Pozicioni Misionar: Nënë Tereza në Teori dhe Praktikë

**Pozicioni Misionar: Nënë Tereza në Teori dhe Praktikë** është një ese nga gazetari dhe polemicisti Britaniko-Amerikan Kristofer Hitçens botuar në 1995.

Është një kritikë për punën dhe filozofinë e Nënë Terezës, themeluesit të një kongregacioni fetar ndërkombëtar katolik romak dhe sfidon vlerësimin e mediave kryesore për përpjekjet e saj bamirëse. Në gjatësi 128 faqe,  u ribotua në formë letre dhe ebook me një parathënie nga Thomas Mallon në 2012.  

Teza e librit, e përmbledhur nga një kritik, ishte se "Nënë Tereza është më pak e interesuar të ndihmojë të varfërit sesa t'i përdorë ata si një burim të padepërtueshëm të mjerimit, mbi të cilin të nxisë zgjerimin e besimeve të saj fundamentale Romake Katolike".  Përgjigja ndaj argumenteve të Hitçens ra kryesisht mbi linjat ideologjike, me disa kritikë duke kontestuar provat e tij dhe të tjerët për të kuptuarin e tij për fenomenin fetar që përfaqësonte Nënë Tereza. 

## Sfondi 
Hitçens iu drejtua temës së Nënë Terezës në disa raste përpara se të botonte *Pozicionin Misionar* . Në vitin 1992 ai ia kushtoi asaj një prej kolonave të tij të rregullta në *Komb* .  Në vitin 1993 ai diskutoi me të gjatë një interviste në C-SPAN 's *Booknotes*, duke vënë në dukje reagimin e publikut: "Nëse ju prekni idenë e shenjtërisë, sidomos në këtë vend, njerëzit të ndjehen që ju keni marrë diçka prej tyre personalisht. Jam magjepsur sepse ne dëshirojmë të shohim poshtë bindjet e tjera fetare si fisnore dhe paragjykuese, por kurrë nuk guxojmë të kritikojmë vetë. "  Në 1994 ai kontribuoi në një ese 25-minutëshe të transmetuar në televizionin britanik.  Një kritik i *New York Times* mendoi se shfaqja duhet të provokojë gazetarë të tjerë të vizitojnë Kalkutën dhe të kryejnë hetimet e tyre.  Ai rrëfeu punën e tij në prodhimin televiziv në *Vanity Fair* në fillim të vitit 1995.  Në parathënien *e Pozicionit Misionar*, ai i përshkroi këto aktivitete si "polemika të hershme", pjesë e "një beteje",  dhe vlerësoi se *Pozicioni Misionar* përfaqësonte një zgjerim të skenarit televiziv "nga rreth një e treta".  

Mbulesa e pasme e botimit të parë mbante disa nga mjegullimet zakonore që lavdëronin librin, si dhe atë që citonte *New York Press* : "Nëse ka një ferr, Hitçens do të shkojë atje për këtë libër."  

### Ngjarjet e mëvonshme 
Në vitin 2001, Hitçens dëshmoi në kundërshtim para trupit të Arqipeshkvisë së Uashingtonit që po shqyrtonte shkakun e shenjtërisë së Nënë Terezës. Ai e përshkroi rolin e tij si atë të avokatit tradicional të djallit, i ngarkuar për të hedhur dyshime në shenjtërinë e kandidatit.  Nënë Tereza u bekua në Tetor 2003.  Hitçens shënoi rastin duke vënë në pikëpyetje shpejtësinë e procesit modern të mashtrimit dhe duke përshkruar "dukshmërinë e farave" të mrekullisë që i atribuohej asaj. Ai përsëriti tezën e tij në mënyrë të përmbledhur: ajo "nuk ishte një shoqe e të varfërve. Ajo ishte një shoqe e *varfërisë* "dhe" një shoqe më e keqja nga të pasurit ". Ai shkroi se shtypi ishte për të fajësuar për "propagandën me zemër të butë, me kokë të butë dhe të paharrueshme" në emër të saj.  Ajo u kanonizua si Shën Tereza e Kolkata në Shtator 2016. 

