Martin Luther King

**Martin Luther King Jr.** (lindur Michael King Jr.; 15 janar 1929 - 4 prill 1968) ishte një ministër dhe aktivist baptist amerikan i cili u bë zëdhënësi dhe udhëheqësi më i dukshëm në lëvizjen për të drejtat civile nga viti 1955 deri në vrasjen e tij në 1968. Një udhëheqës i kishës afrikano-amerikane dhe djali i aktivistit dhe ministrit të hershëm të të drejtave civile Martin Luther King Sr., Mbreti avancoi të drejtat civile për njerëzit me ngjyrë në Shtetet e Bashkuara përmes jodhunës dhe mosbindjes civile, i frymëzuar nga besimet e tij të krishtera dhe aktivizmi jo i dhunshëm i Mahatma Gandi. Roli i tij në udhëheqjen e kauzës së të drejtave civile në Jug ndryshonte në stil nga qëndrimet e mëparshme akomoduese të përfaqësuara nga Booker T. Washington dhe udhëheqësi i fraksionit zezak Perry Wilbon Howard II.

King mori pjesë dhe udhëhoqi marshime për të drejtën e votës, desegregimin, të drejtat e punës dhe të drejta të tjera civile. Ai mbikëqyri bojkotin e autobusëve të Montgomery në 1955 dhe më vonë u bë presidenti i parë i Konferencës së Udhëheqjes së Krishterë Jugore (SCLC). Si president i SCLC, ai udhëhoqi Lëvizjen e pasuksesshme Albany në Albany, Georgia, dhe ndihmoi në organizimin e disa prej protestave jo të dhunshme të vitit 1963 në Birmingham, Alabama. King ishte një nga udhëheqësit e marshimit të vitit 1963 në Uashington, ku mbajti fjalimin e tij "I Have a Dream" në shkallët e Memorialit të Lincoln. Lëvizja për të drejtat civile arriti përfitime thelbësore legjislative në Aktin e të Drejtave Civile të vitit 1964, Aktin e të Drejtave të Votimit të vitit 1965 dhe Aktin e Strehimit të Drejtë të vitit 1968.

SCLC vuri në praktikë taktikat e protestës jo të dhunshme me njëfarë suksesi duke zgjedhur në mënyrë strategjike metodat dhe vendet në të cilat u zhvilluan protestat. Pati disa përplasje dramatike me autoritetet segregacioniste, të cilët ndonjëherë bëheshin të dhunshëm. Disa herë King do të burgosej. Drejtori i Byrosë Federale të Hetimit (FBI) J. Edgar Hoover e konsideroi Kingun një radikal dhe e bëri atë objekt të COINTELPRO-së së FBI-së që nga viti 1963, përpara. Agjentët e FBI-së e hetuan atë për lidhje të mundshme komuniste, spiunuan jetën e tij personale dhe e regjistruan fshehurazi, dhe në vitin 1964, i dërguan Kingut një letër anonime kërcënuese, të cilën ai e interpretoi si një përpjekje për ta detyruar atë të kryente vetëvrasje.

Më 14 tetor 1964, King fitoi Çmimin Nobel për Paqen për luftimin e pabarazisë racore përmes rezistencës jo të dhunshme. Në vitin 1965, ai ndihmoi në organizimin e dy nga tre marshimet e Selmës në Montgomery. Në vitet e tij të fundit, ai zgjeroi fokusin e tij për të përfshirë kundërshtimin ndaj varfërisë, kapitalizmit dhe Luftës së Vietnamit. Në vitin 1968, King po planifikonte një pushtim kombëtar të Uashingtonit, DC, që do të quhej Fushata e Popullit të Varfër, kur u vra më 4 prill në Memphis, Tenesi. Vdekja e tij u pasua me zi kombëtare, si dhe zemërim që çoi në trazira në shumë qytete të SHBA. King u nderua pas vdekjes me Medaljen Presidenciale të Lirisë në 1977 dhe Medaljen e Artë të Kongresit në 2003. Dita e Martin Luther King Jr u ​​krijua si festë në qytete dhe shtete në të gjithë Shtetet e Bashkuara duke filluar nga viti 1971; festa u miratua në nivel federal nga legjislacioni i nënshkruar nga Presidenti Ronald Reagan në 1986. Qindra rrugë në SHBA janë riemërtuar për nder të tij dhe qarku më i populluar në shtetin e Uashingtonit u ridedikua për të. Memoriali i Martin Luther King Jr. në Qendrën Kombëtare në Uashington, D.C., u kushtua në vitin 2011.

