open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tingulli i heshtjes

"Tingulli i heshtjes", është një telenovelë shqiptare e vitit 2010. 

Në një lokalitet të Tiranës, banorët e saj përpiqen të bëjnë një jetë normale të gjithë së bashku dhe secili me vete. Një jetë ngjashme me përditshmërinë e kujtdo, por që e bën dallimin në mënyrën e shprehjes së gëzimit e trishtimit, në veprimet e zakonshme personale, në tingujt e fjalëve që përmendin, por shpesh edhe me gjuhën e heshtjes. 

U transmetua në Vizion Plus. Me skenar dhe regji të Jorgos Manos, seriali me i ri televiziv sjell aktualitetin, në jetën e përditshme. Suksesin e situatave të krijuara prej tij regjisori ia ka besuar emrave si Margarita Xhepa, Lazer Filipi, Viktor Zhusti, Laert Vasili apo Mehdi Malkaj. Një nga protagonistet kryesore të këtij seriali Margarita Xhepa në rolin e një nëne që fsheh një sekret të madh e cila provon për herë të parë emocionet e aktrimit në një telenovelë, shprehet se seriali është nga ata që do të lërë gjurmë në kujtesën e gjithsecilit. Lazer Filipi vjen në rolin e një profesori i cili është i aftë gjithnjë për të shmangur situatat e pakëndshme në jetën e komunitetit ku zhvillohet ngjarja. Një nga protagonistët e rinj të serialit Lorenc Kaja është baba i dy fëmijëve, të cilin jeta e hedh dhe e prit me të papriturat e saj. Një tifoz i çmendur i Interit në lokalin e të cilit hyjnë dhe dalin të gjithë protagonistët e lagjes, interpretuar nga Mehdi Malko dhe Mondi një grindavec juventin, interpretuar nga Genc Fuga, do të krijojnë situata të këndshme mes njëri-tjetrit. Eni Jani vjen në rolin e një vajze jeta e të cilës do të ndryshojë papritur me ardhjen e një fqinji të ri në lagje. Surprizat dhe të papriturat nuk do të mungojnë në serialin me të ri i cili ka nisur transmetimin mbrëm ne ekranin tonë. "Tingulli i heshtjes" do të transmetohet çdo të martë në orën 22:00 në Vizion Plus.

## Interpretojnë
Margarita Xhepa

Lazër Filipi

Viktor Zhusti

Laert Vasili

Monika Lubonja

Mehdi Malkaj

Eni Jani

Genc Fuga

Klodi Hoxha

Eriona Kakeli

Violeta Banushi

Agron Biba

Eliona Thomaraj

Adelina Muca

Nigela Ruka
Nicolas Anelka

**Nicolas Sébastien Anelka** (Frëngjisht: [nikɔla anɛlka]; lindur më 14 mars 1979) është një trajner francez futbolli dhe ish futbollist profesionist i cili është aktualisht trajneri i ekipit të të rinjëve të klubit francez Lille. Si lojtar, ai ka qënë rregullisht pjesë e kombëtares franceze, duke shënuar gola në ndeshje vendimtare.

Anelka e nisi karrierën e tij si profesionist te Paris Saint-Germain por shpejt kaloi te Arsenali. Ai u bë një titullar në formacion dhe në sezonin e tij të dytë fitoi çmimin PFA Lojtari i Ri i Vitit. Në vitin 1999, ai u transferua te Real Madrid për 22.3 milion £, por nuk la mbresa, duke bërë që të rikthehej te Paris Saint-Germain në verën e vitit 2000 për 20 milion £. Pavarësisht se ishte titullar te klubi kryeqytetas, Anelka kishte synim të luante sërisht në Premier Ligë, duke firmosur në formë huazimi me Liverpoolin në janar 2001, por më pas u bashkua me Manchester Cityn në fillim të sezonit 2002–03 për 13 milion £.

Pas tre sezoneve në Manchester, ai kaloi te Fenerbahçe ku luajti për dy sezone, para se të rikthehej sërisht në Angli, këtë herë për të luajtur për Bolton Wanderers. Në janar 2008, ai u transferua te Çelsi për 15 milion £. Në vitin 2009, Anelka fitoi Këpucën e Artë si golashënuesi më i mirë i kampionatit. Gjatë transferimeve të tij ndër vite, vlera e tij e përgjithshme arriti pothuajse 90 milion £. Më 12 dhjetor 2011, klubi kinez Shanghai Shenhua njoftoi se kishte arritur një marrëveshje me Anelkan, me francezin që do të bashkohej në merkaton dimërore. Pas një sezoni atje, ai kaloi te klubi italian Juventus në huazim për gjashtë muaj në vitin 2013, dhe pas mbarimit të huazimit, ai u la i lirë nga klubi i tij, duke bërë që të firmoste për West Bromwich Albion si lojtar i lirë. Pasi u largua nga West Brom, Anelka firmosi për Mumbai City ku në vitin 2015 ishte edhe lojtar-trajner.

Anelka luajti 69 ndeshje në nivel ndërkombëtar dhe fitoi trofeun e tij të parë me Francën në UEFA Euro 2000, e cila u pasua nga fitimi i FIFA Kupës së Konfederatave një vit më vonë. Ndërrimi i shpeshtë i klubeve ndikuan në karrierën e tij ndërkombëtare, duke kufiziuar paraqitjet e tij me ekipin, megjithatë, ai u rikthye në UEFA Euro 2008. Më 19 qershor 2010, ai u përjashtua nga Federata Franceze e Futbollit (FFF) nga Kupa e Botës 2010 në Afrikën e Jugut për "komente drejtuar trajnerit të ekipit Raymond Domenech", të cilat ishin të papranueshme nga FFF-ja, futbolli francez dhe parimet që ato mbajnë. Dy muaj më vonë, pasi nuk ishte paraqitur në seancën e tij dëgjimore, FFF-ja e dënoi atë me pezullim për 18 ndeshje, praktikisht duke i mbyllur karrierën me kombëtaren. Anelka më pas deklaroi se po "vdiste së qeshuri" për dënimin me 18 ndeshje, pasi ai tashmë ishte tërhequr nga futbolli ndërkombëtar.

## Referime
Ditar 7, Enver Hoxha

**Ditar 7**, i Enver Hoxhës përmbledh vitin 1965. Shtëpia Botuese "8 nëntori" Tiranë, 1989. Faqe 559.

Përmban periudhat:

- janar 1965 
	
- shkurt 1965

- mars 1965 
	
- prill 1965 
	
- maj - qershor 1965 
	
- korrik - shtator 1965 
	
- tetor - nëntor 1965 
	
- dhjetor 1965

- Treguesi i lëndës

- Treguesi i emrave

- Treguesi gjeografik dhe i emërtimeve të tjera
Luçiano Boçi

**Luçiano Boçi** (lindur më 26 mars 1967 në Elbasan) është politikan shqiptar, deputet i  Partisë Demokratike në Kuvendin e Shqipërisë. Në zgjedhjet e vitit 2023, ai është kandidat për postin e kryetarit të Bashkisë së Elbasanit nën siglën e Partisë Demokratike.

Luçiano Boçi është një nga politikanët më të rëndësishëm të vendit, drejtues i Partisë Demokratike që nga viti 2005.

Për shumë vite kryetar i degës së PD-së në Elbasan, Luçiano Boçi është sot nënkryetar i PD-së dhe ka shërbyer deri në 23 mars 2023 si kryetar i grupit të saj parlamentar. Ai është zgjedhur 4 herë anëtar i Parlamentit me votë popullore dhe gëzon një profil mediatik shumë popullor.

