Gertrude B. Elion

**Gertrude Belle Elion** (23 janar 1918 - 21 shkurt 1999) ishte një biokimiste amerikane dhe farmakologe, e cila ndau Çmimin Nobel të vitit 1988 në Fiziologji ose Mjekësi me George H. Hitchings dhe Sir James Black. Duke punuar vetëm, si dhe me Hitchings dhe Black, Elion zhvilloi një numër të barnave të reja, duke përdorur metoda inovative kërkimi që më vonë do të çonin në zhvillimin e AZT të drogës AIDS. Ajo zhvilloi medikamentin e parë imunosupresiv, azatioprin, që përdoret për transplantet e organeve.

## Jeta e hershme dhe edukimi
Elion lindi në New York City më 23 janar të vitit 1918,me prindër Robert Elion, një emigrant lituanez dhe një dentist, dhe Bertha Cohen, një emigrante polake. Familja e saj humbi pasurinë e tyre pas Rrëzimit të Wall Street-it të vitit 1929. Kur ishte 15 vjeç, gjyshi i saj vdiq nga kanceri, duke futur në të dëshirën për të bërë gjithçka që mundi për ta shëruar sëmundjen. Ajo u diplomua në Kolegjin Hunter në vitin 1937 me diplomë në kimi dhe në Universitetin e Nju Jorkut (M.Sc.) në vitin 1941, ndërsa punonte si mësuese e shkollës së mesme gjatë ditës. Aplikacionet e saj të bursës së 15-të u refuzuan për shkak të paragjykimeve gjinore në atë kohë, kështu që ajo u regjistrua në një shkollë sekretariale, e cila zgjati gjashtë javë para se ajo të gjente një punë.

Në pamundësi për të marrë një pozicion hulumtues të diplomuar, ajo punoi si një mbikëqyrës i cilësisë së ushqimit në supermarketet e A & P, dhe për një laborator ushqimor në Nju Jork, duke testuar aciditetin e turshive dhe ngjyrën e vezëve duke shkuar në majonezë. Më vonë, ajo u largua për të punuar si ndihmëse e George H. Hitchings në kompaninë farmaceutike Burroughs-Wellcome në Tuckahoe, Nju Jork (tani GlaxoSmithKline). Hitchings po përdorte një mënyrë të re për zhvillimin e barnave, duke imituar komponimet natyrore në vend të provës dhe gabimit. Ai besonte se nëse ai mund të mashtronte qelizat e kancerit në pranimin e përbërjeve artificiale për rritjen, ato mund të shkatërroheshin pa shkatërruar qelizat normale. Ajo filloi të punonte me purina dhe në vitin 1950 ajo zhvilloi medikamente kundër kancerit tioguanine dhe 6-MP.

## Karriera dhe kërkimi
Elion gjithashtu kishte punuar për Institutin Kombëtar të Kancerit, Shoqatën Amerikane për Kërkimin e Kancerit dhe Organizatën Botërore të Shëndetësisë, në mesin e organizatave të tjera. Nga viti 1967 deri në vitin 1983, ajo ishte drejtuese e Departamentit të terapisë eksperimentale për Burroughs Wellcome.

Ajo ishte e lidhur me Universitetin Duke si Profesoreshë Adjunkt e Farmakologjisë dhe e Mjekësisë Eksperimentale nga viti 1971 deri në vitin 1983 dhe Profesoreshë e Kërkimeve nga viti 1983 deri në vitin 1999.

Në vend që të mbështeteshin në gjykim dhe gabim, Elion dhe Hitchings përdorën dallimet në biokiminë ndërmjet qelizave normale të njeriut dhe patogjenëve (agjentë që shkaktojnë sëmundje si qelizat e kancerit, protozoa, bakteret dhe viruset) për të dizajnuar barna që mund të vrasin ose pengojnë riprodhimin e patogjenëve të veçantë pa dëmtuar qelizat pritëse. Drogat që ata zhvilluan, përdoren për trajtimin e një sërë sëmundjesh, si leuçemia, malaria, refuzimi i transplanteve të organeve (azathioprine), si dhe herpes (aciklovir, i cili ishte droga e parë selektive dhe efektive e këtij lloji). Pjesa më e madhe e punës së hershme të Elionit erdhi nga përdorimi dhe zhvillimi i purinave.

Gjatë vitit 1967 ajo zuri pozicionin e kreut të Departamentit të terapisë eksperimentale të kompanisë dhe u pensionua zyrtarisht në vitin 1983. Megjithë daljes në pension, Elion vazhdoi të punonte pothuajse në kohë të plotë në laborator dhe mbikqyri përshtatjen e azidotimidines (AZT), e cila u bë droga e parë e përdorur për trajtimin e SIDA.

## Jeta personale
Gjatë arsimimit të saj në Universitetin e New York, ajo u takua me një statistikant të quajtur Leonard, i cili vdiq nga një infeksion bakterial i valvulave të zemrës. Ajo kishte planifikuar të martohej me të, kështu që vdekja e tij e pengonte që ajo të martohej përsëri. Ajo nuk pati kurrë fëmijë dhe si hobi të saj ajo listonte fotografinë, të dëgjuarit muzikë dhe të udhëtuarit. Pas Burroughs Wellcome u zhvendos në Research Triangle Park në Karolinën e Veriut, Elion u zhvendos në Chapel Hill aty pranë. Gertrude Elion vdiq në Karolinën e Veriut në vitin 1999, në moshën 81 vjeçare.

## Referime