandit

**Kënga e Hildebrandit** (në tekste edhe *Hilderbrandslied*) është këngë e kreshnikëve gjermanë, dhe e vetmja këngë copa të së cilës kanë mbetur të shkruara.

Deri më tani dihet që janë trashëguar të shkruara rreth 68 radhë të gjata. Kënga është regjistruar nga ana e dy murgjve fuldistë në mes të viteve 810 dhe 820.  Këta e kanë shkruar në fletën e parë dhe të fundit të një dorëshkrimi. Ky dorëshkrim latinë pastaj u gjet në Kasel dhe mendohet se vjersha është e shkruar e bazuar në një të folme të lashtë bavariane.

Kënga paraqet Hilderbrandin, mjeshtrin besnik të armëve të Ditriksit të Bernit (*Dietrichs von Bern*) në dyluftim me të birin Huldubrand. Ky nuk donte të pranonte që në *hunin e vjetër* të shihte të atin e tij dhe për këtë vritet. Ky përfundim tragjikë nuk përfshihet në dorëshkrim dhe vetëm më pas është marrë nga trashëgimia e veriut në *Këngën Vdekja e Hilderbrandit* (*Hilderbrands Sterbelied*).

Në gojëdhënat e Thridrek (Thidreksaga), një përmbledhje e veprave të krijuara në shekullin e XIV, si dhe në baladat më të reja të *Hilderbrandit* të po këtij shekulli, i ati pajtohet me të birin.

Sido që të jetë në Gjermanin veriore dhe atë qendrore, emri Hilderbrand duket të jetë i popullarizuar jo vetëm nga politikani i njohur gjerman Hilderbrand tek ne.
### Përkthimi ne shqip 
Mato, Martin Kënga e Hildebrandit"  në gazetën "Nacional" nr 515;  24 korrik-4 gusht 2019 Tiranë https://gazeta-nacional.com/prof-martin-mato-sjell-ne-gjuhen-shqipe-nje-nga-perlat-e-kultures-europiane/ 

## Burimi i të dhënave
Off-line

**Off-line** (nga anglishtja në kuptimin *pa lidhje*) është shprehje që përdoret në përpunimin e të dhënave, zakonisht përdoret për aparatet periferike të makinës përpunuese (kompjuterit) kur ato nuk janë në gjendje të përcjellin të dhënat si dhe për të dhënat që gjenden në ndonjë stacion të jashtëm e që nuk mund të thirren nga ana e makinës kryesore e përpunimit të të dhënave.
Monografia: Shkolla e Mesme Teknike “28 Nëntori” – Prishtinë

Në librin **Monografi** Shkolla e Mesme Teknike “28 nëntori” – Prishtinë paraqitet gjeneza dhe kronologjia e profesioneve teknike që krijuan bazën për hapjen e Shkollës së Mesme teknike “28 nëntori” në Prishtinë. Në këtë libër janë shënuar biografitë e shkurtëra të 1006  mësmdhënsve dhe punëtorëve administrative e teknikë shqiptar nga viti shkollor 1946 deri më 2006, shumica prej tyre e përcjellur me fotoportrete.
Sistemimin e materialit arkivor dhe tekstin e përgatitën Musë Prelvukaj e Nezir Berisha.

## Katalogizimi
* **Monografi**: Shkolla e Mesme teknike “28 nëntori” – Prishtinë … **ISBN 9951-408-12-5**
Lista e vendeve sipas rezervave të naftës

thumb|400px|Rezervat e provuara të naftës në botë
Kjo është lista e shteteve sipas rezervave të konstatuara të naftës e bazuar në  The World Factbook  1 janar 2008.

## Shih edhe  
*Nafta
Uji mbretëror

thumb|Ena laboratorike e pregatitur për pastrim me ujin e mbretit 

**Uji mbretëror** ose *aqua regia* (lat) është përzierje e një pjese të acidit nitrik të koncentruar me tre pjesë të acidit klorhidrik të koncentruar.  Ai është një lëng që avullohet shpejt me ngjyrë të verdhë.  Emrin e ka marrë sepse reagon me metalet fisnike pra së gjithash me arin dhe platinën të cilët konsiderohen metale mbretërore. Këto metale nuk reagojnë gati me asnjë substancë tjetër.formohet nga 3 vellime HCl dhe 1 vellim HNO3

Është interesante se asnjëra nga komponentat e ujit mbretëror të marra veç e veç nuk reagon me këta metale fisnike.
Aqua regia përdoret kryesisht për të prodhuar acid kloroaurik, elektrolitin në procesin Wohlwill për rafinimin e arit me cilësinë më të lartë (99,999%).

