open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Thanas Qerama

**Thanas Qerama** (7 prill, 1945 – 4 prill, 2004), ishte shkrimtar shqiptar, novelist dhe shkrues i tregimeve fantastiko-shkëncore, botues i revistës *Horizonti* gjatë viteve 1979–1989, revistë për moshat adoleshente me përmbledhje, kuriozitete dhe tregime nga shkencat natyrore dhe historike.

## Tituj të veprave 
* 1981: *Për ditët e lirisë*
* 1981: *Roboti i pabindur*
* 1982: *Një javë në vitin 2044*
* 1984: *Fajtori i Padukshëm* - novelë
* 1984: *Dy rrugë drejt yllberit*
* 1987: *Misteri i tempullit të lashtë*
* 1993: *Njëzet vjet në Kozmos* - tregime
Filmi *Lundrimi i parë* është bazuar në veprën e tij me të njëjtin titull.
Tetori

**Tetori** (**britmi i dytë**, **vjeshta e dytë** ose **shëmitri**) është muaji i dhjetë në Kalendarin Gregorian dhe ka 31 ditë. Emri *tetor* është përkthim dhe adaptim nga latinishtja për fjalën "tetë" (*octo*). Tetori ishte muaji i tetë për romakët e antikitetit, përpara se të shtoheshin muajt janar dhe shkurt.
Dhjetori

**Dhjetori** (ose **dimërori** ose **shënëndreu**) është muaji i dymbëdhjetë dhe i fundit në Kalendarin Gregorian dhe ka 31 ditë. Emri *dhjetor* është përkthim dhe adaptim nga Latinishtja për fjalën "dhjetë" (*decem*). dhjetori ishte muaji i dhjete për Romakët e antikitetit, përpara se të shtoheshin muajt janar dhe shkurt.
Nëntori

**Nëntori**, **brymësi**, **britmi i tretë**, **vjeshta e tretë** ose **shëmëhilli** është muaji i njëmbëdhjetë në Kalendarin Gregorian dhe ka 30 ditë.

Emri *nëntor* është përkthim dhe adaptim nga latinishtja për fjalën "nëntë" (*novem*). Nëntori ishte muaji i nëntë për romakët e antikitetit, përpara se të shtoheshin muajt janar dhe shkurt.

28 Nëntori është dita e Pavarësisë së Shqipërisë.
Shtatori

**Shtatori** (ose **britmi i parë** ose **vjeshta e parë**) është muaji i nëntë në Kalendarin Gregorian dhe ka 30 ditë. Emri *shtator* është përkthim dhe adaptim nga latinishtja për fjalën "shtatë" (*septem*). Shtatori ishte muaji i shtatë për romakët e antikitetit, përpara se të shtoheshin muajt janar dhe shkurt. Ne shtator fillon zyrtarisht stina e vjeshtës dhe ndërrohet ora verore në atë dimërore.

Periudha e kohë që përfshin ditët e fundit të gushtit dhe ditët e para të shtatorit quhet gushtovjeshtë.
Burgu i Mërgimit

***Burgu i Mërgimit*** është një film artistik që trajton gjëndjen reale të viteve 1990-ta. Filmi tregon për vuajtjet e Shqiptarëve të ndjekur nga atdheu i tyre nëpër vëndet e botës për t'iu shmangur burgjeve të ish-Jugosllavisë.
Janari

**Janari** (ose **kallnori** ose **kollozheku**) është muaji i parë i vitit në Kalendarin Gregorian dhe ka 31 ditë. Emri *janar* është adaptim nga emri Janus, perëndia Romake e dyerve dhe udhëkalimeve.

Janari dhe shkurti kanë qenë dy muajt e fundit që i janë shtuar kalendarit, që prej kohëve kur Romakët e konsideronin dimrin si periudhë pa-muaj. Fillimisht, marsi ishte muaji i parë, por janari e mori këtë pozicion ngaqë në këtë periudhë u zgjidhnin konsujt.

Dita e parë e janarit njihet si Dita e Vitit të Ri dhe festohet në shumicën e vëndeve në botë.

Janari fillon me të njëjtën ditë si tetori, përveç në vitet e brishta, kur fillon me të njëjten ditë si prilli dhe korriku.

**Kallnori** është fjala e vjetër e përdorur për muajin janar. Për këtë muaj Hilë Gjeçi në fletoren e tij shkruan se populli thotë *uj kam*.

## Burim i të dhënave
Gushti

**Gushti** është muaji i tetë i vitit në Kalendarin Gregorian dhe ka 31 ditë. Emri *"gusht"* është adaptim nga emri i perandorit romak Oktavian Augusti. Ky muaj ka 31 ditë sepse Augusti donte që muaji i quajtur sipas tij të kishte po aq ditë sa muaji i quajtur sipas Jul Cezarit (korriku). Augusti e vendosi gushtin në vend të tetë, sepse atëherë kishte vdekur Kleopatra. Përpara se Augusti ta quante *"August"*, ky muaj quhej *"Sextilis"* nga latinishtja, pasi që ishte muaji i gjashtë në Kalendarin Romak, i cili fillonte në mars.

Periudha më e nxehtë e vitit që i bie nga fundi i korrikut dhe fillimi i gushtit quhet djegagur. Kurse periudha e kohës që përfshin ditët e fundit të gushtit dhe ditët e para të shtatorit njihet si gushtovjeshtë.

Në vitet e brishta, gushti fillon në të njëjtën ditë të javës sikurse shkurti.

Në Irlandë gushti njihej si *"Lughnasadh"*, sipas perëndisë Lugh.
Prilli

**Prilli** është muaji i katërt i vitit në Kalendarin Gregorian dhe ka 30 ditë. Emri *Prill* është adaptim nga fjala Latine *aperire* e cila do të thotë *me hapur* dhe ndoshta ka të bëjë me çeljen e luleve në pranverë.

*Prilli* fillon në të njëjtën ditë të javës si *Korriku* në të gjithë vitet, dhe në të njëjtën ditë të javës si *Janari* në vitet e brishta.

* 1 Prill është Dita e gënjeshtrave
Marsi (muaj)

**Marsi** është muaji i tretë i vitit në Kalendarin Gregorian i cili ka 31 ditë. Emri *mars* vjen nga Mars, perëndia Romake e luftës. Në kohën e Romës së lashtë, Marsi quhej *Martius*, dhe mbahej si kohë me fat për të filluar një luftë. Në kohën e Grekëve të lashtë, Marsi quhej *Anthesterion*.

Marsi fillon në të njëjtën ditë të javës me nëntorin në të gjithë vitet, dhe në të njëjtën ditë të javës me shkurtin në vitet e rregullta.

7 Marsi është Festa e Mësuesit, dhe 8 Marsi është Festa e Gruas në Shqipëri.
Maji

**Maji** është muaji i pestë i vitit në Kalendarin Gregorian dhe është njëri ndër shtatë muajtë me 31 ditë.

Emri **Maj** në gjuhën shqipe supozohet të vije nga mitologjia e grekëve antik. Maia në mitologjin greke ishte perëndi e cila në mitologjinë Romake krahasohet me perëndinë e "të mirave" **Bona Dea**. Festa kushtuar kësaj perëndie në Romën antike mbahej në kohën e këti muaji.

Festa më e njohur e këti muaji ndër shqiptarët është **1 Maji** - *Dita e punëtorëve* (Dita e proletaratit) e cila në kohën e sistemeve komuniste në territoret shqiptare kishte një rëndësi të veçantë. 

