open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wilhelm Tomaschek

parapamje| Wilhelm Tomaschek
**Wilhelm Tomaschek**, ose **Vilém Tomášek** (26 maj 1841, Olomouc - 9 shtator 1901, Vjenë ) ishte një gjeograf dhe orientalist çek - austriak . Ai është i njohur për kontributin e tij në fushat e topografisë historike dhe etnografisë historike. Ka dhënë një kontribut të konsiderueshëm edhe në fushën e ballkanologjisë. 

## Biografia 
I lindur në Olmütz, të Moravisë, ai kreu stidimet në Universitetin e Vjenës (1860–64), më pas punoi si mësues në gjimnazet në Sankt Pölten dhe Vjenë.  Pa publikimit të vëllimit të parë të *Centralasiatische Studien*, ai u emërua profesor i asociuar i gjeografisë në Universitetin e Grazit në 1877. Në 1881 ai mori gradën e profesorit të rregullt, dhe në 1885, u emërua kryetar i gjeografisë historike në Universitetin e Vjenës. Në 1899 ai u bë anëtar i rregullt i Akademisë së Shkencave të Vjenës .  

Në vitin 1933, rruga *Tomaschekstraße*, në rrethin Floridsdorf (Vjenë), u emërua në nder të tij. 

## Vepra 
* *Centralasiatische Studien. I. Sogdiana*, 1877 &#x2013; Central Asian studies; Sogdiana.
* *Centralasiatische Studien. II. Die Pamir-Dialekte*, 1880 &#x2013; Central Asian studies; Pamir dialects.
* *Zur historischen Topographie von Persien. I. Die Straßenzüge der tabula Peutingeriana*, 1883 &#x2013;  Historical topography of Persia, The streets of Tabula Peutingeriana.
* *Zur historischen Topographie von Persien. II. Die Wege durch die Persische Wüste*, 1885 &#x2013;  Historical topography of Persia. II. Routes through the Persian desert.
* *Zur historischen Topographie von Kleinasien im Mittelalter*, 1891 &#x2013; Historical topography of Asia Minor in the Middle Ages.
* *Die alten Thraker. Eine ethnologische Untersuchung*. 3 volumes. Vienna: Tempsky, 1893–1894 &#x2013; The ancient Thracians. An ethnographic study.

## Shih edhe 
* Ilirologjia
* Etnografia
* Orientalistika
* Ballkanologjia

## Referimet
Kara Mustafa Pasha

**Merzifonlu Kara Mustafa Pasha** (turqishtja osmane: مرزيفونلى قره مصطفى پاشا‎, turqisht: *Merzifonlu Kara Mustafa Paşa*; "Mustafa Pasha Guximtari i Merzifonit"; 1634/1635 – 25 dhjetor 1683) ishte një fisnik osman, figurë ushtarake dhe vezir i madh me prejardhje shqiptare, i cili ishte një personazh qendror në përpjekjet e fundit të Perandorisë Osmane për t'u zgjeruar në Evropën Qendrore dhe Lindore.

## Jeta e hershme dhe karriera 
[parapamje|majtas|250px|Kufiri verior osman në shekullin e shtatëmbëdhjetë ku Kara Mustafa Pasha udhëhoqi fushatat e tij të hershme, me [Hanllëku e Krimesë|Hanllëkun e Krimesë.]]
I lindur nga prindër shqiptarë në fshatin Mirince/Marınca pranë Merzifon (i quajtur tani Karamustafapasha pas tij), Mustafa u arsimua në familjen e Mehmed pashë Qyprilliut dhe u martua në familjen e fuqishme Qyprillinjtë. Në vitin 1659, ai u bë guvernator i ejaletit të Silistrisë dhe më pas mbajti një numër postesh të rëndësishme. Brenda dhjetë vjetësh, ai ishte duke vepruar si zëvendës i kunatit të tij, vezirit të madh Fazil Ahmed pashë Qyprilliu kur mungonte në oborrin e Sulltanit.

Kara Mustafa udhëhoqi disa fushata të suksesshme në Ukrainë, duke u përpjekur të forconte pozitën e shtetit kozak të Bankës së Djathtë të Ukrainës, atëherë një vasal osman. Ai krijoi garnizone osmane në shumë prej qyteteve të Ukrainës dhe pushtoi kryeqytetin tradicional kozak të Chyhyryn, i cili kishte qenë nën pushtimin rus.

## Beteja e Vjenës 
Në vitin 1683, ai nisi një fushatë në veri të Austrisë në një përpjekje të fundit për të zgjeruar Perandorinë Osmane pas më shumë se 150 vjet lufte. Nga mesi i korrikut, ushtria e tij prej 100,000 vetash kishte rrethuar Vjenën (e ruajtur nga 10,000 ushtarë Hapsburgë), duke ndjekur gjurmët e Sulejmanit të Madhërishëm në vitin 1529. Deri në shtator, ai kishte marrë një pjesë të mureve dhe dukej se ishte në rrugën e tij drejt fitores.

Por më 12 shtator 1683, një ushtri polake nën mbretin Johan III Sobieski përfitoi nga mosmarrëveshjet brenda komandës ushtarake osmane dhe disponimi i dobët i trupave të tij, duke fituar Betejën e Vjenës me një sulm shkatërrues krahu të udhëhequr nga husarët me krahë polakë të Sobieski. Osmanët u tërhoqën në Hungari, shumica e së cilës u pushtua më pas nga Hapsburgët dhe aleatët e tyre të Lidhjes së Shenjtë.

Disfata i kushtoi Mustafës pozicionin e tij, dhe në fund, jetën e tij. Më 25 dhjetor 1683, Kara Mustafa u ekzekutua në Beograd me urdhër të Mehmetit IV. Ai pësoi vdekjen nga mbytja me një kordon mëndafshi, e cila ishte metoda e dënimit me vdekje ndaj personave të rangut të lartë në Perandorinë Osmane.

## Referime
Agrianët

djathtas|parapamje|320x320px| Paeonia, fiset dhe rrethinat
**Agrianët** ( Greqishtja e Lashtë : ρίαγρίανες, *Agrianes* ose Ἀγρίαι *Agriai*) ishin një fis antik iliro-paion vendi i të cilit ishte përqendruar në Strymon e Epërm, në Bullgarinë Perëndimore të sotme, në atë kohë të vendosur në veri të Dentheletae. Sipas Strabonit, burimi i lumit Strymon ishte brenda territorit të Agrianëve. Në kohën e Filipit II, territori i Agrianëve administrohej nga Pella. Ata ishin hedhës të shtizës dhe një njësi elite e këmbësorisë së lehtë të Aleksandrit të Madh, të cilët luftuan nën komandën e gjeneralit Attalus .

## Përmbledhje 
Pausania shkruan se Paioni, paraardhësi i paionëve (në të cilët Agrianët ishin pjesëtarë), ishte një vëlla i Epeit dhe Aetolit, paraardhësit e njëjta të Epeianëve të Elisit dhe Etolianëve.  Sipas Irwin L. Merker, kjo gjenealogji tregon se grekët e lashtë i konsideronin paionët të ishin me prejardhje helene. Emri i tyre i vendit ka disa të ngjashëm në Greqi si *Παιονίδαι (Paeonidai)*, një deme e fisit Leontis në Atikë . Një vend në Argolid gjithashtu ka të njëjtin emër. 

Herodoti i përshkruan agrianët si një fis Paion,  së bashku me Odomantët dhe Doberët në afërsi të Pangaeumit. Shkrimtari i vetëm që i përshkruan Agrianët si Trakë është Theopompi. 
parapamje|280x280px| Peltast agrian .
Ata përmendën për herë të parë në lidhje me fushatën e Megabazit në vitin 511 para Krishtit.  Në vitin 429 para Krishtit ata iu nënshtruan mbretërisë Odrisiane  dhe më vonë, qysh në vitin 352 para Krishtit, ata u bënë aleatë të Filipit të Maqedonisë. 

