open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arpad Elo

**Arpad Emrick Elo**, (emri i lindjes në hungarisht: *Élő Árpád Imre*, 25 gusht 1903 – 5 nëntor 1992) ishte një profesor fizikë hungarezo-amerikan i cili krijoi sistemin e vlerësimit Elo për lojëra me dy lojtarë si shahu.

I lindur në Egyházaskesző, Mbretëria e Hungarisë, ai u zhvendos në Shtetet e Bashkuara me prindërit e tij në vitin 1913. Ai mori diplomën BSc dhe MSc në vitet 1925 dhe 1928 nga Universiteti i Çikagos, ku luajti edhe shah në Ligën e Shahut të Çikagos. Nga viti 1926 deri në daljen në pension në vitin 1969, Elo ishte instruktor i fizikës në Universitetin Marquette në Milwaukee. Deri në vitet 1930, ai ishte shahisti më i fortë në Milwaukee, në atë kohë një nga qytetet kryesore të shahut në vend. Ai fitoi Kampionatin Shtetëror të Wisconsin tetë herë, dhe ishte personi i 11-të i futur në World Chess Hall of Fame. Ai shërbeu gjithashtu si president i Federatës Amerikane të Shahut (paraardhës i Federatës së Shahut të Shteteve të Bashkuara) për mandatet 1935 dhe 1936. Elo vdiq nga një sulm në zemër në shtëpinë e tij në Brookfield, Wisconsin, më 5 nëntor 1992.

## Sistemi i vlerësimit Elo 
Elo njihet për sistemin e tij të vlerësimit të lojtarëve të shahut. Sistemi origjinal i vlerësimit të lojtarëve u zhvillua në vitin 1950 nga Kenneth Harkness, Menaxheri i Biznesit i Federatës së Shahut të Shteteve të Bashkuara. Deri në vitin 1960, duke përdorur të dhënat e zhvilluara përmes Sistemit të Vlerësimit Harkness, Elo zhvilloi formulën e tij, e cila kishte një bazë të shëndoshë statistikore dhe përbënte një përmirësim të Sistemit Harkness. Sistemi i ri i vlerësimit u miratua në një takim të Federatës së Shahut të Shteteve të Bashkuara në Saint Louis në vitin 1960.

Në vitin 1970, FIDE, Federata Botërore e Shahut, pranoi të miratonte Sistemin e Vlerësimit Elo. Që atëherë e deri në mesin e viteve 1980, vetë Elo bëri llogaritjet e vlerësimit. Në atë kohë, detyra llogaritëse ishte relativisht e lehtë sepse më pak se 2000 lojtarë u vlerësuan nga FIDE. FIDE ia caktoi detyrën e menaxhimit dhe llogaritjes së vlerësimeve të tjerëve, duke përjashtuar Elon. FIDE shtoi gjithashtu rregulla të reja "Kualifikimi për Vlerësim" në manualin e saj duke dhënë vlerësime arbitrare (zakonisht në diapazonin 2200, që është niveli më i ulët për një mjeshtër shahu) për lojtarët që shënuan të paktën 50 përqind në lojërat e luajtura në ngjarje të zgjedhura, të tilla si Olimpiadat e Shahut.

## Libri 
**The Rating of Chess Players, Past and Present* (Botimi i Parë 1978, Botimi i Dytë 1986), Arco. .

## Referime
Nigel Short

**Najxhëll Dejvid** **Short** ose **Nigel David Short** i lindur më 1 qershor 1965 në Leigh, Mançester është një shahist britanik, mbajtës i titullit Mjeshtër i Madh Ndërkombëtar.

Në vitin 1993, ai luajti kundër Geri Kasparov në finalen e kampionatit botëror të shahut të organizuar nga Shoqata e Shahut Profesionist (*Professional Chess Association*), të cilën e humbi me rezultatin 12,5 - 7,5. Për të arritur në finale, atij iu desh të mundte ish-kampionin botëror Anatoli Karpov dhe Jan Timan.

Në vitin 2008, kandidoi për president të Federatës Botërore të Shahut (FIDE), por nuk u zgjodh.

## Kampionati botëror 1993 
Sipas Najxhëll Short dhe Geri Kasparov, kreu i FIDE, Florencio Campomanes, vendosi vendndodhjen e ndeshjes (Mançester) dhe fondin e çmimeve pa konsultuar lojtarët, duke shkelur rregullat. Në mungesë të një oferte të vlefshme për kampionatin nga FIDE, Short dhe Kasparov krijuan një organizatë rivale, Shoqata e Shahut Profesionist (*Professional Chess Association* ose *PCA*). Ndeshja, sponsorizuar nga gazeta The Times, u zhvillua në Londër në shtator dhe tetor 1993. Kasparov fitoi bindshëm.

Revolta e pashembullt e organizuar nga Short dhe Kasparov solli një përballje paralele të Kampionatit Botëror nga FIDE, ku Anatoli Karpov mundi Jan Timman në një ndeshje titulli në 1993. Situata shkaktoi polemika dhe trazira në botën e shahut për disa vite.
Lista e rrjeteve të supermarketeve në Shqipëri

Kjo është lista e disa prej rrjeteve kryesore të supermarketeve që aktualisht operojnë brenda Shqipërisë. Këta zinxhirë supermarketesh janë një pjesë e konsiderueshme e tregut të mallrave të konsumit në vendet ku operojnë.

## Rrjetet aktuale 
## Rrjetet e shuara 
* Praktiker
* Merkatori
* Carrefour
* HIPPO market
* Mercato Italia

## Shih edhe 
* Lista e qendrave tregtare në Shqipëri

## Referime
Lista e qendrave tregtare në Shqipëri

Kjo është lista e qendrave tregtare që aktualisht operojnë brenda Shqipërisë. 

## Tiranë 
]]
[parapamje| Hyrja e pasme e qendrës tregtare [Tirana East Gate (TEG)]]

## Durrës 
## Fier 
## Qytetet e tjera 
## Shih gjithashtu 
* Lista e rrjeteve të supermarketeve në Shqipëri

## Referime
Panairi i librit “Tirana 2024”

**Panairi i librit “Tirana 2024”** u zhvillua në datat 13-17 nëntor 2024 , në Pallatin e Kongreseve  në Tiranë, duke përbërë një ngjarje kulminante për botën letrare dhe kulturore shqiptare. Ky edicion shënonte përvjetorin e 27-të të këtij panairi të rëndësishëm, i cili, çdo vit, sjell një atmosferë të veçantë për pasionantët e librave, shkrimtarët, përkthyesit, botuesit dhe lexuesit e të gjitha moshave.

Organizuar nga Shoqata e Botuesve Shqiptarë, panairi këtë vit përfshiu mbi 90  botues, të cilët prezantuan një gamë të gjerë titujsh, përfshirë botime të reja dhe libra me çmime të reduktuara. Ndër pjesëmarrësit ishin botues nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi, duke krijuar kështu një hapësirë ndërkombëtare për shkëmbimin e ideve dhe promovimin e kulturës shqipe. Stendat e botuesve, që shtriheshin mbi 1500 m², ishin hapësira ku vizitorët mund të eksploronin botimet e ndryshme dhe të ndërvepronin me autorët dhe përkthyesit.

