open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Historia e Ishujve Barbados

**Historia e ishujve Barbados**

Në ishullin Barbados, para se të vinin evropianët, banonin popujt e quajtur aravak dhe karaibien. Besohet se para se të vinin evropianët këta popuj nuk jetonin më aty, përse ende nuk është e qartë.

Anglezët gjegjësisht britanikët e marrin këtë ishull nga portugezët në vitin 1625. Deri në vitin 1662 ishte nën kontrollin britanik. Në vitin 1627 britanikët filluan të sjellin banorë nga Britania në ishullin e zbrazët (ska pas aty njerëz). Ekonomia deri në fund të shekullit XX përbëhej nga prodhimi i sheqerit, rumit dhe produkte tjera të lidhura me këto dy prodhime.

Interesante për këtë ishull është historia e gjatë parlamentare e vendit. Parlamenti i saj është i treti me radhë (për nga vjetërsia) në komunveltin britanik. Që më 1639-ën është krijuar parlamenti në ndërtesën e quajtur "House of Burgesses". Pas konfliktit me Britaninë të drejtat e parlamentit dhe banove janë rregulluar me të quajturën marrëveshje "Charta of Barbados, or Articles of Agreement".  Në këtë dëshmi të kushtetutës janë të garantuara e drejta e fesë, shtetësisë, pronës, si dhe të drejta tjera parlamentare si dhe pavarësia që për vendasit duket se ka qenë dhe është edhe më tutje interesante.

Në fillim parlamenti ishte i hapur vetëm për pronarët e tokave dhe pas emancipimit të skllaveve më 1838 deri në pavarësi më 30 nëntor 1966 gradualisht është hapur edhe për ta. Gjatë periudhës 1958-1962, Barbadosi ishte pjesë e Federatës Indisë Perëndimore.
359 p.e.s.

Mbi vitin **359 p.e.s.**.

## Ngjarje
* Mbreti Bardhyl udhëheq ushtrinë ilire kundër maqedonasve.

## Lindje
## Vdekje
336 p.e.s.

Mbi vitin **336 p.e.s.**.

## Ngjarje
Gjate nje ceremonie martesore ne Aegjina, vritet Filipi II nga Pauzania i Oresteve. Ne fronin e Maqedonise Ilire hipi Leka i Madh

## Lindje
## Vdekje
Filipi II mbreti i Maqedonise Ilire.
335 p.e.s.

Mbi vitin **335 p.e.s.**.

## Ngjarje
* Ilirët, të udhëhequr nga Kliti dhe Glaukia, thyhen nga Aleksandri i Madh në betejën e Pelionit.

## Lindje
## Vdekje
319 p.e.s.

Mbi vitin **319 p.e.s.**.

Pirro i epirit u vu ne fronin e epirit kur ishte ne moshe shume te vogel.

## Lindje
8 Tetor 319 p.e.s, lindi mbreti i madh me origjine Ilire, Pirro i Epirit

## Vdekje
230 p.e.s.

Mbi vitin **230 p.e.s.**.

## Ngjarje
Mbreti Agron i Ilirise vdes. Pini, i biri i Agronit dhe gruaja e parë e Agronit, Triteuta, zyrtarisht ia del babait të tij si mbret, por mbretëria qeveriset në mënyrë efektive nga gruaja e dytë e Agronit, Mbretëresha Teuta  (Tefta), e cila i përjashton grekët nga bregu ilir dhe më pas lanson anije pirate ilire në Detin Jon, duke pritur anijet romake. Ajo vazhdon politikën e bashkëshortit të saj për të sulmuar qytete në bregun perëndimor të Greqisë dhe për të praktikuar piraterinë në shkallë të gjerë në Detin Adriatik dhe Jon.

## Lindje
## Vdekje
Agroni mbret i Ilirise.
183 p.e.s.

Mbi vitin **183 p.e.s.**.

## Ngjarje
## Lindje
## Vdekje
Hanibali, një ndër gjeneralët më të mëdhenjë në histori.
163 p.e.s.

Mbi vitin **163 p.e.s.**.

## Ngjarje
Viti 163 (CLXIII) ishte një vit i zakonshëm filluar të premten (lidhje do të shfaq kalendarin e plotë) të kalendarit Julian. Në atë kohë, ai ishte i njohur si Viti i konsullit të Laelianus dhe Pastor (ose, më rrallë, viti 916 Ab urbe condita). Emërtimi 163 për këtë vit ka-qenë përdorur që nga periudha e hershme mesjetare, kur Anno Domini epoka kalendarik est devenu metodën e përhapur në Evropë për emërtimin vjet.

## Lindje
* Xun Yu, advisor to Cao Cao (d. 212)

## Vdekje
* Ma'nu VIII bar Ma'nu of Osroene

## Referimet 
## Lidhje të jashtme
Vitet 90

Mbi **vitet 90**.

## Ngjarje 
*11 janar 1990 filojnë demostrata në gjithë Estonin për demokraci dhe pavarsi nga Bashkimi Sovjetik gjate Luftës së Ftohët.
*20 janar 1990 në Baku të Azirbejgjanit shpëthejnë disa demostrata të dhunshme kundë udhheqist të Mikhail Gorbachev ku në kto demostrata 130 protstues u vranë dhe 700 u plagosë në perlshje me policië.

## Lindje 
## Vdekje
Vitet 260

Mbi **vitet 260**.

## Ngjarje 
## Lindje 
* Perandori Hui i dinastisë Jin Kinë (data me përafërsi)
* Eumenio, poet retorik latin

## Vdekje 
* Cao Mao, Udhëheqës i Mbretërisë Kineze të Wei (i vrarë në betejën kundër Sima Zhao) 
* Perandori Valerian I (data me përafërsi) 
* Sun Liang, perandor i Mbretërisë Kineze të Wu 
* Chen Tai, ministër i Mbretërisë të Wei
59 p.e.s.

Mbi vitin **59 p.e.s.**.
## Ngjare 
* Gazeta e Jul Cezarit "Acta diurna" - fillon botimi i një fletushke me vendimet e Senatit të Romës e njohur si gazeta e parë në botë.

## Lindje 
## Vdekje
40 p.e.s.

Mbi vitin **40 p.e.s.**.

## Ngjarje 
* Marreveshja e Brundisiumit, marreveshja ndërmjet Oktavianit dhe Antonit për të ndarë botën Romake midis tyre dhe Lepitud. Kjo marrëveshje kushtëzohej nga martesa e Antonit dhe Oktavia e vogel e cila ishte motër e Oktavianit.

## Lindje 
## Vdekje
30 p.e.s.

Mbi vitin **30 p.e.s.**.

## Ngjarje 
## Lindje 
## Vdekje 
* 30 Gusht - Kleopatra - Ish-Mbretëresh të Egjiptit
27 p.e.s.

Mbi vitin **27 p.e.s.**.

## Ngjarje 
Jul Çezari zgjidhet konsull romak për të shtatën herë.

Regjistrimi i parë i popullsisë së Perandorisë Romake nga Augusti raporton për 4,063,000 banorë.

## Lindje 
Ai i Han, perandor kinez i dinastisë Han (vd. 1 p.e.s)

## Vdekje
Vitet 1140

Mbi **vitet 1140**.

## Ngjarje
* 1147: Fillon Kryqëzata e dytë.
* 1147: Alfons I. (Portugal) pushton Lisbona .
* 1148:Kryqëzatë e dytë deshton ne  Damasku.

## Lindje
## Vdekje
Vitet 1440

Mbi **vitet 1440**.

