Edita Tahiri

**Edita Tahiri** (lindur më 29 korrik 1956) është një figurë qendrore e politikës dhe diplomacisë kosovare, e njohur për kontributet e saj si një nga lideret kryesore për pavarësinë e Kosovës dhe në ndërkombëtarizimin e çështjes kosovare. Aktiviteti i saj ka përfshirë një gamë të gjerë rolesh politike dhe diplomatike, duke shërbyer si zëvendëskryeministre dhe ministre në periudha të rëndësishme për Kosovën. Ajo luajti rol të rëndesishëm në jetën politike dhe procest demokratike në Kosovë dhe më gjerë. Kosovës. 

## Jeta personale 
Edita Tahiri lindi më 29 korrik 1956 në Prizren, Kosovë. Me origjinë nga një familje intelektualësh, ajo fillimisht studjoi në fushën e  shkencave të elektronikës dhe telekomunikacionit.iplomoi në Universitetin e Prishtinës dhe më vonë vazhdoi studimet në Universitetin e Essex në Mbretërinë e Bashkuar. Tahiri zotëron disa gjuhë të huaja, përfshirë anglishten, turqishten, serbishten dhe kroatishten. Ajo është njohur për angazhimin e saj në promovimin e edukimit dhe mundësive për gratë, si dhe për zhvillimin e politikave që mbështesin barazinë gjinore dhe fuqizimin e grave në Kosovë dhe Ballkan.

## Organizatat dhe Aktivitetet Kryesore 
Gjatë viteve të 1990-ta , Edita Tahiri ishte themeluese dhe lidere e Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK) që synonte pavarësinë e Kosovës. Përveç kësaj, ajo ishte e angazhuar në krijimin e Forumit të Gruas të LDK-së dhe Qendrës së Kosovës për Studime Ndërkombëtare (1994). Tahiri gjithashtu ka bashkëthemeluar dhe udhëhequr Lobin e Grave të Rajonit për Paqen dhe Sigurinë (RWLSEE) në 2006, duke përforcuar pjesëmarrjen e grave në paqe dhe siguri në Evropën Juglindore

Një nga kontributet e saj më të rëndësishme ka qenë angazhimi për krijimin e politikave që mbështesin zhvillimin e Kosovës pas-luftësdhe për forcimin e lidhjeve ndërkombëtare. Edita Tahiri ka pasur një rol të rëndësishëm në mbrojtjen e të drejtave të grupeve të margjinalizuara, duke promovuar barazinë gjinore dhe integrimin e gruas në proceset politike dhe ekonomike të Kosovës.

## Aktivizmi Politik dhe Kandidimet 
Pjesëmarrja politike e Edita Tahirit përfshin angazhimin e saj në pesë mandate si deputete e Kuvendit të Kosovës, shërbimin si Ministre e Punëve të Jashtme dhe pastaj si Ministre e Dialogut. Përmes diplomacisë, ajo loboi fuqishëm për njohjen ndërkombëtare të Kosovës, duke përfaqësuar interesat kombëtare në konferenca të rëndësishme ndërkombëtare si ajo e Rambujes (1999) dhe Londrës (1992). Ajo ka qenë gjithashtu një nga figurat kyçe që udhëhoqi dialogun me Serbinë, duke kontribuar në arritjen e marrëveshjeve të rëndësishme për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet dy shteteve.

Në periudhën pas shpalljes së pavarësisë, Tahiri ka pasur një rol të shquar në forcimin e institucioneve të Kosovës dhe në promovimin e paqes dhe stabilitetit në rajon. Ajo ka qenë një ambasadore e fuqishme e Kosovës në forume ndërkombëtare, duke lobuar për njohjen e mëtejshme të Kosovës dhe për integrimin e saj në organizata si Kombet e Bashkuara.

## Protestat dhe Veprimet e Drejtpërdrejta 
Në periudhën para çlirimit, Edita Tahiri mori pjesë në disa protesta dhe aksione të organizuara për të tërhequr vëmendjen ndërkombëtare ndaj të drejtave të shqiptarëve në Kosovë. Ajo bashkëpunoi me liderë të tjerë të Kosovës për organizimin e fushatave paqësore dhe delegacioneve të protestave. Aktivizmi i saj ishte një element kyç në rritjen e ndërgjegjësimit ndërkombëtar për shkeljen e të drejtave të njeriut dhe për gjendjen e rëndë të shqiptarëve në Kosovë nën okupimin serb.

Në veçanti, Tahiri ishte e angazhuar në ndihmën e grupeve të margjinalizuara, përfshirë gratë dhe të rinjtë, duke i inkurajuar ata të përfshihen në proceset politike dhe sociale, duke u dhënë mundësi për të avancuar pozitat e tyre brenda shoqërisë kosovare dhe duke luftuar për barazinë gjinore.

