Kredoja ime pedagogjike

**Kredoja ime pedagogjike** () është një artikull i shkruar nga John Dewey dhe i botuar në revistën amerikane *School Journal* në vitin 1897.  Artikulli është i ndarë në 5 seksione, me çdo paragraf që fillon me shprehjen "Unë besoj". *Kredoja ime pedagogjike* është cituar në mbi 4100 vepra të ndryshme të hartuara më vonë nga fusha e arsimit dhe pedagogjisë dhe vazhdon të citohet e referohet në botimet aktuale si një dëshmi e ndikimit të qëndrueshëm të ideve të artikullit. 

## Përmbledhje 
### Çka është arsimi (edukimi) 
Sipas artikullit të John Dewey "My Pedagogic Creed" (1897), arsimi është aq individual sa e lejon shoqëria jonë. Ne (njerëzit) jemi të trajnuar në mënyrë të pandërgjegjshme që nga lindja. Sipa Dewey, vetëdija jonë sociale, mënyrat tona kulturore dhe ajo që vlerësojmë janë një model i një qenie shoqërore kolektive. Ne të gjithë jemi produkt i mjedisit tonë shoqëror që nga lindja deri në moshën madhore dhe vdekjen. Përfundimisht ne "bëhemi trashëgimtar të kapitalit të financuar të qytetërimit". Dewey thekson që më e mira individuale arrihet në frymën dhe për të mirën më të madhe. “Nëpërmjet këtyre kërkesave ai stimulohet të veprojë si anëtar i një uniteti, të dalë nga ngushtësia e tij origjinale e veprimit dhe ndjenjës dhe të konceptojë veten nga këndvështrimi i mirëqenies së grupit të cilit i përket”. Si anëtar i shoqërisë, ne jemi të kufizuar në gjuhën dhe kuptimet e saj, por edhe të fuqizuar prej saj.

Dewey beson se “procesi arsimor ka dy anë kryesore”. Ndikimet psikologjike dhe sociologjike janë dy anë të procesit arsimor që shkojnë dorë për dore; "Asnjëra nuk mund t'i nënshtrohet tjetrës ose të neglizhohet pa pasoja të këqija". Psikologjia siguron themelin e arsimit dhe edukimit ndërsa sociologjia ofron skenarin. Përveç nëse ajo që mësohet dhe mënyra se si ne mësojmë lidhet me jetën e nxënësve/studentëve, ajo mund të bëhet stresuese. Edhe notat e mira nuk janë një tregues i saktë i të mësuarit autentik. Nxënësit/studentët mund të privohen nga e drejta. Psikologjia dhe dinamika sociale duhet të ekzistojnë në lidhje me njëra-tjetrën për të krijuar një përvojë të vërtetë të brendshme. Sipas Dewey, është e rëndësishme të dimë se çfarë po ndodh në botë në përgjithësi. Duhet të shikohet gjithashtu bota e nxënësit/studentit për të siguruar suksesin që lidhet me fushën e tyre të arritjeve. "Ne gjithashtu duhet të jemi në gjendje t'i projektojmë ato në të ardhmen për të parë se cili do të jetë rezultati dhe përfundimi i tyre." Dewey mendon se ne duhet të shikojmë në të ardhmen individuale të çdo nxënësi a studenti dhe të shohim se cili është këndvështrimi i tyre dhe si mund të arrijmë atje - jo një këndvështrim kolektiv i përcaktuar nga pritshmëritë e përgjithshme shoqërore për sukses nga çdo person. Dewey thotë: "Për të ditur se çfarë është në të vërtetë një fuqi, duhet të dimë se cili është qëllimi, përdorimi ose funksioni i tij." Si përmbledhje, një nxënës/student nuk mund të arrijë pushtet mbi të ardhmen e tij derisa të dijë se cila mund të jetë e ardhmja e tij. Mësimdhënësit nuk mund t'i përgatisin nxënësit (studentët) për një të ardhme që nuk mund ta parashikojmë si rezultat i teknologjisë në ndryshim. Njerëzit mund të përgatiten vërtet për të ardhmen duke fuqizuar nxënësit (studentët). Sipas fjalëve të Dewey, "Ta përgatisësh atë për jetën e ardhshme do të thotë t'i japësh komandën e vetvetes". Mësimi praktik që përdor shqisat dhe kapacitetin e nxënësit/studentit krijon suksesin më të madh, të brendshëm dhe të jashtëm. John Dewey beson "se individi duhet të arsimohet dhe edukohet si individ social prandaj edhe shoqëria është një bashkim organik i individëve". Demonstrimi i këtij suksesi tregon një proces psikologjik. Duke shfrytëzuar aftësitë që rrjedhin nga të mësuarit efektiv psikologjik, faktorët social mund të njihen dhe trajtohen me sukses.

