Rrjeti rrugor në Mirditë

__NOINDEX__

Rrjeti Rrugor i Mirditës.
Kryqëzim Perlat-Urakë 5
Tarazh-Shtrez-Ujë 10.7
Qendra e Perlës-Kroi i Flikut 1,2
{ 162 } Ndue GEGA
Mali i Perlatit-Shebe 3.1
Qendra e Perlës-Kisha 1,3
Rruga nacionale-Dodaj 2.1
Qendra e Perlatit-Troja 3.7
Perlat-Rrënjë 10
NDENJËSE
Emri i rrugës Gjatësia në kilometra
Lak Krys-Lëkundë 3
Qafë E Mërkurë-Kurorë 16
Lëkundë-Bardhaj-Lufaj 11.8
Lak Qafë-E Sipërme 3.1
Kurbnesh-Zajs 2.6
RënjoLë-Kurbnesh-E Mërkurë 21
KAÇINAR
Emri i rrugës Gjatësia në kilometra
Ndreffushaz-Kaçinar 24
Bukmir-Gjazuj 9
Kaçinar-Arrez 2,1
Kaçinar-Kuzhnen 6
Kaçinar-Shëngjergj 5
Simon-Shpërdhazë 3
Kaçinar-Stuf 3.5
OROSH
Emri i rrugës Gjatësia në kilometra
Ura e Repsit-Gurth Spaç 14
Repsit-Ura e Strungajt 6.5
Dalja e Blinishtit-Ura e Repsit-Reps 4
Foto 2:
Në vitin 1964 u asfaltua segmenti kryesor rrugor Ura e Matit-Shpal. Ndërtimi i rrugëve në këto vite lidhet ngushtë me zhvillimin e shpejtë të industrisë së bakrit dhe shfrytëzimin e lëndës drusore.
Mirdita ka 403 km rrugë automobilistike me një dendësi rrjeti prej 41.9 km/100 km². Ka 101 km rrugë nacionale. Ndërmarrja e mirëmbajtjes së rrugëve funksionon në Mirditë që nga viti 1970. Në vitin 2001 u krijua ndërmarrja e rrugëve rurale në varësi të këshillit të qarkut Lezhë. Në vitet 2000-2004 u ndërtuan 45 km rrugë rurale. Pas vitit 2015, rrugët rurale mirëmbahen dhe administrohen nga bashkia.
Më 25 tetor 1989 u inaugurua hekurudha Milot-Rrëshen me një gjatësi prej 25 km. Kjo linjë hekurudhore ishte projektuar të vijonte ndërtimin deri në Klos të rrethit të Matit. Linja hekurudhore Milot-Rrëshen funksionoi për transportin e pasagjerëve dhe mallrave deri në vitin 1996.
Autostrada Milot-Kukës (Morinë), "Segmenti i Mirditës" me një gjatësi prej 70 km, kalon nëpër njësitë administrative: Rubik, Rrëshen, Orosh dhe Fan. Kjo rrugë ka ndikuar në zhvillimin ekonomik dhe social të këtyre zonave.
Autostrada Milot-Kukës (Segmenti i Mirditës)
Gjeografia e Mirditës (161)
Tuneli me dy emra
Në rrethin e Mirditës, tuneli i Thirrës, në rrethin e Kukësit, tuneli i Kalimashit. Ka një gjatësi prej 5.6 km, një gjerësi rrugore prej 13 metra dhe një lartësi maksimale prej 10 metrash. Ky tunel është më i gjati në Ballkan.
Tuneli i Thirrës ka monitorim në çdo segment, ajrosje, ventilim, pika emergjence, ndërlidhje, ndriçim dhe sinjalistikë të të gjitha llojeve.
Tuneli i Thirrës
Në vitin 2014 përfundoi rikonstruksioni i plotë i rrugës Rrëshen-Qendra e Përlatit-Urakë me një gjatësi prej 18.7 km.
RRUGËT SIPAS NJËSIVE ADMINISTRATIVE
QARTAZI
Emri i rrugës Gjatësia në kilometra
Foto 3:
 * Rrëshen-Kulme(Livadhi Dedaj).
 * Rubik-Velë.
 * Ish-guarrore Rubik-Katundi i Vjetër.
 * Rruga nacionale-Rrësfik etj.
   { 165 }
   POTENCIALI DHE MUNDËSITË TURISTIKE
   1-MUNELLA
   Rajoni i Munellës shtrihet në kufirin Mirditë-Pukë, midis luginës së Fanit të Madh në veriperëndim dhe Fanit të Vogël në juglindje. Maja më e lartë e këtij mali është Maja e Kryqit me një lartësi prej 1991 metra mbi nivelin e detit, maja më e lartë në Mirditë. Ky masiv përbëhet kryesisht nga shkëmbinj vullkanikë (deri në 1300-1400 metra) dhe pjesa e sipërme përbëhet nga maja gëlqerore të thepisura, ku karsti intensiv ka krijuar shumë hinka, lugina karstike dhe burime uji. Rrjeti hidrologjik i zonës përfaqësohet nga pellgjet lumore të Fanit të Madh dhe Fanit të Vogël, të cilët formojnë një sistem të pasur hidrik me burime dhe degëzime të shumta uji. Zona malore e Munellës njihet gjithashtu për burime të shumta minerale si bakri, kromi, kuarci, alumini dhe të tjera.