## Përmbledhje 
Paraqitja i kushtohet Nënë Terezës pranimin e një çmimi nga qeveria e Haitit, të cilën Hitçens e përdor për të diskutuar lidhjen e saj me regjimin Duvalier . Nga lavdërimi i saj për familjen e parë të korruptuar të vendit, ai shkruan, "Lind pyetje të tjera ... të gjitha ato prekin çështjet e shenjtërisë, modestisë, përulësisë dhe përkushtimit ndaj të varfërve."  Ai shton shembuj të tjerë të marrëdhënieve të Nënë Terezës me njerëz të fuqishëm me ato që ai konsideron reputacion të dyshimtë. Ai rishikon me shpejtësi reputacionin e shenjtë të Nënë Terezës në libra kushtuar asaj dhe përshkruan procesin e rrahjes dhe kanonizimit nën Papën Gjon Pali II . Më në fund, ai hedh poshtë çdo grindje me vetë Nënë Terezën dhe thotë se është më shumë e shqetësuar me opinionin publik për të: "Ajo që vijon këtu është një argument jo me mashtrues, por me të mashtruar".  

Pjesa e parë, "Një mrekulli", diskuton pamjen popullore të Nënë Terezës dhe përqendrohet në dokumentarin e BBC-së, *Diçka e mrekullueshme për Zotin* e vitit 1969 *, e* cila e solli atë në vëmendjen e publikut të gjerë dhe shërbeu si bazë për librin me të njëjtin titull nga Malcolm Muggeridge . Hitçens thotë se reputacioni i Kalkutës si një vend i varfërisë abject, "një dreq", nuk është i merituar, por megjithatë siguron një kontekst simpatik për punën e Nënë Terezës atje.  Ai citon nga bisedat midis Muggeridge dhe Nënë Terezës, duke dhënë komentin e tij. Ai citon përshkrimin e Muggeridge për "dritën teknikisht të paçmueshme" ekipi i BBC-së i filmuar në brendësi të Shtëpisë së Vdekjes si "mrekullia e parë autentike fotografike".  Hitçens e kundërshton këtë me deklaratën e kameramanit se ajo që Muggeridge mendoi se ishte një mrekulli ishte rezultat i tyre duke përdorur filmin e fundit Kodak  

Seksioni i dytë, "Punët e mira dhe veprat heroike", ka tre kapituj:

* Duke pohuar se Nënë Tereza i shërben besimeve dhe reputacionit të saj fetar, Hitchens vë në dyshim besimin popullor se Nënë Tereza megjithatë po adreson nevojat fizike të të varfërve. Ai citon disa që kanë vizituar institucionet e saj ose kanë punuar në to për të vërtetuar se kujdesi mjekësor i ofruar nuk krahasohet me atë të siguruar në një bujtinë, ka mungesë të shërbimeve diagnostikuese dhe ka shpëtuar madje edhe medikamentet themelore të dhimbjes. Ai thotë se në vend se asketizmit, institucionet e saj karakterizohen nga "shtrëngim, ngurtësi, ashpërsi dhe konfuzion" sepse "kur kërkesat e dogmës përplasen me nevojat e të varfërve, janë këto të fundit që japin rrugën."  Ai citon një ish anëtar të urdhrit të saj që përshkruan pagëzimet e vdekjes së kryer pa pëlqimin e tyre.
* Hitchens shqyrton mësimin moral të Kishës Katolike mbi abortin, duke simpatizuar në përgjithësi, por duke kundërshtuar së pari "ediktin absolut" të tij  që nuk bën asnjë dallim midis një veze të fekonduar dhe fazave të mëvonshme të zhvillimit, dhe së dyti për përshkrimin e saj për kontrollin e lindjes. Duke vënë në dukje katolikët konservatorë që nuk janë pajtuar nga ky mësim i fundit, ai e identifikon Nënë Terezën si "figurën më të vazhdueshme reaksionare". Hitchens citon fjalimin e saj kur pranon Nobmimin Nobel për Paqen në 1979: "Sot, aborti është e keqja më e keqe dhe armiku më i madh i paqes".  Hitchens vazhdon të argumentojë që gratë fuqizohen kur u jepet e drejta e kontraceptivëve. Ai shkruan se dhënia e grave kontroll mbi pjellorinë e tyre dhe fuqizimi i tyre është ilaçi i vetëm i njohur për varfërinë.
* Hitchens përshkruan paratë e çmimeve të dhëna Nënë Terezës, "shtrirja e jashtëzakonshme e qeverive, fondacioneve të mëdha, korporatave dhe qytetarëve privatë",  për të vënë në dyshim nëse varfëria e saj e prirur nuk është ndikimi i varfërisë. Ai përshkruan lidhjet e saj me financierin Charles Keating, i cili i dha asaj 1,25 milion dollarë para se të dënohej për rolin e tij në skandalin e kursimeve dhe kredive (1986-1995). Ai përfshin një faksimile të një letre që ajo shkroi duke dëshmuar për karakterin e mirë të Keating-it, e ndjekur nga një letër nga prokuroria drejtuar Nënë Terezës, ku detajohej krimet e Keating-ut, mijëra njerëz që ai "iku pa flakëruar" me 252 milion dollarë. Prokurori i kërkoi asaj të bënte "çfarë do të bënte Jezui nëse do të posedonte para që ishin vjedhur, ... nëse po shfrytëzohej nga një hajdut për të lehtësuar ndërgjegjen e tij". Hitchens përfundon duke vërejtur se letra nuk ka pasur një përgjigje. 

