Johannes Brahms

thumb|Johannes Brahms|220x220px
**Johannes Brahms** (gjermanisht: [johanəs bʁaːms], 7 maj 1833 - 3 prill 1897) ishte kompozitor dhe pianist gjerman i periudhës romantike. Lindur në Hamburg në një familje lutherane, Brahms kaloi pjesën më të madhe të jetës së tij profesionale në Vjenë, Austri. Reputacioni dhe statusi i tij si kompozitor është i tillë që ndonjëherë është i grupuar me Johann Sebastian Bach dhe Ludwig van Beethoven si një nga "Tre Bs" të muzikës, një koment i bërë fillimisht nga dirigjenti i shekullit të nëntëmbëdhjetë, Hans von Bülow.

Brahms përbëhet nga orkestra simfonike, ansamblet e dhomave, piano, organi, zëri dhe kori. Një pianist virtuoz, ai shfaqi shumë nga veprat e tij. Ai punoi me disa nga interpretuesit kryesorë të kohës së tij, përfshirë pianistën Clara Schumann dhe violinistin Joseph Joachim (të tre ishin miq të ngushtë). Shumë nga veprat e tij janë bërë elemente të repertorit modern të koncerteve. Një perfekcionist i pakompromis, Brahms shkatërroi disa nga veprat e tij dhe i la të tjerat të pabotuara.

Brahms është konsideruar nga bashkëkohësit dhe shkrimtarët e më vonshëm si tradicionalist dhe novator. Muzika e tij është rrënjosur fort në strukturat dhe teknikat kompozuese të Masters klasike. Ndërsa shumë bashkëkohës gjetën muzikën e tij në një kontept shumë akademik, kontributi dhe mjeshtëria e tij janë admiruar nga figura të njëpasnjëshme të ndryshme si Arnold Schoenberg dhe Edward Elgar. Natyra e zellshme, e ndërtuar shumë e veprave të Brahmsit ishte një pikë fillimi dhe një frymëzim për një brez të kompozitorëve. Gjithsesi, të ngulitura brenda strukturave të tij të përpiktë janë motive thellësisht romantike.

## Jeta 
### Vitet e hershme (1833-1850) 
 në Luftën e Dytë Botërore në vitin 1943.]]
Babai i Brahms, Johann Jakob Brahms (1806-72), ishte nga qyteti Heide në Holstein. Emri i familjes gjithashtu u shkrua edhe si 'Brahmst' ose 'Brams', dhe rrjedh nga 'Bram', fjala gjermane për fshin shkurre. Kundër vullnetit të familjes, Johann Jakob ndoqi një karrierë në muzikë, duke arritur në Hamburg në 1826, ku gjeti punë si muzikant më të mirë dhe një lojtar me tela dhe erë. Në 1830, ai u martua me Johanna Henrika Christiane Nissen (1789-1865), një rrobaqepëse 17 vjet më e vjetër se ai. Në të njëjtin vit ai u emërua si një lojtar bri në milicinë e Hamburgut. Përfundimisht ai u bë një lojtar i dyfishtë në Stadttheater i Hamburgut dhe në Shoqërinë Filarmonike të Hamburgut. Ndërsa Johann Jakob përparonte, familja u zhvendos gjatë viteve për strehim gjithnjë e më të mirë në Hamburg. Johannes Brahms u lind në 1833; motra e tij Elisabeth (Elise) ka lindur në 1831 dhe ai kishte poashtu një vëlla të vogël Fritz Friedrich (Fritz) i cili ka lindur në 1835. Fritz gjithashtu u bë pianist; i lënë në hije nga vëllai i tij emigroi në Karakas më 1867 dhe më vonë u kthye në Hamburg si mësues.

Johan Jakobi i dha djalit të tij stërvitjen e tij të parë muzikore; Johannes gjithashtu mësoi të luante violinë dhe bazat e të kënduarit të violonçelës. Nga 1840 ai studioi piano me Otto Friedrich Willibald Cossel (1813-1865). Cossel u ankua në 1842 se Brahms "mund të jetë një lojtar i tillë i mirë, por ai nuk do të ndalojë kompozimin e tij të pafund". Në moshën 10-vjeçare, Brahms bëri debutimin e tij si interpretues në një koncert privat, përfshirë Quintetin e Beethovenit për piano dhe erërat Op. 16 dhe një kuartet piano nga Mozart. Ai gjithashtu luajti në një punë soliste në një ambient të Henri Herz. Nga 1845 ai kishte shkruar një sonate piano në G minor. Prindërit e Brahms nuk miratuan përpjekjet e tyre të hershme si kompozitor, duke ndjerë se ai kishte një perspektivë më të mirë karriere si interpretues.

