open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Standardet e të nxënit

**Standardet e të nxënit** (të quajtura edhe **standarde akademike**, **standarde të përmbajtjes** dhe **standarde kurrikulare**) janë elementë të njohurive deklarative, procedurale, skematike dhe strategjike që, si trup, përcaktojnë përmbajtjen specifike të një programi arsimor. Standardet zakonisht përbëhen nga pohime që shprehin atë që një student di, mund të bëjë ose është i aftë të kryejë në një pikë të caktuar të  të tyre (shpesh të përcaktuara nga "nota", "niveli i klasës" ose ekuivalenti i tij).

Standardet e të nxënit kanë përdorime të shumta në një ekosistem modern arsimor. Ato mund të jenë lidhje me përmbajtjen,  dhe mund të jenë pjesë e një rruge mësimore ose përparimi. 

## Shembuj 
Një shembull i standardeve të të nxënit janë standardet e të mësuarit të zhvilluara nga shteti siç përshkruhet më poshtë ose Standardet e Përbashkëta Shtetërore Themelore (CCSS) të zhvilluara nga NGA dhe Këshilli i Drejtorëve Kryesor të Shkollës Shtetërore (CCSSO) .

Standardet shtetërore të të nxënit zhvillohen nga bordet shtetërore të arsimit dhe zbatohen nga agjencitë shtetërore të arsimit të vendeve përkatëse. 

Standardet e të nxënit janë gjithashtu të pranishme në nivel lokal në kurrikulat e publikuara nga rrethet shkollore, ku ato shpesh marrin formën e udhëzimeve sipas klasës se çfarë mund ose duhet të jetë në gjendje të bëjë një nxënës, ose ndoshta edhe objektivat e të nxënit në nivel aktiviteti. Këto shpesh bazohen në standardet shtetërore, por në një kokërr më të imët.

Standardet e të nxënit mund të marrin gjithashtu formën e objektivave të të nxënit dhe standardeve specifike të përmbajtjes dhe fjalorit të kontrolluar,  si dhe të meta të dhënave rreth përmbajtjes.  Ekzistojnë standarde teknike për kodimin e këtyre standardeve që kanë të bëjnë me mjediset mësimore K-12,  të cilat janë të ndara nga ato në arsimin e lartë  dhe biznesin privat. 

## Shih edhe 
* Pedagogjia
* Qëllimet e edukimit
* Testi i standardizuar

## Referime
Kundëramerikanizmi

[parapamje|Dy protestues në [Irani|Iran duke grisur një flamur amerikan në një tubim antiamerikan pas tërheqjes amerikane nga marrëveshja bërthamore me Iranin.]]
**Kundër amerikanizmi** apo **anti-amerikanizmi** (i quajtur edhe **ndjenja anti-amerikane** dhe **amerikanofobia**) është një term që mund të përshkruajë disa ndjenja dhe pozicione duke përfshirë kundërshtimin, frikën, mosbesimin, paragjykimin ose urrejtjen ndaj Shteteve të Bashkuara, qeverisë së saj, politikës së saj të jashtme ose amerikanëve në përgjithësi. Anti-amerikanizmi mund të krahasohet me pro-amerikanizmin, i cili i referohet mbështetjes, dashurisë ose admirimit për Shtetet e Bashkuara.

Shkencëtari politik Brendon O'Connor në Qendrën e Studimeve të Shteteve të Bashkuara në Australi sugjeron se "anti-amerikanizmi" nuk mund të izolohet si një fenomen i qëndrueshëm, pasi termi filloi si një përbërje e përafërt e stereotipeve, paragjykimeve dhe kritikave të cilat evoluan në kritika më të bazuara në politikë. Studiuesja franceze Marie-France Toinet thotë se përdorimi i termit "anti-amerikanizëm" është "plotësisht i justifikuar vetëm nëse nënkupton kundërshtim sistematik - një lloj reaksioni alergjik - ndaj Amerikës në tërësi". Disa studiues të akuzuar shpesh për paragjykime anti-amerikane, si Noam Chomsky dhe Nancy Snow, kanë argumentuar se aplikimi i termit "anti-amerikan" për vendet e tjera ose popullsinë e tyre është 'i pakuptimtë', pasi nënkupton se mospëlqimi i qeverisë amerikane ose politikave të saj është shoqërisht i padëshirueshëm ose madje i krahasueshëm me një krim. Në këtë drejtim, termi është krahasuar me përdorimin propagandistik të termit "anti-sovjetizëm" në BRSS.

Diskutimeve mbi anti-amerikanizmin në shumicën e rasteve u mungon një shpjegim i saktë i asaj që nënkupton ndjenja (përveç një disfavor të përgjithshëm), gjë që ka bërë që termi të përdoret gjerësisht dhe në një mënyrë impresioniste, duke rezultuar në përshtypjet e pasakta të shumë shprehjeve të përshkruara si antiamerikane. Autori dhe i huaji William Russell Melton argumenton se kritika kryesisht buron nga perceptimi se SHBA-të duan të veprojnë si një "polic botëror".

Pikëpamjet negative ose kritike për Shtetet e Bashkuara ose ndikimin e saj kanë qenë të përhapura në Rusi, Kinë, Serbi, Pakistan, Bosnjë dhe Hercegovinë, Bjellorusi dhe Lindjen e Mesme të Madhe, por mbeten të ulëta në Izrael, Afrikën Sub-Sahariane, Korenë e Jugut, Vietnam, Filipine dhe vende të caktuara në Evropën Qendrore dhe Lindore. Në Evropën Perëndimore, anti-amerikanizmi është kryesisht i pranishëm në Mbretërinë e Bashkuar dhe Francë. Një formë beninje e anti-amerikanizmit ka qenë gjithashtu e pranishme në Kanada që nga fundi i shekullit të 18-të pas Luftës Revolucionare Amerikane.

Anti-amerikanizmi është identifikuar edhe me termin amerikanofobia, të cilin Merriam-Webster e përkufizon si "urrejtje ndaj kulturës amerikane ose amerikane".

## Shiko edhe 
* Amerikanizmi
* Pro amerikanizmi

## Referime
Gjeneral brigade

[parapamje|[Charles de Gaulle gjatë Luftës së Dytë Botërore në uniformën e tij të Général de Brigade.]]
**Gjeneral brigade** ose **komandant brigade** është një gradë ushtarake e përdorur në shumë vende. Grada është zakonisht mbi një kolonel, dhe nën një gjeneral major ose gjeneral divizioni. Kur emërohet në një komandë në terren, një gjeneral brigade zakonisht komandon një brigadë të përbërë nga rreth 4,000 trupa (dy regjimente ose katër batalione).

## Variantet 
### Gjeneral brigadier 
**Gjeneral brigadier** është gradë ushtarake e përdorur në shumë vende. Renditja e ka origjinën nga Sistemi i Vjetër Evropian. Ai është oficeri i përgjithshëm i rangut më të ulët në disa vende, zakonisht i ulur midis gradave të kolonelit dhe gjeneralmajorit. Kur emërohet në një komandë në terren, një gjeneral brigade zakonisht komandon një brigadë të përbërë nga rreth 4,000 trupa (katër batalione).

Në disa vende, këtij gradë i jepet emri i *brigadierit*, i cili zakonisht është i barabartë me gjeneral brigade në ushtritë e kombeve që përdorin gradën.

Grada mund të gjurmohet në ushtritë e Evropës ku një "gjeneral brigade", ose thjesht një "brigadier", do të komandonte një brigadë në terren.

