open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bashkëpunimi i shqiptarëve çamë me Boshtin

Gjatë pushtimit të Greqisë nga Boshti midis 1941 dhe 1944, pjesë të mëdha të shqiptarëve çamë në prefekturën e Thesprotisë në Epir, Greqinë veriperëndimore, të njohur si çamë (greqisht: Τσάμηδες, *Tsamides*) bashkëpunuan me forcat pushtuese. Propaganda fashiste italiane si dhe ajo gjermane naziste premtuan se rajoni do t'i jepej Shqipërisë (atëherë në bashkim personal me Italinë) pas përfundimit të luftës. Si rezultat i kësaj qasjeje proshqiptare, shumë çamë myslimanë mbështetën në mënyrë aktive operacionet e Boshtit dhe kryen një sërë krimesh kundër popullsisë vendase si në Greqi ashtu edhe në Shqipëri. Përveç formimit të administratës lokale dhe batalioneve të armatosura të sigurisë, në rajon vepronin një organizatë paraushtarake me emrin *Këshilla* dhe një grup paraushtarak i rezistencës i quajtur *Balli Kombětar Çam*, i drejtuar nga çamë myslimanë vendas. Rezultatet ishin shkatërruese: shumë qytetarë grekë dhe shqiptarë humbën jetën dhe një numër i madh fshatrash u dogjën dhe u shkatërruan. Me tërheqjen e forcave të Boshtit nga Greqia në vitin 1944, pjesa më e madhe e popullsisë çame u largua në Shqipëri dhe sulmet hakmarrëse ndaj çamëve të mbetur u kryen nga guerilët dhe fshatarët grekë. Kur mbaroi lufta, gjykatat speciale në bashkëpunim dënuan me vdekje 2106 çamë në mungesë. Megjithatë, krimet e luftës mbetën të pandëshkuara pasi kriminelët tashmë kishin ikur jashtë vendit. Sipas historianit gjerman Norbert Frei, pakica myslimane çam konsiderohet si "forca e katërt pushtuese" në Greqi për shkak të aktiviteteve kolaboracioniste dhe kriminale që kryen një pjesë e madhe e minoritetit. Sipas nënkolonelit Palmer të Misionit Ushtarak Britanik në Shqipëri 2000–3000 bashkëpunuan në mënyrë të organizuar, ndërsa një raport i Komisionit EAM Pan-Epirotik përmend 3200 bashkëpunëtorë çamë që i përkisnin klanit Dino. Kreu fetar çam si dhe shumë bejlerë e kundërshtuan bashkëpunimin.

## Referime 
## Referime 
* 
*
Posta e Kosovës

**Posta e Kosovës** është kompania përgjegjëse për shërbimin postar në Kosovë. Është një filial i PTK -së, ofruesi më i madh i telekomunikacionit në Kosovë. Kompania u themelua më 21 dhjetor 1959 në Prishtinë dhe fillimisht quhej Post, Telefon dhe Telegraf - PTT.

## Shih edhe 
* Telekomi i Kosovës
* Kodet postare në Kosovë
* Posta dhe Telekomi i Kosovës

## Lidhje të jashtme 
*
Posta dhe Telekomi i Kosovës

thumb|Logo e PTK
**Posta dhe Telekomi i Kosovës** është një ndërmarrje publike, e transformuar në shoqëri aksionare, e cila ofron një gamë të gjerë të shërbimeve dhe produkteve postare, të telefonisë mobile, të telefonisë fikse, të internetit dhe të televizionit kabllor, me qëllim të përmbushjes së nevojave dhe kërkesave të konsumatorëve. 

## Historiku 
Shërbimet e Postës dhe të Telekomunikimeve kanë qenë të njohura për qytetarët e Kosovës që nga viti 1959, kur më 21 dhjetor të atij viti u themelua Posta, Telefoni dhe Telegrafi i Kosovës (PTT). Ndryshimi i emrit nga PTT në PTK apo Posta dhe Telekomi i Kosovës u bë në vitin 1999, pas rikonsolidimit të kompanisë së shërbimeve postare dhe telefonike të UNMIK-ut. Pas ndarjes së njësisë së Postës nga kompania amë, Posta dhe Telekomi i Kosovës (PTK) në gusht të vitit 2012, mbeti ende me emrin e saj të vjetër, megjithëse Posta u nda në një organizatë më vete. Tani PTK-ja numëron 2,305 punonjës, ndërsa Qeveria e Republikës së Kosovës është pronare e 100% të aksioneve.

PTK-ja e ka shtrirë rrjetin në tërë territorin e Kosovës. Me këtë operator konsumatorët marrin shërbimet më të avancuara të telefonisë dhe të internetit mobil dhe fiks brenda dhe jashtë operatorit të PTK-së, me teknologjitë e reja 3G dhe 4G. Vala/PTK mban pozitën e liderit të shërbimeve të telekomunikimit në vend, duke ofruar shërbime dhe produkte për një numër shumë të madh të konsumatorëve. Mban edhe primatin në tregun e telefonisë fikse, pasi e ka shndërruar rrjetin e vet analog në atë të gjeneratës së ardhshme (NGN), duke mundësuar ofrimin e shërbimeve të telefonisë, internetit dhe televizionit përmes protokollit të internetit (IPTV). PTK-ja është në hap me trendet botërore të zhvillimit, duke siguruar mbulim cilësor përmes rrjetit mobil dhe atij fiks në tërë territorin e Republikës së Kosovës. Ka marrëveshje roaming me një numër të madh të operatorëve botërorë në vende të ndryshme të botës.

## PTK sot 
Sot, Posta dhe Telekomi i Kosovës në aspektin struktural përbëhet nga dy shtylla kryesore : **Telekomi** dhe pjesa **Postare**. PTK-ja është njëra ndër kompanitë më të avancuara dhe moderne por edhe ndër më fitimprurëse në rajon. Në vitin 2008 PTK-ja gjeneroi të ardhura nga 161,481 Mio. EUR dhe fitim nga 80,831 Mio. EUR. Kjo korrespondon me një "operating margin" nga rreth 50%. Në vitin 2009 PTK-ja ka arritë të mbaj të ardhurat në nivel të lartë duke arritur një "operating margin" nga rreth 34%.

## Shërbimet postare 
*Artikulli kryesor: Posta e Kosovës*

## Telekomi i Kosovës 
*Artikulli kryesor: Telekomi i Kosovës*parapamje|Hyrja e një prej dyqaneve të Vala në Kosovë

## Shih edhe 
* Posta e Kosovës
* Telekomi i Kosovës
* Telekomunikimet në Kosovë

## Referime
Aldo Morning Show

**Aldo Morning Show** (), është një emision mëngjesi shqiptar, i drejtuar nga **Aldon "Aldo" Lipe**, që transmetohet çdo mëngjes në TV Klan. Emisioni kombinon bisedat me të ftuar të ndryshëm dhe diskutime mbi tema aktuale, kulturore dhe sociale.

## Karakteristikat 
Emisioni përfshin:
* Intervista dhe biseda me të ftuar të njohur dhe individë të zakonshëm.
* Trajtim të temave të ndryshme të aktualitetit, kulturës, argëtimit dhe çështjeve sociale.

## Historia 
Emisioni nisi transmetimin në vitin 2007 në TV Klan. Ai transmetohet çdo mëngjes dhe ka një format të qëndrueshëm që përfshin rubrika të ndryshme të bisedave dhe interaktivitetit me publikun.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare
Sorbona

**La Sorbonne**, është një ndërtesë në lagjen Latine të Parisit e cila nga viti 1253 e tutje strehoi Kolegjin e Sorbonës, pjesë e një prej universiteteve të para në botën perëndimore, më vonë u quajt Universiteti i Parisit dhe i njohur zakonisht si "Sorbonne".

## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare e Sorbonne
Kujtim Bevapi

parapamje|Kujtim Bevapi, drejtor i bibliotekës, 1991-2000
**Kujtim Bevapi** (5 prill 1948 - 16 qershor 2024) ka lindur në Elbasan. Ai ka punuar si bibliograf dhe drejtues në bibliotekën “Qemal Baholli” Elbasan dhe si profesor në universitetin “Aleksandër Xhuvani”. Ka dhënë kontribute në fushën e gjuhës dhe në historinë e arsimit.

## Jeta 
Kujtim Bevapi në vitet 1968-1972 ka kryer studimet në universitetin shtetëror të Tiranës , në fakultetin e Histori-Filologjisë, dega Gjuhë-Letërsi. Në janar të vitit 1973, emërohet bibliotekar dhe më pas bibliograf-klasifikator në bibliotekën “Qemal Baholli” të qytetit të Elbasanit. Në vitet 1991-1999 ka punuar si drejtor në këtë bibliotekë. Po ashtu, gjatë kësaj kohe ka punuar edhe si pedagog i jashtëm në universitetin "Aleksandër Xhuvani" Elbasan, më vonë, në vitin 2000 emërohet si profesor i brendshëm pranë këtij universiteti. Është i specializuar në fushën e Bibliotekonomisë, ka botuar disa bibliografi të karakterit tekniko-shkencor, monografi, studime, artikuj në revista të ndryshme shkencore brenda dhe jashtë vendit, që i përkasin sferës së traditës, ngjarjeve, figurave të spikatura atdhetare. Në vitin 1992 merr gradën "Doktor i Shkencave", dhe në vitin 1999 titullin "Profesor i Asociuar". 

## Vepra 
### Lista e librave të botuar 
### Bibliografi 
### Studime dhe vepra kolektive-fjalorë enciklopedikë 
### Artikuj të botuar në konferenca kombëtare, ndërkombëtare dhe shtyp 
## Referime
Mustafa Ndroqi

**Mustafa Ndroqi** (i lindur *Mustafa Mancaku*) ishte një pronar tokash shqiptar që luajti një rol të rëndësishëm në Revoltat e viteve 1914–1915.

## Biografia 
Mbretërimi i Princ Wied, i imponuar nga Fuqitë e Mëdha në mars 1914 ishte i mbushur me pakënaqësi në mesin e shqiptarëve. Më 3 qershor 1914, një grup rebelësh islamik themeloi Këshillin e Parë të Përgjithshëm (Këshilli i Parë i Përgjithshëm) në Shijak. Qëllimi i tyre ishte ta bënin Shqipërinë një protektorat të Perandorisë Osmane dhe pas dëbimit të Wied-it, të vendosnin një mbret mysliman në fron dhe të rifusnin alfabetin arab. Drejtues i këshillit ishte Mustafa Ndroqi, nënkryetar Xhenabi Adili dhe Qamil Musa Haxhi Feza u emërua komandant i përgjithshëm ushtarak i kryengritjes. Feza hyri shpejt në aksion dhe shpejt pas kësaj u zhvilluan një sërë kryengritjesh në Krujë, Kavajë dhe Peqin. Kryengritjet u shtrinë në të gjithë Shqipërinë duke e detyruar Wied-in të tërhiqej përsëri në Durrës.

Pasi Wied u largua nga vendi më 3 shtator, kryengritësit menduan se ishte koha për të konsoliduar rolin e tyre në qeverisje. Fillimisht Feza u bë në krye të Komitetit Administrativ që u organizua dhe më 11 shtator Ndroqi vendosi qeverinë e kryengritësve. Megjithatë, më 5 tetor, Esad pashë Toptani u nis drejt Tiranës si kreu i një ushtrie private, formoi një qeveri të re dhe bëri Ndroqin nënkryetar.  

## Shih edhe 
* Rilindja Kombëtare
* Shpallja e Pavarësisë së Shqipërisë

## Referime
Tempulli

[parapamje| Tempulli [Gjuha frënge|është në Francë i quajtur *Maison Carrée* ( *shtëpi katrore* ) i vendosur në Nemausi .]]
**Tempulli** i parë ishte ose një hapësirë fikse dhe e hapur, e caktuar veçanërisht nga augurët, dhe për këtë arsye e shenjtë, siç shpjegon Servius në shprehjen "menjëherë", *"menjëherë", menjëherë, "menjëherë".* *Dhe fjala augur është.* *Sepse tempulli thuhet se është vendi i caktuar me dorë në ajër, pas së cilës magjepsjet kapen menjëherë.* 

Nga kjo, emri përdoret edhe në tempujt që u janë kushtuar perëndive .

: Kishte katër pjesë të tempullit: pjesa e përparme me pamje nga lindja, oborri i pasëm në perëndim, e majta shikonte nga veriu, e djathta shikonte nga jugu; Nga këtu, kur ata po ndërtonin tempullin, ata shikonin nga lindja në ekuator, kështu që linjat e vendosura nga lindja në perëndim, pjesa e djathtë dhe e majta e qiellit ishin të barabarta, kështu që ata që konsultoheshin dhe lypnin, shikonin lindja në të djathtë. ( Isidorus, Orig. 15, 4, 7 )

Kështu, edhe në kohët e mëvonshme, nocioni i tempullit si një hapësirë që ishte kufizuar, shënuar dhe shenjtëruar nga auguri nga një magji e fiksuar nga hajduti ;

## Shënime 
**Lidhjet e brendshme**
* Adityum
* Shtues
* Ambulatore
* Fanum
* Urdhrat klasike të kolonave
* Vend i shenjtë

## Linqe te jashtme 
* Harry Thurston Peck, ''Harper's Dictionary of Classical Antiquities'', "Tempulli (1)" (i vendit të agurit), "Tempulli (2)" (i shtëpisë së shenjtë).
Eric Flint

**Eric Flint** (l. 6 shkurt 1947, Burbank, Kaliforni, SHBA - v. 17 korrik 2022, East Chicago, Indiana, SHBA) ishte një autor, redaktor dhe redaktor amerikan në New York Times. Shumica e veprave të tij janë fantashkencë të historisë alternative, por ai shkroi edhe vepra me aventura fantastike plot humor. Vepra e tij më e njohur është romani 1632.
Claes Oldenburg

**Claes Oldenburg** (l. 28 janar 1929, Stokholm, Suedi  - v. 18 korrik 2022 New York City, SHBA) ishte një skulptor amerikan me origjinë suedeze, më i njohur për instalimet e tij të artit publik që zakonisht shfaqin kopje të mëdha të objekteve të përditshme. Një temë tjetër në punën e tij janë versionet e buta skulpturore të objekteve të përditshme. Shumë prej veprave të tij janë bërë në bashkëpunim me gruan e tij, Coosje van Bruggen, e cila vdiq në vitin 2009; ata ishin të martuar për 32 vjet. Oldenburg jetoi dhe punoi në New York City. 

 
Oldenburg në 1985.
Rajhu

**Rajhu** (gjermanisht: *Reich*) është një fjalë me prejardhje gjermane, kuptimi i së cilës është analog me fjalën "mbretëri". Termat *Kaiserreich* (fjalë për fjalë "mbretëria e një perandori") dhe *Königreich* (fjalë për fjalë "fusha e një mbreti") përdoren përkatësisht në gjermanisht në lidhje me perandoritë dhe mbretëritë. Termi *Rajh* i referohet "Gjermanisë gjatë periudhës së kontrollit nazist nga viti 1933 deri më 1945".

