open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Album albanologjik album historik gjuha dhe etnokulturor shqiptare

*Album albanologjik: Historia, gjuha dhe etnokultura shqiptare*'

Titulli: Album albanologjik: historia, gjuha dhe etnokultura shqiptare

Autor: Sazan Guri

Redaktori shkencor: Fredi Balaj

Përkthyes: Astrit Hykaj

Botimi: Tiranë, Uegen, 2020

ISBN: 9789928034380

Përshkrimi: [V.1], 300 f. : me foto ; 24 cm

"Album albanologjik: historia, gjuha dhe etnokultura shqiptare"  është një vepër e rëndësishme e shkruar nga Sazan Guri, e cila ofron një pasqyrë të thellë dhe të detajuar të historisë, gjuhës dhe etnokulturës shqiptare. Kjo vepër është e organizuar në forma që lejojnë lexuesit të eksplorojnë aspekte të ndryshme të kulturës shqiptare, duke përfshirë traditat, zakonet, dhe zhvillimet historike që kanë formuar identitetin kombëtar shqiptar.

Historia e shqiptarëve është e pasur dhe komplekse, e cila daton që nga lashtësia deri në ditët e sotme. Albumi ofron një analizë të hollësishme të ngjarjeve historike që kanë ndikuar në formimin e kombit shqiptar, duke përfshirë periudhat e rëndësishme si ajo e Ilirëve, ndikimin e Romës dhe Bizantit, si dhe ngjarjet e shekullit XX, të cilat kanë sjellë ndryshime të mëdha sociale dhe politike.

Gjuha shqipe, një nga gjuhët më të vjetra në Evropë, është një nga themelet e identitetit shqiptar. Albumi shqyrton zhvillimin e gjuhës shqipe, dialektet e saj, si dhe ndikimet që ka pësuar nga gjuhët e tjera. Përveç kësaj, vepra ofron një pasqyrë të trashëgimisë letrare shqipe, duke përfshirë figura të shquara si Naim Frashëri dhe Faik Konica.

Etnokultura shqiptare është një bashkësi e pasur traditash, zakonesh dhe ritualesh që janë trashëguar brez pas brezi. Albumi thekson rëndësinë e folklorit, muzikës dhe valleve tradicionale, si dhe mënyrës së jetesës së shqiptarëve në zonat e ndryshme. Kjo përfshin veshjet tradicionale, zakonet martesore dhe festat popullore, duke i dhënë lexuesit një pamje të gjallë të kulturës shqiptare.

"Album albanologjik" përbën një kontribut të rëndësishëm për studimet albanologjike, duke ndihmuar në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore shqiptare. Me përmbajtjen e tij të pasur dhe ilustruese, ky album është një burim i vlefshëm për studiuesit, studentët dhe çdo person që dëshiron të njohë më mirë kulturën dhe historinë shqiptare.

Me 300 faqe dhe një koleksion fotografish, "Album albanologjik: historia, gjuha dhe etnokultura shqiptare" ofron një pasqyrë të plotë dhe të thellë të aspekteve të ndryshme të identitetit shqiptar. Ky libër është një mjet i shkëlqyer për të gjithë ata që janë të interesuar në albanologji dhe në historinë e pasur të kombit shqiptar.

## Burimet
The Sword in the Stone

The Sword in the Stone është një roman shkruar nga shkrimtarja amerikane T. H. White, botuar më 1938. Libri u adoptua në film amerikan 1963.
Plejada e olimpistëve

**Plejada e olimpistëve** : profile, me autor Ahmet Golemi, red. Mikel Janku. Botuar në Tiranë në vitin 2006, libri (V.1), ka 140 faqe dhe me ilustrime.
Elektriçisti i turnit

**Elektriçisti i turnit** : tregime dhe skica, me autor Ahmet Golemi. Botuar në Tiranë në vitin 1971 nga "Naim Frashëri". Libri ka 105 faqe dhe me ilustrime.
Fundi i dorezave të zeza

**Fundi i dorezave të zeza** : roman me autor Ahmet Golemi. Botuar në Tiranë në vitin 1976 nga "Naim Frashëri". Libri ka 231 faqe.
Humbja e parë

**Humbja e parë** libër me autor Ahmet Golemi. Botuar në Tiranë në vitin 1972 nga "Naim Frashëri". Libri ka 99 faqe dhe me ilustrime.
Boksim : në ndihmë të trainerëve, gjyqtarëve dhe boksierëve që duan të vetëstërviten

**Boksim : në ndihmë të trainerëve, gjyqtarëve dhe boksierëve që duan të vetëstërviten**

Autor: Xhevat Muhedini | Redaktor: Ahmet Golemi

Ky libër, botuar në vitin 1998 në Tiranë, është një udhëzues  praktik për boksin, i hartuar posaçërisht për trainerët, gjyqtarët dhe boksierët që dëshirojnë të përmirësojnë aftësitë e tyre përmes vetëstërvitjes. Me 114 faqe të ilustruara dhe të përgatitura në mënyrë të kujdesshme, libri ofron një gamë të gjerë njohurish mbi teknikën, taktikën dhe rregullat e boksit.

Xhevat Muhedini ka për qëllim të ndihmojë:

* Trainerët, duke u ofruar metoda efektive stërvitjeje dhe qasje për zhvillimin e boksierëve të rinj.
* Gjyqtarët, për të kuptuar më mirë rregulloret dhe aplikimin korrekt të tyre gjatë ndeshjeve.
* Boksierët, duke dhënë këshilla praktike dhe udhëzime për vetëstërvitje të disiplinuar, përmirësimin e forcës fizike dhe zhvillimin e teknikave të avancuara.

Libri është ndarë në kapituj kryesorë, që përfshijnë:

1. Historia e boksit: Një përmbledhje e shkurtër mbi origjinën dhe zhvillimin e këtij sporti.

2. Teknika bazë e boksit: Pozicionet, goditjet (jab, uppercut, hook, etj.), mbrojtja dhe lëvizjet në ring.

3. Metodat e stërvitjes: Rëndësia e stërvitjes fizike, kondicionimit dhe ndërtimit të qëndrueshmërisë.

4. Rregulloret dhe roli i gjyqtarëve: Udhëzime për interpretimin dhe zbatimin e rregullave ndërkombëtare të boksit.

5. Plani i vetëstërvitjes: Këshilla për ata që duan të stërviten jashtë një klubi apo traineri.

Libri vlerësohet për qasjen e tij të thjeshtë dhe të kuptueshme. Ai përfshin ilustrime dhe skema për të demonstruar teknikat, duke e bërë një burim të çmuar për profesionistët dhe amatorët e sportit. Për më tepër, përfshirja e rregullave të boksit dhe roli i gjyqtarëve i jep një dimension të plotë edukativ këtij botimi.

Përmbledhje teknike

* Autor: Xhevat Muhedini
* Redaktor: Ahmet Golemi
* Vendi i botimit: Tiranë
* Viti i botimit: 1998
* Formati: 114 faqe, me ilustrime, 20 cm
    
Libri është i përshtatshëm për:

* Trainerët që kërkojnë burime të reja për zhvillimin e stërvitjeve.
* Gjyqtarët e rinj që duan të thellojnë njohuritë mbi rregulloret.
* Boksierët që dëshirojnë të zhvillojnë aftësitë e tyre në mënyrë të pavarur.

Ky botim mbetet një burim i vyer për të gjithë të apasionuarit pas boksit në Shqipëri dhe më gjerë.

