open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ibukun Awosika

**Ibukun Abiodun Awosika** (e lindur si **Bilkisu Abiodun Motunrayo Omobolanle Adekola**  më 24 dhjetor 1962) është një manjatë biznesi nigeriane, autor dhe motivuese. Ajo aktualisht punon si Kryetare e Bankës së Parë të Nigerisë. 

## Jeta e hershme dhe edukimi
E lindur si fëmija i tretë e shtatë fëmijëve në Ibadan, kryeqytetin e Oyo State, Ibukun përfundoi arsimin e saj fillor dhe të mesëm në shkollën fillore të kishës afrikane të Shën Palit, në Lagos dhe në shkollën e mesme metodiste, Yaba, përkatësisht para se të vazhdonte në Universitetin i Ife (tani Obafemi Awolowo University) ku u diplomua me një B.Sc në Kimi.  Ajo mban diplomë pasuniversitare dhe certifikata MBA pas përfundimit të disa programeve të biznesit në Shkollën e Biznesit Lagos dhe Shkollën e Biznesit IESE.

## Karriera
Ndërsa në shërbimin e saj të detyrueshëm njëvjeçar të Shërbimit Kombëtar të Rinisë, Ibukun punoi si një praktikante e auditimit në Akintola Williams & Co. mbi dashurinë e saj për arkitekturën përpara se të nisej për Alibert Nigeria Ltd. si menaxhere e një salle ekspozite.  Në kërkimin e saj për të qenë i pavarur, ajo krijoi një kompani prodhuese të mobiljeve të quajtura Quebees Limited në vitin 1989 përpara se të evoluar në The Chair Centre Limited dhe më vonë SOKOA Chair Centre Limited, pas një sipërmarrjeje të bashkuar me SOKOA S.A dhe Guaranty Trust Bank në 2004. 

Një anëtare e Iniciativës së Lidershipit Afrikan dhe Aspen Global Leadership Network, Ibukun është anëtare e Grupit të Samitit Ekonomik Nigerian, anëtar e bordit të Fondit Sovran të Pasurisë Nigerian dhe Kryetare e Bordit të Trustees of Women in Management, Business and Public Service.  Në vitin 2011, ajo bashkë-themeloi Qendrën e Zhvillimit të Diplomuar të Afterschool, një qendër karriere e krijuar për të kontrolluar maturin e shkallës së lartë të papunësisë në Nigeri. 

## Personalitet mediatik
### Televizion
Në vitin 2008, Ibukun ishte midis pesë sipërmarrësve nigerianë që u shfaqën në versionin e parë afrikan të '' Dragon's Den *. Ajo gjithashtu prezanton një program T.V të quajtur * Biznes Rruga e Tij *. 

### Libra
Përveç biznesit të saj, Ibukun është një autore. Librat e saj të botuar përfshijnë:
**The "Girl" Entrepreneurs*
**Business His Way''

## Çmime dhe vlerësime
## Jeta Personale
Ibukun Awosika është e martuar me Abiodun Awosika me të cilin ka tre fëmijë.

## Referime
Historia e Libanit

**Historia e Libanit**

Gjatë viteve 1859-61, në pjesë të Libanit të sotshëm shpërthen revola antiturke. Si rezulltat i kësaj, Libani fitonë një shkallë të autonomisë dhe më 1863, Sulltani bënë një marrëveshje me Fuqit e Mëdha të kohës me të cilën ai në pajtim me ta, kishte të drejtë të zgjidhte mytesarifin (qeveritarin e përgjithëshem) e Libanit. Ky Qeveritar nuk mund të rrëzohej, veç në qoftë se ënte krime të dëshmuara. Rregullimi në fjalë i vitit 1863 cakton për një kohë mjaftë të gjatë, organizimin e brendëshem të këtij vendi.

Në këtë kohë, Libani kishte një popullsi prej 684,000 banorësh arabë, një pjesë e të cilëve i përkisnin besimit mysliman dhe një pjesë besimit të krishter maronit, ("iddibis") që e njihte papën e Romës për udhëheqës të ultit.  Elementi mysliman përbente pjesën më të varfër dhe më të prapambetur, kurse elemnti i krishterë maronit pesën më të pasur dhe më të zhvilluar, sidomos në qytete.  Gjatë kësaj periudhe libani ishte i ndarë në shtatë rrethe ose kajmekamahe.  Në krye të secilit kajmekamah qëndronte një kajmekam, pushteti i të cilit i ngjante me atë të mudirit në Egjipt ose atë të prefektit të kohës. Po ashtu në atë kohë si Liban merrej vendi malor, që shtrihej në veri të Sirisë deri në Tripoli, mbi një gjatësi rej 80 deri 200&nbsp;km dhe që nga bregdei i Bejrutit deri tek rrafshina e Bekaasë, që dikur është quajtur Celesiri.

## Referime
## Lidhje të jashtme 
* The Center for Democracy in Lebanon
* Lebanon, the Cedars' Land The historic and touristic cities of Lebanon
* The Modern History of Lebanon with Fawwaz Traboulsi  - Complete video series, The Real News
* Al-Ghajar Village Flashpoint Defense Update, December 5, 2005
* Who's who in Lebanon BBC, March 14, 2005
* A Look at Mass Rallies Held in Lebanon AP, March 14, 2005
* Lebanon finds unity in street rallies BBC, March 3, 2005
* Q&amp;A: Syria's involvement in Lebanon BBC, March 1, 2005
* Opposition accuses Syria of assassination  Daily Star, February 15, 2005
*Timeline: Lebanon A chronology of key events-BBC News February 14, 2005
* Explosion kills former Lebanon PM BBC,  February 14, 2005
* UN urges Syria to leave Lebanon BBC, October 19, 2004
* Ex-minister hurt in Beirut blast BBC, October 1, 2004
* Hizballah and Syria's "Lebanese Card" Nicholas Blanford,  Middle East Online Report, September 14, 2004
* Thirteen-Year Itch - The Demise of Lebanon's Taif Agreement? Middle East Report, August 13, 2002
* Syria: The power in Lebanon BBC, 16 April 2001
*Center for Lebanese Study-Oxford University
*Country Profile: Lebanon-BBC News
*War is Peace  Noam Chomsky, excerpts from "The Fateful Triangle" on The Israeli invasion of Lebanon, 1983
*Israel, Lebanon, and the "Peace Process"  Noam Chomsky, April 23, 1996
*"Limited War" in Lebanon  Noam Chomsky September, 1993
Historia e Koresë Jugore

parapamje|Gyeongbokgung, 1395
Qytetërimi korean është një nga qytetërimet më të lashta të botës. Gjetjet arkeologjike tregojnë se Gadishulli Korean u popullua qysh në periudhën e paleolitit të poshtëm. Historia koreane fillon me themelimin e shtetit Kogjoson më 2333 p.K. nga prijësit legjendar Tangun. Që nga bashkimi i tri mbretërive të Koresë më 668 e.s., gadishulli u sundua si një vend i vetëm nga dinastitë vendëse Silla, Gorjo dhe Çoson, duke i bërë ballë sulmeve të shumta kineze e japoneze. Perandoria Koreane u shpërbë më 1910, kur vendi u aneksua nga Japonia. Pas çlirimit dhe okupimit nga forcat sovjetike dhe amerikane në mbarim të Luftës së Dytë Botërore, gadishulli u nda në Korenë e Veriut dhe të Jugut. Kjo e fundit u shpall shtet demokratik më 1948, ndonëse zgjedhje të lira e demokratike u zhvilluan deri në vitin 1987.