## Ngjarje 
spo di qa me than veq po jafuti me knu ni kang.
un kam lindur me 1997 
veprat e mija kryesoe jan: "ato qe sidi" dhe "ato qe i kam lexuar" 
un merrem me shkoll me mesime te klases se 12.
me 21 korrik 1997 ishte ngjarja më interesante e jetes sime sepse ne at dit un linda erdha ne nje jet te re 
ne vitin 2000 po me daten 21 korrik ishte prap nje ngjarje interesante ku te gjith familja ishin mbledhur dhe me shikonin duke then "u rrit edhe ky" sepse ne atë dit un bëra diqka tejet interesante i mbusha 1 vjet hahahahha.
ndoshta ju lodha pak po këto jan te verteta e everteta gjithmon prin 
un deshiroj te bëem nje drejtor dhe ktë do ta bëj , njëfjal e urt popullore thot "fjalt jan gra e veprat?. burra"
un e kom emrin .... spo di a me jav kallcu a jo hajt je po jav kallcoj  un e kom emrin me me me meshkronja hahahaha. un bana pak hajgare po sjoom kapi cigare e as raki po jom tu hanger dajak ne shi prej kunja as ve sedi veq umkanrre e um kan ba mu ...

## Vdekje
Vitet 1920

## Ngjarje 
## Lindje 
Ne vitin 1920 eshte krijuar Klubi Sportiv 17 Nëntori ose siç njihet me emrin e sotëm KF Tirana 

## Vdekja
Vitet 1980

## Ngjarje
Shqipëria komuniste, me disa detaje përmes të cilave identifikohej sistemi diktatorial, vjen përmes fotografive në një artikull të publikuar nga National Geographic, në vitin 1980.

Gazetari Mehmet Biber  kishte udhëtuar nëpër Shqipëri, pasi ishte ndër ata pak gazetar që u lejua të vizitojë vendin tonë gjatë diktaturës.

Ai ka pikasur momente pikante në diktaturë që na rrëfejnë jetën e shqiptarëve të asaj kohe.

Parullat dhe portretet e udhëheqësit komunist, diktatorit Enver Hoxha, leximi i gazetës “Zëri i Popullit”, bunkerët dhe padyshim varfëria, janë imazhet me të cilat gazetari i National Gegraphic identifikonte Shqipërinë e asaj kohe.

Disa mund të jenë nostalgjik, madje, ajo periudhë mund t’u duket më mirë se sa sot. Të tjerë mund të jenë duke u lutur që ajo kohë mos të vij më kurrë. Gjithsesi, imazhet si këto mund të shihen vetëm në fotografi, fal arkivës së NG. /Dita

## Lindje
*13 qershor|1981 Arben Ramadani, Deshmor i Kombit

## Vdekje
Vitet 2000

Vitet **2000** (shqiptuar "dy mijë"; ose **2000-tat**, "dymijëtat") përbëjnë dekadën që filloi më 1 janar 2000 dhe mbaroi më 31 dhjetor 2009. Kjo ishte dekada e parë e shekullit XX.

Një ndër ngjarjet më karakteristike për botën gjatë dekadës ishin sulmet terroriste të 11 shtatorit në SHBA mbi objektin World Trade Center dhe të Pentagonit, ku humbën jetën 3000 njerëz. Sulmet ndryshuan mënyrën se si mendohej në botë për terrorizmin, si dhe punët e brendshme dhe të jashtme. Prej këtyre zhvillimeve nisën tensione mes botës perëndimore dhe myslimanëve përgjatë viteve në vazhdim, teksa grupi terrorist Al-Kaida po kryente sulme të vazhdueshme terroriste përgjatë dekadës. Përçarjet dhe konfliktet në Afrikë dhe Lindje të Mesme vazhduan ose u ringjallën, duke u veçuar Lufta e Libanit në 2006, lufta 20-vjeçare në Afganistan, lufta dyvjeçare në Irak (në të cilën u rrëzua diktatori i asaj kohe Saddam Hussein), Lufta Algjeriane, Lufta e Dytë e Kongos, Lufta e Gazës, dhe lufta meksikane kundër drogës.

Pjesa e hershme e dekadës vështroi depërtimin e paraparë të gjigantëve ekonomikë në Azi si India dhe Kina, që patën rritje masive përgjatë krejt dekadës. Rritja e shpejtë ekonomike e shteteve në zhvillim lindi tensione mbrojtëse dhe ishte pjesërisht fajtore për një rritje të çmimeve të rrymës dhe ushqimit. Shumica e botës së industrializuar pësoi një krizë ndërkombëtare në vitin 2007, që rezultoi në falimentimin e shumë bankave të mëdha dhe insitucioneve tjera financiare.

Përparimet teknologjike ishin të mëdha në vitet 2000. Dekada pa ngritjen e Internetit, mbulimi global i të cilit kaloi nga 6.7% të botës në 25.7% të botës. Interneti luajti rol më të madh në jetën e përditshme të popullatës së përgjithshme teksa rriti qasjen në informata dhe e bëri më të shpejtë, ashtu si në jetën punëtore. Përdorimi i telefonisë mobile u rrit me të njëjtin hap, me shpikjen e telefonave të mençur. Në mesin e dekadës u shfaq fenomeni i rrjeteve sociale si Facebook, Myspace dhe Twitter, të popullarizuar me të rinjtë. Bloget morën rëndësi si metodë e shprehjes së lirë, si dhe gazetarisë online. YouTube u themelua dhe u bë shumë shpejt platforma më e mirënjohur ndërkombëtare për video dhe ndërroi zhvillimin kulturor dhe politik mbi këndvështrimin botëror. Enciklopedia në internet Wikipedia u themelua po këtë dekadë, më 15 janar, ku iu bashkua motorit të kërkimit Google, dhe YouTube-it si një ndër 10 faqet më të vizituara në botë.

Ndryshimet klimatike dhe ngrohja globale u bënë shqetësime në vitet 2000. Përparuan mjetet për parashikimin e temperaturës mesatare të botës, ndërsa organizatat e mbështetura nga OKB-ja si IPCC-ja fituan ndikim mbi përkrahjen publike ndaj luftimit të ndryshimeve klimatike. Në 2009, Organizata Botërore e Meteorologjisë kumtoi që vitet 2000 mund të kenë qenë më të ngrohtat qëkur filloi bota inçizimin e temperaturës mesatare në 1850.

Përgjatë dekadës, popullsia e botës u rrit nga 6.1 deri në 6.9 miliardë njerëz. Kanë lindur përafërsisht 1.35 miliardë njerëz, dhe kanë vdekur 550 milionë njerëz.

## Ngjarje 
## Lindje
## Vdekje
Herbert Hoover

thumb|Herbert C. Hoover
[thumb|Herber duke dëgjuar [Radio.]]
**Herbert Clark Hoover** (10 gusht 1874 - 20 tetor 1964) ishte i Presidenti i 31-të i Shteteve të Bashkuara të Amerikës (1929-1933).

## Lidhje të jashtme 
* Claus Bernet: Herbert Hoover, in: BBKL, 30, 2009, 644-653: http://www.bautz.de/bbkl/h/hoover_h_c.shtml
Harry S. Truman

thumb|Harry S Truman 1947
**Harry S Truman** lindi më 8 maj 1884 në Lamar, Missouri, ShBA; vdiq më 26 dhjetor 1972 në Kansas City. Ishte i 33-ti. President të ShBA (1945-1953).

## Emri 
**S** në midis të emrit nuk është shkurtesë, por është vetem një shkronjë, u marrë prej gjyshëve të tij (*Anderson **S**hippe dhe **S**olomon Young*), ishte një traditë për kujtim e vdekurëve.
Dwight D. Eisenhower

thumb|Presidenti Dwight D. Eisenhower (Foto zyrtare)
**Dwight "Ike" David Eisenhower** lindi 14 tetor 1890 në Denison, Texas; vdiq 28 mars 1969 në Washington D.C.. Ishte i 34-ti. President të ShBA (1953–1961).
Lyndon B. Johnson

[thumb|Lyndon B. Johnson, [9 janar 1969]]
**Lyndon Baines Johnson** lindi më 27 gusht 1908 në Stonewall, Texas; vdiq më 22 janar 1973 në San Antonio. Ishte i 36-ti. President i ShBA-ve.