## Burimet
Përbindëshi i bardhë

**Përbindëshi i bardhë** : novelë me autor Ahmet Golemi. Botuar në Tiranë në vitin 1973 nga "Naim Frashëri". Libri ka 79 faqe.
Kështu foli Tahir Zemaj

**Kështu foli Tahir Zemaj** libër me autorë Arbër Ahmetaj, Sefedin Krasniqi, red. Shefqet Strofci (Jashari). Botuar në Prishtinë në vitin 2001 nga "Mërgimi". Libri (Pj. 2), ka 190 faqe dhe 3 fletë me foto.
Kështu foli Tahir Zemaj : një rrëfim për luftën

**Kështu foli Tahir Zemaj** : një rrëfim për luftën, libër me autorë Arbër Ahmetaj, Sefedin Krasniqi, red. Shefqet Strofci (Jashari). Botuar në Prishtinë në vitin 2000 nga "Mërgimi". Libri ka 142 faqe dhe 4 fletë me foto.
Rugova : modeli i tij politik : shënime për një sprovë politike

**Rugova : modeli i tij politik : shënime për një sprovë politike** libër me autor Arbër Ahmetaj. Botuar në Tiranë, Gjenevë, Prishtinë në vitin 2006 nga "Mërgimi A&B". Libri ka 143 faqe. ISBN 9992792051
Robi i lirisë

**Robi i lirisë** : poezi me autor Hasan Qyqalla, red. Arbër Ahmetaj. Botuar në Tiranë në vitin 2007 nga "Mërgimi A&B". Libri ka 101 fletë. ISBN 9789994392063
Dhjetor '90, mbaj mend...

'''Dhjetor '90, mbaj mend...''' : kujtime e refleksione / ideoi e realizoi Bislim Ahmetaj, red. Arbër Ahmetaj. Botuar në Durrës në vitin 2011, libri ka 398 fletë. ISBN 9789928403421
Varri i braktisur

**Varri i braktisur** : roman me autor Arbër Ahmetaj. Botuar në Tiranë në vitin 2011 nga "Skanderbeg books". Libri ka 200 faqe. ISBN 9789994351824
Fletë hyrje për në varr : shënime për s'di se çfarë dreq vepre letrare

**Fletë hyrje për në varr** : shënime për s'di se çfarë dreq vepre letrare. Libër me autor Arbër Ahmetaj. Botuar në Tiranë në vitin 2012 nga "Skanderbeg books". Libri ka 237 faqe. ISBN 9789994351879
Edhe zogjtë i mashtrojmë

**Edhe zogjtë i mashtrojmë** : poezi me autor Bislim Ahmetaj, red. Arbër Ahmetaj. Botuar në Tiranë në vitin 2016 nga "Skanderbeg books". Libri ka 160 faqe. ISBN 9789928221070
I huaji, ai kosovari

**I huaji, ai kosovari** : roman me autor Arbër Ahmetaj. Botuar në Tiranë në vitin 2020, libri ka 216 faqe. ISBN 9789928324153
Paranoja (roman)

**Paranoja** roman me autor Xhemal Ahmeti. Botuar në Prishtinë në vitin 2003 nga "Rozafa". Libri ka 197 faqe.
Gjurmët e hijes pa emër

**Gjurmët e hijes pa emër** : (roman) me autore Flogerta Krypi, red. Xhemal Ahmeti. Botuar në Tiranë në vitin 2014 nga "Vllamasi". Libri ka 196 faqe. ISBN 9789928179357
Qiellit po digjem

**Qiellit po digjem** : poezi me autor Gëzim Ajgeraj, red. Ali Podrimja. Botuar në Prishtinë në vitin 1998 nga "Rilindja". Libri ka 99 faqe.
Flakë në plagë

**Flakë në plagë** libër me poezi, me autor Gëzim Ajgeraj, red. Rrahman Dedaj. Botuar në Prishtinë në vitin 1998 nga "Rilindja". Libri ka 97 faqe.
Ëndrra për parajsë

**Ëndrra për parajsë** : poezi me autor Gëzim Ajgeraj, red. Rrahman Dedaj. Botuar në Prishtinë në vitin 1997 nga "Rilindja". Libri ka 79 faqe.
Mësuesi ka thënë

***Mësuesi ka thënë*** (latinisht: *Magistër dixit*) është një shprehje e vjetër latine, e cila është përdorur gjerësisht në mësimdhënien mesjetare skolastike. Kjo shprehje i atribuohet dishepujve të Pitagorës,  që fjalë për fjalë do të thotë "mësuesi ka thënë". Ideja themelore pas këtij aforizmi është se e gjithë njohuria mund të vijë vetëm nga mësuesit dhe mësimdhënia tradicionale. Kjo pra është një argument që rrjedh nga autoriteti i mësuesit.

## Vështrim 
*Mësuesi ka thënë - Magister dixit* është një shprehje latine që konsiston në mbrojtjen e një ideje ose mendimi si të vërtetë, sepse çka do që citohet në argument ai ka autoritet për këtë çështje. 

Pitagorianët përdorën këtë lloj argumenti për të mbështetur njohuritë e tyre: nëse dikush i pyeste "pse", ata përgjigjen "mësuesi ka thënë kështu" (latinisht, *magister dixit* ) ose sepse "ai vetë ka thënë kështu" (latinisht, *ipse dixit* ).

Në mesjetë, termi përdorej edhe për t'iu referuar Aristotelit. Në një botë ku pranohej se dija ishte e frymëzuar nga Zoti, korpusi intelektual duhet të konsiderohet i palëvizshëm. Prandaj, të kundërshtosh Aristotelin ishte gati të kundërshtoje Perëndinë.

Shprehja është përdorur edhe nga skolastikët mesjetarë, në formën e shprehjes *Roma locuta, causa finita* ("Roma ka folur, çështja ka përfunduar"). Kjo do të thotë, nëse Kisha Katolike e ka përcaktuar në mënyrë dogmatike një të vërtetë të caktuar, ajo duhet ndjekur pa pyetur më tej, sepse supozohej të ishte analizuar mjaftueshëm. Përveç kësaj, kjo analizë ishte bërë nën drejtimin dhe frymëzimin hyjnor, themeli përfundimtar i legjitimitetit të të gjitha njohurive dogmatike të prodhuara nga autoritetet më të larta kishtare. Prandaj, shumë polemika teologjike mesjetare përfunduan kur njëri prej polemistëve arrinte ta konsideronte dhe sidomos ta shpallte kundërshtarin e tij heretik, siç ndodhi, për shembull, me Pedro Abelardo, i cili në shekullin e njëmbëdhjetë, gjatë mosmarrëveshjes universale, u përshkrua si i tillë nga antagonisti i tij intelektual. Bernardo de Claraval .

*Magjister dixit* ishte gjithashtu pjesë e mësimit shkencor mesjetar në universitete, ku disa lëndë studioheshin nga manuali që do të kishin shkruar disa autorë të lashtë, si Galeni në mjekësi ose Klaud Ptolemeu në astronomi .

Aktualisht, shprehja përdoret shpesh me një kuptim ironik, për të tallur ata që përpiqen t'i japin argumentet e tyre si të vërteta me autoritetin e tyre, të supozuar ose realë, ose citojnë dikë me autoritet të vogël.

