Xhamia e Madhe e Halepit

**Xhamia Emevi e Halepit** (arabisht جَـامِـع حَـلَـب الْـكَـبِـيْـر, ''Xhami' Halab al-Kabir*) ose **Xhamia Omajade e Halepit** (جَـامِـع بَـنِي أُمَـيَّـة بِـحَـلَـب) është më e madhja dhe një nga xhamitë më të vjetra në qytetin e Halepit, Siri. Ajo është e vendosur në lagjen el-Xhalum të Qytetit të lashtë të Halepit, një vend i Trashëgimisë Botërore, pranë hyrjes së El-Madina Suk . Xhamia është qëllimisht shtëpi për mbetjet e Zeqerias, babai i Gjon Pagëzorit, dy prej të cilëve janë të nderuar në Islam dhe krishterim U ndërtua në fillim të shekullit të 8-të të es . Megjithatë, ndërtesa aktuale daton në shekujt 11-12. Minarja është ndërtuar në vitin 1090, dhe u shkatërrua gjatë luftimeve në luftën civile siriane në prill 2013. 

## Historia 
### Themelimi 
[parapamje|Shatërvanët e [abdesit]]
Vendi i Xhamisë së Madhe ishte dikur agora e periudhës helenistike, e cila më vonë u bë kopshti për Katedralen e Shën Helenës gjatë epokës së krishterë të sundimit romak në Siri. ndërtimi i xhamisë më të hershme u nisën nga halifi emevi Ualidi I në 715 dhe u përfundua nga pasardhësi i tij Sulejman ibn Abdelmelik në 717. Historiani arkitektonik KAC Creswell ia atribuon ndërtimet vetëm këtij të fundit, duke cituar historianin e Halepit të shekullit të 13-të, Ibn el-Adim, i cili shkroi qëllimin e Sulejmanit që "të bëhej i barabartë me punën e vëllait të tij Ualid në Xhaminë e Madhe në Damask". Një histori tjetër pohon se Ualidi themeloi xhaminë duke përdorur materiale nga e ashtuquajtura "Kisha e Cirit".  Në qoshen veriperëndimore të xhamisë, minareja e lartë 45-metra është ndërtuar nga Kadiu Shiit ("kryegjykatës Islamik") i Halepit, Ebul Hasan Muhamed në 1090,  gjatë sundimit të guvernatorit selxhuk Ak Sunkur el-Haxhib. Ndërtimi i saj përfundoi në 1094 gjatë sundimit të Tutush. Arkitekti i projektit ishte Hasan ibn Mufarraxh el-Sarmini.  
parapamje| Fasada e brendshme nga oborri
Xhamia u restaurua dhe u zgjerua nga sulltani Zengid Nuredin në 1159 pas një zjarri të madh që kishte shkatërruar strukturën e mëparshme Omajade; 

Mamlukët (1260-1516) bënë riparime dhe ndryshime. Mbishkrimet e gdhendura Kufic dhe *naskhi* zbukuruan tërë minaret së bashku me grupe alternative të stolive të stilizuara në modelet dhe *mukarnat*. Sulltani Kalavun zëvendësoi *mihrabin* e djegur ( vend që tregon *kiblën*, ose drejtimin e Mekës ) në vitin 1285. Më vonë, Sultan el-Nasir Muhammed (1293-1341) ndërtoi nje minber të ri gjatë sundimit të tij. 

Xhamia u kap nga forcat rebele në fillim të vitit 2013 dhe që nga prilli i vitit 2013 ishte brenda një zone të luftimeve të rënda, me forcat qeveritare të stacionuara 200 metra larg.  

Më 24 prill 2013, minarja e xhamisë u shkatërrua në rrënoja gjatë një shkëmbimi të zjarrit të rënda mes forcave qeveritare dhe rebelëve gjatë luftës civile Siriane në vazhdim. Agjensia Arabe e Lajmeve (SANA) njoftoi se anëtarët e Xhabhat el-Nusra shpërthyen eksploziv brenda minares, ndërsa aktivistët e opozitës thanë se minareja u shkatërrua nga zjarri i ushtrisë siriane si pjesë e një ofensive. Duke kundërshtuar pohimet nga mediat shtetërore të përfshirjes së Xhabhat el-Nusras, burimet e opozitës i përshkruan ata si rebelë nga Brigadat Tauhidë që po luftonin forcat qeveritare rreth xhamisë. Sirianët kanë filluar rindërtimin dhe rivendosjen e ndërtesës, me njëfarë ndihme të vogël ndërkombëtare. . 

