Këshilli i Pesë Pleqve

**Këshilli i Pesë Pleqve** (Japonisht:  五大老 *Go-Tairō*) ishte një grup prej pesë feudalëve të fuqishëm (大名 *Daimyō*) i formuar në vitin 1598 nga Toyotomi Hideyoshi, pak para vdekjes së tij në të njëjtin vit. Ndërsa Hideyoshi ishte në shtratin e tij të vdekjes, djali i tij, Toyotomi Hideyori, ishte ende vetëm 5 vjeç dhe si i tillë Hideyoshi duhej të krijonte këshillin në mënyrë që të sigurohej se trashëgimtari i tij do të ishte në gjendje ta pasonte atë. Ata gjithashtu vepruan si këshilltarë për Pesë Komisionerët (Japonezisht: 五 奉行 *Go-Bugyō*), i cili ishte krijuar gjithashtu nga Hideyoshi për të qeverisur Kyoto dhe zonat përreth.

## Krijimi
Hideyoshi ishte duke ndryshuar ngadalë në sjellje pasi pushtimet e Koresë (në përpjekje për të pushtuar Korenë dhe Kinën) po dështonin. Vetë Hideyoshi nuk ishte bashkuar me Fushatat Koreane dhe kishte caktuar vasalë në komandën e tij për të udhëhequr fushatën. Ai dërgoi forcën e tij të fundit prej 140,000 në Kore në vitin 1597, por përpjekjet ishin të pafrytshme.

Ekzekutimi i Hideyoshi i anëtarëve të familjes ishte gjithashtu një nga arsyet e marrjes në dyshim të mendjes së tij shëndetësore gjatë kësaj periudhe. Para lindjes së djalit të tij Hideyori, ai kishte adoptuar nipin e tij, Toyotomi Hidetsugu, për të qenë trashëgimtari i tij më 1591 sepse Hidetsugu kishte ndihmuar Hideyoshi në fushatat e tij. Pasi lindi Hideyori, ai urdhëroi Toyotomi Hidetsugu të bënte vetëvrasje rituale në malin Kōya, kjo duke bërë që trashëgimtari i vetëm i mundshëm i Hideyoshi të ishte djali i tij i mitur Hideyori. Njerëzit më të afërt me Hidetsugu, siç janë familja e tij dhe mbajtësit, u vranë gjithashtu.

Në vitin 1595 Toyotomi Hideyoshi zyrtarisht njoftoi pesë ligje dhe ordinanca (japonisht: 御 定 五 ヶ 条 *Onkite Gokajō*) për të ruajtur stabilitetin e regjimit dhe për të kapërcyer ngatërresën e politikës pas heqjes së Hidetsugu.

Në "ditën e pesëmbëdhjetë të muajit të shtatë", daimyō i moshuar nën rregull u mblodh në rezidencën e Maeda Toshiie në Fushimi për të rinovuar zotimin e tyre për besnikëri ndaj Hideyori. Në "ditën e pestë të muajit të tetë", Hideyoshi lëshoi një urdhër për Pleqtë duke thënë se fëmijët e gjeneralëve të ndryshëm do të shkojnë në Kalanë e Osakës, pasi Hideyori është zhvendosur atje.

Shëndeti i Hideyoshi filloi të degjenerohet pasi u sëmur në gjysmën e mëvonshme të vitit 1598.

Edhe para krijimit të këshillit, Hideyoshi i trajtoi pesë të tjerët ndryshe nga *daimyō* e tjerë. Një nga arsyet ishte mungesa e një *Toritsugi* (japonisht: 取 次). *Toritsugi* veproi si ndërmjetës që shkonin në mes të *daimyō* për të ndihmuar në komunikimin e urdhrave. Kjo i lejoi secilit *daimyō* të bisedonte drejtpërdrejt me Hideyoshi, dhe gjithashtu do të thoshte që Hideyoshi nuk do të ndërhynte në biznesin e *daimyō* për të qeverisur fushën e vet. Për klanin Shimazu, Ishida Mitsunari u emërua si *toritsugi*, që do të thoshte gjithashtu se Mitsunari dhe / ose Toyotomi kishin fuqi të ndërhynin në fushën e Shimazu. Hideyoshi priste që *daimyō* nën kontrollin e tij të qeveriste tokat e tyre dhe të shërbente shërbime ushtarake.

## Prejardhja e emrit "Go-Tairō"
Njerëzit i thërrisnin ata me emra të ndryshëm, varësisht nga marrëdhëniet e tyre me pesë pleqtë dhe pesë komisionerët, por nuk ka asnjë dokument që jep prova që Pesë Pleqtë në fakt quheshin si *Go-Tairō*. Fjala Tairō (japonisht: 大老) ishte emri i pozicionit më të lartë që ishte përkohësisht një pozitë më e lartë se Rōjū (japonisht: 老 中), nën shogunatin Tokugawa. Besohet se Pesë Pleqtë u referuan si Go-Tairō pasi u krijua titulli i Tairō në periudën Edo.

## Pesë Pleqtë

File:Tokugawa Ieyasu2 full.JPG|Tokugawa Ieyasu
File:Ukita Hideie.jpg|Ukita Hideie
File:Maeda Toshiie.jpg|Maeda Toshiie
File:Uesugi Kagekatsu.jpg|Uesugi Kagekatsu
File:Mohri Terumoto.jpg|Mōri Terumoto
File:Kobayakawa Takakage (Beisanji Mihara).jpg|Kobayakawa Takakage

Për shkak të vdekjes së Kobayakawa në vitin 1597, ai shpesh përjashtohet nga lista e Pesë Pleqve ose përmendet si Plaku i 6-të. Pas vdekjes së tij, nipi i tij Mōri Terumoto, zuri vendin e tij në këshillin e Pesë Pleqve.

## Ekuilibri i fuqisë mes këshillit
Ekuilibri i fuqisë midis këshillit varej nga pozicioni që secili anëtar kishte dhe sasia e *koku* që ata mbanin. Ieyasu kishte të drejtë me pozitën e ministrit të brendshëm (japonisht: 内 大臣 *Naidaijin*) në muajin e pestë të vitit 1596. Maeda po vepronte si këshilltar i rangut të parë (japonisht: 大 納 言 *Dainagon*) dhe tre të tjerët ishin këshilltarë të rangut të dytë (japonisht: 中 納 言 *Chūnagon*). Ieyasu ishte në pozicionin më të lartë në mesin e anëtarëve dhe pronësia e tij për një sasi të madhe *koku* i lejoi atij të siguronte pozicionin e tij ndër Pleqtë e tjerë. Në përgjithësi, 10,000 *koku* besohej të ishte ekuivalent me të paturit 250 ushtarë në kontrollin e dikujt, kështu që sasia e *koku* nuk përfaqësonte vetëm të ardhurat që ka secila *daimyō*, por tregojnë se sa fuqi ushtarake ata mbajtën. Vetë Hideyoshi zotëronte afërsisht 2,000,000 *koku*, i cili nuk përfshin tokat e mbajtura nga vasalët e tij më të besuar. Ieyasu njihej gjithashtu si një komandant i fuqishëm ushtarak dhe frika e Hideyoshi nga Ieyasu dhe trazirat në favor të Ieyasu gjithashtu e shtyu atë të emëronte Ieyasu si anëtar të Këshillit të Pesë Pleqve.

## Referime