Johnson i thelloi masat sociale dhe zhvilloi me tej shtetin e mireqenies. Masat me te rendesishme qe ndermori ai kishin karakter shoqeror dhe kishin te benin me uljen e varferise dhe permiresimin  e jetes. Ato u shtrine ne shume drejtime, si: ne shendetesi, pensione, ndihma ushqimore, arsim, punësim, sherbime, investime ne zonat e prapambetura etj.

Per here të parë SHBA-ja planifikoi fonde per mbrojtjen e mjedisit. Presidenti Johnson gjatë presidencës se tij njohu barazime dhe te drejtat e njerëzve me ngjyrë, si: te votes, te arsimimit dhe te shendetesise.
Gerald Ford

200px|right|Geald Ford
**Gerald Rudolph Ford, Jr.** lindi më 14 korrik 1913 në Omaha, Nebraska (origjinal *Leslie Lynch King, Jr.*, pas adoptimit u riemërua); vdiq më 26 dhjetor 2006 në Rancho Mirage, Kaliforni. Ishte i 40-ti vizepresidenti (prej 1973 deri 1974) dhe i 38-ti President të ShBA (prej 1974 deri 1977).
Jimmy Carter

djathtas|244x244px
**James Earl "Jimmy" Carter Jr.** (lindi më 1 tetor 1924 vdiq më 29 Dhjetor 2024 në Plains, Georgia) ishte kandidat i Partisë Demokratike i 39-ti President në ShBA (1977 deri 1981).
Flamuri i Timorit Lindor

[right|thumb|250px|[Skeda:FIAV 111111.svg|23px Dimensionet: 1:2]]
Flamuri i Timorit Lindor u adoptua në 2002. Është i njëjtë me flamurin e vitit 1957

Natën e 19-të majit, në minutat e para te Ditës së Pamvarësisë, 20 maj 2002, flamuri i OKB-së u ul dhe flamuri i Timorit Lindor dhe pamvarur - të shtetit me te ri demokratik te botës - u ngrit.
Historia e Palaut

Banorët e parë të Palau-t, të ardhur nga Indonezia, u vendosën në ishull që në vitin 1000 p.e.s.. Eksploratori Spanjoll *Ruy López de Villalobos* i zbuloi ishujt në 1543, por tentativat për ta kolonizuar apo për të krijuar marrëdhënie tregtare me banorët e ishullit nuk filluan deri në shekullin e XVII-të nga Anglezët. Spanja kolonizoi ishujt nga fundi i shekullit të XIX-të por më vonë ja shiti Gjermanisë në vitin 1899. Japonia i pushtoi ishujt në fillimin e Luftës së Parë Botërore, dhe mbajti të drejtën për ti pushtuar deri në fund të Luftës së Dytë Botërore kur këto ishuj u bënë pjesë e Shteteve të Bashkuara të Amerikës (ShBA) si pjesë e territorit në Ishujt e Paqësorit. Palauanët votuan ne 1979 kundër hyrjes në Federatën e Shteteve të Mikronezisë, dhe zgjodhën pavarësinë. Pas një periudhe të gjate transicioni, duke përfshirë këtu vdekjen e dy Presidentëve (Haruo Remelik i vrarë në 1985 dhe Lazarus Salii i vetëvrarë në 1988), pavarësia u fitua më në fund zyrtare në 1994.
Njësitë shtetërore (Palau)

Palau është e ndare në gjashtëmbëdhjetë rajone administrative të quajtura shtete:

*Aimeliik
*Airai
*Angaur
*Hatobohei
*Kayangel
*Koror
*Melekeok
*Ngaraard
*Ngarchelong
*Ngardmau
*Ngatpang
*Ngchesar
*Ngeremlengui
*Ngiwal
*Peleliu
*Sonsoral
Ekonomia e Palaut

Ekonomia e Palausë mbështetet kryesisht në turizëm, bujqësi dhe peshkim. Qeveria është punëdhënësi më i madh në Palau duke marre vazhdimisht ndihma nga qeveria e SHBA. 50000 turisë dhe biznesmenë vizituan Palau-n gjatë vitit financjar 2000/2001. Popullsia ka të ardhura për person sa dyfishi i Filipineve. Qëllimet afatgjata janë përqëndruar tek turizmi me ndërtimin e aeroporteve të ndryshme në Paqësor, prosperitetin në rritje të shteteve të Azisë Lindore dhe dëshirën e të huajve në financimin e zhvillimit të infrastrukturës.

Në korrik të 2004, kompania ajrore *Palau Micronesia Air* filloi shërbimin me fluturime nga Palau në yap, Guam, Mikronezi, Saipan, Australi dhe Filipine.
Demografia e Palaut

Grupi më i madh etnik në Palau janë (70 %) Palauanët e lindur, të rracës Melaneze. Mikronezianët, Polinezianët, Indo-Evropianët dhe Aziatikët më së shumti nga Filipinet, përbëjnë grupet minoritare. Rreth dy të tretat e popullsisë janë të Krishterë, Katolikë dhe Adventistë të ditës së Shtatë, por Modekngei dhe Feja e lashtë Palauane janë akoma fetë më të ndjekura.

Gjuhët zyrtare ne Palau janë Palauanisht dhe Anglisht, përveç në tre shtete (Sonsorol, Hatohobei dhe Anguar) ku gjuhët lokale janë zyrtare në vend të gjuhës Palauane. Në Anguar, edhe gjuha Japoneze është zyrtare.
Gjeografia e Palaut

right
Ishujt më të rëndësishëm të Palau-t janë Angaur, Babeldaob, Koror, dhe Peleliu, të cilët ndodhen në të njëjtën barrierë. Rreth dy të tretat e popullsisë jetojnë në Koror. Në veri të këtyre ishujve ndodhet ishulli i vogël i Kayangel i krijuar nga koralet ndërsa në perëndim të grupit kryesor gjendet ishulli gati i papopulluar i Gurit (70 banorë). Një grup i largët prej 6 ishujsh të quajtur Ishujt Jug-Perëndimor ndodhen 600&nbsp;km nga grupi kryesor i ishujve dhe janë pjesë e Palau-t.

## Klima 
Palau ka një klimë tropikale gjatë gjithë vitit me një temperaturë mesatare prej 27&nbsp;°C. Rreshjet vazhdojnë gjatë gjithë vitit në formën e shiut me një mesatare vjetore prej 3800&nbsp;mm. Lagështia mesatare është 82 % dhe edhe pse shiu bie më shumë nga korriku deri në shtator në këtë përudhë ka shumë diell. Tornadot janë të rralla sepse Palau ndodhet jashtë zonës së Tornadove.
Warren G. Harding

thumb|200px|Warren G. Harding
**Warren Gamaliel Harding** lindi më 2 nëntor 1865 në Blooming Grove, Ohio; vdiq më 2 gusht 1923 në San Francisco, Kalifornia. Ishte një politikan amerikan dhe i 29-ti. President të ShBA, prej 1921 deri 1923. Ai ishte republikan nga ShBA të Ohio.
Shekulli I

Nga **Shekulli I**

## Ngjarje 
Lindi Krishti para nje shekulli

## Shpikje, zbulime, zhvillime 
## Njerëz të shquar
Vjena

**Vjena** është kryeqyteti i Austrisë dhe poashtu një shtet federal (gjermanisht *Bundesland*). Më 2011 Vjena kishte mbi  banorë dhe është pra qyteti me popullsinë më të madhe në Austri.

Qyteti i vjetër, i cili është i shënuar nga regjenca e Habsburgëve, dhe Kalaja *Schönbrunn* janë që nga viti 2001 të mbrojtur në listën e trashëgimisë botërore nga UNESCO-ja. Monumentet historike më të famshëm janë Katedralja e Shtjefënit (gj. *Stephansdom*), Rrota e Madhe (gj. *Riesenrad*), Kalaja e Shënbrunit (gj. *Schloss Schönbrunn*) dhe Opera Kombëtare (gj. *Staatsoper*).