## Shih edhe 
* Mësuesi
* Skolastika
* Filozofia mesjetare
* Universitetet mesjetare

## Referime
Muajt e vitit me Ardin

**Muajt e vitit me Ardin** : poemë për fëmijë me autor Gëzim Ajgeraj. Botuar në Zvicër në vitin 2006 nga Revista letrare "Metafora". Libri ka 20 faqe dhe me ilustrime.
Trëndafilat e jugut

**Trëndafilat e jugut** : poezi me autor Hamit Taka, red. Gëzim Ajgeraj. Botuar në Tiranë në vitin 2020, libri ka 141 faqe. ISBN 9789928271693
Nga lirika popullore e Tetovës me rrethinë : ngjyra jete në lirikën popullore shqiptare

**Nga lirika popullore e Tetovës me rrethinë** : ngjyra jete në lirikën popullore shqiptare. Libër me autor Vebi Bexheti, red. Ekrem Ajruli. Botuar në Tetovë në vitin 2012 nga "Arbëria Design". Libri ka 364 faqe dhe me foto. ISBN 9786082360010
Marshi i demonëve

**Marshi i demonëve** libër me autor Ekrem Ajruli, red. Ramadan Sinani. Botuar në Tetovë në vitin 1995 nga "Konica". Libri ka 52 faqe dhe me ilustrime.
Bëj të zë, po të merr era

Titulli: **Bëj të zë, po të merr era**: lirika

Autori: Namik Selmani

Redaktori: Gëzim Ajgeraj

ISBN: 9789928415400

Vendi i botimit: Tiranë

Botuesi: Vllamasi

Viti i botimit: 2013

Formati: 162 faqe; 20 cm

Libri Bëj të zë, po të merr era: lirika  është një përmbledhje e poezive lirike të autorit Namik Selmani, i cili shquhet për ndjeshmërinë dhe elegancën në krijimtarinë e tij letrare. Në këtë vëllim, Selmani eksploron temat universale të dashurisë, natyrës, nostalgjisë dhe shpirtit njerëzor përmes vargjeve të ndiera dhe shprehëse.

Redaktuar nga Gëzim Ajgeraj, vëllimi përmban poezi që pasqyrojnë një stil të rafinuar dhe një harmoni ndërmjet traditës poetike shqiptare dhe qasjeve bashkëkohore. Titulli metaforik "Bëj të zë, po të merr era" aludon për kalueshmërinë e kohës dhe përpjekjen e njeriut për të kapur çastet e bukura të jetës përpara se ato të humbasin.

Poezitë në këtë vëllim janë të strukturuara rreth disa shtyllave kryesore të ndjeshmërisë njerëzore:

* Dashuria: Një element thelbësor në poezinë e Selmanit, i cili e trajton dashurinë si një forcë që ndikon në botën e brendshme të njeriut dhe marrëdhëniet e tij me të tjerët.
* Natyra: Elementet natyrore, si era, deti, mali dhe qielli, shërbejnë si simbole të lidhjes së thellë të njeriut me universin.
* Nostalgjia dhe kujtesa: Shfaqet në formë kujtimesh të largëta, kthimesh te origjina dhe meditimesh mbi kohën që kalon.
* Kultura shqiptare: Vargjet shpesh ndërthurin motive dhe imazhe nga tradita kombëtare shqiptare, duke reflektuar identitetin e autorit dhe dashurinë e tij për atdheun.

Selmani shquhet për një stil të qartë dhe të ndjerë, ku dominon muzikaliteti i vargut dhe një përzierje harmonike midis metaforës dhe figuracionit. Gjuha poetike është e pasur, por e thjeshtë në të njëjtën kohë, duke e bërë librin të përshtatshëm për një audiencë të gjerë. Autori përdor figura letrare si personifikimi dhe krahasimi për të krijuar një botë të gjallë ndjesish dhe mendimesh.

Bëj të zë, po të merr era është pritur me vlerësime pozitive nga kritikët letrarë dhe lexuesit për ndjeshmërinë e tij dhe aftësinë për të prekur telat e zemrës. Poezitë pasqyrojnë një zë të veçantë në letërsinë bashkëkohore shqiptare dhe një qasje që bashkon intimitetin personal me përjetimet universale.

Libri është botuar nga shtëpia botuese Vllamasi, e cila njihet për promovimin e autorëve shqiptarë.
Në kopertinën e fundit, përfshihen disa mendime të autorit mbi procesin krijues dhe rëndësinë e poezisë në jetën e tij.

## Burimet
Vrojtim kritik i veprës "Lufta në Maqedoni në vitin 2001", të gjeneral Mitre Arsovski, prof.dr. Stojan Kuzev dhe gjeneral prof. dr. Risto Damjanovski

**Vrojtim kritik i veprës "Lufta në Maqedoni në vitin 2001", të gjeneral Mitre Arsovski, prof.dr. Stojan Kuzev dhe gjeneral prof. dr. Risto Damjanovski** libër me autor Gëzim Ostreni, lektor Ekrem Ajruli. Botuar në Shkup në vitin 2007 nga Botim privat. Libri ka 98 faqe. 

Shënime: Çështja shqiptare, politika dhe qeverisja, historia, ushtria Çlirimtare Kombëtare, kritika, interpretimi.
Gjarpërinjtë e ëndrrës

**Gjarpërinjtë e ëndrrës** libër me autor Riat Ajazaj, red. Sali Bashota, red. Ali Podrimja. Botuar në Prishtinë në vitin 2003 nga "Rozafa". Libri ka 136 faqe. ISBN 9951020240

Shënime: Tregime dhe novela.
Në perëndim bie shi

**Në perëndim bie shi** libër me autor Riat Ajazaj, red. Nazmi Rrahmani. Botuar në Prishtinë në vitin 1995 nga "Rilindja". Libri ka 87 faqe.
Don Kishoti te shqiptarët

**Don Kishoti te shqiptarët** : recensione dhe studime letrare, libër me autor Ali Aliu, red. Resul Shabani. Botuar në Shkup në vitin 1995 nga "Flaka e vëllazërimit". Libri ka 246 faqe.
Letrari dhe vepra

**Letrari dhe vepra** libër me autor Mahmud Hysa, red. Ali Aliu. Botuar në Shkup në vitin 1972, libri ka 245 faqe. 

Shënime: Letërsia arbëreshe, letërsia shqipe, kritika, interpretimi.
Hamleti me plis të zi

**Hamleti me plis të zi** libër me autor Resul Shabani, Red. Ali Aliu. Botuar në Shkup në vitin 1999 nga "Flaka". Libri ka 119 faqe.
Në vend të dialogut me Z. Dragoljub Stavrev për veprën "Shqetësime dhe meditime për çështjet maqedonase"

**Në vend të dialogut me Z. Dragoljub Stavrev për veprën "Shqetësime dhe meditime për çështjet maqedonase"** libër me autor Gëzim Ostreni, lektor Ekrem Ajruli. Botuar në Tetovë në vitin 2009 nga "Arbëria Design". Libri ka 102 faqe dhe me foto. ISBN 9789989265044

Shënime: Politika dhe qeverisja, Çështja nacionale, Çështja shqiptare, Polemika.
Reflekse letrare

**Reflekse letrare** libër me autor Ali Aliu, red. Resul Shabani. Botuar në Shkup në vitin 1999 nga "Flaka". Libri ka 302 faqe.
Më në fund duhet mësuar

**Më në fund duhet mësuar** : pjesë zbavitëse për fëmijë, me autor Zija Berisha, red. Ali Aliu. Botuar në Shkup në vitin 1972, libri ka 57 faqe.
Këngët e shkronjavet

**Këngët e shkronjavet** libër me autorë Fejzi Bojku, Ali Huruglica, red. Ali Aliu, il. Ismail Rama. Botuar në Shkup në vitin 1972, libri ka 80 faqe dhe me ilustrime. 

