Zbulimi portugez i rrugës detare të Indisë

**Zbulimi portugez i rrugës detare për në Indi** ishte udhëtimi i parë i rregjistruar drejtpërdrejtë nga Evropa për në Nënkontinentin Indian, duke kaluar Kepin e Stuhive. Ekspedita që e kreu e para, më pas e njohur si **Armada e Parë Portugeze e Indisë**, komandohej nga eksporatorit portugez Vasco da Gama, dhe u pajis me urdhër të mbretit Manueli I i Portugalisë në vitet 1495–1499. Është një nga ngjarjet më të rëndësishme të Epokës së Zbulimeve dhe Perandorisë Portugeze, duke nisur tregtinë detare portugeze në Bregdetin e Malabarit dhe pjesëve të tjera të Oqeanit Indian, praninë ushtrarake dhe ngulimin e portugezëve në Goa dhe Bombei.

Ajo hap të ashtuquajturën  ("Rruga për në Indi"), tani e njohur si "Rruga e Kepit", duke nisur praninë detare dhe tregtare portugeze në Oqeanin Indian (Goa, Koçi, Inditë Lindore, etj.).

Një tregtar i Lisbonës e përshkroi rrugën tokësore të erëzave si vijon: vetëm tregjet e Venecias dhe Gjenovës pastaj i shpërndanin këto erëza në të gjithë Evropën, me kosto të madhe dhe pa garanci mbërritjeje. Në vitin 1453, me pushitimin e Kostandinopojës nga osmanët, tregtia veneciane dhe gjenoveze u pakësua mjaftë. Avantazhi i portugezëve në vendosjen e një Rruge të re të Erëzave u përfytyrua si një burim joshës të ardhurash për Kurorën Portugeze. Por nuk u kufizua të konsideronte vetëm një rrugë detare oqeanike përgjatë brigjeve afrikane.

Përparësia e portugezëve për të krijuar një rrugë detare, virtualisht të lirë nga sulmet – megjithatë, e mbuluar me rreziqe në det – e tregoi veten shpërblyese dhe parashikonte të ardhura të mëdha për Kurorën Portugeze në të ardhmen. Portugalia i lidhi drejtpërdrejtë rajonet që prodhonin erëza me tregjet e saj evropianë.

Rreth vitit 1481, João Afonso of Aveiro u përpoq të zhvillonte një eksplorim të mbretërisë së Beninit duke mbledhur informacione rreth princit pothuajse legjendar Ogané, mbretëria e të cilit gjendej larg, në lindje të Beninit. Ai mendohej se ishte i krishter dhe që gëzonte respekt dhe pushtet të madh. Thuhej se mbretëria e Beninit, ku Ogané kishte selinë e tij ishte njëzet hëna larg, e cila, sipas rrëfimeve të João de Barros, korrespondonte me dyqind e pesëdhjetë lega.

I ngazëllyer nga lajmi, mbreti Zhoao i II nisi në vitin 1487, Frei António de Lisboa dhe Pedro de Montarroio për të gjetur në Lindje informacione të reja që mund të gjenin vendndodhjen e Priftit Gjon, që dukej se përputhej me përshkrimin që rridhte nga princi Ogané. Por misioni ngeci në Jeruzalem, ku dy portugezët, duke mos njohur arabishten, kishin frikë të vijonin, duke u kthyer kështu në Portugali.

