Siegbert Tarrasch

**Siegbert Tarrasch** (; 5 mars 1862 – 17 shkurt 1934) ishte një shahist gjerman, i konsideruar të ketë qenë ndër lojtarët më të fortë dhe teoricienët më me ndikim të fundit të shekullit të 19-të dhe fillimit të shekullit të 20-të.

## Jeta
Tarrasch ka lindur në Breslau, në atë që atëherë ishte Silesia Prusiane dhe tani është Polonia. Pasi mbaroi shkollën në vitin 1880, ai u largua nga Breslau për të studiuar mjekësi në Berlin dhe më pas në Halle. Me familjen u vendos në Nyrëmberg të Bavarisë dhe më vonë në Mynih, duke krijuar një praktikë të suksesshme mjekësore. Ai kishte pesë fëmijë. Tarrasch ishte jehud, u konvertua në Krishterim në vitin 1909, dhe ishte një gjerman patriot që humbi një djalë në Luftën e Parë Botërore, megjithatë ai u përball me antisemitizmin në fazat e hershme të Rajhut të Tretë.

## Karriera e shahut
parapamje|majtas|upright|Siegbert Tarrasch
Një mjek me profesion, Tarrasch mund të ketë qenë lojtari më i mirë në botë në fillim të viteve 1890. Ai shënoi shumë kundër kampionit të vjetër të botës Wilhelm Steinitz në turne (+3−0=1), por refuzoi një mundësi për të sfiduar Steinitz për titullin botëror në vitin 1892 për shkak të kërkesave të praktikës së tij mjekësore.

[parapamje|Tarrasch dhe [Mikhail Chigorin në Shën Petersburg, 1893]]
Menjëherë më pas, në Shën Petersburg në 1893, Tarrasch barazoi një ndeshje të vështirë kundër kundërshtarit të Steinitz, Mikhail Chigorin (+9−9=4) pasi priti pjesën më të madhe të rrugës. Ai gjithashtu fitoi katër turne të mëdhenj me radhë: Breslau 1889, Manchester 1890, Dresden 1892 dhe Leipzig 1894.

Megjithatë, pasi Emanuel Lasker u bë kampion bote i shahut në 1894, Tarrasch nuk mund të ndeshej me të. Fred Reinfeld shkroi: "Tarrasch ishte i destinuar të luante violinën e dytë për pjesën tjetër të jetës së tij." Për shembull, Lasker shënoi shumë më mirë kundër kundërshtarëve të ndërsjellë, p.sh. kundër Chigorin, Tarrasch kishte +2 mbi 34 ndeshje ndërsa Lasker shënoi +7 në 21; kundër Akiba Rubinstein, Tarrasch ishte −8 pa asnjë fitore, ndërsa Lasker shënoi +2−1=2; kundër David Janowski, Tarrasch shënoi +3 krahasuar me +22 të Laskerit; kundër Géza Maróczy, Tarrasch ishte +1 mbi 16 ndeshje ndërsa Lasker shënoi +4−0=1, kundër Richard Teichmann Tarrasch shënoi +8−5=2, ndërsa Lasker e mundi atë të katër ndeshjet e turneut. Megjithatë, Tarrasch pati një rezultat të ngushtë plus kundër Harry Nelson Pillsbury prej +6−5=2, ndërsa Lasker ishte edhe +5−5=4. Megjithatë, Tarrasch mbeti një lojtar i fuqishëm, duke shkatërruar Frank Marshall në një ndeshje në 1905 (+8−1=8), dhe duke fituar Ostendin 1907 mbi Schlechter, Janowski, Marshall, Burn, dhe Chigorin.

Nuk kishte dashuri të humbur mes Tarrasch dhe Lasker. Historia thotë se kur ata u prezantuan në hapjen e ndeshjes së tyre të kampionatit të vitit 1908, Tarrasch klikoi me takat e tij, u përkul fort dhe tha: "Për ty, Dr. Lasker, kam vetëm tre fjalë, shah dhe mat" - më pas u largua. Kur Lasker më në fund ra dakord për një ndeshje titulli në 1908, ai mundi Tarrasch në mënyrë bindëse +8−3=5.

Tarrasch vazhdoi të ishte një nga lojtarët kryesorë në botë për një kohë. Ai përfundoi i katërti në turneun shumë të fortë të shahut të Shën Petersburg 1914, pas vetëm kampionit botëror Lasker dhe kampionëve të ardhshëm të botës José Raúl Capablanca dhe Alexander Alekhine, dhe përpara Marshall, Ossip Bernstein, Rubinstein, Nimzowitsch, Blackburne, Janowski, dhe Gunsberg. Fitorja e tij kundër Capablanca në raundin e 19-të, megjithëse shumë më pak e famshme se fitorja e Lasker kundër Capablanca në raundin e mëparshëm, ishte thelbësore për t'i mundësuar Lasker të arrinte fitoren e tij të famshme nga prapa mbi Capablanca në turne. Ky turne ishte ndoshta kënga e mjellmës së Tarrasch, sepse karriera e tij në shah nuk ishte shumë e suksesshme pas kësaj, megjithëse ai ende luajti disa lojëra shumë të vlerësuara.

Tarrasch humbi +0-5=1 nga Lasker në një ndeshje të vitit 1916.