Në çerekun e parë të shekullit të 20-të, ushtritë britanike dhe të Komonuelthit përdorën gradën e gjeneral brigade si emërim i përkohshëm, ose si emërim nderi në pension; në vitet 1920 kjo praktikë ndryshoi në përdorimin e brigadierit, i cili nuk klasifikohej si oficer i përgjithshëm.

### Gjeneral brigade 
**Gjeneral brigade** është grada e një komandanti brigade në vendet ku përdoret përcaktimi i gradës së oficerit të përgjithshëm të Sistemit Revolucionar Francez.

Emri i gradës général de brigade (përkth. Gjeneral brigade) u përdor për herë të parë në ushtritë revolucionare franceze.

Ai përdorte si gjeneral brigade ashtu edhe gjeneralmajor sepse përdoret për gradën e caktuar të oficerëve të përgjithshëm që vendi përcakton me ligj si klasë komandant brigade.

## Shiko edhe 
* Gjenerallejtënant
* Koloneli
* Gjenerali

## Referime
Kosova është Shqipëri (parullë)

***Kosova është Shqipëri*** është një parullë politike që ka pasur një ndikim të madh në historinë e Kosovës dhe në marrëdhëniet midis Kosovës dhe Shqipërisë. Kjo parullë është përdorur si shprehje e solidaritetit dhe identitetit të përbashkët kombëtar shqiptar, veçanërisht gjatë periudhave të tensioneve dhe luftërave në Ballkan. Shumë shqiptarë e kanë përdorur këtë shprehje për të shprehur dëshirën e bashkimit të Kosovës me Shqipërinë, për të ruajtur unitetin kombëtar. Parulla ka qenë e pranishme sidomos gjatë periudhës së Luftës së Kosovës në vitet 1998-1999, ku shqiptarët e Kosovës dhe Shqipërisë i ndihmuan njëri-tjetrit për të luftuar për çlirimin e Kosovës nga pushtimi serb. Përdorimi i kësaj parulle ka shpesh elemente të nacionalizmit shqiptar dhe ka qenë një simbol i luftës për liri dhe pavarësi. Pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës në vitin 2008, parullat e tilla kanë mbetur të përdorura për të shprehur lidhjet e forta mes dy vendeve. Megjithatë, kjo parullë ka nxitur gjithashtu debate për pasojat e mundshme të saj në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe në politikën rajonale.

## Shiko edhe 
* Bashkimi i Shqipërisë dhe Kosovës
* Shqipëria etnike
* Kosova
* Shqipëria
* Parulla

## Referime
Projekti i Gjenealogjisë së Matematikës

**Projekti i Gjenealogjisë së Matematikës** ( **MGP** ) është një bazë të dhënash e bazuar në ueb për gjenealogjinë akademike të matematikanëve .      ai përmbante informacion mbi 300,152 shkencëtarë matematikorë që kontribuan në matematikën e nivelit kërkimor. Për një matematikan tipik, hyrja e projektit përfshin vitin e diplomimit, titullin e tezës (në Klasifikimin e lëndëve të matematikës ), *alma mater*, këshilltar doktorature dhe studentë doktorature.     

## Historiku 
Projekti u ngrit nga dëshira e themeluesit Harry Coonce për të ditur emrin e këshilltarit të këshilltarit të tij.  dhe studenti i tij Ibn Sina, i njohur zakonisht në Perëndim si Avicena. Secili prej tyre ka, që nga maji 2024, më shumë se 220,000 pasardhës në gjenealogji. 

## Lidhje të jashtme 
* 

## Referime
Skuadra (njësi ushtarake)

[parapamje|Një skuadër ushtarësh të [Forcat e Armatosura të Rumanisë|Forcave Tokësore Rumune me pajisje CBRN gjatë një stërvitjeje ushtarake.]]
Në terminologjinë ushtarake, një **skuadër** është ndër më të voglat e organizimeve ushtarake dhe drejtohet nga një nënoficer. NATO dhe doktrina e SHBA-së përcaktojnë një skuadër si një organizim "më e madhe se një ekip, por më e vogël se një seksion". ndërsa doktrina e Ushtrisë Amerikane e përcakton më tej një skuadër si një "njësi e vogël ushtarake që përmban zakonisht dy ose më shumë ekipe zjarri". Në përdorimin amerikan, një skuadër përbëhet nga 8 deri në 14 ushtarë dhe mund të ndahet më tej në ekipe zjarri.

## Organizimi 
### NATO 
Simboli standard i NATO-s për një skuadër përbëhet nga një pikë e vetme (●) e vendosur mbi një ikonë të njësisë me kornizë.

## Shiko edhe 
* Seksioni (njësi ushtarake)

## Referime
Seksioni (njësi ushtarake)

[parapamje|Ushtarët e [Ushtria e Shteteve të Bashkuara|ushtrisë amerikane dhe të ushtrisë indiane, që numërojnë afërsisht madhësinë e një seksioni, gjatë një stërvitjeje ushtarake.]]
Një **seksion** është një nën-njësi ushtarake. Zakonisht përbëhet nga 6 deri në 20 personel. NATO dhe doktrina e SHBA-së përcaktojnë një seksion si një organizim "më e madhe se një skuadër, por më e vogël se një togë". Si i tillë, dy ose më shumë seksione zakonisht përbëjnë një togë ushtarake ose një fluturim të forcave ajrore.

## Forcat tokësore 
### NATO 
Simboli standard i NATO-s për një seksion përbëhet nga dy pika (●●) të vendosura mbi një ikonë të njësisë me kornizë.

## Shiko edhe 
* Skuadra (njësi ushtarake)

## Referime
Dyqani i pijeve alkoolike

parapamje|Një dyqan pijesh alkoolike në Breckenridge, Kolorado, Shtetet e Bashkuara (2009).
Një **dyqan pijesh alkoolike** është një biznes me pakicë që shet kryesisht pije alkoolike të parapaketuara, duke përfshirë pije alkoolike (zakonisht në shishe), verë ose birrë, që zakonisht synohen të konsumohen jashtë ambienteve të dyqanit. Në varësi të rajonit dhe idiomës lokale, ato mund të quhen gjithashtu një licencë jashtë licencimit (në MB dhe Irlandë), jashtë shitjes (në pjesë të Kanadasë dhe SHBA), dyqan shishesh, shishe (Afrika e Jugut) ose, në gjuhën e folur, shishe-o (në Australi, Zelandën e Re dhe pjesë të Kanadasë), dyqan pijesh alkoolike (në SHBA, Zelandë, Australi) dhe terma të tjerë të ngjashëm. Një numër shumë i kufizuar juridiksionesh kanë monopolin e alkoolit. Në shtetet amerikane që janë shtete të kontrollit të pijeve alkoolike (ABC), mund të përdoret termi dyqan ABC.

## Dyqani i birrës 
Një **dyqan birre**  është një dyqan me pakicë ku shiten birra dhe mallra të tjera që lidhen me birrën; është një lloj i specializuar i dyqaneve të pijeve. Dyqanet e birrës mund të gjenden në të gjithë botën, por ka shumë të vendosura në vende ku birra është një produkt kryesor kulturor, duke përfshirë Belgjikën, Kanadanë, Gjermaninë, Zelandën e Re, vendet skandinave, MB dhe SHBA. Dyqanet e birrës variojnë në madhësi dhe mund të ndodhen përgjatë rrugëve ose në qendrat tregtare. Disa dyqane ofrojnë vetëm marka rajonale të birrës të cilat janë të famshme ose të njohura në rajonin e tyre. Të tjerët ofrojnë një gamë të gjerë birre nga e gjithë bota, dhe disa artikuj mund të kenë çmime mjaft të larta, si me verërat e shkëlqyera.