Panairi ofroi një pasuri aktivitetesh kulturore, përfshirë biseda me autorët, promovime librash, seminare dhe diskutime mbi temat më të ndryshme letrare. Një ndër aktivitetet më të veçanta ishte Sofaja e Librit, një format letrar që ka marrë një status të rëndësishëm në këtë ngjarje, duke u zhvilluar për herë të katërt. Ky format ofronte mundësinë për shkrimtarët, përkthyesit dhe botuesit të prezantonin veprat e tyre më të reja dhe të diskutonin mbi çështje të ndryshme që lidhen me botimin dhe letërsinë. Koordinatorja e këtij viti ishte gazetarja dhe kulturoloja Anisa Ymeri.

Një ngjarje e rëndësishme e Panairit të librit “Tirana 2024” ishte shpallja e çmimeve  për veprat më të mira të vitit 2024. Juria e përbërë nga emra të njohur të letërsisë dhe kritikës letrare shqipe, përfshirë Anisa Ymeri, Ben Andoni, Ilir Baçi, Ledia Dushi, dhe Lili Sula, vlerësoi punën dhe arritjet më të mira në fushat e letërsisë, përkthimit dhe shkencës. Çmimi i Autorit të Vitit iu dha Enkel Demit, për kontributin e tij të shquar në letërsinë shqipe. Milena Selimi fitoi çmimin për Përkthimin më të Mirë për romanin “Kohëstrehim”, ndërsa Anastas Angjeli mori çmimin për Studimin më të Mirë në fushën e shkencave ekonomike. Po ashtu, çmimi për përkthimin më të mirë në gjuhën frënge shkoi te Lindita Gjetani për veprën “Mirupafshim atje lart”.

Panairi i librit “Tirana 2024” ka pasur një ndikim të jashtëzakonshëm në promovimin e kulturës dhe letërsisë shqiptare, duke sjellë së bashku autorë, lexues dhe botues për të diskutuar, shkëmbyer ide dhe njohuri. Kjo ngjarje, e cila zhvillohet çdo vit, ka treguar edhe një herë se literatura dhe shkenca janë pjesë të pandashme të identitetit kulturor të Shqipërisë dhe hapin rrugën për zhvillimin e mëtejshëm të sektorit të botimeve dhe studimeve në gjuhën shqipe.

## Referime
Shoqata e Shahut Profesionist

**Shoqata e Shahut Profesionist** (anglisht *Professional Chess Association - PCA*), ishte një organizatë rivale me Federatën Botërore të Shahut (FIDE) organizoi një seri të vetën garash për kampionatin botëror të shahut. Kjo shoqatë veproi prej vitit 1993 deri rreth vitit 1996.

## Zanafilla 
Që nga viti 1948, kampionati botëror i shahut organizohej nga FIDE. Çdo tre vjet, kampioni në fuqi duhej të mbronte titullin e tij kundër një sfidanti, fitues i një serie ndeshjesh kualifikuese. Në vitin 1993, Nigel Short u bë sfidanti i Geri Kasparov-it.

Short-i dhe Kasparov-i ishin të pakënaqur me kushtet financiare të propozuara nga presidenti i atëhershëm i FIDE-s, Florencio Campomanes. Pika kryesore e mosmarrëveshjes ishte një dispozitë në rregullore që i siguronte FIDE-s një pjesë të konsiderueshme të fondit të çmimeve. Dy mjeshtrat e mëdhenj besonin se shuma duhej të ndahej tërësisht mes pjesëmarrësve të ndeshjes. Si rezultat i këtij konflikti, ata nuk morën pjesë në ndeshjen e organizuar nga FIDE dhe u përjashtuan nga organizata. Në vend të tyre atë ndeshje e luajtën Anatoli Karpov dhe Jan Timan.

Pas shkëputjes nga FIDE, Short-i dhe Kasparov-i themeluan Shoqatën e Shahut Profesionist (PCA). Qëllimi i saj, përveç organizimit të ndeshjes Kasparov-Short, ishte ta ngrinte organizimin e kampionatit botëror në një nivel më "profesional". PCA arriti të sigurojë si sponsor kompaninë e kompjuterëve Intel.

## Aktivitetet 
Në 1993, ndeshja Kasparov-Short u luajt në Londër. Kasparov fitoi 12½-7½ dhe u bë kampion bote i PCA-së.

Po ashtu, në vitin 1993, në Groningen u organizua një turne i madh kualifikues sipas sistemit zviceran, ku shtatë më të mirët, së bashku me Short-in, u kualifikuan për ndeshjet e Turneut të Kandidatëve.

Në vitin 1994, në Nju Jork u zhvilluan ndeshjet e mëposhtme:

* Michael Adams - Sergej Tiviakov 4 - 4 (play-off 3½ - 2½)
* Viswanathan Anand - Oleh Romanysjyn 5 - 2
* Nigel Short - Boris Gulko 4 - 4 (play-off 2½ - 1½)
* Gata Kamsky - Vladimir Kramnik 4½ - 1½

Më vonë atë vit, në Linares u zhvilluan gjysmëfinalet:

* Anand - Adams 5½ - 1½
* Kamsky - Short 5½ - 1½

Në vitin 1995, finalja u zhvillua midis Anand-it dhe Kamski-t. Anand fitoi me rezultatin 6½ - 4½, duke u bërë kështu sfidant i Kasparovit. Ndeshja mes tyre u zhvillua më vonë atë vit në Nju Jork dhe u fitua nga Kasparovi me rezultatin 10½ - 7½.

Më pas, PCA u shpërbë, kryesisht për shkak të tërheqjes së sponsorit kryesor, Intel. "Vijësia e kampionëve botërorë" e nisur nga PCA vazhdoi deri në vitin 2006, kur Kramnik dhe Veselin Topalov zhvilluan një "ndeshje ribashkimi".
Reichstag (Republika e Weimar)

**Rajshtagu i Republikës së Vajmarit** (gjermanisht *Der Reichstag der Weimarer Republik*) (1919–1933) ishte dhoma e poshtme e parlamentit të Gjermanisë; dhoma e sipërme, që përfaqësonte shtetet federale, quhej Rajshrat (Reichsrat). Rajshtagu u mblodh për herë të parë më 24 qershor 1920 dhe mori përgjegjësitë nga Asambleja Kombëtare e Vajmarit, e cila kishte shërbyer si parlament i përkohshëm pas rrëzimit të Perandorisë Gjermane në nëntor 1918.
[parapamje|Rajshtagu, [Berlini|Berlin]]
Sipas Kushtetutës së Vajmarit të vitit 1919, Rajshtagu zgjidhej çdo katër vjet përmes një sistemi proporcional përfaqësimi bazuar në listat partiake, me votim të përgjithshëm, të barabartë, të fshehtë dhe të drejtpërdrejtë. Për herë të parë, të gjithë qytetarët mbi moshën 20 vjeç, përfshirë gratë, kishin të drejtë vote, me përjashtim të ushtarëve aktivë. Rajshtagu kishte autoritet për të votuar ligjet e Rajhut, si dhe për të miratuar buxhetin, për të marrë vendime mbi luftën dhe paqen, dhe për të ratifikuar marrëveshjet shtetërore. Mbikëqyrja e qeverisë së Rajhut (ministrat që ishin përgjegjës për zbatimin e ligjeve) ishte gjithashtu në kompetencën e Rajshtagut, i cili mund të detyronte dorëheqjen e ministrave individualë ose të gjithë qeverisë përmes një vote mosbesimi. Gjithashtu, ai mund të anulonte dekretet e emergjencës të lëshuara nga presidenti i Rajhut sipas nenit 48 të kushtetutës. Presidenti i Rajhut kishte autoritetin për të shpërndarë Rajshtagun sipas nenit 25 të kushtetutës, por këtë mund ta bënte vetëm një herë për të njëjtën arsye.