Viena është njëra nga qytetet në botë që ka standardin e jetesës më të lartë. Sipas një studimi nga Mercer, Vjena kishte për të tretën herë në vitin 2011 standardin e jetesës më të lartë nga 221 metropole ndërkombëtare, e pasuar nga Cyrihu dhe Aucklandi.

Në Vienë e kanë qendrën shumë organizata ndërkombëtare si OPEC, OSBE, ONEA dhe OKB (përkrah New York-ut dhe Gjenevës).

Në Vienë, që prej vitit 1939 zhvillohet Koncerti i fillimvitit i Vjenës.

## Shiko edhe 

Wien-Michaelerkirche-04-2009-gje.jpg
Wien-Looshaus-12-Michaelerplatz-2013-gje.jpg
Wien-Operngasse-20-Nr 10-Hofbarbier-2009-gje.jpg
Wien-Ruprechtskirche-04-2009-gje.jpg
Wien-Burggasse-St Ulrich-04-Pestsaeule-2007-gje.jpg
Wien-Josefstadt-25-Schmidgasse-Lenaugasse-Rathausturm-2007-gje.jpg
Wien-Josefstadt-22-Loewenburggasse-Post-2007-gje.jpg
Wien-Schwertgasse-06-Tischzeugfabrik Carl Siegl-2005-gje.jpg

## Referimet 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare e qytetit
* Natyra e Vjenës
* Turizmi në Vjenë
* Vienna. Pleasure and Melancholy
Heinz Fischer

thumb|Heinz Fischer
**Heinz Fischer** (sqt. Hajnc Fisher) lindi më 9 tetor 1938 në Graz, Austri dhe është zgjedhur presidenti i Austrisë.

## Mirënjohjet
* Medalja e Artë e Lirisë - Kosovë
Wolfgang Schüssel

**Wolfgang Schüssel** (Volfgang Shysel) lindi më 7 qershor 1945 në Vjenë. Ai ishte kryetar i qeverisë (Kryeministër apo në gjermanisht **Bundeskanzler**) së Austrisë prej më 4 shkurt të vitin 2000 deri më 11 janar te vitit 2007.
Ekonomia e Afrikës Jugore

**Ekonomia** e **Republikës Afrika Jugore**

Afrika e Jugut është vend me një ekonomi të zhvilluar në nivel të lartë sa që disa organizata ndërkombëtare e radhisin ndër vendet e para (OKB, EU). Ka rezerva të mëdha të pasurive natyrore, një rrjet të mirë financiar dhe juridik si dhe një rrjet në përgjithësi të mirë të infrastrukturës (komunikacionit, energjisë dhe transportit). Edhe pse dhjetë vitet e fundit janë të përshkruar nga një rritje e zhvillimit ekonomik, përqindja e papunësisë është edhe më tej e madhe rreth 42% (janar 2005). Pasojat e aparteidit në mesin e të “zinjve” kanë lënë gjurmë të thella të cilat manifestohen me një varfëri në përmasave të gjëra. Problem tjetër është dhe kriminaliteti dhe korrupsioni si dhe sëmundja HIV/AIDS. Në fillim të vitit 2000 qeveria ka paralajmëruar një lehtësim në ligjin e punësimit dhe të privatizimit të ndërmarrjeve shtetërore me shpresë për joshjen e investuesve të huaj. Futja e ligjit për pagesat minimale ka shkaktuar që një numër shumë i madh i punëtorëve të përjashtohen nga punët bujqësore që me vete ka sjellë migrimin nga fshatrat në qytete.

Problem tjetër është mangësia e diturisë në lëmin e udhëheqjes administrative, në vitet e fundit poste administrative ju janë lënë kundërshtarëve të aparteid të cilët marrin paga të majme por fatkeqësisht ju mungon dituria për udhëheqje administrative,

Afrika e Jugut është anëtare në shumë organizata dhe projekte ekonomike të regjionit si:
* **NEPAD** - New Partnership for Africa's Development
* **SADC** – Bashkësia e Afrikës Jugore për zhvillim
Demografia e Afrikës Jugore

**Demografia e Republikës Afrika Jugore**

parapamje|Rritja e popullsis
Popullsia në këtë vend është e larmishme. Është vendlindja e shumë fiseve koloniale  paraardhës të kontinentit te azise e europes, e holandezëve, gjermanëve, francezëve, aziatikëve, anglezëve dhe e pasardhësve të tyre që vijën nga përzieja e këtyre popujve. Edhe për nga struktura sociale është e larmishme ku vlen të theksohet se edhe pas aparteidi, grupet e ndryshme sociale jetojnë më shpesh të izoluar se së bashku.
Mese 58% e Afrikës Jugore deri në vitin 2002 ka qenë e urbanizuar dhe dendësia e popullsisë në janar të 2003-së ishte 37 banorë për km2. Përqindja e rritjes së popullsisë përbrenda vitit arrin shifrën 0.8% ndërsa vdekshmëria e fëmijëve 6,9%. Për 1523 banorë shërben një mjekë ndërsa shkala e analfabetizmit është diku 85%. Jeta mesatare është 46 vjet për femra dhe një vit më pakë për meshkuj.
Rreth dy të tretat e popullsisë janë krishtere pjesa tjetër më e madhe është besimtarë të religjioneve të fiseve të ndryshme (shumica të besimit Animismus), mysliman janë 2% dhe hindus 1,5%.
Gjatë kohës së aparteidit ndarja e strukturës së popullsisë bëhej sipas racës dhe përqindjet e tyre ishin:
* "Zezakë": 77,80%
* "Të bardhë": 10,17 %
* "Me ngjyrë": 8,68 %
* "Aziatikë": 2,49 %

Në Afrikën e Jugut janë 11 gjuhë zyrtare.
Gjeografia e Afganistanit

**Gjeografia e Afganistanit**

Afganistani është vend kontinental me një rëndësi strategjike në regjionin ku ndodhet.

Pjesa më e madhe e vendit është shkëmbore. Më pakë se 10% e sipërfaqes gjendet në nivelin detar nën 600m. Pjesën më të madhe të sipërfaqes mbi 652 090, e mbulojnë vargmalet Hindokush (deri në 7.500m) dhe Sefid Kuh .

Qytete më të mëdha janë Kabuli (int. Kabul, 4.9 milion banorë), Kandara (int. Kandahar, 339,200 banorë), Mazar e Sharifi (int. Mazar-e-Sharif, 239,800 banorë), Herati (int. Herat 166,600 banorë) etj.

## Klima 
: ***Artikulli kryesor Klima e Afganistanit***
Klima e Afganistanit është kryesisht e thatë, pasi që pjesa më e madhe e vendit ndodhet në një rripë të thatësisë që shtrihet në Azinë qendrore. Karakteristikë e kësaj klime kontinentale është ndryshimi i madh i temperaturave në mes të natës dhe ditës si dhe të stinëve të vitit. Erërat perëndimore në dimër sjellin reshje mesatare të shiut ndërsa në verë sjellin thatësira po thuajse në tërë vendin përpos në verilindje të Mosunit (int. Monsun) ku ka edhe reshje shiu.
Klima e pjesës jugore e vendit është nxehtë ku kultivohet palma Date ( lat. Phoenix dactylifera). Po ashtu Afganistani pas Birmanisë (int. Myanmar) është prodhuesi më i madhë i Opiumit në botë.
Ekonomia e Afganistanit

thumb|Kabuli
Pas disa dhjetëvjeçarëve të luftës, ekonomia e Afganistanit zhvillohet po thuaj se në nivel të fshatrave. Si do që të merret partnerët kryesorë të Afganistanit janë Pakistani dhe Irani. Mbjellja e opiumit edhe pas ramjes së regjimit të Talibanëve ende vazhdon dhe është produkti më i eksportuar i Afganistanit në botë perëndimore.
Demografia e Afganistanit

