Sarah Trimmer

**Sarah Trimmer** ( lindur **Kirby** ; 6 janar 1741 - 15 dhjetor 1810) ishte një shkrimtare dhe kritike angleze e letërsisë britanike për fëmijë të shekullit të 18-të, si dhe një reformatore arsimore. Revista e saj periodike, *The Guardian of Education*, ndihmoi në përcaktimin e zhanrit në zhvillim duke rishikuar seriozisht letërsinë për fëmijë për herë të parë; Ai siguroi gjithashtu historinë e parë të letërsisë për fëmijë, duke krijuar një kanun të pikave të hershme të zhanrit që studiuesit përdorin ende sot. Libri më i njohur për fëmijë i Trimmer, *Fabulous Histories*, frymëzoi histori të shumta kafshësh për fëmijë dhe mbeti në shtyp për më shumë se një shekull.

Trimmer ishte gjithashtu një filantrop aktiv. Ajo themeloi disa shkolla të së dielës dhe shkolla bamirësie në famullinë e saj. Për të çuar më tej këto projekte arsimore, ajo shkroi tekste dhe manuale për gratë e interesuara për të filluar shkollat e tyre. Përpjekjet e Trimmer frymëzuan gra të tjera, si Hannah More, për të krijuar programe të shkollave të së dielës dhe për të shkruar për fëmijët dhe të varfërit.

Punimet e Trimmer i kushtohen ruajtjes së shumë aspekteve të status quo-së sociale dhe politike. Si një anglikane e kishës së lartë, ajo synonte të promovonte Kishën e themeluar të Anglisë dhe t'u mësonte fëmijëve të vegjël dhe të varfërve doktrinat e krishterimit . Shkrimet e saj përshkruan përfitimet e hierarkisë sociale, duke argumentuar se çdo klasë duhet të mbetet në pozicionin e saj të dhënë nga Zoti. Megjithatë, ndërsa mbështeti shumë nga ideologjitë tradicionale politike dhe sociale të kohës së saj, Trimmer vuri në dyshim të tjerët, si ato që rrethonin gjininë dhe familjen.

## Biografia 
Sarah Trimmer u lind më 6 janar 1741 në Ipswich, Angli, nga Joshua Kirby dhe Sarah (Bull); babai i saj ishte një artist i njohur dhe shërbeu si president i Shoqatës së Artistëve të Britanisë së Madhe . Trimmer kishte një vëlla më të vogël, William; ajo ishte me sa duket shkrimtarja më e mirë, sepse ndonjëherë i kompozonte esetë e tij shkollore.  Si një vajzë e re, Trimmer ndoqi shkollën e konviktit të zonjës Justiner në Ipswich, një përvojë që ajo e kujtonte gjithmonë me dashuri.  Në 1755, familja u shpërngul në Londër kur babai i saj, i cili kishte shkruar disa vepra të rëndësishme mbi perspektivën, u bë mësuesi i perspektivës së Princit të Uellsit.  Për shkak të lidhjeve të babait të saj brenda komunitetit artistik, Trimmer ishte në gjendje të takonte piktorët William Hogarth dhe Thomas Gainsborough, si dhe shkrimtarin dhe kritikun legjendar të atëhershëm Samuel Johnson . Ajo i la një përshtypje të favorshme Johnson-it kur prodhoi menjëherë kopjen e saj të xhepit të *Paradise Lost* (1667) të John Milton-it për të ndihmuar në zgjidhjen e një mosmarrëveshjeje midis babait të saj dhe Johnson-it mbi një pasazh të veçantë. Johnson, e kënaqur që ajo e admironte Miltonin aq sa të mbante me vete veprat e tij në çdo kohë, "më pas e ftoi atë në shtëpinë e tij dhe i dhuroi asaj një vëllim të periodikut të tij të famshëm *The Rambler* ".  Në vitin 1759, me nxitjen e ish-nxënësit të tij, Princit të Uellsit (së shpejti George III ), babai i saj u emërua Nëpunës i Punëve në Shtëpinë Mbretërore në Pallatin Kew dhe familja u zhvendos në Kew .  Atje ajo u takua me James Trimmer, me të cilin u martua më 20 shtator 1762 në St Mary, Ealing; pas martesës së tyre, çifti u transferua në Old Brentford . 

