Panelet fotovoltaike

**Panelet fotovoltaike** janë panele të cilat e bëjnë shndërrimin e energjisë së dritës në energji elektrike duke përdorur materiale gjysmëpërçuese që shfaqin efektin fotovoltaik, një fenomen i studiuar në fizikë, fotokimi dhe elektrokimi. Efekti fotovoltaik përdoret komercialisht për prodhimin e energjisë elektrike dhe si fotosensorë. Një sistem fotovoltaik përdor module diellore, secila prej të cilave përbëhet nga një numër qelizash diellore, të cilat prodhojnë energji elektrike. Instalimet e PFV mund të jenë të montuara në tokë, të montuara në çati, të montuara në mur ose lundruese. Montimi mund të fiksohet ose të përdorë një gjurmues diellor për të ndjekur diellin nëpër qiell.

## Përmbledhje 
Disa shpresojnë se teknologjia fotovoltaike do të prodhojë mjaftueshëm energji të qëndrueshme të përballueshme për të ndihmuar në zbutjen e ngrohjes globale të shkaktuar nga CO2. PFV diellore kanë avantazhe specifike si burim energjie: pasi të instalohet, funksionimi i tij nuk gjeneron ndotje dhe asnjë emetim të gazrave serrë, ai tregon shkallëzim të thjeshtë në lidhje me nevojat e energjisë dhe silikoni ka disponueshmëri të madhe në koren e Tokës, megjithëse kërkohen edhe materiale të tjera në sistemin PFV prodhimi i tillë si argjendi do të kufizojë përfundimisht rritjen e mëtejshme të teknologjisë. Kufizime të tjera kryesore të identifikuara janë konkurrenca për përdorimin e tokës dhe mungesa e fuqisë punëtore në aplikimet për financim. Përdorimi i PFV-ve si burim kryesor kërkon sisteme të ruajtjes së energjisë ose shpërndarje globale nga linjat e tensionit të lartë të rrymës direkte që shkaktojnë kosto shtesë, dhe gjithashtu ka një sërë disavantazhesh të tjera specifike si gjenerimi i paqëndrueshëm i energjisë dhe kërkesa për kompanitë e energjisë për të kompensuar shumë energji diellore në përzierjen e furnizimit duke patur furnizime konvencionale më të besueshme me energji elektrike në mënyrë që të rregullojë maksimumin e kërkesës dhe furnizimin e pamjaftueshëm të mundshëm. Prodhimi dhe instalimi shkakton ndotje dhe emetim të gazrave serrë dhe nuk ka sisteme të qëndrueshme për riciklimin e paneleve pasi të jenë në fund të jetëgjatësisë së tyre pas 10 deri në 30 vjet.

Sistemet fotovoltaike janë përdorur prej kohësh në aplikime të specializuara si instalime të pavarura dhe sistemet PFV të lidhura me rrjetin kanë qenë në përdorim që nga vitet 1990.  Modulet fotovoltaike u prodhuan për herë të parë në masë në vitin 2000, kur ambientalistët gjermanë dhe organizata Eurosolar morën fonde nga qeveria për një program prej dhjetë mijë çatish. 

Ulja e kostove ka lejuar që PFV të rriten si një burim energjie. Kjo është nxitur pjesërisht nga investimet masive të qeverisë kineze në zhvillimin e kapaciteteve të prodhimit diellor që nga viti 2000 dhe arritjen e ekonomive të shkallës. Pjesa më e madhe e çmimit të prodhimit është nga përbërësi kryesor i polisilikonit, dhe pjesa më e madhe e furnizimit botëror prodhohet në Kinë, veçanërisht në Xinjiang. Përveç subvencioneve, çmimet e ulëta të paneleve diellore në vitet 2010 janë arritur përmes çmimit të ulët të energjisë nga qymyri dhe kostove të lira të punës në Xinjiang,  si dhe përmirësimeve në teknologjinë e prodhimit dhe efikasitetin e tyre.   Përparimet në teknologji dhe rritja e shkallës së prodhimit kanë rritur gjithashtu efikasitetin e instalimeve fotovoltaike.   Matja neto dhe stimujt financiarë, të tilla si tarifat preferenciale për energjinë elektrike të prodhuar nga dielli, kanë mbështetur instalimet diellore FV në shumë vende.  Çmimet e paneleve ranë me një faktor prej 4 midis 2004 dhe 2011. Çmimet e moduleve ranë 90% gjatë viteve 2010, por filluan të rriten ndjeshëm në vitin 2021. 

Në vitin 2019, kapaciteti PFV i instaluar në mbarë botën u rrit në më shumë se 635 gigavat (GW) duke mbuluar afërsisht dy përqind të kërkesës globale për energji elektrike.  Pas hidrocentraleve dhe energjisë së erës, FV është burimi i tretë i energjisë së rinovueshme për sa i përket kapacitetit global. Në vitin 2019 Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë priste një rritje prej 700 - 880 GW nga viti 2019 në vitin 2024.  Në disa raste, PFV ka ofruar burimin më të lirë të energjisë elektrike në rajonet me një potencial të lartë diellor, me një ofertë për një çmim deri në 0,01567 US$/ kWh në Katar në vitin 2020. 

## Etimologjia 
Termi "fotovoltaik" (shkurtesa FV) vjen nga greqishtja φῶς (*phōs*) që do të thotë "dritë", dhe nga "volt", njësia e forcës elektromotore, volt, e cila nga ana tjetër vjen nga mbiemri i fizikanit italian Alessandro Volta, shpikës i baterisë (qeliza elektrokimike). Termi "fotovoltaik" është përdorur në anglisht që nga viti 1849. 

George Cove mund të ketë shpikur një panel fotovoltaik në vitin 1909, afërsisht 40 vjet përpara se Bell Labs ta bënte atë në 1950. 

## Shih edhe 
* Energjia
* Paneli diellor
* Energjia diellore
* Energjetika solare
* Prodhimi i energjise solare
* Energjia diellore në Shqipëri

## Literatura 
* *Clean Tech Nation: How the U.S. Can Lead in the New Global Economy* (2012) by Ron Pernick and Clint Wilder
* *Deploying Renewables 2011* (2011) by the International Energy Agency
* *Reinventing Fire: Bold Business Solutions for the New Energy Era* (2011) by Amory Lovins
* *Renewable Energy Sources and Climate Change Mitigation* (2011) by the IPCC
* *Solar Energy Perspectives* (2011) by the International Energy Agency
* How practical is solar power for PH home owners? by Rappler
* SolarBankbility EU Project 09/2016. "Minimizing Technical Risks in Photovoltaic Projects"  Report

## Referime