Për shkak të rritjes së kompanive të prodhimit të birrës artizanale, shumë dyqane birre shesin birra artizanale nga mikrobirraritë vendase ose ndërkombëtare, dhe disa fabrika të tilla kanë dyqanet e tyre të birrës për shitjen e mallrave të tyre dhe ndonjëherë ato të birrarive partnere, qoftë në shishe të rregullta ose në kultivues, kana të mëdha dhe të ripërdorshme që përdoren për transportin e birrës.

Disa dyqane birre ofrojnë gjithashtu degustime birre, klasa prodhimi në shtëpi dhe mallra specialiteti si reçel birre, mustardë birre, çokollatë birre, djathra artizanale dhe pije të forta hop. Dyqanet zakonisht janë të pajisura me punonjës të trajnuar, ndonjëherë edhe somelierë të birrës, të cilët kanë një njohuri të gjerë të temës së birrës.

## Shiko edhe 
* Pija alkoolike
* Vera (pije alkoolike)
* Birra

## Referime
Eşref Rüya

**Eşref Rüya** është një serial televiziv turk i prodhuar nga Tims&B Productions, episodi i parë i të cilit u transmetua më 19 mars 2025, me regji nga Uluç Bayraktar dhe me skenar nga Ethem Özışık dhe Lokman Maral. Rolet kryesore në serial janë Çağatay Ulusoy dhe Demet Özdemir.

## Përmbajtja 
Ngjarjet tregohen përmes Eshref Tek (Çağatay Ulusoy), një nga anëtarët më të rëndësishëm të grupit të quajtur Jetimët.

## Rolet 
### Personazhet kryesor 
### Personazhet mbështetës 
## Transmetimi
Medreseja "Möxämmädiä"

parapamje| Ndërtesa e ish-medresesë.
**Möxämmädiä (Mukamadija)** ishte një medrese në Kazan e bashkëngjitur me xhamine .

## Historia 
Ajo u ndërtua në 1882-shin nga Ğəlimcan Barudi me ndihmën e Zəynulla Rəsül-it dhe mori emrin e ti për nder të Möxəmmətcan Ğəli-t, një tregtar, me shpenzimet e të cilit u ndërtua ndërtesa e medresesë. Drejtohej nga Möxəmmədiyə ishte Ğəlimcan Barudi; gjatë mungesës së tij, medreseja drejtohej nga vëllai i tij i vogël, Ğabdraxman.

Në fillimi të shekullit të 20-të, Möxəmmədiyə ishte medreseja më e madhe në rajonin e Idel-Uralit me rreth 800  shakirdë (nxënës); programet e tij arsimore dhe organizimi i procesit edukativo-arsimor ishte model në rajon. Përveç disiplinave fetare, aty mësoheshin gjuhët tatare dhe ruse, matematika, gjeografia, shkencat natyrore, mjekësia, higjiena, historia e përgjithshme, historia e popullit tatar dhe e Rusisë, pedagogji dhe lëndë të tjera jo fetare.

## Mësues dhe studentë të njohur 
* Mësuesit: Ğəziz Ğöbəydullin, Borhan Şərəf, Əxmətcan Mostafin, Kəşşaf Təcemani, Əbübəker Teregulov, Səyetgərəy Alkin, Yosıf Aqçura dhe të tjerë.
* Fatix Əmirxan, Xuca Bədiği, Məcit Ğafuri, Ğəliəsğar Kamal, Baqi Urmançe, Kərim Tinçurin, Xösəyen Yamaşev, Nəqi İsənbət janë ndër studentët e famshëm të Mödix.

## Referime
Kasimovi

**Kasimovi** është një qytet në rajonin e Riazanit, Rusi, i vendosur në bregun e majtë të lumit Oka. Sipas censusit në vite të ndryshme popullsia etij ka ndryshuar: 33,491 (Regjistrimi i vitit 2010)  35,816 (Regjistrimi i vitit 2002),  37,521 (Regjistrimi sovjetik 1989) 17000 (1910).

## Historia 
Popullsia e parë e kësaj zone ishte një fis finik i quajtur Meshchyora, i asimiluar më vonë nga rusët dhe tatarët. Qyteti u themelua në 1152-shin nga sundimtari Vladimir-Suzdal Yuri Dolgorukiy si Grodets, pastaj Gorodets Meschyorsky. Ai u përfshi në divizionin Mishar Yurt të Hordhisë së Artë, por më pas u shit në Muskovi.

Në vitin 1376, qyteti u shkatërrua nga mongolët, por shpejt u rindërtua si *Novy Nizovoy*. Pas Betejës së Suzdalit në 1445-ën (në të cilën Duka i Madh Vasili II u zu rob), tokat e Meschyora iu dhanë Oluğ Möxämmäd, Khanit të Kazan Kanate si një shpërblim për jetën e sovranit.

Në vitin 1452, Duka i Madh Vasili II i Dukatit të Madh të Moskës ia dha këtë qytet princit të Kazanit Qasim Kan, i cili shërbeu si *inspektor haraç* i Hordhisë së Madhe, por më pas erdhi në shërbimin rus. Sipas llogarive të tjera, Qasimi dhe vëllai i tij Yosif u larguan nga Kazani pasi humbën ofertën e tyre për fronin kundër vëllait të tyre Mäxmüd . Pas vitit 1471, qyteti njihej si *qyteti Qasím*. Ai mbeti kryeqyteti i Qasim Kanate deri në 1681-shin kur kanati u zhyt në Rusi.

Një grup tatarësh u vendosën atje në shekullin e 15-të dhe tani njihen si Tatarët e Qasimit. Ata flasin dialektin e misharit, të përzier me dialektin tatar të mesëm të gjuhës tatare. Në shekullin e 19-të, ajo u bë e njohur për kamerierët e saj, të cilët punonin në shumë nga hotelet e Shën Petersburgut. 

## Statusi administrativ dhe komunal 
Në kuadër të ndarjeve administrative, Kasimovi shërben si qendër administrative e rrethit Kasimovsit, edhe pse nuk është pjesë e tij. Si ndarje administrative, ajo përfshihet veçmas si **qyteti me rëndësi të rajonit të Kasimov** —një njësi administrative me statusin e barabartë me atë të rretheve . Si një ndarje komunale, qyteti me rëndësi rajonale i Kasimov është inkorporuar si **Kasimov Urban Okrug**. 

## Paraqitja dhe pikat e referimit 
majtas|parapamje|220x220px| Katedralja e Ngjitjes
[parapamje| Një [Xhamia e Kanit|minare e shekullit të 15-të në Kasimov]]
parapamje| Mauzoleumi i Shahgalit (1550)

## Referime
Konservatori i Kazanit

**Konservatori Shtetëror N.G. Zhiganov i Kazanit** është një institucion i arsimit të lartë muzikor në Kazan, Tatarstan, Rusi. Konservatori u themelua në vitin 1945 nga kompozitori tatar sovjetik Najip Jihanov, i cili ishte rektor i institucionit gjatë viteve 1945-1988. Në vitin 2000 konservatori mori emrin e tij.

Në vitin 2009, konservatori kishte rreth 110 anëtarë në fakultet dhe 700 studentë. Programet universitare realizohen në shtatë departamente: piano, orkestër, dirigjim kori, vokale, instrumente popullore, teori dhe kompozim, arti muzikor tatar. Prej vitit 1989, rektori i institucionit është profesor , organisti i parë me etni tatare. Që nga viti 2021, rektor i institucionit është profesori  .

