Mbrëmjet Poetike të Strugës

**Mbrëmjet Poetike të Strugës** është një festival ndërkombëtar vjetor i poezisë i mbajtur në Strugë, Maqedonia e Veriut. Gjatë disa dekadave të ekzistencës së tij, festivali ka shpërblyer me çmimin e tij më të vlefshëm, "Kurora e Artë", disa nga poetët më të njohur ndërkombëtarë, duke përfshirë: Mahmoud Darwish, Sachchidananda Hirananda Vatsyayan Agyey, W. H. Auden, Joseph Brodsky, Allen Ginsberg, Bulat Okudzhava, Pablo Neruda, Eugenio Montale, Léopold Sédar Senghor, Artur Lundkvist, Hans Magnus Enzensberger, Nichita Stănescu, Ted Hughes, Ko Un, Adunis, Makoto Ooka, Miroslav Krleža, Yehuda Amichai, Seamus Heaney, Tomas Gösta Tranströmer si dhe autorë vendas si Blaže Koneski dhe Mateja Matevski.

## Historia 
[thumb|upright|Zyrat e *Mbrëmjeve Poetike të Strugës* në [Struga|Strugë, Maqedonia e Veriut]]
[thumb|Bordi memorial i [Andrey Voznesensky në *Parkun e Poezisë* në Strugë]]
[thumb|Bordi memorial i [Yiannis Ritsos]]
[thumb|Bordi memorial i [Rafael Alberti]]
[thumb|Bordi memorial i [Hans Magnus Enzensberger]]

Festivali filloi në vitin 1961 në Strugë, me poetë që jetonin vetëm në Maqedoni, derisa në vitin 1963 e zgjeroi listën e vet me pjesëmarrës nga e gjithë Jugosllavia. Çmimi "Vëllezërit Miladinov" u themelua për librin më të mirë poetik të publikuar mes dy festivaleve të njëpasnjëshme. Nga viti 1966 ngjarja u bë një festival kulturor ndërkombëtar. Çmimi ndërkombëtar "Kurora e Artë" u themelua në të njëjtin vit dhe fituesi i parë i tij ishte Robert Rozhdestvensky. Në vitin 2003, në një bashkëpunim të ngushtë me UNESCO-n, festivali themeloi një tjetër çmim ndërkombëtar të quajtur “Urat e Strugës”, për librin më të mirë poetik debutues nga një autor i ri. Gjatë ekzistencës së tij të suksesshme, festivali ka mirëpritur rreth 4,000 poetë, përkthyes, eseistë dhe kritikë letrarë nga rreth 95 vende të botës.

Festivali ka shpërblyer disa nga figurat më eminente botërore, përfshirë disa fitues të çmimit Nobel për letërsi si Joseph Brodsky, Eugenio Montale, Pablo Neruda dhe Seamus Heaney, anëtarin e parë afrikan të Akademisë Franceze Léopold Sédar Senghor, i cili ishte president i Senegalit, Ted Hughes, W. H. Auden i cili është konsideruar nga shumë si shkrimtari më i mirë i shekullit të 20-të, e shumë të tjerë.

Një fakt interesant është se festivali shpesh shpërblen poetë të huaj të cilët konsiderohen si disidentë në vendet e tyre, duke përfshirë shembullin e poetit rus në ekzil Joseph Brodsky, poetin kilian Pablo Neruda, amerikanin Allen Ginsberg, sovjetikun Bulat Okudzhava dhe shumë të tjerë.

Në kujtim të laureatëve u krijua "Parku i Poezisë" pranë Qendrës Kulturore të Strugës, i cili shfaq bordet përkujtimore kushtuar secilit prej tyre.

## Organizimi 
Festivali ka zyrat e tij në Strugë dhe në Shkup (një drejtori, një zyrë ekzekutive dhe një sekretari teknike) dhe organizohet nga një Bord i Festivalit, i cili përbëhet nga profesionistë të fushës së poezisë (poetë, kritikë letrarë, përkthyes, dhe profesorë të letërsisë bashkëkohore dhe kulturës).