## Arkitektura 
majtas|parapamje|Oborri i Xhamisë së Madhe

### Oborri 
Xhamia e Madhe ka një numër ngjashmërish arkitektonike me Xhaminë e Madhe të Damaskut, duke përfshirë një plan hipostil me oborr të madh me mermer të rrethuar nga portikë. Objekti i madh lidhet me zona të ndryshme të xhamisë, të pozicionuara prapa arkadës me kolona. Oborri është i mirënjohur për dyshemenë alternative të zezë dhe të bardhë të gurit që formon ndërthyrje të ndërlikuara gjeometrike. Dy burime për abdesin, Salla ka tre nefi, të gjitha të paisura me 18 kolona katërkëndëshe me harqe të kryqëzuara. 

### *Maksura* 
Xhamia e Madhe ka një muze të vogël që i përmban një numër të dorëshkrimeve të lashta. Ngjashëm me Xhaminë e Madhe të Damaskut, një *maksura'' u ndërtua në formën e një dhome katrore të ngritur nga një hap mbi nivelin e katit të sallës së lutjes dhe i stolisur me pllaka Kashan që mbulojnë të gjitha sipërfaqet e brendshme të mureve të saj. Një portë e madhe e harkuar e mbështetur nga dy shtylla të fuqishme dhe kapitole, si dhe një derë bronzi përbëjnë hyrjet në maksura. Varri që përmban mbetjet e Profetit Zeqeria, të zbukuruar me qëndisje argjendi që përmbajnë vargje Kur'anore nga Kapitulli Merjem, është vendosur në qendër të dhomës.  Numri i objekteve të vlefshme të muzeut, duke përfshirë një kuti që thuhet se përmbante një fije floku të flokëve të Profetit Muhammed, ishin objekt i plaçkitjeve gjatë Luftës së Sirisë në përplasjen e vitit 2013. Megjithatë, rebelët pretendonin se kishin ruajtur dorëshkrimet e lashta Kuranore dhe i kishin fshehur ato. 

## Galeria 

Skeda:Aleppo Great mosque2 Alp.jpg|Pamje e përgjithshme , përpara shkatërrimit te minares në Prill 2013
Skeda:Shrine in the Omayad Mosque of Aleppo Syria.jpg|Varri i Zekerias brenda në Xhami
Skeda:Umayyad Mosque, Aleppo, Syria (5077281043).jpg|Minarja para shkatërrimit të prill 2013
Skeda:Great Mosque of Aleppo 03.jpg|Shatërvanët e abdesit
Skeda:Great Mosque of Aleppo 05.jpg| Mihrabi dhe minberi i Xhamisë
Skeda:Mosquée des Omeyyades d'Alep.jpg|Pamje nga Kalaja e Xhamisë, përpara shkatërrimit të minares në prill 2013
Skeda:Umayyad Mosque, Aleppo, Syria (5077274473).jpg|Minarja para prill 2013
Skeda:Great Mosque of Aleppo (1395100610143169195452).jpg|Xhamia e Madhe e Halepit (Dhjetor 2016)
Skeda:Umayyad mosque of aleppo.jpg| Dyert e Xhamisë 
Skeda:Umayyad mosque of aleppo 2.jpg| Pamje e Xhamisë gjatë muajit të Ramazanit 
Skeda:HPIM3062.JPG|Harqet e oborrit
Skeda:Location map Syria Aleppo.png|Harta e qytetit

## Bibliografia 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Linqe te jashtme 
* Fotografia e dëmeve të marra nga faqja e Facebook e Le patrimoine archéologique syrien en danger 
* Fotografia e dëmeve të marra nga faqja e Facebook e Le patrimoine archéologique syrien en danger 
* Fotografia e dëmeve të marra nga faqja e Facebook e Le patrimoine archéologique syrien en danger 
* Fotografia e dëmeve të marra nga faqja e Facebook e Le patrimoine archéologique syrien en danger 
* Fotografia e dëmeve të marra nga faqja e Facebook e Le patrimoine archéologique syrien en danger 
* Xhamia e Madhe e Aleppo në YouTube

## Referime