Murteza Xajë Nura

**Murteza Nura** (i njohur si Xaja, Baca Xajë, Xajë Nura), lindur në Pejë, rritur në Pejë, ka jetuar pjesën më të madhe të jetës në Gjakovë. Ishte aktivist i çështjes kombëtare, për të cilën u dënua me burg për dyzet e katër vite, por i mbajti vetëm dymbëdhjetë. Ai ishte piktor me disa ekspozita personale, poet e shkrimtar i shumë veprave.

Xaja i takon grupit të shkrimtarëve të lirë po që në kohen e "patlixhonave të kuq"  ishte i ndaluar dhe i burgosur. Gjatë jetës së tij ka botuar numër të madh të librash, por si pasojë e rrethanave, në të cilat ka vepruar, me tirazh të vogël e më shpesh dorëshkrime të lëna për botim.

Ndër tjera nga shënimet gazetareske lë të kuptohet se, Xaja, ka 15 vëllime poetike, 5 romane dhe disa piktura si pjesë e "pakërcimeve" letrare. Me këto piktura, Xaja, është paraqitur pas luftës së fundit, për dashamirëve të artit figurativ në gjashtë ekspozita. 

Nga përcjellësit e veprimtarisë së tij ai paraqitet si një figurë e lindur rebele dhe oponente e krijimtarisë artistike.

## Tituj të veprave 
Xaja ka botuar gjithësej 22 vepra, disa prej të cilave janë të listuara më poshtë. Xaja poashtu ka dhe mbi 30 vepra të pabotuara akoma, në formë dorëshkrimesh.
* *Maratona e Prerë *- poezi, botuar më 1993
* *Pragoxhaku Diellor *- poezi, botuar më 1993
* *Shtesë Shqipe *- poezi, botuar më 1993
* *Profil Brenge *- poezi, botuar më 1993
* *Mundimtorja - *roman, botuar më 1993
* *Aktrimi i Frymës *- poezi, botuar më 1993
* *Heshtja e Biblave *- poezi, botuar më 1994
* *Vorbulla e Mynxyrës *- roman, botuar më 1994
* *Rrëzë Kalvari - *roman, botuar më 1994
* *Dergja *- poezi, botuar më 1994
* *Traktat Poetik - Ungjillizim i Jetës *- poezi, botuar më 1994
* *Dita e Vrasjes *- roman, botuar më 2004
* *Sizifi dhe Kentaurët *- botuar më 2004
* *Klithja e Metaforës* - botuar më 2004
* *Muzgu në Morgë *- botuar më 2004
* *Një Jetë Ndryshe *- botuar më 2004
* *Vitrazh i Thyer* - botuar më 2009
* *Jam Udha e Virtytit* - botuar më 2009
* *E Vërteta Vjen Virgjër* - botuar më 2010
* *Dëshmorin nuk e do Harrimi *- botuar më 2012

## Mirënjohjet 
Xaja gjatë jetës dhe veprimtarisë së tij është vlerësuar me shumë çmime e mirënjohje.
* Bacë - nga rrethi artistëve.

## Ekspozitat 
Xaja ishte pjesë e pesë ekspozitave personale dhe shumë tjera kolektive.
* Ekspozitë Personale, Galeria e Artit, Pallati i Kulturës "Asim Vokshi", Gjakovë, 25 dhjetor 1999;
* Ekspozitë Personale, Galeria e Artit "Rada", Prizren, 29 dhjetor 1996;
* Ekspozitë Personale, Galeria e Artit "Europa", Pejë, 29 tetor 1996;
* Ekspozitë Personale, Kafe Galeri "Koha", Prishtinë, 6 tetor 1996;

## Lidhje të jashtme 
* Website Zyrtar: www.xaja.art 
* Sejdi BERISHA "DINJITETI DHE QËNDRESA E SHKRIMTARIT PËR SHPRESËN DHE LUMTURINË  për amzën zemrashqiptare.net .
* Xhirime nga Ekspozita e Xajës në Gjakovë (nxjerr nga arkivi i tij personal): https://www.youtube.com/watch?v=LGNqNmeTTXY
* Xhirimi i Ekspozitës së Xajës në Prishtinë (nxjerr nga arkivi i tij personal): https://www.youtube.com/watch?v=D0NszSG2_9Y
* Xhirimi i Dramës "Lutja Bardhë-Blu" e Xajës e vënë në skenën e Teatrit Kombëtar të Gjakovës: https://www.youtube.com/watch?v=H2Si1BhIZWY
* Dokumentar i RTK - së mbi jetën e Xajë Nurës: https://www.youtube.com/watch?v=wfKfk5Jj6I8
* Emisioni i parë i TVSH për Xajën: https://www.youtube.com/watch?v=3GDhXrNPYjk
* Emisioni i dytë i TVSH për Xajën: https://www.youtube.com/watch?v=Wikoia5sXpA

## Referime