## Fakultet i shquar 
* Najip Jihanov
* Albert Leman
* Fuat Mansurov
* Mansur Mozaffarov
* Natan Rakhlin

## Alumni të shquar 
* Vlada Borovko - soprano e operës
* Larisa Diadkova - mezzo-soprano (transferuar në konservatorin e Shën Petersburgut)
* Youri Egorov - pianist (transferuar në konservatorin e Moskës)
* Sofia Gubaidulina - kompozitore (1954)
* Oleg Lundstrem - kompozitor dhe dirigjent i xhazit (1953)
* Almaz Monasypov - kompozitor, dirigjent dhe violonçelist.
* Airat Ichmouratov - kompozitor, dirigjent dhe klarinetist.
* Mikhail Pletnev - pianist, dirigjent dhe kompozitor (transferuar në Konservatorin e Moskës)

## Referime
Universiteti Shtetëror i Humanistikës dhe Arsimit i Tatarit

**Universiteti Shtetëror Tatar i Shkencave Humane dhe Arsimit** ndodhet në Kazan të Federatës Ruse. Ai u hap në vitin 2005 nga një bashkim i disa institucioneve, të cilat kishin fokusoheshin në përdorimin e tatarishtes si një mjet mësimi ose studimi të vetë gjuhës, për shembull Universiteti Pedagogjik Shtetëror i Kazanit dhe Instituti Shtetëror i Shkencave Humane (ky i fundit u krijua në vitin 1996 me qëllim të zgjerimit të arsimit të lartë në gjuhën tatare). 

## Historia e universitetit 
Universiteti u hap si Instituti i Mësuesve të Kazanit më 24 tetor 1876 në Kazan të Rusisë, me qëllim për të përgatitur mësues të shkollave të mesme të qytetit. Në vijimin e Revolucionit Rus, ai u riorganizua si Instituti i Mësuesve të Kazanit në vitin 1918. Më pas, u riemërua Instituti Pedagogjik Lindor (1922), Instituti Pedagogjik i Tatarit (1931), Instituti Pedagogjik Shtetëror i Kazanit (1934) dhe Universiteti Pedagogjik Shtetëror i Kazant (1994). Gjatë historisë së tij, struktura, roli dhe emri i universitetit kanë ndryshuar sipas politikës së kombësive. Në vitin 2005, Universiteti Shtetëror i Tatarit të Shkencave Humane, Instituti Rajonal Tatar-Amerikan dhe Universiteti Pedagogjik Shtetëror i Kazanit u bashkuan, duke formuar Universitetin Shtetëror Tatar të Shkencave Humane dhe Arsimit. 

Nga bashkimi i vitit 2005 u krijuan katër fakultete të reja, duke e çuar totalin e tyre në gjashtëmbëdhjetë, me 28 drejtime dhe një regjistrim total prej më shumë se 15,000 studentësh.  Në përputhje me politikat gjuhësore të Republikës së Tatarstanit dhe rolin e universitetit në arsimin tatar, disa fakultete ofrojnë leksione dhe lëndë në gjuhën ruse dhe tatare.

## Referime
Shqiptarët e Sanxhakut

**Shqiptarët e Sanxhakut** të Pazarit të Ri kanë një histori të gjatë dhe komplekse. Në të kaluarën, kjo zonë ishte pjesë e vilajetit të Kosovës gjatë Perandorisë Osmane. Pas shpërbërjes së Perandorisë, Sanxhaku u nda midis Serbisë dhe Malit të Zi, duke ndikuar në asimilimin dhe shpërnguljen e shqiptarëve.

Shqiptarët në Sanxhak janë përballur me një histori të dhimbshme dhe komplekse të fshehjes së identitetit të tyre nga pushtuesit serbë dhe malazezë. Jo vetëm që ata u debuan nga një pjesë e tokave të tyre shqiptare, por presioni i vazhdueshëm politik dhe social, shpesh i shoqëruar me kërcënime dhe diskriminim, i ka detyruar shumë prej tyre të mos deklarohen si shqiptarë dhe të fshehin gjuhën e tyre, duke e bërë të harrueshme.

Dokumentari i Marin Memës ka ndriçuar një pjesë të kësaj situate të ndjeshme, duke treguar se atje ka njerëz që thonin se ishin shqiptarë, ku tregonin për gjysherit e tyre që flisnin gjuhën shqipe rrjedhshëm dhe vishnin shallin, plisin, tirqet dhe xhamadanin, të cilat janë veshje tipike popullore të Shqipërisë së veriut, si zona e Malësisë së Madhe, Tropoja dhe trevat shqiptare, si disa pjesë të Kosovës. Por ata tregojnë se ishin të detyruar të asimiloheshin si boshnjakë.

Gjithashtu, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, për 111-vjetorin e pavarësisë së Shqipërisë, postoi një foto me flamurin e Sanxhakut në një mënyrë për mbështetje të shqiptarëve të "vjetër" në ato troje.

## Shiko edhe 
* Shqiptarët
* Sanxhaku

## Referime
Harry Broudy

**Harry Samuel Broudy** (27 korrik 1905 - 24 qershor 1998) ishte një profesor amerikan me origjinë polake i filozofisë së arsimit.

## Fëmijëria 
Broudy lindi në Filipów, Governorate Grodno (pjesë e ndarjes ruse të Komonuelthit Polako-Lituanez ) në Perandorinë Ruse më 27 korrik 1905,  por familja e tij emigroi dhe u zhvendos në Milford, Massachusetts në 1912. Broudy ndoqi Institutin e Teknologjisë në Masaçusets për një vit, por më pas u transferua në Universitetin e Bostonit, ku mori diplomën e tij bachelor në letërsinë dhe filozofinë gjermane në 1929. Prej aty, ai shkoi në Universitetin e Harvardit dhe fitoi diplomën master dhe doktoraturën. atje (të dyja në filozofi), duke përfunduar doktoraturën në 1935. Titulli i tezës së tij ishte *Presupozimet metafizike të ekzistencës personale* .  

## Karriera 
Broudy punoi për një kohë të shkurtër në Departamentin e Arsimit të Massachusetts, ku ai mbikëqyri edukimin me korrespondencë. Ai dha mësim filozofinë e edukimit dhe psikologjinë arsimore në Kolegjin e Mësuesve Shtetëror të North Adams nga viti 1937 deri në 1949, më pas u transferua në Kolegjin e Mësuesve Shtetëror të Framingham nga 1949 deri në 1957. Ai u transferua në Universitetin e Illinois në Urbana-Champaign si profesor i filozofisë së arsimit në 1957, ku kaloi pjesën tjetër të karrierës së tij në Illinois. Ai doli në pension nga emërimi me kohë të plotë në vitin 1974 dhe u emërua profesor emeritus, në të cilin rol qëndroi aktiv deri në fillim të viteve 1990.   Vëllimi 25, numri 4 i *Revistës së Edukimit Estetik* iu kushtua eseve për nder të Broudy. 

## Jeta personale 
Broudy u natyralizua si shtetas i Shteteve të Bashkuara në 1936. 
* 
* 

## Referime
CA Bizertin

**Club Athlétique Bizertin** është një klub futbolli tunizian nga Bizerte, i themeluar në vitin 1928.

## Referime
Championnat de Tunisie

**Championnat de Tunisie** është liga më e lartë e Tunizisë. Liga u themelua në 1907 dhe ka 16 ekipe. Kampioni aktual është Espérance Tunis, me 33 tituj.

