Teoria e edukimit

**Teoria e edukimit** kërkon të njohë, kuptojë dhe parashikojë politikat dhe praktikat arsimore. Teoria e edukimit përfshin shumë degë, si pedagogjia, andragogjia, kurrikula, mësimi dhe politika arsimore, organizimi dhe lidershipi. Mendimi edukativ është i informuar nga shumë disiplina, si historia, filozofia, sociologjia dhe psikologjia .

Për shembull, një teori kulturore e edukimit merr në konsideratë se si arsimimi ndodh në të gjithë kulturën, duke përfshirë burgjet, shtëpitë dhe institucionet fetare si dhe shkollat.   Shembuj të tjerë janë teoria e sjelljes e edukimit që vjen nga psikologjia edukative dhe teoria funksionaliste e edukimit që vjen nga sociologjia e edukimit. 

Përpjekjet e para të njohura për të kuptuar arsimin në Evropë ishin nga filozofët dhe sofistët klasikë grekë, por ka edhe dëshmi të diskutimeve bashkëkohore (ose edhe të mëparshme) midis studiuesve arabë, indianë dhe kinezë.

## Teoritë e edukimit 
### Eksperimentalizmi i John Dewey 
Ka pasur tituj të shumtë që janë dhënë në teorinë arsimore të amerikanit John Dewey : Pragmatizmi instrumentalist, për të treguar se ai ndërthur filozofinë pragmatiste amerikane dhe teorinë e dijes si një instrument; Aktivizmi eksperimental, sepse ka qenë një nga figurat më të shquara në arsimin e ri apo aktiv dhe ka kuptuar që përvoja ishte boshti i sistemeve të tij. si ju

Wynne shpreh konceptimin evolucionar, të natyrës darviniane, të pranuar nga filozofi amerikan, ndërkohë që kërkon një edukim gjithëpërfshirës ose universal; **Teoria gjenetike dhe sociale** e edukimit sipas fjalëve të Claparéde, pasi fëmija duhet të edukohet në përputhje me prirjet dhe prirjet e tij ose të saj, të studiojë aftësitë njerëzore së bashku dhe jo në mënyrë të pavarur, dhe e përgatit studentin që të përshtatet me shoqërinë në të cilën ndodhet. i zhytur, përveçse është përfaqësuesi më i vërtetë i funksionalizmit amerikan, megjithëse J. R. Anegel ishte figura kurorëzuese; eksperimentalizmi, sepse përvoja është koncepti kapital në epistemologjinë Deweyan; instrumentalizëm, edhe me aromë epistemologjike, siç do ta shohim në këtë kapitull; dhe operacionalizmi, sepse në çështjet e dijes ai përvetëson një qëndrim operacional, i cili kushtëzon të gjithë teorinë e tij arsimore.

Eksperimentalin e Fëmijëve, të cilin e konsideronte gjithmonë një laborator të vërtetë pedagogjik. Ka autorë që mendojnë se J. Dewey mësoi nga evolucionizmi tre nga konceptet kryesore të teorisë së tij arsimore: nocionin e përvojës, natyrën e njeriut dhe të mendimit njerëzor dhe mohimin e qëllimeve fikse.

J. Dewey nuk ishte një biheviorist në psikologji, por një funksionalist, por koncepti i instrumentit, i aplikuar nga bihejviorizmi në muskuj dhe nerva, formoi kuptimin operacional dhe instrumentalist të epistemologjisë dhe teorisë së tij arsimore.

### Marksizmi si teori edukative 
Njohuria njerëzore ka karakter relativ. Nga pikëpamja sasiore është relative, në kuptimin që ne dimë më shumë për realitetin sesa brezat e kaluar, ndërsa brezat e ardhshëm do të tejkalojnë gjendjen e tanishme të dijes. Ai është cilësisht relativ, në kuptimin që kuptimi i fakteve të njohura sot do të përmirësohet brez pas brezi, pasi njeriu zbulon gjithnjë e më shumë marrëdhënien e tij me fakte të tjera të panjohura sot. 

## Mendimi edukativ 
Mendimi edukativ nuk i referohet domosdoshmërisht ndërtimit të teorisë aq shumë sa "analizës reflektuese të çështjeve dhe problemeve arsimore nga këndvështrimi i disiplinave të ndryshme". 

## Teoricienët e arsimit 
* Michael Apple
* Bill Ayers
* Albert Bandura
* Charles Beard
* Allan Bloom
* Catharine Beecher
* John Dewey
* Kieran Egan
* Paulo Freire
* Howard Gardner
* Henry Giroux
* John Holt
* Mary Wollstonecraft
* John Locke
* Gloria Jean Watkins
* Robert Hutchins
* Jane Addams
* Ivan Illich
* David A. Kolb
* Peter McLaren
* Ellen Swallow Richards
* Jerome Bruner
* Richard Mitchell
* Maria Montessori
* Alexander Sutherland Neill
* Jean Piaget
* Jean-Jacques Rousseau
* Domingo Faustino Sarmiento
* Rudolf Steiner
* Max Stirner
* Burrhus Frederic Skinner

## Shih edhe 
* Pedagogjia
* Edukologjia
* Filozofia e edukimit
* Disiplinat e pedagogjisë
* Pedagogjia dhe shkencat tjera

## Referime