Pas pushtimit të Koresë së Jugut nga Veriu më 25 qershor 1950, lufta pasuese mes dy Koreve përfundoi me një armëpushim të papërshtatshëm dhe që nga ajo kohë kufiri mes dy vendeve është më i fortifikuari në botë. Pas luftës, ekonomia jugkoreane u rrit dukshëm dhe vendi ka arritur të bëhet një nga ekonomitë më të fuqishme në botë, demokraci e plotë dhe fuqi rajonale në Azinë Lindore.

Koreja e Jugut është republikë presidenciale, e ndarë në 16 njësi administrative, dhe vend i zhvilluar me standard të lartë të jetesës. Është ekonomia e katërt më e madhe në Azi dhe e 13-ta në botë sipas barazisë së fuqisë blerëse. Ekonomia është e orientuar ndaj eksportit, me prodhim të përqendruar në elektronikë, automobila, anije, makineri, petrokemikale dhe robotikë. Korea e Jugut është anëtare e Kombeve të Bashkuara, Organizatës Botërore të Tregtisë, Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD) dhe ekonomive të G-20-shes. Është gjithashtu anëtare themeluese e Forumit të Bashkëpunimit Ekonomik të Azi-Paqësorit (APEC) dhe Samitit të Azisë Lindore.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*the National Institute of Korean History. 
*Korean History online, Korean History Information Center
*Timeline of Korean Dynasties
*Kyujanggak Archive, pdf files of Korean classics in their original written classical Chinese
*Korean History :Bibliography , Center for Korean Studies, University of Hawaii at Manoa
*History of Korea, KBS World
*History of Corea, Ancient and Modern; with Description of Manners and Customs, Language and Geography  by John Ross, 1891
Historia e Emirateve të Bashkuara Arabe

**Historia e Emirateve të Bashkuara Arabe**

Që nga shekulli i XVIII-të, tokat të cilat më vonë do të njihen si Emirate, gjendeshin nën ndikimin e britanikëve.
[thumb|right|200px|[Trucial State]]
Pirateria e evropianëve dhe vendasve u ndal më marrëveshjen në mes Britanisë së Madhe dhe shtatë emirëve të bregdetit më 1820. Lidhja e shtatë shteteve daton që më 1892, m marrëveshjen e quajtur *Trucial State* ku njeh si të vetmin patron mbrojës Britanin e Madhe.

Pas largimit të trupave britanike më 2 dhjetor 1971, 6 shtetet e marrëveshjes themelojnë Lidhjen/Federatën e Emirateve të Bashkuara Arabe. Për këtë qëllim, Britania e lëshon hapësirën në protektoriatin e të cilës ishte, sipas një marrëveshjeje miqësie. Kryetari i shtetit, sheiku Said Ibn Sultan an Nahjan, u rizgjodh më 1976-të. Më 1972, kësaj federate, si emirat i shtatë, i bashkangjitet edhe Ras al-Khaimah-u. Pason anëtarsimi i federates në Oragnizaten e Kombeve të Bashkuara, në Ligën Arabe dhe në Organizaten OPEC. Në politikën e jashtme, posaçërisht në konfliktet e lindjes së afërt, federata ndjekë një vijë të lehtë politike gjatë viteve 1976/77 deri tek centralizimi në disa drejtime ndër të cilat, centralizimi i policisë dhe shërbimeve të sigurimit.

Së bashku me vendet tjera arabe në gjirin persik, mundohen që të arrijnë një koncept të përbashkët të mbrojtjes në rajonin e gjirit.

## Emirati i Dubait 
Kryeqendra e emiratit është Dubai, sipas të cilit është emëruar. Në dhjetor të vitit 1971, Emirati i Dubait u bashkua me Emiratin e Abu Dabit dhe emiratet tjera për të formuar Emiratet e Bashkuara Arabe. Deri atëherë emiratet ishin nën protektoratin britanik. Emiri i emiratit është Muhamed bin Rashid el Maktum.

## Sharxha 
Sharxha ishte një nga qytetet më të pasura në këtë rajon me një zgjidhje në ekzistencë për më shumë se 5000 vjet. Klani Kavasimi (fisi Huvaila) e kanë themeluar Sharjahin dhe pëafërsisht 1727 e shpallë Sharxhain pavarësi.

Më 2 dhjetor 1971, së bashku me Ebu Dhabi, Dubain, Axhmanin, Umm el-Kavain dhe Fuxhaira u bashkuan pë ta formuar Emiratet e Bashkuara Arabe. Emirati i shtatë, Res el-Haime u bashkua më 10 shkurt 1972, i cili ka fqinjë të madhe të cilët nuk janë arab.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Timeline of the United Arab Emirates History from Bronze Age to present day
* Malcolm C. Peck, *Historical Dictionary of the Gulf Arab States*, Scarecrow Press, Lanham Md, 2007 (2e éd.), 468 p.
Historia e Laosit

parapamje|1893
**Historia e Laosit**

Mëmëdheu i popullit të Laosit që kanë emigruar në Indokinë është Kina. Nuk ka të dhëna konkrete për historinë e Laos'it para shekullit XIV. Mbretëria e parë e Laosit është formuar në mes të shekullit XIV. Në vitin 1453 Fraya Fa Ngum, formoi mbretërinë e Lanxang që nënkupton (Me Miliona Elefant). Në fund të shekullit XVI kjo mbretëri u bë pjesë e Komonveltit.

Me shfaqjen e Luftës Civile kjo mbretëri u nda në shtet mbretërie dhe Principatën e Sampasak'ut.Në vitin 1893 u nënshkrua marrëveshja ku Laosi hyri nën koloninë Franceze.

Në vitin 1942 Japonezët pushtuan rrethin e lumit Mekong. Me humbjen e Japonisë në Luftën e Dytë Botërore, në maj 1946 Laos'i shpalli pavarësinë. Franca insistoi të ndalonte këtë por nuk pati sukses. Në vitin 1953 Franca dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës njohën pavarësinë e Laosit. Ndërsa në muajin korrik të vitit 1962 në Konferencën Ndërkombëtare të Gjenevës pavarësinë e Laosit njohën të gjitha shtetet e botës. Në vitin 1963 filluan probleme në shtet. Kjo vazdhoi deri në krijimin e **Republikës Popullore Demokratike e Laosit** nga Potent-Lao në vitin 1975. Laosi ende qeveriset me Komunizëm, dhe pas kalimit në këtë lloj të qeverisjes, zgjedjket e para janë bërë në Mars 1989.

## Vientiane 
Vientiane është kryeqyteti i Laosit. Vientiane u bë kryeqytet në vitin 1563.

## Referime
## Lidhje të jashtme 
* Stuart-Fox, Martin. "The French in Laos, 1887–1945." *Modern Asian Studies* (1995) 29#1 pp: 111-139.
* Stuart-Fox, Martin. *A history of Laos* (Cambridge University Press, 1997)
* Digital Library of Lao Manuscripts - an online library of historical Lao manuscripts and related background information 
* Laos Travel Guide History of Laos
* 
*
Qeveria e Serbisë

[thumb|220px|Ndërtesa e qeverisë së Serbisë në [Beogradi|Beograd]]
**Qeveria e Serbisë** (Serbisht: Влада Србије / *Vlada Srbije*) zyrtarisht **Qeveria e Republikës së Serbisë** (Serbisht: Влада Републике Србије / *Vlada Republike Srbije*) shkurt **Qeveria Serbe** (Serbisht: Српска Влада / *Srpska Vlada*) është degë ekzekutive e qeverisë së Serbisë.

Punët e qeverisë bëhen nga Kabineti i Ministrave, i cili udhëhiqet nga Kryeministri.