Me datë **6 Maj** , në shume treva Shqiptare festohet dita e **"Shën Gjergjit"** festë kjo shumë e  vjeter me siguri qe nga koha e paganizmit . Me anë të kësaj feste , shënohet **fillimi verës**, për dallim nga **"Shën Mitri"** fillimi i dimrit. Në të kaluarën janë kryer shumë rite duke përfshi, mbledhjen e degëve me gjethe të njoma dhe vendosja e tyre nëper hyrje të shtëpisë, ahurit etj. mbledhja e barishteve të ndryshme , me të cilat janë ushqyer kafshët, me qëllim që te jenë sa më të shëndetshme. Të gjitha këto ceremoni janë kryer në natën e "Shën Gjergjit",me 5 Maj. Dita e "Shën Gjergjit" fetsohet me "sillën" ( Zemra, një shujtë në mes të mëngjesit dhe drekës)  apo drekën solemne. Për atë drekë solmene, gatuhet kryesisht Mish qengji me tavë, me oriz dhe spinaq, Pite , dhe gjithsesi "Përshesh" (bukë te ndarë ne copa të vogla dhe të njomur në ndonje lëngë ) me qumësht dhe bukë misri. Në të kaluarën vjazat kanë festuar shumë gjatë ardhjen e "Shën Gjergjit" Me këngë me def e me lojëra të ndryshme , kjo ka zgjatur edhe deri në dy javë,e cila është përmbyllur me natën e "Shën Gjergjit" ku vajzat  kanë dalë në natyrë  nëpër fusha për të mbledhë degë me gjethe të reja dhe lule. Ndërsa në ditën e sotme nata e "Shendgjergjit" festohet duke dalë në shëtitje , kryesisht në ndonjë park apo "Tyrbe", ku gjatë kesaj kohe vijnë shumë lojëra të ndryshme.
Gjuha esperanto

**Esperanto** është gjuhë artificiale,e krijuar nga Ludwik Lejzer Zamenhof më 1887. Ludwik, i njohur me nofkën Doktoro Esperanto, pati si qëllim të krijojë një gjuhë të lehtë për tu mësuar, politikisht neutrale që do të kapërcente kombësitë dhe do të sillte paqe dhe mirëkuptim ndërmjet njerëzve.

## Historia e Esperantos 
Gjithçka fillon nga 26 korrik 1887 që është data e lindjes Së Esperantos nga Ludvig Zamenhof: Në 2 vjet Esperanto bëhet më popullor në të gjithë Evropën, Më vonë Në vitin 1920 Esperanto dihet se e gjithë bota. Por Në Vitet 1930 Esperantistët po bëheshin viktima të represioneve dhe propagandës se gjuha është gjuhë E Hebrenjve sipas Gjermanisë dhe janë spiunë të një organizate terroriste sipas BRSS. Në vitin 1950, Esperanto filloi një lëvizje për të rishikuar një status të popullaritetit të madh, por anglishtja e zëvendësoi atë dhe në vitin 1980, një regjim komunist në Bashkimin Sovjetik ra dhe për shkak të tij, shumë folës Të Esperantës u ulën atje. Por pas shfaqjes në internet sasitë E folësve Esperanto përmirësuar atë 2 milion njerëz. 

## Bibliografi 
* E. van Someren, Republication of the thesis 'The EU Language Regime, Lingual and Translational Problems';
* P. G. Forster, The Esperanto Movement. The Hague: Mouton Publishers, 1982. ISBN 90-279-3399-5;
* C. Gledhill,  The Grammar of Esperanto: A Corpus-Based Description. Second edition. Lincom Europa, 2000. ISBN 3-89586-961-9;
* J. Wells, Lingvistikaj aspektoj de Esperanto ("Linguistic aspects of Esperanto"). Second edition. Rotterdam: Universala Esperanto-Asocio, 1989;
* W. Auld. La fenomeno Esperanto ("Il fenomeno esperanto"). Rotterdam. UEA. 1988;
* C. Piron. La bona lingvo (La lingua buona) trattato sulla lingua, Paperback, 1989. ISBN 978-963-571-294-6; 
* U. Lins. La lingua pericolosa. Storia delle persecuzioni contro l'esperanto sotto Hitler e Stalin. Traccedizioni. 1990. ISBN 88-7205-000-6;
* P. Janton. Esperanto. Lingua, letteratura, movimento. Cooperativa Ed. Esperanto. 1996. ISBN 88-85872-07-7;
* F. Amerio; G. Bonvecchiato; G. C. Fighiera. Esperanto: dati e fatti. FEI Fondo Marelli. 2002. ISBN 88-85872-11-5;
* G. Formizzi, Le radici culturali dell'esperanto. La pedagogia di Giovanni Amos Comenio. Gabrielli Editori. 2006. ISBN 88-6099-007-6;
* C. Minnaja. L' esperanto in Italia. Alla ricerca della democrazia linguistica. Il Poligrafo. 2007. ISBN 88-7115-546-7.

## Shiko edhe 
* Arahau
* Gjuha ido
* Gjuha interlingua
* Gjuha ndërsllave

## Lidhje të jashtme 
* Esperanto – lernu.net
E hëna

**E hëna** është dita e javës midis të dielës dhe të martës. Emri vjen nga përkthimi dhe adaptimi i Monas, perëndisë Saxone të quajtur Luna, ose Hëna.

E hëna mbahet si dita e parë e javës në shumë vende në botë (sidomos në Evropë, shikoni ISO 8601). Në disa vende e hëna mbahet si dita e dytë dhe kjo vjen nga feja e lashtë e Hebreve. Kjo traditë vazhdon akoma në Amerikë. Në Arabisht dhe Portugalisht emri i të hënës është "dita e dytë".Ne gjuhen shqipe Hena është dita e dytë ose e parë dhe i takon gjinise femerore gje qe ne gjuhe tjera është shpesh e gjinise mashkullore.
Vera (stinë)

| align="center" | thumb|144px|center|Vera (stinë).
|}

**Vera** është një nga katër stinët e vitit.  Sipas astronomisë, vera fillon me solsticin e verës (rreth 21 qershorit në hemisferën veriore, dhe rreth 21 dhjetorit në atë jugore) dhe mbaron me ekuinoksin e vjeshtës (rreth 21 shtator në hemisferën veriore, dhe rreth 21 mars në atë jugore). Megjithatë, stina e verës njihet si periudha e muajve të plotë të qershorit, korrikut dhe gushtit në hemisferën veriore, dhe atë të muajve të dhjetorit, janarit, dhe shkurtit në hemisferën jugore.

## Shikoni dhe këtë 
* Dita e Verës

## Lidhje të jashtme
Shkurti

**Shkurti** ose **frori** është muaji i dytë i vitit në Kalendarin Gregorian dhe ka 28 ditë në vitet normale dhe 29 ditë në vitet e brishta. Tre herë në histori të vendeve të ndryshme, shkurti ka pasur 30 ditë. Kjo ka ndodhur në Suedi më 1712, Rusi gjatë viteve 1931-1932 dhe sipas një thënie që thotë se nga normalisht muaji Shkurt ka pasur 29 (për vitet e brishta 30 ditë), mirëpo perandori Augustin për të barazuar muajin e pagëzuar sipas tij me muajin korrik (Juli- të pagëzuar sipas Jul Cezarit) ka vendosur që Shkurti të ketë 28 ditë (për vitet e brishta 29 ditë).

Janari dhe shkurti kanë qenë dy muajt e fundit që i janë shtuar kalendarit. Në shqip, emri vjen nga fakti që shkurti është muaji më i shkurtër i vitit. Në shumë nga gjuhët e tjera, si për shembull në Anglisht, emri vjen nga perëndia romake e pastërtisë, Februus. Emri tjetër për muajin në shqip fror, më herët *fëruor*, gjithashtu u huazua nga latinishtja *februarius* (përmes proto-shqip **fəβruor*).

## Burime
Pearl Jam

**Pearl Jam** është një nga grupet muzikore më të njohura për stilin "grunge". Përpara se të njiheshin me emrin "Pearl Jam" (*pearl*: perlë, *jam*: reçel), disa prej pjestarëve të bendit patën punuar bashkë si **Mother Love Bone** dhe **Temple of the Dog**.

