Jamato Takeru

[parapamje|right|Statuja e Jamato Takeru në [Otori taisha]]
**Jamato Takeru** (japonisht: , *Jamato Takeru no Mikoto*), fillimisht **Princi Ousu** (, *Ousu no Mikoto*, ishte një princ legjendar japonez i dinastisë Jamato, djali i Perandorit Keiko, i cili tradicionalisht konsiderohet si Perandori i 12-të i Japonisë. Emri i tij i shkruar në *kanxhi* mund të ndryshojë, në *Nihon Shoki* shkruhet , ndërsa në *Koxhiki* është .

Historia e jetës dhe vdekjes së tij tregohet kryesisht në kronikat japoneze *Koxhiki* (712) dhe *Nihon Shoki* (720), por përmendet gjithashtu në *Kogo Shui* (807) dhe disa histori si *Hitaçi no Kuni Fudoki* () (721). Një nga djemtë e tij u bë Perandori Çuai, perandori i 14-të i Japonisë.

Historia e tij është e pasigurt, por bazuar në kronikat mund të llogaritet jeta e tij. Ai lindi rreth vitit 72 dhe vdiq në vitin 114. Detajet janë të ndryshme midis dy librave, dhe versioni në *Koxhiki* supozohet se është besnik ndaj formës së vjetër të kësaj legjende.

## Transmetime legjendare
[parapamje|left|upright|Jamato Takeru i veshur si një shërbëtore, duke u përgatitur të vriste udhëheqësit Kumaso. Stampë [druri në letër. Joshitoshi, 1886.]]
Princi Takeru vrau vëllain e tij të madh Princin Ousu (, *Ousu no Miko*). Babai i tij, perandori Keiko, i druhej temperamentit të tij brutal. Për ta mbajtur atë në distancë, babai e dërgoi në Provincën Izumo, sot në pjesën lindore të Prefekturës Shimane dhe më pas në tokën e Kumasos, sot Prefektura Kumamoto. Sidoqoftë, Takeru arriti ti mposhtte armiqtë e tij, në rastin e fundit duke u veshur si një shërbëtore në një aheng pijesh. Një nga armiqtë që mundi e lavdëroi dhe i dha titullin Jamato Takeru, që do të thotë *Trimi i Jamatos*. Por mendja e perandorit Keiko ishte e pandryshuar.

Keiko e dërgoi Jamato Takerun në tokën lindore, njerëzit e së cilës nuk iu bindën oborrit perandorak. Jamato Takeru takoi tezen e tij Princeshën Jamato-hime, priftëresha më e lartë e Amaterasusë në tempullin Ise (në [[Provinca Ise|Provincën Ise]) dhe u hidhërua, "babai im do të dëshironte që unë të vdisja?" - tha. Princesha Jamatohime-no-mikoto i tregoi dhembshuri dhe i huazoi një shpatë të shenjtë me emrin Ame no Murakumo no tsurugi (Kusanagi no tsurugi), të cilën Susanoo, vëllau i perëndeshës Amaterasu, e gjeti në trupin e gjarprit të madh me tetë koka, Jamata no Oroçi. Jamato Takeru shkoi në tokën lindore. Ai e humbi gruan e tij Oto taçibana-hime gjatë një stuhie kur ajo sakrifikoi veten për të qetësuar zemërimin e perëndisë së detit. Ai mundi shumë armiq në tokën lindore dhe legjenda thotë se ai dhe një plak vendas krijuan sedoka-n e parë në Provincën Kai me malin Tsukuba (tani në Prefekturën Ibaraki) si temë. Kur u kthye, ai blasfemoi një perëndi vendas të malit Ibuki, i cili ulet në kufirin e Provincës Omi dhe Provincës Mino. Perëndia e mallkoi me sëmundje dhe ai u sëmur.

Historia më sipër gjendet në *Koxhiki*. Në versionin *Nihon Shoki*, babai dhe Jamato Takeru mbajnë një marrëdhënie të mirë.

parapamje|Jamato Takeru duke sulmuar udhëheqësin Kumaso.
Sipas burimeve tradicionale, Jamato Takeru vdiq në vitin e 43-të të mbretërimit të Perandorit Keiko. Pasuritë e princit të vdekur u mblodhën së bashku me shpatën Kusanagi; dhe e veja e tij e nderoi kujtimin e tij në një faltore në shtëpinë e saj. Disa kohë më vonë, këto relike, përfshirë shpatën e shenjtë, u zhvendosën në vendin e tanishëm të tempullit Atsuta.

Jamato Takeru besohet të ketë vdekur diku në Provincën Ise. Sipas legjendës, emri i Prefekturës Mie rrjedh nga fjalët e tij të fundit. Pas vdekjes shpirti i tij u shndërrua në një zog të madh të bardhë dhe fluturoi larg.

## Në kulturën popullore
* Një nga paraqitjet e Jamato Takerusë tregohet në vëllimin "Grasscutter" të serisë së romanit grafik të Stan Sakai, *Usagi Joxhimbo*, si dhe legjenda se si Kusanagi no Tsurugi u transferua në tempullin Atsuta.
* Libri i dytë i trilogjisë *The Jade* të Noriko Ogivara, *Shpata e Pasqyrës dhe Princi i Hijes*, është një ritregim i legjendës së Jamato Takerusë. Romani ndjek Ogunan, gjithashtu i njohur si Princi Ousu, një nga dy protagonistët kryesorë.
* Jamato Takeru shihet në një ëndërr në epilogun e "Princesha e Artë", një nga Novelat e Ndryshimit. Vetë shpata është pika kryesore e komplotit.
* Në serinë *Digimon Adventure*, dy nga personazhet kryesore janë vëllezër, dhe emrat e tyre janë një referencë për Jamato Takeru: Jamato Ishida dhe Takeru Takaishi.

## Shiko edhe
* Historia e Japonisë
* Kultura e Japonisë
* Folklori japonez
* Regalia Perandorake e Japonisë
* Perandori i Japonisë
* Kusanagi no Tsurugi
* Nihon Shoki
* Jamata no Oroçi
* Momotaro
* Kitsune