## Qeveria në pushtet 
Kabineti në pushtet u betuan më 29 qershor 2017 nga shumica e votave në Kuvendin e Serbisë. Është kabineti i parë i Ana Brnabić, e cila u bë kryeministër pasi që Aleksandar Vuçiq hoqi dorë nga pozita për t'u bërë President i Serbisë. Kabineti i tanishëm ka 21 anëtarë (dy më shumë se kabineti i mëparshëm), 18 me ministri dhe 3 ministra pa portofol.

## Agjenci qveritare dhe zyra 
Serbia ka mbi 130 agjenci qeveritare, dhe tetë zyre.

## Galeria 

Zgrada Vlade Republike Srbije - panoramio.jpg|*Ndërtesa e Qeverisë së Serbisë*
Zgrada Ministarstva finansija Beograd 2014.jpg|*Ndërtesa e Ministrive të Financave dhe Ekonomisë*
Bâtiment officiel.jpg|*Ndërtesa e Ministrisë së Punëve të Jashtme*

## Referime
Njësitë administrative të Turqisë

Turqia ka një strukturë unitare sa i takon administrimit dhe ky aspekt është një nga faktorët më të rëndësishëm në formësimin e administratës publike turke. Kur tre pushtetet (ai ekzekutiv, legjislative dhe gjyqësor) merren parasysh si funksionet kryesore të shtetit, administratës lokale i mbetet pak pushtet. Turqia ka një sistem unitar dhe jo federal, dhe provincat janë në vartësi të shtetit. Administratat lokale janë themeluar që të shërbejnë në vend dhe qeveria është e përfaqësuar nga prefektë dhe prefektë të qytetit. Përveç prefektëve dhe prefektëve të qytetit, zyrtarë të tjerë të lartë publikë emërohen nga qeveria qendrore në vend që të emërohen nga kryetarët e bashkive ose të zgjedhur nga zgjedhësit. Bashkitë turke kanë organe lokale legjislative (turqisht: *belediye meclisi*) për vendimmarrje në çështjet bashkiake.

Brenda kësaj kornize unitare, Turqia është e ndarë në 81 provinca për qëllime administrative. Çdo provinë është e ndarë në qarqe, me një total prej 923 qarqesh. Turqia gjithashti është e ndarë në 7 rajone dhe 21 nënrajone për qëllime gjeografike, demografike dhe ekonomike, megjithatë, ata nuk përfaqësojnë një strukturë administrative.

## Provincat
## Qarqet
parapamje|majtas|280px|Qarqet e Turqisë

## Qytezat
## Fshatrat
## Lagjet
## Referime
Dialekti i gjermanishtes së lartë

**Gjermanishtja e Epërme** është një familje e gjuhëve të larta gjermane që fliten kryesisht në zonën jugore gjermane.
Gjuha frankoniane-gjermane e lartë

Franconiane e Lartë (gjermanisht: Oberfränkische Dialekte) është një pjesë e gjermanishtes së Lartë që përbëhet nga Franconia Lindore Franconeze dhe Jugore. Për shkak të dallimeve thelbësore në strukturë, faktikisht nuk është e justifikuar.

Është pjesë e zonës franceze të gjuhëve, të folura në juglindje të pjesës françeze të Rinit.

Është folur në Gjermani rreth Karlsruhe, Erlangen, Fürth, Heilbronn dhe Würzburg dhe një zonë të vogël në Francë. Është e diskutueshme, nëse Nuremberg në Gjermani i përket zonës së saj. Mbiemrat nga zona e Franconisë së Lartë përfshijnë Bauer, Hofmann, Merkel, Paulus, Schmidt dhe Schneider.

Franconia e Lartë është e përkohshme në mes të Gjermanisë së Epërme dhe Gjermanisë Qendrore me ngjashmëri me jhebraishten e vjetër. Nganjëherë konsiderohet pjesë e gjermanishtes qendrore, ose pjesë e as gjermanishtes së Epërme dhe as qendrore.

## Burimet
Betejat e Shpuzës

**Betejat e Shpuzës** (malazisht: Спушка битка *Spuška bitka*) janë një seri betejash që ndodhën midis njësive të parregullta shqiptare-osmane të Shkodrës dhe forcave malazeze në vitet 1840, 1860 dhe 1877-78 në Shpuzë, Mali i Zi.

Fisi malazez Palabardhi (malazisht: *Bjelopavlići*) përmendet se ka luftuar forcat otomane pranë Shpuzës. Në vitin 1789, gjatë fushatës otomane kundër Pjetrit I të Malit të Zi, forcat e Kara Mahmud Bushatlliu luftuan malazezët dhe u përforcuan me 30,000 ushtarë osmanë në zonën e Martiniçit, Shpuzë. Gjithsesi Bushatlliu humbi dhe u vra dhe malësitë e Bërdës të cilat u siguruan nga Mali i Zi. Në vitin 1840, Dasho Shkreli, së bashku me malësorët, luftuan forcat malazeze në kështjellën e Shpuzës.

## Referime
Krerët e Malësis kundra invasionit Malazez

**Kryetarët e Malësisë kundër Invasionit Malazez** janë titulli i dokumentit të gjetur në Arkivat Kombëtare në Londër nga viti 1912, ku krerët e Malësisë Malësi nënshkruan një memorandum për fuqitë evropiane që kërkonin ndihmë për të ndalur pushtimin malazez të Shqipërisë dhe Malësisë. Përmbajtja vijon:

''"Pesë regjionet e Malësisë së Shkodrës: Hoti, Gruda, Kastrati, Shkrel dhe Kelmendi, të cilët janë të bashkuar me gjak, gjuhë, tokë, dogana dhe kanun, pesë fiset e Malit të Zi, Mirditës, Dukagjinit, Pukës dhe Kthelllës të cilët janë të besimit katolik dhe islamik, si dhe aspekti ekonomik, janë të lidhur me Vilajetin e Shkodrës, që përhapet në Kavajë, ku një pushtim malazez do të ishte një katastrofë për Malësinë. liria dhe progresi i shtetit shqiptar kundër sundimit turk.Ne kemi luftuar me malazezët kundër Turqisë, por kur panë synimet e malazezëve malazezë, ne i braktisëm. Malazezët, si sllavët e Ballkanit, gjatë gjithë kohës, gjatë me shekuj me radhë kanë kryer shumë mizori ndaj shqiptarëve në të dy katolikët dhe muslimanët ku kishat tona janë djegur, priftërinjtë tanë kanë vrarë, fëmijët tanë janë masakruar dhe kanë vjedhur të gjithë pasurinë e Shkodrës. armiqësia shekullore e sllavëve ballkanikë kundër shqiptarëve është në kulmin e saj. Jemi duke marrë leje që t'ju dërgojmë lutjen tonë Fuqive të Mëdha të Evropës, të cilat e kanë bërë të detyruar të kujdeset për lirinë dhe zhvillimin e Shqipërisë. Malësia është pra një pjesë e pandashme e trupit të Shqipërisë dhe çdo përpjekje për ta shkëputur atë nga trungu i Shqipërisë do të derdhë gjakun si në kohët e mëparshme ".

## Referim
Lufta e Bukovikut

**Beteja e Bukovikut 1817** ishte pjesë e një serie beteje që ndodhën midis forcave të Malit të Zi dhe parregullsive otomane shqiptare nga Rugova në Bukovik, Beranë, në vitin 1817. 

## Historia 
Nuk dihet shumë nga burimet shqiptare përveç se Sali Jaha, bimbash i forcave shqiptare, udhëhoqi forcat e tij kundër forcave malazeze. Supozohet se shqiptarët humbën. 

## Referim
Lufta e Moraçës

**Beteja e Moraçës 1877** ishte pjesë e një serie beteje që ndodhën midis parregullsive shqiptaro-osmane nga Lidhja e Prizrenit dhe forcave malazeze të udhëhequr nga Marko Miljanov në vitet 1876-1877. Gjatë betejës më 1876, kreu i Lidhjes së Prizrenit, Jakup Ferri dhe vëllai i tij bashkë me luftëtareë tjerë shqiptarë luftuan kundër forcave malazeze.