Termi *Deutsches Reich* (ndonjëherë i përkthyer si "Perandoria Gjermane") vazhdoi të përdoret edhe pas rënies së Perandorisë Gjermane dhe shfuqizimit të monarkisë në vitin 1918. Nuk kishte perandor, por shumë gjermanë kishin ambicie imperialiste. Sipas Richard J. Evans:

Termi rrjedh nga fjala gjermanike që në përgjithësi do të thotë "realm", por në gjermanisht, zakonisht përdoret për të përcaktuar një mbretëri ose një perandori, veçanërisht Perandorinë Romake. Termat *Kaisertum* ("Imperium") dhe *Kaiserreich* ("Realm Perandorake") përdoren në gjermanisht për të përcaktuar në mënyrë më specifike një perandori të sunduar nga një perandor.

Termi *reich* përdoret për perandoritë historike në përgjithësi, të tilla si Perandoria Romake (*Römisches Reich*), Perandoria Persiane (*Perserreich*), dhe si Tsardom i Rusisë ashtu edhe Perandoria Ruse (*Zarenreich*, fjalë për fjalë "mbretëria e Carëve"). *Österreich*, emri i përdorur për Austrinë sot është i përbërë nga "Öster" dhe "Reich" që fjalë për fjalë do të thotë "Mbretëria Lindore". Emri dikur i referohej pjesëve lindore të Perandorisë së Shenjtë Romake.

Në historinë e Gjermanisë në mënyrë specifike, përdoret për t'iu referuar:

* Mbretëria e Frankëve mesjetare të hershme (Francia) dhe Perandoria Karolinge (*Fränkisches Reich* dhe *Karolingerreich*);
* Perandoria e Shenjtë Romake (*Heiliges Römisches Reich*), e cila zgjati nga kurorëzimi i Karlit të Madh si Perandor i Shenjtë Romak në vitin 800, deri më 1806, kur u shpërbë gjatë Luftërave Napoleonike;
* Perandoria Gjermane (*Deutsches Reich* ose *Deutsches Kaiserreich*), e cila zgjati nga bashkimi i Gjermanisë më 1871 deri në rënien e saj pas Luftës së Parë Botërore, gjatë Revolucionit Gjerman të 1918-1919;
* Republika e Weimarit e viteve 1919–1933 vazhdoi të përdorte *Deutsches Reich* si emrin e saj zyrtar;
* Gjermania Naziste, shteti i referuar shpesh si Rajhu i Tretë, i cili zgjati nga Akti Mundësues në vitin 1933 deri në fund të Luftës së Dytë Botërore në Evropë më 1945. Ai vazhdoi të përdorte emrin zyrtar, *Deutsches Reich*, deri në vitin 1943, kur ishte u riemërua në *Großdeutsches Reich* (Rajhu i Madh Gjerman).

Nazistët miratuan termin "Rajhu i Tretë" si një mjet propagande, sepse donin të legjitimonin qeverinë e tyre si pasardhëse të Rajhut të Parë dhe të Dytë të riemërtuar në mënyrë retroaktive. Termat "Rajhu i Parë" dhe "Rajhu i Dytë" nuk përdoren nga historianët, dhe termi "Rajhu i Katërt" përdoret kryesisht në trillime dhe humor politik, megjithëse përdoret gjithashtu nga ata që pajtohen me besimin në neo-nazizëm.

## Referime
Kaiser

**Kaiser** është fjalë gjermane për "perandor" (**Kaiserin** femër). Në përgjithësi, titulli gjerman në parim vlen për sundimtarët kudo në botë mbi gradën e mbretit (*König*). Fjala *Kaiser* përdoret kryesisht për perandorët e Perandorisë Gjermane (1871-1918) dhe perandorët e Perandorisë Austriake (1804-1918). Gjatë Luftës së Parë Botërore, ndjenja anti-gjermane ishte në kulmin e saj; termi *Kaiser* - veçanërisht i zbatuar për perandorin gjerman Vilhelmi II - kështu fitoi konotacione të konsiderueshme negative në vendet anglishtfolëse.

Sidomos në Evropën Qendrore, midis Italisë veriore dhe Polonisë jugore, midis Austrisë perëndimore dhe Ukrainës perëndimore dhe në Bavari, perandori Franc Jozef I lidhet edhe sot me "Der Kaiser (perandorin)". Si rezultat i mbretërimit të tij të gjatë nga viti 1848 deri në 1916 dhe epokës së artë të shoqëruar para Luftës së Parë Botërore, ky titull shpesh ka ende një respekt shumë të lartë historik në këtë zonë gjeografike.
Italia fashiste

**Mbretëria e Italisë** u qeveris nga Partia Nacional Fashiste nga viti 1922 deri më 1943 me Benito Mussolinin si kryeministër. Fashistët italianë imponuan sundimin autoritar dhe shtypën opozitën politike dhe intelektuale, duke promovuar modernizimin ekonomik, vlerat tradicionale shoqërore dhe një afrim me Kishën Katolike Romake. Sipas Payne (1996), "qeveria fashiste kaloi nëpër disa faza relativisht të dallueshme". Faza e parë (1922–1925) ishte nominalisht një vazhdim i sistemit parlamentar, megjithëse me një "diktaturë ekzekutive të organizuar ligjërisht". Faza e dytë (1925–1929) ishte “ndërtimi i diktaturës fashiste”. Faza e tretë (1929–1934) ishte me më pak ndërhyrje në politikën e jashtme. Faza e katërt (1935–1940) u karakterizua nga një politikë e jashtme agresive: Lufta e Dytë Italo-Etiopiane, e cila filloi nga Eritrea dhe Somaliland; konfrontimet me Lidhjen e Kombeve, që çojnë në sanksione; autarkia ekonomike në rritje; pushtimi i Shqipërisë; dhe nënshkrimi i Paktit të Çelikut. Faza e pestë (1940-1943) ishte vetë Lufta e Dytë Botërore e cila përfundoi me disfatë ushtarake, ndërsa faza e gjashtë dhe e fundit (1943-1945) ishte qeveria Salò nën kontrollin gjerman.

Italia ishte një anëtar kryesor i Fuqive të Boshtit në Luftën e Dytë Botërore, duke luftuar në disa fronte me sukses fillestar. Megjithatë, pas disfatës gjermano-italiane në Afrikë, sukseseve të Bashkimit Sovjetik në Frontin Lindor dhe zbarkimeve të mëpasshme të aleatëve në Siçili, Mbreti Viktor Emanuel III përmbysi dhe arrestoi Musolinin dhe Partinë Fashiste në zona (në jug të Romës) të kontrolluara nga pushtuesit aleatë u mbyll. Qeveria e re nënshkroi një armëpushim me aleatët në shtator 1943. Gjermania Naziste, me ndihmën e fashistëve, mori kontrollin e gjysmës veriore të Italisë dhe liroi Musolinin, duke krijuar Republikën Social Italiane, një shtet kukull kolaboracionist ende i udhëhequr nga Musolini dhe besnikë fashistë. Rezistenca italiane ndaj pushtimit nazist gjerman dhe bashkëpunëtorëve fashistë italianë u shfaq në Katër ditët e Napolit, ndërsa aleatët organizuan disa trupa italiane në jug në Ushtrinë Bashkëluftëtare italiane, e cila luftoi përkrah aleatëve për pjesën tjetër të luftës. Një numër më i vogël i trupave italiane vazhdoi të luftonte përkrah gjermanëve në Ushtrinë Kombëtare Republikane. Nga kjo pikë e tutje, vendi ra në luftë civile dhe një lëvizje e madhe e rezistencës italiane luftoi një luftë guerile kundër forcave gjermane dhe RSI. Musolini u kap dhe u vra më 28 prill 1945 nga rezistenca italiane dhe armiqësitë përfunduan të nesërmen.

