Hulumtimi arsimor

**Hulumtimi arsimor** i referohet mbledhjes dhe analizës sistematike të të dhënave në lidhje me fushën e arsimit. Hulumtimi mund të përfshijë një larmi metodash dhe aspekte të ndryshme të arsimit,përfshirë mësimin e studentëve,metodat e mësimdhënies, trajnimin e mësuesve dhe dinamikën e klases.  

Studiuesit e arsimit përgjithësisht pajtohen se hulumtimi duhet të jetë rigoroz dhe sistematik.Sidoqoftë,ka më pak marrëveshje për standardet specifike,kriteret dhe procedurat e hulumtimit.Studiuesit e arsimit mund të mbështeten në një larmi disiplinash duke përfshirë psikologjinë, sociologjinë, antropologjinë dhe filozofinë. Metodat mund të nxirren nga një sërë disiplinash.Përfundimet e nxjerra nga një studim individual kërkimor mund të kufizohen nga karakteristikat e pjesëmarrësve që u studiuan dhe kushtet në të cilat u krye studimi.  

## Karakteristikat e përgjithshme 
Gary Anderson përshkroi dhjetë aspekte të hulumtimit arsimor:

* Hulumtimi arsimor përpiqet të zgjidhë një problem.
* Hulumtimi përfshin mbledhjen e të dhënave të reja nga burime parësore ose të dorës së parë ose përdorimin e të dhënave ekzistuese për një qëllim të ri.
* Hulumtimi bazohet në përvojën e vëzhgueshme ose provat empirike.
* Hulumtimi kërkon vëzhgim dhe përshkrim të saktë.
* Hulumtimet në përgjithësi përdorin procedura të hartuara me kujdes dhe analiza rigoroze.
* Hulumtimi thekson zhvillimin e përgjithësimeve, parimeve ose teorive që do të ndihmojnë në të kuptuarit, parashikimin dhe / ose kontrollin.
* Hulumtimi kërkon ekspertizë - njohje me këtë fushë; kompetenca në metodologji; aftësi teknike në mbledhjen dhe analizimin e të dhënave.
* Hulumtimi përpiqet të gjejë një zgjidhje objektive, të paanshme të problemit dhe kërkon shumë mundime për të vërtetuar procedurat e përdorura.
* Hulumtimi është një aktivitet i qëllimshëm dhe i nxituar i cili është i drejtuar, por shpesh përsos problemin ose pyetjet ndërsa përparon kërkimi.
* Hulumtimet regjistrohen me kujdes dhe u raportohen personave të tjerë të interesuar në problem.

## Qasjet 
Ka qasje të ndryshme për kërkimin arsimor. Njëra është një qasje themelore,referuar gjithashtu si një qasje kërkimore akademike.Një qasje tjetër është kërkimi i aplikuar ose një qasje e hulumtimit të kontratës.Këto qasje kanë qëllime të ndryshme të cilat ndikojnë në natyrën e hulumtimit përkatës.

### Qasja themelore 
Kërkimet themelore ose akademike përqendrohen në kërkimin e së vërtetës ose zhvillimin e teorisë arsimore.Studiuesit me këtë sfond "studime të dizajnit që mund të testojnë, përsosin, modifikojnë ose zhvillojnë teori"..Në përgjithësi, këta studiues janë të lidhur me një institucion akademik dhe po kryejnë këtë hulumtim si pjesë e punës së tyre të diplomuar ose doktoraturës.

### Qasja e aplikuar 
Ndjekja e informacionit që mund të zbatohet drejtpërdrejt në praktikë njihet si kërkim i aplikuar ose kontraktual.Studiuesit në këtë fushë po përpiqen të gjejnë zgjidhje për problemet ekzistuese arsimore. Qasja është shumë më utilitariste pasi përpiqet të gjejë informacion që do të ndikojë drejtpërdrejt në praktikë. Studiuesit e zbatuar porositen nga një sponsor dhe janë përgjegjës për adresimin e nevojave të paraqitura nga punëdhënësi i tyre.Qëllimi i këtij studimi është "të përcaktojë zbatueshmërinë e teorisë dhe parimeve arsimore duke testuar hipoteza brenda mjediseve specifike".