**Demografia e Afganistanit**

parapamje|350px|Grupet etnike
Struktura e popullsisë së Afganistanit përbëhet nga disa kombe dhe pakica kombëtare. Historikisht populli i Pashtunëve ka qenë shtetformues. Në vitin 2004 Afganistani kishte diku rreth 28,5 milionë banorë. Ndarja e popullsisë sipas përkatësisë etnike është e vështirë, prandaj ajo bëhet sipas gjuhës, fesë apo sipas veçorive tjera si edhe sipas grafikeve të vizatuar në trupat e njerëzve dukuri tek disa popuj mongolë (Hazara). Të dhënat e mëposhtme japin vetëm një parafytyrim të përafërt të strukturës së popullsisë

* Pashtunët (Pashtun), - Afganët etnikë, janë themeluesit dhe pagëzuesit e vendit. Përbëjnë 40% të popullsisë së Afganistanit
** Në përbërjen e këtij populli hynë disa fise nomade, ndër të cilët më të dalluarit janë Kuçi (ang. Kuchi) me rreth 5 milion pjesëtarë. Ky fis është i mbrojtur dhe pajisur me privilegje në bazë të artikullit 14 të kushtetutës së Afganistanit të cilat i japin edhe të drejtën në qeverisjen e shtetit. Edhe pse ky fis merret si pjesë e Pashtunëve nuk janë Pashtun.
* Taxhikët (ang. Tajik) – janë banorët persë të regjionit. Përbëjnë 30% të popullsisë së përgjithshme të Afganistanit
** Ndër grupet më të njohur të Tagjikëve janë Kiszibashët (ang. Qizilbash). Ky grup përbëhet nga pasardhësit e ushtarëve turko-persë nga koha e sundimit të Safirëve (ang. Safavids ) .
* Hazarët (ang. Hazara) – janë pasardhësit e ushtrisë së Xhingis Kanit (ang. Genghs Khan) , flasin persisht dhe përbëjnë 20% të popullsisë së përgjithshme të Afganistanit. 
* Uzbekët (ang. Uzbek) – një ndër popujt e shumtë turk të Azisë qendrore dhe përbëjnë 5% të popullsisë së përgjithshme të Afganistanit
* Po ashtu ka shumë grupe të popujve të ndryshëm si Amiakët, Nuristanët dhe Baloshët (ang.Baloch)

Popullsinë e Afganistanit e përbëjnë shumica fshatare me rreth 78%.
Historia e Republikës së Afrikës Qendrore

**Historia e Republikës Afrika Qendrore**

Në këtë vend u vendosen popujt Bantu dhe Azande si pasojë e tregtisë së skëlavëve nga Sudani. Që nga ajo kohë deri te kolonizatorët francezë të cilët e zgjeruan ndikimin e tyre dhe më 1960 ky vend shpallet si shtet i pamvarur.
Demografia e Republikës së Afrikës Qendrore

**Demografia e Republikës së Afrikës Qendrore**

parapamje|Lakorja e rritjes së popullsisë
Banorët vendas *Pigmenët* pothuajse janë zhdukur tërësisht. Në jug dominojnë fisi *Ngala* (Gbakka, Lissongo) i popullatës së quajtur *Bantu*. Në veri banojnë popullata e quajtur *Sara* dhe ajo nilotite *Runga* dhe në lindje popujt *Azande*. Në pjesë të xhunglës mund të hasen edhe anëtarë të banorëve të vjetër *Pigmenë*. Po ashtu në këtë vend janë të vendosur disa mijëra evropianë shumica e tyre francezë të cilët zakonisht jetojnë në qendrat e urbanizuara. Përderisa pjesa e savanës dhe xhunglës po thuaj se janë të pa popullarizuara, për anash rrjedhave të lumenjve janë vendosur shumica e popullsisë.
Ekonomia e Republikës së Afrikës Qendrore

**Ekonomia e Republikës Afrika Qendrore**

Më pakë se një e treta e tokës përdoret për bujqësi e cila kryesisht kultivohet për përmbushjen e kërkesave vendase. Ndër produktet që eksportohen janë kikirikat, mëndafshi, kafja dhe frutat e palmës.

Si ushqim themelorë përdoret orizi.

Pasurit natyrore më të rëndësishme janë Diamant, të cilët eksportohen legalisht por më shumë tregtohen në tregun e zi.

Për transportimin e mallrave rëndësi të veçantë ka lumi Ubangi, pasi që rrjeti rrugorë gjatë kohës së reshjeve vërshohet dhe bëhet i pamundshëm për transportim.

Shërbim shoqërorë (social) po thuaj se nuk ekzistonë fare. Sëmundja më e madhe është vetë rrjeti i shërbimit shëndetësorë i cili kundër sëmundjeve që e kaplojnë vendin është i pafuqishëm. Sëmundjet më të përhapura janë Malaria, Lija, AIDS.
Targat e automjeteve të Shqipërisë

**Targat e automjeteve të Shqipërisë** janë të bardha me një vijë blu në qoshin e majtë, ku qëndron shqiponja dhe shkronja e shtetit **AL**. Targa përbëhet prej dy shkronjave në fillim të cilat janë rastësore në rend alfabetik, pastaj vijon edhe 3 numra dhe dy shkronja të tiera. Në rast shitjeje të mjetit targa nuk mund të tërhiqet por mund të çregjistrohet dhe të regjistrohet me automjetin e ri.

## Targat e makinave 
Që prej janarit 2011 targat në Shqipëri janë të përcaktuara në rend alfabetik dhe rendor (shembull, AA 000 AA), ku me mbarimin e 3 numrave fillon renditja tek shronjat në të djathtë dhe më pas në të majtën. Targa e mjeteve rrugore të trupit diplomatik, do të mbajnë sipas radhës emblemën përkatëse dhe dy karaktere alfabetike "CD", katër shifra një shkronjë në fushë të bardhë dhe karaktere jeshile. Makinat bujqësore, do të kene ne pjesen e pasme dy shkonja, shkronjat "MB" dhe dy shifra në fushë jeshile dhe karaktere të bardha. Automjetet e policisë, te cilat tashmë do te kenë të shkruara në targat e makinave të ministrisë së brendshme dy shkronjat "MB" tre numra dhe dy shkronja në fushë të bardhë dhe karaktere blu. Targat e përkohëshme do të kenë 2 shkronja një numër dhe shkrimin "PRK" në fushë të bardhë dhe karaktere të kuqe. Përmasat e reja të targës, sipas vendimit te qeverisë janë 520 x 112 mm dhe 264 x 205 mm.

## Targat e vjetra 
Targat e automjeteve të Shqipërisë ishin të bardha me një vijë të kuqe në qoshin e majtë, ku qëndron shqiponja dhe shkronja e shtetit **AL**.  Targa përbëhet prej dy shkronjave në fillim të cilat tregojnë rrethin prej ku vjen automjeti, pastaj vijon edhe 4 numra dhe një shkronjë tjetër.

 
## Galeria 

Skeda:Albania diplomatic license plate CD 06-10.jpg|
Skeda:License plate Tirana.JPG|
Skeda:License plate Shkodra.JPG|
Skeda:License plate Durres.JPG|
Skeda:License plate Berat.JPG|
Skeda:License plate Delvine.JPG|
Skeda:License plate Elbasan.JPG|
Skeda:License plate Fier.JPG|

## Shiko edhe këtë 
* Targa e automjeteve (Austri)
* Targat e automjeteve të Bosnjës dhe Hercegovinës
* Targa e automjeteve (Bullgari)
* Targa e automjeteve të Republikës së Kosovës
Gjeografia e Algjerisë

**Gjeografia e Algjerisë**

thumb|right|320px|Algérie
Algjeria ndodhet në Afrikën veriore, në mes të Marokut dhe Tunizisë dhe ka dalje në Oqeanin Atlantik e Detin Mesdhe. Sipërfaqja e saj e bënë atë që të radhitet si shteti i dytë me i madh në këtë kontinent pas Sudanit. Një pjesë e madhe e teritorit të saj shtrihet në shkretëtirën e Saharës.

Sipërfaqja e përgjithshme e Algjerisë është 2,381,740  km2 dhe shtrihet rreth koordinatave gjeografike 28 00 **V**, 3 00 **L** apo shikuar nga Shqipëria në anën jug-lindore (mes 7:00-8:00).  