## Pjestarët e tanishëm 
* Jeff Ament - kitarë bas
* Matt Cameron - daulle
* Stone Gossard - kitarë
* Mike McCready - kitarë
* Eddie Vedder - kitarë, këngëtar kryesor

## Diskografia 
**Mother Love Bone** (1988-1991):
**Shine* 1989
**Apple* 1990
**Stardog Champion* 1990

**Temple of the Dog** (1990-1991):
**Temple of the Dog* 1991

**Pearl Jam** (1991-tani):
**Ten* 1991
**Vs.* 1993
**Mirror Ball* (me Neil Young) 1994
**Vitalogy* 1994
**No Code* 1996
**Yield* 1998
**Live on Two Legs* 1999
**Binaural* 2000
**Riot Act* 2002
**Lost Dogs* 2003
**Pearl Jam* 2006
**Backspacer* 2009
**Lightning Bolt* 2013
**Gigaton* 2020
**Dark Matter* 2024

## Lidhje të jashtme 
* Faqja e Pearl Jam-it
* TenClub
Ten (album)

**Ten** është albumi i parë i Pearl Jam-it, i nxjerrë më 27 gusht, 1991 nëpërmjet Epic Records.

## Këngët 
# "Once" (Vedder, Gossard) - 3:51
# "Even Flow" (Vedder, Gossard) - 4:53
# "Alive" (Vedder, Gossard) - 5:40
# "Why Go" (Vedder, Ament) - 3:10
# "Black" (Vedder, Gossard) - 5:43
# "Jeremy" (Vedder, Ament) - 5:18
# "Oceans" (Vedder, Gossard, Ament) - 2:41
# "Porch" (Vedder) - 3:30
# "Garden" (Vedder, Gossard, Ament) - 4:58
# "Deep" (Vedder, Gossard, Ament) - 4:18
# "Release" (Vedder, Gossard, McCready, Krusen) - 8:30

**Albumi zgjat:** 53:32

## Njëshet 
* "Alive" (1992)
* "Even Flow" (1992)
* "Jeremy" (1992)
* "Black" (1992)

## Pjestarët 
* Jeff Ament - bas
* Stone Gossard - kitarë
* Dave Krusen - daulle
* Mike McCready - kitarë kryesore
* Rick Parashar - prodhues
* Pearl Jam - prodhues
* Eddie Vedder - këngëtar kryesor

## Lidhje të jashtme 
* Fjalët e Ten-it
Vs.

**Vs.** është albumi i dytë i Pearl Jam-it, i nxjerrë më 19 tetor, 1993 nëpërmjet Epic Records.

## Këngët 
# "Go"
# "Animal"
# "Daughter"
# "Glorified G"
# "Dissident"
# "W.M.A."
# "Blood"
# "Rearviewmirror"
# "Rats"
# "Elderly Woman Behind the Counter in a Small Town"
# "Leash"
# "Indifference"

**Albumi zgjat:** 46:17

## Njëshet 
* "Go" (1993)
* "Animal" (1993)
* "Daughter" (1993)
* "Dissident" (1994)

## Pjestarët 
* Dave Abbruzzese - daulle
* Jeff Ament - bas
* Stone Gossard - kitarë
* Mike McCready - kitarë kryesore
* Brendan O'Brien - prodhues
* Pearl Jam - prodhues
* Eddie Vedder - këngëtar kryesor

## Lidhje të jashtme 
* Fjalët e  Vs.
No Code

**No Code** është albumi i katërt i Pearl Jam-it, i nxjerrë më 27 gusht, 1996 nëpërmjet Epic Records.

## Këngët 
# "Sometimes" (Vedder) - 2:40
# "Hail, Hail" (Gossard, Vedder, Ament, McCready) - 3:41
# "Who You Are" (Gossard, Irons, Vedder) - 3:50
# "In My Tree" (Gossard/Irons/Vedder) - 3:59
# "Smile" (Ament, Vedder) - 3:52
# "Off He Goes" (Vedder) - 6:02
# "Habit" (Vedder) - 3:35
# "Red Mosquito" (Pearl Jam, Vedder) - 4:03
# "Lukin" (Vedder) - 1:02
# "Present Tense" (McCready/Vedder) - 5:46
# "Mankind" (Gossard) - 3:28
# "I'm Open" (Irons/Vedder) - 2:57
# "Around The Bend" (Vedder) - 4:35

**Albumi zgjat:** 49:37

## Njëshet 
* "Who You Are" (1996) 
* "Off He Goes" (1996)
* "Hail Hail" (1997)

## Pjestarët 
* Jeff Ament - bas
* Stone Gossard - kitarë, këngëtar
* Jack Irons - daulle
* Mike McCready - kitarë, pjano
* Brendan O'Brien - prodhues, pjano
* Pearl Jam - prodhues
* Eddie Vedder - këngëtar, kitarë

## Lidhje të jashtme 
* Fjalët e No Code
Korriku

**Korriku** është muaji i shtatë i vitit në Kalendarin Gregorian dhe ka 31 ditë. Në shqip, emri vjen nga fjala **korr**, **korrja**, e cila ndodh në këtë kohë të vitit, kurse në shumë gjuhë të tjera emri vjen nga Jul Çezari. Më përpara ky muaj quhej *Quintilis* në latinisht ngaqë ishte muaji i pestë në Kalendarin Romak, i cili fillonte me marsin.

Periudha më e nxehtë e vitit që i bie nga fundi i korrikut dhe fillimi i gushtit quhet djegagur.

Korriku fillon në të njëjtën ditë të  javës si *prilli* çdo vit, dhe *janari* në vitet e brishta.
Qershori

**Qershori** është muaji i gjashtë i vitit në Kalendarin Gregorian dhe ka 30 ditë.

Në shqip, emri vjen nga qershitë, të cilat behën në këtë kohë.
Historia

**Historia** është shkencë shoqërore e cila studion të kaluarën e shoqërisë njerëzore gjatë evolucionit mijëra vjeçarë të njerëzimit. Bazohet në të mbledhurat e dokumenteve dhe materialeve  të shumta të cilat grombullohen nga arkeologoët ,antropologët. Historia si fushë, ndahet në këto periudha:
* Historia e kohës  parahistorike
* Historia e kohës historike
* Historia e mesjetës (kohës së mesme)
* Historia e kohës së re
* Historia e kohës më të re

Historia rrënjët e saja i ka që nga koha e shfaqjes së njëriut pra që në kohët e lashta.  
Poashtu duhet treguar që historia lidhet edhe me vdekjen e Jezu Krishtit kjo bën ndarjen e dy epokave para linjes krishtit(para erës sonë) dhe pas lindjes së Krishtit(pas erës sonë).Historia d.m.th. bën shpjegime të shumta të ngajreve që kanë ndodhur në kohët e vjetra e kaluara pra të cilat janë ndërtuese e të  tashmes.Historia cekë shumë gjëra që lidhen në veçanti me ndonjë vend tregon kulturën,zhvillimin ekonomik etj. Në veçanti Historia tregon edhe luftrat që zhvillohen në atë vend të caktuar.
Historia (nga ἱστορία greke - historia, do të thotë "hetim, njohuritë e përfituara nga hetimi" është studimi i fundit të njeriut. Dijetarët që shkruajnë për historinë quhen historianë. Kjo është një fushë e hulumtimit që përdor një tregim për të shqyrtuar dhe analizuar sekuencën e ngjarjeve, dhe ajo shpesh përpjekje për të hetuar objektivisht modelet e shkakut dhe efektit që përcaktojnë ngjarjet.debat Historianët historinë dhe natyrën e saj dobia. Kjo përfshin diskutimin e studimit të disiplinës si një fund në vetvete dhe si një mënyrë për të siguruar "perspektivë" në problemet e pranishme.histori të përbashkët për një kulturë të veçantë, por nuk mbështetet nga burime të jashtme (të tilla si legjendat që rrethojnë Mbretin Arthur) zakonisht janë të klasifikuara si të trashëgimisë kulturore në vend se "hetimi ndershëm" nevojiten disiplinës së historisë.Ngjarjet e fundit para për të regjistruar me shkrim janë konsideruar parahistorinë.

Historia eshte shume e rendesishme ne jeten e perditshme sepse tregon per te kaluaren e nje personi ose populli.Por nje pjese e ketyre bazimeve ne histori jane te trasheguara ne menyre gojore dhe disa tregime mund ose nuk mund te jene te verteta.Si mundemi ne te dijme se Perandoria Romake ka egzistuar,ka shume opsione qe ne mund ti besojme kesaj:Tradita gojore,gjera te gjetura nga arkeologet,shkrime te vjetra nga autorë e historianë te ndryshem etj.Arkeologjia ka deshmuar se shumica e popujve qe thuhet se kane ekzistuar ,kane ekzistuar me te vertete.Dëshminë që kanë ekzistuar ilirët gjithashtu arkeologët kanë ndihmuar në këtë zbulim sikur që është helmeta e sapo-gjetur 2500 vjeqare ne Kroaci.Të gjitha këto dëshmojnë gjenetiken e nje populli,ose shqipëtarëve me rastin e helmetës.