Seksioni i tretë, "Gjithëpranim", ka dy kapituj:

* Hitchens përshkruan prejardhjen shqiptare të Nënë Terezës dhe ngjarjet politike në Ballkan për të vendosur rëndësinë e vizitës së saj në 1990 në monumentin nacionalist Nënë Shqipëri në Tiranë, një pohim i ndjenjës ekspansioniste katolike në ish- Jugosllavinë e paqëndrueshme. 
* Hitchens shënon konsistencën me të cilën Nënë Tereza ka mbështetur interesa të fuqishme të përafruara kundër të pafuqishmit: Union Carbide pas katastrofës Bhopal të vitit 1984, qeveria e Margaret Thatcher, administrata e Ronald Reagan . Ajo vizitoi Nikaraguan në krah me Contras të mbështetur nga CIA kundër Sandinistas . 

Libri mbaron me një fjalim të shkurtër pas fjalës.

## Shqyrtime 
Në *Revistën e Librave* në *Londër*, Amit Chaudhuri vlerësoi librin: "Hetimet e Hitchens kanë qenë një përpjekje e vetmuar dhe e guximshme. Libri është jashtëzakonisht i shkruar, me një mendjemadhësi dhe simpati që tund ironinë e tij ”. Ai komentoi se portreti "është në rrezik të supozojë njëdimensionalitetin e Nënë Terezës së admiruesve të saj", dhe se ai e mbaroi librin pa shumë më tepër një ide për karakterin dhe motivimet e Nënë Terezës.  Në *New York Times* Bruno Maddox shkruajti: "Si të gjithë pamfletet e mira ... është shumë e shkurtër, me zell tepër e shkruar dhe shina e egër". Ai i quajti argumentet e tij "mjaft bindëse", të bëra "me stil të përkryer".  *Sunday Times* tha: "Një punë e ndyrë, por dikush duhej ta bënte atë. Në fund të kësaj pjese polemike të shkruar, elegante, të argumentuar shkëlqyeshëm, nuk po duket mirë për Nënë Terezën. ”  

Bill Donohue, presidenti i Lidhjes Katolike, në një përmbledhje kritike që u shfaq në vitin 1996 shkroi: "Nëse kjo tingëllon si marrëzi, mirë, është".  Megjithëse ai admiroi Hitchens përgjithësisht si një shkrimtar dhe "provokator", Donohue ka thënë se Hitchens ishte "shumë i mbingarkuar si një studiues ... i ngathët në kërkimet e tij".  Donohue lëshoi një libër për të përkuar me kanonizimin e Shën Terezës, me titull "Mos kritikimi i kritikëve të Nënë Terezës". Në një intervistë, Donohue tha: "Për dallim nga Hitchens, i cili shkroi një libër 98-faqesh, pa shënime, pa shënime, pa bibliografi, pa asnjë atribuim, vetëm 98 faqe me mendim të pambështetur, kam edhe një libër të shkurtër. Por në të vërtetë kam më shumë shënime se sa kam faqe në libër. Kjo sepse unë dua që njerëzit të kontrollojnë burimet e mia. "  

