Limes Pannonicus

parapamje|right|345px|Heidentori, i ndërtuar fillimisht në qytetin-fortesë romak të Carnuntum, në Austrinë e tanishme.
**Limes Pannonicus** (*Limesi (Kufiri) Panonik*); ) ishte pjesë e kufirit të fortifikuar romak të njohur si Limesi Danubian që shtrihej afërsisht për  nga fushimi romak i Klosterneuburgut në Basenin e Vjenës në Austri deri te *castrum* në Singidunum (Beogradi)  në Serbinë e tanishme. Garnizonet e këtyre kampeve i mbronin provincat Panonike kundër sulmeve nga veriu që nga koha e Augustit (31&nbsp;p.e.s. – 14&nbsp;i e.s.) deri në fillimin e shekullit të V. Në disa vende, ky seksion i *limes-it* romak gjithashtu kapërcente lumin në territorin barbar (Barbaricum).

## Gjeografia
Gjatë Perandorisë Romake, Rajoni Panonik ishte i ndarë në Pannonia Superior, ose Panonia e Epërme, në perëndim të Pannonia Inferior ose Panonisë së Poshtme në lindje. Pannonia Superior përfshinte kryesisht shtetet e tanishme të Austrisë, Kroacisë, Hungarisë, Sllovakisë dhe Sllovenisë, ndërsa Pannonia Inferior përfshinte shtetet e tanishme të Hungarisë, Kroacisë, Serbisë dhe Bosnjes dhe Hercegovinës. 

## Historia
[parapamje|Ndryshimet e kufirit të Panonisë dhe vendndodhja e komapeve legjionare, kolonitë e mundshme dhe Rruga e Ambrës midis [shekulli I|shekujve të I dhe të IV]]
[parapamje|majtas|345px|*[Limes* nw Panoni]]
Limesi Danubian ishte një nga rajonet më të trazuara në pjesën evropiane të Perandorisë Romake dhe, gjatë më shumë se 400 vjetëve të sundimit romak, Panonia qe një nga provincat më të rëndësishme të saj, veçanërisht pas braktisjes së Dacia Traiana në vitin 271 të e.s., pasi nga ajo pikë e në vijim, trysnia e popujve emigrues në këtë seksion të *limes* u rrit edhe më shumë. *Limes* gjithashtu kishte një ndikim të madh në jetën ekonomike dhe kulturore të popullsisë civile, pasi territoret e saj të brendshme ishin një nga zonat kryesore të furnizimit për trupat kufitare dhe këto nga ana tjetër ishin garatueset e romanizimit të shpejtë të provincës.

Shumica e forcave pushtuese ishin të vendosura në kampe (*Castra*), fortesa të vogla (*castella*), kulla vrojtimi, *burgi* dhe ura të fortifikuara, që ishin ndërtuar në intervale të rregullta përgjatë bregut të lumit. Një një urgjencë, këto njësi përforcoheshin nga legjionet që e kishin qendrën e tyre në katër garnizonet kryesore qytetare ushtarake. Me përparimin e tij drejtë Danubit, Perandoria Romake u angazhua në një seri të gjatë konfliktesh me barbarët gjermanikë dhe sarmatë trans-danubian dhe popujt emigrues, që në fund përfunduan në shekullin e V me Rënien e Perandorisë Romake Perëndimore.

