Neurolinguistika

[djathtas|parapamje| Sipërfaqja e trurit të njeriut, me [Zona e Brodmanit|zonat Brodmann të numërzuara]]
djathtas|parapamje| Një imazh i rrugëve nervore në tru, të marra duke përdorur imazhin e tensorit të difuzionit
**Neurolinguistika** është studimi i mekanizmave nervorë në trurin e njeriut që kontrollon të kuptuarit, prodhimin dhe përvetësimin e gjuhës. Si një fushë ndërdisiplinore, neurolinguistika tërheq metoda dhe teori nga fusha të tilla si neuroshkenca, gjuhësia, shkenca konjitive, çrregullimet e komunikimit dhe neuropsikologjia. Studiuesit tërhiqen në këtë fushë nga një sërë prejardhjesh, duke sjellë së bashku një sërë teknikash eksperimentale, si dhe këndvështrime teorike të ndryshme. Një pjesë e madhe e punës në neurolinguistikë është informuar nga modelet në psikolinguistikë dhe gjuhësi teorike, dhe është e fokusuar në hetimin se si truri mund të zbatojë proceset që teoria dhe psikolinguistika propozojnë se janë të nevojshme në prodhimin dhe të kuptuarit e gjuhës. Neurolinguistët studiojnë mekanizmat fiziologjikë, me të cilët truri përpunon informacionin në lidhje me gjuhën dhe vlerësojnë teoritë gjuhësore dhe psikolinguistike, duke përdorur afaziologjinë, imazhet e trurit, elektrofiziologjinë dhe modelimin kompjuterik.
 

## Historia 
[djathtas|parapamje|200x200px| [Zona e Brokës dhe zona e Vernikut]]
Neurolinguistika është historikisht e rrënjosur së zhvilluari në shekullin e 19-të të afaziologjisë, studimi i deficiteve gjuhësore (afazitë) që ndodhin si rezultat i dëmtimit të trurit. Afaziologjia përpiqet të ndërlidhë strukturën me funksionin duke analizuar efektin e lëndimeve të trurit në përpunimin e gjuhës. Një nga njerëzit e parë që bëri një lidhje midis një zone të caktuar të trurit dhe përpunimit të gjuhës ishte Paul Broca, një kirurg francez, i cili kreu autopsi mbi individë të shumtë që kishin mangësi në të folur dhe zbuloi se shumica e tyre kishin dëmtime të trurit (ose *lezione*) në lobin frontal të majtë, në një zonë që tani njihet si zona e Brokës. Frenologët kishin pretenduar në fillim të shekullit të 19-të se rajone të ndryshme të trurit kryenin funksione të ndryshme dhe se gjuha kontrollohej kryesisht nga rajonet ballore të trurit, por kërkimi i Brokës ishte ndoshta i pari që ofroi prova empirike për një marrëdhënie të tillë, dhe është përshkruar si "epokale" dhe "qëndrore" në fushat e neurolinguistikës dhe shkencës njohëse. Më vonë, Carl Wernicke, pas të cilit është emëruar zona e Vernikut, propozoi që zona të ndryshme të trurit të ishin të specializuara për detyra të ndryshme gjuhësore, me zonën e Brokës që trajtonte prodhimin motorik të të folurit dhe zona e Wernicke që trajtonte të kuptuarit e të folurit dëgjimor. Puna e Broca dhe Wernicke themeloi fushën e afaziologjisë dhe idenë se gjuha mund të studiohet përmes ekzaminimit të karakteristikave fizike të trurit. Puna e hershme në afaziologji ka përfituar gjithashtu nga puna e fillimit të shekullit të njëzetë e Korbinian Brodmann, i cili "krijoi hartën" e sipërfaqes së trurit, duke e ndarë atë në zona të numëruara bazuar në citoarkitekturën (strukturën e qelizave) dhe funksionin e secilës zonë; këto zona, të njohura si zona Brodmann, përdoren ende gjerësisht në neuroshkencë sot.

## Disiplina 

## Teknologjia e përdorur 
 
Meqenëse një nga fokuset e kësaj fushe është testimi i modeleve gjuhësore dhe psikolinguistike, teknologjia e përdorur për eksperimente është shumë e rëndësishme për studimin e neurolinguistikës. Teknikat moderne të imazhit të trurit kanë kontribuar shumë në një kuptim në rritje të organizimit anatomik të funksioneve gjuhësore. Metodat e imazhit të trurit të përdorura në neurolinguistikë mund të klasifikohen në metoda hemodinamike, metoda elektrofiziologjike dhe metoda që stimulojnë drejtpërdrejt korteksin.

## Dizajni eksperimental 
Neurolinguistët përdorin një sërë teknikash eksperimentale për të përdorur imazhin e trurit për të nxjerrë përfundime se si gjuha përfaqësohet dhe përpunohet në tru. Këto teknika përfshijnë paradigmën e *zbritjes*, *dizajnin e mospërputhjes*, studimet *e bazuara në shkelje*, forma të ndryshme të *mbushjes* dhe *stimulimin e drejtpërdrejtë* të trurit.

## Shënime 
## Referime 
*
*
*
*

## Leximi më tej 
* 
* 
* 

## Lidhje të jashtme 
* Shoqëria për Neuroshkencën (SfN)
* http://www.linguisticsociety.org/content/language-and-brain  Burimet e neurolinguistikës nga LSA
* Talking Brains, blog nga neurolinguistët Greg Hickock dhe David Poeppel