Rajshtagu, si një institucion i lirë dhe demokratik, pushoi së ekzistuari pas miratimit të Ligjit të Fuqizimit të vitit 1933, i cili i dha Kancelarit Adolf Hitler pushtet të pakufizuar për të hartuar dhe zbatuar ligje sipas dëshirës së tij.

## Referime
A1 Report

**A1 News Channel** (ish **TV Ballkan**, **A1 TV**, **A1 Report**, dhe që pas mbylljes) ishte një stacion televiziv privat me lajme në Tiranë, Shqipëri i themeluar nga manjati i medias Koço Kokëdhima dhe në pronësi të gazetës *Shekulli*.

## Historia 
A1 Report filloi si TV Ballkan në vitin 2002, por shpejt ndryshoi emrin në A1 TV. Gjatë asaj periudhe A1 u përpoq të tërhiqte një audiencë më të gjerë përmes emisioneve si *Papparazzi* dhe *Hienat*. Ishte gjithashtu i vetmi stacion me emisione thjesht ekonomike si *A1 Biznes* dhe *Kapital*. Lajmet përditësohen në kohë reale 24 orë në ditë. Që nga janari i vitit 2007, A1 Televizion filloi transmetimin e filmave dhe ndoshta ka filmat më të fundit dhe më të famshëm të çdo televizioni lokal në Shqipëri, edhe pse rrallëherë e reklamon faktin, për t'iu përshtatur imazhit të 'kanalit të ri'.

Në vitet e ardhshme, ajo ndryshoi disa herë logot dhe u bë A1 Report e lidhur me gazetën Shqiptarja.com. Në vitin 2016, Carlo Bollino u tërhoq nga kjo sipërmarrje e përbashkët dhe hapi kanalin e tij të quajtur Report TV. Si rrjedhojë, Kokëdhima e riemëroi kanalin në A1 News Channel.

Që atëherë, licenca e transmetimit të A1 Report TV është hequr nga Autoriteti Shqiptar i Mediave Audiovizive.

## Shih edhe 
* Televizioni në Shqipëri

## Referime
Atlético Nacional

**Atlético Nacional S.A.**, i njohur më mirë si **Atlético Nacional**, është një klub futbolli kolumbian me bazë në Medellín. Klubi është një nga vetëm tre klubet që ka luajtur në çdo turne të divizionit të parë në historinë e vendit, dy të tjerët janë Millonarios dhe Santa Fe.

## Nderimet 
### Kombëtare 
* **Categoría Primera A****: 17**
** 1954, 1973, 1976, 1981, 1991, 1994, 1999, 2005 (Apertura), 2007 (Apertura), 2007 (Finalización), 2011 (Apertura), 2013 (Apertura), 2013 (Finalización), 2014 (Apertura), 2015 (Finalización), 2017 (Apertura), 2022 (Apertura)
* **Kupa e Kolumbisë: 5**
** 2012, 2013, 2016, 2018, 2021
* **Superliga e Kolumbisë: 2**
** 2012, 2016

## Skuadra aktuale 
*Redaktuar më 26 shtator 2024*

## Referime
Puro

[parapamje|Puro nga [Nikaragua]]
**Puroja** është një tufë e mbështjellë me gjethe duhani të thara dhe të fermentuara, të krijuara për t'u tymosur. Ato prodhohen në forma dhe madhësi të ndryshme. Që nga shekulli i 20-të, pothuajse të gjitha purot përbëhen nga tre përbërës kryesorë: mbushja, gjethe lidhëse që mban mbushjen së bashku dhe një gjethe mbështjellëse, shpesh e cilësisë më të lartë. Shpesh, mbi to vendoset një fjongo që mban logon e prodhuesit. Purot moderne, veçanërisht ato kubaneze, shpesh kanë dy fasho, ku njëra tregon edicionet e veçanta (*Edición Limitada*) dhe vitin e prodhimit.

Duhani për purot kultivohet në sasi të mëdha kryesisht në Amerikën Qendrore dhe ishujt e Karaibeve, si Kuba, Republika Dominikane, Haiti, Hondurasi, Meksika, Ekuadori, Nikaragua, Guatemala, Kosta Rika, Panama dhe Portoriko. Gjithashtu, ai prodhohet në pjesët lindore të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Brazil dhe në vendet mesdhetare si Italia, Spanja (përfshirë Ishujt Kanarie) dhe Greqia, si dhe në Indonezi dhe Filipinet e Azisë Juglindore.

Tymosja e rregullt e purove shoqërohet me rrezikun e zhvillimit të kancerit dhe sëmundjeve kardiovaskulare.

## Referime
Uber

parapamje|Logo e kompanisë
**Uber Technologies Inc.** është një kompani shumëkombëtare amerikane që ofron shërbime transporti të udhëtarëve, mallrave dhe ushqimesh me qendër në San Francisko. Ajo ofron shërbime online të transportit të udhëtarëve në shumë qytete në mbarë botën. Është kompania më e madhe e bashkëudhëtimit në mbarë botën, me mbi 150 milionë përdorues aktivë çdo muaj dhe 6 milionë shoferë e korrierë aktivë. Ndërmjetësimi midis udhëtarit dhe shoferit realizohet përmes një aplikacioni celular ose një faqeje në rrjet. Kompania merr një komision deri në 20% të çmimit të udhëtimit.

Emri "Uber" është një referencë ndaj përdorimit të zakonshëm të fjalës "uber" me rrënjë nga fjala gjermane *über* që do të thotë "i jashtëzakonshëm" ose "super" dhe që nënkupton "mbi (diçka)." Dara Khosrowshahi u emërua si CEO i ri i Uber në gusht 2017.

## Referime
Piruni ngritës

parapamje|310x310px|Shembull piruni ngritës në një magazinë
**Pirunët ngritës** ose **makinat pirun** janë lloje mjetesh ndihmëse, relativisht të ngadalta, që përdoren për ngarkim-shkarkim dhe transport të ngarkesave të rënda të paketuar në paleta ose kuti. Në dallim nga transpaleta, ata kanë aftësi më të fuqishme ngritjeje dhe transporti, ndërkohë që furnizohen me energji elektrike ose kanë motor me djegie të brendshme si burim energjie. Quhen *pirun ngritës* apo *ngritës pirun* për shkak të pirunjve të mëdhenj metalikë që përdoren për të ngritur paletat.

Këto pajisje përdoren në kompani të mëdha (si ato të pijeve freskuese, aluminit, produkteve higjienike, etj.) me qëllim kursimin e kohës dhe transferimin më të shpejtë të mallrave në distanca jo shumë të largëta. Struktura e trupit ngjason me një lloj kamioni të vogël që në pjesën e përparme ka dy "pirunj", ku vendosen produktet për t’u transportuar dhe që mund të rregullohen në lartësi sipas nevojës për shkarkim në një kamion ose vendndodhje specifike. Disa prej tyre kanë aftësinë të ngjiten mbi terrene të pabarabarta, ndërsa të tjerë arrijnë shpejtësi të lartë.

