Lari gjeorgjian

**Lari** është monedha e Gjeorgjisë . Ndahet në 100 tetri. Emri *lari* është një fjalë e vjetër gjeorgjiane që tregon një thesar, pronë, ndërsa *tetri* është një term i vjetër monetar gjeorgjian (që do të thotë 'i bardhë') i përdorur në Kolkidin e lashtë nga shekulli i 6 para Krishtit. Monedhat e mëparshme gjeorgjiane përfshijnë manetin,abazi,dhe kuponi.

## Kuponi 
Gjeorgjia zëvendësoi rublën sovjetike më 5 prill 1993,me kuponi në par.Kjo monedhë përbëhej vetëm nga kartëmonedha,nuk kishte nënndarje dhe vuante nga hiperinflacioni.Kartëmonedhat u lëshuan në prerje midis 1 dhe 1 milion kuponi,duke përfshirë 3, 3,000, 30,000 dhe 150,000 kuponi disi të pazakontë.
Skeda:10_000_купонов_лари._1._1993.jpg|alt=10 000 kuponi, 1993 (1st issue)|10&nbsp;000 kuponi, 1993 (botimi i parë)
Skeda:100_купонов_лари._2._1993.jpg|alt=100 kuponi, 1993 (2nd issue)|100 kuponi,1993 (botimi i dytë)
Skeda:100_000_купонов_лари._3._1993.jpg|alt=100 000 kuponi, 1993 (3rd issue)|100&nbsp;000 kuponi, 1993 (botimi i 3-të)
Skeda:20_000_купонов_лари._4._1993.jpg|alt=20 000 kuponi, 1994 (4th issue)|20&nbsp;000 kuponi, 1994 (botimi 4)
Skeda:1_000_000_купонов_лари._5._1994.jpg|1&nbsp;000&nbsp;000 kuponi, 1994

## Lari 
Më 2 tetor 1995,qeveria e Eduard Shevardnadze zëvendësoi monedhën e përkohshme të kuponit me Lari,në një normë prej një milion në një.Që atëherë,ajo ka mbetur mjaft e qëndrueshme.

### Shenja Lari 
parapamje|250x250px| Shenja e monedhës Lari Gjeorgjiane, e prezantuar më 8 korrik 2014.
NBG shpalli konkursin e shenjave Lari në dhjetor 2013. Komisioni i përkohshëm përbëhej nga përfaqësues të NBG-së,Komitetit të Buxhetit dhe Financave të Parlamentit të Gjeorgjisë,Këshillit Shtetëror të Heraldikës,Ministrisë së Kulturës dhe Mbrojtjes së Monumenteve të Gjeorgjisë dhe Ministrisë së Arsimit dhe Shkencës së Gjeorgjisë.

Më 8 korrik 2014,Giorgi Kadagidze, Guvernator i Bankës Kombëtare të Gjeorgjisë (NBG),zbuloi propozimin fitues për shenjën e monedhës kombëtare për publikun.Autori i shenjës fituese ishte artisti-qeramisti profesionist,Malkhaz Shvelidze.

Në zgjedhjen e shenjës fituese,komisioni u dha përparësi mostrave të bazuara në karakterin gjeorgjian Mkhedruli dhe vuri në dukje kriteret e mëposhtme:konceptim, dizajn, përputhje me alfabetin gjeorgjian,ekzistenca e elementeve që shënojnë monedhën,lehtësia e ndërtimit dhe respektimi. të kërkesave dhe rekomandimeve të përcaktuara nga rregullat e konkurrencës.

Shenja Lari bazohet në një shkronjë të harkuar ლ (Lasi) të shkrimit gjeorgjian.Është praktikë e zakonshme ndërkombëtare që një shenjë e monedhës të përbëhet nga një shkronjë,e kryqëzuar nga një ose dy vija paralele.Dy vija paralele që kalojnë shkronjën Lasi janë përbërësit bazë të shenjës Lari.E ashtuquajtura "këmbë" e shkronjës,e përfaqësuar nga një vijë horizontale,është një atribut i domosdoshëm i shenjës,duke shtuar qëndrueshmëri monumentale në harkun e sipërm dinamik.Forma e letrës është transformuar për të thjeshtuar perceptimin dhe zbatimin e saj si një shenjë Lari.

