Institucionet politike të Romës së lashtë

Lista të ndryshme në lidhje me **institucionet politike të Romës së Lashtë** janë të pranishme. Secila prej tyre në një listë mund të jetë një lidhje me një artikull të veçantë. Kategoritë e përfshira janë: ligjet (5), dhe legjislaturat (7); zyrat shtetërore (40) dhe drejtuesit e tyre (6 lista); fraksionet politike (konflikt 2 + 1) dhe rangjet shoqërore (8). Një fjalorth politik (38) vijon me një ndërtim të tillë.

## Ligjet
* E drejta romake
* Lista e ligjeve romake
* *Dymbëdhjetë Tabelat*
* *Digest* i ligjeve romake
* 

## Legjislaturat
* Senati Romak
* Asambletë Romake
* Kuria Romake
* Comitia curiata
* Comitia centuriata
* Comitia tributa
* Concilium plebis

## Zyrat shtetwrore
* aedile - magjistrat republikan romak i ngarkuar me mirëmbajtjen dhe rendin e qytetit
* agentes in rebus – Shërbim korrier në Perandorinë e Vonë Romake
* a rationibus
* censor - magjistrat romak dhe administrator cinsusi
* comes – fjalë latine për shok, shoqërues, titull oborrtar romak
* comes palatinus - zyrtar i nivelit të lartë, bashkangjitur oborreve perandorake apo mbretërore në Evropë që nga kohët romake
* consul – post politik në Romën e lashtë
* consularis
* decemviri – komision 10 vetësh në Republikën Romake
* dictator - magjistrat i jashtëzakonshëm i Republikës Romake
* dux – titull romak
* perandor - sundues i Perandorisë Romake
* guvernatori - post i drejtuesit kryesor të një province romake
* imperator – Rang në Romën e lashtë
* legatus – oficer i rangut të lartë në Ushtrinë Romake
* legatus Augusti pro praetore – guvernatorë provincialë në Perandorinë Romake
* lictor – truprojë dhe shoqërues i magjistratëve të Romës së lashtë
* Magistratus ordinarii / extraordinarii – zyrtar i zgjedhur në Romën e lashtë
* officium –¬ fjalë latine me kuptime të ndryshme
* pontifex maximus ¬– kryeprifti kryesor në Romën e lashtë
* praefectus – prefekt në Romën e lashtë
* praepositus sacri cubiculi ¬– një nga zyrat e rëndësishme të pallati, e mbajtur zakonisht nga një eunuk
* praeses ¬ – fjalë latine
* praetor - magjistrat i Republikës Romake
* praetor peregrinus – magjistrat i Republikës Romake
* primicerius – titull i lashtë romak
* princeps – titull i lashtë romak
* princeps senatus – anëtari i parë i Senatit Romak sipas procedurës
* proconsul – guvernator i një province në Republikën Romake
* procurator – titull administrativ në Perandorinë Romake
* promagistrates – zyrë e lashë romake
* quaestor – zyrtar publik në Romën e lashtë
* rationalis – roli i ministrit të financave në Perandorinë Romake
* rector – funskion politik në Romën e lashtë dhe republikat mesjetare
* rex – magjistrati kryesor i Mbretërisë Romake
* senator – institucion politik në Romën e lashtë
* tribunus – zurtar romak i zgjedhur
* triumviri – komision prej tre vetash në Romën e lashtë
* vicarius – fjalë latine që do të thotë zëvendësues ose përfaqësues
* vigintisexviri – kolegj magjistratësh minorë të Republikës Romake

## Lista e zyrtarëve individualë
* Mbretërit e Romës
* Lista e konsujve romakë
* Lista e Perandorëve Romakë
* principes senatus
* Censorët Romakë
* Guvernatori romak

## Fraksionet politike
* Optimates
* Populares

(shiko gjithashtu patricët kundrejtë plebejve)