## Shih gjithashtu 
* Iliria
* Paionia
* Paionët
* Dardania
* Lista e fiseve ilire

## Literatura 
*Ashley, J.R. (2004) *The Macedonian Empire: The Era of Warfare Under Philip II and Alexander the Great, 359-323 B.C.* McFarland.
*Connolly, P. (1981) *Greece and Rome at War.* Macdonald Phoebus, London. 
*Sidnell, P. (2006) *Warhorse: Cavalry in Ancient Warfare*, Continuum, London.
*Viktorija Sokolovska, Pajonskoto Pleme Agrijani i vrskite so Damastion, Macedonia acta Archaeologica 11, Skopje 1990, 9-34. (with summary in French).
*Viktorija Sokolovska, The Coinage of Agrianes, MACEDONIAN NUMISMATIC JOURNAL no. 2, Skopje 1996, 13-22.
*Viktorija Sokolovska, Materijalna kultura Agrijana, Patrimonium Mk no. 16, Skopje 2018, 79-102.

## Referime
Semiz Ali Pasha

**Semiz Ali Pasha** (Serbokroacisht: *Semiz Ali-Paša*; vdiq më 28 qershor 1565) ishte një burrë shteti osman nga Sanxhaku i Bosnjës i cili shërbeu si vezir i madh i Perandorisë Osmane nga 1561 deri në 1565. Ai ishte bejlerbej (guvernatori) i Ejaletit të Egjiptit nga 1549 deri në 1553. Semiz Ali Pasha lindi në Praça, Bosnjë dhe zëvendësoi Rystem Pasha si vezir i madh.

Në vitin 1561 ai negocioi me ambasadorin e Perandorisë së Shenjtë Romake, Ogier Ghiselin de Busbecq, mbi kushtet e një traktati paqeje i cili u ratifikua në Vjenë vitin e ardhshëm.

## Referime
Agisi

djathtas|parapamje|250x250px| Paeonia, fiset dhe rrethinat
**Agisi** (vdiq 358 para Krishtit) ishte themeluesi dhe mbreti i mbretërisë Paeoniane. Bashkëkohës i Filipit II të Maqedonisë, Agisi ishte pretendues i fronit maqedonas në një kohë jostabiliteti.  Pasardhësi i tij ishte Likei .

## Shih edhe 
* Iliria
* Peonia
* Paionët
* Dardania

## Referimet
Aristoni

[djathtas|parapamje|250x250px| Monedhë e [Patrait, që mbase paraqet Aristonin në betejë]]
**Aristoni** (  ) ishte pjesëtar i shtëpisë mbretërore të Dinastisë Paioniane ndoshta vëllai i Mbretit Patrai dhe babai i mbretit të mëvonshëm, Audoleon.  

## Biografia 
Shërbimi i Aristonit ndaj Aleksandrit të Madh, si p.sh. ai i Sitalkut II dhe të tjerëve, ndihmoi për të siguruar besnikërinë e kombit të tij ndaj Maqedonisë në mungesë të Mbretit. Ai ishte komandanti i njësisë së kalorësisë paioniane. Fillimisht ajo ishte por vetëm një skuadrilje e fuqishme, me ndihmën e të cilës paionët morën 500 përforcime në Egjipt dhe 600 të tjerë në Suzë. 

Në Betejën e Gaugamelës, kalorësia paioniane u vendos në krahun e djathtë me sarisoforot . Në vitin 331 para Krishtit kalorësia paioniane shpartalloi një forcë të madhe kalorësish persianë pranë Tigrit, Aristoni personalisht vrau udhëheqësin persian Satropati; pastaj i paraqiti Aleksandrit kokën e prerë të Persisë. Ai i kërkoi Aleksandrit një kupë ari si shpërblim për bëmën e tij, dhe mbreti e përshëndeti publikisht dhe piu për shëndetin e tij.  

## Shih edhe 
* Iliria
* Peonia
* Paionët
* Dardania 

## Referimet 
## Literatura 
* Ashley, J.R. (2004) *The Macedonian Empire: The Era of Warfare Under Philip II and Alexander the Great, 359-323 B.C.* McFarland.
* Heckel, W. (1992) ''The Marshalls of Alexander's Empire*, Psychology Press
* Heckel, W. (2006) *Who's Who in the Age of Alexander the Great: Prosopography of Alexander's Empire''
Leon Paionia

djathtas|parapamje|250x250px| Paeonia, fiset dhe rrethinat
**Leon Paionia** ose Leoni i Paionisë (greqisht: Λέων), (278 para Krishtit &#x2013; 250 pes) ishte një mbret i lashtë paonian, babai i Dropionit dhe ndoshta djali i dytë i mbretit paeonian Audoleon. Ai erdhi në fron menjëherë pas pushtimit dhe shkatërrimit të Galisë (280/279 para Krishtit). Leoni arriti të konsolidojë dhe rindërtojë vendin e shkatërruar nga luftërat. Emri i tij shfaqet në një mbishkrim nga Olimpia dhe në një vazo nga Delfi . Përveç kësaj, janë ruajtur edhe monedhat e tij prej bronzi. 

## Shih edhe 
* Iliria
* Peonia
* Paionët
* Dardania

## Referimet
Dropioni

djathtas|parapamje|250x250px| Paeonia, fiset dhe rrethinat
**Dropioni** (greqisht: Δροπίων), (250 para Krishtit - 230 para Krishtit) ishte një mbret i lashtë paonian , i biri i Leonit të Paionisë.

## Shih edhe 
* Iliria
* Peonia
* Paionët
* Dardania

## Referimet
Bastareu

djathtas|parapamje|250x250px| Paeonia, fiset dhe rrethinat
**Bastareu** (shekulli 4 para Krishtit), ishte një mbret i lashtë i Trakisë, i njohur vetëm nga një monedhë e rrallë që mbante emrin e tij.   Ai me origjinë ishte paonian . 

## Shih edhe 
* Iliria
* Trakia
* Paionia
* Paionët
* Dardania

## Referime
Fusha e Duvnos

thumb
**Fusha e Duvnos** (në gjuhën boshnjake, kroate dhe serbe latine :  ) është një rrafshnaltë karstike e vendosur në Bosnjën dhe Hercegovinën perëndimore, në komunën e Tomislavgradit . Fusha është pjesë e Alpeve Dinarike.

## Shih edhe 
* Tomisllavgradi
* Bosnja dhe Hercegovina
Dakia

parapamje | djathtas | alt=Burebista Dacia | Shtrirja më e madhe territoriale e Dacisë nën udhëheqjen e mbretit Burebistaparapamje | djathtas | alt=Burebista Dacia | Harta që ilustron territoret e zënë ose të influencuara nga Dacët me të gjelbër të hapur, mbretëria e Dacëve me të gjelbër të errët dhe Republika Romake me të kuqe, 50 p.e.s.

**Dakia** ( - ) ishte një rajon i cili në antikitet ka qenë i banuar nga Dakët. Grekët iu referuan atyre si Getae (në lindje të Dakisë) dhe romakët i quajtën Daci .

## Përmbledhje 
Dakia kufizohej në jug përafërsisht nga lumi Danubius (Danub ), në burimet greke *Istros*, ose në masën e tij më të madhe, nga Haemus Mons . Moesia e Poshtme ( Dobruja ), një rajon në juglindje të Danubit, ishte një zonë thelbësore ku Getaët jetonin dhe ndërvepronin me Grekët e Lashtë. Në lindje kufizohej nga Pontus Euxinus ( Deti i Zi ) dhe lumi *Danastris* ( Dniester ), në burimet greke *Tyras* . Por disa vendbanime dake janë regjistruar midis lumenjve Dniester dhe *Hypanis* ( Bug i Jugut ), dhe Tisia ( Tisza ) në perëndim.