## Përmbledhje 
Cel Shabani, Bajraktari i Rugovës, mori pjesë në betejë dhe ra në Betejën e Nokshiqit më 1879. së bashku me Maxhun Nimani nga Beci, Ali Mehmeti nga Pozhariti, Selim Syla nga Lluka, Zenel Sejda nga Rakociti dhe Osman Aga nga Rashkocit. Në vitin 1858, Preng Markola nga rajoni i Mirditit luftonte forcat malazeze në Moraca. Betejat përmenden në veprën e Gjergj Fishtas "Lahuta e Malcis". Kadri Bajri mori pjesë në betejë dhe u nderua në vitin 2016 nga Bujar Nishani për aktin e tij. Në 11 qershor 1877, Ali Pasha nga Gusinje i udhëhoqi betejat e tij kundër malazezëve. Beteja përmendet në folklorin epik shqiptar. Në vitin 1876, Bajraktari i Gashit Haxhi Brahimi u vra në betejë së bashku me shumë Malesorë.

Malazezët për një kohë kanë luftuar kundër osmanëve dhe kanë vendosur që një herë e përgjithmonë t'i detyrojnë ata të largohen. Malezori shqiptar i Moraçës kishte luftuar forcat malazeze të udhëhequra nga Danilo 1 gjatë luftës shtatëvjeçare (1852-1858). Nga ana shqiptare, Bajram Bajraktari, Bajraktari i Shipshanikut, me lidhje të ngushta me Mahmud Pasha Bushatin, mori pjesë në betejë. Kur sulmuan malazezët, shqiptarët dhe osmanët u kapën dhe u dëbuan.

## Shih edhe 
* Rilindja Kombëtare

## Referime
Masakra e Rugoves 1919

**Masakra e Rugovës** ishte një seri vrasjesh të shqiptarëve të kryera nga forcat serbe serbe dhe malazeze kundër civilëve shqiptarë në rajonin e Rugovës më 16 shkurt 1919. Ushtarët dogjën gra dhe fëmijë, përdhunuan dhe masakruan gjithsej 432 shqiptarë. Raporti u mblodh nga dy priftërinjtë në mërgim të cilët e hartuan dhe ia dorëzuan gjeneral brigadës Brtish George Fraser Philips, kreu i Komisionit Britanik të Kontrollit Miltar në Shqipëri dhe Mal të Zi, në Shkodër. Të mbijetuarit ikën në malësitë e Gjakovës në Shqipëri. 

## Referim
Beteja e Zhanicës

**Beteja e Zhanicës (1879)** () u zhvillua në urën e lumit Zhanica në Mal të Zi, në vitin 1879 gjatë sundimit të mbretit Nikolla I të Malit të Zi, i cili kishte planifikuar një pushtim të territoreve osmane të banuara nga shqiptarët. 

## Përmbledhje 
Synimet e Mbretit, me disa të tjerë, ishin që të pushtonin Shqipërinë e Veriut dhe të diskutonin planet me gjeneralin e tij Marko Miljanov mbi atë se si ta bënin këtë. Fjala iu dërgua shpejt shqiptarëve të Malësisë së Madhe. Marash Uçi udhëtoi në Çun Mula në Hot dhe i kërkoi atij që të thërriste udhëheqësit fisnorë të Hoti dhe Grudës në Kishën e Shën Joanit (Kisha e Shen Gjonit, në Hot), pa vonesë për një mbledhje të këshillit.
Kur mbreti Nikolla I i Malit të Zi dhe ushtria e tij u ndalën në tokën shqiptare, të cilën e kishte marrë nga Kongresi i Berlinit, patrioti shqiptar Baca Kurti shtiu me pushkë nga një pikë ekstreme e Malësisë dhe ai dhe burrat e tjerë të Malësisë organizuan rezistencën ndaj Malit të Zi. Burrat vendosën të marrin armë për të mbrojtur tokën e tyre dhe të bënë Çun Mulën komandantin e tyre. Malësorët e Hotit dhe Grudës luftuan kundër forcave të Mark Milanit. Malazezët u mundën në urën e Zhanicës dhe Mark Milani u detyrua të tërhiqej. Princ Nikolla i Malit të Zi në Cetinë u informua për humbjen dhe u tha se forcat shqiptare po masin në kufi.

## Shiko gjithashtu 
* Baca Kurti
* Lidhja e Prizrenit
* Beteja e Nokshiqit

## Referim
Islami (kthjellim)

**Islami** është mbiemri i personave në vijim:

* Abdylazis Islami – (1930–2005), shkrimtar shqiptar nga Maqedonia
* Ard Islami – (1984–), aktor dhe skenarist shqiptar
* Bedri Islami – (19**–), gazetar shqiptar 
* Bledar Islami – (1973–2002), aktor shqiptar
* Hivzi Islami – (1946–), demograf dhe gjeograf shqiptar
* Kastriot Islami – (1952–), politikan shqiptar
* Nebi Islami – (19**–), shkrimtar dhe artist shqiptar
* Nehat Islami – (1943–), gazetar shqiptar nga Kosova
* Selim Islami – (1927–2001), arkeolog kosovar

## Referime
Vangjush Andoni

**Vangjush Andoni** ka lindur më 8 korrik 1968 në  Korçë. Drejtor i përgjithshëm i Postës Shqiptare nga qershori 2017.

Është diplomuar inxhinier elektronik në Universitetit Politeknik të Tiranës, në vitin 1992. Ka filluar eksperiencën si inxhinier elektronik në Radio Televizionin Shqiptar, Nga viti 2000 deri ne 2009 ka punuar në Postën Shqiptare ku ka qënë pjesë e projekteve inovative të kompanisë dhe nga viti 2004 ka drejtuar sektorin e teknologjisë së informacionit. Në janar 2006 u emërua drejtor i teknologjisë së informacionit pranë Postës Shqiptare. Nga shkurt 2009 – shkurt 2013 ka punuar pranë kompanisë koncesionare Aleat shpk / Safran Group. Në periudhën nga dhjetor 2013 deri në qershor 2017 ka mbajtur postin e zv drejtorit të përgjithshëm të Postës Shqiptare.

## Referime
Malësor

**Malësor** apo **Malsor** (shqiptuar Malesor) është fjala për të identifikuar malësorët dhe banorët shqiptarë të Malësisë në Shqipëri dhe Mal të Zi.

## Origjina 
Fjala rrjedh nga fjala ilire për pyllin, "mal" dhe "sor" (banues), pra një banor malor.

## Sot 
Rajoni më i gjerë etnografik përbëhet nga një kongregacion i shtatë klaneve Shqiptare: Hoti, Gruda, Kelmendi, Kastrati, Shkreli, Trieshi dhe Koja e Kuçit - pesë parët që përbëjnë 5 malet e Malësisë. Ne Kosovë, banoret e Rugoves denocuen si Malesor me tradita te Malesis së Madhe. Historitë e klaneve përkatëse (dhe kështu të gjithë rajonin) janë bashkimi i dy historive dhe gjenealogjive të kaluara gjatë transmetimeve brez pas brezi. Sod figuron edhe emri Malesor.