Një zhvillim i këtyre mjeteve janë pirunët ngritës me çifte pirunjsh të kundërt, të cilët mund të mbështjellin një paketim, madje edhe cilindrik, për ta ngritur dhe lëvizur majtas-djathtas, pa lëvizur vetë mjeti. Po ashtu, ato mund të kthejnë ngarkesën deri në 180° për grumbullim më të shpejtë. Makinat pirun të specializuara gjejnë përdorim në mjedise që kërkojnë produktivitet të lartë dhe trajtimin e ngarkesave specifike. Ato ofrojnë shpejtësi dhe kapacitet të madh pune, por janë të destinuara për detyra të kufizuara ose mallra të veçanta. Për shembull, ekzistojnë makinat pirun të dedikuara për ngarkimin e fletëve metalike në industrinë e çelikut, apo makinat pirun anësore, të cilat janë të zakonshme në industrinë e drurit.

Përdorimi dhe drejtimi i këtyre mjeteve kërkon leje të veçantë. Këto mjete gjenden kryesisht në zona industriale, porte, aeroporte, etj., si pjesë e pajisjeve teknike të tyre.

## Referime
Johannes Zukertort

**Johannes Hermann Zukertort** (Polonisht: *Jan Hermann Cukiertort*; 7 shtator 1842 – 20 qershor 1888) ishte një mjeshtër shahu britaniko-gjerman me prejardhje polake. Ai ishte një nga lojtarët kryesorë të botës për shumicën e viteve 1870 dhe 1880, por humbi nga Wilhelm Steinitz në Kampionatin Botëror të Shahut 1886, i cili përgjithësisht konsiderohet si ndeshja e parë e Kampionatit Botëror të Shahut. Ai gjithashtu u mund nga Steinitz në vitin 1872 në një kampionat jozyrtar.

Zukertort e mbushi jetën e tij relativisht të shkurtër me një gamë të gjerë arritjesh të tjera si ushtar, muzikant, gjuhëtar, gazetar dhe aktivist politik.

## Jeta e hershme
Zukertort lindi më 7 shtator 1842 në Lublin, Kongresi i Polonisë, Perandoria Ruse si Jan Hermann Cukiertort. Ai tha se nëna e tij ishte baronesha Krzyżanowska (Krzyzanovska). Prindërit e tij ishin jehudë polakë, të cilët u konvertuan në krishterimin protestant dhe morën mision në Shoqërinë e Londrës për Promovimin e Krishterimit midis Judenjve. Ai u shkollua në gjimnazin e Breslau dhe në 1866 në Universitetin e Breslaut, nga i cili u diplomua për mjekësi më 1866. Si anëtar i trupës mjekësore të ushtrisë prusiane ai pa shërbim në 1866 gjatë luftës austro-prusiane dhe përsëri gjatë Luftës Franko-Prusiane të 1870-1871.

## Karriera e shahut
### Stili i lojës
Në një epokë ku shumica e lojtarëve luanin ekskluzivisht 1.e4, Zukertort ishte një eksperimentues i hershëm i rastësishëm me hapje të tilla si 1. Nf3 (Hapja Zukertort) dhe 1. c4.

Në kulmin e tij Zukertort shkëlqeu edhe në shahun symbyllur. Në vitin 1876, ai luajti gjashtëmbëdhjetë ndeshje njëkohësisht me sy të lidhur, duke fituar njëmbëdhjetë, duke barazuar katër dhe duke humbur vetëm një.

### Mësimi i shahut
Zukertort mësoi të luante shah në Breslau kur ishte rreth moshës 19-vjeçare. Duke hyrë në një turne në atë qytet, ai humbi çdo lojë, më pas filloi studimin e *Handbuch* të Bilguer, me rezultat që në vitin 1862 ai fitoi lojëra nga shahisti kryesor gjerman Adolf Anderssen. Zukertort studioi me Anderssen dhe brenda pak vitesh u bë një nga lojtarët më të fortë në Gjermani.

Ndër shumë ndeshje të tjera të shquara që Zukertort luajti me Anderssen, ai e mundi atë më 1866, humbi më 1868 me një rezultat prej tetë fitoresh, tre humbje, një barazim dhe më në fund e mposhti bindshëm (5–2; pa barazim) në një ndeshje ,ë 1871. Në vitin 1867 u transferua në Berlin dhe më 1872 në Londër. Në atë vit, ai luajti me Wilhelm Steinitz në Londër, duke humbur 9–3 (7 humbje, 1 fitore, 4 barazime).

## Referime
## Lidhje të jashtme
* Johannes Zukertort profili dhe lojërat në Chessgames.com
* "J.H. Zukertort's Alleged Accomplishments" by Edward Winter
* "Remembering Johannes Zukertort (07-ix-1842 20-vi-1888)"  from British Chess News
Fabiano Caruana

**Fabiano Luigi Caruana** (lindi më 30 korrik 1992), është një mjeshtër i madh i shahut italian dhe amerikan, i cili është katër herë kampioni në fuqi i shahut të Shteteve të Bashkuara. Me një vlerësim maksimal prej 2844, Caruana është lojtari i tretë më i vlerësuar në histori.

I lindur në Miami nga prindër italianë, Caruana u rrit në Brooklyn. Një gjeni shahu, Caruana luajti për Shtetet e Bashkuara deri në vitin 2005, kur transferoi federatën e tij kombëtare në Itali. Ai fitoi titullin e tij të mjeshtrit të madh në vitin 2007 në moshën 14-vjeçare dhe në të njëjtin vit fitoi kampionatin e tij të parë italian të shahut, një arritje që e përsëriti më 2008, 2010 dhe 2011. Në vitin 2014, Caruana fitoi Kupën Sinquefield, duke regjistruar një performancë prej 3098, në nivelin më të lartë të performancës në histori. Ai e transferoi përkatësinë e tij të federatës kombëtare në Shtetet e Bashkuara në vitin 2015 dhe në vitin 2016 fitoi Kampionatin Amerikan të Shahut.

Duke fituarFIDE Grand Prix 2014–15, Caruana u kualifikua në Turneun e Kandidatëve 2016, ku u rendit i dyti pas Sergey Karjakin. Ai fitoi turneun e ardhshëm të kandidatëve 2018, duke u bërë sfiduesi i parë amerikan për Kampionatin Botëror të padiskutueshëm të shahut që nga Bobby Fischer më 1972. Në prag të ndeshjes së kampionatit, ai fitoi Grenke Chess Classic, Norway Chess, dhe ndau i pari në Kupën Sinquefield. Në Kampionatin Botëror të Shahut 2018, ai u përball me Magnus Carlsen, ku pas 12 lojërave me kohë klasike që përfunduan në barazim 6-6, Caruana humbi ndaj Carlsen në fazën "tie-break" në serinë e lojërave të shpejta. Ai vazhdoi të kualifikohej dhe të merrte pjesë në të gjitha Turnetë e Kandidatëve në vijim: 2020, 2022 dhe 2024. Ai gjithashtu është kualifikuar për Turneun e Kandidatëve 2026. Në vitin 2025, ai nënshkroi me organizatën e esports Team Liquid.

