Hammarby Fotboll

**Hammarby IF Fotbollförening**, më i njohur si **Hammarby Fotboll** ose thjesht **Hammarby**, është një klub futbolli profesionist suedez nga Stokholmi i themeluar në vitin 1915. Klubi aktualist garon në Allsvenskan. Stadiumi i klubit ështe Tele2 Arena.

## Historia 
[majtas|parapamje|170x170px| [Axel Robert Schonthal|Axel Robert Schönthal vlerësohet si forca themeluese e Hammarby Roddförening.]]
Në 1889, Hammarby Roddförening ("Shoqata Hammarby Rowing") u krijua në Södermalm, me inxhinierin Axel Robert Schönthal, kryetari i parë, që u vlerësua si themelues. Deri në vitin 1897, ai ishte diversifikuar në sporte të ndryshme dhe u riemërua Hammarby Idrottsförening ("Hammarby Sports Club"), ose për shkurt Hammarby IF. Klubi luajti ndeshjen e parë konkurruese dy ditë më vonë, dhe fitoi 5–0 kundër Västerås SK në "Östsvenska serien", një ligë lokale, me Ragnar Gunnarsson që shënoi golin inaugurues. Në vitin 1916, Hammarby garoi në Svenska Mästerskapet, një kupë e mbajtur deri atëherë për të vendosur kampionët suedez, për herë të parë. Në 1918, Hammarby u bashkua gjithashtu me Johanneshofs IF, një klub nga distrikti fqinj Johanneshov.

Në vitin 1920, Hammarby së pari konkurroi në Svenska Serien, deri atëherë liga më e lartë në futbollin suedez, me lojtarë kyç si portieri Victor Olsson, mbrojtësi Gösta Wihlborg dhe sulmuesi Gustav Björk. Gjatë viteve të ardhshme, Hammarby pati një paraqitje të fortë ku ata shkuan në finalet e Svenska Mästerskapet në 1922, duke humbur 1–3 nga GAIS.

Hammarby u kualifikua për të konkurruar në sezonin inaugurues të Allsvenskan në 1924. Më 3 gusht të këtij viti, Rikard Larsson u bë golashënuesi i parë i Hammarby në Allsvenskan, dhe gjithashtu golashënuesi i parë në historinë e ligës, në një humbje 1–5 kundër Örgryte IS. Klubi përfundimisht do të përfundonte i fundit në sezonin 1924-25, dhe do të zbritej në Divizionin 2, i cili atëherë ishte liga e dytë më e lartë në Suedi.
djathtas|parapamje|240x240px| Ekipi i Hammarby i vitit 1934.
Gjatë viteve të ardhshme, Hammarby nuk arriti të prodhonte asnjë lloj sfide në futbollin suedez. Disa lojtarë yje emigruan në Shtetet e Bashkuara, u transferuan në klube të tjera ose zgjodhën të luanin hokej mbi akull për Hammarby. Në vitet 1936-37 dhe 1937-38, klubi fitoi divizionin e dytë, por humbi ndeshjet e playoff-it që do t'i kishin promovuar ata në Allsvenskan. Në vend të kësaj, Hammarby u promovua në 1938-39, ku ata eliminuan IFK Norrköping pas paraqitjeve të jashtëzakonshme nga portieri dhe lojtari yll Sven Bergqvist.

Hammarby, megjithatë, do të vuante nga një tjetër rënie, duke përfunduar i fundit në Allsvenskan në 1939–40. Kthehu në Divizionin 2, klubi përfundoi në katër të parat për gjashtë vitet e ardhshme. Në sezonin 1946-47, klubi përfundoi në fund të tabelës dhe për shkak të një ristrukturimi të sistemit të ligës, klubi ra në Divizionin 4.

### 1950-1960: Një periudhë yo-yoing 
[djathtas|parapamje|275x275px| [Lennart Skoglund|Nacka Skoglund ishte një lojtare e njohur e Hammarby.]]
Hammarby nuk u kthye në ligën e dytë më të lartë deri në sezonin 1950-51. Në sezonin 1954-55, klubi u kthye në Allsvenskan, por këtë herë përfundoi i gjashti dhe arriti të qëndrojë për një sezon tjetër. Sidoqoftë, klubi iu nënshtrua yo-yoing, pasi ishte promovuar dhe zbritur nga Allsvenskan dhe Divizioni 2 shtatë herë deri në vitin 1970. Nacka Skoglund, një nga lojtarët më të mirë të ligës që luajti për Hammarby nga 1944 në 1949, u kthye në Hammarby për të luajtur nga 1964 në 1967. në 1984, klubi ngriti statujën Nackas Hörna (këndi i Nackës) me goditjen e tij si pozë.