## Referim
Shpuza (Mal i Zi)

**Shpuza** (Malit i Zi/malazeze: Spuž) është një qytet i vogël në Komunën e Danilovgradit, ne Malin e  Zi. Ajo është e vendosur në gjysmë të rrugës në mes të Podgoricës dhe Danilovgradit, në luginën e Palabardhave (malazeze: *Bjelopavlić*). Në vitin 2003 popullsia ishte 1,529. Ajo ishte pjesë e Perandorisë Osmane, midis 1474 dhe 1878 dhe ishte kaza brenda Sanxhakut të Shkodrës përpara se t'i bashkohej Mbretërisë së Malit të Zi si "Işpozi".
New Braunfels, Texas

**New Braunfels** (shqiptimi: Nju Braunfels) është qytet qarqet Comal, Guadalupe, në shtetin federal të Teksasit. Popullsia e qytetit ishte 70,543 sipas regjistrimit më 2015.

## Gjeografia
Nju Braunfels ndodhet në juglindje të qarkut Comal. Ndodhet 30 kilometra (18.9 milje) në jugperëndim të San Marcos dhe 78 kilometra (48.8 milje) në jugperëndim të Austin.

Sipas Zyrës së Regjistrimit, sipërfaqja e qytetit është 114.7 km2, prej të cilave 113.6 km2 është tokë dhe 1.0 km2, ose 0.91%, është ujë.

## Klima
Nju Braunfels ka klimë subtropikale të lagështa, me verë të nxehtë dhe dimër të ftohtë. Temperaturat arrijnë nga 27.8 °C në verë deri në 9.4 °C gjatë dimrit.

## Njerëz të njohur
*Carter Casteel, avokatë dhe politikanë
*Ray Katt, basketbollistë dhe trajner
*Kliff Kingsbury, trajnerë i futbollit amerikanë
*Bob Krueger, ish-senator amerikanë
*Ferdinand Lindheimer, botanist

## Referime
Dorëshkrimi i Kieutit

**Dorëshkrimi i Kieutit** (1737) është një nga dëshmitë e para të këngëve popullore arbëreshe. U gjend në Kieuti të Kapitanatës (Italia e Jugut) prej nga mori edhe emrin. Autori i këtij dorëshkrimi njihet Nikollë Filja. Përmban 5 kapituj me shkrime dhe poezi të ndryshme. Në kapitullin III, nën titullin “Kenkezë të pleqrijsë”, jepen 18 këngë popullore, balada, këngë historike dhe lirike popullore, të cilat i përkasin foklorit të arbëreshëve të Sicilisë. N.Filja i kish mbledhur ato, si duket, në vendlindje, në Munxifsi, para se të shkonte në Kieuti. Doreshkrimi u zbulua nga Michele Marchiano ne 1901 dhe u botua për herë të parë nga Marchiano më 1908 në Këngë popullore shqiptare (Canti popolari albanesi, Foggia 1908). U ribotuan më 1961.

## Referime
Karma

**Karma** (; do të thotë veprim, punë ose vepër) ajo gjithashtu i referohet parimit shpirtëror të kauzës dhe efektit ku qëllimi dhe veprimet e një individi (shkaku) ndikojnë në të ardhmen e atij individi (efekti). Qëllimi i mirë dhe vepra e mirë kontribuon në karma të mirë dhe lumturinë e ardhshme, ndërsa qëllimi i keq dhe vepra e keqe kontribuojnë në karma të këqija dhe vuajtjet e ardhshme. Karma është ngushtë e lidhur me idenë e rilindjes në shumë shkolla të feve aziatike. Në këto shkolla, karma në të tashmen ndikon në të ardhmen e dikujt në jetën e tanishme, si dhe në natyrën dhe cilësinë e jetës së ardhshme - në saṃsāra-n e dikujt.

Me origjinë në Indinë e lashtë, karma është një koncept kyç në Hinduizëm, Budizëm, Jainizëm, Sikizëm, dhe Taoizëm.

## Përkufizimi dhe kuptimet 
*Karma* është "veprim", "punë", "aksion" ose "akt" i ekzekutuar, dhe është gjithashtu "objekti", "synimi". Wilhelm Halbfass e shpjegon karmën duke e krahasuar me një fjalë tjetër sanskrite, *kriya*. Fjala *kriya* është aktiviteti së bashku me hapat dhe përpjekjet në veprim, ndërsa *karma* është (1) veprimi i ekzekutuar si pasojë e atij aktiviteti, si dhe (2) qëllimi i aktorit prapa një veprimi të ekzekutuar ose një veprimi të planifikuar (i përshkruar nga disa shkollarë si tepricë metafizike e lënë te aktori). Një veprim i mirë krijon karma të mirë, ashtu siç bën qëllimi i mirë. Një veprim i keq krijon karmë të keqe, ashtu siç bën qëllimi i keq. Në kontekstin e teorisë, karma është komplekse dhe e vështirë për t'u përkufizuar. Shkollat e ndryshme të Indologëve nxjerrin përkufizime të ndryshme për konceptin karma nga tekstet e lashta indiane; përkufizimi i tyre është një kombinim i (1) shkakut që mund të jetë etik ose jo-etik; (2) eticizimit, që veprime të mira ose të këqija kanë pasoja; dhe (3) rilindjes. Indologët e tjerë përfshijnë në përkufizimin e teorisë së karmës atë që shpjegon rrethanat aktuale të një individi duke iu referuar veprimeve të tij ose të saj në të kaluarën. Këto veprime mund të jenë ato në jetën aktuale të një personi, ose, në disa shkolla të traditave indiane, ndoshta veprime në jetën e tyre të kaluar; për më tepër, pasojat mund të rezultojnë në jetën aktuale, ose në jetën e ardhshme të një personi. Ligji i karma vepron i pavarur nga çdo hyjni apo ndonjë proces gjykimi hyjnor.

## Shënime 
## Referime 
## Referime 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 

## Lidhje të jashtme 
* 
Dmoz1Society/Religion_and_Spirituality/Yoga/Paths/Karma/
Të qënurit

**Të qënurit** ose **qenie** është një koncept jashtëzakonisht i gjerë që përfshin tiparet objektive dhe subjektive të realitetit dhe ekzistencës. Çdo gjë që merr pjesë në të qënurit quhet gjithashtu një "qenie", edhe pse shpesh ky përdorim është i kufizuar për entitetet që kanë subjektivitet (si në shprehjen "qenie njerëzore"). Nocioni i "të qenit" e ka, në mënyrë të pashmangshme ka qenë i pakapshëm dhe i diskutueshëm në historinë e filozofisë, duke filluar nga filozofia perëndimore me përpjekjet e para-Sokratëve për ta shpërndarë atë në mënyrë të kuptueshme.

## Referime 
* 
* 
*
Emily Ratajkowski

'''Emily O'Hara Ratajkowski''' ( lindur më 7 qershor 1991) është një modele dhe aktore amerikane. Lindur nga prindër amerikanë në Londër dhe u rrit kryesisht në Kaliforni, ajo u bë e njohur në vitin 2013 pasi u shfaq në videoklipin muzikor për "Blurred Lines" të Robin Thicke, e cila u bë kënga numër një e vitit në disa vende dhe tërhoqi polemika mbi përmbajten e tij që supozohet seksist.

Ratajkowski u shfaq në kopertinën e revistës erotike "March 2012", e cila çoi në kërkimin e saj për të dalë në dy video muzikore - "Blurred Lines" dhe "Love Somebody" të Maroon 5. Ajo u shfaq në spotet për kostume banjo e vitit 2014 dhe 2015 të Sport Illustrated. Ratajkowski bëri debutimin e saj të modelimit të pistës profesionale për Marc Jacobs në Javën e Modës të Nju Jorkut në vitin 2015 dhe që atëherë ka ecur në pistën e Javës së Modës në Paris për Miu Miu dhe Milan Fashion Week për Bottega Veneta. Ajo u shfaq në një komision Buick Super Bowl gjatë Super Bowl 50.