Caruana përfaqësoi Shtetet e Bashkuara në bordin e parë në Olimpiadën e 42-të të Shahut, duke fituar medaljen e artë ekipore dhe të bronzit individual. Krahas shahut klasik, Caruana renditet shumë lartë në rapid dhe blitz.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*Fabiano Caruana rating card at FIDE
*Fabiano Caruana vlerësimi dhe rekordi i turneut në Federatën e Shahut të Shteteve të Bashkuara
*Fabiano Caruana profili i lojtarit dhe lojërat në Chessgames.com
*Fabiano Caruana lojërat e shahut në 365chess.com
*Fabiano Caruana profili i lojtarit në Chess.com
Wesley So

**Wesley Barbossa So** (lindi më 9 tetor 1993) është një mjeshtër i madh shahu filipinas dhe amerikan, tre herë Kampion Amerikan i Shahut dhe kampioni i parë botëror i Fischer random chess. Ai është gjithashtu tre herë Kampion Filipinas i Shahut. Në mars 2017, ai u rendit në vendin e dytë në botë dhe kishte një vlerësim Elo prej 2822, duke e bërë atë lojtarin e pestë më të vlerësuar në histori.

Një ish-gjeni shahu, So u bë lojtari më i ri që kaloi një vlerësim 2600 Elo në tetor 2008, duke thyer rekordin e mbajtur më parë nga Magnus Carlsen. Ky rekord që atëherë është thyer nga Wei Yi dhe John M. Burke. Në fillim të vitit 2013, So kaloi 2700 dhe në janar 2017 u bë lojtari i 11-të që kalon 2800 Elo.

So përfaqësoi Filipinet derisa u transferua në Shtetet e Bashkuara në vitin 2014. Ai fitoi Bilbao Chess Masters 2015, titullin Grand Chess Tour 2016 pasi pretendoi fitoren në Sinquefield Cup dhe London Chess Classic, Tata Steel Masters 2017, Grand Chess Tour 2021 dhe Sinquefield Cup 2025. Ai përfaqësoi SHBA-në në bordin e 3-të në Olimpiadën e 42-të të Shahut, duke fituar medaljen e artë ekipore dhe individuale.

## Jeta e hershme
So lindi në Filipine në vitin 1993 nga William dhe Eleanor So, filipino-kinezë. Ai ka një motër më të madhe, Wendelle Barbossa So, dhe një motër më të vogël, Wilma Barbossa So. So ndoqi Jesus Good Shepherd School dhe Saint Francis of Assisi College në Bacoor.

## Referime
## Lidhje të jashtne
* Faqja zyrtare
* Wesley So kartë vlerësimi në FIDE
* Wesley So vlerësimi dhe rekordi i turneut në Federatën Amerikane të Shahut
* Wesley So profili dhe lojërat në Chessgames.com
* Wesley So lojërat e shahut në 365chess.com
* Wesley So profili i lojtarit në Chess.com
Independiente Santa Fe

**Club Independiente Santa Fe**, i njohur thjesht si **Santa Fe**, është një klub futbolli kolumbian me qendër në Bogotá, i themeluar në 1941. Klubi aktualisht luan në Categoría Primera A.

Santa Fe ka një rivalitet të ashpër me Millonarios që ndajnë të njëjtin stadium. Loja konsiderohet si një nga derbit më të famshëm në Amerikën e Jugut dhe njihet si *El Clásico Bogotano* ose *El Clásico Capitalino*.

## Historia 
thumb|right|Logoja e parë e klubit.|127x127px
*Independiente Santa Fe* u themelua zyrtarisht më 28 shkurt 1941, si një ekip futbolli amator. Themeluesit e klubit ishin kryesisht të diplomuar nga Gimnasio Moderno dhe të një klase të lartë shoqërore. Santa Fe fillimisht do të ishte një ekip i bazuar në ish-studentë të Gimnasio Moderno, por më vonë përfshiu lojtarë nga shkolla të tjera. Objektivi kryesor i klubit ishte të merrte pjesë në një turne lokal të organizuar nga Shoqata Sportive e Bogotas.

## Nderimet 
### Kombëtare 
* **Categoría Primera A****: 8**
** 1948, 1958, 1960, 1966, 1971, 1975, 2012 (Apertura), 2014 (Finalización), 2016 (Finalización)
* **Kupa e Kolumbisë: 2**
** 1989, 2009
* **Superliga Colombiana: 4**
** 2013, 2015, 2017, 2021

### Ndërkombëtare 
* **Copa Sudamericana: 1**
** 2015

## Skuadra aktuale 
*Redaktuar më 21 korrik 2024*

## Referime
Shahu i Rastësishëm Fisher

parapamje|Shembull i një pozicioni fillestar në lojën Shah960
**Shah960**, ose **Shahu i Rastësishëm Fisher**, është një variant i shahut i krijuar nga ish-kampioni i botës në shah, Bobby Fischer. Ky variant u prezantua më 19 qershor 1996 në Buenos Aires, Argjentinë, duke modifikuar rregullat e mëparshme të shahut të rastësishëm për të lejuar lëvizjen e rrokadës. 

Qëllimi kryesor i kësaj loje ishte të shmangte studimin dhe memorizimin e lëvizjeve hyrëse që ndodhin në shahun tradicional, duke i dhënë përparësi krijimtarisë dhe aftësisë. Në fillim të lojës, vendndodhja e gurëve standardë të shahut përcaktohet rastësisht, duke e bërë të pamundur mbështetjen në hapje të memorizuara. Emri *Shah960* vjen nga fakti që ekzistojnë 960 pozicione të mundshme fillestare, duke i dhënë kështu lojës një karakter unik dhe sfidues.

## Referime
Zari

__NOINDEX__
parapamje|199x199px|Zar me gjashtë faqe
**Zari** është një objekt i vogël me anë të shënuara, i hedhshëm dhe që mund të ndalet në disa pozicione. Zaret përdoren për të dhënë vlera të rastësishme, kryesisht si pjesë e lojërave të tavolinës, lojërave me kuti si *tavlla* ose lojërave me role si *Mos u nxeh*. Zari përdoret në qindra lloje lojërash për të futur elementin e fatit në vijimësinë e lojës.

## Historia 
[parapamje|229x229px|[Amfora|Amforë me Qafë të Stilit të Figurave të Zeza Atike - Akili dhe Ajanti duke luajtur një lojë tavoline, nën mbikëqyrjen e Athinës]]
Sipas traditës, shpikësi i zarave konsiderohet mbreti i Eubesë, Palamedi, i cili gjatë rrethimit të Trojës ua mësoi këtë lojë aleatëve grekë dhe, siç përmendet nga Homeri, ofroi zare në tempullin e perëndeshës Tyche. Në një pikturë të lashtë mbi enë qeramike me figura të zeza, shfaqen Akili dhe Ajanti duke luajtur me zare, dhe mbishkrimi përshkruan fitimet e tyre: "katër për Akilin, tre për Ajantin." Edhe në Delfi, piktori Polignoti kishte paraqitur burra duke luajtur zare.

Loja me zare ishte gjithashtu e njohur nga egjiptianët e lashtë dhe indianët. Në historinë e trojeve greke, sidomos në Athinën e lashtë, kjo lojë ishte shumë popullore, duke shkaktuar shpesh shkatërrim ekonomik për lojtarët e varur. Luhej kryesisht në bankete, por Athina dhe qytete të tjera kishin edhe vende publike të quajtura *Kibeia* ose *Skirafeia,* pararendësit e kazinove moderne. Emri i tyre vinte nga tempulli i Athinës Skirados, ku frekuentonin adhuruesit e lojës.