Shënime: Letërsia për fëmijë.
Dallga e Jonit

**Dallga e Jonit**

Autor: Sulejman Mato

Redaktor: Ali Aliu

Botues: Flaka e Vëllazërimit

Vendi i botimit: Shkup

Viti i botimit: 1972

Zhanri: Poezi

Gjuha: Shqipe

Dallga e Jonit  është një vëllim poetik i shkruar nga poeti shqiptar Sulejman Mato, botuar për herë të parë në vitin 1972 në Shkup nga shtëpia botuese “Flaka e Vëllazërimit”. Vëllimi përmban një koleksion prej 56 faqesh me poezi që pasqyrojnë ndjeshmërinë e thellë dhe lidhjen shpirtërore të autorit me natyrën, detin dhe kulturën e rajonit të Jonit.

Libri është redaktuar nga Ali Aliu, një figurë e njohur në letërsinë shqiptare dhe kritik letrar, duke kontribuar në cilësinë artistike dhe redaktimin e tekstit. Dallga e Jonit mbetet një dëshmi e talentit poetik të Sulejman Matos, që kombinon motivet e traditës shqiptare me një frymëzim modernist.

Poezitë në këtë vëllim i kushtohen kryesisht detit Jon dhe natyrës shqiptare, duke simbolizuar shpirtin e trazuar dhe fuqinë emocionale të valëve të tij. Përmes imazheve poetike, Mato përçon tema të dashurisë, nostalgjisë, dhe lidhjes së thellë me vendlindjen. Deti shfaqet jo vetëm si një element natyror, por edhe si një metaforë për emocionet njerëzore dhe për historinë kolektive të popullit shqiptar.

Stili i Sulejman Matos karakterizohet nga një ekonomi gjuhësore dhe thellësi emocionale, që përkthehen në një poezi të ngjeshur dhe të fuqishme. Çdo varg ngërthen një ndjenjë të veçantë, ndërsa ritmi dhe melodia poetike përforcojnë lidhjen e lexuesit me tekstin.

Dallga e Jonit përfaqëson një moment të rëndësishëm në letërsinë shqiptare të viteve ’70, duke u përqafuar nga lexuesit dhe kritika për ndjeshmërinë dhe origjinalitetin e saj. Libri është gjithashtu një shembull i përpjekjeve për të integruar traditën shqiptare me elemente të modernizmit poetik, një tipar që e bën atë të dallueshëm në peizazhin letrar të kohës.

Sulejman Mato është një nga poetët që ka kontribuar në pasurimin e letërsisë shqipe me një perspektivë të re mbi tematikën natyrore dhe historinë shqiptare. Redaktimi nga Ali Aliu i jep veprës një cilësi të lartë artistike, duke e pozicionuar atë si një vepër kyçe në bibliotekën e letërsisë shqipe bashkëkohore.

Vëllimi është botuar fillimisht në Shkup më 1972, me një format kompakt prej 56 faqesh dhe madhësi 20 cm, duke e bërë të lehtë për t’u shpërndarë dhe lexuar. Edhe pse ribotimi i vitit 2000 nuk përmban të dhëna të hollësishme për shtypin, ai dëshmon për interesin e vazhdueshëm ndaj kësaj vepre në radhët e lexuesve dhe studiuesve të letërsisë shqipe.

Dallga e Jonit është një testament i forcës poetike dhe vizionit letrar të Sulejman Matos. Me një ndjeshmëri të hollë dhe një zë të veçantë, ky vëllim poetik mbetet një pasuri e kulturës shqiptare, duke frymëzuar breza të rinj poetësh dhe lexuesish që vazhdojnë të eksplorojnë bukurinë dhe kompleksitetin e poezisë shqiptare.

## Referime
Shkolla e Kurbinit

**Shkolla e Kurbinit** ishte një shkollë fetare kateketike shqipe e hapur në vitin 1632 në Kurbin afër Krujës. Kjo ishte një shkollë elementare ku krahas njohurive fetare katolike nxënësit mësonin edhe lexim, shkrim dhe gramatikë. Në këtë shkollë sikurse edhe në shkolla të tjera të ngjashme të asaj kohe mësoheshin veprat e Frano Bardhit, Pjetër Budit, Pjetër Bogdanit, etj. Ideator dhe themelues i kësaj shkolle ishte imzot Gjon Kolesi (1570 – 1635) ipeshkv i Durrësit dhe Arbërisë. 

## Shih edhe 
* Mësonjëtorja e Korçës
* Shkollat e para shqipe
* Historia e arsimit shqiptar

## Referime
Letërsia bashkëkohore shqiptare : (pas Luftës së Dytë Botërore)

**Letërsia bashkëkohore shqiptare : (pas Luftës së Dytë Botërore)** libër me autorë Ali Aliu, Shaban Sinani, Stefan Çapaliku, Tonin Çobani, red. Rita Petro. Botuar në Tiranë në vitin 2001 nga "Albas". Libri ka 252 faqe. ISBN 9992770031
Raimond Kola

**Raimond Kola** është gazetar dhe fotograf shqiptar. Ai ka punuar për rreth tri dekada si korrespondent për jugun e Shqipërisë për Shërbimin shqip të radios "Zëri i Amerikës", është autor i disa botimeve mbi trashëgiminë kulturore dhe komentator në fushën e mjedisit dhe turizmit. 

Është president i shoqatës rajonale të gazetarëve shqiptarë në Gjirokastër dhe së fundmi Drejtor i zyrës së Administrimit dhe Koordinimit të qytetit muze Gjirokastër. Raimond Kola njihet edhe si fotograf i faunës në Shqipëri.
Miti balkanik te Kadareja

**Miti balkanik te Kadareja**  është një studim kritik i autorit shqiptar Ali Aliu, i redaktuar nga Ali Podrimja, dhe i botuar në vitin 2006 nga shtëpia botuese Onufri në Tiranë.

## Përmbajtja 
Libri fokusohet në trajtimin e mitit ballkanik në veprën e shkrimtarit të njohur shqiptar Ismail Kadare. Autori analizon mënyrën se si Kadareja ndërthur mitet dhe historinë ballkanike në letërsinë e tij, duke ndikuar në interpretimin e identitetit dhe kulturës shqiptare  në kontekstin më të gjerë rajonal.

## Bibliografia 
***Titulli**: *Miti balkanik te Kadareja*
***Autori**: Ali Aliu
***Redaktori**: Ali Podrimja
***Vendi i botimit**: Tiranë
***Botuesi**: Onufri
***Viti i botimit**: 2006
***ISBN**: 9992753064
***Numri i faqeve**: 111 f.
***Përmasa**: 21 cm
***Shënime**: Kopertina mbi I. Kadarenë dhe veprën e tij.

## Tematika dhe rëndësia 
Ky libër  ka një rëndësi të veçantë për studimet letrare shqipe, duke ofruar një interpretim të thelluar mbi ndikimin e mitit në krijimtarinë e Kadaresë. Autori analizon sesi Kadareja përdor mitologjinë për të ndërtuar një narrativë që lidh të kaluarën dhe të tashmen e popujve të Ballkanit .

## Shih edhe 
Ismail Kadare

Letërsia shqipe

## Burimet
Sherif Delvina

**Sherif Delviva**, ishte historian, studiues, përkthyes, dramaturg, publicist dhe polemist i shquar shqiptar.

Ju përkushtua studimit të historisë së Shqipërisë nga antikiteti deri në ditëtë tona, posaçërisht historisë së Epirit apo Shqipërisë së Poshtme. Ai mblodhi dhe intepretoi dhjetra harta të disa shekujve me radhë dhe të autorëve më të famshëm europianë dhe botërorë nga antikiteti deri në vitin 1913, kur Eipiri i Jugut apo Çamëria e sotme u pushtua nga Greqia pas vendimit të padrejtë të Konferencës së Londrës.
Baduari

**Baduariu** () ishte një aristokrat romak lindor, dhëndër i perandorit bizantin Justini II (r. 565–578). Kronisti Teofani Rrëfimtari gabimisht e quan atë vëlla të Perandorit. 

