Lufta amfibe

parapamje|Koreja e Jugut Type 88 K1 MBT del në breg nga një LCAC amerikan në mars 2007.
**Lufta amfibe** është një lloj operacioni ushtarak sulmues që sot përdor anijet detare për të projektuar fuqinë tokësore dhe ajrore në një breg armiqësor ose potencialisht armiqësor në një plazh të caktuar uljeje. Gjatë historisë, operacionet u kryen duke përdorur varkat e anijeve si metodën kryesore të dërgimit të trupave në breg. Që nga Fushata e Galipolit, mjetet ujore të specializuara u projektuan gjithnjë e më shumë për uljen e trupave, materialeve dhe automjeteve, duke përfshirë mjetet e zbarkimit dhe për futjen e komandove, me anije patrullimi të shpejta, zodiakë (anije të forta me fryrje) dhe nga mini-nëndetëse.

Termi amfib u shfaq për herë të parë në Mbretërinë e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara gjatë viteve 1930 me prezantimin e automjeteve të tilla si Vickers-Carden-Loyd Light Amfibious Tank ose Landing Vehicle Tracked.

Lufta amfibe përfshin operacione të përcaktuara nga lloji, qëllimi, shkalla dhe mjetet e tyre të ekzekutimit. Në Perandorinë Britanike në atë kohë këto quheshin operacione të kombinuara të cilat përkufizoheshin si "...operacione ku forcat detare, ushtarake ose ajrore në çdo kombinim bashkëpunojnë me njëra-tjetrën, duke punuar në mënyrë të pavarur nën komandantët e tyre përkatës, por me një të përbashkët objekt strategjik”. Të gjitha forcat e armatosura që punësojnë trupa me trajnime dhe pajisje speciale për kryerjen e zbarkimeve nga anijet detare në breg pajtohen me këtë përkufizim.

Që nga shekulli i 20-të, një zbarkim amfib i trupave në një plazh njihet si më kompleksi i të gjitha manovrave ushtarake. Ndërmarrja kërkon një koordinim të ndërlikuar të specialiteteve të shumta ushtarake, duke përfshirë fuqinë ajrore, të shtënat me armë detare, transportin detar, planifikimin logjistik, pajisjet e specializuara, luftën tokësore, taktikat dhe trajnimin e gjerë në nuancat e kësaj manovre për të gjithë personelin e përfshirë.

Në thelb, operacionet amfibe konsistojnë në fazat e planifikimit dhe përgatitjes strategjike, kalimit operacional në teatrin e synuar të operacioneve, provave dhe zbarkimit para uljes, zbarkimet e trupave, konsolidimi i plazhit dhe kryerja e operacioneve tokësore dhe ajrore në brendësi. Historikisht, brenda fushës së këtyre fazave, një pjesë jetike e suksesit shpesh bazohej në logjistikën ushtarake, të shtënat me armë detare dhe mbështetjen e ngushtë ajrore. Një faktor tjetër është larmia dhe sasia e mjeteve dhe pajisjeve të specializuara të përdorura nga forca e uljes që janë projektuar për nevojat specifike të këtij lloj operacioni.

Operacionet amfibe mund të klasifikohen si bastisje taktike ose operacionale të tilla si Bastisja Dieppe, ulje operacionale në mbështetje të një strategjie më të madhe tokësore si Operacioni Kerch–Eltigen dhe një hapje strategjike e një Teatri të ri Operacionesh, për shembull Operacioni Orteku.

Qëllimi i operacioneve amfibe është zakonisht fyes, me përjashtim të rasteve të tërheqjeve amfibe, por kufizohet nga plani dhe terreni. Zbarkimet në ishuj me madhësi më të vogël se 5000 km2 janë taktike, zakonisht me objektiva të kufizuara të neutralizimit të mbrojtësve të armikut dhe marrjen e një baze të re operacioni. Një operacion i tillë mund të përgatitet dhe planifikohet brenda ditëve ose javëve dhe do të përdorte një task forcë detare për të zbarkuar më pak se një divizion trupash.

Synimi i zbarkimeve operacionale është zakonisht shfrytëzimi i bregut si një dobësi në pozicionin e përgjithshëm të armikut, duke detyruar rishpërndarjen e forcave, përdorimin e parakohshëm të rezervave dhe ndihmën për një përpjekje më të madhe sulmuese aleate diku tjetër. Një operacion i tillë që kërkon javë deri në muaj përgatitje dhe planifikim, do të përdorte forca të shumta pune, apo edhe një flotë detare për të ulur forcat me madhësi të trupave, duke përfshirë në ishuj të mëdhenj, për shembull Operacioni Chromite. Një operacion strategjik zbarkimi kërkon një angazhim të madh të forcave për të pushtuar një territor kombëtar në arkipelag, siç është Beteja e Leytit, ose kontinental, siç është Operacioni Neptun. Një operacion i tillë mund të kërkojë flota të shumta detare dhe ajrore për të mbështetur zbarkimet, dhe mbledhjen dhe planifikimin e gjerë të inteligjencës mbi një vit.

Megjithëse shumica e operacioneve amfibe mendohen kryesisht si ulje në plazh, ato mund të shfrytëzojnë infrastrukturën e disponueshme në breg për të zbarkuar trupat drejtpërdrejt në një mjedis urban nëse nuk kundërshtohen. Në këtë rast, anijet jo të specializuara mund të shkarkojnë trupa, automjete dhe mallra duke përdorur pajisje organike ose të objektit nga ana e skelës. Zbarkimet taktike në të kaluarën kanë përdorur varka të vogla, anije të vogla, anije të vogla dhe anije civile të konvertuara për misionin për të dërguar trupa në buzë të ujit.

## Shiko edhe 
## Referime