Millonarios F.C.

**Millonarios Fútbol Club** është një klub futbolli nga Bogotá, Kolumbia. Klubi u themelua në 1937. 

Millonarios është një nga klubet më të suksesshëm dhe më ikonë në Kolumbi, duke e bërë atë një nga entitetet sportive më të mëdha në vend dhe një nga më të rëndësishmet në Amerikën e Jugut.

## Historia 
### Themelimi 
[djathtas|parapamje|230x230px|[Colegio Mayor de San Bartolo, i konsideruar si vendlindja e Millonarios]]
Në vitin 1937, një grup nxënësish nga shkolla private katolike , me vendndodhje në Sheshin Bolivar, qendra historike e Bogotá, vendosi të formojë një ekip futbolli me synimin për të luajtur kundër ekipeve nga pjesë të tjera të qytetit. Ndeshjet e para të skuadrës u luajtën në terrenin e pronës "La Merced" në pronësi të kolegjit në atë kohë, ku tani ndodhet lagja aktuale Colegio San Bartolomé la Merced dhe La Merced. Disa nga lojtarët e rinj donin ta emërtonin ekipin "Unión Juventud" (Bashkimi i të rinjve), ndërsa të tjerët preferuan "Unión Bogotana" (Bashkimi Bogotan). Ndërsa skuadra filloi të fitonte mbështetje popullore pavarësisht se nuk kishte mbështetje zyrtare, ata alternuan dy emrat për secilën ndeshje. Përfundimisht, ata u vendosën për emrin **Juventud Bogotana**, i cili i kombinoi të dy emrat.

Brenda një viti, skuadra kishte fituar zemrat e shumë tifozëve për shkak të fitoreve të tyre mbresëlënëse. Në një kthesë befasuese të ngjarjeve, të gjithë lojtarët, të udhëhequr nga zëdhënësi i tyre Ignacio "Nacho" Izquierdo (figura e parë e rëndësishme në historinë e skuadrës), u thirrën për të formuar Kombëtaren kolombiane të futbollit. Skuadra bëri debutimin e tyre në shkurt të atij viti në Lojërat e Amerikës Qendrore dhe Karaibeve në Panama City, ku ata fituan medaljen e bronztë në një performancë të shkëlqyer. Pas kthimit nga Panamaja dhe me ekipin në prag të shpërbërjes, Izquierdo pa një mundësi në edicionin e parë të ardhshëm të Lojërave Bolivariane që do të mbaheshin në Bogotá. Ai mblodhi grupin fillestar të lojtarëve dhe formoi një ekip më të strukturuar, i cili përfaqësoi edhe një herë kombëtaren e Kolumbisë. Qeveria kolumbiane kishte punësuar trajnerin e skuadrës Fernando Paternoster, një ish-lojtar për ekipin kombëtar të Argjentinës dhe nënkampion në Kupën Botërore, si trajner i Kolumbisë. Ekipi mori gjithashtu mbështetje nga qyteti dhe u ble nga Qeveria Bashkiake dhe Këshilli i Bogotas, duke marrë ndihmë ekonomike. Ata u quajtën atëherë Club Municipal de Deportes, duke u bërë ekipi zyrtar i Bogotas dhe duke adoptuar ngjyrat zyrtare (në atë kohë, bardh e zi) dhe kreshtën (e tanishme) të qytetit.

Pavarësisht sukseseve të tyre sportive, Bashkia pezulloi ndihmën e tyre për shkak të problemeve midis themeluesve të Juventud Bogotana dhe Álvaro Rozo, Presidentit të Club Municipal. Ekipi u mor më pas nga menaxherët Manuel Briceño Pardo, Antonio José Vargas dhe biznesmeni Santander, Alberto Lega (i cili kontribuoi me 50,000 dollarë për të punësuar pesë lojtarë argjentinas), të cilët rivendosën stabilitetin e ekipit. Pa mbështetje ekonomike zyrtare dhe pa ngjyra në uniformat e tyre, drejtuesit ndryshuan disa herë emrin e ekipit: Municipal La Salle (kur ishte nën kontrollin e studentëve të Instituti La Salle), Municipal Deportivo (kur ishte nën kontrollin e Briceño Pardo, Vargas dhe Lega), dhe më vonë Municipal Deportivo Independiente (ky mbiemër ishte për të sqaruar shkëputjen e tyre nga Bashkia). Sidoqoftë, shtypi thjesht i quajti ata si ekipi ose përzgjedhja e Bogotas.

