Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Somalisë

**Shqipëria** dhe **Somalia** kanë vendosur marrëdhënie diplomatike në shtator të vitit 1960.

## Marrëdhëniet politike 
Që nga formimi i marrëdhënieve diplomatike, delegatë të jashtëm të Shqipërisë dhe Somalisë kanë zhvilluar takime, mbledhje, konferenca e samite të përbashkëta me qëllim forcimin e thellimin e marrëdhënieve politike, ekonomike e kulturore si dhe bashkëpunim në sektorë e fusha të ndryshme në organizatat ku të dy vendet bëjnë pjesë. Nga vitet 1960-1990, delegatë të jashtëm shqiptarë e somalianë kanë zhvilluar mbledhje të përbashkëta me qëllim bashkëpunimin në sektorë të ndryshëm si transporti dhe turizmi, ku edhe të dy vendet dhënë kontribute për njëri tjetrin. Në shumë konferenca të zhvilluara në Somali që nga viti 1988 deri në vitin 2009, ku në qendër diskutimi ishin "Ndërmjetësimi në Somali", delegatë të jashtëm shqiptarë dhe somalianë kanë bashkëpunuar me njëri tjetrin për zhvillimin e sektorëve e fushave të ndryshme në Somali, si dhe Shqipëria ka dhënë disa kontribute në disa sektorë e fusha të ndryshme në zhvillimin e vendit në Somali. Po ashtu, në temë diskutimi ka qënë edhe bashkëpunimi mes Somalisë dhe Shqipërisë për zhvillimin e disa sektorëve e fushave të ndryshme në Shqipëri, si dhe kontributi i Somalisë për disa sektorë e fusha të ndryshme në zhvillimin e vendit në Shqipëri. Më 27 tetor 2018, në një takim katërpalësh mes zyrtarëve të lartë të Shqipërisë, Somalisë, Katarit dhe Bullgarisë në Nju Jork, Zëvendëskryeministri dhe Ministri i Punëve të Jashtme të Katarit, Sheikh Mohamed bin Abdulrahman Al Thani, u takua veçmas me Ministrin e Punëve të Jashtme dhe Bashkëpunimit Ndërkombëtar të Republikës Federale të Somalisë, Ahmed Isse Awad, dhe Zëvendëskryeministren për Reformën Gjyqësore dhe Ministren e Punëve të Jashtme të Bullgarisë, Ekaterina Zaharieva. Zëvendëskryeministri dhe Ministrja e Punëve të Jashtme të Bullgarisë u takuan gjithashtu me Ministrin e Punëve të Jashtme të Republikës së Shqipërisë, Ditmir Bushati. Takimet u zhvilluan në kuadër të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork. Diskutimet trajtuan marrëdhëniet midis Shtetit të Katarit dhe këtyre vendeve, dhe mënyrat e forcimit të tyre, si dhe një numër çështjesh rajonale dhe ndërkombëtare me interes të përbashkët. Në takim u diskutua edhe për thellim të mëtejshëm të marrëdhënieve mes Shqipërisë dhe Somalisë si dhe bashkëpunim më të madh në sektorë e fusha të ndryshme mes Shqipërisë dhe Somalisë. Më 6 maj 2022, u zhvillua një raport nga faqja mediatike shqiptare Politiko.al ku doli në pah tema rreth emigrantëve dhe azilkërkuesve nga Shqipëria dhe Somalia në vende të ndryshme të Evropës dhe botës, statistikat e përbashkëta të tyre dhe të dhënat rreth emigrantēve dhe azilkërkuesve shqiptarë dhe somalianë në vende të ndryshme. Sipas raportit të Politiko.al, ndërsa Shqipëria po përballet me një rënie të shkallës së lindjeve, plakjen e popullsisë dhe emigrimin masiv, çështja e azilit në vendet e BE-së vazhdon të mbizotërojë, pasi mijëra aplikuan gjatë vitit 2021, 225 prej të cilëve kanë marrë mbrojtje. Euroactiv shkruan se Shqipëria renditet vendi i shtatë globalisht për numrin e vendimeve të refuzuara pas Rusisë (5,385), Turqisë (3,835), Nigerisë (2,635), Somalisë (2365), Irakut (2290) dhe Ukrainës (2230). Por në raport me madhësinë e popullsisë (pak më pak se 2.8 milionë), Shqipëria kryeson me 71 refuzime për 100,000. Kjo është dukshëm më e lartë edhe se Somalia, e cila renditet e dyta. Në vitin 2001, 255 vendime pozitive iu dhanë qytetarëve shqiptarë, kryesisht në Itali. Mbretëria e Bashkuar dhe Franca gjithashtu u japin azil shqiptarëve, shpesh bazuar në akuza për trafikim, dhunë në familje, krim të organizuar dhe madje edhe përndjekje politike. Të dhënat nga Agjencia e Azilit e Bashkimit Evropian tregojnë gjithashtu se në vitin 2021, mbi 11,000 shqiptarë aplikuan për azil në bllok. Edhe pse i lartë, është dukshëm më pak se rekordi i vitit 2015, i cili ishte 69,000 aplikime. Ndërsa numrat nuk po rriten, ato mbeten të larta, një shqetësim duke pasur parasysh dëshirën e Shqipërisë për t'u bashkuar me BE-në. Shqipëria spikat në rajon pasi Maqedonia Veriore fqinje kishte vetëm 5,000 aplikime, Serbia me 3,200, Bosnja dhe Hercegovina me 2,500, Kosova me 2,300 dhe Mali i Zi me më pak se 500. Vendi mban gjithashtu rekordin për aplikimet, me 39 për 100,000 të popullsisë. Zvogëlimi i aplikimeve të pabazuara për azil u bë një parakusht për hapjen e bisedimeve të anëtarësimit në BE. Komisioni Evropian pretendon se Shqipëria i ka zvogëluar ato, gjë që është e vërtetë, por fakti mbetet se numri është ende i lartë. Për më tepër, e vetmja gjë e papritur mbetet se qindra personave u jepet azil çdo vit. Ndërsa Frontex është i pranishëm në kufi dhe bën përpjekje për të parandaluar largimin e atyre që konsiderohen me rrezik të lartë për të paraqitur një aplikim mashtrues, nuk ka nisma qeveritare për të korrigjuar arsyet që i shtyjnë njerëzit të marrin masa të tilla drastike. Në mënyrë të ngjashme, nuk i kushtohet vëmendje problemeve që fshihen pas rasteve të bazuara në raste. Përveç mijëra azilkërkuesve, në vitin 2021, rreth 41,000 njerëz emigruan nga Shqipëria, me një popullsi që bie nën 2.8 milionë. Kryesisht të rinj, kjo rezulton në një situatë ku ka mungesë të punëtorëve të kualifikuar në shumë sektorë, si dhe një deficit të rrezikshëm të taksave dhe kontributeve të kthyera në shtet. Më 19 tetor 2023, në një konferencë të përbashkët të OKB mes disa vendeve të ndryshme për diskutim rreth situatës politike në Somali, ku organizata terroriste zhvillonin akte terroriste e përçarje politike në vend, në samit morrën pjesë edhe delegatë nga Shqipëria, ku folën për ndalimin e akteve terroriste në Somali dhe në temë u diskutua se çfarë duhet bërë për të ndaluar grupet dhe organizatat terroriste në Somali. Shqipëria shprehu mbështetje për qeverinë dhe popullin e Somalisë, ku shpresoi që qeveria të marrë masat e duhura për të ndaluar organizatat terroriste në Somali, duke kërkuar që Somalia të bashkëpunojë me vende të mëdha që të ndalohen këto organizata që kryejnë akte terroriste në vend.