*Rishikimi i Librave në New York* dha një seri vlerësimesh të kundërta të pikëpamjeve të Nënë Terezës dhe Hitchens gjatë disa muajve, duke filluar me një përmbledhje të *Pozicionit Misionar* nga Murray Kempton i cili e gjeti Hitchens bindëse se dashuria e Nënë Terezës për të varfërit është shkëputur me interes nga çdo pritje apo edhe dëshirë për përmirësimin e shortit të tyre të vdekshëm ". Eseja e tij përputhej me tonin e prozës së Hitchens: "Mashtruesi Charles Keating i dha asaj 1,25 milion dollarë - më të dyshimta të tijën për të dhënë" dhe ajo e shpërbleu atë me "kryqëzimin e personalizuar" ai pa dyshim që gjeti përdorim sovran si një kamuflazh dekorativ për flamurin e tij pirat . " Ai e dënoi atë për pagëzimin e atyre "paaftësisë së pëlqimit të informuar" dhe për "shërbimin e saj në altarin e Madame Duvalier". Kempton e pa punën e Hitchens si një kontrast me ateizmin e tij të zjarrtë dhe më shumë përfaqësues të një të krishteri protestat e të cilit "rezonojnë me ashpërsitë e ortodoksisë".  Në përgjigje, James Martin, SJ, Redaktor i Kulturës i revistës *Amerikë*, pranoi se Nënë Tereza "pranoi dhurime nga diktatorët dhe karakteret e tjera të pavëmendshme [dhe] toleron kushtet mjekësore nën standarde në mikpritjet e saj." Pa përmendur Hitchens, ai e quajti recensionin e Kemptonit "histerik" dhe bëri dy pika, që ajo përfitoi nga kujdesi mjekësor me cilësi të lartë për veten me shumë gjasë në nxitjen e anëtarëve të tjerë të urdhrit të saj dhe se kujdesi që jep urdhri i saj është "rehati dhe ngushëllim "për vdekjen, jo" kujdesin shëndetësor parësor "siç bëjnë urdhërat e tjerë. Martin mbylli fjalët e tij duke thënë se "do të duket se do të ishin dy zgjedhje" në lidhje me ata njerëz të varfër në botën në zhvillim që vdesin të lënë pas dore: "Së pari, të kapësh gjuhën e dikujt që një grup i tillë njerëzish madje duhet të ekzistojë. Së dyti, të veprosh: t'u sigurosh rehati dhe ngushëllim këtyre individëve kur përballen me vdekje. Z. Kempton zgjedh ish-in. Nënë Tereza, për të gjitha gabimet e saj, zgjedh këtë të fundit. ”  

Kritiku letrar dhe sinologu Simon Leys shkroi se "sulmet të cilat po i drejtohen Nënë Terezës vdesin të gjitha në një krim të vetëm: ajo përpiqet të jetë një e krishterë, në kuptimin më të mirëfilltë të fjalës". Ai e krahasoi atë duke pranuar "mikpritjen e mashtruesve, milionerëve dhe kriminelëve" me marrëdhëniet e Krishtit me individë të padenjë, tha se në shtratin e tij të vdekjes ai do të preferonte komoditetin që urdhri i Nënë Terezës ofron për shërbimet e "një punonjësi social modern". Ai mbrojti në fshehtësi pagëzimin e vdekjes si "një shenjë bujare shqetësimi dhe afshimi të sinqertë". Ai përfundoi duke krahasuar trajtimin e gazetarëve për Nënë Terezën me Krishtin që pështyhej.  

Në përgjigje të Leys, Hitchens vuri në dukje se në prill 1996 Nënë Tereza përshëndeti divorcin e Princeshës Diana pasi këshilloi irlandezët të kundërshtonin të drejtën e divorcit civil dhe rimartesën në një referendum kombëtar të nëntorit 1995. Ai mendoi se ky mbështeti çështjen e tij që Nënë Tereza u predikonte ungjij të ndryshëm të pasurve dhe të varfërve. Ai diskutoi nëse Krishti ndonjëherë lavdëronte dikë si Duvaliers ose pranoi fonde "të vjedhura nga kursimtarët e vegjël dhe të përulur" nga pëlqimet e Charles Keating. Ai identifikoi Leysin me udhëheqësit fetarë të cilët "pretendojnë se e gjithë kritika është abuzive, blasfemuese dhe shpifëse sipas përcaktimit".  Leys u përgjigj nga ana e tij, duke shkruar se libri i Hitchens "përmbanë [ed] një numër të shquar të ulëritësve në aspektet elementare të Krishterimit"  dhe duke akuzuar Hitchens për "një injorancë të plotë të pozicionit të Kishës Katolike për çështjet e martesës, divorci, dhe martesa e re "dhe" një shqetësim i fortë dhe i ashpër për Nënë Terezën ".  

Në vitin 1999, Charles Taylor i *Salon e* quajti *Pozicionin Misionar* "shkëlqyeshëm" dhe shkroi se "duhet të kishte hedhur mitin e shenjtërisë së Nënë Terezës për të pushuar një herë e përgjithmonë".  

## Shiko gjithashtu 
Aroup Chatterjee, një tjetër kritike e Nënë Terezës dhe avokatit të saj të Djallit përkrah Hitchens.

## Referime