Akademia Kolkiane

Shkolla e Lartë e Retorikës së Kolkidës, e njohur gjithashtu si Akademia Colchis ose Fasis Academy, ishte një institucion i shquar i arsimit të lartë në Gjeorgjinë Perëndimore në shekujt III-IV të erës sonë. Kjo shkollë ishte një qendër e shquar për studimin e filozofisë dhe retorikës.Në këtë akademi, studentët kishin mundësinë të studiojnë thellësisht artin e retorikës, duke zhvilluar aftësitë e tyre për të folur dhe shkruar me mjeshtëri dhe bindësi. Kjo shkollë e lartë kultivoi mendimin e lirë, analizën e thellë dhe krijimin e argumenteve të fuqishme.Me një ambient të frytshëm intelektual dhe pedagogjik, shkolla e Kolkidës ofronte një platformë për diskutime të thella filozofike dhe zhvillim të ideve të reja. Studentët ishin të inkurajuar të jenë kritikë të mençur dhe të ndërtojnë një kulturë të debatit të lirë dhe të hapur.Kjo shkollë u bë një qendër e rëndësishme e diturisë dhe kulturës në rajonin e Gjeorgjisë Perëndimore. Ajo kontribuoi në rritjen e nivelit të arsimit dhe në forcimin e lidhjeve intelektuale dhe kulturore në mes të Gjeorgjisë dhe vendeve të tjera.Shkolla e Lartë e Retorikës së Kolkidës ishte një thesar i kulturës dhe historisë së Gjeorgjisë, duke shënuar një periudhë të rëndësishme të zhvillimit të arsimit dhe mendimit në rajon.

Shkolla e Lartë e Retorikës së Kolkidës, siç është përmendur në letërat e filozofit grek Themistius, ishte një oazë e dijes dhe një qendër e shquar e arsimit në Gjeorgjinë Perëndimore. Kjo shkollë e lartë shërbente si një vend mahnitës ku studentët zhvillonin aftësitë e tyre retorike dhe filozofike.

Nëpërmjet kësaj institucioni të arsimit të lartë, studentët kishin mundësinë të eksploronin thellësisht artin e retorikës dhe filozofisë, duke zhvilluar mjeshtërinë e tyre për të komunikuar me bindje dhe zëri të fuqishëm. Shkolla e Kolkidës u bë një qendër e rinovuar e mendimit të lirë dhe analizës së thellë, duke kultivuar një kulturë të debatit dhe kritikës së mençur.

Me një ambient të frytshëm intelektual dhe pedagogjik, shkolla e Kolkidës ndikoi në rritjen e nivelit të arsimit në rajonin e Gjeorgjisë Perëndimore dhe në forcimin e lidhjeve intelektuale dhe kulturore me vendet e tjera. Ajo u bë një qendër e datës dhe kulturës, duke shënuar një kapitull të rëndësishëm në historinë e arsimit dhe mendimit në këtë rajon.

Shkolla e Lartë e Retorikës së Kolkidës, e përmendur në letrat e Themistius, mbetet një dëshmi e rëndësishme për ekzistencën e një institucioni të shquar të arsimit të lartë në Gjeorgjinë e lashtë, që ka kontribuar në zhvillimin e dijes dhe frymëzimin e studentëve të saj për breza të gjatë.

Nuk ka informacion se çfarë programesh dhe në çfarë gjuhe është zhvilluar mësimi apo kush e ka mbajtur atë. Themistius nuk e përmend themeluesin e shkollës së lartë retorike të Kolkidës, megjithatë e quan atë "të mençur" dhe "të virtytshëm".