   Munella quhen: Mali i Munellës, fshati Munellë dhe miniera e bakrit të Munellës në rrethin e Pukës (Etnografia e Mirditës).
   Mali i Munellës
   { 166 } Ndue GEGA
   Mali i Munellës ka vlera të larta në aspektin e diversitetit bimor. Janë regjistruar 459 lloje bimësh, të cilat i përkasin 87 familjeve dhe 262 gjinive. Mali i Munellës ka katër zona vegjetacioni: shkurre dhe pyje mesdhetare, zona e dushkut, zona e ahut dhe kullota alpine. Zona malore e Munellës ka një faunë të pasur. Kjo zonë është streha e rrëqebullit ballkanik. Munella dhe Mavrova në Maqedoninë e Veriut janë zonat e shumimit të rrëqebullit ballkanik. Është e menjëhershme: Munella - një zonë e ardhshme e mbrojtur. Munella ndodhet 47 km nga qyteti i Rrëshenit.
   2-KRAHINAT E KAÇINARIT DHE KUZHNENIT
Foto 4:
fshatrat Blinisht dhe Simon dhe i përkiste rrugës Shkodër-Vau i Dejës-Orosh. Kjo urë ekziston edhe sot. Në Mirditë, gjatë periudhës së sundimit turk, nuk u ndërtua asnjë kilometër rrugë. Për qëllime ushtarake, gjatë luftës së parë botërore, ushtria austro-hungareze përmirësoi dhe zgjeroi disa rrugë në Mirditë. Rruga e karvanëve u përmirësua dhe u zgjerua: Kalimet-Blinisht-Orosh-Qafë Kumbull-Ura e Vezirit-Kullat e Lumës-Prizren. Rruga Shkodër-Orosh u zgjerua për qëllime ushtarake.
RRUGA E MADHE
Ishte një rrugë e hershme e shtruar me kalldrëm që kalonte nëpër Mirditë, duke filluar nga Vau i Dejës-Ungrej-Simon-Shpal-Orosh dhe duke vazhduar për në Prizren. Kjo rrugë bashkohej në Hungari me rrugën që vinte nga Lezha nëpër malin e Kreshtës. Në një pjesë të madhe, terreni është i sheshtë dhe përshkohet nga përrenjtë e Gjadrit, Vomës dhe Dibrit. Objekte historike të Rrugës së Madhe janë kalaja e Kastrit (Vig), tumat ilire të fushës së Paperdhokut në Kalor, kisha e Shpalit, Abacia e Oroshit dhe kullat e Gjomarjkajve (Sarajet). Një objekt i veçantë i kësaj rruge ishte Ura e Vau (Ura e Madhe (Fishqesh), mbi lumin Fan i Madh, me shtrat druri dhe këmbë me mur guri, një nga më të vjetrat në Mirditë. Ura tërhoqi vëmendjen e udhëtarëve dhe studiuesve të huaj në fillim të shekullit XX.
Disa nga rrugët e ndërtuara në Mirditë
Emri i rrugës Gjatësia
në kilometra
Viti i ndërtimit
Ura e Matit-Rrëshen 24 1931
Rrëshen-Qendra e Përlatit 13 1931
Ura e Fanit-Qafë Bënë 26 1938
Rrëshen-Kulme 7 1952
Perlat-Vadishtë 6 1954
Qendra e Perlës-Kurbnesh 24 1955
Tarazh-Malaj 11 1965, rikonstruksion 1986
Foto 5:
Mastrekor-Nanshejt 24
Repsit-Ura e Kullaxhiut 3,3
Lisat e Marpepës-Grykë Orosh 6
Shpali i Madh-Vau 3
Shpal-Pishqesh 3.5
Urë e improvizuar - Gjendja 1,2
Gjeografia e Mirditës (163)
FAN
Emri i rrugës Gjatësia në kilometra
Strungaj-Klos 8.5
Klos-Shëngjin 6
Klos-Lak Pylli 22
Konaj-Dwarf-Qafë Komi 31
Dzhuxhe-Lari-Thirrë 19.5
Klos-Konaj 6.3
Sang-Dardhaz 4,8
Sang-Hebe 4,2
Gjakëz-Domgjon 3,4
Shëngjin-Petoç 2,4
Bisakë-Lajthizë 2,1
Rruga e Xhuxhit (fshat) 2,3
Klos-Konaj-Katundi i Ri 4
Klos-Gjakëz-Domgjon 6
Call-Sang-Hebe 5
RUBIK
Emri i rrugës Gjatësia në kilometra
Rruga nacionale-Rafik 5
Ish-guarrore-Platë 4
Munaz-Rrëja e Zezë-Velha 7
Autostradë-Fang 3
Foto 6:
Bjeshkët e Kaçinarit
Malet e Kuzhnenit ndodhen në jugperëndim të rrethit të Pukës, me një lartësi deri në 1500 metra mbi nivelin e detit. Malet e Kuzhnenit shtrihen midis luginës së Fanit të Madh në lindje nga Fushë-Arrëzi, deri në Kaçinar, luginës së Gomsikes në veri dhe pellgjeve të Kalivacit dhe Ungrejt në jugperëndim dhe jug. Relievi i maleve është i copëtuar nga lumi Drin dhe Fan i Madh dhe ndahet në mes nga lugina e sipërme e Gjadrit, shumë e thellë dhe me shpate të pjerrëta.