Ratajkowski është një avokate për çështjet e shëndetit të grave si zëdhënëse e Planifikimit Parenthood dhe mbështet të drejtën e grave për të shprehur seksualitetin e tyre. Kërkesa e saj për të qenë feministe është mbështetur dhe kontestuar.

## Jeta e hershme
Emily O'Hara Ratajkowski u lind më 7 qershor të vitit 1991 në Westminster të Londrës, fëmija i vetëm i Kathleen Balgley dhe John David "J.D" Ratajkowski,të dy Amerikanë. Balgley, një profesor i gjuhës angleze, po mësonte në kuadrin e programit Fulbright, kur u takua me J.D., një piktor dhe mësues i artit, ndërkohë që të dy mësonin në Akademinë e San Dieguitit. Në kohën e lindjes së vajzës së tyre, ata ishin 39 dhe 45 vjeç, përkatësisht dhe të pamartuar. Ratajkowski e përshkruan nënën e saj si "feministe dhe intelektuale". Familja jetoi në West Kensington dhe Bloomsbury para se të vendoseshin në Shtetet e Bashkuara në San Diego të Kalifornisë, kur Ratajkowski ishte pesë vjeç. Ajo u rrit kryesisht në Encinitas aty në një shtëpi të vogël pranë oqeanit. Balgley mësoi më parë në Universitetin Shtetëror Politeknik të Kalifornisë.

## Referime
## Linqe të jashtme
Amol

**Amol** (*Amul*) është një qytet në Persia (Irani) dhe kryeqyteti kulturor i Horassan. Qytetin e lindjes të Tabari.
parapamje
Fakulteti i Shkencave Islame (Shkup)

**Fakulteti i Shkencave Islame** në Shkup () është një institucion publik i arsimit të lartë nga fusha e studimeve të shkencave islame i cili ndodhet në kryeqendren e Republikës së Maqedonisë në Shkup.
## Historiku 
Fakulteti i Shkencave Islame është institucioni më i lartë edukativo arsimorë i Bashkësisë Fetare Islame në Republikën e Maqedonisë dhe njëherit ai ishte nevojë e kamotshme e myslimanëve të këtyre trojeve. Për një fakultet të tillë Bashkësia Fetare Islame angazhohej vazhdimisht. Ajo e kuptoi imperativin e kohës dhe menjëherë ndërmori iniciativën për ndërtimin e Fakultetit të Shkencave Islame që kryesisht do të shërbej për përgatitjen e kuadrove të saj dhe për ngritjen e vetëdijes dhe ndërgjegjes së pastër islame te pjesëtarët e vet. Në të vërtet nevoja për një fakultet të këtillë u paraqit menjëherë pas diplomimit të gjeneratës së parë të medresesë së “Isa Beut”, te të cilët ekzistonte dëshira e madhe për ti vazhduar studimet.

Kërkesa e parë më 1990 për marrjen e lejes përkatëse për hapjen e Fakultetit të Shkencave Islame u përcoll me peripeci të ndryshme. Pas një angazhimi të mundshëm shumëvjeçar të BFI-së, leja për hapjen e Fakultetit të Shkencave Islame u morr në janar të vitit 1995, ku edhe në mënyrë solemne në Kondovë u vendos gurrëthemeli i këtij institucioni të lartë edukativo arsimorë. Viti i parë akademik filloi më 1997/1998.

## Shih edhe 
* Shkupi
* Medreseja e Madhe e Shkupit
* Bashkësia Fetare Islame e Republikës së Maqedonisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Fakulteti i Shkencave Islame - Shkup (Faqe zyrtare)
Nirvana (kthjellim)

**Nirvana** është koncept në traditën fetare indiane.

Nirvana mund gjithashtu të referohet për:
## Koncepte
* Nirvana (Budizëm)
* Moksha (Jainizëm), termat Nirvana dhe Moksha do të thotë të njëjtën gjë në Jainizëm

## Muzikë
*Nirvana (grup muzikor), një grup muzikor, SHBA (1987-1994)
Fakulteti i Studimeve Islame (Sarajevë)

parapamje|Fakulteti i Studimeve Islame në Sarajevë
**Fakulteti i Shkencave Islame në Sarajevë** (Bos: *Fakultet islamskih nauka u Sarajevu*) është një institucion i arsimit të lartë, anëtar i Universitetit të Sarajevës. 

## Historiku 
Ai u themelua në bazë të një vendimi nga Këshilli i Lartë i Bashkësisë Islame në RSFJ. Rijaseti i Bashkësisë Islame në Bosnje dhe Herzegovinë i mori të drejtat e themeluesit. Fakulteti filloi punën e vet më 29 shtator të vitit 1977 me emrin "Fakulteti Teologjik Islamik në Sarajevë".
Studimet pasuniversitare janë hapur në këtë fakultet filluan në vitin kademik 2002/2003.

Fakulteti i Studimeve Islame në Sarajevë është institucioni më i vjetër dhe më prestigjioz i arsimit të lartë në fushënb e shkencave islame në jo vetëm në Ballkan por edhe në gjithë Evropën Juglindore. Ata mbështeten në traditën shekullore të Arsimit Islam në Bosnje dhe Hercegovinë  i cili zë fill me ngritjen e xhamisë së, teqesë dhe shkollës së parë fillore (Mualim-hane) në gjysmën e dytë të shekullit të pesëmbëdhjetë, për të vazhduar me medreset, hanikahet, shkolla kur'anore si dhe përmes Shkollës Juridike të Sheriatit, Shkolla e Lartë e Gazi Husrevbegut, etj..

## Shih edhe 
* Sarajeva
* Universiteti i Sarajevës

## Lidhje të jashtme 
* Fakultet Islamskih Nauka - Sarajevo (Bos)

## Referime
Lila Tretikov

**Lila Tretikov** (), e lindur **Olga** (**Lyalya** ) Tretyakova (; 25 Januar viti 1978 në Moskë) është një inxhinjere dhe menaxhere Ruse-Amerikane, e cila ishte ish drejtoresha ekzekutive e Fondacioni Wikimedia nga viti 2014 deri në vitin 2016.

Lindur në Moskë, ajo emigroi në Shtetet e Bashkuara kur ishte adoleshente dhe në vitin 1999 filloi të punojë si inxhiniere softuerike në Kaliforni, ku ka bashkëautorizuar disa patenta softuerësh dhe gjithashtu themeloi një kompani të marketingut të teknologjisë. Një specialiste në softuerin e ndërmarrjeve, ajo ishte zyrtarja kryesore e informacionit dhe zëvendëspresidente i inxhinierisë në SugarCRM Inc, përpara se të pasonte Sue Gardner në Fondacionin Wikimedia në 2014.

Më 25 shkurt 2016, Tretikov paraqiti dorëheqjen e saj, në fuqi më 31 mars, si rezultat i trajtimit të WMF në projektin e njohurive Engine.

## Jeta e hershme dhe edukimi
Tretikov është trashëgimtare ruse dhe suedeze. Babai i saj është një matematikan dhe nëna e saj ishte një regjisore. Pasi u zhvendos në qytetin e Nju Jorkut në moshën 15 vjeçare, mësoi anglisht, ndërsa punonte si kameriere dhe mori pjesë në Universitetin e Kalifornisë, Berkeley, por u largua para përfundimit të studimeve. Diplomat e saj ishin shkenca kompjuterike dhe arti, dhe ajo hulumtoi të mësuarit makinë.

## Karriera
Në vitin 1999, Tretikov filloi karrierën e saj profesionale në Sun Microsystems, si inxhiniere në Aleancën Sun-Netscape, ku punoi në serverin Java. Ajo themeloi GrokDigital, një kompani e marketingut të teknologjisë, dhe më pas u emërua shefe e informimit dhe nënkryetare e inxhinierisë në SugarCRM Inc.