## Biografia 
Baduariu ishte djali ose nipi i një gjenerali me emër të ngjashëm aktiv në Scythia Minor në vitin 528, Baduariu është regjistruar nga poeti epik latin Flavius Cresconius Corippus si pasues i Justinit në postin e tij si *kuropalat* menjëherë pas ngritjes së këtij të fundit në fronin bizantin më 14 nëntor. 565. Në atë kohë, ai ishte tashmë një mbajtës i gradës *Patrikios* . 

Në vitet 566/567, Baduariu mori urdhër që të ngrinte një ushtri në Danubin e poshtëm ( Moesia dhe Scythia Minor) për të ndihmuar Gepidët kundër Lombardëve . Bizantinët fituan betejën e parë, por më pas mbreti Gepid Cunimund refuzoi të kthente Sirmiumin siç kishte premtuar. Meqë mbeti pa ndihmë kundër Lombardëve dhe Avarëve, Cunimundi u mund dhe u vra. Posti i Baduarit në këtë fushatë është i paqartë: ai mund të ketë qenë një *magister militum per Illyricum*, një *magjister militum* pa një zonë të caktuar ose *quaestor exercitus* . 

Në vitin 573, ai u *dërgua* në Itali për t'i rezistuar pushtimit lombard të gadishullit. Megjithatë, e mundën atë në betejë e zhvilluar në vitin 576, dhe ai vdiq shpejt pas kësaj. 

### Familja 
Baduariu ishte martuar me vajzën e Justinit, Arabinë, me të cilën mund të ketë pasur një vajzë, Firmina, e vërtetuar në një mbishkrim të vetëm të vitit 564.  Fraza është e paqartë: përmban një fjalë greke që mund të shihet si "γενημένη" ose "γενόμενη" e Arabisë. Termi "γενημένη" do të thotë "i lindur nga" dhe do ta bënte frazën të lexohej "Firmina, vajza e Arabisë", ndërsa "γενόμενη" do të thotë "që u bë". Cyril Mango e lexon frazën si "Firmina që u bë infermierja e Arabisë". 

## Shih edhe 
* Iliriku
* Prefektura e Ilirikut
* Magister militum Ilirikum
* Lista e personaliteteve ilire

## Referime
Korpusi Vullnetar i Malit të Zi

**Korpusi vullnetar malazez** (  ; ) ishte një formacion ushtarak kolaboracionist që u krijua në pranverën e vitit 1944 nën udhëheqësin çetnik Pavle Gjurishiq me ndihmën e gjermanëve, Milan Nediq dhe Dimitrije Ljotiq . Ishte formalisht pjesë e Trupave Vullnetare Serbe .  
## Vështrim 
Korpusi i Vullnetarëve të Malit të Zi përbëhej nga disa nga ish-ushtarët e Gjurishiqit që u liruan nga robëria gjermane, por shumica ishin çetnikë që mbetën në Mal të Zi nën emrin e "forcave kombëtare". Gjurishiq zhvilloi forcën në Mal të Zi dhe Sanxhak dhe përbëhej nga 7000 deri në 8000 vetë. 

Në prill 1945, filluan negociatat midis Gjurishiqit, Sekula Drljeviçit dhe ustashëve për një kalim të sigurt në Slloveninë e pushtuar nga gjermanët dhe u krijua një marrëveshje për sjellje të sigurt.  Detajet e marrëveshjes nuk dihen, por duket se Gjurishiq dhe trupat e tij kishin për qëllim të kalonin lumin Sava në Sllavoni, ku do të rreshtoheshin me Drljeviqin si " Ushtria Kombëtare Malazeze " me Gjurishiqin që mbante komandën operative.  Gjurishiq, megjithatë, së bashku me disa komandantë të tjerë çetnikë, duke përfshirë Zaharije Ostojić dhe Petar Baćovic, disa udhëheqës politikë dhe një numër priftërinjsh ortodoksë u vranë në kurthin e dukshëm të ngritur nga Drljević dhe ustashët.  Një pjesë e vogël e trupave të Gjurishiqit shpëtuan dhe shkuan në perëndim; megjithatë një pjesë e madhe e tyre, të mbetur pa prijës, u integruan në forcat e Drljević-it dhe u dërguan drejt kufirit austriak.  Një pjesë e të dy grupeve u kapën më vonë nga partizanët jugosllavë në Slloveni.  Shumica e atyre që kaluan me sukses në Austri u kthyen nga partizanët në Slloveni, ku së bashku me forcat e tjera kolaboracioniste, ata patën dënimin e tyre në maj. Nga e gjithë forca që filloi me Gjurishiqin në Mal të Zi dhe çetnikët e tjerë që iu bashkuan për udhëtim mbijetuan më pak se një e katërta. 

## Shih edhe 
* Historia e Malit të Zi

## Literatura 
* 

## Referime
Bérat, Haute-Garonne

**Bérat** (Shqip: Berat) është një fshat dhe komunë në departamentin Haute-Garonne, rajoni i Ocitanisë në Francën jugperëndimore.

## Gjeografia 
Komuna përshkohet nga lumi Touch .

## Popullsia 
## Referime
Bezins-Garraux

**Bezins-Garraux** (Shqip: *Bezingarra* ; Ocitanisht:*Vedins e Garraus*) është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.

## Popullsia 
## Referencat
Bonrepos-Riquet

**Bonrepos-Riquet** (  ; Languedocien : *Bonrepaus Riquet* ; Shqip: *Reposh-Rik*) është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.

## Popullsia 
Banorët e komunës njihen me emrin Rikera.

## Referencat
Klasa e parë e shkollës fillore

**Klasa e parë** është një vit shkollor i arsimit fillor në shkolla në Shqipëri, Kosovë, Mal të Zi, Maqedoni e Veriut si dhe  në shumë vende të botës.  Ky është viti i parë shkollor pas kopshtit apo klasës parafillore. Në përgjithësi nxënësit janë midis 6 ose 7 vjeç në këtë klasë të parë,  ata zakonisht quhen "nxënësit e klasës së parë".

## Përshkrimi 
Në matematikë nxënësit mësojnë të njohin numrat nga 1 deri në 20 dhe të mbledhin e zbresin me ta. Grafikët e gjeometrisë ( rrethi, katrori, drejtkëndëshi, trekëndëshi ), ora e orës ( orë ) dhe kalendari ( dita, java, muaji dhe viti ).

Në gjuhën e klasës së parë ata mësohen bazat e leximit,  duke përfshirë fjalë të thjeshta të jetës së përditshme në secilën prej tyre, në të shkruar përsëriten këto koncepte bazë dhe fillojnë të mësojnë disa shkronja për të bashkuar fjalët e leximit dhe shkrim (me 2, 3 ose 4 shkronja), bazuar në atë që nxënësit kanë mësuar në kopshtin e fëmijëve ose në forma të tjera të parashkollimit.

Klasa e parë është një nivel arsimor i detyrueshëm në shumë vende, niveli i arsimimit të nxënësve mund të ndryshojë shumë. 

Në disa vende, nxënësit e klasës së parë njihen me konceptin e shkencave sociale, duke theksuar vendosjen e ideve të historisë së vendit dhe nocioneve të edukimit qytetar .

Disa shtete kërkojnë një fokus të studimeve sociale pasi lidhet me familjen, duke lënë tema të tjera të studimeve të komunitetit, shtetit dhe kombit për klasat e larta.

