Appius Claudius Caecus

parapamje| Appius Claudius Caecus udhëhiqet në Curia Hostilia nga djemtë e tij. Piktura e shekullit të 19-të nga Cesare Maccari .
parapamje| Mbishkrimi përkujtimor i Appius Claudius C.F. Caecus, "Appius Claudius Caecus, djali i Gaius."
[parapamje| [Rruget romake|Rruga e parë romake, Via Appia . Via Appia brenda Minturno antike]]
**Appius Claudius Caecus** (latinisht:Caecus - i verbër, fl.  312–279 pes) ishte një burrë shteti dhe shkrimtar nga Republika Romake . Ai është më i njohur për dy projekte të mëdha ndërtimi: Rruga Appiane (latinisht: Via Appia), rruga e parë kryesore romake dhe ujësjellësi i parë në Romë, Aqua Appia .

## Biografia 
Ai është figura e parë publike romake, jeta e të cilit mund të gjurmohet me njëfarë sigurie historike. Ai gjithashtu nxiti reforma të diskutueshme me mendje popullore dhe gjithashtu vlerësohet me autorësinë e një traktati juridik, një përmbledhje esesh morale dhe disa poezi, duke e bërë atë një nga figurat më të hershme letrare të Romës.   

Një patrician me prejardhje të shquar, Caecus u bë i njohur për herë të parë me zgjedhjen e tij në pozicionin e censurës në 312 pes, të cilin e mbajti për pesë vjet. Gjatë kohës së Caecus në detyrë, përveç projekteve të tij të ndërtimit, ai prezantoi disa reforma kushtetuese të diskutueshme por të keqkuptuara: ai rriti fuqinë votuese të të varfërve dhe pa tokë në asambletë legjislative dhe pranoi qytetarë të klasës së ulët në Senatin Romak, megjithëse këto masa u zhbënë pjesërisht nga fisnikëria e mllefosur. Përveç kësaj, Caecus ishte censori i parë që hartoi një listë formale të senatorëve. Këto reforma e rritën masivisht prestigjin e censurës, e cila më parë kishte qenë vetëm një magjistratë e vogël. Si konsull (296 para Krishtit) dhe më pas pretor (295 pes), Caecus udhëhoqi fushatat ushtarake kundër etruskëve dhe samnitëve . Më vonë në jetë, duke u bërë i verbër (, prej nga vjen mbiemri) nga mosha e vjetër, ai mbajti një fjalim në Senat duke kundërshtuar me sukses paqen me mbretin epirot Pirro.

Reformat e tij shkaktuan pak zemërim, pasi ai theu një sërë traditash të vendosura. Appius u përfshi në disa grindje të ashpra politike, veçanërisht me Fabiin (një familje e fuqishme romake). Fabius Pictor, i cili ishte historiani më i hershëm romak dhe një anëtar i familjes Fabian, mund të ketë qenë burimi për një sasi të konsiderueshme shpifjesh kundër Caecus, duke e akuzuar atë si një demagog i korruptuar, imoral dhe një gjeneral i paaftë. Për shkak të divergjencës së gjerë në burime, studiuesit modernë kanë pasur interpretime shumë të ndryshme për veprat e Caecus: ai është përshkruar si një revolucionar, një reaksionar, një tiran i mundshëm ose një reformator i madh, i krahasueshëm me figurat athinase si Kleisteni dhe Perikliu . 

## Shih edhe 
* Roma e lashtë

## Literatura 
* John Briscoe, *Valerius Maximus, Facta et dicta memorabilia, Book 8 Text, Introduction, and Commentary*, Berlin/Boston, De Gruyter, 2019.
* T. Robert S. Broughton, *The Magistrates of the Roman Republic*, American Philological Association, 1951–1952.
* 
* German Hafner, "Römische und italische Porträts des 4. Jahrhunderts v. Chr.", *Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts, Römische Abteilung*, n°77, 1970, p.&nbsp;59–66.
* 
* 
* Friedrich Münzer, *Roman Aristocratic Parties and Families*, translated by Thérèse Ridley, Johns Hopkins University Press, 1999 (originally published in 1920).
* 
* 
* Lily Ross Taylor and T. Robert S. Broughton, "The Order of the Two Consuls' Names in the Yearly Lists", *Memoirs of the American Academy in Rome*, 19 (1949), pp.&nbsp;3–14.
* 
* 
* The Editors of Encyclopædia Britannica, "Appius Claudius Caecus", Encyclopædia Britannica, 1998
* Humm, M. (n.d.). Les sources littéraires sur Appius Claudius Caecus. *Appius Claudius Caecus,* 35–97. 
* Overview Appius Claudius Caecus (fl. 312–279), Oxford Reference
* Ratcliffe, S. (n.d.). *Oxford Essential Quotations, 2012*.
* Loud, G. A. (2010). *The crusade of Frederick Barbarossa: The history of the expedition of the emperor Frederick and related texts*. Farnham: Ashgate.

## Referime