Loja luhej me dy ose tre zare, që hidheshin në një tavolinë ose një enë specifike, të quajtura *kithion* që përdorej për të lëkundur zaret dhe shmangur manipulimin. Fitues ishte ai që arrinte numrin më të madh, e quajtur *pleistovolina*. Hedhja më e mirë quhej *Afërdita* (tre gjashta), ndërsa më e keqja ishte *Qeni* (tre njësha, jekë, asë). Sot, shumë lojëra me zare janë të njohura, si për fëmijët, për shembull "Mos u nxeh," "Gjarpërinj dhe Shkallë," apo "Monopoli," ashtu edhe për të rriturit, si *tavlla.*

Forma kubike e zarave ka mbetur e pandryshuar deri sot. Çdo faqe mbart një numër nga 1 deri në 6, të shënuar me pika ose simbole, dhe shuma e pikave të faqeve të kundërta është gjithmonë 7 (1 përballë 6, 2 përballë 5, dhe 3 përballë 4). Megjithatë, forma të ndryshme të zarave, si ato me dy ose katër anë, janë dokumentuar në gjetje arkeologjike në Egjiptin e Lashtë dhe Lindjen e Mesme. Ndërsa zaret kubike me gjashtë anë u bënë lloji më i zakonshëm në shumë pjesë të botës, forma të tjera kanë qenë gjithmonë të njohura, si zaret me 20 anë në kohët Romake. Tradita moderne e përdorimit të seteve me zare shumëfaqëshe filloi rreth fundit të viteve 1960, kur zaret jokubike u bënë të njohura mes lojtarëve të lojërave strategjike.

## Shikoni dhe 
* Tavlla
* Lojëra fati

## Referime
Tania Sachdev

**Tania Sachdev** (lindi më 20 gusht 1986) është një shahiste indiane, e cila mban titujt FIDE të Mjeshtres Ndërkombëtare (IM) dhe Mjeshtres së Madhe Femër (WGM). Ajo është dy herë kampione indiane në shah për femra më 2006 dhe 2007, një herë kampione aziatike në shah për femra më 2007 dhe tre herë dhe kampione aktuale e shahut të Komonuelthit më 2016, 2018, dhe 2019. Ajo është gjithashtu prezantuese dhe komentuese shahu.

## Vitet e hershme
E lindur në Delhi, Sachdev u prezantua me lojën nga nëna e saj, Anju, në moshën 6-vjeçare. Prindërit i ofruan asaj trajnime profesionale. Ajo fitoi titullin e saj të parë ndërkombëtar kur ishte tetë vjeç. Ajo u drejtua nga K. C. Joshi në vitet e saj të hershme. Si fëmijë, ajo fitoi shumë ngjarje. Sukseset e saj në karrierë janë kampione indiane nën 12 vjeç, kampione aziatike për vajza U14 në vitin 2000 kampione aziatike për vajza nën-14 në vitin 2000 dhe fituese e medaljes bronzi në Kampionatin Botëror të Shahut për të Rinj në vitin 1998 në divizionin e vajzave nën-12. Në vitin 2002, ajo fitoi Kampionatin Aziatik për Vajzat Junior në Marawila.

## Karriera
Në vitin 2005, Sachdev u bë lojtarja e tetë indiane që iu dha titulli Mjeshtre e madhe Grua. Ajo fitoi Kampionatin Kombëtar të Shahut për Femra të Indisë në 2006 dhe 2007. Në vitin 2007, ajo gjithashtu fitoi Kampionatin Aziatik të Shahut për Femra me 6½ pikë nga nëntë raunde në Tehran. Ajo u nderua me Arjuna Award në vitin 2009. Në vitin 2016, Sachdev fitoi çmimin e gruas më të mirë në Reykjavik Open dhe fitoi titullin kampion për femra të Komonuelthit në Kalutara.

Ajo ka luajtur për ekipin kombëtar indian në Olimpiadat e Shahut për Femra që nga viti 2008, Kampionatin Botëror të Shahut Ekipor për femra në 2009 dhe 2011, Kampionatin Aziatik të Shahut Ekipor për Femra që nga viti 2003, Lojërat Aziatike 2006, dhe 2009 Asian Indoor Games. Sachdev fitoi medaljen individuale të bronzit për tabelën 3 në Olimpiadën e Shahut për Femra 2012 në Stamboll, katër medalje të argjendta ekipore (në 2008, 2009, 2012 dhe 2014) dhe katër individuale (tre të argjendta dhe një bronzi) në Kampionatin Aziatik për Femra.

Në shtator 2024, Sachdev ishte pjesë e ekipit indian që fitoi medaljen e artë në konkurrencën e femrave në Olimpiadën e 45-të të Shahut në Budapest, Hungari, hera e parë që vendi kishte marrë titullin e Olimpiadës.

Në vitin 2015, Sachdev fitoi një medalje argjendi në Kampionatin Kontinental Aziatik të Shahut të Shpejtë për Femra.

Sachdev ka prezantuar një DVD të Strategjisë së Fritztrainer për Chessbase dhe ishte anëtar i ekipit zyrtar të komenteve për Ndeshjen e Kampionatit Botëror 2013 (Chennai) midis Magnus Carlsen dhe Viswanathan Anand. Në korrik 2019, Sachdev fitoi Kampionatin e Komonuelthit për femra dhe mbrojti titullin e saj.

## Referime
## Lidhje të jashtme
* Tania Sachdev karta e vlerësimit në FIDE
* Tania Sachdev lojërat e shahut në 365chess.com
* Tania Sachdev profili dhe lojërat në Chessgames.com
Independiente Medellín

**Independiente Medellín** është një klub futbolli nga Medellín, Kolumbia. Klubi u themelua në 1913.

## Historia 
Independiente Medellín u themelua më 14 nëntor 1913 nën emrin *Medellín Foot Ball Club* nga vëllezërit Alberto, Luis dhe Rafael Uribe Piedrahíta.

## Nderimet 
* **Categoría Primera A: 6**
** 1955, 1957, 2002–II, 2004–I, 2009–II, 2016–I
* **Kupa e Kolumbisë: 3**
** 1981, 2019, 2020

## Skuadra aktuale 
*Redaktuar më 2 shtator 2024*

## Referime
Lumnije Kqiku

**Lumnije Kqiku** është mjeke dhe ligjëruese universitare në Kosovë dhe Austri.

## Biografia 
Lumnije Kqiku MD, DDS, Ph.D., u diplomua në Fakultetin e Mjekësisë, Dega Stomatologji, në Universitetin e Prishtinës. Nostrifikoi diplomën në Universitetin e Mjekësisë në Graz (Austri), për të përfunduar doktoratën në vitin 2004.

Dr. Kqiku është Ligjëruese e Lartë/Akademike për studentët e Mjekësisë së Përgjithshme, të Stomatologjisë e studimeve postdiplomike, Udhëheqëse e Klinikës Speciale të Endodoncionit e të Traumatologjisë Dentare në Klinikën Universitare Dentare të Gracit, Prodekane për Studimet e doktoratës në Seksionin e Stomatologjisë dhe koordinatore për CEEPUS (Central European Exchange Program for University Studies), Specialiste e certifikuar në fushën e Endodoncionit dhe të Traumatologjisë Dentare nga Universiteti i Prishtinës dhe Universiteti Mjekësor i Gracit. Hulumtuese shkencore në Fakultetin e Stomatologjisë në Universitetin e Zagrebit (2007) dhe në Universitetin Mjekësor të Tübingen-it, Gjermani, Kryetare e Shoqatës Evropiane të Endodontologjisë (2010). Nga 2018 Univ. Doz. Dr. med. dent në Universitetin Mjekësor Grac. Dr. Kqiku është mishërimi i endodontes dhe traumatologes akademike, një studiuese e zjarrtë dhe ligjëruese endodontike me interesa ndërkombëtare. Interesat e saj klinike dhe kërkimore janë trauma komplekse dentare, endodontika moderne dhe stomatologjia e përgjithshme. Autore dhe bashkautore e punimeve të shumta profesionale dhe shkencore, peer-revieewed, në fushat e ekspertizës së saj. Gruaja e parë nga Kosova dhe Shqipëria që më 2011 hyri në librin enciklopedik më prestigjioz në botë “Who’s Who in the World”, librin e biografive të njerëzve të shquar për arritjet dhe karrierën e tyre të jashtëzakonshme.