Themistius thotë se nxënësit e Shkollës së Lartë të Retorikës së Kolkidës shkëlqyen në artin e retorikës dhe ishin të shkëlqyeshëm në festivalet greke. Kjo referencë tregon se të diplomuarit e kësaj shkolle kishin njohuri të thella në gjuhën greke dhe letërsinë klasike greke.Përmendja e festivaleve greke përbën një dëshmi të rëndësishme për aftësinë e nxënësve të shkollës për të shfaqur mjeshtërinë e tyre në retorikë dhe për të fituar vlerësimin dhe nderimet në kontekstin e festivaleve të njohura greke. Kjo tregon që nxënësit e Shkollës së Lartë të Retorikës së Kolkidës ishin të aftë të komunikonin dhe të performonin me sukses në gjuhën dhe kulturën greke.Këto shënime të Themistius na japin një pamje të qartë se shkolla kishte një program të studimit të gjerë që përfshinte letërsinë klasike greke, retorikën dhe artin e shprehjes së bindshme. Ajo tregon se nxënësit e shkollës kishin arritur shkëlqimin në këto fusha dhe ishin të aftë të konkurronin me sukses në kontekstin e festivaleve të rëndësishme greke.

Fakti që Shkolla e Lartë e Retorikës së Kolkidës pranonte nxënës që dinin gjuhën greke nënkupton se mund të ketë ekzistuar një shkollë përgatitore në Kolkidë. Kjo është një përfundim i arsyeshëm dhe i bazuar në faktin se studentët duhet të kenë pasur njohje të mjaftueshme të gjuhës greke dhe letërsisë klasike greke për të përfituar nga programi i studimit në Shkollën e Lartë të Retorikës.Në kontekstin historik, shkollat përgatitore ishin shpesh të pranishme për të përgatitur studentët për institucionet e mëtejshme të arsimit të lartë. Këto shkolla përgatitore ofronin mësim dhe trajnim në gjuhë, letërsi dhe disiplina të tjera që ishin thelbësore për studimet e avancuara.Prania e një shkolle përgatitore në Kolkidë do të ishte e natyrshme dhe e nevojshme për të siguruar që studentët të kishin njohuritë dhe aftësitë themelore të nevojshme për të përshtatur me sukses në programin e studimit të Shkollës së Lartë të Retorikës.Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se kjo është një spekulim bazuar në logjikën historike dhe nuk ka të dhëna të sakta për ekzistencën e një shkolle përgatitore specifike në Kolkidë në atë kohë. Nevoja për një shkollë përgatitore bazonet në faktin se studentët që aplikonin për studime në Shkollën e Lartë të Retorikës duhet të ishin të përgatitur mjaftueshëm në gjuhën greke dhe letërsinë klasike greke.

Raporti i Themistius që tregon se Shkolla e Lartë e Retorikës së Kolkidës nuk ndryshonte shumë në përmbajtjen dhe qëllimin e saj nga shkollat e lashta retorike greke dhe romake është një informacion interesant. Kjo sugjeron se shkolla kolkiane ndoqi modelin e shkollave të vjetra retorike dhe u përqendrua në përgatitjen e studentëve për të ardhmen e tyre si oratorë.Siç përmendni, shkollat romake të retorikës, si Cicero dhe Kuintilian, kishin një program të gjerë të studimit që përfshinte letërsinë, astronomi, muzikën dhe elemente të matematikës, së bashku me bazat e filozofisë dhe të së drejtës. Kjo sugjeron se edhe në akademinë kolkiane, studentët mund të kenë mësuar këto disiplina shtesë, përveç retorikës dhe filozofisë.Kombinimi i studimeve të retorikës, letërsisë, astronomisë, muzikës dhe elementeve të matematikës në programin e studimit të Shkollës së Lartë të Retorikës së Kolkidës do të ishte i konsistent me modelin e shkollave të lashta retorike greke dhe romake. Kjo do të siguronte një përgatitje të plotë për studentët në aspektet e ndryshme të kulturës, shkencës dhe artit.Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se këto përfundime bazohen në spekulime dhe krahasime me modele të tjera të shkollave retorike të lashta. Nuk ka të dhëna të sakta për përmbajtjen e programit të studimit në Shkollën e Lartë të Retorikës së Kolkidës, përveç atyre që janë përmendur në letrat e Themistius.