## Shiko edhe 
* Historia e Shqipërisë

## Burime
Karati

parapamje|Pajisja e peshimit të diamantit në gram dhe karat
**Karati** është një njësi matjeje për *gamme*, stoli, të gurëve të çmuar dhe pastërtinë e metaleve të çmuar. Rrjedh nga greqishtja *Keration* që do të thotë pesha e imët, e vogël.  

## Gurë të çmuar 
Masa e një Karati është vendosur të jetë 200 miligramë më 1907.  Karati përdoret si peshë për gurë të çmuar dhe gjysëm të çmuar parasëgjithash diamante *safir, rubin, emerod, smerald dhe opal*.  

## Karati si masë e pastërtisë 
Me njësinë Karat matet edhe pastërtia e metaleve të çmuara, si për shembull ari.  Masa e një karati tregon një të njëzet e katërtën në pastërti sipas peshës. Kjo do të thotë që 1 karat ar përmban 4,167 % ar, ndërsa 24 karat është ar i pastër (100 %).  

Këto legura përdoren më shumë
* *Ari 999* = ~ 24 karat, përmban 999 ‰ ar, i kuq në të verdhë, shumë i butë
* *Ari 965* = ~ 23 karat, 964 ‰ ar, (vjen nga Tailanda)
* *Ari 900* = ~ 22 karat, 900 ‰ ar, pjesa tjetër argjend dhe bakër (Münzen)
* *Ari 833* = ~ 20 karat, 833 ‰ ar, pjesa tjetër argjend dhe bakër
* *Ari 750* = ~ 18 karat, 750 ‰ ar, pjesa tjetër argjend dhe bakër, ideal për stoli
* *Ari 585* = ~ 14 karat, 585 ‰ ar,
* *Ari i bardhë* = 50 - 75 % ar, 5 – 25 % bakër, 10 - 18 % argjend, 5 - 10 % zink, max 2 % mangan dhe max 5 % nikel
* *Ari 333* = ~ 8 karat

## Shiko dhe këtë 
* Sistemi SI
* Madhësitë fizike
* Kilogrami

## Lidhje të jashtme
Radio

[parapamje|Një shumëllojshmëri antenash radio në majën Sandia, pranë Albuquerque, [Nju Meksiko|New Mexico.]]
**Radioja** ose **Radio** është teknologjia e sinjalizimit dhe komunikimit duke përdorur valët radio, pra valë elektromagnetike me frekuencë midis 30 hertz (Hz) dhe 300 gigahertz (GHz). Ato gjenerohen nga një pajisje elektronike e quajtur një transmetues i lidhur me një antenë që rrezaton valët, dhe marrin nga një marrës radio i lidhur me një antenë tjetër. Radio përdoret shumë gjerësisht në teknologjinë moderne, në komunikimin me radio, radarët, navigimin në radio, telekomandën, sensibilizimin në distancë dhe aplikacione të tjera. Në **komunikimin radiofonik**, të përdorur në transmetimin radio dhe televiziv, telefonat celularë, radiot e dyanshme, rrjetin pa tel dhe komunikimin satelitor midis përdorimeve të tjera, valët e radios përdoren për të transportuar informacione në të gjithë hapësirën nga një transmetues në një marrës, duke moduluar sinjalin radio (duke bërë përshtypje një sinjal informacioni në valën e radios duke ndryshuar disa aspekte të valës) në transmetues. Një radar, i përdorur për të gjetur dhe gjurmuar objekte si avionë, anije, anije kozmike dhe raketa, një rreze e valëve të radios të emetuara nga një transmetues radar i cili reflekton objektin e synuar dhe valët e pasqyruara zbulojnë vendndodhjen e objektit. Në sistemet e navigimit radio si GPS dhe VOR, një marrës celular merr sinjale radio nga radiot naviguese pozicioni i të cilit dihet, dhe duke matur saktësisht kohën e mbërritjes së valëve të radios, marrësi mund të llogarisë pozicionin e tij në Tokë. Në pajisjet me telekomandë me tela pa tel si telekomandë, çelësat e dyerve të garazhit dhe sistemet e hyrjes pa çelës, sinjalet në radio që transmetohen nga një pajisje kontrolluese kontrollojnë veprimet e një paisjeje të largët.parapamje|200px|Radiomarres viti 1954 ne ShqiperiAplikimet e valëve të radios që nuk përfshijnë transmetimin e valëve në distanca të konsiderueshme, të tilla si ngrohja RF e përdorur në proceset industriale dhe furrat me mikrovalë, dhe përdorimet mjekësore siç janë makinat diatermy dhe MRI, zakonisht nuk quhen radio. 

Emri *radio* përdoret gjithashtu për të nënkuptuar një marrës radio transmetues.

Valët e radios u identifikuan dhe studiuan për herë të parë nga fizikani gjerman Heinrich Hertz në 1886. Transmetuesit dhe marrësit e parë praktikë të radios u zhvilluan rreth viteve 1895-1896 nga italiani Guglielmo Marconi, dhe radio filloi të përdorte komercialisht rreth vitit 1900. Për të parandaluar ndërhyrjen midis përdoruesve emisioni i valëve të radios rregullohet rreptësisht me ligj, i koordinuar nga një organ ndërkombëtar i quajtur Unioni Ndërkombëtar i Telekomunikacionit (ITU), i cili alokon bandat e frekuencës në spektrin e radios për përdorime të ndryshme.parapamje|199x199px
## Artikuj ndërlidhës 
* Radioastronomia
* Radiovala
* Radio Shkupi
* Radio Astriti

## Lidhje të jashtme
Formula Një

parapamje|djathtas|256px|Imazhi i Mercedes Benz W196 me të cilin Juan Manuel Fangio fitoi titujt e viteve 1954 dhe 1955.
[parapamje|djathtas|256px|[Formula One World Championship SHBA, 2003 ]]

**Formula Një**, ose **Formula 1** (zyrtarisht **Formula One World Championship**, shk. edhe **F1**) është klasi më i lartë i serisë së garimit automobilistik i organizuar Fédération Internationale de l'Automobile (FIA) dhe zotëruar nga Formula One Group. FIA Kampionati Botëror i Formula Një ka qënë një nga format parësore të garimit që nga sezoni i parë në 1950. Fjala "formula" në emër i referohet një grup rregullash që të gjithë makinat e pjesëmarrësve duhet t'i zbatojnë. Një sezon i Formula Një përmban një seri garash, të njohura si Çmimet e mëdha, të cilat zhvillohet në të gjithë botën në cirkuite të ndërtuara ose në rrugë publike.

Rezultatet e çdo gare vlerësohen nga një sistem pikësh për të vendosur dy trofe: një për pilotë dhe një për konstruktorë. Pilotët duhet të kenë super licencën, klasa më e lartë e lejes së drejtimit që lëshohet nga FIA. Garat duhet të zhvillohen në pista të graduara "1" (më parë "A"), gradimi më i lartë i lëshuar nga FIA. Garat zakonisht zhvillohen në vendndodhje rurale në cirkuite të ndërtuara, por disa gara të tjera zhvillohen edhe në rrugë qyteti.

Për vitin aktual (2026) kalendari i Formula 1 përfshin 24 gara të veçanta të emëruara si Grand Prix (shqip: Çmimi i Madh). Çdo garë mban emrin e shtetit ku mbahet gara (me pak përjashtime) dhe vlerësohet me pikë për pozitën e arritur në garë. pilotit që ka mbledhur më shumë pikë i jepet në fund të sezonit titulli kampion botëror.