Më 18 korrik 2014,Giorgi Melashvili,drejtor ekzekutiv i Bankës Kombëtare të Gjeorgjisë,i dërgoi një letër kërkesë Konsorciumit Unicode për të regjistruar simbolin në bllokun e simboleve të monedhës të Standardit Unicode si

: ₾ `U+20BE GEORGIAN LARI SIGN` 

Më 17 qershor 2015,Konsorciumi Unicode lëshoi Unicode V8.0,i cili përfshin shenjën Lari si

: U+20BE ₾ LARI SIGN

### Monedha 
Monedhat emetohen në prerje 5,10,20 dhe 50 tetri, si dhe 1 dhe 2 lari.

Më 5 tetor 2018, Banka Kombëtare e Gjeorgjisë shpall një dekret për ndërpresimin e qarkullimit të monedhave 1 dhe 2 Tetri,në fillim të vitit 2021. Këto monedha do të humbasin statusin e tyre të kursit ligjor, duke u bërë të papërshpesishme për pagesat.Monedhat 1 dhe 2 Tetri mund të shkëmbehen në Bankën Kombëtare të Gjeorgjisë dhe bankat tregtare në Gjeorgji brenda një viti nga 1 janari 2021, dhe pas këtij termini, vetëm në Bankën Kombëtare të Gjeorgjisë nga 1 janari 2022.Sipas rregulloreve të reja për pagesat me para të gatshme, prezantuar nga Banka Kombëtare e Gjeorgjisë më 1 janar 2019, monedhat 1 dhe 2 Tetri janë rrumbullakosur në 0, kurse monedhat 3, 4, 6 dhe 7 Tetri janë rrumbullakosur në 5.

Më 12 nëntor 2015, Banka Kombëtare e Gjeorgjisë botoi një deklaratë, ku u shpall se, nga data 1 janari 2018, monedha e vjetër 50 Tetri, emetuar që nga viti 1995, do të tërhiqej nga qarkullimi dhe do të humbnin statusin e tyre të kursit ligjor.Kjo monedhë, e lëvizshme për mbi një qindvjeçar, mund të këmbyeshme në Bankën Kombëtare të Gjeorgjisë dhe bankat tregtare të Gjeorgjisë brenda një viti nga 1 janari 2018. Pas këtij termini, vetëm në Bankën Kombëtare të Gjeorgjisë, nga 1 janari 2019.

### Kartëmonedhat 
#### Seritë 2016–2019 (aktual). 
Më 2016-2019, Banka Kombëtare e Gjeorgjisë lançoi një seri të re kartëmonedhesh, duke përfshirë pesë valuta të reja: 5 ₾, 10 ₾, 20 ₾, 50 ₾ dhe 100 ₾. Kjo seri e re e kartëmonedhesh përbën një grup të plotë dhe është prodhuar nga Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych (Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych), një kompani polake që specializohet në prodhimin e papelit të valorit.
      

#### Çështjet e mëparshme 
Banka Kombëtare e Gjeorgjisë njoftoi se kartëmonedhat 1,2,5,10,20,50 dhe 100 lari të emetuara midis viteve 1995 dhe 1999 nuk do të jenë më mjete ligjore më 1 janar 2022.Këto monedha mund të shkëmbehen vetëm në Bankën Kombëtare të Gjeorgjisë nga 1 janari 2022. 
   

 
   

## Shiko gjithashtu 
* Ekonomia e Gjeorgjisë (vend)
* Larizimi

## Referime 
National Bank of Georgia
https://web.archive.org/web/20190520173009/https://www.nbg.gov.ge/index.php?m=340&newsid=2485&lng=eng
https://matsne.gov.ge/document/view/3034236?publication=0 

## Linqe te jashtme 
* Paratë gjeorgjiane,Banka Kombëtare e Gjeorgjisë
* Kartëmonedhat e Gjeorgjisë: Katalogu i Larit Gjeorgjian 
* Coins of Georgia at CISCoins.net
* Kartëmonedhat e Gjeorgjisë