Menjëherë pas luftës, pakënaqësia civile çoi në referendumin institucional të vitit 1946 nëse Italia do të mbetej një monarki apo do të bëhej republikë. Italianët vendosën të braktisin monarkinë dhe të formojnë Republikën Italiane, shtetin e sotëm italian.

## Referime
Sufe

[parapamje|Zona e Suffah në [Xhamia e Profetit|Xhaminë e Profetit|350x350px]]
**Sufe** ( *Al-Ṣuffah*, '''As'habus-Suffah** ose دكة الأغوات **Dikkat al-Aghawāt'*) ishte një strehë që ishte në dispozicion në anën e pasme të Xhamisë së Profetit gjatë periudhës së Medinës (622-632) të Islamit të hershëm. Fillimisht ishte në dispozicion në cepin verilindor të xhamisë dhe Muhamedi urdhëroi që të mbulohej me gjethe palme për të siguruar hije, prandaj u quajt *Al-Suffah* ose *Al-Zullah'' (الظلة); dmth hije. Ajo u zhvendos disa dekada më vonë në një vend tjetër në xhami gjatë një projekti zgjerimi.

Muhaxhirunët e pastrehë dhe të pamartuar (shokët e Profetit të migruar nga Meka) të cilët nuk kishin të afërm në Medine, banonin në al-Suffah ku kryesisht mësonin Kuranin dhe Sunnetin. Këta njerëz quheshin "As'hab al-Suffah", që përkthehet në "Shoqëruesit Suffah".

## Trashëgimia 
Muhamedi ulej me ta, bisedonte së bashku dhe i thërriste për të ngrënë, duke ndarë pijet e tij së bashku, kështu që ata llogariteshin si vartësit e tij. Sahabët (shokët e Profetit) merrnin dy ose tre nga Ashab al-Suffah për t'i ushqyer në shtëpi dhe zgjidhnin hurmat më të mira dhe i varnin në tavanin e al-Suffah për ushqim.

Për shkak të mungesës së vendeve të punës të shkaktuar nga një kombinim i bojkotit tregtar dhe kërcënimit ushtarak, anëtarët e Ashab al-Suffah kishin pak të ardhura. Vlerësohet se al-Suffah mbante deri në 300 njerëz në të njëjtën kohë, por ata thjesht po rriteshin dhe zvogëloheshin në numër. Ata mund të kishin arritur në rreth 400 anëtarë gjithsej, dhe zgjati rreth nëntë vjet derisa ata u pasuruan para vdekjes së Muhamedit. Më vonë, secili prej tyre u bë sundimtar ose emir.

## Vendndodhja 
Suffah fillimisht ishte vendosur në cepin veri-lindor të xhamisë. Kur Muhamedi u urdhërua nga Allahu që të ndryshonte kiblen (drejtimin e namazit) që të ishte drejt Mekës në jug të Medinës, Suffah u la në pjesën e pasme të xhamisë, ku mbeti.

Kur el-Uelid ibn Abdulmelik, kalifi umajad, zgjeroi xhaminë, vendndodhja e Al-Suffah u ndryshua në vendin ku tani quhet: *Dikkat Al-Agawat*.

Anëtari më i shquar i Ashab al-Suffah ishte Ebu Hurejre, siç dëshmohet në hadith. Anëtarët studionin sheriatin ose Kuranin nga Muhamedi ose nga dikush i caktuar drejtpërdrejt prej tij. Gjatë kohës së luftës, ata që ishin të aftë iu bashkuan ushtrisë.

## Referime
Medina Haram Piazza

thumb|Pasqyrë e çadrave me hije në Xhaminë e Profetit
parapamje|Një pamje nga poshtë
**Çadrat me hije nê Medina Haram Piazza** ose **Çadrat e Xhamisë së Profetit** janë çadra të konvertueshme të ngritura në sheshin e Xhamisë së Profetit në Medine, Arabi Saudite. Hija e ombrellës shtrihet në të katër cepat, dhe sipërfaqja e mbuluar nga hija shtrihet në 143.000 metra katrorë. Këto çadra synojnë të mbrojnë besimtarët nga nxehtësia e diellit gjatë namazit, si dhe nga rreziku i rrëshqitjes dhe rënies në rast shiu. Struktura të ngjashme janë ndërtuar në sheshin e xhamive në mbarë botën. Në Xhaminë e Profetit, ka gjithsej 250 çadra.

## Projekti
Koncepti u krijua fillimisht nga Mbreti Abdullah bin Abdul Aziz, i cili urdhëroi ndërtimin e çadrave për sheshet e xhamisë, e cila mbikëqyrej nga Mbrojtësi i Dy Xhamive të Shenjta. Projekti përfundoi në gusht të vitit 2010, i cili fillimisht përfshinte ndërtimin e 182 ombrellave në rreshtimin e shtyllave të xhamive në shesh, dhe më vonë u shtuan 68 çadra në sheshin lindor, në total 250 çadra. Kostoja e projektit ishte 4.7 miliardë rialë.

## Dizajn
Grupi Saudi Binladin ka kontraktuar planifikimin strukturor të projektit me kompaninë arkitekturore gjermane SL Rasch GmbH Special and Lightweight Structures të udhëhequr nga Mahmoud Bodo Rasch, i cili është kredituar për shumë projekte arkitekturore në Lindjen e Mesme. Që nga fillimi i planifikimit, pëlhura PTFE ishte e nevojshme për të përmbushur kërkesat e jashtëzakonshme, pasi çdo pëlhurë tjetër nuk siguron mbrojtje të plotë nga rrezet ultravjollcë. Pëlhura karakterizohet nga qëndrueshmëria e lartë në tërheqje, forca e erës dhe elasticiteti i saj, qëndrueshmëria kromatike, rezistenca ndaj zjarrit, hijezimi efektiv dhe depërtimi i përshtatshëm i dritës. Pëlhura e bardhë PTFE shumë e qëndrueshme u zhvillua nga SEFAR Architecture posaçërisht për projektin. Hija është e lyer me ngjyrë të bardhë për shkak të intensitetit të dritës dhe për shkak se përshkueshmëria e fortë mund t'i verbojë njerëzit nën ombrellë, në vend të saj u zgjodh një teksturë me rërë. Përveç kësaj, pjesa e poshtme e ombrellave ishte zbukuruar me motive orientale të bëra me vija blu PTFE.

## Galeria

Skeda:Flickr - archer10 (Dennis) - Egypt-13A-090.jpg|Çadrat e hijes në Xhaminë El Husejn, Kajro

## Referime
EFEM RECORDS

**EFEM Records** është një label i pavarur shqiptar për regjistrime këngësh me bazë në Gjenevë, Zvicër.

## Historiku 
EFEM Records u themelua në vitin 2011 nga menaxheri shqiptar dhe këngëtari i muzikës shqiptare të zhanrit hip hop EFEM. Për të prodhuar regjistrimet e tij, ai filloi duke bërë CD me këngë shqip, anglisht dhe frëngjisht, por labeli së shpejti tërhoqi artistë të tjerë të interesuar të publikonin regjistrime të pavarura. Si i tillë repertori i tij është zgjeruar duke përfshirë vepra instrumentale. Lista e artistëve është rritur në mënyrë të qëndrueshme gjatë viteve të para dhe përfshin bashkëpunime të rëndësishme me artistë dhe producentë shume të  njohur të showbizit botëror.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Google Knowledge Panlel
* Facebook
* Instagram
* Discogs
* Genius
Besmire Niko

**Besmire Niko** është inxhiniere ndërtimi në qytetin e Pogradecit.

## Edukimi
Besmire Niko ka përfunduar studimet e larta në Universitetin Politeknik të Tiranës. Ajo vjen nga një familje me traditë në inxhinieri. 