## Skuadrat aktuale 
# AS Gabès
# AS Soliman
# Club Africain
# CA Bizertin
# CS Sfaxien
# EGS Gafsa
# ES Métlaoui
# Étoile du Sahel
# Espérance Tunis
# Espérance Zarzis
# JS El Omrane
# Olympique Béja
# Stade Tunisien
# US Ben Guerdane
# US Monastir
# US Tataouine

## Kampionët 
Klubet e mëposhtme kanë fituar *Ligue 1-n Tuniziane*:

## Referime
Teodor Rupi

**Teodor Rupi** (1923–1991) 
 ishte një aktor i shquar shqiptar , i njohur për kontributin e tij në teatrin dhe kinematografinë shqiptare. I lindur më 26 mars 1923 në Ersekë, ai u vendos në Durrës me familjen e tij. Në moshën 23-vjeçare, në vitin 1946, filloi të angazhohej në aktivitetet kulturore, duke mbajtur për një kohë të shkurtër detyrat e sekretarit për kulturën në prefekturë dhe drejtorit të kinemasë. Megjithatë, pasioni i tij i vërtetë ishte teatri. Rupi debutoi si aktor amator në vitin 1947 me rolin e Frantisek Prohaska në shfaqjen "Gështenjat e Pragës" dhe më pas interpretoi rolin e Veli Jubës në "Dasma e madhe". Ai ishte ndër themeluesit e teatrit profesionist "Aleksandër Moisiu" në Durrës, i cili nisi aktivitetin më 11 janar 1953 me komedinë "Vajza nga fshati" të Fatmir Gjatës.

Gjatë karrierës së tij në teatër, Teodor Rupi interpretoi mbi 50 role në premiera të ndryshme, duke u dalluar për zërin e tij kumbues dhe seriozitetin profesional. Ndër rolet më të spikatura janë ai i Kostë Bardhit në dramën "Mulliri i Kostë Bardhit" të Naum Priftit dhe roli komik i Ivan Ivanoviç Truvih në komedinë "Martesa" të Gogolit, ku luajti përkrah artistit të madh Nikolin Xhoja.

Përveç suksesit në teatër, Rupi kontribuoi edhe në kinematografinë shqiptare me role në disa filma, si:

* "Gjurmë" (1970)

* "Rrugët e luftës" (1974)

* "Gjyshi partizan" (1978)

* "Mësonjëtorja" (1979)

* "Dritat e qytetit" (1983)

* "Një emër midis njerëzve" (1983)

* "Koha nuk pret" (1984)

* "Pranverë e hidhur" (1985)

Në filmin "Mësonjëtorja" (1979), regjisori Muharrem Fejzo e zgjodhi Rupi-n për rolin e pushtetarit turk në Shqipëri, pas sugjerimit të grimerit Rakip Lamaj, i cili e konsideroi atë më të përshtatshëm për këtë rol .

Teodor Rupi u vlerësua për përkushtimin dhe profesionalizmin e tij në artin skenik, duke shërbyer si model për brezat e rinj të aktorëve. Ai ndërroi jetë më 28 dhjetor 1991 , në moshën 67-vjeçare.

## Burimet
Përfshirja e agjenturave të huaja në Rebelimin e 1997-ës

Viti 1997 shënoi një nga periudhat më të errëta dhe më të rrezikshme në historinë e Shqipërisë post-komuniste. Kriza e piramidave financiare çoi në shpërbërjen e rendit kushtetues, kolapsin e institucioneve shtetërore dhe përhapjen e kaosit në shkallë të gjerë. Në këtë situatë të brishtë, veprimtaria e shërbimeve të huaja të inteligjencës, veçanërisht atyre serbe dhe greke, por edhe ruse luajti një rol të rëndësishëm në thellimin e destabilizimit dhe në dobësimin e mëtejshëm të strukturave shtetërore shqiptare.

Roli i agjenturave të huaja në trazirat e 1997-ës dhe sabotimi i bazave ushtarake nuk ishin thjesht pasoja të kaosit të brendshëm, por pjesë e një strategjie më të gjerë për të minuar aftësinë mbrojtëse të Shqipërisë dhe për të ndikuar në ekuilibrat rajonalë.

### Roli i Agjenturës Greke dhe Interesi për Jugun 
Shërbimi sekret grek (EYP) ka ndjekur një politikë të dyfishtë ndaj Shqipërisë, duke përkrahur një stabilitet të kontrolluar në njërën anë, por njëkohësisht duke ndjekur synime të vjetra territoriale mbi jugun e Shqipërisë. Në trazirat e 1997-ës, disa burime raportojnë për infiltrime të elementeve pro-grekë që synonin të thellonin ndarjet mes veriut dhe jugut të vendit, me qëllim krijimin e një autonomie të mundshme në jug. një skandal që çoi në humbje të mëdha njerëzore dhe materiale dhe incidente të tjera në depot ushtarake në vitet pas krizës të cilat lanë ushtrinë shqiptare pa aftësi efektive luftarake.

## Pasojat Strategjike për Shqipërinë 
Dobësimi i kapaciteteve mbrojtëse, që e bëri Shqipërinë të varur nga partnerët ndërkombëtarë. Mungesa e një strategjie afatgjatë të mbrojtjes, që vetëm pas anëtarësimit në NATO në 2009 filloi të rikuperohej. Humbja e kontrollit shtetëror mbi arsenalin e armatimeve, që ndikoi në sigurinë publike dhe kriminalitetin, po ashtu i uli rezervat ushtarake në një pikë që, po të ndodhte një pushtim eventual, rezistenca ushtarake do të ishte minimale dhe okupimi do të kryhej shpejt, me pak ose aspak rezistencë nga ushtria e vendit, e që ishte planifikim paraprak i shërbimeve të huaja kundër-shqiptare.

## Shiko edhe 
* Rebelimi i vitit 1997
* Shërbimi Informativ Kombëtar (Greqi)
* Drejtoria e Sigurimit Shtetëror (Serbi)
* Shërbimi i Inteligjencës së Jashtme (Rusi)

## Referime
Tony Little

**Anthony** "**Tony**" **Little** (lindur më 16 shtator 1956) është një aktor, personalitet i fitnesit, dhe sipërmarrës amerikan. Ai është një trajner personal i certifikuar dhe e identifikon veten si "Trajneri Personal i Amerikës." Florida Times-Union e përshkroi atë si të njohur për "entuziazmin e tij me zë të lartë" dhe bishtin e gjatë biond. Pak është i njohur për frazën e tij tërheqëse "Ti mund ta bësh!" (*You can do it!*).

## Jeta dhe karriera
Little lindi **Anthony Little** në Fremont, Ohio më 16 shtator 1956.

Si fëmijë, ai dhe nëna e tij u braktisën nga babai dhe ai u rrit nga nëna e tij. Si i rritur, ai u transferua në Tampa, Florida për të avancuar karrierën e tij personale të fitnesit.

Në vitin 2009, Little u martua me modelen e fitnesit Melissa Hall. Ajo lindi djemtë e tyre binjakë Cody dhe Chase në Tampa më 23 nëntor 2009. Little ka dy fëmijë nga një martesë e mëparshme me Tracy Felix: Vajza Tara (lindur rreth 1987) dhe djali Trent (lindur rreth 1988). Little e përshkruan veten si një koleksionist i zjarrtë i antikave, makinave klasike dhe llojeve të panjohura të bagëtive. Në vitin 2022, ai u rimartua me Michelle Lopresti.