Nga 1845 deri në 1848 Brahms studioi me mësuesin e Cossel, pianist dhe kompozitor Eduard Marxsen (1806-1887). Marxsen kishte qenë një njohjës personal i Beethovenit dhe Schubertit, admirues i veprave të Mozartit dhe Haydnit, dhe ishte një përkushtues i muzikës së J. S. Bach. Marxsen i përcolli Brahmsit traditën e këtyre kompozitorëve dhe siguroi që kompozimet e Brahms ishin të bazuara në atë traditë. Në 1847 Brahms bëri paraqitjen e tij të parë publike si pianist solo në Hamburg, duke luajtur një Fantasy nga Sigismund Thalberg. Regjistrimi i parë i tij i plotë i pianos, në 1848, përfshinte një fugë nga Bach, si dhe veprat e Marxsen dhe virtuoza bashkëkohore si Jacob Rosenhain. Një recital i dytë në prill 1849 përfshinte Sonata Waldstein të Beethovenit dhe një fantazi valteri të përbërjes së tij, dhe mblodhi komente të favorshme nga kritikët dhe gazetat.

Përbërjet e Brahms në këtë periudhë njihen të kenë përfshirë muzikën e pianos, muzikën e dhomës dhe veprat për korin e zërit të meshkujve. Nën pseudonimin 'G.W. Marks 'disa marrëveshje piano dhe fantazitë janë botuar nga firma Hamburg e Cranz në 1849.Veprat më të hershme të Brahms që ai pranoi (Scherzo e tij 4 dhe kënga Heimkehr Op. 7 nr.6) datojnë nga 1851. Megjithatë Brahms ishte më vonë i zellshëm në eliminimin e të gjitha veprave të tij të hershme; madje deri në vitin 1880 ai i shkroi shokut të tij Elise Giesemann që t'i dërgonte dorëshkrimet e tij të muzikës korale në mënyrë që të shkatërroheshin.

Historitë e ashpra të adoleshentit të varfër Brahms që luajnë në bare dhe në bordela kanë vetëm origjinë anekdotike, dhe dijetarët bashkëkohorë i hedhin poshtë; familja Brahms ishte relativisht e begatë, dhe legjislacioni i Hamburgut në çdo rast ndaloi rreptësisht muzikë në ose pranimin e të miturve në shtëpitë publike.

### Karriera e hershme (1850-1862) 
Në 1850 Brahms u takua me violinistin hungarez Ede Reményi dhe e shoqëroi atë në një numër të recitaleve gjatë disa viteve të ardhshme. Ky ishte hyrja e Brahms në muzikë të stilit "cigane" të tilla si czardas, e cila më vonë do të provonte themelet e kompozimeve të tij më fitimprurëse dhe të njohura, dy grupet e vallëzimeve hungareze (1869 dhe 1880). 1850 gjithashtu shënoi kontaktin e parë të Brahms (ndonëse i dështuar) me Robert Schumann; Gjatë vizitës së Schumanit në Hamburg atë vit, miqtë e bindën Brahmsin që të dërgonte ish-disa nga kompozimet e tij, por paketa u kthye e pa hapur.

Në 1853 Brahms shkoi në një koncert turne me Reményin. Në fund të majit të dy vizituan violinistin dhe kompozitorin Jozef Joakim në Hanover. Brahms kishte dëgjuar më parë Joachim duke luajtur solo në koncertin violinë të Beethovenit dhe ishte thellësisht i impresionuar. Brahms luajti disa nga pjesët e tij piano për Joachim, të cilët kujtoheshin pesëdhjetë vjet më vonë: "Kurrë në jetën e artistit tim nuk kam qenë më shumë i zhytur plotësisht". Ky ishte fillimi i një miqësie e cila ishte e përjetshme, edhe pse përkohësisht u përplas kur Brahms mori anën e gruas së Joakut në procedurat e tyre të divorcit të vitit 1883. Brahms e admironin edhe Joakimin si kompozitor, dhe në vitin 1856 ata duhej të nisnin një stërvitje të ndërsjellë për të përmirësuar aftësitë e tyre (në fjalët e Brahmsit) "kontradiktë të dyfishtë, kanonikë, fugues, preludë apo çfarëdo" Bozarth vë në dukje se "produktet e studimit të kundërvënies dhe të muzikës së hershme të Brahms gjatë viteve të ardhshme përfshinin" pjesë valle, preludë dhe fugues për organ, dhe vepra korale neo-rinore dhe neo-barok ".