 që në 1453 pushtoi Perandorinë Bizantine, duke i shtyrë kështu evropianët të kërkonin një rrugë detare nga Atlantiku, nëpër brigjet e Afrikës]]
Mbreti Zhoao nuk u dorëzua dhe, me kujdes të madh dhe fshehtësi, përgatiti eksploratorë të rinjë dhe më të zotë: Afonso de Paiva, nga "Castelo Branco", dhe Pêro da Covilhã. Ata e vijuan udhëtimin e tyre duke kaluar nëpërmjet Valencias, Barcelonas, Napolit, Rodosit, Aleksandrisë, Kajros dhe Adenit, ku rrugët e tyre u ndanë: Afonso de Paiva u drejtua për në Etiopi, ndërsa Pêro da Covilhã për në Indi. Asnjë nga të dy nuk u kthye, por informacionet e nevojshme për mbretin mbërritën në Lisbonë nga ndërmjetësit. Ky informacion u përdor për të fituar mbështetje për ndërmarrjen e aventurave të pritshme epike detare, në këtë pikë, e vetmja e praktikueshme, që paraqitej.

## Përgatitjet e udhëtimit 
 – pikturë postume e António Manuel da Fonseca, 1838, Museu Marítimo Nacional]]
Portugezët kërkonin erëza, por ato ishin shumë të shtrenjta për shkak të vështirësisë së tregtisë. Për shembull, ishte e rrezikshme dhe kohë-konsumuese të udhëtoje nga toka nga Evropa për në Indi. Ishte João i II i Portugalisë (mbretëruar në periudhën 1481-1495) që nisi të nxiste identifikimin dhe vënien në punë të një rruge detare që të lidhte drejtpërdrejtë Evropën me Azinë, më saktësisht Indinë, duke kapërcyer Kepin e Shpresës së Mirë. Si pasojë, mbreti Zhoão II i Portugalisë krijoi një plan për eksplorimin me anije të bregdetit afrikan për të parë nëse India ishte e arritshme nëpërmjet lundrimit përtej Kepit dhe nëpërmjet Oqeanit Indian.

Motivimi ishte i dyfishtë: nga një anë, të garantohej një furnizim erëzash me kosto më të përballueshme, nga ana tjetër ti sigurohej Mbretërisë së Portugalisë një monopol i ri tregtinë e erëzave. Lëvizja do të ishte kurorëzimi i denjë i dekadave të Eksplorimeve Detare Portugeze dhe investimeve navale që Kurora Portugeze, që nga kohët e Henrik Navigatorit (1394-1460), kishte promovuar duke hedhur bazat e Perandorisë Portugeze.

Më 10 tetor 1486 João i II caktoi Bartolomeu Dias, për të drejtuar një ekspeditë që do të lundronte përreth skajit jugor të Afrikës me shpresën për të gjetur një rrugë tregtare për në Indi. Lundërtari Bartolomeu Dias, e kaloi Kepin e Shpresës së Mirë dhe pikën më jugore të Afrikës në vitin 1488, por ai e shpalli të pamundur udhëtimin për në Indi duke lundruar përreth Afrikës.

Plani i udhëtimit parashikonte sigurimin e itinerarit. Për këtë arësye, ishte e nevojshme të vendoseshin stacione tregtare () të fortifikuara përgjatë rrugës. Misioni i besuar admiralit të ekspeditës, i furnizuar sipas nevojës me dhurata dhe kredenciale diplomatike përveç mjeteve të thjeshta lundruese, ishte të vendoste kontakte tregtare me sovranët e huaj që do të haste.

Gjithësesi, ky zhvillim nuk shihej mirë nga klasat e larta. Gjatë  të viti 1495, u shfaq një kundërshtim i fortë, i dukshëm, i fisnikërisë ndaj projektit ambicioz mbi udhëtimin që João II kishte përgatitur hollësisht. Kjo pikëpamje ishte e kënaqur me tregtinë me Guinenë dhe Afrikën Veriore duke iu frikësuar sfidave të krijuara nga ruajtja e territoreve të mundshme të përtejdetit, si dhe nga kostoja e përfshirë në nisjen dhe ruajtjen e rrugëve detare. Ky pozicion mishërohej në personazhin e  (Plakut të Restelos) që shfaqet te "Lusiadët" () e poetit epik portugez Luís Vaz de Camões, duke kundërshtuar nisjen e armadave. *Os Lusíadas* shpesh është konsideruar si vepra më e rëndësishme e letërsisë portugeze. Ajo celebron zbulimin e rrugës detare për në Indi nga eksploruesi portugez Vasco da Gama.