Aqua regia përdoret gjithashtu në gravurë dhe në procedura specifike analitike. Përdoret gjithashtu në disa laboratorë për pastrimin e qelqave nga përbërjet organike dhe grimcat e metaleve.
Wikiversity

**Wikiversity** është një platformë e përbashkët për të mësimdhënien, mësimnxënien, reflektim dhe studim.
Esnafi i tabakëve

**Esnafi i tabakëve** është esnafi i regjjes së lëkurës. Ky organizim është një bashkim në bazë të  të njëjtit zanat. 

Tabak, rrjedh nga fjala arabe *debbag* që do të thotë *lëkurë*.
parapamje|Ura e tabakeve

## Esnafi i tabakëve në Elbasan 
Regjja e lëkurave sikundër në të gjithë qytetet edhe në Elbasan u vendos në vendet pranë ujit.  Në fund të shek. XVII regjja dhe përpunimi i lëkurës arriti në një shkallë të lartë. Në Elbasan kishte 35 punishte (tabakhane) të lëkurës. Me zhviIlimin e prodhimit të mallrave, esnafi i tabakëve u bë forca më e madhe në jetën qytetare të vendit. Si më kompakti dhe më i organizuar nga të gjithë esnafët e tjerë, si më i fuqishmi dhe më i pasur ky arriti që të ngjitet në shkallët e hirarkisë feudale qytetare. Shenjat dalluese të kësaj pozite primare i shohim shumë herët në Elbasan, ku sipas dokumentit të vitit 1580 në fushatat luftarake tabakët rezervonin krahun e djathtë të ushtrisë, që ishte një vend nderi. Deri në shekullin XVIII, tabakët u bënë mbështetje e fuqishme e pushtetit otoman. Me ardhjen në fuqi të pashallarëve shiptarë, kjo mbështetje u dobësua, aq sa tabakët, sikurse esnafët e tjerë u vunë në shërbim të feudalëve vendas. Nga një dokument i shek. XVIII del se pasardhësi i Mehmet Pashë Plakut, Karamahmuti në një ekspeditë drejt Shipërisë së Mesme, kishte me vete rreth 300 luftëtarë të zgjedhur nga esnafët e tabakëve e terzijve. Numri i madh i toponimeve dëshmon për pozitën e rëndësishme të  këtij esnafi si: Çesma e Tabakëve, Sheshi i Tabakëve, Teqja e Tabakëve, Mulliri i Tabakëve, Xhamia e Tabakëve, Tyrbja e Tabakëve, Sallatashi i Tabakëve, Rrapi i Tabakëve.

Esnafi i tabakëve në shek. XIX, me rënien në përgjithësi të sistemit esnafor e humbi rëndësinë, privilegjet dhe fuqinë e madhe të dikurshme ekonomike, shoqërore e politiko-ushtarake.

Në degën e përpunimit të lëkurës bënin pjesë tabakët që regjnin lëkurë kafshësh të buta dhe të egra e i ngjyrosnin ato, saraçët që punonin artikuj të ndryshëm lëkurë, opingarët që bënin opinga për fshatarët, papuçitë dhe këpucarët që prodhonin për qytetin.

Regjja e lëkurës si proces ishte jo i njëllojtë për lëkurët e kafshëve të ndryshme. Lëkura në fillim krypej nga faqja e brendshme dhe pastaj kthehej me qëllim që të ishte në kontakt me ajrin, e vendosej në një dërrasë të thatë. Lihej për 4-5 ditë që të thahej dhe ishte e gatshme për punim (lëkura e bagëtive të imta). Po kështu përgatitej dhe lëkura e vajit e cila qëndronte në vaj disa ditë. Proçesi i përpunimit të lëkurës për meshin bëhej duke i hequr leshin, duke i kriposur, dhe duke i hedhur preparate kimike primitive me originë bimore.

Në Elbasan, prodhoheshin lëkura të ngjyrosura (të kuqe, të verdhë, të zezë,  bardhë), punohej meshini i hollë dhe i bardhë, saftiani i butë me ngjyra, qeselë me shkëlqim etj. Saftiani ishte lëkurë e përpunuar e dhive dhe e kecave dhe ajo me ngjyrë të kuqe që quhej kajser. Specialisti i fundit i ngjyrosjes së kajserit ishte Sula i Bajram Tabakut që jetoi deri ne vitet e para të shek. XX. 

