Margherita Sarrocchi

parapamje| Margherita Sarrocchi
**Margherita Sarrocchi** ( , Napoli – 29 tetor 1617, Romë ) ishte një poet italian dhe një mbështetës i teorive të Galileos. Ajo ishte gjithashtu një studente matematike me një larmi të madhe interesash në shkencat e tjera.  Sarrocchi kishte shumë interesa të tjera shkencore si gjeometria, astronomia dhe filozofia natyrore. Megjithatë, shkrimet e saj në këto fusha kanë humbur ose janë shkatërruar. Punimet e Sarrochi-t janë harruar dhe lënë pas si shumë shkencëtare të tjera femra. 

## Arsimi dhe martesa 
Margherita Sarrocchi lindi në Gragnano në zonën napolitane rreth vitit 1560. Babai i saj ishte një Giovanni; emri i nënës së saj nuk dihet. 

Pas vdekjes së babait të saj, ajo u shkollua në Romë, fillimisht në manastirin e Santa Cecilia në Trastevere, më pas nga Guglielmo Sirleto, bibliotekari i Vatikanit, studiuesi Rinaldo Corso dhe më në fund nga Luca Valerio, matematikan dhe studiues grek.  Valerio, si Sarrocchi më vonë në jetë, gjithashtu kishte lidhje me Galileon. 
parapamje|Girolamo Francino, *S. Ceciliæ* (1588)

Në Santa Cecilia, me sugjerimin e kujdestarit të saj, kardinali Guglielmo Sirleto, Margarita nisi të arsimohej në shkencat dhe artet. Kështu ajo filloi rrugëtimin e saj si një grua e hershme në shkencë. Në moshën 15-vjeçare, ajo botoi poezinë e saj të parë.

Në 1599, ajo u martua me Carlo Birago, një zotëri piemontez. Ajo mbeti e ve në vitin 1613, siç dëshmohet nga një letër nga Valerio drejtuar Galileos, e datës gusht të atij viti. 

Në kohën e jetës së saj, gratë në fushën publike shpesh nuk respektoheshin. Ajo u përball me shumë polemika dhe kritika gjatë jetës së saj për veprat e saj. Megjithatë, ajo fitoi mbështetjen e shumë të tjerëve gjatë kohës së saj, duke përfshirë Galileo.  Në total, ajo ishte pjesë e të paktën tre akademive formale.  Ajo ishte shumë e talentuar, pasi shumë intelektualë, si Niccolò Toppi, raportuan se sa e aftë ishte.  Sarroki dhe Galielo vazhdimisht i shkruanin njëri-tjetrit. Ajo kërkoi këshilla për *The Scanderbeide*, si dhe korrespondonte në lidhje me gjetjet e tij. Sarrocchi mbrojti Galileon dhe zbulimet e tij, jo vetëm në letrat e drejtpërdrejta drejtuar Galileos, por edhe në letrat e saj drejtuar të tjerëve. 

Edhe pse Sarrocchi dhe Galileo kryesisht i shkruan njëri-tjetrit për *Scanderbeide* dhe modifikimet e mundshme që autorja duhet t'i bëjë poezisë së saj, ata gjithashtu shkruan për Galileon dhe zbulimet e tij. Sarrocchi premtoi se do ta mbronte atë dhe gjetjet e tij në këmbim të këshillës së tij për shkrimin e saj. Megjithatë, pas vitit 1613, letrat e tyre u ndalën dhe nuk ka asnjë provë të mëtejshme të korrespondencës së tyre.  

Personazhi kryesor, Skënderbeu, lindi në vitin 1405. Skënderbeu luftoi kundër turqve, të cilët ishin pjesë e Perandorisë Osmane dhe ishin armiq të mëdhenj të kishës romake.  Më 1443 në Betejën e Nishit në Serbi, Skënderbeu dhe nipi i tij Hamza Kastrioti dezertuan pasi hungarezët mposhtën osmanët.  Së bashku Skënderbeu dhe Kastrioti morën fortesa, përfshirë Krujën.  Ai hoqi dorë nga besimi i tij islam dhe luftoi për të ruajtur tokat e tij dhe për të krijuar aleanca.  Këto aleanca ishin komplekse dhe, nganjëherë, të paqëndrueshme.  Aleancat u quajtën përfundimisht Lidhja e Popullit Shqiptar. 

Skënderbeu ishte një udhëheqës dhe luftëtar i aftë, gjë që e lejoi të ishte i suksesshëm politikisht dhe ushtarakisht.  Skënderbeu u përpoq të bënte kryqëzatë kundër osmanëve duke punuar me kishën.  Megjithatë, këto përpjekje nuk ishin të frytshme.  Skënderbeu vdiq në Alessio nga malaria gjatë një kohe kur lufta e tij nuk dukej e favorshme.  Gruaja dhe djali i tij u shpërngulën në Itali. 

Si dhe Sarrocchi duke kërkuar këshilla nga Galileo në *The Scanderbeide*, ajo gjithashtu i dha Galileos aftësinë për të shtuar një dedikim. Ajo deklaroi se donte që ai të shkruante një dedikim pasi të lexonte shkrimin e saj, të bënte një dedikim të edukuar nëse ishte e përshtatshme. 

#### Përkthimi 
Rinaldina Russell, profesoreshë e merituar e gjuhëve dhe letërsive evropiane në Universitetin e qytetit të Nju Jorkut, Queen's College, ka prodhuar një përkthim të pjesshëm të *Scanderbeide* në prozë angleze për University of Chicago Press: *Scanderbeide: The Heroic Deeds of George Scanderbeg, King of Epiri* (tetor 2006). 

**Botimi i parë i plotë me komente**

Botimi i parë i plotë dhe i shënuar u botua në vitin 2025 nga Centro di Cultura e Storia Amalfitana, redaktuar nga Olimpia Gargano.

### Shkrime tjera 
Sarrocchi kontribuoi në shumë vepra shtesë, disa prej të cilave nuk janë më të pranishme.  Për shembull, ajo botoi një ese gjeometrike mbi vëllimin dhe gravitetin e trupave të ngurtë të titulluar "Ex geometria habentur aliquot eius demontrationes allata ab eodem Luca Valerio in suo Commentatio ad Euclidem".  Përveç kësaj, ajo shkroi një traktat teologjik për hirin dhe vullnetin e lirë domenikane dhe jezuit të quajtur *De praedestinatione* .  Për më tepër, ajo dha komente për *Hero dhe Leander*, shkruar nga Giovanni Della Casa .  Më në fund, ajo ndërtoi një poezi për Felice Orsinin për antologjinë e vargjeve në moshën pesëmbëdhjetëvjeçare dhe krijoi sonete të shkruara me Torquato Tasso që besohet se kanë të bëjnë me një udhëtim shpirtëror. 

### Interesat shtesë 
Sarrocchi ishte gjithashtu i njohur për të qenë i interesuar në shkencë, veçanërisht në astronomi. Ajo ishte gjithashtu shumë e interesuar për astrologjinë, veçanërisht për kartat e lindjes. Megjithatë, kërkimet dhe puna e saj në këtë fushë u zvogëluan për shkak se ajo ishte një grua. Ajo u pushua shpesh nga puna dhe puna e saj shpesh manipulohej nga burrat. 

## Referime