Por nuk qe gjatë mbretërimit të Joãos së II që ky projekt u realizua, që tashmë po përballej me një kundërshtim të fortë nga oborri. Sipas planit origjinal, Zhoão II kishte caktuar babain e Vasco-s, Stephen da Gamën, për të drejtuar armadën; por në kohën e vënies në jetë të planit, të dy, si Stefano, ashtu dhe mbreti Zhoao kishin vdekur.

Plani u vu në jetë vetëm në kohën e pasuesit të tij, Manuelit të I, i cili qëlloi që nuk ndante mendimin e përgjithshëm se rrugët detare ishin mjete të mira – nëse jo më të mirat – për të mbizotëruar tregtinë me Lindjen. Megjithatë Manueli I, ndërsa mbante planin origjinal të paraardhësit të tij, vendosi të bëhej përcjellës i ëndrrës së paraardhësit duke dërguar për të pajisur flotën dhe zgjodhi Vasco da Gaman si udhëheqësin e kësaj ekspedite dhe kapitenin e armadës. 

Plani i udhëtimit u parapriu problemeve të sigurisë së udhëtimit. Për këtë, ishte e nevojshme të vendoseshin stacione tregtare përgjatë rrugës dhe të ndërtoheshin fortesa. Misioni iu ngarkua kapitenit të armadës, që furnizohej me shumë dhurata dhe pajisjes për të eksploruar detet dhe kredencialet diplomatike si dhe këmbënguljen për të krijuar lidhje me monarkë të panjohur që me gjasa do të haseshin përgjatë rrugës.

Kjo ekspeditë globale u nis, më në fund, më 8 korrik 1497 dhe u përmbyll dy vjet më vonë me kthimin e anijeve në lumin Tag me lajmin e suksesit të tyre, duke i garantuar Portugalisë një pozicion të shquar detar.

## Flota 
Kjo listë zyrtarësh bazohet kryesisht te *Historia* e Fernão Lopes de Castanheda, *Décadas* e João de Barros dhe *Chronica* e Damião de Góis.

Zyrtarët ishin të gjithë navigatorë ekspertë dhe vetë Bartolomeo Diaz, veterani i lundrimit të detit të hapur në Oqeanin Atlantik, e shoqëroi ekspeditën për etapën e parë deri në Kepin e Gjelbër. Midis marinarëve () ndodheshin dy interpretues, Fernão Martins dhe Martim Afonso de Sousa si dhe dy fretër, João Figueira dhe Pêro da Covilhã. Në tërësi, ekuipazhet ishin të përbërë nga 170 veta.

Vasco da Gama dhe kapitenët e tij dispononin harta portolane të brigjeve afrikane të njohura deri atëherë, kuadrantë, astrolabë të madhësive të ndryshme, tabela astronomike me përllogaritje – si efemeridet e Abraham Zacuto-s – busulla dhe plumbçe. Gjatë ekspeditës, gjerësia gjeografike përcaktohej nga vëzhgimi i diellit, siç pohohet nga João de Barros. Një nga katër anijet ishte caktuar për furnizimin e ushqimeve të mjaftueshme për tre vjet: biskota, fasule, mish të thatë, verë, miell, vajë ulliri, uthull dhe artikuj farmaceutikë. Për më tepër ishin parashikuar furnizime të vazhdueshme përgjatë brigjeve afrikane. Çdo anije kishte një kapiten () dhe një pilot (), përveç anijes së furnizimit që kishte vetëm kapitenin. Dy anije kishin një skrib apo shkrues. Anija flamurtare e da Gamës, *São Gabriel*, bartëte admiralin ().