Pas takimit me Joakimin, Brahms dhe Reményi vizituan Weimarin, ku Brahms takoi Franz Lisztin, Piter Cornelius dhe Joachim Raff dhe ku Liszt performoi Op. 4 Scherzo në shikim. Reményi pohoi që Brahms më pas flinte gjatë performancës së Lisztit të Sonatës së tij në B minor; kjo dhe mosmarrëveshje të tjera e çuan Remenyin dhe Brahmsin në një kompani të caktuar.

Brahms vizitoi Dyzeldorfin në tetor 1853, dhe me një letër hyrjeje nga Joakimi u mirëprit nga Schumann dhe gruaja e tij Clara. Schumann, shumë i impresionuar dhe i kënaqur nga talenti i 20-vjeçarit, botoi një artikull të titulluar "Neue Bahne" ("Rrugët e reja") në botimin e 28 tetorit të revistës *Neue Zeitschrift für Musik*, duke emëruar Brahms si një që ishte " shprehni herë në mënyrën më të lartë dhe më ideale ". Ky lavdërim mund të ketë përkeqësuar standardet vetëkritike të Brahms për përsosmëri dhe të dëmtojë besimin e tij. Ai i shkroi Schumann-it në nëntor 1853 se lëvdata e tij "do të ngjallte pritjet e tilla të jashtëzakonshme nga publiku se unë nuk e di se si unë mund t'i filloj t'i përmbush ato"  Derisa në Dyzeldorf, Brahms mori pjesë me Schumanin dhe nxënësin e Schumann Albert Dietrich, duke shkruar një lëvizje secili prej një Sonate të violinës për Joakimin, "FAA Sonata", letrat që përfaqësonin inicialet e motoja personale të Joachimit Frei aber einsam ("Falas por vetëm") .

Shpërblimi i Schumanit çoi në botimin e parë të veprave të Brahmsit nën emrin e tij. Brahms shkoi në Lajpcig ku Breitkopf & Härtel publikoi Opp. 1-4 (Sonatas Piano 1 dhe 2, Gjashtë Këngët Op. 3, dhe Scherzo Op. 4), ndërsa Bartholf Senff botoi Piano Sonatanën e Tretë Op. 5 dhe Gjashtë Këngët Op. 6. Në Leipzig, ai dha recitale përfshirë dy sonatat e para të piano, dhe u takua mes të tjerash Ferdinand David, Ignaz Moscheles dhe Hector Berlioz.

Pas vetëvrasjes së tentuar të Schumann dhe mbylljes së mëvonshme në një sanatorium mendor pranë Bonit në shkurt të vitit 1854 (ku ai do të vdiste nga pneumonia në 1856), Brahms u vendos në Düsseldorf, ku mbështeti familjen dhe merrej me çështjet e biznesit në emër të Clarit. Clara nuk u lejua të vizitonte Robertin dy ditë para vdekjes së tij, por Brahms ishte në gjendje ta vizitonte atë dhe të vepronte si një ndërmjetës. Brahms filloi të ndihej thellësisht për Clara, i cili atij përfaqësonte një ideal të gruas. Marrëdhënia e tyre intensive emocionale, e cila megjithatë nuk duket se ka kaluar përtej miqësisë së ngushtë, do të zgjaste deri në vdekjen e Clarës. Në qershor 1854 Brahms kushtuar Clara tij Op. 9, Ndryshimet në një *Theme të Schumanit*.