### Krahasimi i hulumtimeve themelore dhe të aplikuara 
Më poshtë janë disa karakteristika përcaktuese të shkruara nga Gary Anderson për të krahasuar hulumtimet themelore (akademike) dhe të aplikuara (kontrata).

## Metodologjia 
Thelbesore për kërkimin arsimor është metoda shkencore.Metoda shkencore përdor pyetje të drejtuara dhe manipulim të variablave për të gjetur në mënyrë sistematike informacionin në lidhje me procesin e mësimdhënies dhe të të nxënit.Në këtë skenar pyetjet marrin përgjigje nga analiza e të dhënave që mblidhen posaçërisht për qëllimin e përgjigjeve së këtyre pyetjeve.Hipotezat shkruhen dhe më pas vërtetohen ose hidhen poshtë nga të dhënat që çojnë në krijimin e hipotezave të reja.Dy llojet kryesore të të dhënave që përdoren në këtë metodë janë cilësore dhe sasiore.

### Hulumtime cilësore 
Hulumtimi cilësor përdor të dhënat të cilat janë të natyrës përshkruese. Mjetet që përdorin studiuesit arsimorë në mbledhjen e të dhënave cilësore përfshijnë: vëzhgimet, kryerjen e intervistave, kryerjen e analizave të dokumenteve dhe analizimin e produkteve pjesëmarrëse si revista, ditarë, imazhe ose blogje.

### Llojet e hulumtimit cilësor 
* Studim rasti 
* Etnografia 
* Kërkime fenomenologjike 
* Hulumtim narrativ 
* Hulumtime historike 

### Hulumtime sasiore 
Hulumtimi sasior përdor të dhëna që janë numerike dhe bazohen në supozimin se numrat do të përshkruajnë një realitet të vetëm.Statistikat shpesh zbatohen për të gjetur marrëdhëniet midis variablave.

### Llojet e hulumtimit sasior 
* Hulumtimi përshkrues i studimit 
* Hulumtimi eksperimental
* Hulumtim me një temë të vetme 
* Hulumtim shkak-krahasues 
* Hulumtimi korrelativ 
* Meta-analiza

### Metodat e përziera (pragmatike) 
Ekziston gjithashtu një shkollë e re mendimi që këto derivate të metodës shkencore janë tepër reduksioniste në natyrë. Meqenëse hulumtimi arsimor përfshin disiplina të tjera të tilla si psikologjia, sociologjia, antropologjia, shkenca dhe filozofia dhe i referohet punës së bërë në një larmi të gjerë kontekstesh është propozuar që studiuesit të përdorin "qasje të shumta kërkimore dhe interpretime teorike ".Kjo mund të nënkuptojë përdorimin e një kombinimi të metodave cilësore dhe sasiore, si dhe metodologjisë së përbashkët nga fushat e përmendura më sipër. Në kërkimet shoqërore, ky fenomen quhet triangulation (shkenca shoqërore) .Kjo ide është përmbledhur mirë nga puna e Barrow në tekstin e tij Një hyrje në filozofinë e arsimit:

### Llojet e metodave të përziera 
* Hulumtim veprimi    
* Vlerësimi i programit  

Në analizën e metodave të përziera, mund të përdoren mënyrat e mëposhtme;

* *Metoda shpjeguese e përzier:* fillon me sasi, e ndjekur nga të dhëna dhe rezultate cilësore
* *Metoda e përzier eksploruese:* fillon me cilësinë e ndjekur nga të dhënat sasiore dhe rezultatet
* *Metoda e përzier me triangulim* : të gjitha të dhënat dhe rezultatet analizohen njëkohësisht,