Raportet e ditarit të bordit të anijeve paraqesin shumë përvoja unike. Gjithashtu u zbulua një florë dhe faunë e pasur. Në afërsi të Gjirit të Shën Helenës u vendosën kontakte me tribu që hanin luanë deti, balena, mish gazele dhe rrënjë bimore; ecnin të mbuluar me gëzofë dhe me armë të thjeshta të përbëra prej shtiza druri zambuxho dhe brirë kafshësh. Panë tribu që i binin fyejve rustikë në mënyrë të koordinuar, gjë që ishte një shfaqje befasuese për evropianët. Skorbuti (mungesa e viteminës C) e goditi ekuipazhin. E kaluan Mozambikun me palma që prodhonin arrëkokosi. Pavarësisht vështrirësive të udhëtimit të këtij niveli, ekuipazhi e ruajti kërshërinë dhe kurajon për të arritur sipërmarrjen dhe të shkonin mirë me personat që hasnin. Për të kapur ritmin, sulmuan anije në kërkim të pilotëve. Me robërit, kapiteni i përgjithshëm mund të negocionte ose ti vinte në punë. Dihet, falë filosofit humanist portugez Damião de Góis, se gjatë udhëtimit u vendosën pesë *padrão* (shtylla guri të kurorëzuar me një kryq, me një mbishkrim dhe stemën e Portugalisë): "São Rafael", në lumin Kuelimane; "São Jorge" në Mozambik; "Spirito Santo" në Malindi; "Santa Maria" në Ilhéus dhe "São Gabriel" në Kalikut. Këta monumente kishin synim të afirmonin sovranitetin portugez në këto vende në mënyrë që eksploruesit e tjerë të mbërritur të mos i merrnin për vete tokat si zbulime.

## Udhëtimi 
Kështu ekspedita nisi më 8 korrik 1497 nga Lisbona për në Kepin e Gjelbër (Senegali i sotëm) e shoqëruar nga Bartolomeo Diaz. Linja e transportit të Lisbonës për në Kepin e Gjelbër ishte e zakonshmja dhe Oqeani Indian është përshkruar nga Álvaro Velho në këtë mënyrë: "Itinerari bregdetar deri në Malindi dhe kalimi i drejtpërdrejtë nga ky port për në Kalikut". Të mbërritur në Santiago (Kepi i Gjelbër) më 27 korrik, portugezët u riorganizuan: Diaz vijoi për në Elmina, ndërsa Gama hapi velat më 3 gusht drejt zemrës së Atlantikut për të kryer  për herë të parë, që do ta çonte në Afrikën e Jugut. Gjatë kësaj ekspedite, siç pohohet nga João de Barros, gjerësitë gjeografike përcaktoheshin nga vëzhgimi diellor.

7 nëntor 1497 – pas nëntëdhjetë e gjashtë ditësh lundrimi në det të hapur, Gama ankoron në Gjirin e Shën Helenës (Afrika e Jugut), ku qëndron për tu furnizuar me ujë. Riniset më 16 nëntor për në Kepin e Shpresës së Mirë që e kapërcen më 22 nëntor, duke e hedhur spirancën në Gjirin Mosel më 25 nëntor. Ngarkesa e anijes së furnizimeve, në këtë pikë, shpërndahet mes anijeve të tjera dhe ajo çmontohet se nuk është më në gjendje të lundroi.