Në vitin 2012, ajo ishte fituesja e medaljes së bronztë të Stevie Awards në kategorinë për "Ekzekutivin femëror të vitit-Shërbimet afariste-11 deri në 2,500 punonjës-kompjuter dhe softuer". Ajo ka bashkëautorizuar disa patenta në hartimin e të dhënave inteligjente dhe aplikimet dinamike të gjuhës.

Tretikov u emërua drejtoreshë ekzekutive e Fondacionit Wikimedia në maj të vitit 2014 në vazhdim të Sue Gardner,  dhe e mori postin më 1 qershor të vitit 2014. Ajo kishte redaktuar Wikipedia vetëm një herë para emërimit të saj.

Tretikov është gjithashtu në bordet e OpenEd dhe Rackspace dhe është këshilltare e bordit të koorporatës Zamurai.

Tretikov dha dorëheqjen nga Fondacioni Wikimedia, si rezultat i projektit kontradiktor të WMF-së për Njohjen e Motorit dhe mosmarrëveshjeve me stafin, dita e saj e fundit më 31 mars 2016 (pasuar nga Katherine Maher në mars 2016) . Më 16 mars të vitit 2016, u bë me dije se Tretikov ishte ftuar nga Forumi Ekonomik Botëror për t'u bashkuar me komunitetin e saj "Lider të Rinj Globalë".

## Referime
## Linqe të jashtme
* Lila Tretikov talking about Sugar CRM
* , user profile on Meta-Wiki
* Lila Tretikov Discusses NSA Lawsuit, Future of Wikipedia
Shemail Muhammedije

**Shemail Muhammedije** ("Pamja e Muhammedit"), shpesh referohet si ''Shama'il Muhammadiyah* ose shkurt *Shama'il Tirmidhi'', është koleksion i haditheve e përpilur nga Tirmidhiu. Ky koleksion përmban pamje, sjellja dhe jeta e Muhammedit. Koleksioni përmban 399 transmetime prej pasuesve të Muhammedit të cilat janë ndarë në 59 kapituj.

Më të njohurat dhe pranimet e këtyre haditheve i atribuohen dhëndrit të Muhammedit dhe kushëririt Aliut. Një tjetër përshkrim i njohur i atribuohet një gruaje të quajtur Umm Ma'bad. Përshkrime të tjera i atribuohen Aishes, Abdullah ibn Abas, Ebu Hurejre dhe Hasan ibn Ali.

Komentimi dhe përkthimi në gjuhën urdu, ''Khasa'il-i Nabawi'' u shkrua nga Muhammed Zekerija Kandhlavi.

Komentimi dhe përkthimi në gjuhën angleze, "Komentimi në Përshkrimin e Profetit Muhammed" u botua më 2015.

## Lidhje të jashtme
*Shama'il Muhammadiyah (Anglisht)

## Referime
Dialektet e gjuhës shqipe

parapamje|djathtas|Dialektet e gjuhës shqipeGjuha shqipe përbëhet nga shumë dialekte, të ndara në dy grupe kryesore: Gegërisht dhe Toskërisht. Lumi Shkumbin është përafërsisht vija ndarëse gjeografike, me Gegërishten të folur në veri të Shkumbinit dhe Toskërishten në jug.

## Konsiderata historike 
Karakteristikat e dialekteve të shqipes Toskërishtes dhe Gegërishtes,
në trajtimin e gjuhës amtare dhe të huazimeve nga gjuhët e tjera, kanë çuar në përfundimin se ndarja dialektore i parapriu migrimit sllav në Ballkan

Sipas mendimit të Demirajt, gjatë procesit të ndarjes së dialekteve popullsitë shqiptare ishin afërsisht në vendndodhjen e tyre të tanishme, ndërsa Eric Hamp vëren se "duhet të jetë relativisht e vjetër, d.m.th. që daton në mijëvjeçarin e parë pas-romak. Si supozim, duket se është e mundur që ky isogloss të pasqyrojë një përhapje të zonës së fjalës, pas vendosjes së shqiptarëve në afërsisht vendndodhjen e tyre të tanishme, në mënyrë që zona e fjalimit të shtrihet në Linjën Jireçek ".

## Dialekti Gegë 
## Dialekti Tosk 
## Krahasimi 
## Referimet
Ebu Isa Muhammed et-Tirmidhi

**Ebu Isa Muḥammed ibn Isa es-Sulemi eḍ-Ḍarīr el-Bughi et-Tirmidhi** (Arabisht: **أبو عيسى محمد بن عيسى السلمي الضرير البوغي الترمذي‎‎**; 824 - 9 tetor 892) i njohur si **Imam Tirmidhiu**, ishte dijetar dhe koleksionist i haditheve i cili e shkroi Xhami` at-Tirmidhi dhe Shemail Muhammedije.

## Jeta 
### Emri dhe prejardhja
Nofka e tij (kunje) ishte "Ebu Isa" (Babai i Isës). Mbiemri i tij ishte "ed-Darir" (I verbër). Thuhet se ai ishte lindur i verbër, por shumica e dijetarëve kanë thënë se ai u bë i verbër në fund të jetës së tij.

Familja e Tirmidhiut ishin prej fisit arab të Benu Sulejm. Gjyshi i tij ishte me prejardhje nga Merv, por u zhvendos në Tirmidhi.

### Lindja
Tirmidhiu lindi gjatë sundimit të halifit el-Ma'mun. Disa burime tregojnë se ai lindi në Mekë, kur disa të tjerë kanë thënë se ai lindi në Tirmidhi. Mendimi më i fortë është se ai ka lindur në Tirmidh.

### Studimet të haditheve
Tirmidhiu filloi të studiojë për hadithe në moshën 20 vjeçare. Ai udhëtoi në Horasan, Irak dhe Hejaz vetëm për të përmbledhur hadithe.

Në kohën e tij, Horasani ishte qendra kryesore e mësimeve dhe vendlindja e shumë transmetusit të haditheve. Qendrat tjera kryesore që u vizituan nga Tirimidhiu ishin Kufa dhe Basra.

Tirmidhiu ishte nxënës i Buhariut, një prej dijetarëve më të shquar. Edh-Dhehebi shkroi: "Dija e tij rreth haditheve vinte nga Buhariu". Tirmidhiu përmendi emrin e Buhariut 114 herë në *Jami`*. Kur përmendet rregulli i juristave, ai ndoqi praktikën e Buhariut, pa e përmendur emrin e Ebu Hanifes. Transmetohet se Buhariu t'i ketë thënë Tirmidhiut "Unë kam përfituar më shumë prej teje sesa ti prej meje." Në Sahihun e tij ka transmetuar dy hadithe prej Tirmidhiut.

Tirmidhiu gjithashtu transmetoi disa hadithe prej Ebu Davudit dhe një nga Muslimi. Muslimi gjithashtu ka transmetuar një hadith prej Tirmidhiut në Sahihun e vetë.

### Librat e tij
*Al-Jami` Al-Mukhtasar min As-Sunan `an Rasulillah, i njohur si “Jami` At-Tirmidhi)
*Al-`Ilal As-Sughra
*Az-Zuhd
*Al-`Ilal Al-Kubra
*Ash-Shama’il An-Nabawiyyah wa Al-Fada’il Al-Mustafawiyyah
*Al-Asmaa’ wa Al-Kuna
*Kitab At-Tarikh

## Vdekja
Sipas edh-Dhehebiut, Tirmidhiu u bë i verbër dy vitet e fundit të jetës së tij. Verbëria e tij thuhet se ka qenë pasojë e qarjes së tepërt, ose për shkak të frikës nga Zoti ose mbi vdekjen e el-Buharit.