Me gradën akademike Profesor i Asociuar në Letërsi, ai ka qenë zv.rektor i Universitetit të Elbasanit dhe shef i Departamentit të Letërsisë në Universitetin “Aleksandër Xhuvani”. Luçiano Boçi është i martuar, me dy fëmijë

## Shiko edhe 
* Lista e deputetëve të Legjislaturës VIII të Kuvendit të Shqipërisë
* Grupi Parlamentar i Partisë Demokratike të Shqipërisë
parapamje

## Shënime
Ira (album)

'''Albumi Videoprojekti 'Ira' Nga Adelina Ismaili''' Lëshuar më 22.01.2001 
* Lavdi ushtari im
* Martesa
* Sex Bombë
* You're my angel 
* Sonte
* Largohu nga frajeri im
* Femër & Dreq 
* Amaneti
* Shko ne R.S
* F.the govorment
* I.R.A
Lëvizjes drejtvizore

levizja drejtvizore.

kinematika studion levizjen mekanike,d.m.th. zhvendosjen e trupave ose te pjeseve te tyre ne lidhje me njeri tjetrin,pa analizuar faktort qe shkaktojn ate.
Mësimi verbal

Studimi i të mësuarit verbal u fillua nga Ebbinghaus. Ky studim u përqëndrua në asosacionet e të mësuarit midis njësive ***fjalë dhe kohë***;kohës që duhet për t'i harruar asosacionet.

Proçedurat bazë që përdoren në studimin e të mësuarit verbal dhe të kujtesës,janë: *Të mësuarit serial, riprodhimi i lirë dhe të mësuarit me çifte me asociacion.*

## Të mësuarit në seri.
## Riprodhimi i lirë.
## Të mësuarit me çifte me asociacion.
Instituti Arsimor Vëllezërit Kajtazi

'*Instituti Arsimor *Vëllezërit Kajtazi'''* (zyrtarisht: *Instituti Arsimor Vëllezërit Kajtazi Tiranë*; shkurt: *VKT'') është një shkollë jo publike në Republikën e Shqipërisë. E krijuar në vitin 2001 me licensimin e Ministrisë së Arsimit dhe Shkecnave të Republikës së Shqipërisë në periferi me qytetin e Tiranës në Komunën Vaqarr e më pas në vitin 2002 hapi degën e saj në qytetin e Durrësit. Në vitin e 2001 në Instituti Arsimor Vëllezërit Kajtazi zhvillohej arsimi bazë 8-vjeçarë dhe ai i mesëm 4 vjeçarë. Novacioni që solli kjo shkollë ishte fillimi i hapjes së degëve të profilizuara 5-vjeçare të shkollave të mesme në Tiranë dhe Durrës si profili ekonomist i mesëm (Bankë/Tatime/Sigurime) dhe profili hoteleri - turizëm. Sot me ndryshimin e sistemit arsimor në Republikën e Shqipërisë edhe në këtë shkollë kryhet shkolla 9-vjeçare e më pas ajo e mesme 3 vjeçare. Instituti Arsimor Vëllezërit Kajtazi është themeluar nga familja Kajtazi me origjin nga Republika e Kosovës. Në shtator 2011 dega e VKT-së në Durrës u mbyll.

## Fushatë sensibilizuese
Bashkia e Tiranës (Drejtoria e Shërbimeve Njerëzore), një fushatë sensibilizuese për pastrimin e kryeqytetit Bashkia e Tiranës dhe nxënësit e shkollës tetëvjeçare “Vëllezërit Kajtazi”, kanë nisur një fushatë sensibilizimi për pastrimin e kryeqytetit. Kjo është një iniciativë e përbashkët, me qëllim sensibilizimin e komunitetit për një qytet më të pastër, e cila do të zgjerohet shkallë-shkallë me bashkëpunimin edhe të disa shkollave të tjera të kryeqytetit.
Mbështetur me mjete nga firma “EcoAqua”, nxënësit të ndihmuar nga punonjësit e Ndërrmarrjes së Pastrimit në Bashkinë e Tiranës, kanë zgjedhur për të pastruar Bulevardin “Zogu i Parë”, si një nga arteriet e rrahura së tepërmi nga këmbësorët dhe kodrat e Liqenit Artificial (që nga Garda deri tek Kopshti Zoologjik, duke i konsideruar ato si simboli i gjelbërimit në Tiranë. Sipas organizatorëve, kjo është inicativë që do të përsëritet me qëllim përfshirjen e komunitetit në përmirësimin e kushteve të jetesës.

## Alumni
* Almeda Abazi - Miss Tirana 2007, Miss Shqipëria 2008, Kalaja e Prezës dhe Miss Globe International 2008 http://www.missglobeinternational.com/history/2008/index.html  http://www.shqiperia.com/lajme/lajm/nr/5109/Almeda-Abazin-Missi-me-tre-kurora
* Albi Dosti, futbollist

## Burimet
* E-Schools Albania

## Referime
Gareth Emery

**Gareth Emery** (i lindur më 18 korrik 1980 në Southampton, Angli) është një ekstazë-zhanër producent dhe DJ. Në vitin 2010 ai u votua # 7 DJ në botë nga Anketa e njohur DJ Mag.
Bashkim Duçi

**Bashkim Duçi** lindi në Prizren më 19 shkurt 1948, ku ai përfundoi gjithashtu arsimit fillor dhe të mesëm e tij në shkollë. Ai se sa u diplomua nga Fakulteti Filologjik në Beograd si një profesor i gjuhës shqipe dhe letërsisë.

File:PrizrenCollection2_2010_100_2573.JPG | Photo1
File:PrizrenCollection2_2010_100_2580.JPG| Photo2
File:PrizrenCollection2_2010_100_2576.JPG| Photo3
File:PrizrenCollection2_2010_100_2578.JPG| Photo4
File:PrizrenCollection2_2010_100_2588.JPG| Photo5
File:PrizrenCollection2_2010_100_2579.JPG| Photo6
C20LET

350px|parapamje|Motorri C20LET i vendosur Kadett GSi
**C20LET** është një motor me djegie të brendshme nga Opel (General Motors Europe) 2,0 litërsh me kompresor **turbo**, 4 cilindërsh në vijë të drejtë dhe si lëndë djegëse përdor benzinën. Ai ka kapacitet prej 1.998 centimetra kub, ka 16 valvola, dy shufra me gunga në kokë të motorit (Overhead camshaft) **DOHC**. Sipas Institutit Gjerman për Standardizim (DIN) ky motor prodhon fuqi prej **150&nbsp;kW**, dhe gjeneron forcë rrotulluese tërheqëse prej 280 Nm.

Kotorri C20LET u paraqit në vitin 1992 dhe me të u pajisën modelet Opel Vectra Turbo dhe Calibra Turbo. Është pothuajse i njëjtë me **C20XE**, përveç pjesëve kryesore të turbinës KKK-16, pistonave të farkëtuar 86&nbsp;mm prodhuar nga Mahle GmbH dhe **Bosch Motronic M2.7** menaxhimi elektronik i motorit.
300px|parapamje|C20LET I ngjyrosur dhe përsonalizuar

Motori kryesisht pajisej me ndërruesin me 6-gjashtë shpejtësi **F28 gearbox**, edhe 4x4 sistemin e tërheqjes me 4 rrota aktive. Ky motor është një zgjedhje shumë e përdorur për zëvendësime, së bashku me 2 litra C20XE, edhe 2,5 e 3,0 litra V6 **C25XE/C30XE**.

C20LET dhe C20XE motorët janë vendosur në shumë modele tjera nga Opel siç janë Corsa A/B, Tigra, Vectra B, Astra F/G, Kadett E/D etj. Ku ka treguar sukses tepër të madh si motor tejet i **qëndrueshëm** me një performance tepër të lartë e gjithashtu edhe shpenzime e kosto jo shumë të lartë.