7 prill 1498 - Vasco da Gama mbërrin në Mombasa, tjetër qytet vasal i sulltanit të Kilvës. Këtu tregtarët arabë përpiqen ta sabotojnë hapur ekspeditën luzitane. Vasco da Gama u vendos nxitimthi në Malindi (13 prill), sulltani i të cilit, edhe ai vasal i Kilvës, ishte në konkurencë të ashpër me atë të Mombasës dhe ndërkohë i priti armiqtë e armiqve të tij me krahë hapur, duke vënë në dispozicion të tyre një navigator të famshëm dhe ekspert. Shumica e raporteve përmendin jemenitin Ahmad bin Maxhid al-Naxhdi, që e ndihmoi Gamën të gjente mënyrën më të mirë të mbërritjes në shtetin e tanishëm indian të Keralës. Por megjithëse Ibn Maxhidi u konsiderua për një kohë të gjatë se ndihmoi navigatorin portugez Vasco da Gama të kalonte nga Afrika në Nënkontinentin Indian, kërkimet moderne kanë treguar se ai do të ketë qenë në të shtatëdhjetat e tij në kohën e udhëtimit të Gamës. Piloti i vërtetë që lundroi me Gamën ishte një guxharatas që mund të jetë kthyer në Portugali me Gamën. Personi iu ofrua Gamës nga sunduesi i Malindit dhe u mor nga ai dhe njerëzit e tij si një i krishter. Ai e drejtoi anijen e Vasco da Gama-s për në Malin Eli në bregun indian pas një udhëtimi 23-ditor.

Studiuesit gjithashtu kanë përdorur tre portolanët e Ibn Māxhidit, veçanërisht *Portolanin e Sofalës*, për ta hedhur poshtë në mënyrë të argumentuar të gjithë historinë e Ibn Māxhidit në lidhje me Vasco da Gamën. Dëshmitë e tyre, letrat e shkruara nga vetë da Gama dhe mosha e Ibn Māxhid-it (ai e konsiderohet shumë i vjetër për të lundruar në vitin 1498, kur da Gama mbërriti në Malindi—ai do të ishte 77 vjeç), të gjitha ofrojnë një mohim të fortë të të gjithë historisë dhe tani pranohet gjerësisht se nuk ka gjasa që Ibn Maxhidi të ketë takuar ndonjëherë Vasco da Gamën, le pastaj ti ketë dhënë atij udhëzime për në Indi. Megjithatë, librat e tij të shtypur mendohet se kanë qenë një burim i vyer për portugezët, kur ata mbërritën në rajon.

I kujtuar si “Luani i Detit”, trashëgimia e vërtetë e Ibn Maxhidit ishte korpusi thelbësor i literaturës mbi lundrimin të lënë mbrapa. Lundrimi arab ishte në kulm gjatë jetës së Ibn Maxhidit, kur si evropianët ashtu dhe osmanët kishin vetëm një njohuri të kufizuar mbi gjeografinë në Oqeanin Indian. Libri i tij *Kitāb al-Favāʾid* përdorej gjerësisht nga lundërtarët arabë, duke përfshirë lundrimin qiellor, modelet e motit dhe harta të zonave të rrezikshme në të cilat lundrohej. Ky korpus, përveç veprave të tij poetike, ishin trashëgimia e vërtetë e tij. Dy nga librat e famshëm të shkruar me dorë të Ibn Maxhidit tani janë të ekspozuar në Bibliothèque nationale de France.

## Mbërritja në Indi 
Më 17 maj 1498, flota sheh Kapakadavun, afër Kalikutit dhe më 18 maj 1498 – pasi kaloi Oqeanin Indian, *Armada* e Vasco da Gamës mbërrin në Nëntontinentin Indian. Dy ditë më pas (20 maj), anijet hedhin spirancën në Kapakadavu, pranë Kozhikodes (), në Kerala, duke krijuar kështu rrugën detare të erëzave nga Evropa në Indi.