Prej vitit 1958, përveç pilotëve marrin pjesë edhe ekipet e konstruktorëve të makinave, të cilat kanë dy pilotë të cilët konkurrojnë për titullin e kampionit botëror të konstruktorëve. Kampionati i pilotëve dhe konstruktorëve të makinave sot numërohet në paralel, gjë që nuk ka qenë e njëjtë në të kaluarën, pasi më parë numëroheshin edhe garat e tjera në seri të garës për titullin e kampionit.

## Pilotët Kampion të F1 
### Lista e Pilotëve te cilët kanë fituar Formula 1 
Kampionët Botërorë të Formula 1 ne 2026

## Pistat e Formula1 
Pistat e Formula 1 – Sezoni 2026 

## Konstruktorët kampionë 
## Referime 
## Lidhje të jashtme
*
Lista e papëve

parapamje|196x196px|Emblema e  papatit: çelësat e Shën Pjetrit dhe tiara (kurora e trefishtë) papnore.
**Lista** e mëposhtme kronologjike përmban emrat e **papëve të kishës katolike**, të cilat janë renditur sipas kronologjisë që nga Shën Pjetri deri më sot, korrespondon me atë të dhënë në Annuario Pontificio nën titullin "I Sommi Pontefici Romani" (Pontifët Supremë Romakë), duke përjashtuar ata që tregohen si antipapë.

Termi papë (latinisht:  , 'atë') përdoret në disa kisha për të treguar udhëheqësit e tyre të lartë shpirtërorë. Ky titull zakonisht përdoret për t'iu referuar kreut të Kishës Katolike.   katolik përdor tituj të ndryshëm sipas traditës, duke përfshirë *Summus Pontifex, Pontifex Maximus dhe Servus servorum Dei*.

## Mijëvjeçari I-rë 
### Shekulli I-rë 
#### Shekulli II-të 
#### Shekulli III-të 
#### Shekulli IV-të 
#### Shekulli V-të 
#### Shekulli VI-të 
### Shekulli VII 

### Shekulli VIII-të 
### Shekulli IX-të 
### Shekulli X-të 
## Mijëvjeçari II-të 
### Shekulli XI-të 
### Shekulli XII-të 
#### Shekulli XIII-të 

215   Innocenci VIII. 1484-1492 
223 Julius III 1550-1555 
225   Pali IV. 1555-1559 
226 Pio IV.1559-1565 
227 Pio V. 1566-1572 
228 Gregori III 1572-1585 
229 Sixtus V. 1585-1590 
230 Urban VII. 1590 
231 Gregori XIV. 1590-1591 
232 Innozenz IX. 1591 
233 Klementi VIII. 1592-1605 
234 Leoni XI 1605 
235 Pali V. 1605-1621 
236 Gregori XV. 1621-1623 
237 Urban VIII. 1623-1644 
238 Innozenz X. 1644-1655 
239 Aleksandër VII. 1655-1667 
240 Klementi IX. 1667-1669 
241 Klementi X. 1670-1676 
242 Innozenz XI. 1676-1689 
243 Alexander VIII 1689-1691 
244 Innozenz XII 1691-1700 
245 Klementi XI 1700-1721 
246 Innozenz XIII. 1721-1724 
247 Benedikti XIII. 1724-1730 
248 Klementi XII. 1730-1740 
249 Benedikti XIV. 1740-1758 
250 Klementi XIII. 1758-1769 
251 Klementi XIV. 1769-1774 
252 Pio VI. 1775-1799 
253 Pio VII 1800-1823 
254 Leoni XII. 1823-1829 
255 Pio VIII. 1829-1830 
256 Gregori XVI. 1831-1846 
257 Pio IX. 1846-1878 
258 Leoni XIII. 1878-1903 
259 Pio X. 1903-1914 
260 Benedikti XV. 1914-1922 
261 Pio XI 1922-1939 
262 Pio XII 1939-1958 
263 Gjoni XXIII. 1958-1963 
264 Pali VI. 1963-1978 
265 Gjon Pali I. 1978 
266 Gjon Pali II 1978-2005
267 Benedikti XVI 2005-2013
268 Françesku 2013-2025

## Lidhje të jashtme 
* http://www.santiebeati.it/papi.htm
* http://www.tuttipapi.it
GNU

**GNU** (sqt. , *G-N-U*) është një sistem operativ për kompjutera, i përbërë vetëm nga programe kompjuterikë të lirë. Emri i tij është një shkurtim ripërsëritës që do të thotë "GNU's Not Unix" (shqip: GNU Nuk është Unix); u zgjodh sepse projektimi i tij ishte si Unix, por dallohet nga Unix pasi është program i lirë dhe nuk mban kode të Unix. Zhvillimi i GNU u nis nga Richard Stallman dhe ishte objektivi parësor i Free Software Foundation (FSF, shqip *Fondacioni për Programet kompjuterike të Lirë*).

GNU është i zhvilluar nga *Projekti GNU*, dhe programet që lëshohen nën kujdestarinë e projektit quhen *GNU packages* (*paketat GNU*) ose *programe GNU*. Komponentët e sistemit bazë përmbajnë GNU Compiler Collection (GCC, shqip *Koleksioni GNU i Kompiluesve*), GNU Binary Utilities (binutils), bash shell, GNU C library (glibc), dhe GNU Core Utilities (coreutils).

GNU ka një zhvillim aktiv. Edhe pse thuajse të gjitha pjesët u përfunduan kohë më parë dhe kanë më shumë se një dekadë që përdoren, kerneli zyrtar GNU Hurd nuk është përfunduar dhe jo të gjitha pjesë përputhen me të. Për këtë arsye, zakonisht përdoret kerneli i Linux. Edhe pse ky kernel nuk është miratuar zyrtarisht nga projekti GNU, disa softuerë si publikimi nga X.Org i Sistemit X të Dritareve dhe sistemi tipografik TeX janë përfshirë. Shumë programe të GNU-s janë kaluar edhe në platforma të tjera si Microsoft Windows, variante të BSD, Solaris dhe Mac OS X.

Liçensat GNU General Public License (GPL), GNU Lesser General Public License (LGPL), dhe GNU Free Documentation License (GFDL) u shkruan posaçërisht për GNU-në, por përdoren edhe nga projekte të tjerë që nuk kanë lidhje me të.

## Referime 
## Shiko edhe 
* GNU
* Public domain
* Free software
* Free Software Foundation

## Lidhje të jashtme 
* Vëndi Zyrtar i Projektit GNU
Shkencat e Librarisë dhe Informacionit

**Shkencat e Librarisë dhe Informacionit** janë shkenca që merren me studimin e mbledhjes, shpërndarjes etj, të informatave.

## Shiko dhe kete
*Biblioteka 
*Wikipedia
Inxhinieria

**Inxhinieria** është shkenca, aftësia, apo profesioni për përvetësimin e diturisë shkencore, ekonomike, sociale, apo praktike, për të dizajnuar dhe ndërtuar ndërtesa, makina, paisje, sisteme, materiale, dhe procese.

## Degët e Inxhinierisë
* Inxhinieria kimike
* Inxhinieria elektrike
* Inxhinieria elektronike
* Inxhinieria mekanike
* Inxhinieria e metalurgjisë
* Inxhinieria e gjeomjedisit
* Inxhinieria topografike
* Inxhinieria gjeodezike
* Inxhinieria e naftës
* Inxhinieria e ndërtimit
* Arkitektura
* Inxhinieria kompjuterike
* Inxhinieria informatike
* Inxhinieria Fizike
* Inxhinieria Matematike
* Inxhinieria e drurit
* Inxhinieria e gjeologjisë

## Historia e inxhinierisë në Shqipëri
Zhvillimi i shkencave inxhinierike në Shqipëri i ka rrënjet që në lashtësi, gjë që vërtetohet me zbulimet e ndryshme arkeologjike. Pas çlirimit shumë inxhinierë u diplomuan jashtë shtetit. Në vitin 1951 u hap Instituti Politeknik, i cili ju bashkëngjit në vitin 1957 Univesitetit të Tiranës. Në vitin 1991 nga ndarja e Universitetit të Tiranës, u krijua Universiteti Politeknik i Tiranës me katër fakultete..