Little është një ish-kampion i Bodybuilding-ut të Z. Florida dhe Z. Junior America. Në vitin 1983, ndërsa stërvitej për kampionatin e Komitetit Kombëtar të Fizikës në SHBA, ai u përfshi në një aksident me makinë dhe pësoi dëmtime të shumta fizike. Ai kishte dy hernie diskale, një dislokim të gjurit, një rruazë të çarë dhe çarje. Ai u rikuperua mjaftueshëm për të konkurruar në këtë garë dhe përfundoi në vendin e pestë si konkurrent në peshën e mesme.

Gjatë shërimit të tij, Little filloi të zhvillonte programe ushtrimesh dhe u bë i suksesshëm në industrinë e fitnesit. Produktet e tij shiten nga shitës me pakicë në mbarë botën, duke përfshirë Home Shopping Network dhe QVC. Produkti i tij më i shquar, Gazelle, u krijua nga Little, kolegu Harper Williams dhe Fitness Quest.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
* Faqja zyrtare për Tony Little
Dijenia

Në filozofi dhe psikologji, **dijenia** është perceptimi ose njohja e diçkaje. Koncepti është shpesh sinonim i vetëdijes. Megjithatë, njeriu mund të jetë në dijeni për diçka pa qenë i vetëdijshëm qartë për të, si për shembull në rastin e shikimit të verbër.

## Koncepti 
Ndërgjegjësimi është një koncept relativ. Mund t'i referohet një gjendjeje të brendshme, siç është një ndjenjë viscerale, ose në ngjarje të jashtme me anë të perceptimit shqisor. Është analoge me ndjesinë e diçkaje, një proces i dalluar nga vëzhgimi dhe perceptimi (që përfshin një proces bazë të njohjes me sendet që perceptojmë). Ndërgjegjësimi mund të përshkruhet si diçka që ndodh kur truri aktivizohet në mënyra të caktuara, si për shembull kur ngjyra e kuqe shihet pasi retina stimulohet nga valët e dritës. Ky konceptualizim është vendosur për shkak të vështirësisë në zhvillimin e një përkufizimi analitik të vetëdijes ose të vetëdijes ndijore.

Vetëdija shoqërohet gjithashtu me vetëdijen në kuptimin që tregon një përvojë themelore siç është një ndjenjë ose intuitë që shoqëron përvojën e fenomeneve. Në mënyrë të veçantë, kjo quhet ndërgjegjësimi i përvojës.

Mocenni C. dhe Bizzarri F. shkruan: "Literatura e ndërgjegjësimit mund të organizohet rreth tre koncepteve thelbësore: ndërgjegjësimi njohës, i cili korrespondon me kuptimin e saktë dhe të thellë të individit për perceptimin dhe të menduarit e dikujt.

## Shiko edhe 
* Injoranca
* Përvoja

## Referime
Pashtetësia

Në ligj ndërkombëtar, një person i **pashtet** është dikush që "nuk konsiderohet si nënshtetas i ndonjë shteti nën ligjin e vet". Disa njerëz të pashtet janë edhe refugjatë. Mirëpo, jo të gjithë refugjatët janë të pashtet, dhe shumë njerëz të pashtet nuk kanë shkelur përtej një kufiri ndërkombëtar. Në fund të 2022-ës, Zyra e Komisionerit të Lartë të Kombeve të Bashkuara për Refugjatë (UNHCR) botoi një llogaritje të 4,4 milionë njerëzve anë e mbanë botës që janë pa shtet apo të nënshtetësisë së pacaktuar, 90,800 (+2%) më shumë sesa në fund të vitit paraprak. Mirëpo të dhënat nuk janë të plota meqë UNHCR nuk ka të dhëna prej shumë shteteve, duke përfshirë 22 shtete ku pashtetësia masive është problem. Tek të dhënat mungojnë edhe njerëzit pa shtet *de facto* që nuk kanë dokumente për ta dëshmuar nënshtetësinë apo ekzistencën e tyre ligjërisht. Sipas Bankës Botërore, së paku 850 milionë njerëz i përputhen atij definimi. Meqë koncepti ligjor i nënshtetësisë mbizotëron në praktikë, njerëzit e padokumentuar i përshtaten definimit të të qënit pa shtet *de facto*.

Statusi i një personi që mund të jetë i pa shtet varet përfundimisht prej pikëpamjes së shtetit kundrejt një individi apo një grupi të individëve. Në disa raste, shteti e bën pikëpamjen e vet të qartë; në raste tjera, pikëpamja e tij është më e paqartë. Në ato raste, mund të ketë nevojë për dëshmi *prima facie* të pikëpamjes së shtetit, që rrjedhimisht rezulton në një supozim të pashtetësisë.

## Referime
Politika e gjelbër

**Politika e gjelbër** ose **ekopolitika**, është një ideologji politike që synon të nxisë një shoqëri ekologjikisht të qëndrueshme shpesh, por jo gjithmonë, të rrënjosur në ambientalizmin, jodhunën, drejtësinë sociale dhe demokracinë bazë .    

## Vështrim 
Ekopolitika filloi të merrte formë në botën perëndimore në vitet 1970; që atëherë partitë e gjelbra janë zhvilluar dhe themeluar në shumë vende të globit dhe kanë arritur njëfarë suksesi elektoral.

Termi politik *jeshil* u përdor fillimisht në lidhje me *die Grünen* (gjermanisht për "të Gjelbërit"),   një parti e gjelbër e formuar në fund të viteve 1970.  Termi *ekologji politike* përdoret ndonjëherë në qarqet akademike, por ka ardhur të përfaqësojë një fushë studimi ndërdisiplinore pasi disiplina akademike ofron studime të gjera që integrojnë shkencat sociale ekologjike me ekonominë politike në tema të tilla si degradimi dhe margjinalizimi, konflikti mjedisor, ruajtja dhe kontrolli dhe identitetet mjedisore dhe lëvizjet sociale.  

Mbështetësit e politikës së gjelbër ndajnë shumë ide me lëvizjet konservuese, mjedisore, feministe dhe të paqes. Përveç demokracisë dhe çështjeve ekologjike, politika e gjelbër merret me liritë civile, drejtësinë sociale, jodhunën, ndonjëherë variante të lokalizmit dhe tenton të mbështesë progresivizmin social .  Platformat e partisë së gjelbër konsiderohen kryesisht të majta në spektrin politik . Ideologjia e gjelbër ka lidhje me ideologji të ndryshme politike ekocentrike, duke përfshirë ekofeminizmin, eko-socializmin, degrowth-in dhe anarkizmin e gjelbër, por deri në çfarë mase këto mund të shihen si forma të politikës së gjelbër është një çështje debati.  Me zhvillimin e filozofisë politike të gjelbër të krahut të majtë, u shfaqën gjithashtu lëvizje të ndara të kundërta në krahun e djathtë që përfshin komponentë ekologjikë si eko-kapitalizmi dhe konservatorizmi i gjelbër .