### Çka është shkolla 
Arsimi dhe edukimi janë procese sociale. Sipas besimit të tij, ai nuk duhet të përdoret për qëllime të përgatitjes për të jetuar në të ardhmen. Dewey thot mes tjerash: "Unë besoj se arsimi, është një proces jetese dhe jo një përgatitje për të jetuar në të ardhmen." Ne mund të ndërtojmë vetëvlerësimin e një fëmije jo vetëm në klasë, por në të gjitha aspektet e jetës së tij. Arsimi duhet t'u qëndrojë gjithmonë besnik fëmijëve dhe të përputhet me realitetin e tyre në mënyrë që të jetë i vërtetë. Dewey argumenton se disa fëmijë janë tepër të etiketuar dhe keqkuptuar, sepse ne heqim përvojat autentike duke mos e lidhur arsimin dhe edukimin me rendin natyror njerëzor. Më e rëndësishmja, thekson ai: "Jeta ekzistuese është aq komplekse saqë fëmija nuk mund të vihet në kontakt me të pa konfuzion apo shpërqendrim … dhe ai bëhet ose i specializuar në mënyrë të panevojshme ose përndryshe shpërbëhet."

Dewey beson se arsimi dhe shkolla duhet të jenë një vazhdimësi e shtëpisë. Sfondi personal është psikologjik dhe i hap rrugë ideve të reja. Kjo përmblidhet në citatin, "Është detyrë e shkollës të thellojë dhe zgjerojë ndjenjën e tij për vlerat e lidhura në jetën e tij shtëpiake." Aktualisht në shkolla jepet informacioni, mësohen mësime dhe formohen zakone, të ngjashme me modelin bankar të arsimit i kritikuar nga Paulo Freire në librin e tij të vitit 1970 *Pedagogjia e të shtypurve*.  Dewey thotë se kjo nuk është efektive. Aktiviteti dhe puna e përbashkët është jetike për unitetin dhe suksesin. Ai thotë gjithashtu, "Sistemet e tanishme arsimore, për aq sa shkatërrojnë ose neglizhojnë këtë unitet, e bëjnë të vështirë ose të pamundur marrjen e ndonjë kuptimi të mirëfilltë, të rregullit moral." Sipas kësaj kredoje, shkollën duhet ta shohim si një përvojë sociale. Mësimdhënësi është udhërrëfyesi që zgjedh se çfarë eksperience përkatëse do ta udhëheqë secilin fëmijë në procesin e arsimit dhe edukimit. Kur bëhet fjalë për vlerësimin, Dewey thotë se vlerësimi (notimi) duhet të jetë i rëndësishëm për përparimin e vetë fëmijës. Provimet duhet të përdoren për renditje shoqërore dhe jo për mirëmbajtje individuale.