## Karriera
Besmire Niko është Drejtore e Drejtorisë së Emergjencave, Strehimit dhe Administrimit të Tokës Bujqësore në Njësitë Administrative, Bashkia Pogradec. Më parë ajo ka shërbyer si Drejtore e Drejtorisë Urbanistike, Bashkia Pogradec. 

## Lidhje të jashtme
Besmire Niko ka qenë personazhi i një video/podcast të krijuar nga të rinjtë në kuadër të projektit Local STEMspresso: Promovimi i Grave në STEM nga të rinjtë për të rinjtë, të zbatuar nga SCiDEV me mbështetjen e UNDP Albania, në bashkëpunim me Ministrinë e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale si pjesë e programit të përbashkët të Kombeve të Bashkuar "T'i japim fund dhunës ndaj grave në Shqipëri", financuar nga Ambasada e Suedisë në Shqipëri.    

'Pogradec, banorët nisin rindërtimin e pallatit të djegur'- Kronikë në Vizion Plus.

## Referenca
Diana Mile

(lindur më 14 Prill 1978 në Pogradec , Shqipëri) është pedagoge në Universitetin Politeknik i Tiranës në Departamentin e Arkitekturës ; pedagoge në Fakultetin Metropolitan të Arkitekturës në Departamentin e Arkitekturës dhe drejtore në Agjencinë Rajonale të Mjedisit në Tiranë.  

## Edukimi 
* Ka studiuar Arkitekturë në Universitetin Politeknik të Tiranës , Fakulteti i Inxhinierisë së ndërtimit 1996-2001; 
* Diplomuar me titullin "Arkitekte" viti 2002; 
* Master profesional për " Landscape and Urban Design" në Universitetin POLIS.

## Karriera 
* Bashkëpunim me ark.Pirro Thomo  në Selanik , Greqi (2002-2003)
* Arkitekte në "KREK"sh.p.k. Pogradec , Shqipëeri (mars 2003-tetor 2003)
* Drejtore e Drejtorisë së Urbanistikës , Bashkia Pogradec , (dhjetor 2003-shkurt 2006)
* Arkitekte pranë "2K group"sh.p.k. Tiranë , Shqipëri (mars 2006 - prill 2006)
* Anëtare e Këshillit të Rregullimit Të Territorit , Bashkia Pogradec (qershor 2007 - gusht 2011)
* Pedagoge e Departamentit të Arkitekturës dhe Urbanistikës , Fakulteti i Inxhinierisë së Ndërtimit , Tiranë (shtator 2006-tetor 2007)
* Arkitekte në studio "Euro Tirana-Studio" , Tiranë ( maj 2006-shtator2008)
* Arkitekte e lirë (tetor 2008 - tetor 2013)
* Administratore + Arkitekte në "Dandelion"sh.p.k. (tetor 2013 - shkurt 2016)
* Drejtore e Politikave dhe Edukimit mjedisor , Bashkia Tiranë (janar 2016 - qershor 2022)
* Pedagoge e Departamentit të Arkitekturës dhe Urbanistikës Tiranë (shtator 2014 - vazhdim)
* Pedagoge në Departamentin e Arkitekturës , Fakulteti Metropolitan i Arkitekturës (shtator 2021 - vazhdim)
* Drejtore e Agjencisë Rajonale të Mjedisit , Tiranë , Durrës , Dibër (qershor 2022 - vazhdim) 

## Publikime 
* Përkthim dhe botim i librit "AKUPUNTURA URBANE" (tetor 2016) 

## Lidhje të jashtme 
* Diana Mile është Themeluese , Kryetare e OJF-së , Shoqata "Shtepia e Gjelbër" Pogradec (janar 2012 - prill 2015) ;
* Diana Mile ka kandiduar për Kryebashkiake ne Bashkinë e Pogradecit për zgjedhjet lokale të vitit 2015 ;  
* Diana Mile ka qenë personazhi i një video/podcast të krijuar nga të rinjtë në kuadër të projektit Local STEMspresso: Promovimi i Grave në STEM nga të rinjtë për të rinjtë, të zbatuar nga SCiDEV me mbështetjen e UNDP Albania, në bashkëpunim me Ministrinë e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale si pjesë e programit të përbashkët të Kombeve të Bashkuar "T'i japim fund dhunës ndaj grave në Shqipëri", financuar nga Ambasada e Suedisë në Shqipëri. 

## Referenca
Halim Jakova-Gostivari

**Halim Jakova-Gostivari** (1878–1927) ishte një politikan, avokat dhe zyrtar publik shqiptar, i cili shërbeu si drejtori i parë i Policisë së Shtetit Shqiptar, post të cilin e mbajti për tre mandate të veçanta.

## Jeta e hershme
Jakova-Gostivari lindi në vitin 1878, në Gjakovë, Vilajeti i Kosovës (atëherë Perandoria Osmane) nga prindërit Jusuf dhe Minushe Jakova (Gostivari). Shkollimin fillor e kreu në vendlindje, ndërsa në vitin 1905 u regjistrua student në institucionin amerikan Robert College në Stamboll, ku u diplomua për drejtësi.

## Aktivizmi politik
Në gusht të vitit 1908, Jakova-Gostivari përkrahu Hasan bej Prishtinën dhe grupin që formoi klubin "Bashkimi" me qendër në Shkup. Në maj të vitit 1912, Malësia e Hasit dhe Rrafshi i Rekës e votuan për deputet në zgjedhjet për parlamentin turk, parlament i cili nuk u realizua kurrë për shkak të zhvillimeve në atë kohë në Ballkan.

Jakova-Gostivari kontribuoi në organizimin e kryengritjes shqiptare të vitit 1912, gjë e cila u vu në pah me pjesëmarrjen e tij në mbledhjen e forcave kombëtare në Junik, në periudhën 21–25 maj 1912.

## Karriera
I vlerësuar për kontributin e tij në shërbimet policore dhe në çështjet juridike, qeveria e Ismail Qemalit e emëroi Drejtor të Përgjithshëm të Policisë në Shtetin e sapoformuar Shqiptar.

Jakova-Gostivari u bë anëtar i Komitetit për Mbrojtjen Kombëtare të Kosovës, i cili hartoi në fillim të vitit 1919 një "notë proteste" dërguar Ministrave të Jashtëm të Fuqive të Mëdha dhe gjeneralit d'Espèrey, komandant i forcave aleate në Ballkan. lidhur me masakrat serbe në Kosovë. Ky dokument është botuar në gjuhën frënge, në gazetën “Populli”, me firmën e Bedri Pejani (sekretar) dhe Hoxhë Kadri (kryetar). Për shkak të lidhjeve të tij me Hoxhë Kadriun, kryetar i Komitetit “MCR” dhe Ministër i Drejtësisë në kabinetin qeveritar të kryesuar nga Sulejman Delvina, Jakova-Gostivari u riemërua si “Drejtor i Përgjithshëm i Policisë” dhe pak më vonë në postin e nënprefektit të nënprefektit të Tiranës. -prefekturë, sapo u shpall kryeqytet administrativ i Shqipërisë.

Më 17 dhjetor 1920, me propozim të Ministrit të Brendshëm, Xhafer bej Ypi, Jakova-Gostivari shkarkohet nga detyra duke u zëvendësuar nga avokati Ahmet Sinani nga Elbasani. Më 20 dhjetor 1920 firmos në detyrën e përkohshme “Drejtor i Shtetit Civil”, me zëvendës Yzedin Beshirin. Nga fundi i prillit 1922 emërohet inspektor në “Ministrinë e Punëve të Brendshme”. Pas shkarkimit të drejtorit të policisë Veli Vasjari, Ahmet Zogu, i frikësuar tmerrësisht nga situata e krijuar në mars të vitit 1922, vendosi të thërrasë sërish në krye të Policisë ish besnikun e tij, Halim Jakova-Gostivari, duke e quajtur “Zëvendësdrejtor i Përgjithshëm i Policisë”. ku do të qëndronte atje deri më 21 gusht 1922.