Vija bregdetare e Algjerisë është 998 km (tri herë më e gjatë se Bregdeti Shqiptar) ndërsa kufiri tokësorë 6,343 km i gjatë dhe e ndanë atë nga : Libia 982 km, Mali 1,376 km, Mauritania 463 km, Maroku 1,559 km, Nigeri 956 km, Tunizia 965 km,dhe me të ashtuquajturën Sahara Perëndimore apo Sahara Oksidentale 42 km      

Algjeria veriore përfshinë pjesën pas bregdetit deri në Saharë ndërsa Algjeria jugore (80% e vendit) pjesën e shkretëtirës. Veriu ka klimë mesdhetare ndërsa jugu klimën e Saharës.

Klima dominuese në Algjeri është klimë e shkretëtirës gjerë në gjysmë shkretinore në disa pjesë është më e butë me reshje në dimër dhe thatësira përgjatë bregdetit, ndërsa në rrafshnaltë mbisundon një dimri me acarë dhe vera me temperatura të ashpra. “Shiroko” thirret era e cila zakonisht në verë qon pluhurin dhe zallin nga shkretëtira. 

Relievi i Algjerisë përbëhet kryesisht nga rrafshnaltat dhe shkretëtira e Saharës. Rripi përgjatë bregdetit të Mesdheut ndërpritet nga disa male. Pika më e ultë e relievit është -40m nën nivelin e deti në vendin e quajtur Çot Melërhir (ang.: Chott Melrhir ) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 3,003 metrave në Tahat (ang.:Tahat), në pjesën jugore në brendi të Saharës.

Si pasurit natyrore të Algjerisë sipas CIA-Factboock llogariten të jenë: Vajguri , Gazi natyrorë, Hekuri *(Fe)*, Fosfate, Urani *(U)*,  Plumbi *(Pb)*dhe Zinku *(Zn)*. Si tokë e punueshme llogaritet të jetë diku 3.22% e sipërfaqes së vendit.
Ekonomia e Algjerisë

Bujqësia është dega më e rëndësishme e ekonomisë së vendit e cila gradualisht është duke u tejkaluar nga prodhimtaria industriale. Industria Agrare (Bujqësia e modernizua) është e mundshëme vetëm në pjesën bregdetare dhe në regjionet e rrafsheve. Kultivohen zakonisht drithërat, panxharsheqeri, patatet si dhe në objekte të kulturave bujqësore kultivohen perime që përdoren për eksport në vendet më të zhvilluara. Nevojat vendase të ushqimit mbulohen me produkte ushqimore vetjake diku rreth 40 %.

Algjeria është anëtare e OPEC-ut, nafta (vendin e tretë ndër shtete afrikane) dhe gazi në Saharë ka qenë edhe motori i zhvillimit ekonomikë. Pasuri tjera natyrore ende nuk janë të eksploatuara sa duhet. Si do që të jetë eksportin e Algjerisë e dominon përpunimet (prodhime gjysmë finale) e naftës dhe të gazit me një përqindje të lartë (90 %). Të ardhurat nga nafta janë investuar në objekte të ndryshme lukserioze por jo edhe në një shkallë aq të lartë sa në vendet tjera të ngjashme. Pas rëmjes së eksportit ka pasur disa kriza të shkaktuara edhe nga pagesa e borxheve të shtetit ndaj vendeve tjera.

Rrjeti i komunikacionit është i koncentruar në veri të Algjerisë. Rrugët përfundojnë zakonisht në brendi të shkretirës si pista aeroplanësh. Në krahasim me vendet fqinje, turizmi në Algjerisë është ende në një fazë fillestare.

Të dhëna ekonomike (parallogaritja për 2003):

    * BPV: 160 Miliard Euro
    * Të ardhurat mesatare vjetore për banor: 5000 Euro
    * Papunësia: 26,2 %
    * Inflacioni: 3,5 %
    * Të ardhurat shtetërore: 21 Miliard Euro
    * Të dalurat shtetërore: 20 Miliard Euro
    * Borxhi shtetërorë: 19 Miliard Euro
    * Ndihma për zhvillim: 150 Milion Euro
Demografia e Algjerisë

parapamje|Lakorja e rritjes së popullsis
Ky artikull tregon për **demografinë e Algjerisë**.

90 % e popullsisë është e vendosur në veri, në bregdet. Në jug jetojnë diku 1.5 milion banorë, shumica e tyre në Oaza të shkretëtirës. Popullata e përzier berbe dhe arabe janë kryesisht të fesë Islame (99%). Fetë tjera janë mbahen nga grupe shumë të vogla.

Gjuhë zyrtare është arabishtja e folur në dialektin vendas (Darja) nga rreth 80% e popullsisë. 20 % e popullsisë flasin gjuhën berbe. Gjuha frënge mësohet në shkolla por flitet shumë rrallë dhe merret si gjuhë e huaj.
Historia e Arabisë Saudite

**Historia e Arabisë Saudite**

Nga të dhënat e historisë lë të kuptohet se ky vend gjithnjë ka qenë i banuar nga Semitët (ang. Semitic). Për shkak të klimës së nxehtë, ekonomia e këtij vendi gjithnë ka qenë ekonomi e bujqve endacakë të cilët shpesh arrinin të vendoseshin në luginat frytdhënëse. Vendosja më e madhe ishte ajo gjatë përhapjes së fesë islame nga profeti Muhamet  në shekullin e VII-të. Brenda ca dhjetëravitësh myslimanët në krye me profetin e tyre ja arritën të krijojnë një perandori që shtrihej nga Spanja deri në Indi.

Mirëpo me zhvendosjen e kryeqendrës së perandorisë, brenda një kohe shumë të shkurtë Arabia humbi  rendësin politike. Vetëm qytete e shenjta vizitoheshin nga besimtarët mysliman për çdo vit. Që nga shekulli i XVIII, Dinastia e Saudëve hynë në aleancë me Lëvizjen reformuese islamike Ualhabitët që të arrijë bashkimin e fiseve më të rëndësishme arabe.
Një përpjekje të tillë për bashkimin e fiseve ka bërë Emir Saud I me një invasion gjatë viteve  1803-1814 mirëpo përpjekja e tij përfundojë me një humbje të thellë që i shkaktoji veziri i sulltanit në Egjipt, Muhamet Ali Pashë Egjipti . Trupat e djalit të Saudit (Abdallah I) humbën betejat dy herë gjatë viteve 1818-1882 dhe më 1838-1843 dhe më këtë tokat e saudëve në Nexh  u okupuan nga trupat egjiptiane. Që nga kjo humbje prijësit saud vinin nga familjet e fiseve besnike të perandorisë Osmane.
Emiri Abd-al-Aziz II. ibn Saud (sundoi nga 1902-ta) që më vonë merret edhe si themelues i Arabisë Saudite (1932) ja arriti që të shkëputë nga kthetrat e perandorisë Osmane, tokat e dinastisë dhe fisin e tij. Edhe ky po ashtu provoi që të përdorë fuqinë e lëvizjes reformuese islame për sulme ushtarake në Arabi. Fitorja vendimtare e tij ishte kundër dinastisë konkurrente, dinastisë së Hashemidëve të cilët mbanin nën sundim qytete e shenjta. 
Me luftëra të tjera Arabia Saudite i bashkëngjitë territorit të saj pjesë tjera arabe gjatë vitit 1932. Burimet e Naftës dhe bazenet e naftës kanë bërë që ky vend të ketë një rëndësi ekonomike dhe industriale në nivel botërorë në kohën më të re. Përndryshe rëndësia e këtij vendi është vetem në mite dhe në disa qytete bregdetare.
Sistemi shtetëror në Arabinë Saudite

Sistemi shtetëror në Arabinë Saudite

Arabia Saudite është Monarki islame absolute e udhëhequr nga Mbreti Fahd bin Abd al-Aziz Al Saud i cili ka edhe funksionin e kryeministrit. Princi kandidat për mbret tani kryen punët e qeverisë për shkak se mbreti është i sëmurë që nga 1995-ta. Që nga shpallja e mbretërisë kanë sunduar pesë mbretër, të gjithë nga familja Al Saud, emërimi i një mbreti të ri bëhet nga kuvendi i Pleqve të familjes mbretërore. Mbretit i nënshtrohet kuvendi i ministrave i themeluar në vitin 1993 që ka 120 anëtarë me mandate prej katër vitesh. Të gjithë anëtarët e kuvendit të ministrave zgjidhen personalisht nga mbreti. Kuvendi nuk ka fuqi legjislative apo juridike por luan funksionin e kabinetit të këshilltarëve të mbretit. Postet kyçe të pushtetit i mbajnë princat e kurorëzuar. Ndikimin më të madh në popull kanë Ulemët, klerikë që predikojnë në xhamitë e vendit.