## Kodi i motorit 
**Deshifrimi i emrit të motorit është si vijon :**

**C** : Niveli i lirimit të gazrave : ECE R 83 A (si R 15.04)

**20** : Kapaciteti i motorit - 2,0 L

**L** : Raporti i Kompresimit - 8,5 deri 9,0

**E** : Sistemi i Përzierjes –Injektim - Karburanti - Në shumë pika

**T** : Induksioni – Aspirim me Turbo

parapamje|Opel Club Kosova
Kujtesa afatshkurtër

**Kujtesa Afatshkurtër** është vendi ku mbajmë informacionin për të cilin jemi të ndërgjegjshëm për një moment të caktuar. Në një farë mënyre, ajo është ndërgjegjja  jonë dhe ka rëndësi për një shumëllojshmëri detyrash, si për të menduarit, të lexuarit, të folurit dhe zgjidhjen e problemeve. 

Informacioni vendoset në kujtesën afatshkurtër (KASH) kur individi e vë re një stimul. Ka disa terma që përdoren për këtë fazë të kujtesës, duke përfshirë kujtesë pune, kujtesë e çastit, kujtesë aktive dhe kujtesë parësore (Klatsky,1980).
KASH përdoret kur duam të mbajmë mënd një numër telefoni, që sapo e kemi parë në numerator, gjatë një bisede me një person tjetër dhe kur vendosim se çfarë do të blejmë në dyqanin e ushqimeve. 
Ndryshe nga kapaciteti shumë i madh i kujtesës shqisore, kujtesa afatshkurtër ka kapacitet shumë të kufizuar, në rreth shtatë pjesë informacioni.
Kujtesa afatgjatë

**Kujtesa Afatgjatë** përfaqëson anët më të mira të depozitave shqisore dhe afatshkurtër. Kapaciteti i saj është pothuaj i pakufizuar, përsa i përket sasisë së materialit që depozitohet dhe kohëzgjatjes së saj dhe duket se është relativisht i përhershëm. 

Kyçi për kodimin në kujtesën afatgjatë është organizimi i materialit në mënyrë që ai të ketë kuptim.
Jak Marlekaj

**Jak Marlekaj** ose **Luigj Marlekaj** (Pult, 19 nëntor 1906 - Bari, 27 korrik 2003) ka qenë frat françeskan, gjuhëtar e akademik shqiptar.

## Biografia 
Leu në Pult, i biri i Pjetër dhe Bute Pepaj, më 19 nëntor 1906, me emër pagëzimi Lul / Luigj. Në fshatin e tij shërbeu famullitar atë Justin Rrota, i cili hapi pranë kishës një qendër misionare, ku Marlekaj mësoi shkrim e këndim. Me nxitjen e Rrotës, familjarët e lejuan që më 1917-1924 të ishte nxënës në Kolegjin Françeskan. Gjimnazin e kreu në Shkodër pranë liceut “Illyricum” kurse studimet teologjike në Areco, Itali. Më 1931 merr Urdhrin e meshtarisë dhe deri në vitin 1937 jep mësim në liceun “Illyricum” lëndët gjuhë dhe letërsi. Është kryeredaktor i revistës “Zani i Shna Ndout” më 1932 dhe bashkëpunon me “Hyllin e Dritës” që drejtohej nga atë Gjergj Fishta dhe atë Anton Harapi. Boton përkthimin shqip të veprës “Zêmra n’udhtim” të shkrimtarit Milly Dandolo. Deri më 1941 kryen studime për Gjuhë dhe Letërsi moderne, në Universitetin e Bolonjës, ku mbron shkëlqyeshëm laurën “La grafica albanese attraverso scrittori del periodo 1462-1908″ dhe merr titullin “Doktor” në letërsi. Më 1942, Át Jaku, ose ndryshe Prof. Dr. Luigj Marlekaj, boton “Appunti del Corso di Lingua Albanese” dhe një vit më pas shkrimin “Per lo studio delle palatali albanesi”. Para nji komisioni të posaçëm të arsimit shtetëror italian, fiton më 1955 të drejtën për të mbajtur ligjerata për gjuhën shqipe në të gjitha universitetet e Italisë, dhe i mban në Milano, Bolonjë dhe Bari. Përfundon studimin bibliografik “Indice Generale della Rivista Indo – Greco – Italica, Anno 1917-1933″; paraqet studimin “Giuseppe Schirò e le tradizioni popolari albanesi” në një konferencë për Zef Schiro-in; boton studimin “Scanderbeg nelle tradizioni popolari albanesi” (1969) dhe përgatit shqip-italisht me një hyrje, botimin e veprës së Fishtës “Jerina ose Mbretnesha e Luleve”.

Qe bashkëpunëtor i revistës “Shêjzat” të Ernest Koliqit. Me nisjen rishtas të “Hyllit të Dritës” më 1993, ishte një ndër bashkëpunëtorët e saj. La arkivë të pasur dorëshkrimesh historike të nxjerra nga Propaganda Fide, të shekujve XVI-XVII, studime gjuhësore e letrare të cilat gjenden në Bibliotekën Françeskane “At Gjergj Fishta” në Shkodër. Gjatë kësaj kohe është marrë edhe me studimin e arbëreshëve të Italisë, disa për të cilin ndodhen të transkriptuara në Arkivin Françeskan në Shkodër.
At Jak Marlekaj ndërroi jetë në Kuvendin e Shën Andout në Bari, Itali, më 27 korrik 2003.

## Referime
Beteja e parë e Oranikut

'**

**Beteja e Parë e Oranikut'* u bë gjatë Luftës shqiptaro-veneciane (1447-1448), kur Republika e Venedikut lidhi aleancë me Perandorinë Osmane kundër Lidhjes së Lezhës. Forcat shqiptare  mposhtën ushtrinë osmane te drejtuar nga Mustafa Pasha gjat betejës dhe dy muaj më vonë paqja u krijua mes Shqipërisë dhe Venedikut.

## Sfondi 
## Preludi dhe beteja 
## Më pas 
Mustafa Pasha humbi 3,000 burra si edhe u kap se bashku me 12 oficere te tij te larte. Skënderbeu mësoi nga këta oficerë se ishin venedikasit që i shtynë turqit të pushtonin Shqipërinë. Venedikasit, sapo dëgjuan për humbjen, nxituan të realizonin një paqe. Mustafa Pasha was soon ransomed for 25,000 ducats to the Ottomans.

## Burime të jashtme 
* Francione, Gennaro. *Skënderbeu: Një hero modern''. Trans. Tasim Aliaj. Tirana: Shtëpia botuese "Naim Frashëri", 2003. ISBN 992738758.

## Referime dhe shënime
Potala

thumb|right|300px|Pallati Budara, pallati ku qëndronin Dalai Lamë-t
**Portala** ose Pallati Budara në malin veri-perëndimor të qytetit Lhasa, kryeqendër të Rajonit Autonom të Tibetit, është korpusi më i madh i pallateve me nivelin më të lartë mbi nivelin e detit në botë. Ai filloi të ndërtohej në shekullin e 7-të të erës sonë. Ai është 13 katësh me mbi një mijë dhoma, duke zënë një sipërfaqe prej 41 hektarë tokë. Të gjitha ndërtesat u ndërtuan me granit. Brenda këtij pallati kanë kullat për vendosjen e trupave të Dalej Lamave të kohëve të ndryshme, pallate të kullave dhe pallate të tjera. Çdo kullë, ku vendoset trupi i Dalej Lamas, është ilustruar me ar dhe i zbukuruar me margaritar etj. Kulla më e madhe është ajo e Dalej Lamas së pestë, 14,85 metra e lartë, e cila u lye me 119 mijë liang ar (liang është njësi e vjetër e peshës kineze, një liang=31,25 gramë) dhe u zbukurua me mbi 4 mijë kokra margaritarë, si dhe shumë sende të çmuara të panumërta. Dalej Lama jeton, punon dhe kryen çështje fetare në pallatin Budara. Dhoma e fjetjes së tij është në katin më të lartë të pallatit, për arsye se ajo ndriçohet gjithë ditën nga dielli, prandaj quhet pallati i rrezeve të diellit.
Në vitin 1961, pallati Budara u caktua nga qeveria qendrore e Kinës si pika kryesore e monumenteve kulturore, e mbrojtur nga shteti, ai ruhet e restaurohet me fondin e posaçëm, që ofrohet çdo vit nga shteti. Nga pranvera e vitit 1989 e deri në verën e vitit 1994, shteti hodhi prapë 53 milionë yuanë për restaurimin e gjithanshëm të pallatit Budara, që ai të bëhet më i ndritur.