Pas botimit të Op. 10 *Ballades* për piano, Brahms nuk botoi vepra të tjera deri në 1860. Projekti i tij kryesor i kësaj periudhe ishte Koncerti i Piano në D minor, të cilin ai kishte filluar si një punë për dy pianona në 1854, por së shpejti e kuptoi nevojën e një formati në shkallë më të gjerë. Bazuar në Hamburg, në këtë kohë, me mbështetjen e Clarit, fitoi një pozicion si muzikant në oborrin e vogël të Detmoldit, kryeqytetit të Principatës së Lippës, ku kaloi dimrin e vitit 1857 deri në 1860 dhe për të cilin ai shkruajti dy serenatet e tij (1858 dhe 1859, Opp 11 dhe 16). Në Hamburg ai krijoi një kor të grave për të cilin ai shkroi muzikë dhe drejtoi. Në këtë periudhë i përkasin edhe dy Quartet e tij të Parë (Op. 25 dhe Op 26) dhe lëvizja e parë e Kuartetit të Katërt të Pianos, i cili përfundimisht u shfaq në 1875. Në një shfaqje të dytë, reagimi i audiencës ishte kaq armiqësor që Brahms duhej të ishte i përmbajtur të dilte nga skena pas lëvizjes së parë. Si pasojë e këtyre reagimeve, Breitkopf dhe Härtel refuzuan të merrnin kompozimet e tij të reja. Prandaj, Brahms krijoi një marrëdhënie me botuesit e tjerë, përfshirë Simrockin, i cili përfundimisht u bë partner i tij kryesor botues.

Jeta personale e Brahmsit ishte gjithashtu e shqetësuar. Në 1859 ai u angazhua me Agathe von Siebold. Angazhimi u shpërbë shpejt, por edhe pasi Brahms i shkroi asaj: "Unë të dua, unë duhet të të shoh përsëri, por unë jam i paaftë të mbaj lidhës ... Ju lutem më shkruani ... nëse ... Mund të vij përsëri të të shtyjë në krahët e mi, të të puth dhe të them që të dua ". Ata kurrë nuk e panë njëri-tjetrin dhe Brahms më vonë i konfirmoi një shoku se Agatha ishte "dashuria e fundit" e tij.

### Pjekuria (1862–1876) 
Brahms kishte shpresuar që ti jepet posti si dirigjent i Filarmonisë së Hamburgut, por në vitin 1862 ky post i ishte dhënë baritonit Julius Stockhausen. (Brahms vazhdoi të shpresonte për postin, por kur atij më në fund ju ofroi drejtoria në vitin 1893, ai e kundërshtoi pasi ai "u habit me idenë e të shkuarit përgjatë shtigjeve të tjera".)  Në vjeshtën e 1862-s, Brahms bëri vizitën e parë në Vjenë, duke qëndruar atje gjatë tërë dimrit. Atje ai u bë bashkëpunëtor i dy anëtarëve të afërt të rrethit të Wagnerit, mikut të tij më të hershëm Peter Korneliusit dhe Karl Tausigut dhe të Joseph Hellmesberger Sr dhe Julius Epstein, respektivisht drejtorit dhe kreut të studimeve të violinës dhe kreut të studimeve në pianos, Konservatorin e Vjenës. Rrethimi i Brahms u përfshi tek kritiku i shquar (dhe kundërshtari i 'Shkollës së Re Gjermane') Eduard Hanslick, dirigjenti Hermann Levi dhe kirurgu Theodor Billroth, të cilët do të bëheshin ndër avokatët e tij më të mëdhenj.

Në janar të 1863 erdhi takimi i parë i Brahmsit me Richard Wagnerin, për të cilin ai luajti Variantet e tij Handel Op. 24, të cilën ai e kishte përfunduar vitin e kaluar. Takimi ishte i përzemërt, edhe pse Wagner në vitet e mëvonshme ka bërë komente kritike, madje edhe fyese, mbi muzikën e Brahmsit. Brahms megjithatë ruajti në këtë kohë dhe më vonë një interes të madh për muzikën e Wagnerit, duke ndihmuar me përgatitjet për koncertet e Vagës të Wagner në 1862/63, dhe shpërblehet nga Tausig me një dorëshkrim të një pjese të *Tannhäuser* Wagner (që Wagner kërkoi përsëri në 1875 ). *Vargjet e Handelit* gjithashtu paraqiten, së bashku me Kuartetin e Parë të Pianos, në recitalet e para të Vienës, në të cilat performancat e tij ishin më të mira të pranuara nga publiku dhe kritikët sesa muzika e tij.