Vendi është ndarë në 13 rrethe administrative (viti 1993) të cilat administrohen nga një i dërguar personal i mbretit. Qytezat dhe fshatrat udhëhiqen zakonisht nga kuvendi i Pleqve. Kushtetuta e vendit në formë të shkruar është që nga 1992 ku është përpiluar dokumenti me 83 paragrafë të bazuara në Sheriat. Po ashtu ligji i Arabisë Saudite është i bazuar edhe në Kuran dhe “Sunai”. Rregullat e këtyre librave praktikohen rreptësisht.

Deri më tani Arabia Saudite ka pasur marrëdhënie shumë të mira me ShBA-të të cilat janë ftohur paksa pas sulmeve të 11 shtatorit. Përndryshe Arabia Saudite ishte edhe një ndër vendet kooperuese në dy luftuat e Gjirit Persik
### Mbretë e Arabisë Saudite
: ***Artikulli kryesor : Kryeparët e Arabisë Saudite***
*Abd al-Aziz al Saud, (1932-1953)
*Saud, (1953-1964), i biri i  mbretit Abd al-Aziz
*Faisal, (1964-1975), i biri i  mbretit Abd al-Aziz
*Chalid, (1975-1982), i biri i  mbretit Abd al-Aziz
*Fahd, (1982-2005 ), i biri i  mbretit Abd al-Aziz.
*Abdullah, (2005-? ), i biri i  mbretit Abd al-Aziz.
Njësitë administrative të Arabisë Saudite

**Njësitë territoriale në Arabinë Saudite**

Arabia Saudite ka 13 njësi administrative (mintaqat, njëjës - mintaqah).
Njësitë administrative të Algjerisë

**Njësitë territoriale të Algjeris**

Algjeria është e ndarë në 48-të njësi administrative të quajtura Vilajete
Historia e Çekisë

**Historia e Çekisë**

Viset e Çekisë, në bazë të të dhënave arkeologjike çeke, kanë qenë të banuara që nga parahistoria. Që në nga Shekulli III, file kelte kanë migruar në këtë pjesë. Ndër fiset e para kanë qenë Boi (fis keltë) dhe më vonë fisi gjermanë i markomanëve dhe fisi Quadi. Gjatë kohës së dyndjeve të mëdha të fiseve gjermane, nga pjesa qendrore e Evropës janë larguar në anë tjera shumë fise, po ashtu edhe nga viset e Çekisë. Gjatë kohës së këtyre dyndje vëren edhe elementet e para të fiseve sllave të ardhur nga Deti i Zi dhe regjioni i Karpateve. Lëvizje kjo që është vërejtur edhe nga shumë fise tjera sllave që vinin na Siberia dhe Evropa lindore (hunët, avarët, bullgarët, magjarët etj.). Fiset gjermane që jetonin më parë në viset Çeke u shpërngulen në viset jugore, shumica e tyre në Austrinë e sotshme.

Gjatë shekullit VII, murgu françeskanë, Samo i ndihmonte sllavët që të i luftonin avarët. Nga kjo ndihme e tij u krijua edhe shteti i parë sllavë i njohur në Evropën qendrore. Mbretëria e Moravës ishte vazhdimësia e këtij shteti sllavë në shekullin VIII.

Shteti Çekë pas disa konflikteve në vitet e vona të shekullit IX-të u unifikua nga "Přemyslids". Mbretëria e Bohemisë ishte një fuqi lokale, mirëpo konfliktet fetare të ngjashme si ato të shekullit XV dhe të shekullit XVII nuk e lenin të ngrihej në një fuqi më të madhe. Kështu bie nën ndikimin e Habsburëve dhe më vonë bëhet pjesë e Perandorisë së Austro Hungarisë.

Me fillimin e Luftës së I-rë Botërore dhe shpërbërjen e Perandorisë Austro-Hungareze, Çekia dhe shteti fqinjë i saj Sllovakia thirren shteti e tyre të përbashkët, Çekosllovakinë në vitin 1918. Vendi i ri sovran në përbërjen e popullsisë së saj kishte një numër të madh banorësh gjermanë të cilët do të ndihmojnë aneksimin nga gjermania fashiste të Çekosllovakisë në vitin 1938 me marrëveshjen e Minhenit. Gjatë kësaj kohe në Çeki u instalua një qeveri që përcillte interesa e gjermane, ndërsa Sllovakisë ju japë një autonomi e gjerë.

Pas Luftës së II-të Botërore, Çekosllovakia e rimëkëmbur bie nën ndikimin e sovjetikë (BRSS). Për shtypjen e kryengritjes ndaj këtij vendimi të fuqive botërore, marrshonë pakti i Varshavës në  Çekosllovaki. Në vitin 1989 Çekosllovakinë e përfshinë "lëvizja paqësore demokratike" dhe më 1 janar 1993 deri ndarja e Çekosllovakisë në dy Republika sovrane, Çeki dhe Sllovaki. Në vitin 1999, Republika Çeke i bashkëngjitet paktit veriorë (NATO) dhe në vitin 2004 anëtarësohet në bashkimin Evropianë (BE).
Selca e poshtme

**Selcë e Poshtme** është një fshat i vendosur në zonën e Mokrës, Qarku i Korçës, Shqipëri . Me reformën e qeverisjes vendore 2015 u bë pjesë e bashkisë Pogradec .  Pranë fshatit, në bregun e djathtë të lumit Shkumbin në një lartësi prej  mbi nivelin e detit gjenden 5 varre mbretërore ilire të Selcës së Poshtme . Në vitin 1996, Shqipëria përfshiu Varret Mbretërore të Selcës së Poshtme në listën e propozimeve të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. 

## Historia 
parapamje|250x250px| Vendbanimi kodrinor në Selcë e Poshtme.
[lidhja=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Selca_e_Poshtme_Tomb4_Facade2.jpg/250px-Selca_e_Poshtme_Tomb4_Facade2.jpg|majtas|parapamje|250x250px| Pjesë e fasadës së [Varret Ilire të Selcës së Poshtme|Varrit Mbretëror IV në Selcë të Poshtme .]]
Në Selcën e Poshtme u krijua një vendbanim ilir që në epokën e hershme të hekurit . Në fillim të shekullit të IV para Krishtit, faza e parë paraqytetare evoluoi në një fazë të dytë urbane që zgjati deri në shekullin I pas Krishtit. Ndodhej në rajonin e Dasaretisë Varret mbretërore ilire u ndërtuan në këtë vend gjatë shekujve IV dhe II para Krishtit.  Mbetjet arkeologjike të tre shekujve të parë të epokës së zakonshme janë më pak përfaqësuesit e vendit.  Vendbanimi vazhdoi të banohej gjatë periudhës Perandorake Romake nën Anastasius I dhe Justinianin .  Faza e tretë zgjati derisa vendbanimi u braktis në antikitetin e vonë midis shekujve IV dhe VI të e.s. 

Vendi i Selcës ishte në lashtësi një qendër ekonomike e lulëzuar më e zhvilluar se rrethina, sepse zinte një pozicion mbizotërues brenda rajonit që aktualisht quhet Mokër, dhe sepse kontrollonte rrugën që të çonte nga brigjet e Detit Adriatik të Ilirisë në Maqedoni. 