Nga viti 1922 deri në vitin 1923 zgjidhet deputet i Prefekturës së Kosovës, duke shërbyer në Këshillin Kombëtar. Pak muaj më vonë, më 25 shtator 1923, do të largohej nga “Partia Popullore” së bashku me tetë deputetë të tjerë.

Halim Jakova-Gostivari u zgjodh delegat i Kolonjës në Kongresin Musliman që u mbajt nga 23 shkurt deri më 14 mars 1923.

Vdiq më 1 gusht 1927, në moshën 49-vjeçare.

## Referime
Hafiz Ismet Dibra

**Hafiz Ismet Dibra** ka qenë një veprimtar fetar dhe shkrimtar shqiptar.

## Biografia 
Ai lindi në vitin 1886 në qytetin e Dibrës, të Perandorisë Osmane, sot Maqedonia e Veriut. Fillimisht studioi në vendlindje, e më pas në medrese, ku fitoi titullin *e nderit hafiz*. Ai jetoi dhe studioi për disa kohë në Kostandinopojë, por më pas u largua për në Shqipërinë e sotme. Aty zhvilloi një veprimtari të gjerë arsimore e fetare te shqiptarët. Gjatë kongresit të parë të shqiptarëve myslimanë në Tiranë në mars të vitit 1923, ai u zgjodh kryetar i bashkësisë islame. Lëndët fetare i ka dhënë në një medrese në Tiranë, ndërsa ka mbajtur leksione edhe në vende të tjera. Veprat e tij fetare dhe filozofike u botuan në Tiranë dhe një përmbledhje e veprave të tij u botua nën kujdesin e Qendrës Islame Shqiptare në Detroit, SHBA në vitin 1933.

Hafiz Ismet Dibra u arrestua gjatë sundimit komunist në Shqipëri në moshën 60-vjeçare dhe u dënua me 12 vjet burg për bindjet e tij fetare. Vdiq në vitin 1955 në Tiranë në moshën 69-vjeçare.  

## Shih edhe 
* Komiteti “Mbrojtja Kombëtare e Kosovës”

## Referime
Aqif Përmeti

**Aqif Përmeti** (28 nëntor 1884 &ndash; 14 prill 1945) ishte një oficer ushtarak dhe politikan shqiptar. Ai shërbeu si Ministër i Mbrojtjes gjatë pushtimit italian të Shqipërisë. Në vitin 1944 u arrestua nga regjimi komunist dhe një vit më vonë u dënua me vdekje dhe u ekzekutua më 14 prill në Tiranë.

## Biografia
U lind rreth vitit 1884 në Përmet, asokohe pjesë e Vilajetit të Janinës të Perandorisë Osmane. Ndoqi akademinë ushtarake në Stamboll. Më vonë, Përmeti u kthye në Evropë për të komanduar një batalion shqiptaro-amerikan të ushtrisë amerikane.

Në vitin 1920, Përmeti u kthye në Shqipëri për të mbështetur Qeverinë e sapokrijuar të Delvinës. Më pas Përmeti iu bashkua ushtrisë shqiptare dhe shërbeu si komandant në Shqipërinë e Jugut. Në vitin 1924 shërbeu si komandant i xhandarmërisë së Tiranës. Po atë vit, pas ardhjes në krye të Ahmet Zogut, ai u largua nga Shqipëria me Fan Nolin, por më vonë u kthye. Pasi u pajtua me Zogun, Përmetit iu dha një pozitë komanduese në Shkodër. Në vitin 1929, ai organizoi një shtëpi botuese ushtarake. Në vitin 1934, Përmeti punoi në Ministrinë e Arsimit të Shqipërisë.

Shërbimi i Përmetit në ushtri vazhdoi edhe gjatë pushtimit italian të Shqipërisë. Ai u emërua përfundimisht si Ministër i Mbrojtjes për Protektoratin Italian të Shqipërisë, duke shërbyer nga 12 prill 1939 deri më 28 prill 1943. Më 5 mars 1943, ai u gradua gjeneral nga Renzo Dalmazzo.

Në prill 1945, Përmeti u dënua me vdekje nga Gjykata Speciale për Kriminelët e Luftës dhe Armiqtë e Popullit, i dënuar me vdekje u ekzekutua më 14 prill 1945.

## Referime
Musa Çelepia

**Musa Çelepia** (Shkodër, 1890 / 1895 - ?) ka qenë ushtarak i Perandorisë Osmane dhe më pas i shtetit shqiptar, drejtues i policisë së shtetit dhe nëpunës civil.

## Biografia 
## Referime
Selim Rusi

**Selim Rusi** (1821-1905) ishte një patriot shqiptar, një nga veprimtarët më të shquar të Rilindjes Kombëtare Shqiptare në fund të shekullit të 19-të dhe në fillim të shekullit të 20-të.  

## Biografia 
Selim Rusi lindi në Dibër, në atë kohë pjesë e Perandorisë Osmane, në një familje të njohur për patriotizëm. Në vitin 1899 ai përfaqësoi sanxhakun e Dibrës në mbledhjen që themeloi Lidhjen e Pejës, një organizatë që synonte avancimin e të drejtave të shqiptarëve në Perandorinë Osmane. Më vonë atë vit ai ishte një nga udhëheqësit e një revolte në sanxhakun e Dibrës, siç ishte planifikuar nga Lidhja e Pejës. Ndonëse nuk arriti të organizonte një takim të patriotëve vendas në Dibër, revolta ku u përfshi ishte një pikë kthese në luftën e shqiptarëve për pavarësi . 

## Shih edhe 
* Lidhja e Pejës

## Referime
Qeveria Delvina

**Qeveria Delvina** ishte qeveria e 5-të e Shqipërisë në pushtet, e drejtuar nga Sulejman Delvina. Ajo u formua pas ngjarjeve në Kongresin e Lushnjes që hodhi themelet për zgjedhjet e para legjislative demokratike që do të mbaheshin në vend vitin e ardhshëm.

## Trashëgimia
Administrata e Sulejman Delvinës e zgjeroi rolin e qeverisë në të gjithë territorin e Shqipërisë. Ai konsolidoi sundimin e ligjit, vazhdoi negociatat diplomatike për të siguruar integritetin territorial të vendit siç përcaktohet nga Traktati i Londrës i 1913, dëboi praninë e trupave të huaja dhe krijoi legjislacion të ri për të adresuar përpjekjet e tij për rimëkëmbjen ekonomike. Ai kishte një kabinet prej njëmbëdhjetë anëtarësh i cili përbëhej nga këta:

## Cabinet 
## Shiko edhe
* Politika e Shqipërisë
* Sulejman Delvina

## Referime
Qemal Omari

**Qemal Omari** (lindur më 1928) ishte një futbollist, menaxher dhe arbitër turk me origjinë shqiptare .

Ai ishte një anëtar themeluesit e İstanbulspor në vitin 1926 dhe ai luajti për klubin para se të tërhiqej dhe të bëhej arbitër dhe sekretar i përgjithshëm i Ligës së Futbollit të Stambollit . Në vitin 1932 ai drejtoi veçanërisht ndeshjen midis Galatasarayit dhe Fenerbahçes përpara se të transferohej në Shqipëri për t'u bërë menaxher i Skënderbeut Korçë .  