Më 28 janar 1939 (tani me shtimin e "Independiente" në emrin e tyre për të sqaruar shkëputjen e tyre nga Bashkia), skuadra bëri debutimin e tyre me tre lojtarët argjentinas kundër ekipit Antioquia, duke fituar 5– 4 me golat nga Lucífero (i cili shënoi tre herë), Carvajal, dhe "Nacho" Izquierdo. Ky ishte një moment domethënës për futbollin në qytet, pasi ishte hera e parë që një ekip nga Bogota (dhe nga vendi) kishte luajtur me lojtarë të huaj. Ky ishte edhe viti i fundit që skuadra luajti me emrin “Deportivo Independiente”. Pavarësisht se u përball me vështirësi financiare dhe konflikte të brendshme midis themeluesve dhe mbështetësve të ekipit, Deportivo Independiente komunale vazhdoi të konkurronte në turne të ndryshëm, duke përfaqësuar Bogotan dhe duke marrë mbështetje të konsiderueshme publike. Në vitin 1946, ekipi u bashkua me Club Deportivo Municipal dhe ndryshoi emrin e tyre në Club Deportivo Los Millonarios.

### Lindja e emrit Millonarios 
Në vitin 1939, nofka "Los Millonarios" (Milionerët) lindi kur Vicente Lucífero takohej me bordin e drejtorëve të ekipit çdo të enjte për të negociuar pagesat. Në atë kohë, lojtarët argjentinas nuk kishin kontrata vjetore. Megjithatë, Lucífero kërkoi dëmshpërblim të lartë jo vetëm për argjentinasit por për të gjithë ekipin. Ai donte të siguronte që pagat e lojtarëve kolumbianë të përputheshin me ato të të huajve, gjë që bëri që Luis Camacho Montoya, redaktori sportiv i gazetës *El Tiempo* të kritikonte ashpër ekipin për shkëputjen e saj nga bashkia. Montoya u dha drejtuesve të ekipit etiketën e "të pasurve të rinj", "Los Millonarios", sepse ata synonin të ruanin të gjithë ekipin me të gjithë lojtarët e tij të huaj, duke kërkuar shumë para.

Montoya tha, "Argjentinasit janë shumë kërkues; ata do të paguajnë këtë dhe atë shumë. Ky është një klub milionerësh; komunistët tani janë milionerë." Kështu lindi pseudonimi, i cili do të bëhej emri i tij përfundimtar pasi njerëzit filluan ta njihnin dhe ta thërrisnin skuadrën më shumë me pseudonimin "Los Millonarios" sesa me emrin aktual. Në vitin 1932, shtatë vjet më parë, klubi argjentinas River Plate kishte miratuar tashmë të njëjtin pseudonim për të bërë nënshkrime të mëdha në atë kohë.