Megjithëse Brahms argëtonte idenë e marrjes së posteve të tjera, ai u bazua gjithnjë e më shumë në Vjenë dhe së shpejti e bëri atë shtëpinë e tij. Në 1863, ai u emërua dirigjent i Singakademies së Vienës. Ai befasoi audiencën e tij duke programuar shumë punë të zotërinjve të hershëm gjermanë si J. S. Bach dhe Heinrich Schütz dhe kompozitorë të tjerë të hershëm si Giovanni Gabrieli; muzika më e re u përfaqësua nga veprat e Beethovenit dhe Felix Mendelssohnit. Ai gjithashtu shkroi vepra për korin, duke përfshirë edhe veprën e tij Op. 29 "Motet". Gjetja megjithatë se posti shkelte shumë nga koha që kishte nevojë për kompozimin, ai e la korin në qershor 1864. Nga 1864 deri në 1876 ai kaloi shumë nga verërat e tij në Lichtental, sot pjesë e Baden-Baden, ku Clara Schumann dhe familja e saj gjithashtu kaloi pak kohë. Shtëpia e tij në Lichtental, ku punoi në shumë nga kompozimet e tij kryesore, përfshirë një Requiem gjerman dhe punimet e dhomës së tij të mesme, sot ruhet si një muze.

Në shkurt të vitit 1865, nëna e Brahmsit vdiq dhe ai filloi të shkruante veprën e tij të madhe korale. Një Requiem gjerman Op. 45, prej të cilave gjashtë lëvizje u përfunduan në vitin 1866. Premiera e tre lëvizjeve të para u dhanë në Vjenë, por puna e plotë u dha së pari në Bremen në 1868 e cila u përcoll me brohoritje të mëdha. Një lëvizje e shtatë (solo sopranoja "Ihr habt nun Traurigkeit") u shtua për një premierë të suksesshme të Leipzig (shkurt 1869) dhe puna vazhdoi të merrte koncert dhe brohoritje kritike në të gjithë Gjermaninë dhe gjithashtu në Angli, Zvicër dhe Rusi, duke shënuar në mënyrë efektive arritjen e Brahms në skenën botërore.

Nga 1872 deri në 1875, Brahms ishte drejtor i koncerteve të Vienës Gesellschaft der Musikfreunde. Ai siguroi se orkestra kishte staf vetëm nga profesionistë dhe realizonte një repertor që vinte nga Bach në kompozitorët e shekullit të nëntëmbëdhjetë, të cilët nuk ishin të 'Shkollës së Re Gjermane'; Këto përfshijnë Beethovenin, Franz Schubertin, Mendelssohnin, Schumann, Joachim, Ferdinand Hiller, Max Bruch dhe vetë (sidomos veprat e tij koralore në shkallë të gjerë, Requiem gjerman, Rapsodi i lartë, Opus 53 dhe Triumfimi patriotik, festoi fitoren e Prusisë në Luftën Franko-Prusiane 1870/71.

### Vitet e famës (1876-1890) 
Simfonia e parë e Brahms, Op. 68, u shfaq në vitin 1876, megjithëse ishte filluar (dhe një version i lëvizjes së parë ishte shpallur nga Brahms në Clara dhe Albert Dietrich) në fillim të viteve 1860. Gjatë dekadës ai u zhvillua gradualisht; finalja nuk mund të ketë filluar konceptimin e saj deri në 1868.Brahms ishte i kujdesshëm dhe zakonisht i vetëshpallur rreth simfonisë gjatë krijimit të saj, duke u shkruar miqve të tij se ishte "e gjatë dhe e vështirë", "jo tamam simpatike" dhe, në mënyrë të konsiderueshme "e gjatë dhe në C Minor" jashtë, që, siç tregon Richard Taruskin, e bëri të qartë "se Brahms po merrte modelin e modeleve [për një simfoni]: Beethoven's Fifth".

Në maj të vitit 1876, Universiteti i Kembrixhit u ofroi dhënien e diplomave të nderit të Doktoratit të Muzikës për të dy Brahmsin dhe Joachimin, me kusht që ato të kompozonin pjesë të reja si "teza" dhe të ishin të pranishme në Kembrixh për të marrë gradën e tyre. Brahms urrente që të udhëtonte në Angli, dhe kërkoi të merrte diplomën 'në mungesë', duke ofruar si tezën e tij simfoninë e kryer më parë (1876 nëntor).Por nga të dy, Joachim shkoi vetëm në Angli dhe vetëm atij iu dha një diplomë. Brahms "e pranoi ftesën" duke dhënë rezultatin e dorëshkrimeve dhe pjesët e simfonisë së tij të parë tek Joakimi, i cili udhëhoqi shfaqjen në Kembrixh më 8 mars 1877 (premiera angleze).

