Tiru Paramesvara Vinagarami

**Thiru Parameswara Vinnagarami** ose **Tempulli Vaikunta Perumal** është një tempull i kushtuar perëndisë Hindu Vishnu, i vendosur në Kanchipuram në shtetin e Indisë Jugore Tamil Nadu. I ndërtuar në Stilin Arkitekturor Dravidian, tempulli është lartësuar në *Divya Prabandha*, kanoni i hershëm mesjetar tamil i shenjtëve alvarë ose azhvarë midis shekujve të VI dhe të IX. Është një nga 108 *Divyadesamët* kushtuar Vishnut, që adhurohet si Vaikuntanathani dhe bashkëshortja e tij Lakshmi si Vaikundavalli.
Tempulli besohet se është ndërtuar nga mbreti Pallava, Nandivarmani II (720-96), me zgjerime ose rikonstruksione të mëvonshme nga Dinastia Mesjetare Chola dhe mbretërit Vijayanagarë. Tempulli është i rrethuar nga një mur graniti që përfshin të gjitha faltoret dhe pellgjet ujore të tempullit. Vaikuntanathani besohet se i është shfaqur mbretit Viroacha. Tempulli ndjek Vaikasana Agaman dhe ndjek gjashtë rituale të përditshme dhe dy festa vjetore. Tempulli administrohet nga Bordi i Besimit dhe Përkrahjes Hindu të Qeverisë së Tamil Nadu-së. Tempulli është një nga tërheqjet e shquara turistike të qytetit të Kanchipuramit.

## Legjenda
Sipas legjendave Hindu, rajoni ku gjendet tempulli quhej Vidarbha Desa dhe sundohej nga një mbret i quajtur Viroacha. Për shkak të veprave të tij të këqija në lindjet e mëparshme, Virocha nuk trashëgimtar. Ai u lut Shivës në Tempullin Kailasanathar. Hyjnia kryesore e tempullit i mundësoi që dvarapalët (gardianët hyjnorë të portave) e Tempullit të Vishnut të lindnin si djemtë e tij. Princat ishin besimtarë të përkushtuar të Vishnut dhe realizonin yagna për mirëqenien e popullit të mbretërisë së tyre. Vishnu ishte i kënaqur me adhurimin dhe iu shfaq princave si Vaikundanatha. Pallavamallani ishte një adhurues i Vishnut dhe një përkrahës i madh i arsimit. Ai rikonstruktoi tempuj të vjetër dhe ndërtoi mjaft të rinj. Midis këtyre të fundit ishte dhe Parameswara Vinnagarami ose Tempulli Vaikunta Perumal në Kanchipuram, që përmban panele skulpturore me mbishkrime, që portretizojnë ngjarjet që c/uan në hipjen e Pallavamallas në fron. Shenjti i madh vaishnavit Thirumangai Alvari ishte bashkëkohës i tij.
Tre faltoret bujtin imazhe të Vishnut në qëndrime të ndryshme – i ulur (kati përdhes), i shtrirë (kati i parë; i lejueshëm për besimtarët vetëm në ditët ekadashi) dhe në këmbë (kati i dytë; i palejueshëm për të hyrë besimtarët, por vetëm priftërinjtë e zgjedhur). Planimetria logjike dhe e ndërlikuar e tempullit përbënte një prototip për faltoret shumë më të vona që do të ndërtoheshin në të gjithë Tamil Nadunë. Verandat e jashtme, për shembull, me kolonat e tyre luanore, janë pararendëse të sallave madhështore me njëmijë kolona të tempujve të mëvonshëm.
Ky tempull është vlerësuar në 10 hymne të *Nalayira Divya Prabandhamit*, kanoni vaishnavit midis shekujve të VII dhe të IX i hartuar nga Thirumangai Alvari. Tempulli klasifikohet si një *Divyadesam*, një nga 108 tempujt e Vishnut që janë përmendur në kanonin vaishnavit. Ai është një nga katërmbëdhjetë *Divyadesamët* e Kanchipuramit dhe është pjesë e Vishnu Kanchit, vendi ku gjenden shumica e tempujve të Vishnut në Kanchipuram.

## Festat dhe praktikat fetare
Tempulli ndjek Vaikasana Agaman dhe priftërinjtë e tij kryejnë *pooja* (rituale) gjatë festave dhe në mënyrë të përditshme. Si tempujt e tjerë të Vishnut në Tamil Nadu, priftërinjtë i përkasin bashkësisë Vaishnavaite, një nënkastë Brahmine. Ritualet e tempullit kryehen gjashtë herë në ditë: *Ushathkalami* në orën 7:30 të mëngjesit, *Kalasanthi* në orën 8:00 po të mëngjesit., *Uchikalami* në orën 12:00 të mesditës, *Sayarakshai* në orën 5:00 pasdite, *Irandamkalami* në orën 6:00 po pasdite dhe *Ardha Jamami* në orën 7:30 të mbrëmjes. Secili nga ritualet ka tre hapa: *alangarami* (dekorimi), *neivethanami* (ofrimi i ushqimit) dhe *deepa aradanai* (tundja e ndric/uesve) si për Vaikuntanathanin ashtu dhe për Vaikundavallin. Gjatë hapit të fundit të adhurimit, priftërinjtë recitojnë udhëzime fetare nga *Vedat* (tekste të shenjta) dhe adhuruesit përkulen përpara imazheve hyjnore të tempullit. Në tempull zhvillohen edhe rituale mbi bazë javore, dyjavore dhe mujore. Vaikasi Brahmotsavami, që celebrohet gjatë muajit tamil të *Vaikasit* (maj–qershor) dhe Vaikunta Ekadashi që celebrohet gjatë muajit tamil të *Margazhit* (dhjetor–janar) janë dy festat kryesore që zhvillohen në tempull. Gjatë tyre një grup priftërinjsh të recitojnë vargje nga *Nalayira Divya Prabandhami* të shoqëruar me muzikën e *nagaswaramit* (instrument frymor) dhe *tavilit* (instrument me perkursion).

## Shiko edhe
* Arkitektura Pallava
* Arkitektura Dravidiane
* Kanchipurami
* Lista e tempujve në Kanchipuram
* Tempulli hindu

## Referime 
## Bibliografia 
* 
* 
* 
* 
* 
* K.A. Nilakanta Sastri: *A History of South India*; 1955 (ribotuar në vitin 2003), Oxford University Press, New Delhi, ISBN 0-19-560686-8.
* 

## Lidhje të jashtme