Në klasën e parë mësohet gjeografia bazë, duke e përqendruar arsimimin e kësaj lënde në lokalitetin ku ata jetojnë, përveç kësaj jepen në mënyrë të thjeshtë qasjet e krahinës dhe të vendit.

Shkenca e klasës së parë në përgjithësi përfshin bimët, kafshët, materialet e tokës dhe gjendjen e gjërave (të lëngshme, të gazta dhe të ngurta), si dhe nocionet rreth lëvizjes ( rrota ), në këtë lëndë nxënësit inkurajohen të vëzhgojnë botën përreth tyre dhe të fillojnë duke bërë pyetje për gjërat që tërheqin vëmendjen e tyre, për të arritur pjesëmarrje më të madhe dhe komente kolektive.

Në kulturën e përgjithshme atyre u mësohen elementet themelore për higjienën personale dhe ushqimin .

## Shih edhe 
* Shkolla fillore
* Festa e abetares
* Edukimi parafillor
* Dita e parë e shkollës

## Referime
Kush do ta vrasë ujkun

“Kush do ta vrasë ujkun” është një poezi simbolike e poetit shqiptar Ali Podrimja, ku “ujku” paraqitet si figurë metaforike e së keqes, frikës, shtypjes dhe rrezikut që kërcënon njeriun dhe shoqërinë.
Bonrepos-sur-Aussonnelle

**Bonrepos-sur-Aussonnelle** (Shqip: *Reposh mbi Ausonelë* ; Ocitanisht: ''Bonrepaus d'Aussonèra'') është një komunë e departamentit Haute-Garonne, rajoni i Ocitanisë në Francën jugperëndimore.

## Popullsia 
## Referime
Boudrac

**Boudrac** (  ; Ocitanisht: *Bodrac* ; Shqip: *Bodraku*   ) është një komunë në departamentin Haute-Garonne, rajoni i Ocitanisë në Francën jugperëndimore.

## Gjeografia 
Lumi Gesse përbën pjesën më të madhe të kufirit perëndimor të komunës.

## Popullsia 
## Referencat
Le Born, Haute-Garonne

**Le Born** (  ; Ocitanisht: *Lo Bòrn* ; Shqip: *Born*) është një komunë e departamentit Haute-Garonne, rajoni i Ocitanisë në Francën jugperëndimore.

## Popullsia 
## Referime
Bordes-de-Rivière

**Bordes-de-Rivière** (  ; Ocitanisht: ''Eras Bòrdas d'Arribèra* ; Shqip: *Bregu i Lumit'' ) është një komunë e departamentit Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.

## Popullsia 
## Referime
Bourg-d'Oueil

'''Bourg-d'Oueil'* (  ; Ocitanisht: *Borg de Guelh* ; Shqip: *Kalaja e Ulit'') është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.

## Popullsia 
## Referencat
Bruguières

**Bruguières** (  ; Ocitanisht: *Bruguièras* ; Shqip: *Brugerë* ) është një komunë e departamentit Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.

## Popullsia 

File:Bruguières_Eglise_Facade.jpg|Kisha e Saint-Martin
File:Bruguières_Eglise_abside.jpg|Kisha e Saint-Martin

## Referencat
Brignemont

**Brignemont** (  ; Ocitanisht: *Brinhemont*  ; Shqip: *Brinjëmali* ) është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.

## Popullsia 
## Referencat
Le Cabanial

**Le Cabanial** (  ; Shqip: *Kabs*) është një komunë e departamentit Garonë e Epërme në Francën jugperëndimore.

## Popullsia 
## Referencat
Caraman, Haute-Garonne

**Caraman** (  ; Ocitanisht: *Caramanh*  ; Shqip: *Caraman* ) është një komunë në departamentin Garonë e Epërme në Francën jugperëndimore.

## Popullsia 
Banorët e komunës në frëngjisht njihen si *Caramanais* .

## Monumente 

File:Caraman_-_l'hotel_de_ville.jpg|Këshilli bashkiak
File:Caraman_-_La_halle.jpg|Tregu
File:Caraman_-_l'église_Saint-Pierre.jpg|Kisha e Shën Pjetrit
File:Caraman_-_Le_clocher_de_l'église_Saint-Pierre.jpg|Kulla e këmbanës
File:Caraman_-_l'église_Saint-Pierre_l'intérieur.jpg|Nava
File:Caraman_-_l'église_Saint-Pierre_Chaire.jpg|Pulpiti

## Referime
Noé, Haute-Garonne

**Noé** (  ; Ocitanisht: *Noèr*  ; Shqip: *Noe*) është një komunë në departamentin Garonë e Epërme, Franca Jugperëndimore.

## Popullsia 
## Referencat
Marguestau

**Marguestau** (  ; Shqip: *Margesht*) është një komunë në departamentin Gers në Francën jugperëndimore.

## Gjeografia 
qendër|parapamje|300x300px| Margeshti dhe komunat përreth

## Popullsia 
## Referime
Bragayrac

**Bragayrac** (  ; Ocitanisht: *Bragairac* ; Shqip: *Bragajak*  ) është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.

## Popull 
## Referencat
Puycasquier

**Puycasquier** (  ; *Puicasquèr* në Gaskon ; *Pujkaska* në Shqip) është një komunë në departamentin Gers në Francën jugperëndimore .

## Gjeografia 
### Vendndodhja 
qendër|parapamje|300x300px| Pujkaska dhe komunat përreth

### Hidrografia 
Lumi Auroue rrjedh në veri-veriperëndim përmes pjesës perëndimore të komunës.

## Popullsia 
## Historia 
Pujkaska është shtëpia e familjes historike 'Gachet'.

Puycasquier ishte shtëpia e një popullsie Cagot-ësh. 

## Referime
Montségur

**Montségur** (  ; Languedocien : *Montsegur* ; Shqip: *Malsigurti*) është një komunë në departamentin Ariege në Francën jugperëndimore.

Ajo është e famshme për fortifikimin e saj, Château de Montségur, e cila u ndërtua në mal mbi rrënojat e një prej bastioneve të fundit të Katarëve . Kalaja e tanishme, edhe pse e përshkruar si një nga " kështjellat katare ", është e një periudhe të mëvonshme. Është renditur si një vend historik nga Ministria Franceze e Kulturës që nga viti 1862. Sipas librit, , Malsigurti ishte vendndodhja e një thesari mitik që lidhej me Gralin e Shenjtë, i cili u kontrabandua menjëherë përpara dorëzimit të Katarëve.

## Historia 
Shenjat më të hershme të vendbanimeve në zonë datojnë që nga koha e Neandertalëve, dhjetëra mijëra vjet më parë.

Dëshmi të pushtimit romak si monedha dhe vegla romake janë gjetur gjithashtu brenda dhe përreth zonës. Emri "Montségur" vjen nga latinishtja *mons securus* ("kodër e sigurt") e cila u zhvillua në *mont ségur* në oksitanisht .

Në fund të vitit 1204, kalaja u fortifikua për të ruajtur kufirin jugor.

Në mesjetë rajoni i Malsigurtit u sundua nga Kontët e Tuluzës, Vikontet e Karkasonës dhe më në fund kontet e Foix . Në 1243–44, katarët (një sekt fetar i konsideruar heretik nga Kisha Katolike ) që kishin kërkuar strehim në kështjellën e Malsigurtit u rrethuan nga 10,000 trupa, në atë që në histori njihet si rrethimi i Malsigurtit. Në mars të vitit 1244, katarët më në fund u dorëzuan dhe afërsisht 244 u dogjën masivisht në një zjarr në këmbët e malit, kur ata refuzuan të hiqnin dorë nga besimi i tyre. Rreth 25 morën betimin përfundimtar të katarit të *consolamentum perfecti* në dy javët përpara dorëzimit përfundimtar. Inkuizitorët mbanin shënime të sakta dhe përfshinin emrat e shumë njerëzve, të cilët kujtohen çdo vit në përvjetorin e masakrës së 16 marsit. Këta emra janë të ekspozuar edhe në muzeun në fshatin Malsigurt.