Ndonjëherë Dakia përfshinte edhe disa zona midis lumit Tisa dhe Danubit të Mesëm . Malet Karpate ndodhen në mes të Dakiasë. Kështu korrespondon me vendet e sotme të Rumanisë dhe Moldavisë, si dhe pjesë më të vogla të Bullgarisë, Serbisë, Hungarisë, Polonisë, Sllovakisë dhe Ukrainës .

Një Mbretëri Dake me madhësi të ndryshueshme ekzistonte midis viteve 82 pes para pushtimit Romak deri në vitin 106 pas Krishtit. Kryeqyteti i Dakisë, Sarmizegetusa, i vendosur në Rumaninë moderne, u shkatërrua nga romakët, por emri i tij iu shtua atij të qytetit të ri ( *Ulpia Traiana Sarmizegetusa* ) të ndërtuar nga ky i fundit për të shërbyer si kryeqytet i provincës romake të Dakisë .

## Shih edhe 
* Dakët
* Iliria
* Trakia
* Dardania

## Referime 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Sokol Balza

Sokol Balza ka lindur në dhjetor 1971 nje qytetin i Shkodres. Ka qene aktor i teatrit "Migjeni Shkoder" .
Paioplaët

djathtas|parapamje|250x250px| Paeonia, fiset dhe rrethinat
**Paieoplaet** ( Greqishtja e Lashtë : Παιόπλαι) ishin një fis i lashtë Paonian  në Thrakë . Emri sugjeron një origjinë trakase. 

## Shih gjithashtu 
* Iliria
* Trakia
* Paionia
* Paionët
* Dardania
* Lista e fiseve ilire

## Referimet
Shemsi Pasha

**Şemsi Ahmed Pasha** (turqishtja osmane: شمسي أحمد پاشا; v. 5 Mars 1580) ishte një fisnik i shquar osman dhe *bejlerbeu* i cili pushtoi disa poste të rangut të lartë, duke shërbyer në faza të ndryshme si valiu osman i *pashallëqet* të Damaskut, Anadollit dhe Rumelisë.

## Prejardhje 
I lindur në Bolu, që mbretëronte në principatën e Anadollit të Eflanit, Kastamonu dhe Sinopi, dhe pasardhës i Şemseddin Yaman Candar Bey.

Nëna e tij ishte Shahnisa Sulltan i dinastisë perandorake osmane, vajza e madhe e Şehzade Abdullah, djalit të sulltanit osman Bajazitit II, dhe sipas traditës familjare, mori pjesë në fushata të ndryshme ushtarake osmane, veçanërisht në rrethimin e Zigetvár në 1566 së bashku me Sulltan Sylejman Kanuniu në cilësinë e tij si Guvernatori-gjenerali i Rumelisë,

I njohur gjerësisht si një gjahtar i dalluar, Şemsi Pasha u emërua shoqërues gjuetie i Sulltani Murati III.

## Pasardhësit 
Şemsi Pasha kishte tre fëmijë, një vajzë dhe dy djem:

**Vajzë**

Fahrünnisâ Hatun

**Bij**

Mahmud Pasha

Mustafa Beu

## Referime
Ami Boué

**Ami Boué** (16 mars 179421 nëntor 1881) ishte një gjeolog me origjinë franceze Huguenot. I lindur në Hamburg ai u trajnua në Edinburg dhe në të gjithë Evropën. Ai udhëtoi nëpër Evropë, duke studiuar gjeologji, si dhe etnologji, dhe konsiderohet të jetë ndër të parët që prodhoi një hartë gjeologjike të botës. 

## Biografia 
Boué lindi në Hamburg ku gjyshi i tij Jacques Chapeaurouge ishte vendosur në vitin 1705 ku edhe krijoi një kompani transporti e cila u rrit. I lindur në një shtëpi të pasur, Boué studioi në Hamburg dhe Gjenevë para se të studionte mjekësi në Edinburg nga 1814 deri në 1817. Këtu ai ra nën ndikimin e Robert Jameson, mësimet e të cilit në gjeologji dhe mineralogji frymëzuan karrierën e tij të ardhshme. Boué u udhëhoq kështu për të bërë ekspedita gjeologjike në pjesë të ndryshme të Skocisë dhe Hebrides, dhe pasi mori diplomën e mjekut në 1817 ai u vendos për disa vjet në Paris.   

Në 1820 ai shkroi ''Essai géologique sur l'Écosse*, në të cilën shkëmbinjtë shpërthyes në veçanti i përshkruan me kujdes.   Ai udhëtoi shumë në Gjermani, Austri dhe Evropën jugore dhe Ballkan, duke studiuar formacione të ndryshme gjeologjike dhe duke u bërë një nga pionierët në kërkimet gjeologjike. Ai ishte një nga themeluesit e Société Géologique de France në 1830, dhe ishte presidenti i tij në 1835. Boué u martua me Eleonore Beinstingel në 1826 dhe jetoi në Bernë dhe më pas në Vöslau. Në 1841 ai u vendos në Vjenë dhe u natyralizua si austriak.  

Akademinë Perandorake të Shkencave në Vjenë ai i kompletoi me dokumente të rëndësishme mbi gjeologjinë e Shteteve të Ballkanit (1859-1870), dhe gjithashtu botoi veprën me titull *Mémoires géologiques et paléontologiques* (Paris, 1832) dhe *La Turquie d'Europe; observations sur la geographie, la géologie, l'histoire naturelle'', etj. (Paris, 1840).   

Boué ishte një ithtar i shndërrimit të specieve . Ai ishte nën ndikimin e pikëpamjet evolucioniste të Jentienne Geoffroy Saint-Hilaire dhe Jean-Baptiste Lamarck . 

Ai ishte mbështetës i gjenerimit spontan dhe argumentoi se organizmat e gjeneruar spontanisht ekzistonin në nivelin mikroskopik midis kafshëve dhe bimëve. 

Maja Ami Boué në Graham Land në Antarktidë dhe Rruga Ami Boué në Sofje, Bullgari mbajnë emrin e tij Ami Boué. 
## Galeria 

Skeda:Улица Ами БУЕ.jpg|A view of Ami Boué Street in Sofia, Bulgaria 
Skeda:Ethnographic map Ami Boué, 1847.jpg|Ethnographic map of the Ballkan in 1847 from Ami Boue.
Skeda:Ami Boue 1850 geology.jpg|Geology of the world (1850)

## Shih edhe 
* Gjeologjia

## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Punime nga Boué, Ami në Bibliotekën e Trashëgimisë së Biodiversitetit (BHL)

## Referime
Beteja e Bardhit të Madh

**Beteja e Bardhit të Madh** ishte një përleshje një javore ndërmjet Ushtrisë Jugosllave, Policisë Serbe dhe Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) në qershor 1998, gjatë Luftës së Kosovës. U luftua për minierën e qymyrit në Bellaqevc, e cila furnizonte me energji dy stacione gjeneruese që furnizonin me energji elektrike pjesën më të madhe të Kosovës.

UÇK-ja e pushtoi minierën më 22 qershor, duke marrë peng nëntë minatorë serbë, duke e shndërruar minierën në një bazë operimi dhe duke tallur autoritetet jugosllave, duke dërguar patrulla gjatë ditës në afërsi të kryeqytetit, Prishtinës. Gjatë shtatë ditëve të ardhshme, autoritetet jugosllave dhe UÇK-ja negociuan për fatin e minatorëve. Pasi negociatat dështuan, Ushtria dhe Policia Serbe sulmuan dhe e detyruan UÇK-në jashtë minierës. Në përleshje u vranë dhjetë pjestarë të UÇK-së. Ushtria Jugosllave dhe Policia raportuan se nuk pësuan viktima. Megjithëse miniera u rimor, pengjet nuk u gjetën askund dhe supozohet se ata u vranë.