## Skënderbeu 
Në fillim të viteve 1930, Mbreti Zog i Shqipërisë kishte dashur që lojtarët dhe trajnerët e huaj të vinin në vend për të ngritur profilin e futbollit dhe për të rritur standardet, dhe Omari u ftua nga përfaqësues të Mbretit Zog në Shqipëri së bashku me Servet Teufik Agaj., të cilët të dy ishin shqiptarë etnikë që jetonin në Turqi . Si Omari ashtu edhe Agaj do të shkonin në Korçë për t'u bashkuar me Skënderbeun . Nuk dihet pse ata zgjodhën Skënderbeun, por disa kanë sugjeruar se prindërit e Omarit mund të kenë qenë me origjinë nga Korça, por që kishin emigruar në Turqi gjatë epokës osmane . Agaj ka lindur në Gorë të Korçës, por prej disa vitesh jetonte në Turqi përpara se të kthehej në vitin 1931, një vit para se ai dhe Omari të bashkoheshin me Skënderbeun. Është sugjeruar se Omari ka zgjedhur të shkojë në Korçë me rekomandimin e Agajt.

Omari fitoi kampionatin shqiptar të vitit 1933 me Skënderbeun, pasi përfundoi i katërti në sezonin e tij të parë. Në sezonin fitues të titullit Servet Teufik Agaj shënoi shtatë gola në ligë dhe u shpall golashënuesi më i mirë. Si lojtari ashtu edhe trajneri qëndruan në klub deri në vitin 1938, kur u kthyen në Turqi.

## Shih edhe 
* Shqiptarët në Turqi

## Referime
Sali Ormeni

**Sali Ormeni** (15 janar 1914 – 2 mars 1951) ishte një kolonel dhe politikan i ushtrisë shqiptare, i cili shërbeu si drejtori i 20-të i Policisë së Shtetit Shqiptar . Ai vdiq më 2 mars 1951, një javë pas bombardimit të ambasadës sovjetike . Autoritetet qeveritare deklaruan në atë kohë se ai kishte kryer vetëvrasje, por kjo më vonë u kontestua. Trupi i tij u gjet në afërsi të fshatit Papër të Elbasanit. 

## Biografia 
Sali Ormeni lindi më 15 janar 1914 në fshatin Tragjas të qarkut Vlorë . Ormeni që në moshë të hershme u lidh me Lëvizjen Antifashiste Nacionalçlirimtare dhe më 3 janar 1943 u pranua anëtar i Partisë Komuniste Shqiptare . I dalluar për trimërinë e tij gjatë luftës,  kreu një sërë detyrash ushtarake dhe përfundimisht u gradua komandant i Brigadës së III-të në tetor 1944. Pas luftës Ormeni shërbeu si komandant i Brigadës së Dytë të Divizionit Popullor, operativ dhe shef i Shtabit të Divizionit Popullor (dhjetor 1944), komandant i Shkollës së Policisë Popullore (1947) dhe një vit më pas u emërua Drejtor i Përgjithshëm i Policia Popullore (1948), me gradën Nënkolonel, detyrë të cilën e mbajti deri në vdekje në rrethana misterioze më 2 mars 1951.  Ormeni shërbeu për pak kohë si zëvendësministër i Brendshëm, ishte kandidat i KQ të Partisë së Punës në Kongresin e Parë të saj (1948) dhe u zgjodh deputet i Kuvendit Popullor . 

## Shih edhe 
* Policia e Shtetit

## Referime
Dalmatinët

**Dalmatinët** është një term që në kuptimin më të gjerë nënkupton të gjithë banorët, domethënë njerëzit e lindur në Dalmaci . Në një kuptim më të ngushtë, kjo do të thotë njerëz që e konsiderojnë përkatësinë e Dalmacisë një pjesë të identitetit të tyre, qoftë si anëtarë të një grupi të veçantë brenda kombit më të gjerë kroat, ose si një grup etnik më vete.

## Përmbledhje 
Koncepti i dalmatinëve si një komb i veçantë ishte një nga themelet e programit politik të Partisë Autonomiste të Dalmacisë në shekullin e 19-të. Mbështetësit e saj kundërshtuan bashkimin e Mbretërisë së Dalmacisë me Mbretërinë Triune të Kroacisë, Sllavonisë dhe Dalmacisë dhe deklaruan se popullsia vendase, për shkak të ekspozimit më të madh ndaj gjuhës dhe kulturës italiane, si dhe për shkak të ndikimit të kulturës ilire, nuk ndan të njëjtin identitet me kroatët. Koncepti, megjithatë, nuk u ngrit, sepse në gjysmën e dytë të shekullit të 19-të, shumica e banorëve të Dalmacisë zgjodhën nacionalizmin kroat, dhe më pas nacionalizmin serb (të mishëruar në konceptin e "serbëve katolikë"), irredentizmin italian, dhe, në fillim të shekullit të 20-të Jugosllavisë.

Dalmatinët nuk janë njohur kurrë si një grup etnik i veçantë nga autoritetet zyrtare. Në regjistrimet e fundit të popullsisë - në vitin 1991 dhe 2001 - personat që do të deklaronin "dalmatinë" si kombësinë e tyre u regjistruan si "të përcaktuar rajonalisht".

## Terma të ndërlidhur 
* Delmatët
* Dalmacia
* Gjuha dalmate
Asllan Curri

**Asllan Curri** (?-1925) ishte një anëtar i lëvizje kaçak në fillim të shekullit 20 në Kosovë dhe Shqipërinë Veriore. Ka qenë anëtar dhe aktivist kryesor i Komitetit për Mbrojtjen Kombëtare të Kosovës me seli në Shkodër. Ai do të shërbente si dora e djathtë e Bajram Currit. Në fund të prillit 1925 kapet nga xhandarët e Ceno Kryeziut, kunati dhe njeriu i besuar i Ahmet Zogut, i cili nga ana e tij ishte armik i betuar i irredentistit kosovar dhe i Komitetit të Kosovës. Gjatë transferimit të tij në burg, njeriu i Kryeziut e ekzekutoi atë me pretekstin se kishte tentuar të arratisej, pasi ishte një praktikë e zakonshme për të. Kjo u vërtetua nga *La Feeration Balkanique*, botuar nga Federata Ballkanike e 30 prillit 1925.

## Shiko edhe
*Hysni Curri
*Azem Galica

## Referime
Marka Gjoni

Kapidan **Marka Gjoni** (1861–1925) ishte prijësi i krahinës dhe fisit të Mirditës në Shqipërinë e Veriut. Ai ka lindur në Orosh. Ai u bë *kajmekam* i Mirditës nga Perandoria Osmane në mungesë të Prenk Bib Dodës, i cili u internua në Anadoll për shkak të pjesëmarrjes së tij në Lidhjen Shqiptare të Prizrenit.

Me vdekjen e Prenk Bib Dodës, i cili nuk kishte trashëgimtarë meshkuj, prejardhja e Gjonmarkajve i kaloi Marka Gjonit. Përpjekja fillestare e Marka Gjonit për të marrë titullin *Kapedan* ishte e mbushur me vështirësi, sepse shumë nga krerët e Mirditës nuk pranuan ta njihnin, por me kalimin e kohës ai fitoi respektin e tyre. Në vitin 1889, krahas Mons. Doci i Oroshit, dhe me kërkesën e disa katolikëve të Shkodrës, kapedan Marka Gjoni e bindi Imzot të bënte meshën e parë në kishën e Zojës së Shkodrës në Bachallek, e cila kishte mbetur e mbyllur që kur Shkodra ra në duart e turqve në vitin 1479. Kështu më 26 prill 1889, saktësisht 410 vjet më vonë, Mons. Doci mbajti meshën e parë të shenjtë, ishte një ngjarje shumë e rëndësishme dhe historike dhe sot e kësaj dite mbahet mesha më 26 prill në kishë për nder të Zojës së Shkodrës.