### 1970-1980: Vitet e qëndrueshme Allsvenskan 
Në sezonin 1970 të Allsvenskan, Hammarby kishte fituar vetëm 3 pikë në pjesën e pranverës të sezonit, por gjatë vjeshtës, tregoi një përmirësim dramatik. Me lojtarët yje Kenneth Ohlsson dhe Ronnie Hellström, dhe me një turmë që provoi këngë mbështetëse për herë të parë, klubi kaloi gjysmën e vjeshtës i pamposhtur dhe përfundoi në vendin e pestë, shfaqja e tij më e mirë në Allsvenskan. Klubi do të qëndronte në Allsvenskan gjatë pjesës tjetër të viteve 1970, duke tërhequr turma të mëdha, pavarësisht se nuk u kthye mbi vendin e pestë. Gjithashtu në vitin 1978, klubi ndryshoi nga ngjyrat e zeza/verdha në jeshile/bardhë.

Në sezonin 1982, futbolli suedez prezantoi një sistem playoff për 8 ekipet më të mira në Allsvenskan për të vendosur një kampion. Playoff-i përbëhej nga dy ndeshje në të cilat rezultati i përgjithshëm do të përcaktonte se kush do të avanconte. Klubi ishte renditur i dyti në përgjithësi atë sezon dhe nuk kishte humbur asnjë ndeshje në shtëpi. Pasi mposhti Örgryte në çerekfinale dhe u rikthye nga një deficit 1–3 për të mundur Elfsborg 4–3 në gjysmëfinale, Hammarby ishte në finale kundër IFK Göteborg. Hammarby fitoi ndeshjen e tij jashtë fushe 2–1, por humbi 1–3 në ndeshjen e tij në shtëpi ndaj një turme të shitur.

Në vitin e ardhshëm, Hammarby përfundoi i pesti në ligë, por humbi nga AIK në play-off. Në Kupën e Suedisë, Hammarby arriti në finale, por humbi kundër IFK. Megjithatë, meqenëse IFK u kualifikua për Kupën UEFA atë vit, Hammarby u kualifikua për Kupën e Fituesve të Kupave UEFA, kompeticionin e parë të madh ndërkombëtar, ku klubi humbi nga FC Haka e Finlandës në raundin e dytë. Skuadrat e Hammarby përfundonin vazhdimisht në gjashtë vendet e para në ligë çdo vit deri në vitin 1987.

Në 1988, Hammarby përfundoi i fundit në renditje dhe ra në nivelin e dytë. Edhe pse klubi u rendit i pari në 1989, ai përfundoi i fundit në 1990.

Përpara sezonit 2001, klubi kishte kohë të vështira financiarisht, duke i çuar ekspertët në përfundimin se ekipi ishte i dobët dhe një gazetar parashikoi një përfundim në vendin e fundit. Në gjysmë të sezonit 2001, menaxheri Sören Cratz u informua se kontrata e tij nuk do të zgjatej sepse bordi i klubit donte që Hammarby të luante një futboll pozitiv, sulmues dhe argëtues, diçka që bordi nuk mendonte se e bënte Cratz. Megjithatë, klubi mori drejtimin në renditje dhe në ndeshjen e dytë deri në të fundit, e cila ishte kundër Örgryte IS më 21 tetor, klubi fitoi 3–2 dhe siguroi kampionatin e tij të parë ndonjëherë në Allsvenskan.

Hammarby qëndroi në Allsvenskan për pjesën tjetër të viteve 2000: Në 2003 klubi përfundoi i dyti dhe mori pjesë në raundet e dyta kualifikuese dhe të para të Kupës UEFA. Në 2006, Hammarby u rendit i treti në përgjithësi dhe u avancua në Kupën UEFA Intertoto, ku fituan ndeshjen e raundit të tretë, i cili e çoi skuadrën në raundin e dytë kualifikues dhe raundin e parë të Kupës UEFA.

Në 2007, Bajen përfundoi në vendin e gjashtë dhe nuk u kualifikua në asnjë kupë evropiane. Në 2008, Hammarby përfundoi në vendin e nëntë, por 2009 ishte një vit katastrofik ku skuadra përfundoi e fundit në ligë dhe ra në nivelin e dytë të njohur si Superettan.

### 2010–2014: Superettan 
Superettan ishte një zhgënjim për mbështetësit që kishin shpresuar ta bënin vizitën në nivelin e dytë të Suedisë, pasi skuadra përfundoi në vendin e 8-të. Në Kupën e Suedisë, Hammarby doli më mirë, duke fituar kundër kundërshtarëve të shumtë të Allsvenskan, deri në finale ku skuadra humbi 0–1 ndaj Helsingborgs IF. Në sezonin 2011, klubi përfundoi në një barazim për të 11-in, renditja e tij më e keqe e përgjithshme në 64 vjet. Klubi pothuajse ra në nivelin e tretë, deri në një goditje fituese në ndeshjen e fundit të sezonit kundër Ängelholm. Pas sezonit të 2011, Hammarby çmontoi ekipin e tyre të zhvillimit HTFF, i cili u krijua në 2003. Në 2012, klubi përfundoi i katërti, dhe në 2013 klubi përfundoi i pesti. Në vitin 2014, në raundin e fundit të sezonit, Hammarby u ngjit në nivelin e parë, Allsvenskan, duke përfunduar i pari në Superettan.

