Tatyana Afanasyeva

parapamje| Tatjana Afanasyeva
**Tatyana Alexeyevna Afanasyeva** (   ) ( Kiev, 19 nëntor 1876 - Leiden, 14 prill 1964) (e njohur edhe si **Tatiana Ehrenfest-Afanaseva** ose e shkruar **Afanassjewa** ) ishte  matematiciene dhe fizikante ruse / holandeze që dha kontribute në fushat e mekanikës statistikore dhe termodinamikës statistikore.  Më 21 dhjetor 1904, ajo u martua me fizikantin austriak Paul Ehrenfest (1880–1933). Ata kishin dy vajza dhe dy djem; një vajzë, Tatyana Pavlovna Ehrenfest, që gjithashtu u bë një matematikane.

## Jeta e hershme 
Afanasyeva lindi në Kiev, Ukrainë, atëherë u bë pjesë e Perandorisë Ruse . Babai i saj ishte Alexander Afanassjev,  inxhinier kryesor në Hekurudhat Perandorake, i cili do të sillte Tatjanën në udhëtimet e tij rreth Perandorisë Ruse. Babai i saj vdiq kur ajo ishte akoma e re, kështu që ajo u transferua në Shën Petersburg në Rusi për të jetuar me tezen e saj Sonya dhe xhaxhain Peter Afanassjev, një profesor në Institutin Politeknik të Shën Petersburg . 

Tatjana ndoqi shkollën normale në Shën Petersburg me një specialitet në matematikë dhe shkencë. Në atë kohë, grave nuk u lejohej të ndiqnin universitete në territorin rus, kështu që pasi mbaruan shkollën normale, Tatjana filloi të studionte matematikë dhe fizikë në Universitetin e Femrave në Shën Petersburg nën drejtimin e Orest Chvolson . Në vitin 1902, ajo u transferua në Universitetin e Göttingen në Gjermani për të vazhduar studimet me Felix Klein dhe David Hilbert . 

Afanasjeva kontaktoi Ajnshtajnin për këshillat e tij mbi dorëshkrimin e saj mbi termodinamikën dhe u interesua për një përkthyes. Ajo donte t'i jepte termodinamikës një themel rigoroz matematikor i cili mungonte dhe përshkruante presionin, temperaturën dhe entropinë në ndryshimin e sistemeve. Ajnshtajni u përgjigj më 12 gusht 1947 se ai e duartrokiti qasjen e saj, por ai gjithashtu kishte disa kritika:

: "Ich habe den Eindruck gewonnen, dass Sie ein bisschen von logischen Putzteufel besessen sind, und dass daran die Übersichtlichkeit des Buches leide".
: (Përkthimi: Kam përshtypjen se ju pushton disi një djall logjik lustrues dhe se qartësia e librit vuan. )

Ajnshtajni nuk sugjeroi një përkthyes dhe ia ktheu dorëshkrimin Afanasjevës e cila pagoi veten për botimin e saj në 1956 si *Die Grundlagen der Thermodynamik* me Brill Publishers në Leiden me disa, por jo të gjitha korrigjimet e Ajnshtajnit. 

## Shënime 
#   . See p.&nbsp;57: "In 1912 Ehrenfest succeeded Hendrik Antoon Lorentz (1853–1928) as professor of theoretical physics at Leiden. ... In Leiden, the Ehrenfests moved into a Russian-style villa designed by Ehrenfest’s Russian wife Tatiana Afanashewa, a mathematician."
#  P. Ehrenfest & T. Ehrenfest (1911) *Begriffliche Grundlagen der statistischen Auffassung in der Mechanik*, in: Enzyklopädie der mathematischen Wissenschaften mit Einschluß ihrer Anwendungen. Band IV, 2. Teil ( F. Klein and C. Müller (eds.). Leipzig: Teubner, pp.&nbsp;3–90. Translated as *The conceptual Foundations of the Statistical Approach in Mechanics*. New York: Cornell University Press, 1959.  
#  T. Ehrenfest-Afanassjewa, Die Grundlagen der Thermodynamik (Leiden 1956)
#  T. Ehrenfest-Afanassjewa, *On the Use of the Notion "Probability" in Physics* Am. J. Phys. 26: 388 (1958)
#  Tatjana Ehrenfest-Afanassjewa, &nbsp;(214 KiB).
#  Ed de Moor *Van Vormleer naar Realistische Meetkunde*, Thesis, Utrecht (1999).

## Referime 
 

## Leximi më tej 
*  

## Linqe te jashtme 
* Biografia e Tatiana Ehrenfest-Afanaseva CWP UCLA
* Paul dhe Tatiana Ehrenfest: *Themelet konceptuale të qasjes statistikore në mekanikë, përkthim Michael J. Moravesik, botimet Dover New York 1990 (ribotimi i botimit të 1959), me një parathënie të T. Ehrenfest-Afanassjewa.*