## Bazuar në disiplinë 
**Hulumtimi mbi arsimin i bazuar në disiplinë** ( **DBER** ) është një ndërmarrje kërkimore ndërdisiplinore që "heton të mësuarit dhe mësimdhënien në një disiplinë [normalisht nga fushat STEM ] nga një perspektivë që reflekton përparësitë e disiplinës, botëkuptimin, njohuritë dhe praktikat". Shembujt përfshijnë:

* Hulumtimi i arsimit astronomik (AER)
* Hulumtimi i arsimit biologjik (BER)
* Hulumtimi i arsimit kimik (CER)
* Hulumtimi i arsimit në shkencat kompjuterike (CSER), gjithashtu hulumtimi i arsimit kompjuterik
* Hulumtimi i arsimit inxhinierik (EER)
* Hulumtimi i arsimit gjeoshkencor (GER)
* Hulumtimi i arsimit në matematikë (MER)
* Hulumtimi i edukimit të fizikës (PER)

## Results 
Në vitin 2014, *Studiuesi Arsimor* publikoi një përmbledhje të të gjithë historisë së botimeve të 100 revistave arsimore me faktorët më të lartë të ndikimit pesë-vjeçar që zbuluan se nga 164,589 artikuj botuar vetëm 221 artikuj (ose 0.13 përqind) ishin përpjekje për replikime të studimeve të mëparshme.Vetëm 28.5 përqind e studimeve të replikimit ishin replikime direkte sesa replikime konceptuale (dmth. Përdorimi i një metode tjetër eksperimentale për të testuar të njëjtën hipotezë ).48.2 përqind e replikimeve u kryen nga i njëjti ekip kërkimor si studimi origjinal, dhe kur i njëjti ekip kërkimor publikoi studimet e replikimit në të njëjtat revista,88.7 përqind e replikimeve ishin të suksesshme ndërsa vetëm 70.6 përqind ishin të suksesshme kur u botuan në një tjetër ditar Kur studiues të ndryshëm u përpoqën të përsërisnin gjetjet, vetëm 54 përqind e replikimeve ishin të suksesshme.  

Në lidhje me paragjykimet e botimeve dhe  hacking, së bashku me 288 revista të tjera psikologjike dhe mjekësore, *Revista Britanike e Psikologjisë Arsimore*, *Gazeta Kanadeze e Psikologjisë Shkolla*, *Kufijtë në Edukim*, *Tremujori i Gifted Child*, *Revista e Psikologjisë Arsimore*, *Revista e Kërkimit në Lexim*, dhe *Mind, Brain dhe Edukimi* kanë miratuar një vlerësim të kolegëve të verbër ndaj rezultateve ku studimet pranohen jo në bazë të gjetjeve të tyre dhe pasi të kenë përfunduar studimet, por para se të kryhen studimet dhe mbi bazen e ashpersise metodologjike e projekteve të tyre eksperimentale dhe justifikimet teorike për teknikat e tyre të analizës statistikore para se të bëhet mbledhja ose analiza e të dhënave. Analiza e hershme e reformave të tilla ka vlerësuar se 61 përqind e studimeve të verbër për rezultate kanë çuar në rezultate të pavlefshme, në krahasim me një vlerësim prej 5 deri në 20 përqind në hulumtimet e mëparshme psikologjike.

## Shiko gjithashtu 
* Arsimi
* Hulumtimi
* Edukologjia
* Metodologjia
* Arsimi shkencor
* Teknologjia arsimore
* Metodologjia e pedagogjisë

## Literatura 
* 
* 
* Furlong, J. dhe Oancea, A. (2008) Vlerësimi i Cilësisë në Kërkimin e Zbatuar dhe të Bazuar në Praktikë. Vazhdimi i debatit. Londër, Routledge. https://www.routledge.com/Assessing-quality-in-applied-and-practice-based-research-in-education/Furlong-Oancea/p/book/9780415448017 .

## Referime