World Digital Library

**Biblioteka Dixhitale Botërore** ( **WDL** ) është një bibliotekë dixhitale ndërkombëtare e operuar nga UNESCO dhe Biblioteka e Kongresit të Shteteve të Bashkuara.

WDL ka deklaruar se misioni i saj është të promovojë mirëkuptimin ndërkombëtar dhe ndërkulturor, të zgjerojë vëllimin dhe shumëllojshmërinë e përmbajtjes kulturore në internet, të sigurojë burime për edukatorët, studiuesit dhe audiencën e përgjithshme dhe të krijojë kapacitete në institucionet partnere për të ngushtuar ndarjen dixhitale. brenda dhe midis vendeve.  Ai synon të zgjerojë përmbajtjen jo-anglisht dhe jo-perëndimore në internet dhe të kontribuojë në kërkimin shkencor. Biblioteka synon të vërë në dispozicion në internet, pa pagesë dhe në format shumëgjuhësh, materiale të rëndësishme parësore nga kulturat në mbarë botën, duke përfshirë dorëshkrime, harta, libra të rrallë, partitura muzikore, regjistrime, filma, printime, fotografi, vizatime arkitekturore dhe materiale të tjera të rëndësishme kulturore.   

WDL u hap me 1236 artikuj.  Që nga fillimi i vitit 2018, ai liston më shumë se 18,000 artikuj nga gati 200 vende, që datojnë në 8,000 pes .

## Historia dhe koncepti 
Pas gati 20 vjetësh pa pjesëmarrje, Shtetet e Bashkuara rithemeluan delegacionin e tyre të përhershëm në Organizatën e Kombeve të Bashkuara për Arsimin, Shkencën dhe Kulturën (UNESCO) në 2003. Dr. James H. Billington, Bibliotekar i Kongresit, u emërua si komisioner i Komisionit Kombëtar të SHBA në UNESCO dhe u ftua të mbante një fjalim plenar në konferencën e tij inauguruese në qershor 2005. Fjalimi i tij, i titulluar *Një Pamje e Bibliotekës së Botës Dixhitale*, përshkroi një vizion në të cilin koleksionet e pasura që "institucionet, bibliotekat dhe muzetë kanë ruajtur mund t'i kthehen botës pa pagesë dhe në një formë të re shumë më të aksesueshme universalisht sesa çdo formë që i ka paraprirë”.

Google Inc. u bë partneri i parë i këtij partneriteti publik-privat dhe dhuroi 3 dollarë&nbsp;milion për të mbështetur zhvillimin e Bibliotekës Dixhitale Botërore në 2005. 

Në konferencën vjetore të Komisionit Kombëtar të vitit 2006, Dr. John Van Oudenaren, Këshilltar i Lartë për Bibliotekën Dixhitale Botërore në Bibliotekën e Kongresit, përshkroi një plan projekti për realizimin e vizionit të Dr. Billington. Kryesorja ishte besimi se Biblioteka Dixhitale Botërore duhet të angazhojë partnerë në planifikimin e katër fushave kryesore të projektit: arkitekturën teknike, përzgjedhjen, qeverisjen dhe financimin. Kjo u arrit në dhjetor 2006, kur 45 drejtorë të bibliotekave kombëtare, drejtorë teknikë të bibliotekave dhe përfaqësues kulturorë dhe arsimorë nga UNESCO u takuan në Paris për të diskutuar zhvillimin e Bibliotekës Dixhitale Botërore. Pjesëmarrësit formuan grupe pune për të adresuar sfidat e veçanta të secilës prej katër fushave të projektit.

Grupet e punës u mblodhën në gjysmën e parë të vitit 2007 dhe përfshinin profesionistë në fushën e bibliotekave dixhitale&nbsp;– duke përfshirë shkencat kompjuterike, shkencën e bibliotekës dhe informacionit, zhvillimin e ueb-it dhe mbledhjen e fondeve. Grupet e punës i paraqitën gjetjet e tyre grupit më të madh WDL në korrik 2007. Gjetjet nga ky proces planifikimi u prezantuan në sesionin e tridhjetë e katërt të Konferencës së Përgjithshme të UNESCO-s në tetor 2007 në Paris, Francë.

Në fillim të shtatorit 2008, Organizata e Shteteve Amerikane (OAS) ra dakord të bashkohej me Bibliotekën e Kongresit në zhvillimin e Bibliotekës Dixhitale Botërore. Sekretari i Përgjithshëm José Miguel Insulza nënshkroi "Marrëveshjen e Kontribuuesit" me Bibliotekarin e Kongresit, Dr. James Billington, në një ceremoni në selinë e OAS.

Biblioteka Dixhitale Botërore u hap më 21 Prill 2009 në selinë e UNESCO-s në Paris, Francë.  

## Partnerët 
Partnerët në projektin e Bibliotekës Dixhitale Botërore përfshijnë: 
*American Geographical Society Library, UW Milwaukee
*Bibliotheca Alexandrina
*Brown University Library
*Center for the Study of the History of Mexico
*Columbus Memorial Library
*Danish Royal Library
*Egyptian National Library and Archives
*Instituto Nacional de Antropología e Historia
*International Federation of Library Associations and Institutions
*Iraq National Library and Archive
*John Carter Brown Library
*King Abdullah University of Science and Technology
*Library Company of Philadelphia
*Library of Congress
*Mamma Haidara Commemorative Library
*National Archives and Records Administration
*National Central Library
*National Diet Library
*National Library of Azerbaijan
*National Library of Brazil

*National Library of China
*National Library of France
*National Library of Israel
*National Library of Korea
*National Library of Russia
*National Library of Serbia
*National Library of Sweden
*National Library of Uganda
*National Library of Wales
*Qatar National Library, a project of Qatar Foundation
*Royal Netherlands Institute of Southeast Asian and Caribbean Studies
*Russian State Library
*St. Mark Coptic Library
*Tetouan-Asmir Association
*University Library in Bratislava
*University of Pretoria Library
*Vilnius University Library
*Wellcome Library
*Yale University Library
*Yeltsin Presidential Library

## Shih edhe 
* Europeana
* Bibliotekonomia
* Arkivi  i  Internetit
* Projekti Gutenberg

## Literatura 
* 
* 
* 
* 

## Referime 
## Lidhjet e jashtme 
* Biblioteka Dixhitale Botërore