Eddie Murphy

**Edward Regan Murphy** (lindi më 3 prill 1961) është një komedian, aktor dhe këngëtar amerikan. I njohur gjerësisht si një nga komedianët më të mëdhenj të të gjitha kohërave, ai ka marrë vlerësime si Golden Globe Award, Grammy Award, dhe Emmy Award si dhe nominime për Academy Award dhe BAFTA Award.

Murphy fitoi famë në shfaqjen e komedisë së Saturday Night Live, për të cilën ai ishte anëtar i rregullt i kastit nga 1980 deri në 1984 dhe shpërtheu si yll filmi në filmat e viteve 1980 *48 Hrs.*, *Trading Places,* dhe *Beverly Hills Cop*. Më pas ai u vendos si një njeri kryesor me rolet kryesore në: *The Golden Child* (1986), *Coming to America* (1988), *Harlem Nights* (1989), *Boomerang* (1992), *The Nutty Professor* (1996), **Dr. Dolittle** (1998), *Bowfinger* (1999), *Daddy Day Care* (2003) dhe *Norbit* (2007). Murphy fitoi Golden Globe për Aktorin më të Mirë Dytësor dhe mori një nominim për Academy Award për Aktorin më të Mirë Dytësor për rolin e tij në *Dreamgirls* (2006).

Murphy ka punuar si aktor zëri, duke përfshirë Mushu në *Mulan* (1998), Thurgood Stubbs në sitcom *The PJs* (1999–2001), dhe Gomari në ekskluzivitetin *Shrek* (2001–tani). Murphy shpesh merr role të shumëfishta në një film të vetëm, si në *Coming to America*, *Nutty Professor*, *Bowfinger* dhe *Norbit*. Ky është menduar si haraç i Murphy për një nga idhujt e tij, Peter Sellers. Pas një vargu filmash të mirëpritur dobët, ai pati një rigjallërim të karrierës me role kryesore në filma si *Dolemite Is My Name* (2019), *Coming 2 America* (2021), *You People*, *Candy Cane Lane* (të dy më 2023) dhe *Beverly Hills Cop: Axel F*.

Në vitin 2015, filmat e tij e bënë atë aktorin e gjashtë me fitimet më të larta në Shtetet e Bashkuara. Si këngëtar, Murphy ka lëshuar tre albume në studio, duke përfshirë*How Could It Be* (1985), *So Happy* (1989), dhe ''Love's Alright* (1993). Ai është gjithashtu i njohur për këngën hit "Party All the Time" nga viti 1985.

## Jeta e hershme
Murphy lindi në Brooklyn, New York City, Nëna e tij, Lillian Murphy (née Laney, më vonë Murphy Lynch), ishte një operator telefonik dhe babai i tij, Charles Edward Murphy (1940–1969), ishte një oficer policie tranziti dhe një aktor dhe komedian amator.

Kur nëna beqare e Murphy u sëmur, tetë vjeçari Murphy dhe vëllai i tij i madh Charlie (1959–2017) jetuan në kujdestari për një vit. Në intervista, Murphy ka thënë se koha e tij në kujdestari ishte me ndikim në zhvillimin e sensit të tij të humorit. Më vonë, ai dhe vëllai i tij u rritën në Roosevelt, New York, nga nëna dhe njerku i tij Vernon Lynch, një përgjegjës në një fabrikë akulloresh.

## Diskografia
**How Could It Be* (1985)
**So Happy* (1989)
**Love's Alright* (1993)

## Filmografia 
**Filmografi e zgjedhur**:

* *48 Hrs.* (1982)
* *Trading Places* (1983)
* *Beverly Hills Cop* (1984)
* ** (1986)
* *Beverly Hills Cop II* (1987)
* *Eddie Murphy: Raw* (1987)
* *Coming to America* (1988)
* *Harlem Nights* (1989)
* *Another 48 Hrs.* (1990)
* *Boomerang* (1992)
* *Beverly Hills Cop III* (1994)
* *Vampire in Brooklyn* (1995)
* ** (1996)
* *Mulan* (1998)
* *Dr. Dolittle* (1998)
* *Bowfinger* (1999)
* *Nutty Professor II: The Klumps* (2000)
* *Shrek* (2001)
* *Dr. Dolittle 2* (2001)
* ** (2002)
* *Daddy Day Care* (2003)
* ** (2003)
* *Shrek 2* (2004)
* *Dreamgirls* (2006)
* *Norbit* (2007)
* *Shrek the Third* (2007)
* *Meet Dave* (2008)
* *Imagine That* (2009)
* *Shrek Forever After* (2010)
* *Tower Heist* (2011)
* **  (2012)
* *Mr. Church* (2016)
* *Dolemite Is My Name* (2019)
* *Coming 2 America* (2021)
* *You People* (2023)
* *Candy Cane Lane* (2023)
* *Beverly Hills Cop: Axel F* (2024)
* *Shrek 5'' (2026)

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
*