### Lënda e mësimit 
Duke ndjekur shembullin e teorive të tjera të tij, Dewey beson se lënda duhet të pasqyrojë jetën reale të studentëve. Shkollat fokusohen në shumë lëndë, të cilat mund të mos pasqyrojnë përvojat aktuale të nxënësve. Vetë aktivitetet e fëmijës duhet të përcaktojnë kurrikulën. Për shembull, nxënësve u jepen shpesh mësime letërsie në fillim të përvojës mësimore, kur është shuma e ngjarjeve, duke e bërë lëndën relevante për përfundimin e mësimit; Kjo i jep nxënësit (studentit) kohë për të formuar pikëpamjet e tij ose të saj përpara se t'i tregohet se si historia ose dikush tjetër ka parë diçka. Duhet të jepet në fund si pasqyrim përmbledhës.

Sipas John Dewey, ne duhet t'i lëmë fëmijët të jenë konstruktivë dhe të hapin rrugët e tyre. "Unë besoj se mënyra e vetme për ta bërë një fëmijë të ndërgjegjshëm për trashëgiminë e tij shoqërore është t'i mundësojmë atij të kryejë ato lloje themelore të aktivitetit që e bëjnë qytetërimin atë që është." Dewey merr një këndvështrim konstruktiv. Ai thotë se ndonjëherë profesionet mund të jenë më të rëndësishme dhe duhet të jenë lëndë kryesore. Për të mësuar lëndët formale,nxënësit (studentët) duhet të jenë të relaksuar. Dewey shpjegon se për ta arritur këtë, ata duhet të jenë të kënaqur me atë që kanë mësuar deri në atë pikë sepse të gjitha lëndët janë të rëndësishme për jetën.

### Natyra e metodës 
# Dewey pohon se pjesëmarrja aktive e tejkalon shumë të mësuarit pasiv. Veprimi duhet të jetë para çdo gjëje tjetër. Ne krijojmë tek fëmijët perceptime negative për shkollën. Idetë vijnë nga lëvizja. Simbolet japin një pamje të pasaktë dhe jo të plotë të pamjes së madhe. Ato ndikojnë në aftësinë e nxënësit ose studentit për të menduar në mënyrë autentike.
# Parashikimi i mesazhit ndihmon me mbamendjen. Imazhet janë kaq të rëndësishme në gjenerimin e lidhjes me jetën e dikujt.
# Është detyra e mësimdhënësit t'u kushtojë vëmendje interesave të lulëzuara të nxënësve dhe t'i zgjerojë ato për një përvojë të veçantë mësimore. Interesi është fuqi dhe ne duhet ta mbajmë gjallë atë interes.
# Emocionet janë  të mirëseardhura në arsim. Ato janë pjesë e aspekteve të rëndësishme të të mësuarit.

### Shkolla dhe përparimi shoqëror 
Sipas fjalëve të John Dewey, "arsimimi është metoda themelore e përparimit dhe e progresit shoqëror". Vetëdija sociale formon perceptimet individuale. Edhe shoqëria ka detyrim të reformojë arsimin. Ne si shoqëri jemi përgjegjës për njëri-tjetrin. "Unë besoj se është punë e çdo personi të interesuar për arsimin që të këmbëngulë për shkollën si instrumentin parësor dhe më efektiv të përparimit dhe reformës shoqërore, në mënyrë që shoqëria të zgjohet për të kuptuar se çfarë përfaqëson shkolla dhe të zgjohet në domosdoshmëri. pajisja e mësimdhënësit (edukatorit) me mjete të mjaftueshme për të kryer detyrën e tij”. Arsimi është kombinimi perfekt i artit dhe shkencës. Dewey vëren se ne duhet ta përdorim individualitetin për të mirën më të madhe. Dewey pranon se mësimdhënia është fisnike dhe vetëmohuese prandaj mësimdhënësit janë ata që na tregojnë rrugën tonë.

## Shih edhe 
* Pedagogjia
* John Dewey
* Historia e arsimit
* Shkolla dhe shoqëria
* Historia e pedagogjisë
* Pedagogjia pragmatiste
* Demokracia dhe edukimi

## Referime