## Shiko edhe 
* Ushtria Qlirimtare e Kosoves
* Ushtria Jugosllave
* Lufta e Kosoves

## Referime
Beteja e Jeshkovës

Më 11 mars 1999, u zhvillua **Beteja e Jeshkovës** që në historinë tonë do të jetë simbol i qëndresës dhe heroizmit.

## Ushtarët e Vrarë të UQK-së 
Në betejën e drejtpërdrejtë të 11 marsit, në altarin e lirisë ranë dëshmorët: Hysen Rexhepi, Bashkim Suka, Hajdar Shala, Ymredin Çengaj, Alajdin, Xhezairi, Hamit Thaqi, Tahir Gashi, Skënder Latifi, dhe Feriz Susuri.

## Ushtarët e Zhdukur të UQK-së 
Në këtë betejë u zhdukën 9 ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe për fatin e tyre ende nuk dihet asgjë. Ata janë:Ymer Shala, Nuredin Shala, Musli Gashi, Bajram Shala, Hylmi Shala, Liman Shala, Shahadin Gashi, Besnik Kastrati, Rexhep Buduri.

## Shiko edhe 
* Lufta e Kosovës

## Referime
Perandoria Austriake

parapamje|Flamuri i Monarkisë Habsburge
[parapamje|Perandoria Austriake në vitin [1812]]
**Perandoria Austriake** (, sipas drejtshkrimit modern ''*) ishte një fuqi e madhe shumëkombëshe e Evropës Qendrore - Lindore nga viti 1804, deri në vitin 1867, e krijuar me shpalljen e Monarkisë së Habsburgëve.

## Përmbledhje 
Gjatë ekzistencës së saj, Perandoria Austriake ishte perandoria e tretë më e populluar në Evropë pas Perandorisë Ruse dhe Mbretërisë së Bashkuar. Së bashku me Prusinë, ishte një nga dy fuqitë kryesore të Konfederatës Gjermane. Gjeografikisht, ishte perandoria e tretë më e madhe në Evropë pas Perandorisë Ruse dhe Perandorisë së Parë Franceze (). Ajo u shpall në përgjigje të Perandorisë së Parë Franceze, duke u mbivendosur pjesërisht me Perandorinë e Gjermaniko-Romake, pas shpërbërjes së kësaj të fundit në vitin 1806.

Mbretëria e Hungarisë - siç ishte Regnum Independens - administrohej nga institucionet e saj veçmas nga pjesa tjetër e perandorisë. Pasi Austria u mund në Luftën Austro-Prusiane të vitit 1866, u miratua Kompromisi Austro-Hungarez i viti 1867, duke u bashkuar me Mbretërinë e Hungarisë dhe Perandorinë e Austrisë për të formuar Austro-Hungarinë.

Në përbërje të Perandorisë Austriake ishte edhe e ashtuquajtura Mbretëria e Ilirisë (1816 - 1849)

## Shih edhe 
* Mbretëria e Ilirisë
* Monarkia Hapsburge
* Mbretëria e Hungarisë
* Perandoria Austro-Hungareze
* Perandoria e Shenjtë Romake

## Referime 
## Literatura 
* Bassett, Richard. *For God and Kaiser: The Imperial Austrian Army, 1619–1918* (2016).
* 
* Judson, Pieter M. *The Habsburg Empire: A New History* (2016) excerpt
* 
* 
* 
* 
* 
* Sked, Alan. "Explaining the Habsburg Empire, 1830–90." in Pamela Pilbeam, red., *Themes in Modern European History 1830-1890* (Routledge, 2002) fq.&nbsp;141–176.
* 
*
* Steed, Henry Wickham. *The Hapsburg monarchy'' (1919) online detailed contemporary account
*
Politrauma

**Politrauma** dhe trauma të shumta janë terma mjekësorë që përshkruajnë gjendjen e një personi i cili i është nënshtruar dëmtimeve të shumta traumatike, të tilla si një dëmtim serioz i kokës përveç një djegieje serioze. Termi përcaktohet nëpërmjet një Pike të Ashpërsisë së Lëndimit (ISS) të barabartë ose më të madhe se 16.  eshtë bërë një term i zakonshëm i aplikuar nga mjeket ushtarakë amerikanë në përshkrimin e ushtarëve të plagosur rëndë që ktheheshin nga Operacioni Liria Irakiane në Irak dhe Operacioni Qëndrueshmëria e Lirisë në Afganistan . Termi është i përgjithshëm dhe ka qenë në përdorim për një kohë të gjatë për çdo rast që përfshin trauma të shumta.

## Mjekësi civile 
Në jetën civile, politraumat shpesh shoqërohen me përplasje të automjeteve motorike . Kjo ndodh sepse përplasjet e makinave shpesh ndodhin me shpejtësi të mëdha, duke shkaktuar lëndime të shumta. Gjatë pranimit në spital çdo pacient me trauma duhet t'i nënshtrohet menjëherë diagnozës me rreze x të shpinës së tyre të qafës, gjoksit dhe legenit, e njohur zakonisht si 'seri traumatike', për të konstatuar dëmtime të mundshme kërcënuese për jetën. Shembuj do të ishin thyerja e rruazës së qafës, legeni i thyer rëndë, ose hemotoraksi . Pasi të jetë përfunduar ky studim fillestar, mund të merren rreze x të gjymtyrëve për të vlerësuar mundësinë e frakturave të tjera. Eshtë gjithashtu mjaft e zakonshme në traumat e rënda që pacientët të dërgohen drejtpërdrejt në CT ose një terapi kirurgjikale, nëse kërkojnë trajtim urgjent.

Oksigjenimi i membranës ekstrakorporeale (ECMO) mund të jetë efektiv në trajtimin e disa pacientëve me poltrauma me insuficiencë pulmonare ose kardiopulmonare. 

## Mjekësi ushtarake 
Polytrauma shpesh rezulton nga dëmtimet e shpërthimit të marra nga mjete shpërthyese të improvizuara, ose nga një goditje me një granatë raketë, me *"Pajisjet shpërthyese të improvizuara, shpërthimet, minat tokësore dhe fragmentet përbëjnë [65] të lëndimeve luftarake&nbsp;Me* *Me* *"* Me  Kombinimi i valëve me presion të lartë, fragmente shpërthyese dhe mbeturina në rënie mund të shkaktojë dëmtime të shumta duke përfshirë dëmtimin e trurit, humbjen e gjymtyrëve, djegiet, frakturat, verbërinë dhe humbjen e dëgjimit,  me 60 përqind të të lënduarve në këtë mënyrë, që kanë një shkallë të dëmtimit traumatik të trurit. 

Në disa aspekte, incidenca e lartë e politraumës në mjekësinë ushtarake është, në fakt, një shenjë e përparimit mjekësor. Në luftërat e mëparshme shumica e ushtarëve me lëndime të tilla të shumta thjesht nuk mbijetuan, edhe nëse u transferuan shpejt në kujdesin spitalor. Sot shumë viktima të politraumës nuk e rimarrin kurrë plotësisht kapacitetin e tyre të mëparshëm fizik dhe janë më të ndjeshëm ndaj komplikimeve psikologjike, siç është PTSD .
Izet Bebeziqi

**Izet Bebeziqi** (Shkodër, 11 tetor 1905 - 22 qershor 1982) ka qenë arsimtar, publicist, kritik letrar, përkthyes dhe bibliotekist. Për kundërshtinë e tij ndaj pushtimit italian dhe regjimit komunist, u burgos në të dy periudhat.