## Marrëdhëniet ekonomike 
Të dy vendet eksportojnë mallra dhe shërbime te njëri tjetri. Tregtia e importeve eksporteve përfshin industrinë ushqimore dhe pijet, importe eksporte të industrisë mekanike, industrisë elektrike, industrisë elektronike, industrisë së hekurit, industrisë së drurit, industrisë minerale, industrisë tekstile, industrisë inerte si dhe industrisë së peshkimit ku përfshihen importe eksporte të materialeve të ndryshme të peshkimit dhe ujore.

## Publikime dhe koleksione nga marrëdhëniet diplomatike 
Në një publikim të bërë nga ish punonjësi i Ministrisë së Punëve të Jashtme të Kosovës, Mentor Tahiri, në shkurt të vitit 2014, flitet për marrëdhëniet politike mes Shqipërisë dhe Somalisë si dhe për marrëdhëniet politike mes Kosovës dhe Somalisë, dhe roli i Somalisë në marrëdhëniet e përbashkëta mes Shqipërisë dhe Kosovës me Somalinë. Në publikim flitet për marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Somalisë ndër vite, takimet, mbledhjet, konferencat dhe samitet e përbashkëta që të dy vendet kanë zhvilluar, bashkëpunimet në sektorë e fusha të ndryshme në organizatat ku Shqipëria dhe Somalia bëjnë pjesë si dhe njohjen e pavarësisë së Kosovës nga Somalia. Nga raporti i publikuar nga ish punonjësi i Ministrisë së Punëve të Jashtme të Kosovës, Mentor Tahiri, del në pah se Shqipëria historikisht ka pasur marrëdhënie shumë të mira me Somalinë, dhe ndër vite të dy vendet kanë bashkëpunuar me njëri tjetrin për të pasur mirëqënie në secilin vend si dhe kanë kontribuar në dobi të secilit vend. Në artikull përmenden edhe marrëdhëniet shumë të mira mes Kosovës dhe Somalisë, duke qënë se Somalia e ka njohur herët pavarësinë e Kosovës, më 19 maj 2010, pak më shumë se dy vite nga shpallja e pavarësisë së Kosovës.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme