Tahir Dizdari

**Tahir Nasuf Dizdari **(Shkodër, 15 nëntor 1900 - Tiranë, 9 maj 1972) ka qenë nëpunës i shtetit shqiptar, hulumtues i gjuhës, folklorit, etimologjisë dhe leksikografisë së shqipes. Ka shkruar po ashtu pjesë publicistike, kryesisht satirike.  Për kontributin e tij në shkencat albanologjike është nderuar pas vdekjes me Urdhrin "Naim Frashëri" të klasit të parë më 1995.

## Biografia 
Leu në gjirin e një familjeje qytetare, i biri i Nasuf Dizdarit. Familja e tij e gjurmonte prejardhjen e vet nga një ushtarak prej Izniku, sot në Turqi. Pas arsimit fillor vazhdoi Ruzhdijen, por studimet u ndërprenë, sepse shkolla u mbyll më 1912 për shkaqe lufte.

Punoi në administratë, iu kushtua krijimit dhe funksionimit të administratës së re shqiptare, më 1929 botohet “Ligja e katundarive dhe e komunave”, ku luajti një rol kryesor në përpilimin e saj, një vepër që, duke bërë fjalë mbi formimin, organizimin dhe funksionimin e organeve lokale, hedh bazat e strukturave administrative të qëndrueshme e moderne. Më vonë, më 1935 boton broshurën “Udhëhjekës për konferenca”. Më 1930 qe dalluar për organizimin e regjistrimit të popullatës. Për këtë mori një përgëzim të veçantë: “Duke iu transmetue mesazhin e N. M. Tij Mbreti, ju përgëzoj për gjithë aktivitetin e ndihmën që treguat në veprën e kryeme për regjistrimin e përgjithshëm të popullsisë”.

Po kështu në revistën *Ekonomia Kombëtare* lexojmë se Ministria e Ekonomisë Kombëtare e përgëzoi Dizdarin nënprefekti i Fierit për organizim garash hipizmi me rastin e 25-vjetorit të Pavarësisë.

Në buletinin USHT (seria shkencore-shoqërore) e viteve 1960 dhe më vonë në Buletinin “Studime filologjike” (vitet 1964-1966) fillon botimi i një pjese të fjalorit të ardhshëm. Merr pjesë aktive dhe diskuton në të tri konferencat e studimeve albanologjike, që u zhvilluan në Tiranë në vitet 1962, 1968 dhe 1969.

Instituti i Gjuhësisë, duke i parë më së fundi aftësitë e Dizdarit, veçanërisht vlerën e fjalorit, i kapërceu rezervat në biografi dhe vendosi ta angazhojë në punë si bashkëpunëtor i vjetër shkencor në sektorin e leksikologjisë, duke filluar nga viti 1965 dhe deri më 9 maj 1972, kur ndërroi jetë.

Prof. J.Nemeth i Akademisë Hungareze të Shkencave e vlerëson veprën e Dizdarit, si një material jashtëzakonisht të pasur dhe me vlerë. Njëkohësisht shprehet, se në asnjërën prej gjuhëve të gadishullit të Ballkanit, nuk janë mbledhur elementët turk, në mënyrë kaq të përsosur.

## Vepra dhe mirënjohje 
Qysh u ri u dha me zell pas mbledhjes së folklorit, dashurinë për të cilin e kishte të ushqyer nga i ati, dhe ndër të tjera përmes folklorit studjoi ndër të tjera edhe fondin oriental të gjuhës shqipe. Gjatë vitit 1944 boton në gazetën *Bashkimi i kombit* rubrikën “Pyes vetveten”, rubrikë që vazhdon në gazetën *Bashkimi* në vitet 1945-1946 me pseudonimin *Hijekakeqi*. Gjatë vitit 1944, po në gazetën *Bashkimi i kombit* ushqen me material rubrikën gjuhësore “Fjalë iranishte në gjuhën shqipe” me pseudonimin *Bishtiqindija*. Boton studimet toponomastike “Kraja” në gazetën *Bashkimi i kombit* dhe të “Katër Balët” në revistën *Bota e re*. Po kështu, gjatë vitit 1944 botoi artikujt me karakter satirik, “Bishtmbledhësit e cingareve” dhe “Me këta miq që janë sot” te *Bashkimi i kombit*. Pat vazhduar të shkruajë artikuj të ndryshëm në shtypin periodik, si në revistat *Kultura islame*, *Bleta*, etj.

Mbledhjes së orientalizmave ia filloi që më 1926, dhe kishte konsulent Myfid Libohovën, Jonuz Tafilin dhe Eqrem Çabejn. Puna e tij e madhe dhe voluminoze 30-vjeçare (1941-1971) përfundoi me përpilimin e veprës madhore *Orientalizmat në gjuhën shqipe*, të cilën në dorëshkrim e depozitoi pranë Institutit të Gjuhësisë. Pak kohë para se të vdiste, dorëzoi në atë institucion dorëshkrimin e punimit tjetër të gjatë në leksikografi me titull “Fjalë të pambledhura nga fjalorët e deritanishëm”.

Pak ditë pas vdekjes nga Instituti francez me prestigj “Colege de France” i erdhi ftesa për të marrë pjesë në Kongresin e XXIX Ndërkombëtar të Orientalistëve, që do të mbahej në Paris më 1973.

Me propozimin e Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, në shenjë mirënjohje e nderimi, në vitin 1995, Presidenti i Republikës z. Sali Berisha e dekoroi në pragun e Ditës së Flamurit me urdhrin “Naim Frashëri” të kl. I-rë me motivacionin: “Për kontributin e shquar në zhvillimin e shkencave albanologjike”.

## Referime