## Biografia 
U lind më 1905 në Shkodër, në gjirin e një familjeje të njohur, të cilët u vendosën në Shkodër gjatë viteve '70-'80 të shekullit 19 nga Podgorica me valën e dytë të *muhaxhirëve* që u dëbuan nga viset e vilajetit të Shkodrës që u aneksuan nga Mali i Zi. Bebeziqt ishin tregtarë manifakture, dyqanin fillimisht e çelën në Zdrale dhe më pas në Parrucë, lagjen qendrore të qytetit. Gjatë viteve 1918-1934 ndoqi mësimet e mesme në degën klasike, ndërsa studimet universitare i ndoqi dhe i kreu për filologji po në Austri, ku qe nxënës i Norbert Joklit. Qëndrimi opozitar ndaj politikës së brendshme bëri që t'i shkëputej bursa për do kohë.

Më 1934 u kthye në atdhe i amnistuar dhe nisi punën si profesor në Shkollën Teknike të Tiranës dhe më pas në Tregtaren e Vlorës. U radhit përkrah rinisë vlonjate kundër pushtimit fashist të 7 prillit 1939. nga 1940 e deri me zmbrapsjen italiane më 1943 u internua në Ventotene, sepse mori pjesë edhe në demostratën antifashiste të Tiranës, ndërsa në Korçë iu priu nxënësve dhe grisi flamurin fashist. Në internim ishte me bashkëkombasit Tahir Dizdari,

Pas çlirimit u vendos në Durrës, në shtëpinë e së shoqes, Bedrijes së Ibrahim Shpuzës, bashkë me djalin, Danishin, të lindur më 1936. Çeli një librari-kinkaleri i ndihmuar nga miku i studimeve në Austri dhe kolegu Skënder Luarasi, rrethi miqësor dhe i myshterive i kohës numronte njerëz si Hafëz Ali Korça, Ipeshkvi Vinçens Prennushi, Arshi Pipa, Preng Kaçinari, Beqir dhe Skënder Çela. Simpatitë e vjetra për social-demokracitë perëndimore e nxitën në formimin e një grupi socialist së bashku me bashkëqytetarin Nush Radovanin, por nuk zgjati shumë dhe u burgos nga regjimi komunist me 7 vite burg. ku prej 1953 e deri kur doli në pension më 1970, Ndërroi jetë më 22 qershor 1982 në spitalin e qytetit nga një sëmundje mushkërish që e kishte shoqëruar që nga internimi i tij në Ventotene.* si dhe *Milosao Kuka* kur shkruante te *Shqipëria e Re.'' Transliterimi që i bëri veprës së De Radës u përfshi më pas në antologjinë "Bota e re" të përgatitur nga Filip Fishta. Ka lënë në dorëshkrim një përshkrim vendesh e zakonesh të zonave ku pati rast të qëndrojë gjatë udhëtimeve të tij, sidomos në krahinën e Shkodrës, si dhe një lloj përshkrimi fiziko-psikologjiko-shoqëror mbi gruan.

## Referime
Festivali Evropian i Këngës 2023

**Festivali Evropian i Këngës 2023** është edicioni i ardhshëm i 67-të i Festivalit Evropian të Këngës. Ai do të zhvillohet në Liverpool, Mbretëria e Bashkuar, pasi Ukraina, fituesja e konkursit 2022 me këngën "Stefania" nga Kalush Orchestra, nuk ishte në gjendje të përmbushte kërkesat e organizimit të ngjarjes për shkak të shqetësimeve të sigurisë të shkaktuara nga pushtimi rus i vitit 2022 të Ukrainës. Organizuar nga Unioni Evropian i Transmetimeve (EBU) dhe transmetuesi pritës Korporata Britanike e Transmetimeve (BBC) në emër të Kompanisë Publike Transmetuese të Ukrainës (UA:PBC), konkursi do të mbahet në Liverpool Arena dhe do të përbëhet nga dy gjysmë-finalet më 9 dhe 11 maj dhe një finale më 13 maj 2023. Tri shfaqjet live do të prezantohen nga këngëtarja britanike Alesha Dixon, aktorja britanike Hannah Waddingham dhe këngëtarja ukrainase Julia Sanina, me prezantuesin televiziv irlandez Graham Norton që do t'i bashkohet finales.

Tridhjetë e shtatë shtete do të marrin pjesë në konkurs, ku Bullgaria, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut kanë tërhequr pjesëmarrjen e tyre, kryesisht për shkak të ndikimit ekonomik të krizës globale të energjisë 2021-2023.

## Lidhje të jashtme
Superkupa e Shqipërisë 2021

**Superkupa e Shqipërisë 2021** është edicioni i 28të i këtij evenimenti që nga themelimi në vitin 1989.

Finalja u diskutua më 28 Gusht 2021, në Stadiumin Elbasan Arena mes fituesve të Kampionatit dhe Kupës sezonale. KF Teuta ngritën trofeun e tyre të 2të.

Sezoni i kaluar: 2020. Sezoni i rradhës: 2022

## Shih gjithashtu
* 2020–21 Kategoria Superiore
* Kupa e Shqipërisë 2020-21
Sejdi Ali Reis

**Sejdi Ali Reis** (1498–1563), ishte një admiral dhe lundrues osman. Ai komandoi krahun e majtë të flotës osmane në Betejën Detare të Prevezës në vitin 1538. Më vonë ai u gradua në gradën e admiralit të flotës së flotës osmane në Oqeanin Indian, dhe si të tilla, u ndeshën me forcat portugeze të bazuara në qytetin indian të Goas në disa raste në vitin 1554. Sejdi ishte në gjendje të bashkonte disa vende myslimane në bregdetin e Detit Arabik (të tilla si Mbretëria Makran, Sulltanati Guxharat dhe Sulltanati Adal) kundër portugezëve.

Ai është i famshëm sot për librat e tij të udhëtimit si *Mirat ul Memalik* (Pasqyra e Vendeve, 1557) i cili përshkruan tokat që ai ka parë gjatë kthimit nga India në Kostandinopojë (Stamboll), dhe librat e tij të lundrimit dhe astronomisë, të tilla si si ''Mir'ât-ı Kâinât* (Pasqyra e Universit) dhe *Kitâb Mul Muhit: El Muhit fî İlmi'l Eflâk ve'l Buhûr* (Libri i Deteve Rajonale dhe Shkenca e Astronomisë dhe Lundrimit) të cilat përmbajnë informacion mbi lundrimin teknikat, metodat e përcaktimit të drejtimit, llogaritjen e kohës, përdorimin e busullës, informacion mbi yjet, kalendarët e diellit dhe hënës, rrymat e erës dhe detit, si dhe informacionin portolan në lidhje me portet, portet, vendbanimet bregdetare dhe ishujt në rajonet e ndryshme të osmanishtes Perandoria. Librat e tij janë përkthyer në shumë gjuhë, përfshirë anglisht, frëngjisht, italisht, gjermanisht, greqisht, arabisht, persisht, urdu, rusisht dhe bengalisht dhe konsiderohen ndër veprat më të mira letrare që datojnë nga periudha osmane.

## Karriera e hershme në Marinën Osmane 
Duke filluar nga Rrethimi i Rodosit (1522), Sejdi Ali Reis mori pjesë në çdo fushatë të madhe detare të Marinës Osmane në Detin Mesdhe. Ai komandoi krahun e majtë të flotës osmane të Hajredin Barbarossa Pashës e cila mundi Lidhjen e Shenjtë të Çarls V nën komandën e Andrea Doria në Betejën e Prevezës (1538). Ai gjithashtu komandoi disa anije të flotës së Sinan Pashës dhe Turgut Reis që pushtuan Tripolin në Libi nga Spanja dhe Kalorësit e Maltës në vitin 1551. Ai më vonë mori pjesë në fushatat detare osmane në brigjet perëndimore të Detit Mesdhe.