Dr. Kqiku është nënkryetare e Traumatologjisë Dentare Austriake, Nënkryetare e Kolegjit të Kirurgëve të Kosovës për Evropën si dhe Kryetare e Komitetit për Marrëdhënie Ndërkombëtare të Kolegjit të Kirurgëve të Kosovës. Për punën e saj akademike Dr. Kqiku u nderua me çmimin “Personalitet Nderi me Medalje të Artë” nga Qyteti i Grac-it (2023), për kontributin në mjekësinë e Kosovës me çmimin “Udhëheqja përmes Shembullit” nga Kolegji i Kirurgëve të Kosovës në Kongresin e Dytë Klinik mbajtur në Prishtinë (2022), me Mirënjohjen për arritjet shkencore në karrierë dhe prezantim të Kosovës në botë (2018/2021), për arritjet shkencore me Mirënjohje nga Drejtoria e Kulturës së Gjilanit dhe nga Kryetari i Komunës së Gjilanit Lutfi Haziri, nga Shoqata e Stomatologëve në Austri me çmimin për disertacionin më të mirë (2005).
## Shih edhe 
* Instituti Alb-Shkenca

## Referime
Xhevat Lumi

**Xhevat Lumi** është doktor i kirurgjisë dhe profesor universitar nga komuna e Therandës (Suharekës).

## Biografia 
Xhevat Lumi u lind në fshatin Bllacë të Therandës (Suharekës) ku kreu shkollën fillore dhe të mesme. Studimet e mjekësisë i mbaroi në Fakultetin e Mjekësisë të Universitetit të Prishtinës në vitin 1988. Specializimin në oftalmologji e bëri në Klinikën e Syve në Lubjanë (1994-1998). Përpos në Lubjanë, në fushën e kirurgjisë vitreoretinale dhe të kirurgjisë së segmentit të përparmë të syrit, u trajnua në Bratislavë (Sllovaki), në Londër (Britani e Madhe), në Frieburg (Gjermani), Lugano (Zvicër) dhe Oslo (Norvegji). Në vitin 2008 emërohet udhëheqës i Repartit të Kirurgjisë në Klinikën e Syve në Lubjanë, pozitë të cilën e mban edhe sot.

Xhevat Lumi është ekspert i kirurgjisë së retinës, të kirurgjisë së korneas, dhe në përgjithësi të kirurgjisë së segmentit të përparmë te syrit. Përveç punës klinike, angazhimet i vazhdoi paralelisht edhe në fushën shkencore dhe akademike. Studimet pasuniversitare i kreu në Fakultetin e Mjekësisë të Universitetit të Lubjanës, ku edhe e mbrojti temën e magjistraturës në vitin 2006. Prej këtij viti është angazhuar në mbajtjen e procesit mësimor si bashkëpunëtor i Fakultetit të Mjekësisë në Lubjanë, ku më vonë edhe është habilituar. Shkallën më të lartë të studimeve pasuniversitare e vazhdoi në Universitetin e Mariborit.

Doktoratën e bëri në vitin 2017 nga fusha e implikimeve gjenetike në mjekimin e pacientëve me shkolitje të retinës. Si rezultat i punës shkencore dhe klinike arriti të botojë dhjetëra punime origjinale shkencore në revistat ndërkombëtare me peshë në fushën e oftalmologjisë. Falë bashkëpunimit ndërkombëtar me specialistë nga Hungaria, Gjermania, Norvegjia, Danimarka dhe nga SHBA është i angazhuar në disa projekte ndërkombëtare nga lëmi i sëmundjeve të retinës. Në Slloveni për herë të parë në vitin 2006 futi në përdorim kirurgjinë vitreoretinale minimale invazive. Është kirurgu i parë në Slloveni dhe njëri nga kirurgët e parë të retinës në botë, që e ka bërë me sukses transplantimin autolog të retinës në vitin 2017. Deri tash nën mbikëqyrjen e tij janë aftësuar kirurgë të rinj në fushën e kirurgjisë vitreoretinale, të cilët punojnë dhe mjekojnë të sëmurët në vende të ndryshme të botës.

## Shih edhe 
* Instituti Alb-Shkenca

## Referime
Gjarpërinj dhe Shkallë

parapamje|280x280px|Shembull i një fushe të lojës
**Gjarpërinj dhe Shkallë** ose **Loja e Shkallëve**, është një lojë klasike tavoline për fëmijë. Luhet nga dy ose më shumë lojtarë në një fushë me kuti në formë katrore. Në disa nga këto kuti gjenden "shkallë" që lidhin dy vende të ndryshme në dërrasë, dhe gjithashtu ka disa "gjarpërinj" që lidhin katrorë të caktuar. Madhësia e fushës është zakonisht 8×8, ndonjëherë 10×10 ose 12×12, si dhe numri i gjarpërinjve dhe i shkallëve, ndryshon nga një fushë në tjetrën. Të dy këto elemente ndikojnë në kohëzgjatjen e lojës.

Gjarpërinjtë dhe Shkallët është një lojë shumë e njohur që tërheq lojtarë të të gjitha moshave dhe shpesh përdoret si një mjet edukativ për të ndihmuar fëmijët të mësojnë numrat, numërimin dhe bazat e probabilitetit. Thjeshtësia e lojës dhe rregullat e lehta për t'u kuptuar e bëjnë lojën të përshtatshme për çdo nivel aftësie.

## Rregullat 
Lojtarët fillojnë në kutinë fillestare ose në një katror imagjinar pranë kutisë së parë dhe hedhin një zar me radhë. Numri i pikëve të zarit përcakton sa kuti duhet të lëvizë lojtari. Nëse një lojtar arrin në një kuti me fundin e një shkalle, ai automatikisht ngjitet lart nëpërmjet asaj shkalle. Nëse një lojtar ndalet në një katror me kokën e një gjarpri, ai rrëshqet automatikisht poshtë përgjatë gjarprit dhe ndalet në katrorin ku mbaron bishti i tij. Lojtari që i pari përshkon të gjithë fushën dhe arrin në krye shpallet fitues.

## Referime
Gjama e Burrave

**Gjama e burrave** është një rit mortor tradicional shqiptar, i praktikuar kryesisht në zonat veriore të Shqipërisë dhe në Malësinë e Madhe. Ky ritual buron nga traditat e lashta të fisit dhe besimet e thella në nderin, respektin dhe forcën e burrërisë. Gjama ishte mënyra se si komuniteti burrëror i shprehte dhimbjen për humbjen e një anëtari të tij, duke ruajtur një dinjitet të veçantë dhe një strukturë të organizuar.