Megjithë pritjen e ngrohtë, nga simfonia e parë e marrë, Brahmsi mbeti i pakënaqur dhe ndryshoi gjerësisht lëvizjen e dytë para se të publikohej. Pas kësaj ndoqi një sërë veprash orkestrale të mirëpritura; Simfonia e Dytë Op. 73 (1877), Koncertin e Violinit Op. 77 (1878), i dedikuar Joachit, i cili u konsultua ngushtë gjatë përbërjes së tij dhe Festivali Akademik Overture (shkruar pas dhënies së një diplome nderi nga Universiteti i Breslaut) dhe Overture Tragjike të vitit 1880. Lavdërimi i Brahms nga Breslau si " udhëheqësi në artin e muzikës serioze në Gjermani sot ", çoi në komentin e Wagnerit në një ese të tij" Për poezinë dhe përbërjen ":" Unë e njoh disa kompozitorë të famshëm, të cilët në koncertin e tyre masakruan maskimin e këngëtarit të rrugës dita, hallelujah periwig e Handel tjetër, veshja e një Czardas-fiddler një herë, dhe pastaj përsëri maskën e një simfoni shumë të respektuar veshur si numër dhjetë "(duke iu referuar Simfonisë së Parë Brahms si një simfoninë e dhjetë e supozuar e Beethovenit ).

Brahms tani u njoh si një figurë e rëndësishme në botën e muzikës. Ai kishte qenë në jurinë e cila i dha çmimin e Shtetit të Vjenës për kompozitorin (pastaj pak të njohur) Antonín Dvořák tri herë, së pari në shkurt 1875, dhe më vonë në 1876 dhe 1877 dhe kishte rekomanduar me sukses Dvořák për botuesin e tij, Simrock. Të dy burrat u takuan për herë të parë në 1877, dhe Dvořák dedikuar për Brahms Quartet e tij String, Op. 44 të atij viti.Ai gjithashtu filloi të jetë marrësi i një shumëllojshmërie nderimesh; Ludwig II i Bavarisë i dha atij Urdhrin Maximilian për Shkencën dhe Artin në 1874 dhe muzika e dashur Duke George nga Meiningen i dha atij në 1881 Kryqi i Komandantit të Rendit të Shtëpisë së Meiningen.

Në këtë kohë, Brahms gjithashtu zgjodhi të ndryshonte imazhin e tij. Duke qenë i pastruar në vitin 1878, ai i befasoi miqtë e tij duke e rritur mjekrën, duke shkruar në shtator për dirigjentin Bernhard Scholz "Po vij me një mjekër të madhe! Përgatitni gruan tuaj për një pamje më të tmerrshme". Këngëtari George Henschel kujtoi se pas një koncerti "Pashë një njeri të panjohur për mua, mjaft i fortë, me lartësi të mesme, me flokë të gjatë dhe një mjekër të plotë. Në një zë shumë të thellë dhe të zhurmuar ai u prezantua si 'Musikdirektor Müller'... një çast më vonë, ne të gjithë e gjetëm veten duke qeshur me gjithë zemër në suksesin e përsosur të maskimit të Brahmsit ".Incidenti gjithashtu tregon dashurinë e Brahmsit për shaka praktike.

Në 1882, Brahms kompletoi Piano Concerto No. 2, Op. 83, kushtuar mësuesit të tij Marxsen. Vitet pasuese patën premiera të Simfonisë së Tretë Op. 90 (1883) dhe Simfoninë e Katërt të tij Op. 98 (1885). Richard Strauss, i cili ishte emëruar asistent i von Bülow në Meiningen dhe kishte qenë i pasigurt në lidhje me muzikën e Brahmsit, u gjet i konvertuar nga Simfonia e Tretë dhe ishte entuziast për të katërtin: "një vepër gjigante, e madhe në koncept dhe shpikje". Një tjetër, por i kujdesshëm, përkrahës nga brezi i ri ishte Gustav Mahler i cili së pari u takua me Brahmsin në 1884 dhe mbeti një njohje e ngushtë; ai e vlerësoi Brahmsin si superior ndaj Anton Bruckner, por më shumë i lidhur me tokë se Wagner dhe Beethoven.