## Shiko gjithashtu 
* Guvernatorët romakë të Ilirikut
* Panonia
* Fusha e Panonisë
* Iliriku
* Dalmacia romake
* Prefektura e Ilirikut
* Dioqeza e Ilirikut
* Via Egnatia
* Via Candavia
* Luftërat iliro-romake
* Lufta e Parë Iliro-Romake
* Lufta e dytë iliro-romake
* Lufta e tretë iliro-romake
* Qëndresa e ilirëve kundër romakëve
* Luftërat dalmato-romake
* Luftërat e Oktavianit me ilirët
* Lufta e Panonisë
* Kryengritja e madhe ilire
* Iliro-romakët
* Ulpiana
* Trashëgimia romake në Kosovë
* Lokaliteti arkeologjik romak në Vërban
* Gjurmët e vilës romake në Pestovë
* Ad Quintum
* Municipium Dardanorum
* Terma - banjo romake në Çifllak
* Agger
* Albaniana (fortesë romake)
* Amfiteatri Romak
* Anijet Romake
* Arkitektura Romake
* Arkitektura e Teatrove Romake
* Arsimi në Romën e lashtë
* Arti romak
* Arx
* Bujqësia në Romën e lashtë
* Burgus
* Castellum
* Castra
* Cirku Romak
* Claustra Alpium Iuliarum
* Contio
* Cursus honorum
* Çitadela
* Domus
* Dux
* E drejta romake
* Ekonomia Romake
* Feja romake
* Festivalet Romake
* Filozofia e lashtë romake
* Forumet Romake
* Harku i Triumfit
* Honesta missio
* Honestiores dhe humiliores
* Institucionet politike të Romës së lashtë
* Kalendari Romak
* Kleisoura (distrikt bizantin)
* Klima e Romës së Lashtë
* Kolona e Fitores
* Kolonia Romake
* Kopshtet romake
* Kufijtë ushtarakë dhe fortifimet romake
* Kultura e Romës së lashtë
* Kuzhina antike romake
* Larja në Romën e Lashtë
* Legjioni romak
* Limes
* Limes Alutanus
* Limes Britannicus
* Limes Dacicus
* Limes Danubii
* Limes Moesicus
* Limes Porolissensis
* Limes Sarmatiae
* Limes Transalutanus
* Lista e toponimeve latine në Ballkan
* Lista e kolonive romake
* Lista e fiseve të hershme gjermanike
* Llaçi romak
* Lupanari
* Magjistratët romakë
* Magister militum Ilirikum
* Mansio
* Mare Nostrum
* Marina Romake
* Martesa në Romën e lashtë
* Mitologjia romake
* Mjekësia Romake
* Moda e flokëve në Romën e lashtë
* Mos maiorum
* Muret e lashta të Durrësit
* Muret mbrojtëse romake
* Muri i Antoninit
* Muri i Hadrianit
* Muri i Trajanit
* Optimates dhe populares
* Pallatet perandorake të Romës
* Pax Romana
* Perandoria Romake
* Peregrinus
* Peripli
* Periudha e Ngrohtë Romake
* Romanitas
* Romanizimi (kulturor)
* Rrugët romake
* Shpyllëzimi gjatë periudhës romake
* Shtatë Kodrat e Romës
* Shtetësia Romake
* Skllavëria në Romën e lashtë
* Soli (hyjni)
* Spektaklet Romake
* SPQR
* Tabula Peutingeriane
* Tempulli Romak
* Teknologjia në Romën e lashtë
* Të Drejtat Latine
* Thermae
* Traditat romake të emërtimit
* Triumfi Romak
* Ujësjellësi Romak
* Ura romake
* Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake
* Ushtria Romake
* Valetudinarium
* Vallum
* Veshjet në Romën e lashtë
* Veshjet ushtarake të Romës së lashtë
* Vigiles
* Vila Romake
* Zjarrfikja në Romën e Lashtë