### Kontribues në lëmin e Inxhinierisë 
## Shiko edhe këtë 
* Teknika
* Dinamiti
* Shkenca
* Teknologjia

## Lidhjet të jashtme 
* Universiteti Politeknik i Tiranështtps://web.archive.org/web/20050827102024/http://www.uptal.tirana.al/
Kalendari gregorian

[parapamje|[Papa Gregori i XIII në një gravurë të fillim shekullit të XVII-të]]
**Kalendari Gregorian** ose *kalendari i ri*, është kalendari që përdoret në botën perëndimore. Kalendari gregorian është një modifikim i kalendarit julian dhe e merr emrin nga papa Gregori XIII, i cili e miratoi në vitin 1582.
Kalendari gregorian shton një kusht tjetër për vitet e brishta.
Ndër vitet që pjesëtohen me 100, vetëm ata që pjesëtohen edhe me 400 janë vite të brishta.
Për shembull, për mijëvjeçarin e kaluar, 1600 dhe 2000 qenë vite të brishta, ndërsa 1700, 1800 dhe 1900 jo.

## Fillimet 
Kalendari Gregorian ose kalendari i ri, është kalendari që përdoret në botën perëndimore. Kalendari gregorian është një modifikim i kalendarit julian dhe e merr emrin nga papa Gregori XIII, i cili e miratoi në vitin 1582. Kalendari gregorian shton një kusht tjetër për vitet e brishta. Ndër vitet që pjesëtohen me 100, vetëm ata që pjesëtohen edhe me 400 janë vite të brishta. Për shembull, për mijëvjeçarin e kaluar, 1600 dhe 2000 qenë vite të brishta, ndërsa 1700, 1800 dhe 1900 jo.

## Historia 
## Aplikimi i tij në Shqipëri 
Kalendari gregorian u vendos në Shqipëri në dhjetor te vitit 1912. Kisha ortodokse nuk e përdor kalendarin gregorian për llogaritjen e Pashkëve, prandaj Pashkët katolike dhe ato ortodokse nuk janë në të njëjtën ditë.

## Referime 
## Shiko edhe 
* Kalendari Julian
Minsku

**Minsku** është kryeqyteti i Bjellorusisë.

## Pak histori 
## Ekonomia 
## Demografia 
## Kultura 
Muzetë më të mëdha:
* Muzeu Bjelloror i Historisë së Luftës së Madhe Patriotike
* Muzeu Historik Kombëtar i Republikës së Bjellorusisë
* Muzeu Shtetëror i Historisë së Letërsisë Bjelloruse
* Muzeu Shtetëror i Letërsisë i Yanka Kupala
Teatrot më të mëdha:
* Akademik Kombëtar Bolshoi Opera dhe Baleti i Republikës së Bjellorusisë
* Teatri akademik i shtetit të Bjellorusisë
* Teatri Akademik Kombëtar i emëruar pas Yanka Kupala
* Teatri Akademik Kombëtar Dramë i quajtur sipas Maksim Gorky
Bibliotekat më të mëdha:
* Biblioteka Kombëtare e Bjellorusisë
* Biblioteka Qendrore Shkencore emëruar pas Yakub Kolas
* Biblioteka Shkencore e Universitetit Teknik Kombëtar të Bjellorusisë
* Biblioteka Presidenciale
* Biblioteka rajonale e Minskut me emrin Aleksandër Pushkin
* Biblioteka Republikane e Mjekësisë Shkencore

## Politika 
## Shiko edhe këtë 
## Lidhje të jashtme 
## Referime
Melihate Ajeti

**Melihate Shabani Ajeti** (9 tetor 1935, Prishtinë — 26 mars 2005, Prishtinë) ishte një aktore shqiptare nga Kosova. Semimaturën e kreu në Prishtinë. Vijoj shkollën e aktrimit në Prishtinë dhe bëri një specializim në Paris (Comedie Française). Aktorja numër një e teatrit Prishtinas. E nisi aktrimin si 16 vjeçare më 1951 në Teatrin Krahinorë të Kosovës dhe shkriu në skenë 180 role kryesore me të cilat dëshmoi talentin, bukurin e kapacitetin e madh prej aktoreje: Zullumqari, Vajza pa pajë, Zonja me kamelie, Besa, Sikur të isha djalë, Halili e Hajrija, Erveheja, Hanka, Hamleti, Shtetrrethimi, Othello, Ana Karenina, Vdekja e një mbretëreshe, Svinga e Gjallë, Magbethi, Antigona, etj.

La gjurmë të pashlyera edhe në kinematografin Kosovare e Jugosllave: Uka i Bjeshkëve të nemuna, Buka, Zonja me kamelie, Etja, Trimi, Lepuri me 5 këmbë, Era e Lisi, Erveheja, Kur Pranvera vonohet, Të ngujuarit, E shtëna në ajër, Othello, Përroi vërshues, Migjeni, Gjurmët e bardha, Magbethi, Dorotej, etj.

Shpërblimet e lëvdatat e panumërta: Për Zonjën me Kamelie - Shpërblimi i dhjetorit (1963). Joakim Vujic (1972) dhe (1975) për Hajrijën dhe Svingën. Shpërblimi i Shoqatës së Artistëve të Jugosllavisë për Ervehen (1971). Çmimi më i lartë i punës (1976). Më 1985 shpërblimi i parë për rol femre në “Shtetrrethimin” në festivalin Joakim Vujic.

## Veprimtaria 
### Teater 
**Zullumqari*
**Vajza pa pajë*
**Zonja me kamelie*
**Besa*
**Sikur të isha djalë*
**Halili e Hajrija*
**Erveheja*
**Hanka*
**Hamleti*
**Shtetrrethimi*
**Othello*
**Ana Karenina*
**Vdekja e një mbretëreshe*
**Svinga e Gjallë*
**Magbethi*
**Antigona*

### Filmografia 
**Uka i bjeshkëve të nemuna*
**Buka*
**Etja*
* *Trimi*
**Lepuri me 5 këmbë*
**Era e lisi*
**Kur pranvera vonohet*
**Të ngujuarit*
**E shtëna në ajër*
**Përroi vërshues*
**Migjeni*
**Gjurmët e bardha*
**Dorotej*

## Mirënjohjet 
* Shpërblimi i dhjetorit (1963)
* Joakim Vujic (1972), (1975) dhe 1980
* Shpërblimi i Shoqatës së Artistëve të Jugosllavisë (1971)
* Çmimi më i lartë i punës (1976)

## Lidhje të jashtme 
*
Muharrem Qena

**Muharrem Qena** (Mitrovicë, 5 dhjetor 1930 - Prishtinë, 25 shtator 2006) ka qenë shkrimtar, këngëtar, aktor dhe regjisor shqiptar.

Muharrem Qena është njëri prej themeluesve të skenës teatrore dhe të këngës argëtuese shqiptare. Ai punoi si regjisor, producent, këngëtar, dhe skenarist. Muharremi lindi në Mitrovicë më 1930 në një familje që kontribuoj shumë për artin kosovar. Gjimnazin e kreu në Prishtinë, kurse shkollën e filmit në Beograd. Ai shkriu talentin e tij prej regjisori, aktori, shkrimtari dhe këngëtari. Ishte regjisor i më se 200 shfaqjeve teatrale.

Shpërblimet e shumta lokale e ndërkombëtare e radhisin në krijuesin më të mirënjohur kosovar. Me ”Ervehenë” e autorit Ahmet Qirezi (1932), e cila mori 5 shpërblime kryesore në Festivalin e Steries - Novi Sad (1967), ngriti skenën teatrore të Kosovës në piedestal. Regjisor i shumë dramave, e filmave dokumentarë e televizivë. Muharremi ishte nismëtar i punës së teatrove në Prizren, Gjakovë, dhe Gjilan. Ai krijoi dhe këndoi një sërë këngësh argëtuese në frymën bashkëkohore, të cilat frymëzuan dhe u falën kënaqësi shumë brezave. Ka tri vajza, një djalë dhe pesë nipa.

Muharrem Qena vdiq më 25 shtator 2006 në Prishtinë duke lënë pas tij një veprimtari të gjerë prej shkrimtari, regjisori e këngëtari dhe mëse 200 shfaqje teatrale.