Në 1889, Theo Wangemann, një përfaqësues i shpikësit amerikan Thomas Edison, vizitoi kompozitorin në Vienë dhe e ftoi atë të bënte një regjistrim eksperimental. Brahms luajti një version të shkurtuar të vallëzimit të tij të parë hungarez dhe të *Die Libelle* të Josef Strauss në piano. Megjithëse hyrja e folur në një pjesë të shkurtër të muzikës është mjaft e qartë, luajtja e pianos është kryesisht e padëgjueshme për shkak të zhurmës së rëndë të sipërfaqes. Në të njëjtin vit, Brahms u emërua një qytetar nderi i Hamburgut, deri 1948 i vetmi i lindur në Hamburg.

### Vitet e fundit (1890-1897) 
Brahmsi ishte njohur me Johann Strauss II, i cili ishte tetë vjeç i tij i lartë, në vitet 1870, por miqësia e tyre e ngushtë i përket viteve 1889 dhe pas. Brahms admiroi shumë nga muzika e Strauss dhe inkurajoi kompozitorin që të regjistrohej me botuesin e tij Simrock. Në autografimin e një tifoz për gruan e Adës, Strauss, Brahms shkroi shënimet hapëse të valsit të Danubit Blue, duke shtuar fjalët "për fat të keq jo nga Johannes Brahms". 

Pas premierës së suksesshme të Vjenës të Kuintetit të Dytë të Stringit, op. 111, në 1890, Brahms 57-vjeçar erdhi në mendimin se ai mund të tërhiqej nga përbërja, duke i treguar një miku se ai "kishte arritur mjaftueshëm, këtu kisha para meje një moshë të vjetër të lumtur dhe mund ta shijoja në paqe". Ai gjithashtu filloi të gjejë ngushëllim në shoqërimin e mezzosopranit Alice Barbi dhe mund t'i ketë propozuar asaj (ajo ishte vetëm 28 vjeç). Admirimi i tij për Richard Mühlfeld, klarinetist me orkestrën Meiningen, ringjalli interesin e tij për të kompozuar dhe e udhëhoqi atë për të shkruar klarinetën Trio, Op. 114, Kuanteti i Klarinetit, Op. 115 (1891), dhe të dy Sonatas klarinetë, Op. 120 (1894). Brahms gjithashtu shkroi në këtë kohë ciklet e tij përfundimtare të pianos, Opp. 116-19, "Vier ernste Gesänge" (Katër këngë serioze), Op. 121 (1896) (të cilat u nxitën nga vdekja e Clara Schumann), dhe Eleven Chorale Preludes për organ, Op. 122 (1896). E fundit prej tyre është një mjedis i "O Welt ich muss dich lassen", ("O botë që duhet të të lë") dhe janë shënimet e fundit që Brahms shkroi. Shumë nga këto vepra u shkruan në shtëpinë e tij në Bad Ischl, ku Brahms kishte vizituar për herë të parë në 1882 dhe ku kaloi çdo verë nga 1889 e tutje.

Në verën e vitit 1896 Brahms u diagnostikua me verdhëz, por më vonë gjatë vitit, mjeku i tij vjenez diagnostikoi atë si kancer të mëlçisë (nga e cila vdiq babai i tij Jakob) Pamja e fundit publike e Brahmsit ishte më 3 mars 1897, kur ai pa Hans Richter të kryejë Sinfonin e tij Nr. 4. Ishte një ovation pas secilit prej katër lëvizjeve. Ai bëri përpjekje, tri javë para vdekjes së tij, për të marrë pjesë në premierën e operetit të Johann Strauss, *Die Göttin der Vernunft* (Perëndeshë e arsyes) në mars 1897.