Trimmer ishte i afërt me prindërit e saj; pas martesës, ajo ecte për të vizituar babain e saj çdo ditë, e shoqëruar më vonë nga fëmijët e saj më të mëdhenj. Ajo dhe burri i saj kishin gjithsej 12 fëmijë - gjashtë djem dhe gjashtë vajza. Trimmer ishte përgjegjëse për edukimin e fëmijëve të saj dhe ishte kombinimi i detyrave të saj si nënë dhe mësuese që fillimisht ngjalli interesin e saj për arsimin. 

I frymëzuar nga Robert Raikes, Trimmer u bë gjithashtu aktiv në lëvizjen e shkollës së së dielës, duke themeluar shkollën e parë të së dielës për fëmijët e varfër në Old Brentford në 1786. Ajo dhe dy nga ministrat në famullinë e saj, Charles Sturgess dhe Charles Coates, organizuan një mbledhje fondesh dhe krijuan disa shkolla për fëmijët e varfër të lagjes.  Fillimisht, pesëqind djem dhe vajza donin të ndiqnin shkollën e së dielës së Trimmer; në pamundësi për të akomoduar numra të tillë, ajo vendosi të përjashtojë ata nën pesë vjeç dhe kufizoi çdo familje në një nxënës.  Famullia ngriti tre shkolla, secila me rreth tridhjetë nxënës - një për djem më të rritur, një për djem të rinj dhe një për vajza.  Ndërsa disa reformatorë të tjerë arsimorë të periudhës si Mary Wollstonecraft argumentuan për mësimin bashkë-edukues, Trimmer ishte kundër ndryshimeve të tilla pedagogjike; ajo besonte në edukimin e gjinive veç e veç.  Studentët u mësuan të lexonin, me qëllim që t'u mësonin të lexonin Biblën. Studentët u inkurajuan gjithashtu të mbanin pastërtinë - "një dhuratë me një furçë dhe krehër iu dha të gjithë atyre që dëshironin".  Shkollat e Trimmer-it u bënë aq të njohura dhe të admiruara sa Raikes, frymëzuesi fillestar i Trimmer-it, u rekomandoi atyre që kishin nevojë për ndihmë për të organizuar një shkollë të së dielës që t'i drejtoheshin Trimmer-it; edhe mbretëresha Charlotte kërkoi këshillën e Trimerit për themelimin e një shkolle të së dielës në Windsor. 

Pas vizitës së saj te mbretëresha, Trimmer u frymëzua të shkruante *The Œconomy of Charity*, e cila përshkruan se si lexuesit, veçanërisht gratë, mund të krijojnë shkolla të së dielës në komunitetet e tyre.  Megjithatë, libri i saj arriti shumë më tepër se kaq. Ndërsa përkrahësit e shkollave të së dielës si Raikes dhe Trimmer pohuan se shkollat do të ndihmonin në kontrollin e trazirave sociale në rritje të të varfërve, kritikët pohuan se këto shkolla vetëm do të inkurajonin trazirat shoqërore që po përpiqeshin të shuanin.  I nderuari. John Byng, për shembull, lëshoi paralajmërimin e tmerrshëm se "jo vetëm që arsimi 'do t'i mësonte ata të lexonin broshura, libra dhe botime kryengritëse kundër krishterimit'... por do t'i bënte ata të papërshtatshëm për 'punësimin e mundimshëm në të cilin gradat e tyre në shoqëri i kishin destinuar'".  Trimmer ra dakord që hierarkia shoqërore ishte shuguruar në mënyrë hyjnore, por besonte se Shkollat e saj të së Dielës do ta përforconin atë.  Debati për shkollën e së dielës u zhvillua në kisha, në Parlament dhe në shtyp; në botimin e *The Œconomy of Charity*, Trimmer po hynte në këtë debat të fuqishëm. 

Siç ka argumentuar studiuesja Deborah Wills: "[The Œconomy of Charity] është në fakt i informuar nga një nëntekst shumë i politizuar, i cili parashikon, përmbys dhe kundërshton argumentet kundër Shkollës së së Dielës. [Trimmer] përshkruan një program përmes të cilit Shkolla e së Dielës, kur administrohet siç duhet, mund të shërbejë si një mjet i kujdesshëm për institucionalizimin e kujdesit social... Teksti modest dhe i thjeshtë zbulohet kështu si një manifestim i klasës së mesme për përvetësimin e pushtetit shoqëror, politik dhe fetar në emër të mësimit moral”. 