## Rangjet shoqërore
* Fisnikëria
* Patricët
* Equites
* Plebejtë
* Adsidui
* Proletarët
* Capite censi
* Skllevërit

## Fjalorth i ligjit dhe politikës
* aerarium – thesari publik në Romën e lashtë
* aequitas – koncept ligjor romak
* auctoritas – prestigji romak; ndryshe nga pushteti, imperium
* civitas – koncept romak i qytarisë si një entitet i bashkuar nga ligji
* collegia – çdo shoqëri në Romën e lashtë që vepronte si një entiet ligjor
* consilium
* consortium – shoqëri e dy ose më shumë individëve dhe/ose organizatash për të arritur një qëllim të përbashkët
* consuetudo – parim ligjor i lidhur me zakonet ligjore
* contractus – lloje kontratash në Romën e lashtë
* contractus litteris 
* curiae – asambleja ku diskutohen çështjet dhe vendoset
* cursus honorum – rendi sekuncial i posteve publike të mbajtura nga politikanët në Romën e lashtë
* decreta - Edikt ose shpallje zakonisht e nxjerë nga një kre i shtetit
* delectum – gabim civil
* edicta – Shpallje e një ligji, shpesh të lidhur me monarkizmin
* fiscus – thesari perandorak romak
*  -
* gravitas – virtyt në Romën e lashtë
* imperium – lloj autoriteti në Romën e lashtë, më i fuqishmi
* iudex – zurtar që kryeson mbi zhvillimin e gjykatave
* ius – të drejtat e virtytit të qytetarisë në Romën e lashtë
* lex - ligjet
* libertas – hyjnesha romake e lirisë
* mos maiorum – Zakonet dhe traditat e Romës së lashtë
* Munera – vepra publike dhe zbavitjeje të paguara nga aristokratët e Romës së lashtë
* municipium – term i lashtë romak për një qytezë ose qytet
* obligatio - Itinerari i veprimeve që dikush është i detyruar të ndërmarrë
* Palatine - zyrtar i nivelit të lartë bashkangjitur oborreve perandorake ose mbretërore në Evropë që nga kohët romake
* patria 
* pietas – virtyt i lashtë romak
* potestas – fjalë latine që do të thotë pushtet ose aftësi
* responsa – trupa e vendimeve dhe rregullave të shkruara ligjore 
* provincia – rajonet administrative të Romës së lashtë
* ratio – marrëdhënia midis dy numrave të të njëjtit lloj
* senatus consultum – Rezolutë e Senatit të lashtë Romak
* stipulatio – Formë kontrate në ligjin e lashtë romak
* Triumvirati i Parë – Aleanca midis politikanëve romakë Jul Çezar, Pompeut dhe Krasit
* Triumvirati i Dytë – Entitet politik romak (43-32 p.e.s.)

## Shiko gjithashtu
* Roma e lashtë
* Monarkia romake
* Republika Romake
* Historia e Kushtetutës romake
* Dymbëdhjetë Tabelat
* Kuvendet Romake
* Kuvendi Tribal
* Kuvendi i Centurionëve
* Kuvendi i Kuriatit
* Këshilli i Plebejve
* Senati Romak
* SPQR
* Magjistratët romakë
* Magjistratët ekzekutivë të Republikës Romake
* Diktatori romak
* Perandoria Romake
* Principati (Roma)
* Dominati (Roma)
* Magister militum Ilirikum
* Pretori
* Aedilen
* Censori
* Tirones
* Auguri
* Kodeksi i Justinianit
* Romanizimi (kulturor)
* Lista e kolonive romake
* Kolonia Romake
* Iliro-romakët
* Lista e toponimeve latine në Ballkan
* Mitologjia romake
* Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake
* Veshjet në Romën e lashtë
* Moda e flokëve në Romën e lashtë
* Pax Romana
* Letërsia e vjetër greke e romake
* Frumentarii
* Agentes in rebus
* Kultura e Romës së lashtë
* E drejta romake
* Të Drejtat Latine
* Skllavëria në Romën e lashtë
* Filozofia e lashtë romake
* Arsimi në Romën e lashtë
* Novus homo
* Feja romake
* Martesa në Romën e lashtë
* Jus trium liberorum
* Arti romak
* Kopshtet romake
* Teknologjia në Romën e lashtë
* Ekonomia Romake
* Bujqësia në Romën e lashtë
* Rrugët romake
* Kuzhina antike romake
* Castellum
* Castra
* Burgus

## Notes