## Mësimet e shahut
Tarrasch ishte një shkrimtar shahu me shumë ndikim dhe quhej *Praeceptor Germaniae*, që do të thotë "Mësues i Gjermanisë". Ai mori disa nga idetë e Wilhelm Steinitz (p.sh. kontrolli i qendrës, çifti i oficerit, avantazhi i hapësirës) dhe i bëri ato më të arritshme për shahistin mesatar. Në zona të tjera, ai u largua nga Steinitz. Ai theksoi lëvizshmërinë e pjesëve shumë më tepër sesa Steinitz dhe nuk i pëlqente pozicionet e ngushta, duke thënë se ato "kishin mikrobin e humbjes".

Tarrasch formuloi një rregull shumë të rëndësishëm në lojërat e fundit të torrës që shpesh quhet rregulli Tarrasch:

:Torrat i *përkasin* ushtarëve kalues, prapa tyre për të mbështetur përparimin e tyre, prapa armikut për të penguar përparimin e tyre.

## Përplasja me shkollën hipermoderne
Tarrasch ishte një objektiv i shkollës hipermoderne, të udhëhequr nga Richard Réti, Aron Nimzowitsch, dhe Savielly Tartakower, të cilët të gjithë kritikuan idetë e tij si dogmatike. Megjithatë, shumë mjeshtër modernë e konsiderojnë lojën aktuale të Tarrasch si jo dogmatike. Sipas mjeshtrit të madh amerikan, Andrew Soltis, shahu i Tarrasch ishte "gjithçka rreth lëvizjes së figurave".

Si një shembull i stilit të tij të lojës, shihni fitoren e tij kundër Louis Paulsen (Nuremberg 1888):

:**1. e4 e6 2. d4 d5 3. e5 c5 4. c3 Nc6 5. Nf3 Qb6 6. Bd3 cxd4** Tarrasch i jep kësaj një pikëçuditëse dhe thekson se 6...Bd7 lejon 7.dxc5 me një lojë të mirë. Megjithatë, shumica e llogarive i japin Nimzowitsch një shpikje të tillë hipermoderne anti-dogmatike kur ai luajti 7.dxc5 kundër Gersz Salwe pothuajse një çerek shekulli më vonë. **7. cxd4 Bd7 8. Be2 Nge7 9. b3 Nf5 10. Bb2 Bb4+ 11. Kf1 Be7 12. g3 a5 13. a4 Rc8 14. Bb5 Nb4 15. Bxd7+ Kxd7 16. Nc3 Nc6 17. Nb5 Na7 18. Nxa7 Qxa7 19. Qd3 Qa6 20. Qxa6 bxa6 21. Kg2 Rc2 22. Bc1 Rb8 23. Rb1 Rc3 24. Bd2 Rcxb3 25. Rxb3 Rxb3 26. Bxa5 Rb2 27. Bd2 Bb4 28. Bf4 h6 29. g4 Ne7 30. Ra1 Nc6 31. Bc1 Rc2 32. Ba3 Rc4 33. Bb2 Bc3 34. Bxc3 Rxc3 35. Rb1 Kc7 36. g5 Rc4 37. gxh6 gxh6 38. a5 Ra4 39. Kg3 Rxa5 40. Kg4 Ra3 41. Rd1 Rb3 42. h4 Ne7 43. Ne1 Nf5 44. Nd3 a5 45. Nc5 Rc3 46. Rb1 Nxd4 47. Na6+ Kd8 48. Rb8+ Rc8 49. Rb7 Ke8 50. Nc7+ Kf8 51. Nb5 Nxb5 52. Rxb5 Ra8 53. f4 a4 54. Rb1 a3 55. f5 a2 56. Ra1 Ra4+ 57. Kh5 Kg7 58. fxe6 fxe6 59. Rg1+ Kh8 60. Ra1 Kh7 61. Rg1 a1=Q 62. Rg7+ Kh8  0–1**

## Kontributi në teorinë e hapjes
Një numër hapjesh shahu janë emëruar pas Tarrasch, me më të dukshmet:

*Mbrojtja Tarrasch, linja e preferuar e Tarrasch kundër Gambit të Mbretëreshës, në të cilën Ziu merr ushtarin e një mbretëreshe të izoluar: 1.d4 d5 2.c4 e6 3.Nc3 c5!? 4.cxd5 exd5. Një linjë kryesore është atëherë 5.Nf3 Nc6 6.g3 Nf6 7.Bg2 Be7 8.0-0 0-0. Tarrasch shpalli në mënyrë të famshme: "E ardhmja do të vendosë se kush ka gabuar në vlerësimin e kësaj mbrojtjeje, unë apo bota e shahut!"; sot konsiderohet i shëndoshë, megjithëse jo i modës.
*Variacioni Tarrasch i Mbrojtjes Franceze (3.Nd2), të cilin Tarrasch në fund të karrierës së tij e konsideroi të hedhur poshtë nga 3...c5 4.exd5 exd5, me Ziun përsëri që "përvetëson" një ushtar të izoluar të mbretëreshës. Kjo nuk mendohet si një përgënjeshtrim sot, por është ende një nga linjat më të rëndësishme të Ziut.
*Variacioni Tarrasch i Ruy Lopez, i njohur zakonisht si Mbrojtja e Hapur (1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bb5 a6 4.Ba4 Nf6 5.0-0 Nxe4).

## Referime