Pierre Gaveaux

[djathtas|parapamje|Pierre GaveauxPortret nga [Edme Quenedey des Ricets|Edme Quenedey pas një fizionotrase (1821).]]
**Pierre Gaveaux** (9 tetor 1761 - 5 shkurt 1825) ishte një tenor dhe kompozitor operistik francez, i shquar për krijimin e rolit të Jason në *Medeun* e Cherubini dhe për kompozimin e *Léonore, ou L’amour conjugal*, versioni i parë operat i historisë që më vonë gjeti famë si *Fidelio*.

## Jeta e hershme 
Gaveaux lindi në Béziers dhe këndoi në korin e katedrales që nga mosha shtatë vjeç. Megjithëse kishte ndërmend të hynte në priftëri, ai gjithashtu mori mësime në kompozim. Ai më pas u bë tenori i parë në Bazilikën e Shën Seurinit në Bordo, duke studiuar me Franz Beck, dhe më pas vendosi të ndiqte një karrierë në muzikë, duke u bërë dirigjent në Grand Théâtre de Bordeaux si dhe duke vazhduar të këndonte.

## Karriera si këngëtar 
Pas një periudhe në Montpellier, ai u transferua në Paris, ku, më 26 janar 1789, mori pjesë në një shfaqje të *Le Avventure Amorose* të Giacomo Tritto, e cila shënoi përurimin e kompanisë Théâtre de Monsieur në Salle des Machines në Tuileries Pallati.

Më pas ai interpretoi me kompaninë në opera të tilla si ''L'Infante de Zamora e* Paisiello (në 1789), dhe më 18 korrik 1791 ai këndoi rolin e Floresky në premierën e *Lodoïska të* Cherubini. Kur ndërmarrja u transferua në Théâtre Feydeau, ai u përfshi në një "marrëzi në vargje" të quajtur *Le club des bonnes gens, e* cila u ndalua nga censura për të qenë jopatriotike.

Ai ishte aktiv gjatë periudhës revolucionare, duke kompozuar në 1792 një himn për Qenien Supreme. Më 19 janar 1795, kënga e tij e famshme anti- Jakobinë *Le Réveil du peuple* (*Zgjimi i Popullit*), me fjalë të Jean-Marie Souriguière de Saint-Marc, u interpretua për herë të parë. Pavarësisht nga ndalimi i këngës më 8 janar 1796 nga Directoire, ai vazhdoi karrierën e tij në opera, duke u shfaqur në *Les visitandines të* François Devienne dhe duke krijuar rolin e Jason në *Medeun* e Cherubini më 13 mars 1797.

## Opera 
Opera e parë e Gaveaux, *L'amour filial* (1792), ishte një sukses në Paris dhe u shfaq në të gjithë Evropën: Bruksel, Këln dhe Roterdam në 1795, Bern dhe Moskë në 1809, Berlin dhe Hamburg (në një përkthim gjerman) në 1796.

Opera e tij më e famshme, *Léonore, ou L’amour conjugal*, u prezantua më 1798, me vetë Gaveaux në rolin e Florestanit dhe Julie-Angélique Scio si Léonore. Ajo është i njohur mirë sot sepse libret (nga Jean-Nicolas Bouilly) ka shërbyer si bazë për operën e vetme nga Beethoven, *Fidelio*.

Opera të tjera nga Gaveaux që ishin të njohura në kohën e tyre përfshijnë *Sophie et Moncars*, *Le bouffe et le tailleur* dhe *Monsieur Des Chalumeaux*, dhe në 1808 ai kompozoi *L'échelle de soie* në një përkthim të libretos që Giuseppe Maria Foppa kishte shkruar për *La scala di seta* nga Rossini.

### Lista kronologjike e operave 
* *L'amour filial*, 1792
* *Le paria ou La chaumière indienne*, 1792
* *Les deux ermites*, 1793
* *La partie carrée*, 1793
* *La famille indigente*, 1794
* *Sophronime ou La reconnaissance*, 1795
* *Delmon et Nadine*, 1795
* *La gasconnade*, 1795
* *Le petit matelot ou Le mariage impromptu*, 1796
* *Lise et Colin ou La surveillance inutile*, 1796
* *Tout par hasard* , 1796
* *Céliane*, 1796
* *Le mannequin vivant ou Le mari de bois*, 1796
* *Le traité nul*, 1797
* *Sophie et Moncars ou L'intrigue portugaise*, 1797
* *Léonore, ou L’amour conjugal*, 1798
* *Le diable couleur de rose ou Le bonhomme misère*, 1798
* *Les noms supposés* ou *Les deux jockeys*, 1798
* *Le locataire*, 1800
* *Le trompeur trompé*, 1800
* *Ovinska ou Les exilés de Sibérie*, 1801
* *Le retour inattendu*, 1802
* *Un quart d'heure de silence*, 1804
* *Le bouffe et le tailleur*, 1804
* *Avis aux femmes ou Le mari colère*, 1804
* *Trop tôt ou Le projet manqué*, 1804
* *Le mariage inattendu*, 1804
* *Le diable en vacances ou La suite du diable couleur de rose*, 1805
* *L'amour à Cythère*, 1805
* *Monsieur Des Chalumeaux*, 1806
* *L'échelle de soie*, 1808
* *La rose blanche et la rose rouge*, 1809
* *L'enfant prodigue*, 1811
* *Pygmalion*, 1816
* *Une nuit au bois ou Le muet de circonstance*, 1818

## Jeta e mëvonshme 
Gaveaux vazhdoi të këndonte deri në 1812, megjithëse pasi kompania e Théâtre Feydeau u bashkua me atë të Théâtre Favart në 1801, zëri i tij ishte në rënie dhe ai interpretoi vetëm role dytësore. Në 1819 ai hyri në azil në Charenton në periferi të Parisit, ku vdiq. Gruaja e tij, ilmilie Gavaudan (gjithashtu një këngëtare), vdiq në 1840.

## Referime 
* Fétis, François-Joseph (1862). *Biographie universelle des musiciens et bibliographie générale de la musique*, edition 2, vëll. 3, fq.&nbsp;428–429. Parisi: Didot. Shikoni te Google Books .
* Letailleur, Paulette (1992). "Gaveaux [Gavaux, Gaveau], Pierre" në Sadie 1992, vëll. 2, fq.&nbsp;362–363.
* Sadie, Stanley, redaktor (1992). *Fjalori i Ri i Grove i Operës'' (4 vëllime). Londër: Macmillan. ISBN&nbsp;978-1-56159-228-9 .
* Disa nga informacionet në këtë artikull janë përkthyer nga Wikipedia français

## Lidhje të jashtme 
*