Në Gjeorgji të kohës së Agathia Scholaktikos, arti i retorikës shkëlqente në të gjithë shkëlqimin e tij. Fjalimet e shkëlqyera oratorike të figurave politike gjeorgjiane si Aeëtes, Fartazes dhe të tjerët sjellin mahnitje me bukurinë dhe forcën e tyre. Këto fjalime të shkëlqyera tregojnë për një përvetësim të vazhdueshëm dhe të plotë të njohurive retorike, si një art që kultivohej me devotshmëri.Kjo dëshmon për rëndësinë e theksuar që i jepeshin aftësive retorike në kulturën dhe politikën gjeorgjiane të kohës. Figurat politike kërkonin dhe punonin me përkushtim për të zhvilluar mjeshtërinë e tyre në retorikë, duke e parë atë si një mjet të fuqishëm për të mbështetur argumentet e tyre, bindur masat dhe lëvizur mendjet e të tjerëve.Në këtë kontekst, arti i retorikës ishte i njohur dhe praktikuar me një pasion dhe elegancë të jashtëzakonshme. Fjalët e bukura dhe forcëmplota e shprehuar në këto fjalime të shkëlqyera oratorike dëshmojnë për ndikimin dhe rëndësinë e këtij arti në shoqërinë dhe politikën gjeorgjiane të asaj kohe.

## Data e themelimit 
Është interesante të dini se ekzistojnë përmendje për Akademinë e Kolkidës në burimet historike të shekujve të kaluar. Supozohet se kjo akademi ka ekzistuar që nga fundi i shekullit të tretë. Në një letër të përmendur tashmë, Themistius tregon se ai dhe babai i tij, mësuesi i njohur i filozofisë Eugenius, kanë marrë arsimimin e tyre në regjionin ekstrem të Pontit, pranë Fasis, "në një vend që ishte tempulli i muzave."Kjo referencë tregon se kjo zonë ishte një qendër e rëndësishme e arsimit dhe kulturës së kohës. Akademia e Kolkidës mund të ketë qenë një institucion i rëndësishëm ku studentët mësonin disiplina të ndryshme, duke përfshirë filozofinë dhe artet.Përveç kësaj, përmendja e "tempullit të muzave" sugjeron se kjo akademi mund të ketë pasur një lidhje të ngushtë me muzikën dhe artin, ndoshta duke ofruar mësimet e duhura përkatëse. Kjo tregon për një qasje të gjerë të arsimit dhe zhvillimit të studentëve në disiplina të ndryshme, duke përfshirë kulturën dhe artet.Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se informacioni mbi Akademinë e Kolkidës është i kufizuar dhe bazohet në burime të kohës së kaluar. Detajet konkrete rreth strukturës së akademisë, programeve të studimit dhe mjetet e mësimdhënies nuk janë të njohura në mënyrë të plotë.

Themistius lindi në vitin 317 dhe ishte mësues në Kostandinopojë në vitin 345 tregon se ai duhet ta ketë mbaruar arsimimin e tij relativisht shpejt dhe të ketë fituar njohuritë e tij në një kohë të hershme. Duke marrë parasysh këto të dhëna, është e mundur të supozojmë se ai mund të ketë studiuar në Akademinë e Kolkidës në vitet 30-40 të shekullit të IV-të.Po të konsiderojmë se edhe babai i tij, Eugenius, ka studiuar në këtë akademi, atëherë mund të përfundojmë se Akademia e Kolkidës ka ekzistuar në fund të shekullit të III-të ose në fillim të shekullit të IV-të. Kjo është një konkluzion tërësisht i bazuar në supozime dhe analiza të dhënave të disponueshme.Megjithatë, është vështirë të përcaktohet me saktësi kur është themeluar Akademia e Kolkidës dhe për sa kohë ka qëndruar aktive. Informacioni specifik rreth historisë dhe zhvillimit të saj është i kufizuar dhe ndonjëherë është vështirë të trajtohet në mënyrë definitive.

## Alumni të shquar 
Sipas shkencëtarit të famshëm gjeorgjian, Simon Kaukhchishvili,John Laz,mësues i Pjetrit Iberian,ishte i diplomuar në Akademinë Kolchis.

## Referime 
Zu: Themistios. Or. 27. -Byzantinischneugriechische Zeitschrift
http://encyclopedia.ge/ka/articles/109