Në vitin 1932 qyteti kishte 10 tabakë.
## Shih edhe 
* Xhamia e Tabakëve

## Referime
Richard Matthew Stallman

[parapamje|Richard Stallman në [Oslo (2009)]]

**Richard Matthew Stallman** (* 16 Mars 1953 në Manhattan, New York City) është një aktivist amerikan për Software të Lirë, Hacker edhe zhvillues programesh – i njohur edhe me inicialet **RMS**. Stallman krijoj GNU-Projekt-in. Atij i njihet një ndihmese e madhe në suksesin e GNU/Linux, dhe ai ishte Presidenti parë i Free Software Foundation, i cili ndër të tjera zhvilloi edhe *GNU General Public License*.

## Jeta 
### MIT dhe GNU-Projekt 
Stallman punoi në fillim të 1970-ës në *AI Lab* (departamenti për Inteligjencë artificiale) të Massachusetts Institute of Technology së bashku me një grup programuesish, qëe quanin veten Hacker. 

Ai është bashkpuntor i i SHBA Lajmeve dhe kultures teleSUR.
-->

## Lëvizja e Free-Software 
Stallman është themelues i Lëvizjes Free-Software

## Çmime dhe Nderime 
Richard Stallman ka marrë një radhë Nderimesh dhe çmimesh. Ndër të shumtat janë :
* 1990: MacArthur Fellowship
* 1991: Grace Murray Hopper Award
* 1998: EFF Pioneer Award
* 2001: Takeda Foundation Award

## Trivia 
* në librin e Steven Levy *Hackers* një kapitull iu është kushtuar Richard Stallman .
* Asteroid 9882 Stallman është i emruar pas tij.

## Literaturë 
* Sam Williams: *Free as in Freedom. Richard Stallman’s Crusade for Free Software.* O’Reilly, Peking 2002, ISBN 0-596-00287-4.
* Ausschnitte aus Interviews mit Richard Stallman finden sich in dem Dokumentarfilm *Revolution OS* und der Fernseh-Dokumentation *Codename: Linux*.
* Richard Stallman: ''What's GNU?* Rede über Freie Software und die Geschichte des GNU-Projekts.
* Christian Imhorst: *Die Anarchie der Hacker. Richard Stallman und die Freie-Software-Bewegung.* Tectum, Marburg 2004, ISBN 3-8288-8769-4 (Zusammenfassung in *Anarchie und Quellcode*, erhältlich unter der GFDL).

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* 
* Persönliche Homepage von RMS (englisch)
* Interview vom Januar 2000 Patrick Conley, *Computer Channel''
* Interview mit Richard Stallman  (Ogg Vorbis Audio, 12,1 MB) von RadioTux und dem ORF auf der Wikimania 2005
* Vortrag beim CCC Ulm (Audio- und Videodateien)
* Vortrag an der Australian National University  (englisch)
Organizata Evropiane e Kërkimeve Hapësinore

**Organizata Evropiane e Kërkimit Hapësinor** (**OEKH**) ishte një organizatë ndërkombëtare e themeluar nga 10 vende evropiane me qëllimin për të ndjekur së bashku kërkime shkencore në hapësirë. Ajo u themelua në vitin 1964. Si organizatë, ESRO bazohej në një institucion shkencor ndërkombëtar ekzistues më parë, CERN. Konventa e ESRO-s, dokumenti themelues i organizatës, e përshkruan atë si një entitet të dedikuar ekskluzivisht për ndjekje shkencore. Ky ishte rasti për pjesën më të madhe të ekzistencës së saj, por në vitet e fundit para formimit të ESA-s, Agjencisë Evropiane të Hapësirës, ​​ESRO filloi një program në fushën e telekomunikacionit. Si pasojë, ESA nuk është një entitet kryesisht i fokusuar vetëm në shkencë, por përqendrohet në telekomunikacion, vëzhgim të tokës dhe aktivitete të tjera të motivuara nga aplikimet. ESRO u bashkua me ELDO-n në vitin 1975 për të formuar Agjencinë Evropiane të Hapësirës.

