Alice Ball

**Alice Augusta Ball** (24 korrik 1892 - 31 dhjetor 1916) ishte një kimiste amerikane që zhvilloi "Metodën e Topit", trajtimin më efektiv për lebrën gjatë fillimit të shekullit të 20-të.  Ajo ishte gruaja e parë dhe afrikano-amerikania e parë që mori një diplomë master nga Universiteti i Hawaii dhe ishte gjithashtu profesoresha e parë e kimisë Afro-amerikane në këtë universitet. 

## Jeta dhe edukimi 
Alice Augusta Ball lindi më 24 korrik 1892, në Seattle, Washington.  Familja e saj ishte e klasës së mesme dhe në gjendje të mirë, pasi babai i Ballit ishte një redaktor gazete i *Colored Citizen*, fotograf dhe avokat.   Pavarësisht se janë anëtarë dhe avokatë të shquar të komunitetit afrikano-amerikan, të dy prindërit e Ball janë të shënuar si "Bardhë" në certifikatën e saj të lindjes. Kjo mund të ketë qenë një përpjekje për të zvogëluar paragjykimin dhe racizmin që vajza e tyre do të përballej dhe do ta ndihmonte atë të "kalonte" në shoqërinë e bardhë.  

Pas diplomimit, Ballit iu ofruan shumë bursa. Ajo mori një ofertë nga Universiteti i California Berkeley, si dhe Kolegji i Hawaii (tani Universiteti i Hawaii ), ku vendosi të studionte për një master në kimi.  Në Kolegjin e Hawaiit, teza e saj e masterit përfshinte studimin e vetive kimike të specieve bimore Kava. Për shkak të këtij hulumtimi dhe kuptimit të saj të përbërjes kimike të bimëve, më vonë ajo u afrua nga Harry T. Hollmann për të studiuar vajin e chaulmoogra dhe vetitë e tij kimike. Vaji Chaulmoogra kishte qenë trajtimi më i mirë në dispozicion për lebrën për qindra vjet, dhe Ball zhvilloi një formë injeksioni shumë më efektive. Në 1915 ajo u bë gruaja e parë dhe e para Amerikane e Zezë që u diplomua me një master në Kolegjin e Hawaiit.  Ajo ishte gjithashtu "kimistja dhe instruktorja kërkimore" e parë afrikano-amerikane në departamentin e kimisë të Kolegjit të Hawaiit. 

## Trajtimi i lebrës 
Në Universitetin e Hawaii, Ball hulumtoi përbërjen kimike dhe parimin aktiv të *Piper methysticum* (kava) për tezën e masterit.  Për shkak të kësaj pune, ajo u kontaktua nga Dr. Harry T. Hollmann në Spitalin Kalihi në Hawaii, i cili kishte nevojë për një ndihmës për kërkimet e tij në trajtimin e lebrës . 

Në atë kohë, lebra ose Sëmundja e Hansen ishte një sëmundje shumë e stigmatizuar, praktikisht pa asnjë shans për t'u rikuperuar. Njerëzit e diagnostikuar me lebër u internuan në ishullin Hawaii Molokai me shpresën se do të vdisnin atje.   Trajtimi më i mirë i disponueshëm ishte vaji chaulmoogra, nga farat e *pemës Hydnocarpus wightianus* nga nënkontinenti Indian, i cili ishte përdorur në mënyrë medicinale që nga fillimi i viteve 1300. Por trajtimi nuk ishte shumë efektiv dhe çdo metodë e aplikimit kishte probleme. Ishte shumë ngjitës për t’u përdorur në mënyrë efektive në nivel lokal, dhe si injeksion qëndrueshmëria viskoze e vajit bëri që ai të grumbullohej nën lëkurë dhe të formonte fshikëza në vend që të absorbohej.

Në moshën 23 vjeç, Ball zhvilloi një teknikë për ta bërë vajin injektues dhe të absorbueshëm nga trupi. Teknika e saj përfshinte izolimin e përbërjeve të esterit nga vaji dhe modifikimin e tyre kimik, duke prodhuar një substancë që mbante vetitë terapeutike të vajit dhe absorbohej nga trupi kur injektohej.  Fatkeqësisht, për shkak të vdekjes së saj të parakohshme, Ball nuk ishte në gjendje të botonte gjetjet e saj revolucionare.  Arthur L. Dean, një kimist dhe më vonë president i Universitetit të Hawaii, vodhi punën e saj, botoi zbulimet dhe filloi prodhimin e sasive të mëdha të ekstraktit të injeksionit të chaulmoogra.  Dean publikoi zbulimet pa i dhënë ball Ballit dhe e quajti teknikën me emrin e tij. Në vitin 1920, një mjek nga Hawaii raportoi në *Gazetën e Shoqatës Amerikane të Mjekëve* se 78 pacientë ishin lëshuar nga Spitali Kalihi nga bordi i ekzaminuesve shëndetësorë pas trajtimit me injeksione të vajit të modifikuar të chaulmoogra të Ballit.    Esteri i izoluar i etilit mbeti trajtimi i preferuar për lebrën derisa ilaçet sulfonamide u zhvilluan në vitet 1940. 

Vetëm disa vjet pas vdekjes së saj Hollmann u përpoq të korrigjojë këtë padrejtësi. Ai botoi një letër në 1922 duke i dhënë kredite Ball-it, duke e quajtur formën e injektimit të vajit "Metoda e Ball-it".  Fatkeqësisht, ajo ende mbeti e harruar në të dhënat shkencore.  Në vitet 1970, Kathryn Takara dhe Stanley Ali, profesorë në Universitetin e Hawaiit, kërkuan arkivat për të gjetur kërkimet e Ballit. Pas dekadave të shumta ata ishin në gjendje të nxirrnin në pah përpjekjet dhe arritjet e saj, duke i dhënë asaj kredi që fitoi.

## Referime 
 

## Linqe te jashtme 
* Episodi 7: Alice Ball  nga podcastet e Babes of Science 
* Njihuni me Alice Ball, Pionierin e Pakënduar në Trajtimin e Lepros nga transmetimi i *Shkencës të Premten*
* Paraqitur në Video të Grave të Patreguara nga Universiteti Teknik i Lawrence për tre gra me ngjyrë në STEM (Topi diskutohet nga ora 12:14 deri në 20:45)