Sejdi Ali Reis u promovua më pas në radhët e *Azepler Kâtibi*, *Tersâne Kethüdâsı* (Komandant i Arsenalit Ushtarak Detar Perandorak Osman) dhe *Hassa Donanma Reisi'' (Komandant i Flotës Qendrore Osmane).
Kurtoğlu Hızır Reis

**Kurtoğlu Hızır Reis** ishte një admiral osman i njohur për ekspeditën e tij detare osmane në ishullin indonezian të Sumatrës në vitin 1569. Kurtoğlu Hızır Reis ishte i biri i admiralit osman Kurtoğlu Muslihiddin Reis, i cili njihej si **Curtogoli** në Evropë, veçanërisht në Itali, Francë dhe Spanjë.

Në vitin 1565, Sulltan Alaaddin i Aceh deklaroi besnikëri ndaj Perandorisë Osmane dhe i dërgoi një kërkesë për ndihmë Sulltanit Osman Sulejmani i Madhërishëm (e cila u mor nga veziri i madh Sokollu Mehmed Pasha për shkak të mungesës së Sulejmanit i cili po shkonte në Betejën e Szigetvár, fushata e tij e fundit ushtarake) për mbrojtjen e tokës së tij nga agresioni portugez. Për shkak të vdekjes së Sulejmanit më 1566, ekspedita detare osmane në Sumatra u dërgua nga djali i tij, Selim II, i cili caktoi Kurtoğlu Hızır Reis me misionin.

Kurtoğlu Hızır Reis, i cili lundroi në oqean më 1568 me marinën e tij prej 22 pjesësh, pajisje ushtarake dhe furnizime të tjera, arriti në ujërat e Aceh në mënyrë të sigurt në 1569. Pas kësaj ekspedite, Perandoria Osmane kishte transferuar sovranitetin e saj në kontinentin e Oqeanisë pas Azisë, Afrikës dhe Evropës. Për më tepër, një shkencëtar shumë i vlefshëm si Abdurrahman Efendi dhe disa marinarë osmanë nuk u kthyen në Turqi dhe qëndruan atje. Për më tepër, shumë myslimanë filluan të praktikojnë fenë e tyre pa presionin e portugezëve.

## Referimet
Reis (gradë ushtarake)

**Reisi** (turqishtja osmane: رئيس ''ra'īs'') ishte një gradë ushtarake në Perandorinë Osmane, e ngjashme me atë të një kapiteni detar ose (në Levant) një komodor, që zakonisht i shtohej emrit të oficerit si një epitet gjatë Perandorisë Osmane. Shembujt përfshijnë:

* Piri "Reis"
* Turgut "Reis"
* Uluxh Ali "Reis"
* Hizir "Reis"
* Sejdi Ali "Reis"
* Oruxh "Reis"

Kjo gradë është gjithashtu një titull thuajse-aristokratik në Liban dhe brigjet e Sirisë që tregojnë një familje të tokës ose të tokave të mëparshme që u betuan për besnikëri ndaj Fahr ed-Din II gjatë aleancës së tyre me Medici në shekullin e 17-të.

## Referime
Këllëç Ali Pasha

**Këllëç Ali Pasha** (turqisht: *Kılıç Ali* 1500 - 25 qershor 1587), i njohur gjithashtu si **Uluxh Ali** ose **Uluç Ali Reis**, ishte një marinar osman që shërbeu si admiral i madh i Flotës Osmane midis 1571 dhe 1587.

Ai është me prejardhje italiane dhe emri i tij para se të bëhej mysliman ishte *Giovanni Dionigi Galen*. Përmendet si *Occhiali* në burimet italiane. Pasi u bë mysliman, ai u ngrit me shpejtësi dhe u bë një nga komandantët e rëndësishëm të Marinës Osmane. Ai është veçanërisht i njohur për suksesin e tij gjatë Betejës së Lepantit. Gruaja e tij quhej Selime Hatun dhe ata nuk kishin fëmijë.

Xhamia e Pashës në Ulqin është ndërtuar në vitin 1719 në nder të admiralit Kliç Ali Pashës, nga Stambolli, nga qytetarët e Ulqinit duke përdorur të mirat që janë marrë nga anijet venedikase gjatë një sulmi në Ulqin nga ana e Republikës së Venedikut.

## Referime
Karakala

**Caracalla**   4 Prill 188&nbsp;- 8 Prill 217), i njohur zyrtarisht si **Marcus Aurelius Antoninus**, ishte perandor romak nga 198 në 217. Ai ishte anëtar i dinastisë Severan, djali më i madh i Septimius Severus dhe Julia Domna . Bashkë-sundimtar me babanë e tij nga viti 198, ai vazhdoi të sundonte me vëllain e tij Geta, icili ishte edhe ai perandor nga 209, pa kohes se vdekjes së babait të tyre në 211. Po atë vit vëllai i tij u vra nga Garda pretoriane, gjoja nën urdhrat e Caracalla, i cili më pas sundoi si sundimtar i vetëm i Perandorisë Romake . Ai e pa administratën si të zakonshme, duke i lënë ato përgjegjësi nënës së tij, Julia Domna. Mbretërimi i Caracalla karakterizohej me paqëndrueshmëri të brendshme dhe pushtime të jashtme nga popujt gjermanikë .

Mbretërimi i Caracalla u bë i dukshëm për Kushtetutën Antonine (    ), i njohur gjithashtu si Edikti i Caracalla, i cili u dha shtetësinë romake të gjithë njerëzve të lirë në të gjithë Perandorinë Romake. Edikti u dha të gjithë burrave të privilegjuar të miratuar nga Karakala dhe nomenin : "Marcus Aurelius". Brenda vendit, Caracalla u bë e njohur për ndërtimin e Banjave të Caracalla, të cilat u bënë banjot e dyta më të mëdha në Romë; për futjen e një monedhe të re romake të quajtur *antoninianus*, një lloj *denari të* dyfishtë; dhe për masakrat që urdhëroi, si në Romë ashtu edhe gjetkë në perandori. Në 216, Caracalla nisi një fushatë kundër Perandorisë Parthiane . Ai nuk arrit ta vazhdon këtë fushatë për shkak të vrasjes së tij nga një ushtar i pakënaqur në 217. Macrinus e pasoi atë si perandor tre ditë më vonë.

Burimet e lashta e paraqesin Caracalla si një tiran dhe si një udhëheqës mizor, një imazh që ka mbijetuar në modernitet. Cassius dhe Herodoti e paraqesin Caracalla si një ushtar së pari dhe një perandor së dyti. Në shekullin e 12 -të, Geoffrey i Monmouth filloi legjendën e rolit të Caracalla si mbret i Britanisë. Më vonë, në shekullin e 18 -të, veprat e piktorëve francezë ringjallën imazhet e Caracalla për shkak të paraleleve të dukshme midis tiranisë së Caracalla dhe asaj që i atribuohet Louisit XVI të Francës ( r . 1774–1792 ). Veprat moderne vazhdojnë ta paraqesin Karakallën si një sundimtar të keq, duke e portetizuar atë si një nga më tiranikët nga të gjithë perandorëve romakë.
Kuvendi i studimeve ilire

**Kuvendi i studimeve ilire** është shprehje e cila mund ti referohet:
* Kuvendit I të Studimeve Ilire, dhe
* Kuvendit II të Studimeve Ilire
Kuvendi i dytë i studimeve ilire

**Kuvendi dytë i studimeve ilire** është një organizim shkencor e profesional i mbajtur në Tiranë nga data 20 deri më 23 shtator të vitit 1985 nën përkujdesjen e Qendrës së Kërkimeve Arkeologjike të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë. Tema kuadër e Kuvendit ishte, «llìrët: origjina, qytetërimi, trashëgimia», dhe konsiderohet si vazhdìm i temës sé trajtuar në Kuvendin I tè Studimeve Ilire (15-20 shtator 1972). Në Kuvend u bë një sintezë e plotë e arritjeve në fushën e studimeve ilire nga prehistoria deri në antikitetin e vonë. U trajtuan probleme të rëndësishme në lidhje me paraardhësit dhe pasardhësit e ïlirëve, formimin e kulturës e etnosit ilir, qytetin ilir dhe proceset e shndërrimit në trevën jugore ilire në shek. I-IV të erës sonë.