## Shiko edhe 
* Sateliti

## Referime
Más sabe el diablo

**Más sabe el diablo** është një telenovelë që është realizuar në New York, është një telenovelë në gjuhën spanjolle.  Aktorët kryesor të *Mas sabe el diablo* janë Gaby Espino, Jencarlos Canela edhe Miguel Varoni.  Formati i telenovelës është aksion, romance.

## Aktoret 
Gaby Espino... Manuela Davila

Jencarlos Canela.... Ángel Salvador - djali i Martinit

Miguel Varoni..... Martín Acero / El Hierro - babai i Angel-it

Karla Monroig..... Virginia Dávila - motra e Manueles

Jorge Luis Pila..... Jimmy Cardona - oficer policie

Jeannette Lehr..... Graciela de Acero - mamaja e Martinit

Eva Tamargo..... Arianna de Dávila - mamaja e Manueles dhe Virginias

Leonardo Daniel..... Anibal Dávila - babai i Manueles dhe Virginias

Esperanza Rendón..... Esperanza Salvador - mamaja e Ángel

Angelie Moncayo..... Marina - e dashura e Martinit
Zebra

**Zebrat** janë disa specie të familjes së kuajve Afrikanë të bashkuar nga gëzofi i tyre i dallueshëm bardhë e zi me shirita. Shiritat e tyre vijojnë në forma të ndryshme, unike për secilin individ. Ata janë në përgjithësi kafshë shoqërore që jetojnë në tufa të vogla duke vijuar në tufa të mëdhaja. Ndryshe nga të afërmit e tyre më të afërt, kuajt dhe gomerët, zebrat nuk janë zbutur akoma.

Ekzistojnë tre lloje të zebrave: zebra e fushës, zebra malore dhe zebra e Grevit. Zebra e fushës dhe ajo malore i përkasin nëngjenisë *Hippotigris*, por zebra e Grevit është specia e vetme e nëngjenisë *Dolichohippus*. Ky i fundit i ngjan një gomari, në të cilën zebrat janë të lidhura ngushtë, ndërsa dy të parat duken më shumë si kali. Të tre i përkasin gjenisë *Equus*.

Shiritat unike të zebrave, i bëjnë ato një nga kafshët më të njohura për njerëzit. Ato ndodhin në një shumëllojshmëri të habitateve, si fusha, pyje, savana, male dhe kodrat bregdetare. Megjithatë, faktorë të ndryshëm antropogjene kanë pasur një ndikim të rëndë në popullatat e zebrave, veçanërisht në gjueti për gëzofin e tyre dhe shkatërrimin e habitatit. Zebra e Grevit dhe zebra malore janë të rrezikuara. Ndërsa zebrat e fushave janë shumë më të bollshme.

## Etimologjia 
Emri "zebra" në anglisht daton në v. 1600, nga gjuha italiane, ndoshta nga portugezja, e cila nga ana e tij thuhet të jetë kongolez (siç thuhet në fjalorin anglez të anglishtes). Fjalori Enkarta thotë se origjina e tij përfundimtare është e pasigurt, por ndoshta kjo mund të vijë nga ekuatori Latin që do të thotë "kalë i egër"; nga equus ("kali") dhe ferus ("i egër, i pastër"). Fjala u tradhtua tradicionalisht me një zanore të gjatë fillestare, por gjatë rrjedhës së shekullit të 20-të, shqiptimi me zanor fillestar u bë i zakonshëm në Britaninë të Madhe. Shqiptimi me një zanore të gjatë fillestare mbetet standard në Shtetet e Bashkuara.

Një grup i zebrave quhet tufë.

## Taksonomia dhe evulucioni 
Zebra ka evoluar në mesin e kuajve të Botës së Vjetër brenda 4 milion viteve të fundit. Është sugjeruar se zebrat janë paraphyletic dhe që ekuidët me shirita kanë evoluar më shumë se një herë. Vargjet e gjera janë të vendosura për të qenë pak të përdorura për peshkatarët që jetojnë në dendësi të ulët në shkretëtira (si gomerët dhe disa kuaj) ose ato që jetojnë në klimat e ftohta me shtresa të ashpra dhe shirita vjetore (si disa kuaj). Megjithatë, provat molekulare mbështesin zebrat si një linje monophyte. Zebrat ka midis 32 dhe 46 kromozome, në varësi të specieve.

