Albert Camus

**Alber Kamy** (Mondovi, 7 nëntor 1913 - Villeblevin, 4 janar 1960), shkrimtar dhe filozof francez, fitues i Çmimit Nobel për Letërsi në vitin 1957. Është i njohur për stilin karakteristik të shkrimit dhe me tematikat e veprave të tij. I gjithë opusi letrar i tij bazohet në idenë absurde të ekzistencës së njeriut.

## Jeta 
U lind me 7 nëntor 1913. I ndjek rregullisht studimet në universitet dhe diplomon për filozofi.  Në vitet tridhjetë ai kalon sprova të shumta në jetë dhe piqet nga përvoja gjithfarëshe: shkruan tekste te vogla meditative me theks biografik, shtohet ne spital për tuberkuloz por i shpëton vdekjes por jo kurimeve te vazhdueshme.

Harton romanin e rinise "Vdekja e lumtur", të cilën nuk pranon ta botoje për se gjalli. Viti 1937 shënon çast vendimtar ne jetën intelektuale te Kamysë.  Boton librin "E mbrapshta dhe e mbara" me ese të rinisë. Në vitin 1939 boton një tjetër libër me ese "Dasma".

Më pas punon në gazetat serioze të Algjerit dhe shkrimet e tij i boton në një përmbledhje "Aktualet".

Bëhet i njohur me 1942 me botimin e eseut filozofik "Miti i Sizifit", sfidë krenare e njeriut ndaj universit të dhunës e të pakuptimte që Kamyja e emërton me emrin "absurd".  Po atë vit boton romanin "I Huaji", pasqyrë e brishtësise së njeriut dhe e vuajtjes  absurde. Krijimtaria e Kamysë pasurohet dhe me dy drama.  "Kaligula", me 1944, përshkrim poetik i çmendurisë njerëzore te mishëruar ne figurën e perandorit romak Kaligula. Drama tjetër është "Të drejtët" himn i sakrificës për liri. Vepër tjetër është eseja "Mendime për gijotinën" ku dënon heqjen e dënimit me vdekje. Botime  tjetër është romani "Murtaja" që mbahet si një nga romanet më të mira të shek XX, ku i bëhet një sinteze qëndresës njerëzore ndaj të gjitha formave te tiranisë.

Botimi i esesë "Njeriu i revoltuar" me 1951, drejtuar kundër mendimit diktatorial e veçanërisht kundër terrorit stalinist, i shkakton Kamysë sulmin e ashpër të intelektualeve të majtë francezë, me në krye Sartrin dhe një lloj izolimi, të cilin ai e vuajti thellë.  Në këto vite dëshpërimi e vetmie ai shkroi veprën e tij më pesimiste e të zymtë "Rënia", aktualizim i parabolës biblike mbi gjendjen e njeriut si mëkatar dhe i pandreqshëm.

Më 1957 suksesi letrar i Kamysë vlerësohet me çmimin Nobel.

Kamy e gjen vdekjen nga një aksident automobilistik me 4 janar 1960.

Dorëshkrimi i papërfunduar i Kamyse është romani "Njeriu i parë" që e botuan më pas nën kujdesin e së bijës më 1994.

## Veprat 
### Romane 
* ''L'Étranger*; 1942
* *La Peste*; 1947
* *La Chute*; 1956
* *La Mort heureuse*; 
* *Le Premier Homme*; 1994

### Tregime të shkurtëra 
* *L'Exil et le Royaume*; 1957

### Të pafiksuara 
* *L'Envers et l'Endroit*; 1937
* *Noces*; 1938
* *Le Mythe de Sisyphe*; 1942
* *Actuelles I, Chroniques 1944-1948*; 1950
* *L'Homme révolté*; 1951
* *Actuelles II, Chroniques 1948-1953*; 1953
* *L'Été*; svojevrstan nastavak *Pirovanja*; 1954.  
* *Réflexions sur la guillotine*; 1957
* *Chroniques algériennes, Actuelles III, 1939-1958*; 1958
* *Albert Camus, Maria Casarès. Correspondance inédite (1944-1959)*. Édition de Béatrice Vaillant. Avant-propos de Catherine Camus. Collection Blanche, Gallimard. Parution : 09-11-2017.

### Drama 
* *Caligula*; 1938
* *Le Malentendu*; 1944
* *L'État de Siège*; 1948
* *Les Justes''; 1949

## Në gjuhën shqipe 
* Kaligula
* Një kënaqësi e vetmuar (2004); përktheu Sonila Meksi

## Lidhje të jashtme 
* Nobel Prize in Literature (1957) Link 
* "Accidental Friends" the story of the Camus-Sartre friendship and very public breakup 
* Interview with daughter Catherine - 3AM
* Another interview with daughter Catherine - Spike 
* The Logic of Existential Meaning
* Albert Camus Society UK
* Société des Études Camusiennes
* Fonds Albert Camus - Cité du livre d'Aix en Provence 
* Lesjustes.co.uk : English synopsis of "Les Justes" for students
* Camus 'Bookweb' on literary website The Ledge, with suggestions for further reading.
* Camus  Interview with Prof. Jean-Marie Apostolides, from the radio program Entitled Opinions