Lhasa-Potala-10-Torbau-2014-gje.jpg|
Lhasa-Potala-30-Treppen-2014-gje.jpg|
Lhasa-Potala-36-Tuerbeschlag-2014-gje.jpg|
Lhasa-Potala-46-Klosterhof-2014-gje.jpg|
Lhasa-Potala-Ausblick-10-2014-gje.jpg|
Lhasa-Potala-nachts-08-2014-gje.jpg|

## Refernaca 
https://web.archive.org/web/20110715223024/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter11/chapter110902.htm
Tangka

**Tangka** (anglisht: Thangka; tibetane: ཐང་ཀ་) është shqiptimi i fjalës tibetiane, që ka kuptim qëndismë ose piktura e bobinës me ngjyrë prej pëlhure, mëndafshi ose letre, dhe që është një lloj pikturash me karakteristika kulturore të Tibetit.
Për Tangka përdoret si material bazë pëlhura prej liri ose pëlhura e trashë, ose më i shtrenjtë mëndafshi. Thuhet se princesha Ven Chëng e dinastisë Dang kur hyri në Tibet, solli shumë teknologji të prodhimit, si të tekstileve etj, nga këto pëlhura të Tangkas mund të shohim se këto teknologji të prodhimit ishin përdorur dhe përhapur në atë kohë në Tibet.

Lëndët e ngjyrave për Tangka janë lëndë minerale jo të tejdukshme dhe lëndë bimore, duke përzjerë me raport tutkallin e kafshës dhe lëngë tëmthi të kaut. Tangka e lyer me këtë recetë të ngjyrave dhe me klimën e thatë të rafshnaltës së Tibetit, qoftë pas qindra vjetëve, nuk ndryshon ngjyrën, ruan freskinë e ngjyrave si një vepër e re artsitike.

Përmbajtjet e Tangkas janë shumë të gjera, por më shumë me përmbajtje fetare. Tangka është si një tabllo e zakoneve shoqërore.

## Referime
https://web.archive.org/web/20110715221910/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter11/chapter111202.htm
Budizmi tibetian

**Budizmi tibetian**, që është përhapur në Tibet, Mongolinë e Brendshme të Kinës, quhet nga populli “lamaizmi”, është feja budiste me ngjyrat lokale tibetiane dhe e shkrirë nga fetë e lashta vendase me ato të hyra nga India e lashtë dhe nga krahinat e brendshme të Kinës.
parapamje|upright|left|Vajrayāna
Për shkak të ndikimeve të budizmit të kombësisë Hane të Kinës dhe të budizmit indian, shumica e tempujve të budizmit tibetian kanë marrë formën e pallateve të kombësisë Hane dhe mbi këtë bazë janë zhvilluar edhe më tej, pra janë në përgjithësi madhështore me kollona të larta e të pikturuara bukur e me finesë. Si pallati Potala, lamatempulli Zepën në Lhasa dhe tempulli Tar në Çinhaj e të tjera janë veprat e mrekullueshme të arkitekturës së lashtë. Përsa i përket strukturës së lamatempullit në Tibet, ai përbëhet zakonisht nga “Zalun” - Instituti budist, “Lakang” – salla budiste, kulla e shpirtit, ku vendoset trupi i budës së gjallë, koridori i rrotullimit të shkrimeve të shenjta, drejtoria e budës së gjallë, banesa e lamas dhe kulla e lamas, ku vendoset trupi i lamas pas vdekjes. Kurse “Zalun”, që shërben për leximin e shkrimeve të shenjta nga murgjet dhe ku vendoset busti i budës, dhe “Lakang” janë ndërtesat kryesore të gjithë lamtempullit, që janë të larta dhe ndodhen në qendër të lamatempullit. Në kontrast të qartë me to janë ndërtesat e tjera rreth e përqark, veçanërisht ato mijëra banesa të ulëta të lamave. Sallat e leximit të shkrimeve të shenjta mund të nxënë një mijë deri në disa mijë lama për lexime në të njëjtën kohë.
right|parapamje|Murgjë budistë
Në tempujt tibetianë mbizotërojnë edhe ngjyra misterioze të budizmit tibetian. Sallat e pallateve janë zakonisht të larta e të mëdha, ku valviten shumë flamuj shumë ngjyrëshe, në kollonat e pallateve janë varur shumë sixhade të ngjyrave të larmishme, por me rreze të errëta. Muret e tempulit janë lyer me ngjyrë të kuqe dhe mbi mure përdoren shirita të bardha ose me ngjyrë kafe; kurse salla e shkrimeve të shenjta dhe kulla janë lyer me të bardhë, në muret e bardha përdoren korniza të zeza të dritareve, këto ngjyra theksojnë misterizmin.

## Refernca 
https://web.archive.org/web/20110715223302/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter11/chapter111101.htm
Tibetanët

**Kombësia Tibetiane** është kombësia kryesore e Tibetit. Gjuha e saj i përket degës së gjuhës tibetiano-birmaneze të familjes gjuhësore han-tibetiane. Kombësia tibetiane merret kryesisht me bujqësi e blegtori, qytetarët tibetianë merren kryesisht me zejtari, industri dhe tregti.
Banorët tibetianë besojnë budizmin tibetian. Ata janë entuziastë e të hapur dhe janë të aftë të këndojnë e të kërcejnë. Këngët tibetiane janë tingëlluese e të bukura, kur interpretohen, shoqërohen edhe me valle. Banorët tibetianë vishen me këmishë me mëngë të gjata prej pëlhure ose mëndafshi, burrat jashtë vishen me dolloma të gjata e të gjera, kurse femrat jashtë vishen me dolloma pa mëngë dhe e lidhin mesin me shirit. Në zona të ndryshme veshjet e tyre ndryshojnë. Ushqimet e tyre kryesore janë ushqimi prej mjelli të thekrit ose mjelli të bizeles së pjekur. Banorëve tibetianë u pëlqejnë shumë çaji me gjalp, çaj me qumësht, raki prej thekri, mish dele dhe mish qingji. Në kohën e lashtë banorët, që jetonin në rafshnaltën e Tibetit, kur vdisnin varroseshin në tokë, kurse tani tek banorët tibetianë është e përhapur varrimi qiellor, varrimi kremationi dhe varrimi ujor.