Ai vdiq në natën e së dielës më 8 tetor 892. Ai u varros në periferi të Sherobodit, 60 kilometra në veri të Termezut, Uzbekistan. Në Termez, ai është i njohur si Ebu Isa et-Termez ose Babai i Termezit.
Dialekti istrian

**Dialekti istrian** ose **Dialekti i Istrias** ka qenë një variant i gegnishtes ose ndoshta një dialekt historik, tashmë i zhdukur i gjuhës shqipe, që flitej në zonën e Poreçit në gadishullin e Istrias, në Kroaci, deri në fund të shekullit XIX. Ky dialekt lindi si pasojë e migrimeve shqiptare në Adriatik dhe procesit të kolonizimit venedikas. 

## Historia 
Nga shekulli XIII deri në shekullin XVII, gadishulli i Istrias u shpopullua për shkak të luftërave dhe epidemive, dhe Republika e Venedikut solli kolonë nga Ballkani për ta ripopulluar. Mes tyre kishte edhe shqiptarë, të cilët u vendosën kryesisht në fushën e Poreçit dhe rrethinat e tij. Shqiptarët e ardhur flisnin variante të ndryshme të gegnishtes, dhe bashkimi i tyre krijoi një dialekt të veçantë lokal, dialektin istrian të shqipes. Ky dialekt u ruajt për disa shekuj, por gradualisht u zhduk për shkak të asimilimit në komunitetet kroate dhe italiane.  Bashkimi i dialekteve të ndryshme të folura nga kolonët çoi në formimin e dialektit shqiptar të Istrias. Teksti i vetëm mbijetues i dialektit u shkrua nga studiuesi vendas Pietro Stankovich në vitet 1830. Stankoviç regjistroi një version të Shëmbëlltyrës së Djalit Plangprishës dhe një listë fjalësh të dialektit 

Dokumenti i vetëm i mbijetuar është një dorëshkrim i studiuesit vendas Pietro Stankovich, i cili në vitet 1830 regjistroi një version të Shëmbëlltyrës së Djalit Plangprishës dhe një listë fjalësh të dialektit. Ky material është sot burimi kryesor për studimin e dialektit istrian. Dialekti ishte i afërt me gegnishten veriore, por kishte elemente të përziera nga kolonët e ardhur nga zona të ndryshme të Shqipërisë së Veriut. Ai i përket familjes gjuhësore indo-evropiane, brenda grupit të shqipes, në degën gegë veriore-veriperëndimore. Statusi i tij sot është i zhdukur, i dokumentuar vetëm në këtë dorëshkrim të shekullit XIX. .

Dialekti istrian është një fragment i çmuar i historisë së gjuhës shqipe, që dëshmon për praninë shqiptare në Adriatik dhe për proceset e asimilimit gjuhësor në Evropën Qendrore. Edhe pse i zhdukur, ai mbetet një pasuri dokumentare që lidh gjuhën shqipe me historinë e kolonizimeve venedikase dhe migrimeve ballkanike.

## Referime
Nirvana

''''''''* (  Sanskritisht: निर्वाण , *nirvāṇa&#x202f;* ;  *, nibbāna&#x202f;*; Prakrit: णिव्वाण *, ṇivvāṇa&#x202f;*) fjalë për fjalë do të thotë "i shuar" por që thelbi i saj përkthehet si çlirim soteriologjik. Termi "nirvana" është më së shpeshti i lidhur me fetë indiane (hinduizmi, budizmi dhe xhainizmi), dhe përfaqëson gjendjen e tij përfundimtare të lirimit dhe çlirimit soteriologjik nga rilindjet në *saṃsāra*.

Në fetë indiane, *nirvana* është sinonim me *moksha* dhe *mukti*. Të gjitha fetë indiane pohojnë se ajo është një gjendje qetësie e përsosur, liria, lumturia më e lartë së bashku me atë që është çlirimi nga *samsara*, cikli përsëritës i lindjes, jetës dhe vdekjes

Megjithatë, traditat budiste dhe jo-budiste i përshkruajnë këto terma për çlirim ndryshe.  Në kontekstin budist, nirvana i referohet realizimit të jo-vetvetes dhe boshllëkut, duke shënuar fundin e rilindjes duke zvarritur zjarret që mbajnë procesin e rilindjes. Në filozofinë e hinduizmit, është bashkimi ose realizimi i identitetit të Atman me Brahman, në varësi të traditës Hindu. Në jainizëm, është gjithashtu qëllimi soteriologjik, ai përfaqëson lirimin e një shpirti nga robëria karmike dhe samsara.

## Origjina
*Nirvāṇa* është një term i gjetur në tekstet e të gjitha feve të mëdha indiane – Budizëm, Hinduizëm, Jainizëm dhe Sikizëm. Ajo i referohet paqes së thellë të mendjes që fitohet me *moksha*, çlirim nga samsara, ose çlirimi nga një gjendje vuajtjeje, pas praktikës përkatëse shpirtërore ose sādhanā.

Idea e *moksha* është e lidhur me kulturën Vedike, ku ajo përcolli një nocion *amrtam*, "pavdekshmëri", dhe gjithashtu një nocion i * përjetshëm '', 'i palindur', ose "pika e palëvizshme e kthimit të botës në kohë". Ajo ishte gjithashtu struktura e saj e përjetshme, e tërë nën "rrotat e timonit pandryshueshëm por të pandërprerë të kohës". Shpresa për jetën pas vdekjes filloi me nocione për të shkuar te botët e Etërve apo Paraardhësve dhe / ose botës së Hyjve ose Qiellit.
## Budizmi 
## Hinduizmi
## Jainizmi
## Sikizmi
## Shënime 
## Referime 
### Referimet online
## Referime 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Lexim të mëtejshëm 
* 
* Kawamura (1981). Bodhisattva Doctrine in Buddhism. Wilfrid Laurier University Press.
* 
* Nananaranda, Katukurunde (2012). Nibbana - The Mind Stilled (Vol. I-VII). Dharma Grantha Mudrana Bharaya.
* 
* Yogi Kanna (2011). Nirvana: Absolute Freedom. Kamath Publishings.
Gjuha gjermano-franko lindore

**Franko Lindorja** (gjermanisht: *Ostfränkisch*), zakonisht i referuar si Frankonian (*Fränkisch*) në gjermanisht, është një dialekt që flitet në Frankoni, pjesa veriore e shtetit federal të Bavarisë dhe zona të tjera në Gjermani rreth Nurembergut, Bambergut, Coburg, Würzburg , Hof, Bayreuth, Meiningen, Bad Mergentheim dhe Crailsheim. Nëngrupet kryesore janë Unterostfränkisch (folur në Franconia e Ulët dhe Turingia Jugore), Oberostfränkisch (folur në Franconia Epërme dhe e Mesme) dhe Südostfränkisch (folur në disa pjesë të Franconia Mesme dhe Hohenlohe).

parapamje|majtas
Në zonën e tranzicionit midis Rhein Franconisë në veriperëndim dhe dialektet Austro-Bavareze në juglindje, Franconia Lindore ka elemente të Gjermanisë Qendrore dhe Gjermanisë së Epërme. E njëjta gjë vlen vetëm për gjermanin e Franconisë Jugore në Baden-Württemberg ngjitur. Franko-lindja Lindore është një nga dialektet gjermane me numrin më të madh të folësve.

Gjuha gjermano-franko lindore është hulumtuar nga Mundartforschungsstelle der Bayerischen Akademie der Wissenschaften në Fürth.

Shtrirja e Franconisë Lindore është e diskutueshme, sepse ajo mbivendoset me dialektet fqinje si bavarezët dhe suabianët në jug, Franconianët e Rinit në perëndim dhe Saksonët e Epërme në veri.