## Referime 
## Bibliografia 
* Jenő Fitz (red.): *Der Römische Limes in Ungarn* [The Roman Limes in Hungary]. Fejér Megyei Múzeumok Igazgatósága, 1976.
* Kurt Genser: *Der österreichische Donaulimes in der Römerzeit. Ein Forschungsbericht* [The Austrian Danube Limes in Roman times. A research report]. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Vienna, 1986,  (Der römische Limes in Österreich 33).
* Kurt Genser: *Der österreichische Limes in der Römerzeit. Ein Forschungsbericht [The Austrian Danube Limes in Roman times. A research report]*. (dissertation) Salzburg 1982, Teil II.
* Orsolya Heinrich-Tamáska: *Überlegungen zu den Hauptgebäuden der pannonischen Innenbefestigungen im Kontext spätrömischer Villenarchitektur* [Reflections on the main buildings of the Pannonian inner fortifications in the context of late Roman villa architecture]. fq. 233 - 242, in: Gerda v. Bülow und Heinrich Zahbelicky: (edb.) *Bruckneudorf und Gamzigrad. Spätantike Paläste und Großvillen im Donau-Balkan-Raum*, Files of the International Colloquium in Bruckneudorf from 15 to 18 October 2008, Dr. Rudolf Habelt GmbH, Bonn, 2011. .
* Manfred Kandler, Hermann Vetters (ed.): *Der römische Limes in Österreich* [The Roman Limes in Austria]. Vienna, 1989.
* Frantisek Krizek: *Die römischen Stationen im Vorland des norisch-pannonischen Limes bis zu den Markomannenkriegen* [The Roman stations in the foreland of the Noric-Pannonian Limes up to the Marcomannic Wars]. In: *Studien zu den Militärgrenzen Roms. Vorträge des 6. Internationalen Limeskongresses in Süddeutschland.* Böhlau Verlag, Cologne/Graz, 1967, fq. 131–137.
* Miroslava Mirkovic: *Moesia Superior, Eine Provinz an der Mittleren Donau* [Moesia Superior. A Province at the Middle Danube]. Zaberns Bildbände zur Archäologie, Sonderbände der Antiken Welt, Verlag Philipp v. Zabern, Mainz, 2007, .
* Sándor Soproni: *Die letzten Jahrzehnte des pannonischen Limes* [The last decades of the Pannonian Limes]. C. H. Beck, Munich, 1985, .
* Sándor Soproni: *Der spätrömische Limes zwischen Esztergom und Szentendre* [The Late Roman Limes between Esztergom and Szentendre]. Akademiai Kiado, Budapest, 1978, .
* Sándor Soproni: *Militär und Befestigungen am Pannonischen Limes* [Military and Fortifications on the Pannonian Limes]. Ed. Amt der NÖ Landesregierung, Abt. III/2, Catalogue of the Lower Austrian State Museum, New Issue No. 55, *Die Römer an der Donau, Noricum und Pannonien*, Vienna, 1973, fq. 59–68.
* Herma Stiglitz: *Militär und Befestigungen am Österreichischen Limes* [Military and Fortifications on the Austrian Limes]. Ed. Office of the Lower Austrian State Government, Dept. III/2, Catalogue of the Lower Austrian State Museum, New Series No. 55, *Die Römer an der Donau, Noricum und Pannonien*, Vienna, 1973, fq. 45–59.
* 
* Endre Tóth: *Die spätrömische Militärarchitektur in Transdanubien* [Late Roman Military Architecture in Transdanubia]. In *Archaeologiai Értesitő.* 134, Budapest 2009.
* Zsolt Visy (red.): *The Roman Army in Pannonia. An Archaeological Guide of the Ripa Pannonica.* Teleki László Foundation, Budapest, 2003. .
* Zsolt Visy: *The ripa Pannonica in Hungary.* Akadémiai Kiadó, Budapest, 2003, .
* Zsolt Visy, Endre Tóth, Dénes Gabler, Lazlo Kocsis, Peter Kovacs, Zsolt Mráv, Mihaly Nagy u.&nbsp;a.: *Von Augustus bis Attila – Leben am ungarischen Donaulimes* [From Augustus to Attila. Life at the Hungarian Danube Limes]. Konrad Theiss Verlag, Stuttgart, 2000,  (Schriften des Limesmuseums Aalen 53).
* Zsolt Visy: *Der pannonische Limes in Ungarn* [The Pannonian Limes in Hungary]. Konrad Theiss Verlag, Stuttgart, 1988, .

## Lidhje të jashtme 
* Monuments Board of the Slovak Republic, 2011, pdf 5.76&nbsp;MB: *Danube Limes in Slovakia. Ancient Roman Monuments on the Middle Danube. Printed Final Document to nominate the Slovakian Limes as a UNESCO World Heritage Site*. Bratislava.
* Zsolt Máté et al.: *Frontiers of the Roman Empire. Ripa Pannonica in Hungary (RPH). Nomination statement Vol. 1*. National Office of Cultural Heritage, Budapest, 2011, , pdf 3.07&nbsp;MB.
* Zsolt Máté et al.: *Frontiers of the Roman Empire. Ripa Pannonica in Hungary (RPH). Nomination statement Vol. 2. Maps and plans, showing the boundaries of the nominated property and the buffer zone*. National Office of Cultural Heritage, Budapest, 2011, pdf 119&nbsp;MB.
* Zsolt Visy: *The Danube Limes Project Archaeological Research Between 2008–2011*. University of Pécs, Department of Archaeology, Pécs, 2011, , pdf 24&nbsp;MB.

**Carnuntum**
* Archäologischer Park Carnuntum

**Aquincum**
* Artist's impression of the Late Anquity East Gate of the LL
* Artist's impression of the civilian town
* Artist's impression of a residence
* Remains of the amphitheatre

**Binnenkastelle**
* Descriptions of the BK with illustrations (hungarisht)
* Artist's impression of the Fenekpuszta camp