## Referime 
### Citatet
### Referime 
* Avins, Styra (ed.), (1997). *Johannes Brahms: Life and Letters* (1997). Translated by Joseph Eisinger and S. Avins. Oxford: Oxford University Press. 
*
* (1980). "Brahms, Johannes", in *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. Stanley Sadie, vol. 3, pp.&nbsp;154–90. London: Macmillan. 
* Bozarth, George S. (n.d.). "Brahms, Johannes" in *Grove Music Online*.  Accessed 7 November 2016.
* Chrissochoidis, Ilias (2012). "A Master stands: Rare Brahms Photos in the Library of Congress", *Fontes Artis Musicae* 59/1 (January–March 2012), pp.&nbsp;39–44. Accessed 4 November 2016
* Frisch, Walter and Karnes, Kevin C., (eds.), (2009).*Brahms and His World (Revised Edition)*. Princeton: Princeton University Press. 
* Gál, Hans, (1963). *Johannes Brahms: His Work and Personality*. Tr. Joseph Stein. New York: Alfred A. Knopf
* Geiringer, Karl, (1981). *Brahms: His Life and Work*, Third Ed. New York: Da Capo. 
* Hofmann, Kurt, tr. Michael Musgrave (1999). "Brahms the Hamburg musician 1833–1862". In Musgrave (1999a), pp.&nbsp;3–30.
* Hofmann, Kurt and Renate Hofmann, tr. Trefor Smith (2010). "Brahms Museum Hamburg: Exhibition Guide." Hamburg: Johannes-Brahms-Gesellschaft.
* Lamb, Andrew (1975). "Brahms and Johann Strauss" in *The Musical Times* vol. 116 no. 1592 (October 1975), pp.&nbsp;869–71. 
* Litzmann, Berthold, (1913). ''Clara Schumann: An Artist's Life based on Material found in Diaries and Letters*, tr. and abridged from the fourth German edition by Grace E. Hadow. 2 vols. London: Macmillan.
* Musgrave, Michael (ed.) (1999a). *The Cambridge Companion to Brahms*. Cambridge: Cambridge University Press. .
* Musgrave, Michael (1999b). "Years of Transition: Brahms and Vienna 1862–1875". In Musgrave (1999a), pp.&nbsp;31–50.
* Musgrave, Michael (2000). *A Brahms Reader.* New Haven and London: Yale University Press. .
* Programme, Volumes 1916–1917, Boston Symphony Orchestra, pub. 1916
* Schumann, Clara, and Brahms, Johannes, ed. Berthold Lutzmann (1927). *Briefe aus den Jahren 1853–1896*, two vols. Leipzig. (In German)
* Schumann, Eugenie, tr. Marie Busch (1991). *The Schumanns and Johannes Brahms: The Memoirs of Eugenie Schumann*. Lawrence, Mass: Music Book Society. 
* Schumann, Robert, tr. and ed. Henry Pleasants (1988). *Schumann on Music*. New York: Dover Publications. 
* Swafford, Jan, (1999). *Johannes Brahms: A Biography*. London: Macmillan. .
* 
* Taruskin, Richard (2010). *Music in the Nineteenth Century*. Oxford: Oxford University Press. 

## Leximi më tej
* Deiters/Newmarch. (1888). *Johannes Brahms: A Biographical Sketch''. Fisher Unwin (reissued by Cambridge University Press, 2009; )
*Charles Rosen discusses a number of Brahms's imitations of Beethoven in chapter 9 of his *Critical Entertainments: Music Old and New* (2000; Cambridge, MA: Harvard University Press, ).
**Brahms* by Malcolm MacDonald is a biography and discussion of virtually everything Brahms composed, along with chapters examining his position in Romantic music, his devotion to Early Music, and his influence on later composers. (Dent 'Master Musicians' series, 1990; 2nd edition Oxford, 2001, )
* *Late Idyll: The Second Symphony of Johannes Brahms*, by Reinhold Brinkmann, translated by Peter Palmer. An analysis of Symphony No.&nbsp;2 and meditation of its position in Brahms's career and in relation to 19th century ideas of melancholy. (1995, Harvard, )
* *The Music of Brahms*, by Michael Musgrave. Oxford, 1985 

## Linqe të jashtme 
* Brahms Institut, Lübeck Academy of Music
* Texts and translations of vocal music by Brahms at The LiederNet Archive.
*Brahms at the Piano. Information about the recording made by Thomas Edison in 1889 of Brahms playing part of his Hungarian Dance No. 1 in G minor.
* Johannes Brahms: list of works from http://www.johannesbrahms.org
* Listings of live performances at Bachtrack

**Muzikë me fletë**
* Free scores by Johannes Brahms in the Open Music Library
* Complete collection of scores at the Brahms Institut in Breitkopf & Härtel or Simrock editions; work details
* Brahms’ scores – selection of printable works.
* www.kreusch-sheet-music.net Brahms's piano works
* Free scores of Brahms Lieder and orchestral works in GIF format from the Variations Project at Indiana University. Last accessed 14 August 2008.
* Free scores Mutopia Project

**Fotografët**
* Ilias Chrissochoidis, "A Master stands: Rare Brahms Photos in the Library of Congress," *Fontes Artis Musicae* 59/1 (January–March 2012), 39–44.