### 2015–: Rikthimi i ligës së parë dhe titulli i kupës 
Sezoni 2015 filloi mirë, me Hammarby që menaxhoi një fitore mbresëlënëse 1–2 jashtë fushe kundër rivalëve vendas AIK në Kupën e Suedisë, i cili gjithashtu ishte derbi i parë i Stokholmit që përfshin Hammarby që nga viti 2009. Kjo u pasua me një fitore 2–0 në fillimin e sezonit kundër BK Häcken, dhe në raundin e katërt Hammarby mposhti rivalët e tjerë lokalë Djurgårdens IF me 2–1. Sidoqoftë, vera ishte më e vështirë për klubin, me Hammarby që luajti 10 ndeshje radhazi në ligë pa fituar, përpara se të arrinte të mposhtte Falkenbergs FF në shtëpi me 3–0. Përfundimisht, Hammarby përfundoi në vendin e 11-të në sezonin e tyre të parë Allsvenskan që nga viti 2009.

Sezoni 2016 dhe 2017 treguan vetëm një përmirësim të lehtë për Hammarby, me ekipin që përfundon në pozitën e 11-të dhe të 9-të respektivisht. Hammarby doli më mirë në derbit vendas. Në vitin 2016 Hammarby mundi rivalin lokal Djurgården në të tre ndeshjet. Në vitin 2017 përballja e parë përfundoi me barazim dhe e dyta me fitoren e Hammarby. Rivali i dytë vendas, AIK, arriti të mposhtë Hammarby me rezultat 3–0 në përballjen e parë në ligë dhe një barazim (0–0) në të dytën. Hammarby megjithatë mundi AIK-un në Kupën e Suedisë, në fillim të vitit. Në vitin 2017 përballjet Hammarby – AIK përfunduan me një fitore Hammarby dhe një barazim. Si Djurgården ashtu edhe AIK, megjithatë, dolën shumë më mirë në përgjithësi se Hammarby në ligë.

Klubi doli shumë më mirë në 2018 nën sundimin e menaxherit të ri Stefan Billborn, duke përfunduar i katërti në ligë. Në vitin 2019, Hammarby e filloi lojën e ligës në një mënyrë mediokre, por bëri një përfundim të fortë të sezonit (me tetë fitore radhazi në tetë ndeshjet e fundit të sezonit) dhe përfundimisht përfundoi i treti në Allsvenskan. Kjo do të thoshte që klubi u kualifikua për Ligën e Evropës, kompeticionin e tyre të parë kontinental në më shumë se dhjetë vjet.

Hammarby IF fitoi Kupën e Suedisë, titullin e tyre të parë në kupën kryesore vendase, përmes një fitoreje 5-4 në penallti (0-0 pas kohës së plotë) kundër BK Häcken në finale. Më 11 qershor 2021, Hammarby vendosi të ndërpresë kontratën e menaxherit Stefan Billborn, me klubin që u rendit i 8-ti në tabelën Allsvenskan 2021 pas tetë raundesh.  Më 13 qershor, Millosh Milojević, së fundmi asistent në Yllin e Kuq të Beogradit, u emërua trajner i ri. Nën udhëheqjen e Milojević-it, Hammarby për pak arriti në fazën e grupeve të edicionit të parë të Ligën e Konferencave, duke u mposhtur vetëm me penallti nga FC Basel në play-off. Megjithatë, Milojević u shkarkua pas përfundimit të Allsvenskan 2021, dhe Martí Cifuentes u punësua si trajner kryesor në janar 2022.

Cifuentes e udhëhoqi klubin në vendin e 3-të në 2022. Më 30 tetor 2023, me dy ndeshje të mbetura nga 2023, ai u largua nga klubi për në Queens Park Rangers. Hammarby e mbylli sezonin në vendin e 7-të.

## Lojtarët 
### Skuadra aktuale 
## Nderimet 
### Vendase 
* **Kampionët suedez**
** **Fituesit (1):** 2001

#### Liga 
* **Allsvenskan**
** **Fituesit (1):** 2001
** Nënkampionët (2): 1982, 2003
* **Superettan**
** **Fituesit (1):** 2014
* **Divizioni 1 Norra**
** **Fituesit (3):** 1989, 1993, 1997
** Nënkampionët (1): 1996
* **Divizioni 1 Östra**
** **Fituesit (1):** 1991

#### Kupat 
* **Kupa e Suedisë**
** **Fituesit (1):** 2020-21
** Nënkampionët (4): 1976–77, 1982–83, 2010, 2021-22
* **Svenska Mästerskapet**
** Nënkampionët (1): 1922

#### evropiane 
* **UEFA Kupa Intertoto**
** **Fituesit (1):** 2007 (Fitues i përbashkët)
* **Kupa Intertoto**
** **Fituesit (1):** 1983 (Fitues i plotë)

## Shënime 
## Referime