Negociatat me guvernatorin vendor, Samutiri Manavikraman Raxha, zamorini i Kalikutit, qenë të vështira. Sforcot e da Gamas për të arritur kushte tregtare të favorshme u penguan nga kulturat e ndryshme dhe nga vlera e ulët e dhuratave të tyre: në Perëndim ishte zakon që mbretërit tu ofronin dhurata të dërguarve të huaj; në Lindje pritej që mbretërit të befasoheshin nga vlera e ofertave. Sendet e paraqitura nga portugezët ishin të papërshtatshme për të befasuar zamorinin, oborrtarët e të cilit i tallën të tilla dhurata, ndërsa tregtarët vendorë arabë i rezistonin mundësisë së një konkurrence të padëshiruar. Ky element i fundit ka të ngjarë të ketë qenë vendimtar: zamorinët kishin mbajtur gjithmonë marrëdhënie të fortë tregtare me marinarët myslimanë jugorë të Oqeanit Indian, duke e bërë qytetin e tyre një *entrepôt* të rëndësishëm të Indisë Jug-lindore dhe fuqinë mbizotëruese detare të rajonit të Keralës., një "Portë e mirëfilltë Hyrëse" në rajon për të gjithë tregtarët e huaj.

Këmbëngulja e Vasco da Gamës bëri, megjithatë, që ai të niste negociatat me zamorinin që, të paktën, u kënaq me letrat e mbretit Manueli I. Admirali arriti kështu të merrte një letër ambigue lejimi që i njihte të drejtat tregtare në Kalikut dhe të shiste mallrat e tij. Portugezët në vazhdim qenë të aftë ti shisnin mallrat e tyre me një çmim të ulët në mënyrë që të fitonin sasi të vogla erëzash dhe xhevahiresh për ti çuar në atdhe. Megjithatë, flota u nis pa paralajmërim pasi zamorini dhe admirali i tij, Kunxhali Marakar, këmbëngulën që ti linin të gjitha aetet luzitane si garanci. Vasco da Gama i mbajti mallrat e tij, por la mbrapa disa bashkëatdhetarë të ngarkuar me hapjen e një stacioni tregtar () në vend.

## Udhëtimi i kthimit 
10 shtator 1498 – Vasco da Gama e lë nxitimthi Kalikutin dhe vendoset në Lakshadvip (15 shtator), ku vendos një *padrão* me bekimin e vendasve miqësorë.

20 shtator 1498 - Vasco da Gama mbërrin në Ishullin e Anxhedivës dhe pushon për tu furnizuar me ujë. Në krye të pak ditëve, portugezët shohin anije vendase që u vijnë vërdallë dhe më 23 shtator zbulojnë nga disa vendas se bëhej fjalë për disa anije të Kalikutit me qëllime armiqësore. Në ditët pasuese, ndërsa portugezët popastronin kallumën e anijeve *Berrio* dhe *São Gabriel*, iu afruan anije të ndryshme vendase të armatosura (fusta sipas *Roteiros* por me shumë të ngjarë *lankaranë*) që da Gama i përzë me të shtëna topash duke i njohur si anije pirate. Vasco da Gama afrohet nga një burrë që përcaktohet si i krishter që shtiret mysliman për të hyrë në shërbim të Yusuf ʿAdil Shah (), sulltani i fuqishëm i Bixhapurit. Dyshues kundrejt të sapo-ardhurit, Paulo da Gama e fshikullon derisa ai nuk konfenson se është një spiun, një hebre polak që ishte aventuruar në Lindje dhe i informon portugezët se të gjithë të fuqishmit të bregut kishin armatosur anije për ti kërkuar dhe përzënë ata, të bindur se luzitanët ishin të paaftë ta gjenin rrugën e kthimit në shtëpi. Vasco da Gama pastaj e besoi këtë renegat dhe e mori nën mbrojtje, duke e ripagëzuar Gaspar da Gama.

5 tetor 1498 – Vasco da Gama niset për në Afrikë pa mbështetjen e musoneve. Flota vuan nëntëdhjetë ditë kalimi, me erëra të kundërta të alternuara me bonaca. Ushqimi është i pakët dhe ekuipazhi sëmuret nga skorbuti. Tridhjetë veta vdesin dhe të mbijetuarit, të dobësuar, mezi arrijnë të manovrojnë. Kërkojnë ta bindin admiralin të kthehet në Indi, kur erërat më në fund të favorshme i bindin për të vazhduar. Më 2 janar 1499 shohin Afrikën.