## Jeta në rini 
Martin Luther King, Jr., lindi më 15 janar 1929, në Atlanta, Georgia.  Ai ishte biri i Martin Luther King, Sr. dhe Alberta Williams King.  Babai i King ka lindur në "Michael King" dhe Martin Luther King, Jr., u emërua fillimisht "Michael King, Jr.", derisa familja udhëtoi në Evropë në 1934 dhe vizitoi Gjermanin. Babai i tij i ndryshoj për dy emrat e tyre për nder të liderit gjerman  protestant Martin Luther.  Ai kishte një motër më të vjetër, Willie Christine King, dhe një vëlla më të vogël, Alfred Daniel Williams King.

King u martua me Coretta Scott, në 18 qershor, 1953, në lëndinë të shtëpisë e prindërve të saj në qytetin e vet të Heiberger, Alabama.
King dhe Scott kishin katër fëmij; Yolanda King, Martin Luther King III, Dexter Scott King, and Bernice King.

King u bë pastor i Dexter Avenue Baptist Church në Montgomery, Alabama kur ai ishte 25 vjeç në 1954.

## Edukimi 
U diplomua doktor ne filozofi.

## Bibliografia 
* *Stride toward freedom; the Montgomery story* (1958)
* *The Measure of a Man* (1959)
* *Strength to Love* (1963)
* ''Why We Can't Wait* (1964)
* *Where do we go from here: Chaos or community?* (1967)
* *The Trumpet of Conscience* (1968)
* *A Testament of Hope : The Essential Writings and Speeches of Martin Luther King, Jr.* (1986)
* *The Autobiography of Martin Luther King, Jr.* (1998), ed. Clayborne Carson

## Burimi 
## Lidhje të jashtme 
* The King Center
* "Martin Luther King Jr. Collection", Morehouse College, RWWL
* Photo Essay: "The Last Days of Martin Luther King, Jr.", *Time*
* The Martin Luther King, Jr. Papers Project
* MLK online
* Martin Luther King Jr., "A New Sense of Direction (1968)"
* "Martin Luther King Jr.", *The Seattle Times*
* Speeches of Martin Luther King
* 1956 Comic Book: *Martin Luther King and the Montgomery Story*
* Kirk, John A., "Martin Luther King, Jr." , *New Georgia Encyclopedia*
* "Martin Luther King, Jr. and the Global Freedom Struggle", online encyclopedia, chronology and document library, The Martin Luther King, Jr. Research and Education Institute, Stanford University.
* "Interview with Dr. Kenneth Clark" , PBS
* "Martin Luther King, Jr.", *Encyclopedia of Alabama*
* Martin Luther King Jr.: Peacemaker - a slideshow by *Life* magazine

### Video dhe audio materiale 
* Audio from April 1961 King, "The Church on the Frontier of Racial Tensions" - speech at Southern Seminary
* Dr. Martin Luther King, Jr., 1929-1968 - one hour documentary report by *Democracy Now!''
* Audio recordings of King speeches including "I Have a Dream"
* Martin Luther King, Jr. Historic Speeches and Interviews
* Video of speeches - "I Have a Dream" and "I've Been to the mountaintop"
* "I Have a Dream" Hiphop song sampling
* The New Negro, King interviewed by J. Waites Waring
* "I Have a Dream" speech video
* "Beyond Vietnam" speech text and audio
* YouTube clip of "How Long? Not Long!" speech
* YouTube clip of "Mountaintop" speech
* King Institute Encyclopedia multimedia