Për shembull, Trimmer pohon se shkollat e së dielës i mësojnë nxënësit e tyre jo thjesht të lexojnë Biblën, por si të nxjerrin përfundimet e duhura teologjike dhe politike prej saj.  Për më tepër, Trimmer argumenton se përgjegjësia për edukimin e të varfërve qëndron vetëm mbi supet e klasës së mesme. Duke eleminuar aristokracinë nga një rol aktiv në programet e saj filantropike, "Trimmer siguron që ata që rregullojnë në të vërtetë kurrikulën e Shkollës së së Dielës janë ata që do të mishërojnë dhe përjetësojnë virtytet borgjeze".  Siç thekson Wills, kjo e dallon atë nga filantropët e tjerë të kohës si Hannah More . 

Trimmer gjithashtu themeloi dhe mbikëqyri shkolla bamirësie në lagjen e saj. Ajo drejtoi nxënësit premtues nga shkollat e saj të së dielës, të cilat mblidheshin vetëm një herë në javë, në këto shkolla bamirëse, të cilat mblidheshin disa herë në javë. Siç shkruante ajo në ditarin e saj, këto shkolla i dukej se "përballonin një perspektivë të lumtur për të shpëtuar shumë fëmijë të varfër nga vesi dhe shthurja".  Ndërsa shkollat e së dielës financoheshin me abonim, domethënë donacione nga njerëzit brenda famullisë, shkollat bamirëse financoheshin kryesisht nga Shoqata për Përhapjen e Dijes së Krishterë (SPCK), e cila kishte financuar shkollat e para bamirëse rreth një shekull më parë.  Trimmer kritikoi mësimin përmendsh që vazhdoi në shkollat tradicionale bamirëse dhe u përpoq të krijonte një metodë katektike më dinamike në shkollat e saj që do t'i stimulonte studentët të bënin pyetje.  Ajo shkroi në ditarin e saj, "dëshira ime e sinqertë është të hartoj një kurs mësimi për Shkollat Bamirëse, me anë të të cilit fëmijët mund të mësojnë në realitet, dhe jo përmendsh, parimet e fesë së krishterë, siç mësohen në Shkrimet".  Trimmer krijoi gjithashtu shkolla të industrisë tek të cilat ajo drejtoi nxënësit e saj më pak premtues. Këto shkolla do t'u mësonin vajzave, për shembull, se si të thurnin dhe tjernin. Fillimisht, Trimmer besonte se shkollat do të kishin një fitim, pasi vajzat do të thurnin dhe thurnin gjatë gjithë ditës; megjithatë, vajzat ishin të pakualifikuara dhe kishin produkte të dobëta që nuk mund të shiteshin. Trimmer e shikoi këtë projekt si një dështim. 

Megjithëse shkollat e së dielës si ato të krijuara nga Trimmer shpesh janë karakterizuar nga studiuesit modernë si një mjet shtypës i përdorur nga klasa e mesme për të imponuar moralin e tyre mbi shtresat e ulëta, Thomas Laqueur ka argumentuar se të varfërit e përqafuan këtë mundësi për të marrë shkrim e këndim dhe shpërfillën shumë nga mësimet morale që u detyroheshin. 

Burri i Trimerit vdiq në vitin 1792; kjo e preku mjaft thellë, siç dëshmohet në ditarin e saj. Në 1800, ajo dhe disa nga vajzat e saj u detyruan të shpërngulen në një shtëpi tjetër në Brentford . 

Ajo vdiq në Brentford më 15 dhjetor 1810 dhe u varros në St Mary's, Ealing.