Foto 7:
RRJETI RRUGOR
Mirdita, megjithëse me një reliev kodrinoro-malor, që në lashtësi është përshkruar nga një sërë rrugësh. Ky rrjet rrugor, i cili kalonte nëpër luginat e lumenjve Fan i Madh dhe Fan i Vogël, ka pasur një ndikim të rëndësishëm në jetën ekonomike dhe sociale të krahinës së Mirditës, por edhe në lidhjen me krahina të tjera. Mirdita ka qenë një zonë strategjike me rëndësi ekonomike që nga periudha ilire. Rruga Lezhë-Mirditë-Prizren-Nish, rruga Rubik-Kaçinar-Pukë, rruga Rubik-Malaj-Bukël-Lurë etj., i përkasin periudhës mesjetare. Në shekullin e XIX, në krahinën e Mirditës u ndërtuan disa ura druri, si: mbi lumin e Zi, ura prej druri mbi lumin Fan i Madh (midis Gojanit dhe Kalivarës) etj. Veçohet ura simetrike prej druri (me trarë të dalë jashtë) në Vau i Madh mbi lumin Fan i Madh, e cila lidh
Foto 8:
Emri i rrugës Gjatësia në kilometra
Tarazh-Malaj 12
Rrëshen-Kulme 7
Rrëshen-Kodër Rrëshen 2.9
Rrëshen-Kodër Rrëshen-Valce 10.4
Rrëshen-Kaçorraj-Sheshaj 4.2
Sheshaj-Lurth 7.3
Zmë-Ura e Jezullit 2.5
Malaj-Shkalgjana 9.5
Rrëshen-Përgepaj 1,3
Gëziq-Kisha e Vaushenkollit 4
Ura e Bazhdarit-Tarazhi i Sipërm 4
{ 164 } Ndue GEGA
Ura e Fanit-Kryqëzim 5
Rrëshen-Bukmirë 10
Rrëshen-Koish 1.8
Rrëshen-Zallë Zmë 3
Malaj-Tene 3
Rrushkull-Lurth 5
Rrëshen-Dërfuzhaz 4
E ARDHMJA E RRUGËVE TË MIRDITËS
Ndërtimi dhe rikonstruksioni i shumë rrugëve do të ndikonte në zhvillimin ekonomik, social dhe kulturor të rrethit.
Disa rrugë që duhen rikonstruktuar janë:
 * Qendra e Perlës-Kurbnesh-Mërkurth-Lurë.
 * Rruga për në Munellë.
 * Mastërkor-Grykë Orosh-Bulshar-Ndërshene-Fushë Lugje.
 * Reps-Gurth Spaç.
 * Tarazh-Malaj.
 * Rrëshen-Bukmirë-Kaçinar-Bjeshkët e Kaçinarit.
 * Rrëshen-Lurth.
Foto 9:
Kurbnesh-Qafë e Mërkurë 9 1957
Rrëshen-Kodër Rrëshen 2.9 1959, rikonstruksion 2013
Reps-Spaç-Gurth 14 1960
Shpal-Ura e Repsit 5 1963
Mashtorkor-Klos-Lak Pylli 37 1963
Shpal-Bjeshkë Orosh 33 1963
Blinisht-Spaç 8 1964
Prosek-Shtrez 5 1964
Kurbnesh-Bozhiq 3 1965
Ndreffushaz-Kaçinar 15 1965
Reps-Konaj-Qafë Konaj 75 1965
Lak Krye-Lëkundë 3 1975
E Mërkurë-Dhjetor 16, 1975
Ndreffushaz-Kaçinar-Gjazuj 34 1977
Rrëshen-Kulme (rrugë ekzistuese) 7 1978
Klos-Sh

## Etimologjia 
## Historia 
## Gjeografia 
## Politika 
## Demografia 
## Ekonomia 
## Infrastruktura 
## Kultura 
## Shikoni dhe 
## Referimet