## Refernca 
https://web.archive.org/web/20110715223000/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter11/chapter110702.htm
Mënba

**Kombësia Mënba** është një kombësi e lashtë, që banon në rafshnaltën e Tibetit, përqëndrohet kryesisht në zonën Mënyu në pjesën jugore të Rajonit Autonom të Tibetit, një pjesë prej tyre banojnë të shpërndarë në distriktet Motuo, Linzhi, Çuona etj. Mënba merret kryesisht me bujqësi, njëkohësisht edhe me blegtori, pylltari, gjueti dhe zejtari. Burrat e gratë e kombësisë Mënba vishen me dolloma të gjata me ngjyrë të kuqe, me qeleshe të verdhë ose të zezë; gratë zbukurohen me bylyzyk, vathë etj., kurse burrat vënë në brez shpatë. Burrat e gratë Mënba kanë qejf të pijnë raki dhe të thithin duhan. Ushqimet e tyre kryesore janë oriz, misër, elb etj. Shumica e tyre besojnë budizmin tibetian, kurse në disa zona ata besojnë shtrigësinë primitive. Zakonisht ata bëjnë varrim ujor, por bëjnë edhe varrim me dhe, varrim qiellor dhe varrim kremation.

## Referime
https://web.archive.org/web/20110715222355/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter11/chapter110703.htm
Fore (album)

#
* 01.Fore
* 02.Sa vjet i kam
* 03.Matematika
* 04.Dhjete Here 
* 05.Qka me ka syri (Sambo)
* 06.Me motor
* 07.A nuk jam e mir
* 08.Ti moj nuse
Luoba

Banorët **Luoba** banojnë kryesisht në zonën luoyu të pjesës jug-lindore të Rajonit Autonom të Tibetit. Kjo kombësi merret kryesisht me bujqësi, është e aftë për thurrjen e artikujve prej bambuje. Burrave u pëlqejnë jeleku i gjatë prej leshi, kapelet prej lëkurës së ariut etj, femrat vishen me këmishë me mëngë të ngushta dhe fund të ngushtë, kërcellin e këmbës e lidhin me një copë pëlhure të tërë. Ushqimet e tyre kryesore janë misër, njëkohëisht ata hanë edhe oriz dhe elb.

## Refernca
https://web.archive.org/web/20110715222906/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter11/chapter110704.htm
Liqeni Namucuo

**Liqeni Namucuo**  në gjuhën tibetiane liqeni quhet “cuo”. Në Tibet numërohen mbi 1500 liqene të mëdha dhe të vogla me sipërfaqen e përgjithshme prej 240 kilometrash katrore, duke zënë një të tretën e sipërfaqes së përgjithshme të liqeneve të Kinës. Liqenet e rafshnaltës janë jo vetëm me sipërfaqe relativisht të madhe, por edhe janë shumë të thella, prandaj rezervat ujore të Tibetit janë të mëdha.
Liqeni më i madh i Tibetit është Namucuo. Në gjuhën tibetiane “Namucuo” do të thotë “liqeni qiellor” ose “liqeni i shenjtë”, që është vendi i shenjtë i famshëm i budizmit tibetian. Ai ndodhet në mes të distriktit Dangxun të qytetit Lhasa dhe distriktit Bango të qarkut Naqu. Në jug-lindjen e këtij liqeni ngrihet maja kryesore e lartë e vargmaleve Nianqingdangula, të mbuluara gjithmonë me dëborë, kurse në veri ai lidhet me kodrat e rafshnaltës, rreth liqenit shtrihen stepa të gjera, “liqeni qiellor” si një pasqyrë kolosale në stepën e madhe të Tibetit verior. Qielli i kaltër, liqeni me ngjyrë të gjelbërt, dëbora e bardhë, barërat jeshile, çadrat prej leshi të blegtorëve dhe lulet e larmishme të stepës janë të gërshetuara duke formuar një tabllo madhështore të mrekullueshme të natyrës.

## Referime
https://web.archive.org/web/20110715222452/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter11/chapter110901.htm
Lulani

Qyteti i lashtë **Loulan** që ndodhej dikur në kepin veri-perëndimor të Luobupos në jug të Sinkiangut, ka qenë gryka e rrugës së famshme të mëndafshit. Sot ai është rrethuar nga shkretëtira, gjeomorfologjia Yadan dhe nga kore e fortë prej kripe, mjedisi është jashtëzakonisht i rrezikshëm dhe i djerë, njerëzit vijnë shumë rrallë këtu.
Sipas të dhënave historike, në shekullin e dytë para erës së re Loulan kishte qenë një nga zonat më të lulëzuara në pjesën perëndimore të Kinës. Por të çudit fakti se mbretëria e famshme Loulan ishte zhdukur pas 500-600 vjetëve të lulëzimit të tij. Si u zhduk qyteti i lashtë Loulan? Ky ka qenë dhe është gjithmonë problemi i interesit të arkeologëve dhe shkencëtarëve kinezë e të huaj. Pra Loulani ka qenë dhe është një nga viset misterioze dhe ëndrra e aventuristëve kinezë e të huaj.

Nga zbulimet arkeologjike të deritanishme del se qyteti i lashtë Loulan u përmbyt në shkretëtirën e madhe nga shkaqet e ndërlikuara natyrore dhe artificiale, që shkaktuan ndryshimin e kanalit të lumit dhe sulmet e erës me rërë. Janë sqaruar se qyteti i lashtë Loula kishte qenë 120 mijë metra katrore me muret e qytetit, të ndërtuara me dhe, kallame të kënetës dhe me degë pemësh.

Një kanal i lashtë i lumit nga veri-perëndimi deri në jug-lindje e përshkonte gjithë qytetin. Tani janë zbuluar kulla budiste dhe ndërtesa përreth saj, qyteti i lashtë dhe kulla e lashtë e zjarrit në kalanë përreth qytetit, hambarë, varreza të lashta etj. Në varreza të lashta u zbulua edhe kufomë e thatë para 3800 vjetëve – “bukuroshe Loulan”. Në qytetin e lahstë Loulan janë ruajtur edhe coprat e porcelanit, të leshit, monedha të lashta prej bronxi, armë të lashta, coprat e mëndafshit dhe shumë monumente kulturore.

## Referime
https://web.archive.org/web/20110715223058/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter11/chapter110402.htm
Tempulli Dazhao

**Tempulli Dazhao** (në gjuhën kineze: 大召寺) në qendër të qytetit Lhasa, Tibet u ndërtua, në vitin 674 të erës sonë, me qëllim pritjen e princeshës së dinastisë Dang, Vençën, për në Tibet nga mbreti i Tibetit Songzanganbu me rastin e martesës së tyre. Në këtë tempull ka pallat budist dhe ndërtesa të tjera. Pallati budist 4 katsh me çatinë me tjegulla të lyera me ar është madhështor dhe i ndritur, i ndërtuar me stilin e dinastisë Dang dhe njëkohësisht edhe me karakteristika të arteve arkitektorale të Nepalit dhe të Indisë. Në qendër të pallatit u vendos skulptura sa madhësia e Sakiamunit në moshën 12 vjeç, prej bronxi dhe e lyer me ar, e sjellë nga princesha Vençën nga kryeqyteti Çanan. Në koridoret e pallatit e tempullit u pikturuan pamjet madhështore të hyrjes së princeshës Vençën në Tibet dhe afresku i tipit tibetian imitilogjive, që është afro një mijë metra i gjatë me figura shumë të gjalla.

Në rrugën Baguo, afër tempullit Dazhao, janë hapur njëri pas tjetrit dyqane të vogla të tregtarëve vendorë, të Nepalit dhe të  Indisë, ku shiten punime të ndryshme karakteristike artizanale. Fenomeni më tërheqës është që njerëzit besimtarë, radhiten gjatë rrugës, duke u përkulur me gjithë trupin e kokën për dhe dhe duke u avancuar përpara. Kjo është formma më e lartë e faljes lamaiste, që tregon besnikërinë e tyre të pakufishme ndaj budizmit. Këtu vijnë për t’u falur shumë njerëz nga krahina të tjera të largta, vijnë edhe qytetarë vendas. Çdo mëngjës herët rreth tempullit Dazhao ata përkuleshin afro gjysmë orë dhe pastaj kthehen në shtëpi për të ndërruar veshje e për të pastruar duart, pasi të hanë mëngjesin, ata shkojnë në punë. Njerëzit e krahinave të brendshme të vendit stërviten me ushtrime Taigji etj. edhe përkulja e trupit dhe e kokës është si një ushtrim fizik. Por, megjithatë, përkulja e kokës është ende një aktivitet fetar, por sikur ka përfshirë edhe përmbajtje të reja, është bërë një formë speciale e jetës së qytetarëve të Lhasës me ngjyrë të veçantë.

## Referime
https://web.archive.org/web/20110715222221/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter11/chapter110903.htm
Tempulli Zashilunbu

**Tempulli Zashilunbu** (tibetane: བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་) njohur në anglisht si Tashilhunpo Monastery është tempulli më i madh i sektit të Verdhë të budizmit në Tibetin e prapshëm, ka një histori mbi 500-vjeçare. Ai është qendra e veprimeve fetare e aktiviteteve politike të Bançan Lamas.
Ai u ndërtua në shpatet e malit, ka mbi 50 pallate fetare dhe mbi 200 dhoma. Ndër to pallati i budës Maitreya është 30 metra i lartë, ka 5 kate sallash, ku vendoset busti i budës 26,2 metra i lartë. Ky bust u derdh me 6700 liang ar dhe mbi 115 mijë kile tunxi. Në bust janë zbukuruar mbi 1400 kokra diamant, margaritar, gurë të çmuar etj.

Shigatse-Pilgerweg-22-Klosterblick-2014-gje.jpg|
Tashilhunpo.JPG|
Shigatse-Tashilhunpo-82-Klostergebaeude-2014-gje.jpg|
Shigatse-Tashilhunpo-74-Moench mit Putzwedel-2014-gje.jpg|
Shigatse-Tashilhunpo-80-gemalte Buddhas-2014-gje.jpg|
Shigatse-Tashilhunpo-62-Dreizack-2014-gje.jpg|

## Referime
https://web.archive.org/web/20110715222626/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter11/chapter110904.htm
Kashgari

**Kashi** quhet plotësisht “Kashgër” me emrin e bukur “margaritar i rrugës së mëndafshit”, pra ka qenë qytet i famshëm historik e kulturor në Kinë.

Kashi është një nga haozet më të lashta në perëndim të ultësirës Tarim, që quhet “zona në jug të lumit Jance” dhe është një nga bazat e rëndësishme të prodhimit të pambukut në Kinë.

Burimet turistike të Kashit janë shumë të pasura, pamjet natyrore janë tërheqese, turizmi në shkretëtirë, zbulimet aventureske në akulnaja, turizmi në male të larta etj. janë pëlqyera nga turistët e vendeve të ndryshme. Kash ka histori të lashtë dhe ka shumë panorama humanitare, si xhamia e famshme Eitidor, varreza e konkubinës Xianfei(Apakhoga), varreza e Mohamed Kashgërit, kuriozitete të tjera, që kanë demonstruar karakteristikat e kulturës dhe arteve të arkitekturës ujgure.

Kashi me histori, kulturë të pasur dhe me doket e zakonet e larmishme, si dhe me panorama të veçanta humanitare e natyrore, ka karakterin tipik e përfaqësues në gjithë rajonin e Sinkiangut, duke tërhequr shumë turistë kinezë e të huaj. Prandaj njerëzit thonë se “pa vajtur në Kash, nuk do të thotë se e ke vizituar Sikiangun.

Image:Kashgar-mezquita-id-kah-d01.jpg|Id Khar Mosque
Image:Kashgar minaret 9908.JPG|Kashgar minaret at night
Image:Afaq Khoja Mausoleum in Kashgar, 11 October 2005.jpg|The tomb of Abakh Khoja
Image:KashgarAbakhHojaTomb.jpg|Mosque next to the tomb of Abakh Khoja.
Image:Mao statue in Kashgar.jpg|Mao statue in the city square of Kashgar.

## Referime 
https://web.archive.org/web/20110715221729/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter11/chapter110405.htm
Liqeni Knas

**Liqeni Knas** ndodhet në territorin e distriktit Burjin në veri të Sinkiangut, 150 kilometra larg kryeqendrës së distriktit. Ai është një liqen në mes të pyjeve të dëndur të malit Altaj. “Knas” do të thotë në gjuhën mongole “liqeni në luginë”. Niveli i ujit të këtij liqeni është 1374 metra mbi nivelin e detit, thellësia më e madhe e tij është 188,5 metra dhe sipërfaqja e tij është 45,73 kilometra katrore.

Liqeni Knas rrethohet në të katër anët nga malet e larta me dëborë, pamja e tij është e mrekullueshme. Ai është e vetmja zonë e shpërdarjes së bimëve e kafshëve të degës së Rajonit të Siberisë Jugore në Kinë, ku rriten shumë drurë të rrallë, si larsh, pishë koreane, bredh, borigë dhe shumë pyje me mështekën. Numri i llojeve të pemëve të zbuluara është afro 800, numri i kafshëve 39, llojet e  zogjve 117, numri i llojeve të kafshëve zvarritëse amfib 4, numri i llojeve të peshqve 7 dhe ai i insekteve kaloi 300. Shumë lloje të shtazave janë të rralla e të çmueshme si në Sinkiang ashtu edhe në mbarë Kinën. Në këtë zonë përzihen pyje e stepa, liqene e lumenj të shumtë, panorama natyrore e kësaj zone është e çuditshme e mrekullueshme, pra ka vlera shumë të larta turistike, të mbrojtjes së natyrës dhe të hulumtimeve shkencore, historike e kulturore.

## Referime
https://web.archive.org/web/20110715222743/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter11/chapter110401.htm
Li Zhaoxing

174px|thumb|Li Zhaoxing
**Li Zhaoxing** (kinezçe:李肇星) lindi në tetor të vitit 1940 në provincën Shandong. Në vitin 1964 u diplomua nga Universiteti Pekin. Nga viti 1970 deri në vitin 1977, Li Zhaoxing ishte punonjësi i Ambasadës së Republikës Popullore të Kinës në Kenia. Nga viti 1985 deri në vitin 1990, ishte zv-drejtori dhe drejtori i Drejtorisë së Shtypit të Ministrisë së Punëve të Jashtme, zëdhënësi i Ministrisë së Punëve të Jashtme. Nga viti 1993 deri në vitin 1995, ishte përfaqesuesi i përhershëm dhe ambasadori i Kinës në OKB. Nga viti 1998 deri në vitin 2001, ishte ambasadori i Kinës në SHBA. Nga viti 2001 deri në mars të vitit 2003, ishte zv-ministri i jashtëm. Në mars të vitit 2003, u bë ministri i jashtëm. Në vitin 2003, Li Zhaoxing u zgjodh ministër i jashtëm i Republikës Popullore të Kins duke ndenjur në këtë postë deri në prill të viti 2007.