## Popullsia 
## Shiko gjithashtu 
* Kryqëzata Albigensiane

## Referencat
Roquefort, Gers

**Roquefort** ( ; Ocitanisht: *Ròcahòrt* ; Shqip: *Rokforti* ) është një komunë në departamentin Gers në Francën jugperëndimore.

## Gjeografia 
qendër|parapamje|300x300px| Rokforti dhe komunat përreth tij

## Popullsia 
*

## Referencat
Beteja e Bakhmutit

alt=Inteligjenca e Mbrojtjes e Ministrisë së Mbrojtjes në Mbretërinë e Bashkuar - https://twitter.com/DefenceHQ/status/1650876155694596096/photo/1|parapamje|Situata ushtarake deri më 28 prill 2023.
**Beteja e Bakhmutit** është një seri angazhimesh ushtarake në dhe afër qytetit të Bakhmutit midis Forcave të Armatosura të Ukrainës dhe Forcave të Armatosura Ruse gjatë betejës më të madhe për Donbasin.

Ndërsa granatimet e Bakhmutit filluan në maj 2022, sulmi kryesor drejt qytetit filloi më 1 gusht pasi forcat ruse përparuan nga drejtimi i Popasna pas një tërheqjeje ukrainase nga ai front. Forca kryesore sulmuese përbëhet kryesisht nga mercenarë të organizatës paraushtarake ruse Wagner Group, të mbështetur nga trupat e rregullta ruse dhe elementë separatistë të DPR dhe LPR.

Nga fundi i vitit 2022, pas kundërofensiveve të Ukrainës në Kharkiv dhe Kherson, fronti Bakhmut-Soledar u bë një fokus i rëndësishëm i luftës, duke qenë një nga linjat e pakta të frontit në Ukrainë ku Rusia mbeti në ofensivë. Sulmet në qytet u intensifikuan në nëntor 2022, pasi forcat sulmuese ruse u përforcuan nga njësitë e ridislokuara nga fronti Kherson, së bashku me rekrutët e sapomobilizuar. Në këtë kohë, pjesa më e madhe e vijës së përparme kishte zbritur në luftën e llogoreve pozicionale, me të dyja palët që pësuan viktima të mëdha pa ndonjë përparim të rëndësishëm. Duke përdorur sulme me valë njerëzore të përbëra nga ish-të dënuar, trupat e Wagner ishin në gjendje të fitonin gradualisht terren dhe deri në shkurt 2023, ata pushtuan territorin në veri dhe jug të Bakhmutit dhe kërcënuan rrethimin, duke i detyruar forcat ukrainase të tërhiqen ngadalë në qytet, dhe beteja u shndërrua në luftë të ashpër urbane. Deri në mars 2023, forcat ruse pushtuan gjysmën lindore të qytetit, deri në lumin Bakhmutka dhe vazhduan të avancojnë në pjesët e kontrolluara nga ukrainas të Bakhmut. Intensiteti i betejës dhe numri i lartë i viktimave është krahasuar me Betejën e Verdunit në Luftën e Parë Botërore.

Më 20 maj 2023, themeluesi i Wagner Group Yevgeny Prigozhin dhe ministria ruse e mbrojtjes pretenduan se Bakhmut ishte kapur plotësisht. Ukraina mohoi pretendimin e Prigozhin dhe tha se përleshjet e rënda për qytetin po vazhdonin, me ushtrinë ukrainase që hodhi poshtë pretendimin e Rusisë për pushtimin e qytetit. Kundërsulmet e Ukrainës në krahët e Rusisë dhe sulmet ruse ndaj vendbanimeve fqinje kanë vazhduar. Deri më 22 maj, The New York Times raportoi se Hanna Maliar, një zëvendësministre e mbrojtjes, "në thelb e pranoi" se qyteti ishte humbur, me burime të tjera perëndimore që konfirmuan kapjen e tij. Nga 25 maji, Wagner kishte filluar të tërhiqej nga qyteti për t'u zëvendësuar nga trupat e rregullta ruse.

## Shiko edhe 
* Lufta në Donbas (2014–2022)
* Pushtimi rus i Ukrainës në 2022

## Referimet
Ardizas

**Ardizas** (Ocitanisht: *Ardisàs* ; Shqip: *Ardiza*) është një komunë në departamentin Gers në Francën jugperëndimore.

## Gjeografia 
Ardizas ndodhet në kantonin Gimone-Arrats dhe në qarkun Condom .
qendër|parapamje|300x300px| Harta e Ardizës dhe komunave përreth

## Popullsia 
## Referencat
Ansan, Gers

**Ansan** (  ; Shqip: *Ansani* ) është një komunë në departamentin Gers në Francën jugperëndimore.

## Gjeografia 
Ansan ndodhet në kantonin Auch-2 dhe në qarkun e Aushit .
qendër|parapamje|300x300px| Harta e Ansanit dhe komunave përreth

## Popullsia 
## Referencat
Eklipsi i Hënës

]]
Një **eklips hënor** është një ngjarje astronomike që ndodh kur Hëna lëviz në hijen e Tokës, duke bërë që hëna të errësohet.  Një rreshtim i tillë ndodh gjatë një sezoni eklipsi, afërsisht çdo gjashtë muaj, gjatë fazës së hënës së plotë, kur rrafshi orbital i Hënës është më afër planit të orbitës së Tokës .

Kjo mund të ndodhë vetëm kur Dielli, Toka dhe Hëna janë saktësisht ose shumë afër (në syzigji ) me Tokën midis dy të tjerëve, gjë që mund të ndodhë vetëm në natën e hënës së plotë kur Hëna është afër njërës prej nyjeve hënore . Lloji dhe gjatësia e një eklipsi hënor varet nga afërsia e Hënës me nyjen hënore.
 
&#x5B; *citim i nevojshëm* &#x5D;

Kur hëna eklipset plotësisht nga Toka, ajo merr një ngjyrë të kuqërremtë që shkaktohet nga planeti kur bllokon plotësisht rrezet e diellit direkte që të arrijnë në sipërfaqen e Hënës, pasi vetëm drita e reflektuar nga sipërfaqja hënore është thyer nga atmosfera e Tokës . Kjo dritë duket e kuqërremtë për shkak të shpërndarjes së Rayleigh të dritës blu, e njëjta arsye pse lindja dhe perëndimi i diellit janë më portokalli sesa gjatë ditës.

Ndryshe nga një eklips diellor, i cili mund të shihet vetëm nga një zonë relativisht e vogël e botës, një eklips hënor mund të shihet nga kudo në anën e natës së Tokës. Një eklips total hënor mund të zgjasë deri në gati 2 orë, ndërsa një eklips total diellor zgjat vetëm deri në disa minuta në çdo vend të caktuar, sepse hija e Hënës është më e vogël. Gjithashtu ndryshe nga eklipset diellore, eklipset hënore janë të sigurta për t'u parë pa asnjë mbrojtje për sytë ose masa paraprake të veçanta.

