Lumbarda

parapamje|250x250px| Panorama e Lumbardës
**Lumbarda** () është një fshat i vogël dhe një komunë e vendosur në skajin lindor të Korçulës në Kroaci, 7 kilometra larg qytetit të Korçulës .  Një rrugë që kalon nëpër një zonë piktoreske me pyje pishe dhe ullishte që lidh këto dy vende. Lumbarda është e rrethuar nga vreshta ranore (vera e bardhë e famshme " Grk " e prodhuar nga rrushi vendas me të njëjtin emër) dhe plazhe me rërë si Vela Pržina, Bilin Žal dhe Tatinja. Lumbarda është një qendër turistike, ku shumica nga 1200  banorët e saj janë aktivë në shërbimin turistik lokal (akomodim privat, ekskursion turistik në ishujt Mljet dhe Lastovë dhe rreth ishujve të arkipelagut të Korçulës, ekskursione për zhytje në skuba etj.) por janë gjithashtu verë - kultivues, peshkatarë dhe gurëpunues. Lumbarda ka një histori të pasur të ruajtur në dokumente të shkruara që datojnë më shumë se 2000 vjet më parë.
## Historiku 
Gjatë gjithë historisë së saj, Lumbarda ishte një rajon që ndërthurte kombe dhe kultura të ndryshme. Bazuar në hulumtimet aktuale, banorët e parë ishin ilirët, të cilët sunduan ishullin gjatë epokës së bronzit dhe hekurit. Artefaktet e tyre mund të gjenden në varre dhe pirgje strategjike guri, të përqendruara kryesisht në zonat perëndimore të Lumbardës. Sot mund të gjesh shumë toponime gjeografike me emrin Lumbardhë në Shqipëri dhe Kosovë.
djathtas|parapamje|302x302px| Psephisma e Lumbardës
Me ndërhyrjen e interesave greke në Adriatik, ishulli hoqi dorë nga harresa e tij historike duke u bërë i njohur si Korkyra Melaina (e zezë). Rajoni kishte një rëndësi të madhe për grekët, duke krijuar dy vendbanime në Korkirin e Zi.  Vendbanimi i mëvonshëm u themelua në shekullin III në Lumbarda. Mbishkrimet më të njohura dhe më domethënëse prej guri antik të gjetura në Republikën e Kroacisë dëshmojnë për këtë ngjarje historike.

Psefisma Lumbarda ruhet në Muzeun Arkeologjik në Zagreb.  Dekreti paraqet detajet e veçanta rreth krijimit të kolonisë. Teksti, ndër të tjera, jep të dhëna për grekët e ishullit Isa (sot Vis) duke krijuar vendbanimin mbi bazën e një marrëveshjeje paraprake me përfaqësuesit e Ilirisë vendase, Pil dhe djalin e tij Daz. Lumbarda Psefisma u zbulua në majën e kodrës Koludrt, ku ka shumë të ngjarë të ketë qenë dikur qyteti Isian. Disi në jug, në zonën e Sutivanit, ndodhet kolonia e nekropolit nga e cila burojnë vazot greke, që tani ruhen në Muzeun e qytetit të Korçulës.

Kolonia greke caktoi fillimin e fundit të epokës ilire në Korçula, por rënia e tyre e vërtetë ndodhi gjatë pushtimit nga perandori romak Octavian në vitin 35 pes  Shumë shpejt pas kësaj ngjarje dramatike, familjet e para romake mbërritën në ishull. Njëra prej këtyre familjeve zotëronte një vilë të bollshme që daton në shekullin I dhe ndodhej në rajonin e Knežina në zonën Vila Lumbardiane. Përveç sipërfaqes totale të ndërtesës, ajo është veçanërisht e rëndësishme për shkak të mënyrës së ndërtimit të saj – e bërë nga blloqe të vogla piramidale të vendosura në një rrjetë të pjerrët. Teknika është opus reticulatum, tipike për rajonet romake në Itali, prandaj vila lumbardiane është një rast unik në bregun lindor të Adriatikut. Mbetjet e rëndësishme romake gjenden gjithashtu në rajonet Koludrt dhe Sutivan. Në këtë të fundit u zbulua një objekt termik që i përket një vendbanimi më të vogël me nekropol përkatës. Për më tepër, në akuariumin Lumdardian ka dëshmi të një guroreje romake në ishujt Sutvara, Vrnik dhe Kamenjak. Epoka e fundit antike u ruajt në rajon kryesisht përmes mbetjeve që lidhen me epokën e hershme të krishterë. Nga të gjitha mbetjet, më e ruajtura është kapela e Shën Barbarës në ishullin Sutvara, që daton në shekullin VI kohë kur Lumbarda ra nën sundimin bizantin.

## Shih edhe 
* Iliria
* Korçula
* Kroacia
* Dalmacia

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*Lumbarda tourist board 
*Lumbarda online 
*History of Lumbarda at www.korcula.net