## Përmbledhje 
Punimet u ndoqën nga rreth 250 pjesëmarrës, arkeologë, historianë, gjuhëtarë, etnografë e punonjës të institucioneve kërkimore e shkencore, arsimore e të kulturës, studiues të Universitetit  të Tiranës si dhe hulumtues nga të gjitha rrethet e vendit. Në këtë kuvend merrnin pjesë studiues nga Greqia, Turqia, Italia, Bullgaria, Hungaria, Franca, Belgjïka, Holanda, R.F. Gjermane, R.D. Gjermane, Polonia dhe Britania e Madhe.

Në seancat plenare të 20, 21 e 23 shtatorit u lexuan katër referate e 47 kumtesa, 17 prej të cïlave nga studiuesit e huaj që morën pjesë në punimet e këtij Kuvendi.

Në seancën e mbylljes, në emër të kolegëve të tyre përshëndetën prof. Pierre Cabanes (Francë), Dr. Joana Andreou (Greqi), prof. Attilio Stazio (Itali), prof. Klaus Kilian (R.F.Gj.) prof. Martin Smith (Britani e Madhe) dhe prof. Carlo De Simone (Itali).

Para punimeve dhe në mbarim të Kuvendit u përuruan ekspozitat e reja të Muzeut Arkeologjik në Tiranë dhe Muzeut Arkeologjik në Apolloni.

Pas mbylljes së Kuvendit u organizuan ekskursione në qytetet dhe qendrat arkeologjike Durrës, Arapaj, Gjirokastër, Sarandë, Butrint, Berat, Bylis, Apolloni dhe në Lis

## Shih edhe 
* Iliria
* Ilirologjia
* Kuvendi i parë i studimeve ilire
* Ilirët dhe Iliria te autorët antikë

## Referime
Paul Treger

**Paul Treger** (gjerm. *Paul Träger*; 1867 - 1933) ka qenë etnograf gjerman. Prej udhëtimeve të tij në viset shqiptare fillimshekullin 20, kemi ndër kërkimet e para arkeologjike të kulturës së Komanit, si dhe regjistrimet e para të muzikës popullore shqiptare.

## Biografia 
## Referime
Turgut Reis

**Turgut Reis** (1485 - 23 qershor 1565) ishte një komandant detar osman, guvernator dhe fisnik, me prejardhje turke ose greke. Nën komandën e tij, fuqia detare e Perandorisë Osmane u shtri në të gjithë Afrikën Veriore. I njohur për gjeniun e tij ushtarak, dhe si një nga "më të rrezikshmit" e korsarëve, Turgut i është referuar si "luftëtari pirat më i madh i të gjitha kohërave", "padyshim më i aftë nga të gjithë udhëheqësit turq", dhe "i pa kurorëzuar mbret i Mesdheut ". Ai u përshkrua nga një admiral francez si "Një tabelë e gjallë e Mesdheut, mjaft e aftë në tokë për t'u krahasuar me gjeneralët më të mirë të kohës. Askush nuk ishte më i denjë se ai për të mbajtur emrin e mbretit".

Përveç shërbimit si admiral dhe korsar në Marinën e Perandorisë Osmane nën Sulejmanin e Madhërishëm, Turgut u emërua gjithashtu beu i Algjerit dhe Xherbës, bejlerbej i Mesdheut, si dhe beu dhe më pas Pasha i Tripolit. Ndërsa shërbente si Pasha i Tripolit, Turgut ndërtoi bëmat e mëdha në qytet, duke e bërë atë një nga më mbresëlënësit që shihen përgjatë gjithë bregdetit të Afrikës Veriore.

## Referime
Kazım Özalp

**Kâzım Fikri Özalp** (17 shkurt 1882 - 6 qershor 1968) ishte një oficer ushtarak, politikan dhe një nga figurat kryesore në Luftën e Pavarësisë Turke.

## Biografia 
I lindur në Köprülü (tani Veles, Maqedonia e Veriut), në Vilajetin e Kosovës të Perandorisë Osmane në një familje shqiptare, Kâzım Fikri mbaroi shkollën ushtarake osmane në vitin 1902 dhe përfundoi Kolegjin e Luftës në vitin 1905. Kâzım Özalp ishte i përfshirë në Incidentin e 31 marsit më 1909. Ai ishte një komandant ushtarak gjatë Luftërave Ballkanike. Në vitin 1917, ai u gradua në gradën e kolonelit. Ai ishte një nga komandantët ushtarakë që organizoi grupe rezistence kundër pushtimit të Izmirit. Gjatë Luftës të Pavarësisë Turke, ai luftoi në disa fronte. Në vitin 1921, Kâzım Özalp u gradua në gradën e gjeneralit për suksesin e tij në Betejën e Sakarjës. Pasi Rebelimi i Shejh Said u nënshtrua, ai kontribuoi në Raportin për Reformën e Lindjes, i cili këshilloi krijimin e Inspektoriateve të Përgjithshme në provincat lindore të Turqisë dhe shtypjen e elitës kurde në rajon.

Tashmë anëtar i mandatit të parë të parlamentit të Republikës së sapokrijuar si deputet nga Provinca Ballëkesir, Kâzım Fikri shërbeu si Ministër i Mbrojtjes në disa kabinete nga 1921 deri në 1925, dhe më vonë nga 1935 deri më 1939. Ai u zgjodh Kryetar i Asamblesë së Madhe Kombëtare Turke nga 1924 deri në 1935. Në vitin 1950, ai u zgjodh në parlament si deputet nga Provinca Van. Ai u tërhoq nga politika aktive në vitin 1954. Ai u përfol se ishte bektashian ndoshta për shkak të kundërshtimit të tij ndaj vendimit për mbylljen e qendrave bektashiane (Teqeja).

Kâzım Özalp shkroi kujtimet e tij në librin e tij *Milli Mücadele* ("Lufta Kombëtare"). Ai vdiq më 6 qershor 1968 në Ankara. Eshtrat e tij u transferuan në Varrezat Shtetërore Turke.

## Referime
Fahretin Altaj

**Fahretin Altaj** (12 janar 1880 - 25 tetor 1974) ishte një oficer ushtarak turk, një nga heronjtë e Luftës së Pavarësisë Turke. Ai ishte komandanti i kalorësisë së parë turke që hyri në Izmir duke siguruar tërheqjen e ushtrisë greke pas betejës së ngritur në Dumlupınar.

## Biografia 
Ai lindi nga Ismail Beu dhe Hajrije Hanëm, të cilët ishin me prejardhje shqiptare dhe turke, që jetonin në Shkodër në Vilajetin e Shkodrës (tani Shqipëri).

Kur filloi Lufta e Parë Botërore, ai ishte Shefi i Shtabit të Trupave të 3-të. Ai u takua me Mustafa Qemal Atatyrk ndërsa shërbente në Frontin e Dardaneleve. Në vitin 1915, ai u emërua Zëvendës Nënsekretar i Ministrisë së Luftës dhe u promovua në gradën Miralaj në të njëjtin vit. Menjëherë pasi shërbeu në Frontin Rumun, ai u dërgua si komandant i Frontit Palestinez. Pas humbjes në Palestinë, selia e Trupave të 12-të u transferua në Konia ku shërbeu si komandant i Trupave të 12-të deri në fund të luftës.