Në vitin 1896, vëllai i vogël i Marka Gjonit, Ded Gjoni, u vra nga ushtarët turq rrugës për në Orosh. Kjo ngjarje filloi një spirale në rënie për shtëpinë. Një vit më pas, Marka Gjoni u thirr në Shkodër nga Guvernatori me pretendime të rreme. Aty e kapën dhe e hipën në traget për në Stamboll. Prej aty, ai u internua për pesë vjet në Mosul, Irak. Pas pesë viteve, me ndihmën e disa murgeshave, Marka Gjoni mundi të shpëtojë nga internimi i veshur si pelegrin, me mjekër dhe duke tërhequr një gomar, i cili ishte blerë për këtë qëllim. Ai depërtoi në një karvan beduinësh dhe u nis për në Mekë, duke u shtirur si haxhi. Disa javë më vonë, ai u drejtua për në kufirin rus, ku i bindi rojet se ai nuk ishte një beduin, por një shqiptar katolik i arratisur nga internimi në Mosul. Prej aty, ai shkoi në Odesa dhe hipi në një traget rus për në portin e Bullgarisë. Më në fund ai u kthye në Orosh, ku u prit krahëhapur nga fiset, të gëzuar që Kapedani i tyre ishte kthyer.

Në vitin 1921, me mbështetjen financiare të Beogradit, Marka Gjoni u rebelua kundër qeverisë shqiptare dhe shpalli Mirditën të pavarur. E ashtuquajtura Republika e Mirditës u mbështet nga Serbia dhe Greqia, por u rrëzua me shpejtësi nga qeveria shqiptare më 20 nëntor 1921. Marka Gjoni u detyrua të ikte në Jugosllavi, mendoi se më vonë u kthye në Shqipëri dhe ishte aktiv në Mirditë deri sa vdekjen.

Ai dhe gruaja e tij Dava kishin katër vajza dhe një djalë, Gjon Marka Gjoni, një kundërshtar i njohur i forcave komuniste gjatë Luftës së Dytë Botërore.

## Referime
Veli Vasjari

**Veli Vasjari** (1887–1944) ishte një funksionar publik dhe patriot shqiptar që dha një kontribut të konsiderueshëm në zhvillimin e hershëm të institucioneve policore në Shqipëri. Ai ka shërbyer si Drejtori i 4-të i Policisë së Shtetit dhe më pas ka mbajtur disa poste si prefekt dhe nënprefekt në periudhën e pas-pavarësisë.

## Jeta e hershme 
Në dosjen personale të arkivës shtetërore të Veli Vasjarit, ai përmendet se ka studiuar në gjimnazin Vefa në Stamboll dhe ka zotëruar turqisht, greqisht dhe italisht.

## Karriera 
Vasjari u ngrit për t'u bërë një nga eksponentët kryesorë të forcës së hershme të xhandarmërisë. Nga maji deri në dhjetor 1913 ka shërbyer si komisar policie në Berat. Një vit më pas, një kontigjent oficerësh holandezë mbërriti në vend dhe u ngarkuan nga Fuqitë e Mëdha për të organizuar Forcat e Armatosura Shqiptare. Me zhvendosjen e kryeqytetit në Durrës, Vasjari erdhi në krye të Policisë së Shtetit dhe ushtron detyrën e drejtorit të saj nga 1 prilli deri më 30 qershor. Ai shërbeu si nënprefekt i Lushnjës (1920). pastaj prefekt i Elbasanit (1933–1935), Dibër (1936) dhe Korçë (1937–1939). Vasjari u vra më 12 maj 1944 gjatë një përleshjeje mes partizanëve komunistë dhe rrethimit të sigurimit të kompanisë SATA në zonën midis Grabovicës dhe Çërravës (qarku i Korçës).

## References
Lada

**Lada** (cirilik: Лада, shqiptimi rus: [ˈladə]), i tregtuar si LADA) është një markë makinash e prodhuar nga AvtoVAZ (fillimisht VAZ), një pronë shtetërore ruse.

## Historia
Makinat e para të prodhuara nga AvtoVAZ u prodhuan me asistencë teknike nga Fiat. Marka Lada u shfaq në vitin 1973, fillimisht duke u fokusuar jashtë shtetit përpara se të bëhej marka kryesore e AvtoVAZ për të gjitha tregjet në vitet 1990. Renault mori kontrollin e markës në vitin 2016. Marka ka një histori të gjatë në Rusi dhe është e njohur në vendet post-sovjetike; sot, automjetet Lada pozicionohen si të përballueshme dhe ofrojnë vlerë të mirë për paratë.

## Modelet
* Lada Granta
* Lada Vesta
* Lada XRAY
* Lada Largus
* Lada Niva

## Referime 
## Lidhje të jashtme
https://www.lada.ru/en (Faqja web zyrtare)
Ardus

**Ardit Susuri** (lindur më 11 mars 2000) i njohur profesionalisht si **Ardus**, është një këngëtar dhe sipërmarrës Amerikan. Nuk dihet shumë për familjen e tij por i vetmi informacion publik është se ai është Shqiptar. 

I rritur në Kosovë dhe aktualisht jeton mes Kosovës dhe New York-ut, ai u bë i njohur në Shtetet e Bashkuara dhe vendet evropiane anglishtfolëse gjatë vitit 2020 pasi u bë viral në një nga platformat më të mëdha të transmetimit muzikor, Spotify. Suksesi i tij u rrit pasi filloi të bashkëpunonte me artistë të tjerë evropianë.

## Jeta dhe Karriera 
##### 2000-2020: Jeta e hershme dhe fillimi i karrierës. 
Ardit Susuri ka lindur më 12 mars 2000 në një familje shqiptare në Kosovë. Aktualisht vazhdon studimet e larta në Universitetin AAB. Susuri ishte më i fokusuar në rritjen e bizneseve të tij derisa vendosi ta kalonte fokusin e tij në karrierën muzikore. Atij i pëlqente gjithmonë muzika, por nuk e merrte seriozisht. Ai filloi të publikonte muzikë në Spotify gjatë 2016 dhe 2017, por suksesi nuk ishte deri në vitin 2020, kur publikoi këngën e tij të parë profesionale me të cilën debutoi në industrinë e muzikës me kengen e quajtur "Common".

##### 2021-Tani: Përparim në industri dhe sukses i vazhdueshëm. 
Pas publikimit të tij të parë, ai vazhdoi të lëshonte këngë të reja kryesisht në Apple Music dhe Spotify kryesisht, por nuk po bënte ndonjë përparim edhe pse publikoi këngë të reja. Gjërat ndryshuan kur ai hodhi EP-në e tij të parë, "ARDUSTAR", ku disa nga këngët e tij u bënë virale dhe ai grumbulloi më shumë se 1 milion transmetime në Spotify dhe arriti shifrën e 35,000 ndjekësve në Instagram. Pas kësaj ai filloi të lëshojë muzikën e tij në DitroKid e cila është një kompani e shpërndarjes së muzikës. Me publikimin e tij të fundit dhe audiencën e re, ai u shfaq gjithashtu në Worldrapstars Magazine, New York Drops dhe KODNEWS. 

EP-ja e tij e fundit, 'ARDUSTAR' ka marrë më shumë se 1,000,000 transmetime në Spotify nën një muaj nga publikimi. Ardus është shumë popullor dhe aktualisht ka 10,000 dëgjues aktivë mujorë çdo muaj.

## Discography 
##### Albums 
* ardustar

##### Singles 
**As lead artists**

**2020s**

* Common
* Loser
* Changing My Life
* Cold World
* Down (Freestyle)
* Like This
* Crazy
* Black King
* You Losers
* Down
* With Me
* You Know

## Referime