## Referime 
https://web.archive.org/web/20110715225430/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter4/chapter40509.htm
Opera Huang Mei

**Opera Huang Mei** (kinezçe: 黃梅戲 ose 黃梅調) ka qenë e titullar melodia Huang Mei ose opera e vjeljes së çajit. Është një llojë operë e vogël që u formua në fund të shekullit 18 në rajonet kufitare midis provincave An Hui, Hu Bei dhe Jiang Xi. Një degë e kësaj opere të vogël u transferua gradualisht drejt lindjes dhe erdhi në rajonin An Qing. Kjo degë u bashkua me artin popullor vendas dhe këndohet e shfaqet në dialektin vendas,kështu gradualisht u formua tipi i vet, që quhet toni Huai ose melodia Huai. Kjo është historia më e hershme e operës Huang Mei të sotme. Në mes të shekullit 19, ky art që u ndikua nga toni muzikor Qing Jang dhe melodia e provincës An Hui, u zhvillua si një llojë operë zyrtare. Opera Huang Mei u njoh dhe u pranua dhe konsiderua nga populli si një llojë opere. Në fillim shfaqja e operës Huang Mei prëfshiu dhe këndim, kryesisht imitoi jetën e përditshme, nuk ka mënyrë të caktuar. Në disa opera (si në pjesën "lamtumirë" të "martesës së zanës") kanë veprime të rrëshqitjes, këto vijnë nga toni Qing Jang dhe melodia e provincës An Hui. Në atë kohë pjesa dërrmuese e artistëve të operës Huang Mei ishin fshatarë dhe punëtorë krahu. Veshjet dhe objektet skenike janë të përkohshme, gjithmonë ishte atje ku jepet shfaqja huazoheshin edhe objektet skennike. Gjatë kësaj periudhe, opera Huang Mei ishte një mënyrë e vetargëtimit të punëtorëve fshatarë.
Opera Huang Mei ndahet dy lloje kryesore të cilat janë "Toni Hua Qing" dhe "Ping Ci". "Toni Hua Qiang" përdoret kryesisht në operë të shkurtër, me karakteristika të jetës dhe të këngëve popullore. Kurse Ping Ci përdoret në operë zyrtare, si në rrëfeje të gjatë, në tregimin e ndjenjave, ajo është e butë dhe të folur të rrjedhshëm.

Pjesët e shkëlqyera të operës Huang Mei janë të shumta, si "Martesa e zanës", "Bariu dhe zanë" "Legjenda në hije të pemës" "Burri falco i priceshës" "Çifti shikojnë fenerat" "Kositje""Pusi i shelgut" "Takimi te ura Lanqiao" dhe "Takimi i rrugës" etj.

## Referime
https://web.archive.org/web/20130512115209/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter19/chapter190201.htm
Telekomunikimet në Kinë

Telekomunikacioni në Republikën Popullore të Kinës përbëhet nga:

*Telefoni: Në vitin 2003, në Kinë u shtuan 49 milionë e 80 mijë përdorues të rinj të telefonit të palëvizshëm, numri i përgjithshëm i përdoruesve të telefonit arriti në mbi 260 milionë, ndër to përdoruesit qytetarë arritën në mbi 170 milionë, përdoruesit fshatarë arritën në 92 milionë e 13 mijë. Në vitin 1987, Kina hapi biznesin e telekomunikacionit të celularit, pas vitit 1990, ky biznes është zhvilluar shumë shpejtë, rritja mesatare vjetore ka arritur në mbi 100%. Në vitin 2003, rrjeti i celularit mbuloi të gjitha qytetet e mëdha e të mesme dhe mbi 2000 qyteza. U shtuan 62 milionë e 690 mijë përdorues të rinj të celularit, numri i përgjithshëm i përdoruesve arriti në 270 milionë. Në fund të vitit 2003, numri i përgjithshëm i përdoruesve të telefonit të palëvizshëm dhe të celularit arriti në mbi 530 milionë dhe u shtuan mbi 110 milionë në krahasim me vitin 2002, në çdo 100 njerëz kishte 42 telefona.

*Interneti: Tani vizituesit e internetit në Kinë kanë arritur në 80 milionë. Sipas statistikave, numri i personave që vizitojnë internet çdo javë të paktën për një orë në Kinë radhitet në vendin e 3-të në botë pas ShBA-së dhe Japonisë. Qysh nga gjashtëmujori i dytë i vitit 2001, sasia e vebsaiteve kineze është shtuar pandërprerë, tani ka afro 300 mijë. Është krijuar rrjeti i transmetimit me kapacitet të madh dhe me shpejtësi të madhe i përbërë nga kabllo optike, satelite dhe mikrovalë digjitale. Në fund të vitit 2003, gjatësia e përgjithshme e kabllove optike kineze arriti në 2.7 milionë kilometra. Në krahina të përparuara ekonomike, kabllo optike kanë hyrë në qyteza, lagje dhe ndërtesa dhe janë bërë mënyra kryesore teknologjike e transmetimit të informacioneve. Tani, është krijuar në përgjithësi rrjeti i telekomunikacionit publik i përbërë nga rrjeti i këmbimit të të dhënave në grupe, rrjeti i të dhënave digjitale, interneti, rrjeti i multimedias etj. që ka mbuluar mbi 90% të qyteteve dhe qytezave dhe është bërë një nga rrjetet më të mëdha të telekomunikacionit publik në botë.

## Referime
*https://web.archive.org/web/20110715223717/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter3/chapter30501.htm
Sian

**Sian** (Kinezisht: 西安) është qytet i cili ndodhet në veriperëndim të Kinës. Sian është një nga qytetet më të vjetra në Kinë, qyteti ishte i njohur si Chang'an para dinastisë Ming. Sian është qyteti më i popullarizuar në Kinën Veriperëndimore dhe poashtu një nga tre qytetet e popullarizuar në Kinën Perëndimore.

## Demografia
Në fund të vitit të 2012-së, Siani ka pasur 85 milionë banorë. Krahasuar me regjistrimin e popullsisë së vitit 2000, popullsia është rritur nga 74.1 milionë banorë. Popullsia është 51.66% meshkuj dhe 48.34% femra.

## Religjioni
### Budizmi
Budizmi është feja më e madhe në vend i cili ka tempuj të shkollave budiste kineze dhe tibetiane. 

### Krishterimi
Alopen ishte misionari i parë i krishterë i cili ka bërë misionin e tij në Kinë gjatë dinastisë Tang. Ai ishte misionar nga kisha e Nestorianit. 

### Islami
Siani ishte qyteti i parë kinez i cili u përhap Islami. Gaozong of Tang i cili ishte perandor i dinastisë Tang e lejoi Islamin më 651 pas erës sonë. Siani ka komunitet të madh musliman, shumica e të cilëve i takojnë grupit Hui. Muslimanët Hui janë rreth 50.000. Në qytet ka shtatë xhamia. Xhamia e Madhe është më i njohur.

## Binjakëzimet
* Dortmundi, Gjermania
* Athina, Greqia
* Isfahan, Irani
* Lahore, Pakistani
* Kajro, Egjipti
* Edinburg, Skocia
* Brazilia, Brazili
* Stambolli, Turqia
* Kebeku, Kanada

## Referime
Vangjush Dako

**Vangjush Dako** (u lind në Durrës, më 29 nëntor 1966) ka qënë Kryetari i Bashkisë Durrës.

## Jetëshkrimi
Në qytetin e lindjes kreu studimet e mesme. Shkollën e lartë e mbaroi në vitin 1991 në Fakultetin e Inxhinierisë së Ndërtimit. Për një periudhë të shkurtër punoi pranë ndërrmarjes së shfrytëzimit të ujërave. Më pas, për një periudhë afro 10-vjeçare, iu kushtua tërësisht nismës private, duke themeluar e zhvilluar veprimtarinë e sipërmarrjes së lirë. Në vitet 2001-2002 ka drejtuar shërbimin e policisë ndërtimore në qarkun e Durrësit, duke qenë njëherësh anëtar i këshillit të rregullimit të territorit, detyrë prej së cilës u largua me dorëheqje. Në vitet 2004-2005 ka drejtuar zyrën e regjistrimit të pasurive të paluajtshme (hipotekës) të qarkut, detyrë me të cilën gjithashtu është ndarë me dorëheqje.