Në këtë rit, burrat e fshatit ose të fisit mblidheshin rreth trupit të të ndjerit dhe nisnin një klithmë të përbashkët, të fuqishme e të ritmike, që simbolizonte jo vetëm hidhërimin e thellë, por edhe forcën e bashkimit mes tyre. Klithma zhvillohej me rregulla të rrepta: burrat ulërinin me gjithë fuqinë e zërit të tyre, por nuk lejohej asnjë shfaqje e hidhërimit në formë lotësh apo dobësie emocionale. Besohej se lotët dhe shfaqja e brishtësisë cënonte nderin e të ndjerit dhe të familjes së tij.

Ky ritual ishte një shfaqje e fuqishme e solidaritetit dhe përkujdesjes komunitare, ku hidhërimi nuk ishte vetëm një ndjenjë personale, por një përvojë kolektive. Gjama e burrave përfaqësonte një formë të shprehjes së dhimbjes dhe të respektit ndaj të ndjerit që pasqyronte kodet morale të Kanunit të Lekë Dukagjinit, ku nderi dhe burrëria ishin vlera themelore të shoqërisë malësore.

Sot, ky ritual është rralluar dhe nuk praktikohet më me të njëjtin intensitet. Megjithatë, ai mbetet një pasuri kulturore dhe një kujtim i fuqishëm i identitetit të hershëm shqiptar, që ruhet ende në kujtesën kolektive dhe në disa ceremoni simbolike të zonave të veriut.

## Referime
Partia e Fortë

**Partia e Fortë** (**PF**) ishte një parti politike satirike në Kosovë, e formuar në vitin 2013. Ajo e kishte për qëllim "Ardhjen në pushtet për kontrollin e parasë publike në interes të bashkëmendimtarëve dhe përkrahësve të vet".

Si pjesë e përkushtimit të partisë ndaj barazisë gjinore, mbi 30% e kandidatëve në garë ishin meshkuj. Partia kërkon ta ruaj status kuonë politike, duke e lavdëruar Kosovën si një shtet demokratik "ku votojnë jo vetëm të gjallët por edhe ata nga bota tjetër". Udhëheqësit e partisë deklarojnë një fitore prej rreth 120%, sipas sondazheve të çuara nga partia.

Partia e Fortë drejtohej nga Visar Arifaj, që u pagëzua me titullin "Kryetar Lexhendar", të shkruar me xh-në e gabuar qëllimisht, dhe aktivistë të tjerë nga Prishtina. Ajo është e vetmja parti politike që nuk ka pjesëtarë të rregullt, meqë të gjithë përkrahësit e saj konsiderohen kryetarë deputetë përkrah Kryetarit Lexhendar. Organizata e pavarur është e lidhur thelbësisht me kulturën e kafesë në kryeqytetin e Kosovës. 

## Historiku 
Partia u regjistrua zyrtarisht më 20 qershor 2013, mirëpo u formua në muajin nëntor 2012. Ajo u themelua nga një grup aktivistësh dhe artistëve si Yll Rugova, Visar Arifaj, Ilir Bajri, dhe Agon Hamza. Personat e lidhur me Partinë e Fortë si parti politike janë kyçur në rrengje të internetit dhe në protesta që kanë marrë vëmendje mediatike dhe publike. Paraqitja e parë e saj publike jashta Facebook-ut dhe Twitter-it ishte në 2013 në Klan Kosova.

Në zgjedhjet e para në tetor 2013, nga radhët e Partisë së Fortë u zgjodh të paktën një person në Kuvendin Komunal të Prishtinës.

## Shih edhe 
* Visar Arifaj
* Satira
* Ironia
* Komedia

## Lidhje të jashtme 
* 
* Partia e Fortë në Facebook
* Partia e Fortë në X
## Referime
Pelegrinazhi i Lybetenit

]]
]]
**Pelegrinazhi i Lybetenit** është një ritual tradicional i cili zhvillohet çdo vit më 2 korrik dhe përfaqëson një nga traditat më të veçanta shpirtërore në rajon, duke mbledhur besimtarë dhe vizitorë të tjerë nga treva të ndryshme të Kosovës dhe më gjerë. Ky ritual i përvitshëm ka një rëndësi të madhe shoqërore, kulturore, historike dhe fetare, duke i dhënë kësaj ngjarjeje një karakter shumëdimensional që shtrihet përtej akteve të devocionit personal. 

## Vështrim 
Lybeteni, i vendosur në një zonë të bukur dhe piktoreske malore, në Malet e Sharrit, është njohur për atmosferën e tij të qetësisë dhe të shenjtërisë, duke u kthyer në një pikë referimi për ata që kërkojnë paqe shpirtërore, qetësim, lutje ose shërim. Qytetarë dhe besimtarë të tjerë, shpesh në grupe familjare, shoqëore ose miqësore, nisen drejt këtij vendi të shenjtë me përkushtim, duke mbajtur me vete ndjenjën e besimit dhe shpresës. Ky udhëtim shpesh përshkohet me këngë të ndryshme me përmbajtje fetare, lutje dhe ndalesa për t'u pushuar dhe për të reflektuar.

Origjina e pelegrinazhit është e lidhur me besimet e hershme fetare dhe shpirtërore të zonës, ndoshta që nga përhapja e krishterimit ose periudha e ndikimit osman, kur vende të caktuara filluan të konsideroheshin të shenjta për shkak të ngjarjeve të veçanta, mrekullive ose personazheve fetare që kishin vepruar aty. Në disa raste, tradita është e mbështjellë me legjenda të fuqishme që flasin për shërime mrekullie, bekime ose ndihmë hyjnore për ata që janë lutur në këtë vend. 

Në datën 2 korrik, ky vend kthehet në një pikë grumbullimi për një numër të madh njerëzish që i përkushtohen riteve të ndryshme fetare aq sa edhe nga kurioziteti. Ndezja e qirinjve, lutjet për shëndet dhe bekimet për familjen janë disa nga aktet kryesore që kryhen në këtë ditë. Shpeshherë, pjesëmarrësit marrin me vete objekte fetare si ikona, rruazore ose shamitë e bardha, të cilat bekohen gjatë ceremonisë.

Pelegrinazhi nuk është vetëm një ngjarje fetare; por ai ka edhe një dimension të fuqishëm shoqëror dhe kulturor. Ai shërben si një mundësi për të mbajtur gjallë lidhjet me natyrën aq sa edhe lidhjet mes njerëzve dhe për të ndarë përvojat jetësore. Shpesh, vizitorët përfitojnë nga ky rast për të treguar histori nga tradita e tyre familjare, për të ndihmuar njëri-tjetrin në nevoja praktike ose për të krijuar kujtime të reja. Ndërthurja e besimit, natyrës dhe komunitetit bën që pelegrinazhi të ketë një ndikim të gjerë dhe të qëndrueshëm në jetën e pjesëmarrësve.

Ky pelegrinazh është dëshmi e gjallë e lidhjes së njerëzve me trashëgiminë e tyre fetare dhe kulturore, një ngjarje që jo vetëm përforcon shpirtin e besimit, por edhe unitetin mes brezave. Për shumëkënd, udhëtimi në Lybeten është më shumë sesa një traditë; është një akt përmbushjeje shpirtërore që forcon lidhjen me atdheun, me të shenjtën dhe me njëri-tjetrin.  

## Shih edhe 
* Parku Kombëtar Malet e Sharrit

## Referime