Lista e monarkëve të Holandës

Kjo është një **listë e monarkëve të Holandës** (holandisht: ). Për zgjerim praktik, lista përfshin edhe stadtholderët e Derës së Oranzh-Nasaut që nga viti 1556. Megjithatë, ata votoheshin në post dhe ishin shërbyes civilë dhe gjeneralë të provincave gjysmë-të pavarura të Republikës Holandeze dhe nuk mund të shihen si monarkë. Nga Uilliami IV ata qenë paraardhësit e drejtpërdrejtë meshkuj të monarkëve të mëvonshëm, kur u vendos monarkia në vitin 1813 (në fillim si principatë sovrane, por në vitin 1815 si mbretëri).

## Republika Holandeze (1581–1795)
Origjina e monarkisë holandeze mund të gjurmohet që nga caktimi i Uilliamit të I, princi i Oranzhit si stadtholder i Hollandës, Zelandës dhe Utrehtit në vitin 1559 nga Filipi II i Spanjës. Megjithatë, ai u hoq nga posti dhe u bë prijësi i Revoltës Holandeze. Si rrjedhojë, shtetet e përgjithshme (parlamenti i përgjithshëm i Holandës) e caktuan si stadtholder të të dyjaa provincave rrebele, Hollandës dhe Zelandës në vitin 1572. Gjatë Revoltës Holandeze, shumica e Provincave të Holandës shpallën pavarësinë e tyre me Aktin e Betimit, të nënshkruar më 26 korrik 1581 në Hagë në përputhje me vendimin e marrë nga shtetet e përgjithshme. Funksioni përfaqësues i stadtholderit u bë i vjetëruar në Holandën veriore të rrebeluar – duke qenë shfuqizuar vetë zotërit feudalë – por posti gjithësesi vijoi në këto provinca, që tani u bashkuan në Republikën e Shtatë Provincave të Bashkuara Holandeze. Të gjithë stadtholderët pas Uilliamit të I u zgjodhën nga pasardhësit e tij ose pasardhësit e vëllait të tij, që ishin gjithashtu pasardhës të mbesës së tij, konteshës Albertina Agnesa e Nasau-Oranzhit.

Në vitin 1795 Republika u përmbys nga Republika Franceze dhe u zëvendësua me Republikën Batave. Në vitin 1806, Napoleoni e shfuqizoi republikën e re dhe bëri vëllain e tij Mbret të Hollandës. Megjithatë, në vitin 1810, Napoleoni do ta pushtonte Holandën duke e përfshirë në Perandorinë Franceze. Në vitin 1813, forcat aleate i dëbuan francezët. Holandezët thirrën Uilliam Frederikun, birin e stadtholderit të fundit, për të kryesuar qeverinë e re. Ai u shpall "princ sovran". Në vitin 1815, ai e ngriti rangun e Holandës në statusin e mbretërisë dhe e shpalli veten Mbreti Uilliami I. Mbretëria u zmadhua me Holndat Jugore, tani Belgjika dhe Luksemburgu.

### Stadtholderati nën Derën e Oranzh-Nasaut
Kur Uilliami III vdiq pa fëmijë, pasimi patrilinear i Oranzh-Nasaut u shua. Në dallim me provincat e tjera të Republikës Holandeze, Frieslandi, Groningeni dhe Drenthe i kishin zgjedhur stadtholderët më së shumti nga Dera e Nasaut, që fillon me Johanin VI, vëllai i Uilliamin e Oranzhit dhe përfshin edhe një pasim matrilinear, me Derën Oranzh-Nasau.

### Stadtholderati nën Derën e Nasaut
## Mbretëria Napoleonike e Holandës (1806–1810)
## Principata sovrane e Holandës së Bashkuar (1813–1815)
## Mbretëria e Holandës (1815–Tani)
## Shiko edhe
* Mbretëria e Holandës
* Mbretëria e Bashkuar e Holandës
* Lista e stadtholderve në Vendet e Ulta
* Holanda Napoleonike
* Republika Batave
* Historia e Holandës (1900-Tani)
* Holanda
* Willem-Alexander i Holandës
* Beatriks e Hollandës
* Republika e Provincave të Bashkuara Holandeze
* Epoka e Artë Holandeze
* Lista e piktorëve të hershëm holandikë
* Perandoria Koloniale Holandeze
* Lufta Tetëdhjetë Vjeçare
* Historia e Holandës
* Antilet Holandeze
* Lista e mbretërve frankë
* Lista e sunduesve të Saksonisë

## Shpjegime
## Referenca