Lista e qyteteve dhe qytezave në Serbi

parapamje
Kjo është lista e qyteteve dhe qytezave në Serbi, sipas kritereve të përdorura nga Zyra Statistikore e Republikës së Serbisë, e cila e klasifikon në vendbanimet *urbane* dhe *rurale*, në varësi jo vetëm nga madhësia, por edhe në të tjera administrative dhe kriteret ligjore. Edhe fshatrat me komunal të drejtat janë shtuar në listë.

## Organizimi 
### Qytetet 
Qytetet në kuptimin administrativ përcaktohen me Ligjin për Organizimin Territorial. Territori me statusin e qytetit zakonisht ka më shumë se 100,000 banorë, por është ndryshe shumë i ngjashëm me komunën. Ata gëzojnë një status të veçantë të autonomisë dhe vetëqeverisjes, pasi ata kanë parlamentet e tyre qytetare dhe degët e ekzekutivit, si dhe kryetari i bashkisë (gradonačelnik) zgjidhet me votën popullore, të zgjedhur nga qytetarët e tyre në zgjedhjet lokale. Gjithashtu, kryetarët e komunave shpesh quhen "kryetarë komunash" në përdorimin e përditshëm. Ka 27 qytete (gradovi), secila prej të cilëve ka një asamble dhe buxhet të vetin.

Ashtu si në një komunë, territori i një qyteti përbëhet nga një qytet i përshtatshëm dhe fshatrat përreth (p.sh. territori i qytetit të Suboticës përbëhet nga qyteti i Suboticës dhe fshatrat përreth). Kryeqyteti i Beogradit është qyteti i vetëm në nivelin e një rrethi. Të gjitha qytetet e tjera janë në nivel komunal dhe janë pjesë e një rrethi.

### Bashkitë e qytetit 
Qyteti mund ose nuk mund të ndahet në bashki të qytetit. Gjashtë qytete: Beograd, Novi Sad, Niš, Požarevac, Vranje dhe Užice përbëhen nga disa bashki të qytetit. Kompetencat e qyteteve dhe bashkive të qytetit janë të ndara. Bashkitë e qytetit të këtyre gjashtë qyteteve gjithashtu kanë asambletë dhe prerogativa të tjera. Dy komunat më të mëdha të qytetit sipas numrit të banorëve janë bashkia e qytetit të Novi Sadit (307,760) dhe Beogradi i Ri (212,104).

Nga këto gjashtë qytete, vetëm Novi Sad nuk iu nënshtrua transformimit të plotë, pasi që komuna e sapoformuar e Petrovaradin ekziston shumë më tepër formalisht, kështu, bashkia e qytetit të Novi Sadit është barazuar gjerësisht me qytetin e Novi Sadit. Qyteti i Kragujevcit kishte komunat e veta të qytetit prej vitit 2002 deri në vitin 2008. Në vitin 2013 u themelua komuna e Sevojnos brenda qytetit Užice.

### Lista e qyteteve 
Qytetet e mëposhtme kanë të drejta administrative zyrtare të qytetit:
* Beogradi
* Bor
* Čačak
* Jagodina
* Kikinda
* Kraljevo
* Kragujevac
* Krushevaci
* Leskoci
* Loznica
* Pazari i Ri
* Novi Sad
* Nishi
* Pančevo
* Pirot
* Požarevac
* Smederevo
* Sombor
* Sremska Mitrovica
* Subotica
* Šabac
* Uzhice
* Valjevo
* Vranje
* Vrshac
* Zaječar
* Zrenjanin

## Lista e qyteteve dhe komunave 
Kjo është një listë e qyteteve dhe komunave (përjashtuar bashkitë e qytetit) në Serbi, siç përcaktohet me Ligjin për organizimin territorial Të dhënat për popullsinë merren nga regjistrimi i vitit 2011. 

Sipas kritereve statistikore, vendbanimet në tabelë klasifikohen si "urbane" (dmth. Qytete dhe qyteza), në krahasim me fshatrat "rurale" (fshatra). Këto kritere nuk janë të kufizuara në madhësinë e vendbanimit, por gjithashtu përfshijnë përqindjen e banorëve të angazhuar në bujqësi, dendësi të popullsisë etj. Kështu që jo të gjitha qytetet në kuptimin statistikor janë më të madh se fshatrat dhe nuk janë gjithmonë qendra komunale. Vini re se popullsia e bashkive të qytetit të disa qyteteve nuk u paraqit si unik, por i bashkuar në popullatën e qytetit.