Simboli për një eklips hënor (ose në të vërtetë çdo trup në hijen e një tjetri) është🝶 (U+1F776 🝶).
Pavie

**Pavie** (  ; Gaskon: *Pavia* ; Shqip: *Pavia*) është një komunë në departamentin Gers në Francën jugperëndimore.

## Gjeografia 
qendër|parapamje|300x300px| Pavja dhe komunat përreth

## Popullsia 
## Referime
Diego Rivera

**Diego María de la Concepción Juan Nepomuceno Estanislao de la Rivera y Barrientos Acosta y Rodríguez**, i njohur si **Diego Rivera** (; 8 dhjetor 1886 – 24 nëntor 1957), ishte një piktor i shquar meksikan. Afresket e tij të mëdha ndihmuan në themelimin e lëvizjes murale në artin meksikan dhe atë ndërkombëtar.

Midis viteve 1922 dhe 1953, Rivera pikturoi murale në, mes vendeve të tjera, Mexico City, Chapingo dhe Cuernavaca, Meksikë; dhe San Francisco, Detroit, dhe New York City, Shtetet e Bashkuara. Në vitin 1931, një ekspozitë retrospektive e veprave të tij u mbajt në Muzeun e Artit Modern në Nju Jork; kjo ishte përpara se të përfundonte serinë e tij me 27 murale të njohura si *Muralet e Industrisë së Detroitit* .

Rivera kishte katër gra dhe fëmijë të shumtë, duke përfshirë të paktën një vajzë natyrale. Fëmija i tij i parë dhe djali i vetëm i vdiq në moshën dy vjeçare. Gruaja e tij e tretë ishte artistja meksikane Frida Kahlo, me të cilën ai pati një marrëdhënie të paqëndrueshme që vazhdoi deri në vdekjen e saj. Gruaja e tij e katërt dhe e fundit ishte agjentja e tij.

Për shkak të rëndësisë së tij në historinë e artit të vendit, qeveria e Meksikës i shpalli veprat e Rivera si *monumentos historicos* .  Që nga viti 2018, Rivera mban rekordin për çmimin më të lartë në ankand për një vepër të një artisti nga Amerika Latine . Piktura e vitit 1931 *Rivalët*, pjesë e koleksionit rekord të Peggy Rockefeller dhe David Rockefeller, u shit për 9.76 milionë dollarë.

## Shiko edhe
* Frida Kahlo
* Arti meksikan
* Kubizmi

## Referime
Michael Douglas

**Michael Kirk Douglas** (lindur më 25 shtator 1944)  është një aktor dhe producent filmi amerikan. Ai ka marrë shumë vlerësime, duke përfshirë dy çmime Oscar, pesë çmime Golden Globe, një çmim Primetime Emmy, Cecil B. DeMille Award dhe AFI Life Achievement Award . 

Djali i madh i Kirk Douglas dhe Diana Dill, Douglas mori Bachelor të Arteve në dramë nga Universiteti i Kalifornisë, Santa Barbara . Rolet e tij të hershme të aktrimit përfshinin prodhime filmike, skenike dhe televizive. Douglas së pari u shqua për performancën e tij në serinë televizive procedurale të policisë ABC *Rrugët e San Franciskos*, për të cilën ai mori tre nominime radhazi për çmimin Emmy . Në vitin 1975, Douglas prodhoi ''One Flew Over the Cuckoo's Nest*, pasi kishte fituar të drejtat për romanin Ken Kesey nga babai i tij. Filmi mori vlerësime kritike dhe popullore dhe fitoi çmimin Oscar për filmin më të mirë, duke i dhënë Douglas Oscar-in e tij të parë si një nga producentët e filmit.

Douglas vazhdoi të prodhonte filma duke përfshirë *Sindromën e Kinës* (1979) dhe *Romancing the Stone* (1984), për të cilat ai mori çmimin Golden Globe për Filmin më të Mirë - Muzikal ose Komedi, dhe *Jewel of the Nile* (1985).Douglas mori vlerësime kritike për portretizimin e Gordon Gekkos në *Wall Street* të Oliver Stone (1987), për të cilin ai fitoi çmimin Oscar për aktorin më të mirë (një rol që ai e riprodhoi në vazhdimin *Wall Street: Money Never Sleeps* në 2010). Role të tjera të shquara përfshijnë në *Tërheqjen fatale* (1987), *Lufta e trëndafilave* (1989), *Instinkti bazë* (1992), *Falling Down* (1993), *Presidenti amerikan* (1995), *Loja* (1997), *Trafiku* (2000), dhe *Wonder Boys* (2000).

Në vitin 2013, për portretizimin e tij të Liberace në filmin HBO *Behind the Candelabra*, ai fitoi çmimin Primetime Emmy për aktorin kryesor të shquar në një mini-serial ose një film . Douglas luajti si një trajner aktrimi në moshë në serialin komedik të Netflix *"Metoda Kominsky"* (2018–2021), për të cilin ai fitoi një çmim "Golden Globe" për aktorin më të mirë - seri televizive muzikore ose komedi . Ai ka portretizuar Hank Pym në Marvel Cinematic Universe, duke filluar me *Ant-Man'' (2015).

Douglas ka marrë njohje për aktivizmin e tij humanitar dhe politik. Ai bën pjesë në bordin e Iniciativës së Kërcënimit Bërthamor, është anëtar nderi i bordit të fondacionit Plowshares Fund për grante kundër luftës dhe u emërua si Lajmëtar i Paqes i Kombeve të Bashkuara në 1998. Ai është i martuar me aktoren Catherine Zeta-Jones që nga viti 2000.
Paul Cézanne

**Paul Cézanne** (shqip: *Pol Sezan*; ; 19 janar 1839 – 22 tetor 1906) ishte një artist francez dhe piktor post-impresionist, puna e të cilit prezantoi mënyra të reja përfaqësimi dhe ndikoi në lëvizjet artistike avangarde të fillimit të shekullit të XX-të. Cézanne thuhet se ka formuar urën ndërmjet impresionizmit të fundit të shekullit të XIX-të dhe linjës së re të kërkimit artistik të fillimit të shekullit të XX-të, kubizmit. 

Ndërsa veprat e tij të hershme janë ende të ndikuara nga romantizmi – si muralet në shtëpinë e fshatit Jas de Bouffan – dhe nga Realizmi, Cézanne arriti në një gjuhë të re piktoreske përmes ekzaminimit intensiv të formave të shprehjes impresioniste. Ai ndryshoi qasjet konvencionale ndaj perspektivës dhe theu rregullat e vendosura të artit akademik duke theksuar strukturën themelore të objekteve në një kompozim dhe cilësitë formale të artit. Cézanne u përpoq për një rinovim të metodave tradicionale të dizajnit në bazë të hapësirës impresioniste të ngjyrave dhe parimeve të modulimit të ngjyrave. Penelat e Cézanne shpesh të përsëritura dhe eksploruese janë shumë karakteristike dhe qartësisht të dallueshme. Ai përdori plane me ngjyra dhe penelata të vogla që ndërtohen për të formuar fusha komplekse. Pikturat përcjellin studimin intensiv të Cézanne-it për subjektet e tij. Si Henri Matisse ashtu edhe Pablo Picasso thuhet se kanë thënë se Paul Cézanne "është babai i të gjithëve ne".

Piktura e tij provokoi moskuptim dhe tallje në kritikën e artit bashkëkohor. Deri në fund të viteve 1890, ishin kryesisht artistë të tjerë si Camille Pissarro dhe tregtari i artit dhe pronari i galerisë Ambroise Vollard që zbuluan punën e Cézanne dhe ishin ndër të parët që blenë pikturat e tij. Në vitin 1895, Vollard hapi ekspozitën e parë personale në galerinë e tij në Paris, e cila çoi në një shqyrtim më të gjerë të punës së artistit.

## Shiko edhe
* Henri Matisse
* Paul Gaugin
* Klod Monet
* Gustave Courbet
* Eugène Delacroix
* Georges Seurat
* Pierre-Auguste Renoir

## Referime