## Filmografia 
#### Regjisor
*”Bashkëshortët” 
*”Zonja me Kamelie” 
*”Erveheja” 
*”Njerëzit me shpresa te thyera”
*”Anmiku i popullit” 
*”Ambrozio shfaros kohën” etj.

#### Aktor
*”Kapedan Lleshi”
*”Proka” (1984)
*”Lepuri me pesë këmbë” (1982)
*”Kukumi” 
*"Kur pranvera vonohet" (1980)

#### Skenarist drame 
*“Bashkëshortë e mire=
*”Kaçurrelja”
*”Shokut”
*”Lamtumirë”
*”Mine” 
*”tetori”

## Shiko edhe këtë
* Kënga "Kaqurrelja" është kënduar për herë të parë nga Muharrem Qena dhe më vonë (80-ta) janë krijuar versione tjera të saj.
* Vllau Xhevat Qena
* Motra Melihate Qena 
* Gruaja Igballe Qena
* Vajza Antigona Qena-Kaçaniku 
* Agim Qena

## Burim i të thënave
Wikipedia

**Wikipedia** (sqt. Uikipedia; ose Vikipedia) është një enciklopedi online falas e shkruar dhe e mirëmbajtur nga një komunitet i vullnetarëve, të quajtur si Wikipedianë, përmes bashkëpunimit të hapur dhe sistemit të redaktimit MediaWiki, që bazohet mbi modelin wiki. Wikipedia është vepra informative më e madhe dhe më e lexuar në histori, dhe renditet vazhdimisht si një ndër dhjetë faqet më të vizituara në internet; , u rendit i pesti nga Semrush dhe i shtati nga Similarweb. and seventh by Similarweb. Ai u themelua më 15 janar 2001 për gjuhën angleze nga Jimmy Wales dhe Larry Sanger, dhe që prej 2003-tës strehohet nga Fondacioni Wikimedia, një organizatë jofitimprurëse amerikane e financuar nga lexuesit, dhe kompania e saj mëmë. 

Ajo nisi vetëm në gjuhën angleze, e pastaj u rrit në më shumë se 300 gjuhë, duke përfshirë gjuhën shqipe. Wikipedia anglisht është më e madhja e të gjitha edicioneve, me afro 7 milionë artikuj. Gjithsej Wikipedia përmban mbi 64 milionë artikuj në të gjitha gjuhët, dhe tërheq mbi 1.5 miliardë vizita unike, si dhe 13 milionë redaktime në muaj (rreth 5 redaktime në sekondë) .

Gjithçka në Wikipedia është nën licencën GNU Free Documentation License (GFDL), licenca të përputhshme me të, ose materiale të cilat nuk janë nën kushtet e të drejtave të autorit. Redaktorët mbajnë të drejtat e autorit për çfarë shkruajnë, por teksti mbetet i lirë për të tjerë për ta përdorur dhe redaktuar sipas kushteve të GFDL-it ose licencave përkatëse.

Wikipedia është lavdëruar për demokratizimin e dijes, gjerësinë e mbulimit të vet, strukturën si dhe kulturën e saj unike. Ajo është bllokuar prej disa qeverive kombëtare, duke filluar nga artikujt specifikë deri tek faqja e tërë. Edhe pse redaktorët vullnetarë të Wikipedisë kanë shkruar hollësisht rreth një game të gjerë të temave, enciklopedia është kritikuar për paragjykime sistematike, siç është mosbarazia gjinore kundër grave dhe mosbarazia gjeografike kundër Jugut Global (Eurocentrizmi). Përderisa është kritikuar besueshmëria e Wikipedisë gjatë viteve 2000, ajo është përmirësuar ndër kohë dhe ka marrë lavdata me kalimin e kohës duke u bërë një faqe e rëndësishme për kontrollimin e fakteve. Artikujt rreth lajmeve të fundit qasen shpesh si burime për informatat e aktualizuara shpejt rreth asaj ngjarjeje.

## Wikipedia shqip 
thumb|250px|Wikipedia-Logo Shqip

Versioni shqip i Wikipedia-s, Enciklopedisë së Lirë që quhet **Wikipedia shqip**, filloi më 12 tetor 2003 dhe sot përmban '*** artikuj. Wikipedia shqip mban vendin e **75-të*' në rangun Meta.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
Dita

**Dita** është interval kohorë që në shoqëri ka dy kuptime dita si pjesë e ciklit të rrotullimit të tokës gjatë së cilës rrezet e diellit e ndriçojnë hapësirën përreth nesh prapa së cilës fillon nata dhe si *dita e plotë* me të cilën kuptohet një cikël i plotë i rrotullimit të tokës.
## Dita e plotë 
Dita e plotë apo e quajtur edhe dita kalendarike prej 24 orësh, për herë të parë është futur në përdorim nga Babilonasit rreth vitit 1705 p.e.s.

## Shih edhe 
* Java
* Muaji
* Viti
* Dekada
* Shekulli
Stone Gossard

thumb|Stone Gossard
**Stone Gossard** ka lindur më 20 korrik 1966 në Seattle, Washington. Është kitarist i grupit Pearl Jam.

Stone Gossard është muzikant amerikan.
Jeff Ament

thumb|right|Jeff Ament
**Jeff Allen Ament** lindi më 10 mars 1963 në Havre, Montana, ShBA, është një rok basist amerikan dhe bashkë me Stone Gossard dhe Mike McCready themelues i Pearl Jam.

## Veprat muzikore 
### Pearl Jam 
* Ten (1991)
* Vs. (1993)
* Vitalogy (1994)
* No Code (1996)
* Yield (1998)
* Binaural (2000)
* Riot Act (2002)
* Lost Dogs (2003)
* Rearviewmirror - Greatest Hits (2004)
* Pearl Jam (2006)

### Three Fish 
* Three Fish (1996)
* The Quiet Table (1999)

### Temple of the Dog 
* Temple of the Dog (1991)

### Mother Love Bone 
* Shine (1989)
* Apple (1990)

### Green River 
* Deep Six (1985)
* Come on Down (1986)
* Dry As a Bone (1987)
* Rehab Doll (1988) (1988)
* Rehab Doll/Dry As a Bone (1988)
* Sub Pop 200 (1988)
Mike McCready

**Mike McCready** (Michael "Mike" McCready ka lindur më 5 prill, 1966) është kitarist amerikan, kitaristi kryesor i bendit amerikan të rokut Pearl Jam.
Gangnihessou

**Gangnihessou** ishte i pari nga "dymbëdhjetë mbretërit e Dahomeit". Gangnihessou mund të ketë qenë mbret rreth vitit 1620. Simbolet e tij ishin një zog gangnihessou mashkull (ishte një rebus për emrin e tij), një daulle, dhe një shkop gjuetie. Nuk është e qartë historikisht nëse ishte tamam mbret, apo nëse përdorte influencën e këshillave për të udhëhequr shoqërinë nëpërmjet të vëllait, Dakodonou, për të cilin është e qartë që mbahej si mbret.
Lista e botuesve shqiptarë

## Botues nga Shqipëria 
*Sh.B. Arbëria - Tiranë
*Sh.B. Camaj-Pipa - Shkodër
*Sh.B. e Librit Universitar - Tiranë
*Sh.B. Logoreci  - Tiranë
*SH.B. OMBRA GVG-Tiranë 
*Sh.B. Onufri - Tiranë
*Sh.B. Apollonia - Tiranë
*Sh.B. Alb Paper - Tiranë
*Sh.B. Botuese Aferdita - Tiranë
*Sh.B. Albas] - Tiranë
*Sh.B. Albin - Tiranë
*Sh.B. Çabej - Tiranë
*Sh.B. Dita 2000 sh.p.k - Tiranë
*Sh.B. Dita Group sh.a - Tiranë
*Sh.B. Dituria - Tiranë
*Sh.B. Dudaj - Tiranë
*Sh.B. e Librit Shkollor - Tiranë
*Sh.B. Erik - Tiranë
*Sh.B. Globus - Tiranë
*Sh.B. Grafon sh.p.k - Tiranë
*Sh.B. Ideart sh.p.k - Tiranë
*Sh.B. Laholli  - Lushnjë
*Sh.B. Omsca I - Tiranë
*Sh.B. Toena sh.p.k - Tiranë
*Sh.B. Uegen - Tiranë
*Sh.B. Konica - Tiranë