Ai ishte i njohur si komandant i Trupave të Kalorësisë V që mori pjesë në beteja të ndryshme të Luftës së Pavarësisë Turke. Veprimi i tij më i vlerësuar dhe me çmim ishte roli i Trupave të Kalorësisë V gjatë Betejës së famshme të Dumlupınar, ku Trupat e Kalorësisë V kaluan prapa linjave greke në fillim të betejës. Kalorësia e tij ndërpreu furnizimin dhe komunikimin grek. Ata shkaktuan kërdi midis trupave greke në tërheqje dhe gjithashtu kapën gjeneralin Nikolaos Trikupis, CO i forcave greke në Anadoll. Në Ofensivën e Madhe të Izmirit, Trupat V të Kalorësisë ishin një nga pararojat e Ushtrisë Turke.

Ai u tërhoq nga ushtria në vitin 1945. Pas vitit 1946 ai u tërhoq nga jeta politike dhe vdiq në Stamboll në vitin 1974.
Prita në Mejë

**Prita e Mejës** ishte një incident që ndodhi gjatë bombardimeve të NATO-s në Jugosllavi dhe në Luftën e Kosovës kur pjesëtarët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) zunë pritë dhe vranë pesë policë serbë dhe një oficer në makinë në një rrugë më 21 prill 1999, në Mejë, fshat në Komunën e Gjakovës. Një nga oficerët e vrarë ishte komandanti i policisë, Milutin Prasheviq. Kjo pritë u përdor si motiv për Masakrën e Mejës që ndodhi më 28 prill (1 javë më vonë).

## Shiko edhe 
* Masakra e Mejes

## Referime
Beteja e Junikut

**Beteja e Junikut** ishte një betejë që u zhvillua gjatë Luftës së Kosovës ndërmjet Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) dhe Ushtrisë Jugosllave (JNA), e mbështetur nga Policia Serbe (MUP) mbi qytetin e Junikut në Kosovën perëndimore.

Juniku u pushtua nga UÇK-ja në fillim të luftës dhe u bë një qendër e kontrabandës së armëve nga Shqipëria veriore për shkak të vendndodhjes së saj strategjike. Qyteti u rrethua nga Ushtria Jugosllave (JNA) dhe Policia Serbe (MUP) më 28 korrik 1998, dhe ishte vendi i përplasjeve intensive për gati tre javë më pas. Më 16 gusht 1998, Juniku u sulmua nga Njësia Speciale Antiterroriste e Serbisë, komponenti i operacioneve speciale të policisë serbe, duke i detyruar luftëtarët e mbetur të UÇK-së të tërhiqeshin në kodrat dhe pyjet përreth.

Gjatë betejës u vranë 4 policë serbë të MUP-it dhe dy ushtarë serbë të Ushtrisë Jugosllave, sipas raporteve bashkëkohore, ndërsa në anën e UÇK-së u vranë 13 luftëtarë shqiptarë. Përveç kësaj, u vranë edhe 8 civilë shqiptarë të Kosovës ndërsa 12,000 civilë shqiptarë të Kosovës u shpërngulën. Pas rënies së Junikut, Shtetet e Bashkuara shprehën shqetësimin se forcat qeveritare serbe kishin vendosur mina tokësore rreth qytetit. Në përgjigje të drejtpërdrejtë të kapjes së qytetit, Këshilli i Sigurimit të Kombeve të Bashkuara miratoi Rezolutën 1199 më 23 shtator 1998, duke bërë thirrje për përfundimin e armiqësive në Kosovë.

## Shiko edhe 
## Referime
Vrasja e Christopher Barrios Jr.

**Christopher Michael Barrios Jr.** (2 janar 2001-18 mars 2007) ishte një djalë 6-vjeçar amerikan i cili u përdhunua dhe u vra në Brunswick, Georgia, më 18 mars 2007. Trupi i tij u zbulua më 25 mars 2007 , vetëm disa kilometra nga vendi ku ai u zhduk.
Kongresi i Beratit

**Kongresi i Beratit** u mbajt ne 13 September 1922, ne Berat, Shqiperi mes përfaqësuesve të ortodoksëve të Shqipërisë. Kongresi vendosi autoqefalinë e Kishës Ortodokse të Shqiperisë. Sipas vendimeve të kongresit shërbimet fetare do mbaheshin në gjuhën shqipe.

## Histori
Iniciativa për kongresin u mor nga kryetari i bashkisë së Durrësit, Kostë Paftali, që kishte synimin e bashkimit të ortodoksve shqiptarë. Ai u dërgoi telegrame qarqeve ortodokse në gjithë Shqipërinë. Çdo qark zgjodhi dy delegatë. Më 10 shtator 1922, në shkollën kryesore të Beratit, u mblodhën delegatët dhe paraqitën kredencialet. Një komitet special, që verifikoi kredencialet, u kryesua nga Perikli Kone, sekretari Vasil Llapushi dhe anëtarët Vangjel Çamçe, Stathi Kondi and Taq Buda. Këta ishin delegatët:

*Korçë - Papa Josifi dhe Dhosi Havjari
*Pogradec - Father Vasil Marko dhe Thanas P. Kërxhalli
*Bilisht - Father Josif dhe Anastas Çekrezi
*Kolonjë – Oshënar Sofroni dhe Dhimitër P. Nini
*Leskovik – Vangjel Çamçe dhe Thanas Prifti
*Berat – Perikli Kona dhe Dhimitër Tutulani
*Fier – Loni Xhoxha dhe Dhimitër Qilica
*Durrës – Visarion Xhuvani dhe Gjergji Manushi
*Përmet – Dr. Kondi dhe Vasil Kota 
*Vlorë – Tol Arapi dhe Jani Serani 
*Lushnjë – Tun Gjergji dhe Llazar Bozo 
*Kavajë – Pal Xhumari dhe Andrea Ikonomi
*Tirana – Papa Simoni dhe Mark Hobdari
*Elbasan – Vasil Llapushi dhe Simon Shuteriqi
*Shpat – Taq Buda dhe Dhimitër Paparisto
*Dibër – Leonidha Nishku dhe Kostë Paftali
*Libohovë – Spiro Kati

Kongresi filloi punën në 11 Shtator 1922 dhe Josif Qirici shpalli autoqefalinë e kishës shqiptare. Më 13 shtator 1922 u aprovua statuti. Një sinod i përkohshëm u zgjodh, me kryetar Vasil Markun. Sinodi kishte katër klerikë e katër laikë. Klerikët ishin zëvendësmitropolitët e Gjirokastrës, Korçës, Pogradecit, Tiranës, Durrësit, Fierit, Kuçovës, Elbasanit dhe Beratit, ndërsa laikët ishin Dhosi Havari (Korçë), Simon Shuteriqi (Durrës), Tol Arapi (Berat) and Stathi Kondi (Gjirokastër).

## Reagimet nga Patriarkana e Kostandinopojës
Meleqi IV i Kostandinopojës i dërgoi Patriarkut një eksark të patriarkanës në Shqipëri, peshkopin Hierotheu nga Miletopolisi, i cli mbërriti në Korçë në 27 Nëntor 1922, pra 2 muaj pasi kongresi ishte bërë. Në 19 dhjetor të vitit 1922 ai i dërgoi një letër sinodit, ku i përgëzoi për iniciativën, duke i siguruar se, me kohë, Patriarkana do e njihte Kishën Autoqefale Shqiptare. Hierotheu i shkroi një raport Meleqit IV dhe propozoi që një delegatë shqiptare të shkonte e ta vizitonte në Stamboll. Delegata shqiptare, e kryesuar nga Vasil Marku, shkoi në Stamboll dhe takoi patriarkun në mars 1923, po nuk mundi të merrte nga Patriarkana një premtim për njohje të autoqefalisë: Meleqi IV mund të jepte vetëm një njohje të pjesshme, dhe ajo do ishte në kundërshtim me statutin e kishës. Në 23 gusht 1923 mitropoliti Kristofor Kisi, nga Berati, doli vullnetar që të shërbente në Kishën e Shqipërisë si peshkop. Ai cili më vonë do bëhej primar i Kishës Shqiptare.

## Referime 
## Referime 
*