Selca e Poshtme është një vend i sugjeruar për vendndodhjen historike të Pellionit,   ku në vitin 335 para Krishtit Aleksandri i Madh avancoi me forcat e tij për të sulmuar ilirët nën Kleitin, djalin e Bardhylit dhe Glaukias, pas vdekjes së Filipit II, duke siguruar kështu kufirin verior të Maqedonisë përpara se të nisej për të pushtuar Azinë.  Megjithatë janë propozuar vende alternative për Pelionin, duke përfshirë Zvezden pranë Korçës ose në Goricë .  Në zonën e Pogradecit modern, ilirët duket se janë ndikuar nga stilet e maqedonasve . 

## Shih edhe 
* Iliria
* Dasaretia
* Mbretëria e Ilirisë
* Lista e vendbanimeve ilire
* Varret Ilire të Selcës së Poshtme

## Literatura 
* 
* 
* 

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Selca e Poshtme si kandidate për Trashëgimi Botërore të UNESCO-s
Historia e Estonisë

**Historia e Estonisë**

[thumb|300px|Kufijt e [Estonisë dhe Letonisë më 1939 dhe 2001]]
Sipas burimeve estoneze, këto vise kanë qenë të popullzuara nga koha gjersa kjo pesë e rruzullit ka qenë e ngrirë, diku rreth 11,000-13,000 vite më parë. Banorët më të vjetër llogaritet të kenë jetuar pran një lumi të quajtur sot Pärnu, afër qytetit Sindi (banorët e fshatit Pulli- në pjesën e djathtë të lumit). Këto vendbanime datojnë që nga mileniumi i VIII p.e.s.

Krishterimi në Estoni ka ndodhur pasi që gjermani "Livonian Sword Brethren" dhe Danimarka pushtuan këtë vend në vitin 1227. Fuqi të cilat kanë pushtuar këtë vend kanë qenë të ndryshme si Danimarka, Suedia, Polonia, Gjermania dhe së fundi (1710 de facto, 1721 de juro me Traktatin e Nystad-it) Rusia. Po thuaj se gjata këtyre pushtimeve paria dhe klasa lartë dhe mesme e shoqërisë Estoneze përbëhej nga shumica gjermanëve baltikë deri më 1918.

Pas shpërbërjes së Rusisë Imperialiste, pas Revolucionit të tetorit, Estonia deklarohet si Republikë e pavarur më 24 shkurt 1918. Pas Luftës Çlirimtare Estoneze dhe Traktatit të Tartur-it të nënshkruar më 2 shkurt 1920, Estonia ka 22 vite pavarësi, me një qeverisje të ngjashme parlamentare si qeveria e rivendosur më 1992, pas kolapsit të Sovjetikëve BRSS. Ky lloj qeverie në Estoni thirret Riigikogu dhe parlamentarët zgjedhën nga gjithë banorët në Estoni, mbi moshën 18-vjeçare. Riigikogu, ishte shpërbërë në vitin 1934 dhe vendi udhëhiqej me dekrete të presidentit Konstantin Päts, deri më mbajtjen e zgjedhjeve parlamentare në vitin 1938

Në qershore të vitit 1940, Estonia okupohet nga truat sovjetike, si rrjedhë e paktit Gjermano Sovjeti të nënshkruara në Molotov-Ribbentrop në vitin 1939. Inteligjenca e vendit si dhe shumë politikan ndër të cilët ishte edhe presidenti Konstantin Päts (u deportua në Rusi), u vranë dhe u keqtrajtuan apo deportuan në Rusi. Nga 1941-1944 ky vend ishte i okupuar nga Gjermania fashiste, pra derisa forcat gjermane nuk u munden nga sovjetikët. Pavarësinë, Estonia e ka rifituar më 20 gusht 1991 me Revolucionin e Këngës dhe me kolapsin e BRSS-së. Që nga kjo kohë ditë kombëtare në Estoni, ka mbetur 20 gushti.

Trupat e fundit sovjetike janë larguar nga Estonia më 31 gusht 1994,ndërsa më 29 mars 2004, Estonia ju bashkëngjitë Paktit Verior (NATO). Pranimi i saj në Bashkësinë Evropiane (BE) është bërë zyrtarisht më 1 maj 2004.

Më 18 maj 2005, Estonia ka nënshkruar marrëveshjen për kufijtë me Rusinë, kufijtë e Estonisë kanë mbetur ata që kanë qenë përdorur që nga 1991-ta, dhe që parlamenti Riigikongu i ka ratifikua më 20 qershor 2005. Pas këtij ratifikimi nga ana e estonezëve ka reaguar Rusia, duke pohuar se në preambulën Estoneze përfshihen pjesë të territorit të Estonisë gjatë kohës së BRSS dhe indirekt ato e reflektojnë kohen e okupimit dhe kjo është një desaster, dhe më së miri është që të i ri-fillojnë negociatat për këtë çështje.

Përgjigja e Estoneze është se nuk ka nevojë për ri-negociata pasi që kjo preambulë nuk përfshin territore të Rusisë.
Nintendo

**Nintendo** (**Nintendo Company, Limited**) është një kompani japoneze, me seli në Kyoto, që prodhon video lojëra dhe konzola. 

Kompania u themelua më 23 shtator 1889 si **Nintendo Koppai** nga zanatçiu Fusajiro Yamauchi dhe filloi duke prodhuar me dorë lojëra me letra. Pas inkuadrimit në disa tregje të ndryshme përgjatë viteve 1960 dhe kalimit në kompani ligjërisht publike, Nintendo hyri në skenën e video lojërave në 1977 me konzolën e parë, Color TV-Game. Ajo mori famë ndërkombëtare me publikimin e *Donkey Kong*-ut në 1981, dhe Nintendo Entertainment System dhe *Super Mario Bros.* në 1985. 

Që atëherë, Nintendo ka prodhuar ndër konzolat më të suksesshme në industrinë e video lojërave, si Game Boy-in, Super Nintendo Entertainment System, Nintendo DS, Nintendo Wii dhe Nintendo Switch. Ajo ka krijuar ekskluzivitete të ndryshme të mëdhaja, si *Mario*, *Donkey Kong*, *The Legend of Zelda*, *Kirby*, *Pokémon*, *Animal Crossing*, e të tjerë. Maskota e Nintendos, Mario, njihet ndërkombëtarisht. Kompania ka shitur më se 5.5 miliardë video lojëra dhe mbi 836 milionë njësi elektronike anë e mbanë botës, që prej marsit 2023.

Nintendo ka filiale të shumta në Japoni dhe më larg, krahas partnerëve tregtarë si HAL Laboratory, Intelligent Systems, Game Freak, dhe The Pokémon Company. Nintendo dhe stafi i saj kanë marrë çmime si Çmimi Emmy për Teknologji dhe Inxhinieri, Çmimet e Lojërave, Çmimet e Zgjedhjes së Zhvilluesve të Video Lojërave, dhe Çmimet BAFTA për Video Lojëra. Ajo është ndër kompanitë më të pasura dhe më të vlefshme në tregun japonez.

## Shënime 
## Referime
Fjalori i trashëguar i shqipes

Në këtë fjalorë janë të mbledhura fjalët shqipe si dhe janë të analizuara bazuar në kuptimin dhe prejardhjen e tyre.

**Redaktoni këtu** : .

P. S. Historiku i punës suaj nuk do të humbet do të mbetet këtu, pjesa që do të punohet mëtej kalon tek Wiktionary.
200 Lekë 900/1000 Ar (2001)

Monedhë ari e lëshua në qarkullim nga Banka e Shqipërisë në vitin 2001 për qëllime numizmatike me tematikë "Integrimi i Shqipërisë në Evropë"

:200 Lekë 900/1000 Ar

## Shiko dhe këtë
*Monedha nga Banka e Shqipërisë për qëllime numizmatike