## Ngjarjet 
Festivali përmban disa ngjarje që mbahen në vende të ndryshme:
* Ceremonia hapëse në rrafshnaltën përballë Qendrës Kulturore në Strugë, përfshirë leximet tradicionale të Tga za jug (*Përmallim për jugun*), poezisë së famshme nostalgjike të shkruar nga poeti i lindur në Strugë Konstantin Miladinov gjatë jetës së tij në Rusinë Perandorake.
* *Meridianët*, një lexim poezish nga poetë të ndryshëm ndërkombëtarë në Qendrën Kulturore që pason ceremoninë hapëse. 
* *Portreti i Laureatit*, një ngjarje kushtuar fituesit tradicional të shpërblimit kryesor të vitit, e mbajtur në kishën Shën Sofia afër qytetit të Ohrit, zakonisht e shoqëruar nga muzika klasike, opera ose performanca të muzikës etnike vendase dhe të huaj. 
* *Netët pa shenja pikësimi*, ngjarje artistike që shfaqin forma eksperimentale të prezantimeve poetike, të cilat mund të përfshijnë edhe arte të tjera si muzika dhe videot. 
* Pikniku i zakonshëm poetik në burimet e Shën Naumit afër liqenit të Ohrit, i shoqëruar me vallëzime dhe muzikë. 
* *Urat*, ceremonia mbyllëse e mbajtur te *Ura e Poezisë* mbi lumin Drim në Strugë, e cila përfshin leximet e poezive dhe ceremoninë e ndarjes së çmimeve.

Ngjarje të tjera përfshijnë punëtori, diskutime në tryeza të rrumbullakëta rreth temave të ndryshme shoqërore dhe ndikimin e tyre në poezi, etj.

Një tjetër ngjarje quhet *Karvani i Poezisë*, dhe konsiston në performanca poetike rreth vendit. Zakonisht, pas përfundimit të festivalit, organizohen lexime poetike në kryeqytet, Shkup.

## Shpërblimet 
* **Kurora e Artë e Poezisë**, shpërblimi kryesor ndërkombëtar i dhënë një poeti botëror për arritjet jetësore në fushën e poezisë. Emri i fituesit zakonisht publikohet disa muaj paraprakisht.
* **Çmimi Vëllezërit Miladinov** për librin më të mirë të publikuar në mes të dy festivaleve. 
* **Urat e Strugës**, për autorin më të mirë debutues. 
* **Iselenička gramota**, për poetët nga diaspora maqedonase.

### Laureatët e Kurorës së Artë 
* 1966 Robert Rozhdestvensky (BRSS)
* 1967 Bulat Okudzhava (BRSS)
* 1968 László Nagy (Hungaria)
* 1969 Mak Dizdar (Bosnja dhe Hercegovina, RSFJ)
* 1970 Miodrag Pavlović (Serbia, RSFJ)
* 1971 W. H. Auden (SHBA)
* 1972 Pablo Neruda (Kili)
* 1973 Eugenio Montale (Italia)
* 1974 Fazıl Hüsnü Dağlarca (Turqia) 
* 1975 Léopold Sédar Senghor (Senegali)
* 1976 Eugène Guillevic (Franca)
* 1977 Artur Lundkvist (Suedia)
* 1978 Rafael Alberti (Spanja)
* 1979 Miroslav Krleža (Kroacia, RSFJ)
* 1980 Hans Magnus Enzensberger (Gjermania Perëndimore)
* 1981 Blaže Koneski (Maqedonia, RSFJ)
* 1982 Nichita Stănescu (Rumania)
* 1983 Sachchidananda Hirananda Vatsyayan Agyey (India)
* 1984 Andrey Voznesensky (BRSS)
* 1985 Yiannis Ritsos (Greqia)
* 1986 Allen Ginsberg (SHBA)
* 1987 Tadeusz Różewicz (Polonia)
* 1988 Desanka Maksimović (RS e Serbisë, RSFJ)
* 1989 Thomas W. Shapcott (Australia)
* 1990 Justo Jorge Padrón (Spanja)
* 1991 Joseph Brodsky (SHBA)
* 1992 Ferenc Juhász (Hungaria)
* 1993 Gennadiy Aygi (Republika Çuvash, Federata Ruse)
* 1994 Ted Hughes (Britania e Madhe)
* 1995 Yehuda Amichai (Izraeli)
* 1996 Makoto Ooka (Japonia)
* 1997 Adunis (Siria)
* 1998 Lu Yuan (Kina)
* 1999 Yves Bonnefoy (Franca)
* 2000 Edoardo Sanguineti (Italia)
* 2001 Seamus Heaney (Irlanda)
* 2002 Slavko Mihalić (Kroacia)
* 2003 Tomas Tranströmer (Suedia)
* 2004 Vasco Graça Moura (Portugalia)
* 2005 William S. Merwin (SHBA)
* 2006 Nancy Morejón (Kuba)
* 2007 Mahmoud Darwish (Palestina)
* 2008 Fatos Arapi (Shqipëria)
* 2009 Tomaž Šalamun (Sllovenia)
* 2010 Lyubomir Levchev (Bullgaria)
* 2011 Mateja Matevski (Maqedonia)
* 2012 Mongane Wally Serote (Afrika e Jugut)
* 2013 José Emilio Pacheco (Meksika)
* 2014 Ko Un (Koreja e Jugut)
* 2015 Bei Dao (Kina)