## Shih edhe 
* Politika
* Ekologjia
* Ambientalizmi

## Literatura 
* Dobson, Andrew (2007). *Green Political Thought*. 4. Edition (1. Edition 1980), London/ New York: Routledge.  (Hardcover) 
* 
* Spretnak, Charlene (1986). *The Spiritual Dimension of Green Politics*. Santa Fe, N.M.: Bear & Co. 95 p. 
* 
* 

## Referime
Kështjella e Qashliqit

parapamje| *Sibier*, rajoni dhe qyteti, mund të shihen në këtë hartë nga Gerhard Mercator (botuar 1595), i pozicionuar në një degë të majtë të lumit Ob. Mercator e vendos Sibirin saktë në rreth 58° gjerësinë gjeografike veriore, por disi shumë në perëndim.
**Kështjella e Qashliqit,** e njohur si Qashliq, Isker ose Sibir ishte një kështjellë mesjetare në territorin e Tatarit të Siberisë në shek. e16-të, kryeqyteti i Kanatit të Sibirit. E vendosur në breg të lumit Irtysh në bashkimin e tij me rrjedhën e *Sibirkës*, rreth 17 km nga qyteti modern i Tobolsk, kështjella përmendet për herë të parë në burimet ruse të shekullit të 14-të. 

Periudha e zhvillimit më të madh ishte në gjysmën e parë të shekullit të 16-të. Në 1582 trupat e ataman Kozak Jermak shkatërruan Qashliqin. Qyteti i rrënuar u rimor nga tatarët siberianë në 1584 për t'u humbur përgjithmonë në 1586. Qyteti i afërt i Tobolskut u themelua në vitin 1587.

Burimet ndryshojnë për vendndodhjen e saktë të kështjellës. Shumica e japin distancën e lumit nga Tobolsk si 17 ose 18&nbsp;km ose dhjetë deri në njëmbëdhjetë milje, por të tjerët japin 23&nbsp;km. Burimet e fillimit të shekullit të 19-të pohojnë se rrënojat e kalasë mund të zbuloheshin ende me vështirësi.  Fshati modern i *Sibirjak* ndodhet afër këtij vendi. 

## Referime
Ndikimi i njeriut në mjedis

**Ndikimi i njeriut në mjedis** (ose **ndikimi antropogjen mjedisor** ) i referohet ndryshimeve në mjediset biofizike  dhe në ekosistemet, biodiversitetin dhe burimet natyrore  të shkaktuara drejtpërdrejt ose tërthorazi nga njerëzit . Modifikimi i mjedisit për t'iu përshtatur nevojave të shoqërisë (si në mjedisin e ndërtuar ) po shkakton efekte të rënda   duke përfshirë ngrohjen globale,   degradimin e mjedisit  ), zhdukja masive dhe humbja e biodiversitetit    kriza ekologjike dhe kolapsi ekologjik . Disa aktivitete njerëzore që shkaktojnë dëme (drejtpërsëdrejti ose indirekte) në mjedis në shkallë globale përfshijnë rritjen e popullsisë,    politikat ekonomike neoliberale    dhe rritjen e shpejtë ekonomike,  mbikonsumimin, mbishfrytëzimin, mbishfrytëzimin . Disa nga problemet, duke përfshirë ngrohjen globale dhe humbjen e biodiversitetit, janë propozuar që përfaqësojnë rreziqe katastrofike për mbijetesën e specieve njerëzore.  

## Vështrim 
Termi *antropogjen* përcakton një efekt ose objekt që rezulton nga aktiviteti njerëzor . Termi u përdor për herë të parë në kuptimin teknik nga gjeologu rus Alexey Pavlov dhe u përdor për herë të parë në anglisht nga ekologu britanik Arthur Tansley në lidhje me ndikimet njerëzore në komunitetet e bimëve kulmore .  Shkencëtari atmosferik Paul Crutzen prezantoi termin " Antropocene " në mesin e viteve 1970.  Termi nganjëherë përdoret në kontekstin e ndotjes së prodhuar nga aktiviteti njerëzor që nga fillimi i Revolucionit Bujqësor, por gjithashtu zbatohet gjerësisht për të gjitha ndikimet kryesore njerëzore në mjedis.    Shumë nga veprimet e ndërmarra nga njerëzit që kontribuojnë në një mjedis të nxehtë rrjedhin nga djegia e lëndëve djegëse fosile nga burime të ndryshme, si: energjia elektrike, makinat, aeroplanët, ngrohja e hapësirës, prodhimi ose shkatërrimi i pyjeve. 

Mbikonsumimi është një situatë ku përdorimi i burimeve ka tejkaluar kapacitetin e qëndrueshëm të ekosistemit. Mund të matet me gjurmën ekologjike, një qasje e kontabilitetit të burimeve që krahason kërkesën njerëzore për ekosistemet me sasinë e ekosistemeve të materies planetare që mund të rinovojnë. Vlerësimet nga Global Footprint Network tregojnë se kërkesa aktuale e njerëzimit është 70%  më e lartë se shkalla e rigjenerimit të të gjitha ekosistemeve të planetit të kombinuara. Një model i zgjatur i mbikonsumit çon në degradimin e mjedisit dhe humbjen eventuale të bazave të burimeve.

Ndikimi i përgjithshëm i njerëzimit në planet ndikohet nga shumë faktorë, jo vetëm nga numri i parë i njerëzve. Stili i tyre i jetesës (duke përfshirë pasurinë e përgjithshme dhe përdorimin e burimeve) dhe ndotja që ata gjenerojnë (përfshirë gjurmën e karbonit ) janë po aq të rëndësishme. Në vitin 2008, *The New York Times* deklaroi se banorët e vendeve të zhvilluara të botës konsumojnë burime si nafta dhe metalet në një normë pothuajse 32 herë më të madhe se ata të botës në zhvillim, të cilët përbëjnë shumicën e popullsisë njerëzore. 
 
## Shih edhe 
* Natyra
* Ambientalizmi
* Lëvizja mjedisore

## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
## Referime
Institucioni Chautauqua

**Institucioni Chautauqua** është një qendër edukimi jofitimprurëse 501(c)(3)  dhe vendpushim veror për të rriturit dhe të rinjtë e vendosur në  në Chautauqua, Nju Jork,  në veriperëndim të Jamestown në nivelin jugor perëndimor të shtetit të Nju Jorkut . I themeluar në 1874, institucioni ishte shtëpia e lëvizjes Chautauqua që u bë e njohur në Shtetet e Bashkuara në fund të shekullit të 19-të dhe në fillim të shekullit të 20-të dhe dha shtysë për të. **Distrikti Historik i Institucionit Chautauqua** është i listuar në Regjistrin Kombëtar të Vendeve Historike dhe është caktuar më tej si një pikë referimi Historike Kombëtare . 

## Historia 
Chautauqua u themelua në 1874 nga shpikësi Lewis Miller dhe metodisti peshkop John Heyl Vincent si një kamp mësimi për mësuesit e shkollës së së dielës. Mësuesit do të mbërrinin me varkë me avull në liqenin Chautauqua, do të zbrisnin në Parkun e Palestinës dhe do të fillonin një kurs studimi biblik që përdorte Parkun për të mësuar gjeografinë e Tokës së Shenjtë . 

Institucioni ka funksionuar çdo verë që atëherë, duke zgjeruar gradualisht kohëzgjatjen e sezonit dhe ofertat e programit në art, arsim, fe dhe muzikë. Ai ofron aktivitete edukative për publikun gjatë sezonit, me ngjarje publike duke përfshirë argëtimin popullor, teatrin, simfoninë, baletin, operën dhe ekspozitat e arteve pamore.  Institucioni ofron gjithashtu një sërë aktivitetesh rekreative, plus një program edukimi në komunitet të quajtur Studime Speciale së bashku me programet rezidenciale të studimit intensiv të ofruara për studentët që synojnë karriera profesionale që bëjnë audicione për t'u pranuar në Shkollat e Arteve Performuese dhe Pamore të Chautauqua.