Më 13 gusht 1939, në një takim në kafenenë "El Gato Negro" (rruga e 16-të me Avenue tetë), skuadra miratoi zyrtarisht emrin "Los Millonarios" si pjesë e një rinisjeje dhe rithemelimi të klubit, që u zhvillua. në atë datë kur mposhtën Deportivo Barranquilla 6–0 me golat e Luis Timón (1–0 dhe 5–0), Martínez, Ruiz Díaz, Zapata dhe një autogol nga López. Gjatë kësaj loje, ata debutuan uniformën e tyre blu me çorape gri, të kopjuara nga skuadra argjentinase Tigre, e cila së fundmi kishte zbukuruar kopertinën e *El Gráfico* revistë dhe ishte ekipi që mbështeti Fernando Paternoster. Kjo uniformë mbeti e njëjtë, me të vetmin ndryshim të sugjeruar nga lideri Manuel Briceño Pardo për ndeshjen e radhës. Ai konsistonte në ndryshimin e pantallonave të shkurtra në të bardha dhe çorapët në blu (për shkak të lidhjes së saj me Partinë Konservatore Kolumbiane) dhe vendosjen e saj përfundimisht si uniformë zyrtare të ekipit, e cila u konsolidua më tej vite më vonë me ngjyrat e përdorura nga Independiente Santa Fe (duke iu referuar Partisë Liberale Kolumbiane).

Ekipi i parë që u quajt Millonarios përbëhej nga: Carlos Álvarez, Antenor Rodríguez (kapiten), Ignacio "Nacho" Izquierdo, Alfredo Cuezzo, Alfonso "Che" Piedrahíta, Óscar Sabransky, Vicente Lucífero, Antonio Luisé "Díaz" Miko" Zapata dhe Antonio Martínez.

Që nga krijimi i tij, Millonarios është bërë një nga skuadrat më të rëndësishme të Kolumbisë duke fituar tituj në turne të ligës amatore, ndeshje ndërkombëtare dhe turne të ndryshme në të gjithë vendin, duke arritur triumfe të rëndësishme. Ekipi u bë favorit i madh për titullin që nga momenti kur filloi kampionati i parë i futbollit profesional kolumbian në 1948.

Pasi u strukturua dhe la pas të kaluarën e tij si një ekip i përzgjedhur i qytetit, Millonarios hyri në A.D.B. (Bogotá Sports Association) kampionat në vitin 1940, i cili ishte turneu i nivelit të dytë në ligën e futbollit Cundinamarca. Në të njëjtin vit fituan titullin dhe u ngjitën në kategorinë e parë, në të cilën morën pjesë nga viti 1941 deri në vitin 1945, duke fituar katër tituj (1941, 1943, 1944, 1945).

### *Baleti Azul* 
Millonarios përfitoi shumë nga një grevë e madhe e lojtarëve në ligën argjentinase në vitin 1948, e cila shkaktoi një diasporë të madhe lojtarësh drejt Kolumbisë. Një vit më pas, Millonarios fitoi titullin e parë të ligës.

Periudha më e suksesshme për klubin ishte në fillim të viteve 1950 për shkak të pranisë së dukshme argjentinase. Gjatë kësaj periudhe, skuadra njihej si "Baleti Blu", i cili kishte lojtarë të mëdhenj si Di Stefano, Adolfo Pedernera, Néstor Rossi, Julio Cozzi, Antonio "Maestrico" Báez,, Hugo Reyes, Reinaldo Mourin dhe figura të tjera në Argjentinë, kryesisht nga River Plate. Falë futbollit të shkëlqyer që këta lojtarë treguan në fushë, Millonarios u emërua nga disa media në Amerikën e Jugut dhe Evropë, si ekipi më i mirë në botë në fillim të viteve 1950. Në mars 1952, Millonarios udhëtoi për në Spanjë dhe mundi Real Madridin 4–2 në Estadio Santiago Bernabeu. Kombëtarja e Kolumbisë u përjashtua gjithashtu nga Kampionati Botëror i Futbollit 1954 për të njëjtën arsye.

## Nderimet 
* **Categoría Primera A****: 16**
** 1949, 1951, 1952, 1953, 1959, 1961, 1962, 1963, 1964, 1972, 198, 1978 , 2012 (Finalización), 2017 (Finalización), 2023 (Apertura)
* **Kupa e Kolumbisë: 4**
** 1953, 1963, 2011, 2022

## Skuadra aktuale 
*Redaktuar më 24 shtator 2024*

## Referime