## Referime
Instituti i Folklorit

**Instituti i Folklorit** në Tiranë është një institucion akademik  kërkimor shkencor. Instituti i krijua  në vitin 1960 Në vitin  1979 u shndërrua në Institutin e Kulturës Popullore
Beteja e Drashovicës

**Beteja e Drashovicës** apo siç njihet **Lufta e Drashovicës** është përplasja e parë frontale kundër pushtuesit nazifashist. Ngjarja u zhvillua nga data 15 shtator deri më 4 tetor 1943. Beteja u organizua nga Shtabi i Zonës së Pare Operative.

## Zhvillimi 
Sulmi nisi në ora 01.00 të datës 15 shtator. Synimi ishte lirimi i 7000 ushtarëve dhe oficerëve italian që mbaheshin në kamp përqendrimi.

Beteja perfundoi me nje fitore Shqiptare ku rreth 3000 Gjerman u vrane , dhe 7000 ushtaret Italian u çliruan
Shtjefën Ingrizi

**Shtjefën Ingrizi ( INGRIS )** first mutual aid society of Albania.

Life.

Born më 1882, Dead më 1956.

The first mutual aid society of Albania, the Workers` Society was founded in Shkodra in 1902 by Shtjefën Ingrizi and other workers on their return from jobs in Austria.

It seems to have been the first time of International Workers' Day (also known as May Day - 1 Maj) celebration in 1902 or 1903.

## Veprimtaria 
Ne pritje per tu plotesuar me veprimtarine e tij te plote.
Mënishtja e Shqipërisë

**Mënishtja e Shqipërisë** ( lat. *Cistus albanicus*) është shkurre e familjes mënishtore (cistaceae) me kërcell rreth 30&nbsp;cm me gjethe eliptike pa bisht.
John Cam Hobhouse

parapamje|Lordi Broughton, nga një miniaturë
**John Cam Hobhouse, Baroni i Parë Broughton** i njohur edhe si **Lord Broughton** personalitet politik dhe letrar anglez.  Mik i shkrimtarit Xhorxh Bajron.  Bshkëudhëtues në Shqipëri.

## Miqësia me Bajronin dhe udhëtimet në Evropë 
Gjatë kohës në Cambridge, Broughtoni u miqësua me Lordin Bajron, i cili e shoqëroi atë në një tur rreth Spanjës, Greqisë dhe Turqisë në 1809-ën. Hobhouse-i ishte i pranishëm në Betejën e Drezdenit në Gusht 1813 dhe duke ndjekur ushtritë e Koalicionit nëpër Francë, ai e pa Luigjin e XVIII-të të hynte në Paris në Maj 1814.

Në vitin 1815, Broughtoni ishte përsëri në Paris pas rikthimit të Napoleonit nga Elba dhe e tregoi mospëlqimin e tij ndaj Burbonëve dhe simpatinë për Bonapartin duke shkruajtur një pamflet të titulluar *Thelbi i disa letrave të shkruajtur nga një anglez banues në Paris gjatë sundimit të fundit të perandorit Napoleon*. Kjo shkaktoi turbulli në Angli dhe më shumë në Francë duke bërë që përkthimet franceze të shtiheshin në dorë nga shteti dhe përkthyesi dhe botuesi u burgosën.

Një tjetër periudhë udhëtimesh me Bajronin vijoi dhe kësaj here Hobhouse shkruajti disa shënime në këngën e katërt të Çajld Haroldit. Kjo këngë më pas iu dedikua atij dhe një botim i rishikuar i një pjese të shënimeve të tij me titull *Ilustrime historike të këngës së katërt të Çajld Haroldit që përmban disertacione mbi rrënojat e Romës dhe një ese mbi letërsinë italiane*, u publikua në vitin 1818. Ai ndante entuziazmin e Baronit për lirimin e Greqisë dhe pas vdekjes së poetit në 1824 ai mbajti testamentin dhe mbikqyri funeralin e tij.

## Jeta 
* Lindur më 1786, vdekur më 1869.
Pal Mëlyshi

**Pal Mëlyshi** (Serrisht, 15 prill 1926 - Ujë-Lurth, 12 prill 1950) ka qenë veprimtar i LANÇ-it, partizan me çetën Pukë-Mirditë dhe oficer i Sigurimit me pseudonimin "Furtuna". 

## Biografia 
U lind në Serrisht të Rrëshenit më 15 prill 1926, i biri i Nikollë Mëlyshit. I ati ishte oficer, duke shërbyer edhe me milicinë fashiste, kundër komunistëve në jug të vendit. anëtarësuar në Partin Komuniste të Shqipërisë më 1945.

