Hilde Zimerman

**Hilda (Vundsam) Zimerman** (12 shtator 1920 - 25 mars 2002), ishte një anëtare e Rezistencës Austriake. E arrestuar në përpjekje për të luftuar fashizmin, Hilda u deportua me nënën dhe shoqen e vet të fëmijërisë nga nazistët në kampin e përqendrimit Ravensbrykut në Gjermani. Më pas, vazhdoi t'i mbijetojë burgimit të saj atje dhe marshimit të vdekjes.

Sipas Österreichische Lagergemeinschaft Ravensbrück & FreundInnen  organizatës që ajo bashkëthemeloi, ku "ajo e shihte veten si 'person të persekutuar' dhe jo si  'viktimë' dhe e konsideroi një detyrim për të raportuar mbi nazistët dhe burgu i kampit të përqendrimit në Ravensbrykut veçanërisht për të rinjtë”. 

## Vitet e formimit 
E lindur në Vjenë më 12 shtator 1920, Hilda Vundsami ishte e bija e Ana Vundsamit. U rrit me vëllain e saj, Otmar ("Oti"), në qytetin e Kagranit. Shpeshherë qyteti njihej dhe me emrin "Roten Wien" Vjena e Kuqe, sepse Partia Punëtore Social Demokrate e Austrisë fitonte vazhdimisht shumicën e zgjedhjeve deri në vitin 1934, kur Fronti Atdhetar (Austri) mori pushtetin pas arrestimit të kryetarit të Bashkisë, Karl Seic. Prindërit e saj u arrestuan po atë vit. Si rezultat, ajo dhe vëllai i saj merrnin pjesë në shumë aktivitete antifashiste. 

## Lufta e Dytë Botërore 
parapamje| Ish-kampi i përqendrimit të grave në Ravensbryk, në vitin 2005.
Dikur pas Anshlusit, vëllai i Hilda Zimermanit iu bashkua Vehrmahtit. 

Hilda ishte anëtare aktive e Rezistencës Austriake. Në vitin 1944, ajo ishte pjesë e një qelize që bashkëpunonte me parashutistë sovjetikë  nga Moska për të ndihmuar në zgjerimin e përpjekjeve antinaziste, duke fshehur dhe transportuar anëtarë të ndryshëm të rezistencës. Po atë vit, ndërsa ajo dhe shoqja e saj Paulina ("Pauli") Hohmeister po ndihmonin për të fshehur Sep Zetlerin, anëtar i rezistencës komuniste, ato u tradhtuan nga dikush në komunitet dhe u arrestuan bashkë me nënat e veta. Më pas, u dërguan në kampin e përqendrimit në Ravensbryk. Vëllai i saj, Otmari, i cili kishte qenë në shtëpi me leje nga ushtria, u nda nga familja e tij dhe u dërgua në kampin e përqendrimit Bukenvald. 
parapamje| Fotografi dhe lista e të burgosurve, qendra përkujtimore e Ravensbrykut.
Sipas historianes Elisa Mailander, kur Zimermani u intervistua më vonë për përvojat e saj, ajo kujtoi se "rojet femra në Ravensbryk ... përdorën dhunën si mjet për t'u bërë përshtypje kolegëve të tyre meshkuj". 

Ajo i mbijetoi burgosjes në kamp dhe marshimit të vdekjes.

## Jeta e pasluftës 
Pas Luftës së Dytë Botërore, Zimermani punoi si pastruese dhe dado. Ajo ishte një skulptore dhe stiliste syzesh. 
parapamje| Studentët që vizitojnë memorialin kombëtar të Ravensbrück, 1988.
Ajo bashkëthemeloi Österreichische Lagergemeinschaft Ravensbrück & FreundInnen (Austrian Camp Community Ravensbrück & Friends).  Fliste rregullisht me shkollat dhe grupet e komunitetit për përvojat e veta gjatë luftës që të ndihmonte të rinjtë dhe të rriturit të kuptonin klimën ekonomike dhe sociale, e cila u zhvillua në Austri gjatë viteve 1930 dhe 1940. 

Në vitin 1999, Hilda mori pjesë në disa intervista me Brigite Halbmajr për Arkivin Video Ravensbryk të Institutit për Kërkimin e Konflikteve. Projekti titullohej, *Vom Leben und Überleben–Wege nach Ravensbrück* ( *Nga jeta dhe shtigjet e mbijetesës në Ravensbrück* ). Tina Leisch më pas udhëhoqi një ekip kineastësh në krijimin e një dokumentari nga ajo pamje interviste, *Dagegen Muss Ich Etwas Tun: Portrait Der Widerstandskämpferin Hilde Zimmermann* ( *Duhet të bëj diçka për këtë: Portreti i luftëtarit të rezistencës Hilde Zimmermann* ), i cili u publikua në 2009 

## Vdekja 
Hilda Zimerman ndërroi jetë në Vjenë më 25 mars 2002.

## Letërsia 
* *Sich die Menschenwürde nicht nehmen lassen* . Në: Monika Horsky (Hrsg.): *Man muss darüber reden.* *Schüler fragen KZ-Häftlinge* . Ephelant-Verlag, Vjenë 1988 (=&nbsp;Bd.&nbsp;2 von *Dokumente, Berichte, Analysen* ), , S.&nbsp;183–207. (Erlebnisbericht).
* *Wie auf Eis gelegt* . Në: Karin Berger (Hrsg.): *Ich geb Dir einen Mantel, dass Du ihn noch in Freiheit tragen kannst.* *Widerstehen im KZ.* *Österreichische Frauen erzählen* . Promedia Verlag, Vjenë 1987 (=&nbsp;Edicioni Spuren), , S.&nbsp;17 pas.

## Filmat 
* *Dagegen muss ich etwas tun.* *Portreti der Widerstandskämpferin Hilde Zimmermann* . Dokumentacioni gjermanfolës nga Tina Leisch, Österreich 2010, 90&nbsp;Min, Verleih/Vertrieb: Filmi Sixpack .  ( Traileri i filmit als Online- Videostream frei verfügbar auf: www.erinnern.at → *Dagegen muss ich etwas tun* )

## Referime