## Publikime 
**An Easy Introduction to the Knowledge of Nature, and Reading the Holy Scriptures, adapted to the Capacities of Children* (1780)
**Sacred History* (1782–85) (6 volumes)
**The Œconomy of Charity* (1786)
**Fabulous Histories; Designed for the Instruction of Children, Respecting their Treatment of Animals* (1786)
**A Description of a Set of Prints of Scripture History: Contained in a Set of Easy Lessons* (1786)
**A Description of a Set of Prints of Ancient History: Contained in a Set of Easy Lessons. In Two Parts* (1786)
*''The Servant's Friend* (1786)
**The Two Farmers* (1787)
**The Œconomy of Charity* (1787)
**The Sunday-School Catechist, Consisting of Familiar Lectures, with Questions* (1788)
**The Sunday-scholar's Manual* (1788)
**The Family Magazine* (1788–89) (periodical)
**A Comment on Dr. Watts's Divine Songs for Children with Questions* (1789)
**A Description of a Set of Prints of Roman History, Contained in a Set of Easy Lessons* (1789)
**The Ladder of Learning, Step the First* (1789)
**A Description of a Set of Prints Taken from the New Testament, Contained in a Set of Easy Lessons* (1790)
**Easy Lessons for Young Children'' (c.1790) [not on Wills' list]
**Sunday School Dialogues* (1790) (edited by Trimmer)
**A Companion to the Book of Common Prayer* (1791)
**An Explanation of the Office for the Public Baptism of Infants* (1791)
**An Attempt to Familiarize the Catechism of the Church of England* (1791)
**The Little Spelling Book for Young Children* (4th ed., 1791) [not on Wills' list]
**Reflections upon the Education of Children in Charity Schools* (1792)
**A Friendly Remonstrance, concerning the Christian Covenant and the Sabbath Day; Intended for the Good of the Poor* (1792)
**The Ladder of Learning, Step the Second* (1792)
**A Description of a Set of Prints of English History, Contained in a Set of Easy Lessons* (1792)
**An Abridgement of Scripture History; Consisting of Lessons Selected from the Old Testament* (1792)
**A Scriptures Catechism* (1797) (2 parts) [not on Wills' list]
**A Description of a Set of Prints Taken from the Old Testament* (c.1797) [not on Willis' list]
**The Silver Thimble* (1799)
**An Address to Heads of Schools and Families* (1799?)
**The Charity School Spelling Book* (c.1799) (2 parts)
*''The Teacher's Assistant: Consisting of Lectures in the Catechised Form* (1800)
**A Geographical Companion to Mrs. Trimmer's Scripture, Antient, and English Abridged Histories, with Prints* (1802)
**A Help to the Unlearned in the Study of the Holy Scriptures* (1805)
**An Abridgement of the New Testament* (1805?)
**A Comparative View of the New Plan of Education Promulgated by Mr. Joseph Lancaster* (1805)
**The Guardian of Education* (1802–06) (periodical)
**A New Series of Prints, Accompanied by Easy Lessons; Being an Improved Edition of the First Set of Scripture Prints from the Old Testament* (1808)
**A Concise History of England* (1808)
**Instructive Tales: Collected from the Family Magazine* (1810)
**Sermons, for Family Reading* (1811) (posthumous)
**An Essay on Christian Education* (1812) (posthumous)
**Some Account of the Life and Writings of Mrs. Trimmer* (1814) (posthumous)
**A Description of a Set of Prints of the History of France, Contained in a Set of Easy Lessons* (1815) (posthumous)
**A Selection from Mrs. Trimmer's Instructive Tales; The Good Nurse...* (1815) (posthumous)
**Miscellaneous Pieces, Selected from the Family Magazine* (1818) (posthumous)
**Prayers and Meditations Extracted from the Journal of the Late Mrs. Trimmer* (1818) (posthumous)
**A Selection from Mrs. Trimmer's Instructive Tales; The Rural Economists...* (1819) (posthumous)