7 janar 1499 – Portugezët e sfilitur ankorojnë në Malindi, ku sulltani mikpritës i pret me ujë, kafshë, vezë dhe portokalle. Me një ekuipazh të pamjaftueshëm, da Gama zgjedh ta fundosi anijen *São Rafael* dhe ta vazhdonte udhëtimin vetëm me anijen *São Gabriel* dhe *Bérrio*. Portugezët nisen më 11 janar dhe ndalojnë pranë Zanzibarit dy ditë më vonë.

27 janar 1499 - Vasco da Gama riniset për në Mozambik, ku do të pushonte deri më 2 shkurt në *Isla de San Jorge* për të vendosur aty *padrãon* e fundit të ekspeditës.

3 mars 1499 - Vasco da Gama e hedh spirancën në Gjirin e Moselit dhe qëndron deri në 12 mars, duke i rifurnizuar depot me mish luanësh deti dhe pinguini. Portugezët nisen për Kepin e Shpresës së Mirë, që e arrijnë në 20 të muajit. Në këtë pikë përfundojnë shënimet e ditarit të bordit të Velho.

15 prill – Vasco da Gama mbërrin në Río Grande, në Guinea-Bisaun e tanishëm. Gjatë lundrimit, një natë, anija *Berrio* shkëputet nga vargani dhe vijoi të lundronte vetëm. Në ishullin e Santiagos (Kepi i Gjelbër), admirali huazon një karavelë për të çuar vëllain e sëmurë në Ishujt Azore, duke shpresuar ta shpëtonte.

10 korrik 1499 – pas më shumë se dy vjetësh nga fillimi i ekspeditës, karavela *Berrio* hyn në lumin Tag, e komanduar nga Nicolau Coelho, me lajmin që tronditi Lisbonën: portugezët më në fund kishin arritur në Indi nëpërmjet detit. Vasco da Gama kishte mbetur mbrapa, në ishullin Terceira (Ishujt Azore), në krahë të të vëllait në agoni, duke i parambyllur kështu festimet dhe urimet për lajmin.

Nga anijet e përfshira, vetëm *São Rafael* nuk u kthye, por u dogj për paaftësinë e saj për të manovruar, për shkak të numrit të pakët të ekuipazhit, rreth gjysma e të cilit kishin vdekur si rrjedhojë e sëmundjeve si skorbuti, që u ndje fortësisht gjatë kalimit të Oqeanit Indian. Vetëm 55 nga 148 veta që ishin pjesë e armadës i mbijetuan udhëtimit.

## Pasojat 
Vasco da Gama u kthye në shtëpi më 31 gusht dhe u prit nga mbreti Manueli I me kënaqësi. Ai i dha atij titullin *don* bashkë me shpërblime të mëdha. Manueli I nxitoi tu jepte lajmin mbretërve të Spanjës, si një shfaqje krenarie ashtu dhe për të lajmëruar që të dyja rrugët do të shfrytëzoheshin nga Kurora Portugeze.

## Shih gjithashtu 
* Vasco da Gama
* Eksplorimet Detare Portugeze
* India Portugeze
* Armadat Portugeze të Indisë
* Perandoria Portugeze
* Rruga Detare për në Indi
* Tregtia e Oqeanit Indian
* Tregtia e Erëzave
* Zhvillimi Naval Iberik 1400-1600
* Shkenca Nautike Iberike 1400-1600
* Hartografia Iberike 1400-1600

## Shpjegime 
## Referime
## Bibliografia 
* 
* ; volume 2; volume 3; volume 4
* 
* 
* 
* 
* ; volume 2
* 
* ; volume 2; volume 3; volume 4-5; volume 6-7; volume 8
* 
* 
* ; volume 2, 1860; volume 3, 1862
* 
* ; volume 2
* 
* ; volume 2
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* ; & volume 2
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*