Mjedisi fizik i institucionit e përcaktoi zhvillimin e tij si një asamble. Bazat janë në bregun perëndimor të liqenit të sipërm Chautauqua .  Asambleja e hershme e kampeve të tendës ua la vendin vilave dhe shtëpive të dhomave, dhe më pas hoteleve, bujtinave dhe përfundimisht godinave.

Vajza e themeluesit Lewis Miller, Mina Miller Edison (gruaja e shpikësit Thomas Edison ) ofroi klasa letrare në Fort Myers, Florida, përmes Shoqërisë Valinda. Pas përfundimit të kurseve, studentëve iu dhanë diploma Chautauqua. 

Në vitin 1973, Shërbimi i Parkut Kombëtar e shtoi institucionin në Regjistrin Kombëtar të Vendeve Historike . Në vitin 1989, Departamenti i Brendshëm e caktoi atë një Distrikt Kombëtar të Shëndetit Historik që përbëhet nga pjesa më e madhe e pronës së institucionit midis NY 394, më parë NY 17J, liqenit dhe (përafërsisht) Lowell dhe North Avenues.  

## Shih edhe 
* Arsimi i të rriturve
* Arsimi i vazhdueshëm

## Referime
Orlando Pirates

**Orlando Pirates** është një klub futbolli afrikano-jugor nga Johanesburgu. Klubi u themelua në vitin 1937 dhe tani është një nga klubet më të famshme në Afrikën e Jugut. Ndeshjet në shtëpi luhen në *Orlando Stadium*.

## Historia 
Orlando Pirates janë klubi më i vjetër në vend. Minatorët vendas që gërmonin pranë Johanesburgut u mblodhën në Orlando dhe luanin futboll në kohën e tyre të lirë. Presidenti i parë në historinë e klubit ishte Buthuel Mokgosinyane, i cili financoi fillimet e "Orlando Boys Club" (emri fillestar i klubit) nga xhepi i tij. Kështu financoi fanellat e para për ekipin. Vetëm në vitet 1940, emri "Orlando Pirates" u bë emri zyrtar i klubit.

Në vitet 1990, klubi fitoi CAF Champions League (1995), CAF Superkupa (1996) dhe kampionatin e Afrikës së Jugut (1994) nga një herë. Klubi më pas u bë kampion katër herë.

## Nderimet 
* **Premier Soccer League: 5**
** 1994, 2001, 2003, 2011, 2012
* **CAF Champions League: 1**
** 1995
* **CAF Super Cup: 1**
** 1996
* **FA Cup: 2**
** 1988, 1996
* **Nedbank Cup: 10**
** 1973, 1974, 1975, 1980, 1988, 1996, 2011, 2014, 2023, 2024

## Lojtarë të njohur 
*  Jomo Sono (1972–1976)
*  Osvaldo Darío Nartallo (1993)
*  Mark Fish (1993–1996)
*  Linda Buthelezi (1994)
*  John Moeti (1995–1999)
*  Lutz Pfannenstiel (1996)
*  Sibusiso Zuma (1998–2000)
*  Richard Biwa (2001–2002, 2010)
*  Senzo Meyiwa (2002–2014)
*  Gift Mpho Leremi (2002–2007)
*  Siyabonga Nkosi (?–2003)
*  Isaac Chansa (2004–2007, 2010–2012)
*  Lucas Thwala (2004–2011)
*  Siyabonga Nomvethe (2005–2006)
*  Onyekachi „Tico“ Okonkwo (2005–2007)
*  Innocent Mdledle (2005–)
*  Tsholofelo „Teko“ Modise (2007–2010)
*  Moeneeb Josephs (2008–)
*  Benson Mhlongo (2008–)
*  Thembinkosi Fanteni (2009–2010)
*  Katlego Mashego (2009–2011)
*  Chiukepo Msowoya (2010–2012)
*  Rudolf Bester (2011–2013)
*  Siyabonga Sangweni (2011–)
*  Luís Boa Morte (2012)

## E-Sports 
Orlando Pirates hyri në fushën e garës së titullit të e-sports "Rocket League" më 6 qershor 2019. Orlando Pirates formuan një partneritet me organizatën e Afrikës së Jugut Exdee Gaming dhe morën përsipër ekipin e tyre ekzistues. Me futjen e rajonit SSA (Afrika Sub-Sahariane) në RLCS profesionale (Seria e Kampionatit të Ligës së Raketave) në 2021, ekipi gjithashtu filloi të tërheqë vëmendjen ndërkombëtare. Skuadra dominoi kundërshtarët e saj rajonalë dhe fitoi 6 nga 9 eventet online, duke u kualifikuar kështu në Kampionatin Botëror. Atje, lojtarët humbën në garën ndërkombëtare dhe përfunduan në vendin e 20-22 nga 24 ekipe pjesëmarrëse. Sezonin e ardhshëm, klubi hyri në garë me një formacion krejtësisht të ri, i cili nuk ishte në gjendje të përsëriste suksesin. Pas sezonit, klubi i futbollit u tërhoq nga *Rocket League* më 5 korrik 2023.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare e Orlando Pirates

* 
* 
* PSL (arkivuar 7 dhjetor 2008)
* Statistikat e Orlando Pirates
Kaizer Chiefs

**Kaizer Chiefs** është një klub futbolli afrikano-jugor i themeluar në 7 janar 1970 në rrethin Soweto të Johanesburgut. Në Afrikën e Jugut, shefat e Kaizer quhen gjithashtu "AmaKhosi" (isiZulu, afërsisht: "Shefët") ose "Djemtë Glamour" (anglisht, afërsisht "Djemtë e lavdishëm").

Kaizer Chiefs janë emëruar pas themeluesit të tyre, legjendës së futbollit të Afrikës së Jugut Kaizer Motaung, tani president i klubit, dhe Atlanta Chiefs i North American Soccer League, për të cilin ai ka luajtur më parë.

Që nga themelimi i ligës, Kaizer Chiefs, së bashku me Orlando Pirates dhe Mamelodi Sundowns, kanë dominuar Premier League Soccer në Afrikën e Jugut. Ata kanë një rivalitet të madh me Orlando Pirates, të cilët gjithashtu luajnë në Soweto. Kaizer Chiefs është një nga klubet më të njohura në Afrikën e Jugut. Stadiumi vendas i skuadrës është Stadiumi FNB, i cili, si *Soccer City*, ishte gjithashtu vendi i ndeshjeve të ndryshme të 2010 FIFA World Cup në Afrikën e Jugut, duke përfshirë ndeshjet hapëse dhe finale. Që nga rinovimi i fundit, stadiumi ka një kapacitet prej 94,797 spektatorësh.

## Lojtarë të njohur 
*  Lucas Radebe
*  Doctor Khumalo
*  Jabu Mahlangu
*  Marks Maponyane
*  Brian Baloyi
*  Gary Bailey
*  Linda Buthelezi
*  Collins Mbesuma
*  Donald Khuse
*  Patrick Ntsoelengoe
*  Fani Madida
*  Pollen Ndlanya
*  Neil Tovey
*  David Modise
*  Kaizer Motaung
*  Siyabonga Nomvethe
*  Nelson Dladla
*  Siyabonga Nkosi
*  Delron Buckley
*  Bradley Carnell
*  Rowen Fernandez
*  Siphiwe Tshabalala
*  Itumeleng Khune
*  Reneilwe Letsholonyane
*  Knowledge Musona

## Trajnerë të njohur 
*  Ted Dumitru (1985–1988, 2003–2005)
*  Ernst Middendorp (2005–2007, 2018–2020)

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* 
* PSL (arkivuar 5 shtator 2009)
* Kaizer Chiefs në Flashscore