Në këto përvoja shërbimi e komunikimi me qytetarët z. V. Dako u njoh në imtësi me shqetësimet e bashkësisë dhe gjithashtu bë i njohur prej popullit për hapjen e zyrave dhe të shërbimeve publike. Megjithëse në detyra të vështira, duke ofruar barazi ligjore në shërbimin ndaj qytetarëve, ai krijoi emrin e mirë dhe fitoi nderimin e merituar të popullit t ë Durrësit. Në ushtrimin e përgjegjësive publike Dako ka meritën që i çbunkerizoi në mendësi zyrat që kryesoi, duke i afruar ato me qytetarët.

Ai tashmë do të paguajë me burg shpërdorimin e detyrës dhe korupsionin e kryer.

## Shih edhe
*Durrësi
*Partia Socialiste e Shqipërisë

## Referime
*Web Faqja Personale e Vangjush Dakos https://web.archive.org/web/20110817065947/http://www.vangjushdako.com/
*Bashkia Durrës https://web.archive.org/web/20110810095242/http://www.durres.gov.al/index.php?option=com_content&view=article&id=65&Itemid=162
Ibrahim Muço

**Ibrahim Muço** është një regjisor shqiptar, u lind në 8 dhejtor të 1944-ës në Vlorë. Në karrierën e tij të gjatë artistike, ai ka drejtuar nje mori filmash shqiptarë, që kanë lënë gjurmë në kinematografinë vendase. Ndër ta janë, “Tokë e përgjakur”, “Nusja dhe shtetërrethimi”, “Dimri i fundit”, “Liri a vdekje”, prodhuar në vitet ‘70 në bashkëpunim me regjisorin Kristaq Mitro.

Në vitet ’80, regjisori Muço ka vazhduar të bëjë filma të tjerë me Mitron si, “Njeriu i mirë”, “Apasionata”, “Duaje emrin tënd” dhe “Telefoni i një mëngjesi”. Në vitin 2000, ai ka realizuar edhe dokumentarin “Deshpërimisht”.

Por karreira e tij e gjatë, përfshin edhe skenarin e filmit “Në prag të lirisë”, së bashku me bashkëpunuesin e tij të ngushtë Kristaq Mitro.
Nexhati Tafa

**Nexhati Tafa** është shkrimtar dhe skenarist shqiptar. Ka shkruar 15 skenarë kinematografikë.

Skenarist

Film Artistik

1995—Përdhunuesit

1995—Vdekja e kalit

1995—Zemra e nënës

1991—Enigma

1988—Sinjali i dashurisë

1988—Treni niset më shtatë pa pesë

1985—Të mos heshtësh

1984—Taulanti kërkon një motër

1984—Shirat e vjeshtës

1983—Apasionata

1982—Njeriu i mirë

1980—Një gjeneral kapet rob

1980—Dëshmorët e monumenteve

1976—Dimri i fundit

1976—Tokë e përgjakur

Film Dokumentar

"Jetë pas vdekjes"

“Këngëtari i vdekjes”

“Përtej tragjedisë së një dashurie”

## Film Vizatimorë
Festa e Pranverës

Regjia

Film Dokumentar

"Jetë pas vdekjes"

“Këngëtari i vdekjes”

“Përtej tragjedisë së një dashurie”

Redaktor Filmi

1989—Muri i gjallë

Prodhues Filmash

Film Dokumentarë

“Primitiv në një qytetërim të ri”

“Lulet e një nate dimri”

“Këngëtari i vdekjes”

“Përtej tragjedisë së një dashurie”

Prodhues Filmash

Film me Metrazh të shkurtër

“Macet në dëborë”

“Pleqëri të mbarë”

"Treni"
Peçi Dado

**Peçi Dado** është një aktor shqiptar. U lind në fshatin Ogren, të rrethit të Përmetit, më 27 Mars 1935. Pas mbarimit të shkollës pedagogjike në Tiranë, fillon punën si redaktor në gazetën “Zëri i Rinisë” dhe pas një viti u emërua shef sektori. Gjatë kësaj periudhe të karrierës në gazetari, boton një numër të madh reportazhesh dhe tregimesh artistike që vlerësohen me çmime kombëtare. Në vitin 1960 fillon studimet e larta për kino-dramaturgji, në Moskë, të cilat, për shkak të ndërprerjes së marrëdhënieve mes Shqipërisë dhe Bashkimit Sovjetik, i vazhdon në Universitetin e Tiranës, në Fakultetin e Gjuhë-Letërsisë. Punimi i tij i Diplomës, i pari i këtij lloji në vend, do të jetë mbi dramaturgjinë e filmit. Pas diplomimit fillon punën si skenarist në Kinostudion “Shqipëria e re”. Më vonë do të jetë edhe drejtor i Drejtorisë së Skenarit pranë Kinostudios. Të shumtë kanë qenë filmat artistikë për të cilat ai ka shkruar skenarët. Disa prej tyre janë vlerësuar edhe me Çmimin e Republikës. Peçi Dado ndahet nga jeta në 24 maj 1981, gjatë përgatitjeve të xhirimit të filmit “Qortimet e vjeshtës”, duke lënë disa dorëshkrime skenarësh që do të realizohen pas vdekjes së tij.

Skenarist

Filma Artistikë

1989—Kush është vrasësi

1983—Apasionata

1982—Qortimet e vjeshtës

1978—Udha e shkronjave (Film televiziv)

1976—Ilegalët

1975—Në fillim të verës

1972—Kryengritje në pallat

1971—Abc... zh

1964—Toka jonë (film)
Muharrem Skënderi

**Muharrem Skënderi** është skenarist dhe redaktor filmash. U lind më 3 maj të vitit 1928, në qytetin e Tiranës. Në vitin 1962 fillon punën si redaktor i Kinoditareve që prodhonte Kinostudioka “Shqipëria e Re” dhe që prej vitit 1969 fillon edhe të shkruajë skenarë filmash artistikë apo dokumentarë. Kështu në vitin 1969 do të jetë bashkë-skenarist në filmin Njësiti Gueril. Në vitin 1974 do të shkruajë vetë skenarin e filmit Qyteti më i ri në botë. Më tej do të vazhdonte të ishte bashkë-skenarist në filmat Balonat dhe Yje mbi Drin në vitin 1979.
Në filmin dokumentar fillon më herët si skenarist. Kështu në vitin 1967 do të shkruajë skenarin e filmit dokumentar Reportazh nga Kurbneshi, më tej do të vazhdonin filmat dokumentarë Gurë të çmuar në vitin 1972, filmi dokumentar Biografia e një nëne në vitin 1977, filmi dokumentar Jeta e një tribuni në vitin 1980, filmi dokumentar Frang Bardhi, etj.
Ka shkruar skenarë edhe për filma vizatimorë, Sokoli dhe Shqiponja në vitin 1978, dhe Llustra, llustra në vitin 1979.

## Filmografia
### Filma Artistikë
Balonat (1979)(b/skenarist)

Yje mbi Drin (1979) (b/skenarist)

Qyteti më i ri në botë (1974)

Njësiti guerril (1969) (b/skenarist)

### Filma Dokumentarë
Qyteti Kështjellë (1990)

Frang Bardhi (1987) (b/skenarist)

Vështrim mbi një ekspozitë (1985)

Letër nga Komani (1984)

Jeta e një tribuni (1981)

Vallet e bjeshkëve (1981)

Piktura shqiptare në Mesjetë (1980)

Anës Bunës (1977)

Biografia e një nëne (1977)

Biografia e një fabrike (1974)

Brigada e 19-të Sulmuese (1974)

Nëna partizane (1974)

Gurë të çmuar (1972)

Lashtësi e një qyteti (1972)

Reportazh nga Kurbneshi (1967)

### Filma Vizatimorë
Llustra, llustra (1979)

Sokoli dhe Shqiponja (1978)