## Ndikimi në Çështje me Peshë Politike 
Edita Tahiri ishte një zë i rëndësishëm në fushën e të drejtave kombëtare dhe në proceset e e negociatave, të cilat çuan drejt pavarësisë së Kosovës. Duke përfaqësuar interesat e Kosovës në nivel ndërkombëtar, ajo kontribuoi në ndërtimin e një identiteti kombëtar dhe shtetëror për Kosovën. Puna e saj ka qenë e rëndësishme në krijimin e një mbështetjeje ndërkombëtare për të drejtën e vetëvendosjes së Kosovës, dhe gjithashtu ka punuar në ndërkombëtarizimin e çështjes së Kosovës përmes platformave ndërkombëtare si Kombet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian.

## Çmimet dhe Njohjet 
Për kontributin e saj, Edita Tahiri është nderuar me çmime dhe tituj të shumtë, përfshirë titullin "Student i Shkëlqyeshëm i vitit 2002" nga Shkolla John F. Kennedy në Harvard, titullin "Mirënjohje Edward S. Mason", dhe është pranuar si anëtare nderi në disa organizata ndërkombëtare si Këshilli i Tennessee dhe Qyteti Little Rock në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Çmimet dhe njohjet e saj janë një dëshmi e angazhimit të saj të pandalshëm për shtetndërtimin dhe forcimin e institucioneve të Kosovës.

## Librat dhe Publikimet 
Tahiri është autore e disa librave dhe publikimeve që trajtojnë çështje politike dhe marrëdhënie ndërkombëtare, si dhe raporte mbi të drejtat e shqiptarëve në Kosovë. Disa nga veprat e saj përfshijnë: "Konferenca e Rambujes: Procesi negociator dhe dokumentet" (Dukagjini, Pejë, 2001) dhe "Kosova and Shqiptarët tjerë jashtë Shqipërisë" (Aspen Institute, Berlin, 1997). Këto botime janë kontribuar në formimin e një narrative të plotë të historisë politike dhe diplomatike të Kosovës. 

## Trashëgimia dhe Ndikimi 
Trashëgimia e Edita Tahirit është e thellë dhe e qëndrueshme. Ajo është njohur si një nga figurat më të rëndësishme të shtetndërtimit të Kosovës dhe përfaqësuese e të drejtave të grupeve të margjinalizuara dhe grave. Aktivizmi i saj për barazinë gjinore dhe fuqizimin e gruas, si dhe angazhimi i saj për zhvillimin e një shteti të qëndrueshëm dhe demokratik, do të kujtohet si një pjesë e rëndësishme e historisë së Kosovës. Ajo ka lënë një ndikim të pashlyeshëm në zhvillimin e politikës kosovare dhe ndërkombëtarizimin e çështjes kosovare.

## Referime 
* Aliu, B. (2019). **Gratë në politikën kosovare: Nga tradita deri te aktivizmi i sotëm**. Prishtinë: Instituti për Studime Sociale dhe Mirëqenie.
* Berisha, M. (2020). **Roli i grave në proceset politike dhe të sigurisë në Kosovë: Rast studimor i Edita Tahirit**. Prishtinë: Qendra për Studime Ndërkombëtare.
* Tahiri, E. (2001). **Konferenca e Rambujes: Procesi negociator dhe dokumentet**. Pejë: Dukagjini.
* Tahiri, E. (1997). **Kosova and Shqiptarët tjerë jashtë Shqipërisë**. Berlin: Aspen Institute.
* Qendra për Zhvillim dhe Promovim. (2018). **Edita Tahiri dhe përpjekjet për ndërkombëtarizimin e çështjes së Kosovës**. Prishtinë: Qendra për Zhvillim dhe Promovim.
* Shala, L., & Krasniqi, F. (2021). **Kontributi i grave në pavarësinë e Kosovës: Një studim historik mbi figurat kryesore politike të Kosovës**. Prishtinë: Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës.
* **Tahiri: Kosova ka të drejtën për vetëvendosje** (2010, 15 mars). *Koha Ditore*. Marrë nga 
* Tahiri, E. (2020). **Kosova në diplomaci: Nga paslufta në diplomacinë ndërkombëtare**. Prishtinë: Shtëpia Botuese “Dukagjini”.
* RWLSEE. (2006). **Lobi i Grave të Rajonit për Paqen dhe Sigurinë**. Prishtinë: Lobi i Grave të Rajonit për Paqen dhe Sigurinë.
## Burimi i të dhënave 
* http://www.kryeministri-ks.net/?page=1,43,18