## Shih edhe 
* Letërsia për fëmijë

## Literatura 
*Avery, Gillian. *Childhood's Pattern: A study of the heroes and heroines of children's fiction 1770–1950*. London: Hodder and Stoughton, 1975. .
*Balfour, Clara Lucas. "Mrs. Trimmer." *Working Women of the Last Half Century: The Lesson of their Lives*. London: W. and F. G. Cash, 1856.
*Cosslett, Tess. "Fabulous Histories and Papillonades." *Talking Animals in British Children's Fiction, 1786–1914*. Burlington, VT: Ashgate, 2006. .
*Cutt, Margaret Nancy. *Ministering Angels: A Study of Nineteenth-century Evangelical Writing for Children*. Wormley: Five Owls Press, 1979.
*Darton, F. J. Harvey. *Children's Books in England: Five Centuries of Social Life''. 3rd ed. Revised by Brian Alderson. Cambridge: Cambridge University Press, 1982. .
*Ferguson, Moira. "Sarah Trimmer's Warring Worlds." *Animal Advocacy and Englishwomen, 1780–1900: Patriots, Nation, and Empire*. Ann Arbor: University of Michigan Press, 1998. .
*Fyfe, Aileen. "Reading Children's Books in Late Eighteenth-Century Dissenting Families." *The Historical Journal* 43.2 (2000): 453–473.
*Grenby, M.O. "'A Conservative Woman Doing Radical Things': Sarah Trimmer and *The Guardian of Education*." *Culturing the Child, 1690–1914*. Ed. Donelle Ruwe. Lanham, MD: Scarecrow Press, 2005. .
*Grenby, Matthew. "Introduction." *The Guardian of Education*. Bristol: Thoemmes Press, 2002. .
*Heath, Pauline. "Mrs Trimmer's Plan of Appropriate Instruction: a revisionist view of her textbooks." *History of Education* 32.4 (2003): 385–400.
*Heath, Pauline. *The Works of Mrs. Trimmer*. LAP Lambert Academic Publishing, 2010. .
*Immel, Andrea. ''Revolutionary Reviewing: Sarah Trimmer's Guardian of Education and the Cultural Political of Juvenile Literature. An Index to The Guardian*. Los Angeles: Dept. of Special Collections, UCLA, 1990. .
*Jackson, Mary V. *Engines of Instruction, Mischief, and Magic: Children's Literature in England from Its Beginnings to 1839''. Lincoln: University of Nebraska Press, 1989. .
*Keutsch, Wilfried. "Teaching the Poor: Sarah Trimmer, God's Own Handmaiden." *Bulletin of the John Rylands University Library of Manchester* 76.3 (1994): 43–57.
*Laqueur, Thomas Walter. *Religion and Respectability: Sunday Schools and Working Class Culture, 1780–1850*. New Haven: Yale University Press, 1976. .
*O'Malley, Andrew. ''The Making of the Modern Child: Children's Literature in the Late Eighteenth Century*. Routledge, 2003. ISBN 9780415514682.
*Pickering, Jr., Samuel F. *John Locke and Children's Books in Eighteenth-Century England*. Knoxville: The University of Tennessee Press, 1981. .
*Rodgers, Betsy. "Schools of Industry: Mrs. Trimmer." *Cloak of Charity: Studies in Eighteenth-Century Philanthropy*. London: Methuen and Co., 1949. 
*Rowe, Karen E. "Virtue in the Guise of Vice: The Making and Unmaking of Morality from Fairy Tale Fantasy." *Culturing the Child, 1690–1914: Essays in Memory of Mitzi Myers''. Ed. Donelle Ruwe. Lanham, MD: The Children's Literature Association and the Scarecrow Press, Inc., 2005. .
*Ruwe, Donelle. "Guarding the British Bible from Rousseau: Sarah Trimmer, William Godwin, and the Pedagogical Periodical." ''Children's Literature* 29 (2001): 1–17.
*Schnorrenberg, Barbara Brandon. "Sarah Trimmer."  *Oxford Dictionary of National Biography*. Retrieved on 21 February 2007. (by subscription only)
*Summerfield, Geoffrey. *Fantasy and Reason: Children's Literature in the Eighteenth Century*. Athens: The University of Georgia Press, 1984. .
*Trimmer, Sarah. *The Guardian of Education*. Bristol: Thoemmes Press, 2002. .
*Trimmer, Sarah. *Some Account of the Life and Writings of Mrs. Trimmer*. [Ed. Henry Scott Trimmer.] 3rd ed. London: C. & J. Rivington, 1825. Retrieved on 19 April 2007.
*Tucker, Nicholas. "Fairy Tales and Their Early Opponents: In Defence of Mrs Trimmer." *Opening the Nursery Door: Reading, Writing and Childhood, 1600–1900*. Eds. Mary Hilton, Morag Styles and Victor Watson. London: Routledge, 1997. .
*Wills, Deborah. "Sarah Trimmer." *Dictionary of Literary Biography''. Vol. 158: 340–348.
*Wills, Deborah. "Sarah Trimmer's *Œconomy of Charity*: Politics and Morality in the Sunday School State." *Lumen* 12 (1993): 157–66.
*Yarde, D.M. *The Life and Works of Sarah Trimmer, a Lady of Brentford*. Middlesex: The Hounslow District Historical Society, 1972. A 1971 printing has the .
*Yarde, D.M. *Sarah Trimmer of Brentford and Her Children with Some of Her Early Writings, 1780–1786*. Middlesex: Hounslow and District Historical Society, 1990. 

## Referime