Pal Mëlyshi, me pseudonimin “Furtuna”, ishte një nga agjentët më të mirë të Sigurimit të Shtetit. Ai ishte një komunist i flaktë, edhe pse babai i tij ishte detyruar të arratisej pse nuk i përkrahte idetë komuniste. U fut në Sigurim në shtator të vitit 1949 dhe qëndroi deri sa u vra në vitin 1950. 

## Referime
Iljaz Bej Mirahori

[parapamje|[Tyrbeja|Tyrbja e Iliaz Mirahorit (majtas) në Korçë]]
**Iljaz bej Mirahori** (turqisht: *İmrahor İlyas Bey*) ishte jeniçer shqiptar, dijetar, dhe *lala* i sulltanit osman Bajazitit të II. I njohur edhe si Iljaz Hoxha, ai ishte i martuar me vajzën e Mehmetit të II dhe ishte themelues i qytetit të Korçës si sanxhakbeu i Sanxhakut të Korçës.  

## Jeta 
Ai lindi me emirn **Ilia** në Panarit, atëherë pjesë e Kazasë së Përmetit të Vilajetit të Janinës në Perandorinë Osmane (sot Qarku i Korçës, Shqipëri) dhe hyri në shërbimin e jeniçerëve gjatë sundimit të Muradit të II.

Ai ishte një ndër njerëzit më besnik të sulltan Mehmetit të II, dhe iu dedikoi shërbimit të perandorisë kundër forcave arbërore, nën drejtimin e Skenderbeut. Në vitin 1453 roli që Iljaz Hoxha kishte në Rrethimin e Kostandinopojes i dha titullin *Mirahor* (Gjeneral). Me vone ai do te merrte edhe titullin *Mirahor Evel* (Gjeneral i Parë).

## Shih edhe 
* Xhamia e Iljaz Mirahorit
* Sami Frashëri

## Referime
Muzeu arkeologjik i Apollonisë

**Muzeu arkeologjik i Apollonisë** është një muze arkeologjik që ndodhet rreth  në perëndim të Fierit, në Shqipëri . Muzeu është themeluar në vitin 1958 dhe përmban artefakte të zbuluara aty pranë nga zona arkeologjike e Apollonisë dhe është afër Manastirit të Ardenicës . Muzeu ndodhet brenda arealit arkeologjik të Apollonisë. Ende sot jane disa statuja në këtë zonë. Muzeu u rikonstruktuar disa herë dhe mori një formë përfundimtare në vitin 1985. Në vitin 1996 iu shtua edhe godina për kërkimet e studimet arkeologjike. 

## Historia 
Përpjekjet e para për të kryer gërmime në Apolloni u bënë gjatë Luftës së Parë Botërore nga arkeologë austriakë, të cilët kryesisht zbuluan dhe eksploruan muret që rrethonin qytetin. Gërmimet sistematike filluan në vitin 1924 nga një mision arkeologjik francez i drejtuar nga Leon Rey, i cili nxori në dritë një kompleks monumentesh në qendër të qytetit. Gjatë fundit të viteve 1920 dhe 1930, Rey bëri presion për një muze arkeologjik për të vendosur artefaktet që ekipi i tij zbuloi, por mungesa e financave e zgjati atë. Më në fund, më 8 tetor 1936, koleksioni i gjetjeve arkeologjike të Apolonisë u ekspozua në ndërtesën e qeverisë në Vlorë, e cila pësoi bombardime dhe plaçkitje gjatë Luftës së Dytë Botërore. Arritet në të nëpërmjet një dere dyshe prej druri dhe një hyrje madhështore në anën perëndimore. Muzeu ka 7 pavijone, një galeri dhe 2 portikë. Pjesa më e madhe e koleksionit është vendosur në 6 dhoma në katin e parë në veri dhe perëndim të kompleksit. Një koleksion mbresëlënës i statujave ndodhet në një portik në anën lindore dhe një numër afreskesh të rëndësishme historike mbeten në ndërtesë nga kohët mesjetare; këto janë të vendosura kryesisht në trapeze. Fragmente mbishkrimesh dhe *spolia* të tjera mund të gjenden në mure dhe muzeu ka gjithashtu një koleksion mozaikësh mesjetarë.

## Shih edhe 
* Ilirologjia
* Lista e muzeumeve në Shqipëri

## Referime