## Botues nga Kosova 
*Sh.B. AIKD - Prishtinë
*Sh.B. Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës - Prishtinë
*Sh.B. Artini - Prishtinë
*Sh.B. Brezi 81 - Prishtinë
*Sh.B. Buzuku - Prishtinë
*Sh.B. Dukagjini - Pejë
*SH.B. URA, Prishtinë
*Sh.B. Elta BS - Prishtinë
*Sh.B. Faik Konica - Prishtinë
*Sh.B. Focus - Prishtinë
*Sh.B. Grupi Koha - Prishtinë
*Sh.B. Insitutti Albanologjik i Prishtinës - Prishtinë
*Sh.B. Libri Shkollor - Prishtinë
*Sh.B. Lidhja e Shkrimtarëve të Kosovës - Prishtinë
*Sh.B. Meshari - Prishtinë
*Sh.B. Pen Qendra e Kosovës - Prishtinë
*Sh.B. Piramida - Prishtinë
*Sh.B. Pjetër BogdaniI - Prizren
*Sh.B. Reletra - Prishtinë
*Sh.B. Rilindja - Prishtinë
*Sh.B. Rozafa - Prishtinë
*SH.B. Rrjedha - Gjilan
*Sh.B. Serembe - Prishtinë
*Sh.B. Sira - Prishtinë
*Sh.B. Shpresa - Prishtinë
*Sh.B. Tenda - Prishtinë
*Sh.B. Titanic - Prishtinë
*Sh.B. Zëri - Prishtinë

## Botues nga Maqedonia 
*Sh.B. Albumi - Tetovë
*Sh.B. Asdreni - Shkup
*Sh.B. ASR - Tetovë
*Sh.B. Çabej - Tetovë
*Sh.B. Furkan ISM  - Shkup
*Sh.B. Idriz Seferi - Kumanovë
*Sh.B. Logos-A - Shkup
*Sh.B. Nderi - Kumanovë
*SH.B. Nun - Shkup
## Botues nga Lugina e Preshevës 
## Të pa seleksionuara 
*Sh.B. Dritero - 
*Sh.B. Elena Gjika - 
*Sh.B. Encilkopedike - 
*Sh.B. Fan Noli - 
*Sh.B. GlobusR - 
*Sh.B. e Lidhjes se Shkrimtareve - 
*Sh.B. Lisitan - 
*Sh.B. Luarasi - 
*Sh.B. Mesonjetorja - 
*Sh.B. Naim Frasheri - 
*Sh.B. Naum Veqilharxhi - 
*Sh.B. Phoenix - 
* Sh. B. KONICA
2004

Viti **2004** ka 366 ditë dhe është vit i brishtë.

## Ngjarje 
* 4 Janar - Michail Saakashvili fiton zgjedhje në Gjeorgjia.
* 13 Janar - Helmut Kohl fitoi çmimin "Internationaler Adalbertpreis".
* 25 Janar - Michail Saakashvili bëhet kryetar i Gjeorgjisë.
* 31 Janar -  Manifestime evropiane për të drejtat e emigrantëve.
* Edi Rama fiton titullin World Mayor.
* SK Tirana, e njohur edhe si 17 Nëntori Tirana kampione e Shqipërisë në futboll.
* 17 Mars - Fillojnë trazira në Kosovë ,që njihen si Trazirat e marsit. Në këto trazira humben jetën 28 persona dhe u shkatërruan shumë monumente fetare në Kosovë.
* 2 Prill - Bullgaria, Estonia, Lituania, Letonia, Rumania, Sllovakia dhe Sllovenia i bashkohen NATO-s.
* 12 Prill - filloi versioni shqip i Wiktionary.
* 18 Prill - themelohet klubi i futbollit Drini fk
* 1 Maj - Çekia, Estonia, Hungaria, Letonia, Lituania, Malta, Polonia, Qipro, Sllovakia dhe Sllovenia i bashkohen Bashimit Evropian.
*15 Korrik - Nisi zyrtarisht transmetimet platforma e parë televizive dixhitale në Shqipëri. Lindi DigitAlb, një ndër të parat platforma dixhitale tokësore në Evropë,

## Gomure 
## Vdekje 
* 9 Janar - Zhou Erfu, shkrimtar kinez (l. 1914)
* 13 Prill - Bedri Dedja, shkrimtar shqiptar (l. 1930)
* 5 Qershor - Ronald Reagan, ish president amerikan (l. 1911)
* 10 Tetor - Christopher Reeve, aktor amerikan (l. 1952)
#### Pa data 
:*Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre:*
*  - Tish Daija, kompozitor shqiptarë (l. 1926)
Lista e shkrimtarëve shqiptarë

Kjo është **lista e shkrimtarëve shqiptarë**.

## Shkrimtarët më eminentë 
*Gjergj Fishta
*Naim Frashëri
*Fan Noli
*Sami Frashëri
*Migjeni
*Ismail Kadare

## Shkrimtarë modernë 
*Agim Vinca
*Agron Tufa
*Ali Podrimja
*Anton Pashku
*Azem Shkreli
*Beqir Musliu
*Din Mehmeti
*Dritëro Agolli
*Ervin Hatibi
*Esad Mekuli
*Faik Konica
*Fatos Arapi
*Fatos Kongoli
*Gjergj Fishta
*Irma Kurti
*Ismail Kadare
*Kasëm Trebeshina
*Kim Mehmeti
*Lindita Arapi
*Majlinda Nana Rama
*Martin Camaj
*Mehmet Kraja
*Murat Isaku
*Naim Frashëri
*Nijazi Ramadani
*Resul Shabani
*Rexhep Qosja
*Sabri Hamiti
*Sulejman Mato
*Valdete Antoni
*Xhevahir Spahiu

## Shiko edhe
*Shkrimtari
Gjeometria

**Gjeometria **është degë e matematikës që i studion figurat e rrafshit dhe hapësirës dhe relacionet në mes tyre. Fjala gjeometri vjen nga greqishtja dhe ka kuptimin "matje e tokës" këtë fjalë e krijoi Herodoti.

## Historia e zhvillimit të gjeometrisë 
thumb|right
Me kalimin e shekujve gjeometria është zgjeruar duke u bërë një kompleks studimesh dhe hulumtimesh të ndërlikuara. Koha se kur ka "lindur" gjeometria si shkencë sipas Euklidit është shekulli i III-të.Kontribute në gjeometri kanë dhënë edhe matematikanët Arkimedi dhe Apolloni i Perges. Në Egjipt rreth lumit Nil pas vërshimeve zhdukeshin kufijtë e parcelave dhe për këtë arsye njeriu u detyrua që ti rindante prapë ato dhe për këto duheshin njohje të disa rregullave të cilat të përmbledhura e morën emrin gjeometri.

Në shekullin e XVI-të gjeometria merr karakter algjebrik, që përgatiste rrugën për në *gjeometrinë analitike* e shtruar nga Fermat dhe Cartesiusi (Descartesi). Një ndarje e studimit të gjeometrisë sipas degëve të ndryshme ndodh në shekullin e XIX-të. Në këtë periudhë bëjnë pjesë Gaspard Monge, Edouard Poncelet, Chasles, Steiner, Plücker, Staudt të tjerë si Grassmann, Jacobi, Cayley e Sylvester zhvillojnë *gjeometrinë hiperspaciale*. Gaussi dhe Riemanni praktikojnë *gjeometrinë diferenciale*.

## Shih edhe 
* Aritmetika
* Matematika
* Gjeometria analitike
* Gjeometria deskriptive

## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Referime
Operatorët logjikë

**Operatorët logjikë** janë simbole ose fjalë të cilat shërbejnë për të lidhur dy ose më shumë operacione matematikore në një rrugë të logjikshme dhe me vërtetësi.
## Vërtetësia funksionale 
Ndahet ne 4 pjese:
1.

## Vetitë 
## Radhitja