## Publikimet 
*Mbrëmjet Poetike të Strugës* është një organizim i përfshirë edhe në botimin e librave.

### Antologji poetike 
* 1971 Poezia bashkëkohore italiane
* 1972 Poezia bashkëkohore sovjetike
* 1972 Antologjia e poezisë rumune
* 1973 Poezia bashkëkohore polake
* 1974 Poezia bashkëkohore kiliane
* 1976 Poezia finlandeze
* 1977 Poezia bashkëkohore algjeriane
* 1978 Poezia bashkëkohore palestineze
* 1978 Poezia gjermane e shekullit të 20-të
* 1979 Poezia bashkëkohore amerikane 
* 1980 Poezia e re hungareze
* 1980 Poezia bashkëkohore indiane
* 1981 Poezia bashkëkohore greke
* 1982 Poezia austriake e shekullit të 20-të
* 1983 Poezia bashkëkohore venezueliane
* 1983 Poezia bashkëkohore e Çekosllovakisë
* 1984 Poezia bashkëkohore egjiptiane
* 1985 Poezia e re kineze
* 1987 Poezia bashkëkohore australiane
* 1988 Poezia bashkëkohore suedeze 
* 1989 Poezia bashkëkohore belge
* 1990 Poezia bashkëkohore britanike
* 1991 Poezia bashkëkohore zvicerane
* 1992 Poezia bashkëkohore e Luksemburgut
* 1993 Poezia bashkëkohore italiane
* 1994 Poezia bashkëkohore gjermane
* 1995 Poezia bashkëkohore daneze
* 1996 Poezia bashkëkohore shqiptare
* 1997 Poezia bashkëkohore koreane
* 1998 Poezia spanjolle e shekullit të 20-të
* 1999 Poezia bashkëkohore bullgare
* 2000 Poezia bashkëkohore ruse
* 2001 Poezia bashkëkohore portugeze
* 2002 Poezia bashkëkohore tuniziane
* 2003 Poezia bashkëkohore indiane në anglisht
* 2004 Poezia bashkëkohore gjermane
* 2005 Poezia bashkëkohore izraelite
* 2006 Poezia bashkëkohore e Karaibeve
* 2007 Poezia bashkëkohore turke
* 2008 Poezia bashkëkohore ukrainase
* 2009 Poezia bashkëkohore norvegjeze
* 2010 Poezia bashkëkohore azerbajxhanase
* 2011 Poezia nga shtetet sllave
* 2012 Poezia bashkëkohore mongole
* 2013 Poezia bashkëkohore sllovene
 
## Referime 
## Lidhjet e jashtme 
* Faqja zyrtare e Mbrëmjeve Poetike të Strugës
* Poezia botërore vjen në Strugë — Southeast European Times
* Drejtoresha e Përgjithshme e UNESCO-s feston 50-vjetorin e Mbrëmjeve Poetike të Strugës
* Dita Botërore e Poezisë — Portali zyrtar i UNESCO-s
* Festimi i Ditës Botërore të Poezisë — Portali zyrtar i UNESCO-s
* Festivali i Mbrëmjeve Poetike të Strugës — Faqja zyrtare e UNESCO-s
* *Exploring Macedonia* Portali Kombëtar i Turizmit
* Maqedonia: Në fokus Festivali Ndërkombëtar i Poezisë - Global Voices