Historia e filozofisë

**Historia e filozofisë** është një disiplinë që merret me studimin e zhvillimit të rrymave filozofike që nga fillimi i saj në Greqinë e lashtë e deri më sot. Më konkretisht ajo studion dhe analizon zhvillimin e problemeve filozofike, metodat e zbatimit të filozofisë në praktikë, pikëpamjet filozofike, drejtimet dhe rrymat filozofike, shkollat dhe sistemet filozofike ndër shekuj.

## P;rmbledhje 
Shkenca e historisë së filozofisë merret me teori në lidhje me ligjet e përgjithshme të qenies dhe të menduarit që lindin në procesin e zhvillimit të mendimit filozofik. Lënda e historisë së filozofisë si disiplinë shkencore është pra vetë historia e mendimit filozofik të njerëzimit. Përveç kësaj ajo merret edhe me jetën dhe biografitë e vetë filozofëve nëpër periudha të ndryshme historike.

Themelues i historisë se filozofisë është filozofi dhe mendimtari gjerman Hegeli, i cili edhe i dha dimensionin filozofik. Historia e filozofise mes tjerash duhet t'i sqaroje edhe ,,filozofitë e veçanta" në lidhshmërinë e tyre historike, si dhe ti paraqes ato në pasqyrë te zhvillimit të filozofisë, të cilat gjithashtu duhet t'i vlerësojë në mënyrë kritike. Ne të njëjtën kohë ajo duhet të jetë vlerësim i përparimit të mendimit njerëzor me ç'rast kriteri i vlerësimit mbetet problemi themelor i saj.

Filozofinë mund ta kuptoj vetëm ai që e fillon studimin duke e përcjellë edhe në rrjedhën e zhvillimin historik të saj, dhe anasjelltas, ai që dëshiron ta kuptoje historinë e filozofisë duhet ta njohë vete filozofinë. Veprat e vjetra filozofike nuk mund te ndërrohen me vepra të reja, ashtu si nuk mund të ndërrohen veglat e vjetra teknike me te rejat, me te përsosura. Vështirë është te merret me mend që dikush sot në kohën tonë të mund të filozofojë si Sokrati, Platoni apo Aristoteli: prandaj njohja e filozofisë bashkëkohore kurrsesi nuk mund ta zëvendësojë filozofinë e lashtësisë greke, pra, lëndën e historisë së filozofisë e përbejnë edhe të gjitha ato krijime filozofike, të cilat janë ruajtur ne mënyrë te vazhdueshme si norma te pikëpamjeve ndaj botës dhe vlerësimit të jetës.

Historia e filozofisë përfshinë këto periudha: filozofinë antike, filozofinë mesjetare, filozofinë e kohës së re, filozofinë bashkëkohore dhe atë më te renë, të ditëve te sotme.

## Shih edhe 
* Historia
* Filozofia
* Shkenca

## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Blumenau, Ralph. *Philosophy and Living*. 
* Edward Craig. *Philosophy: A Very Short Introduction*. 
* Harrison-Barbet, Anthony, *Mastering Philosophy*. 
* Bertrand Russell. *The Problems of Philosophy*. 
* Sinclair, Alistair J. *What is Philosophy? An Introduction*, 2008, 
* Elliott Sober. (2001). *Core Questions in Philosophy: A Text with Readings*. Upper Saddle River, Prentice Hall. 
* Robert C. Solomon *Big Questions: A Short Introduction to Philosophy*. 
* Nigel Warburton. *Philosophy: The Basics*. 
* Nagel, Thomas. *What Does It All Mean? A Very Short Introduction to Philosophy*. 
* *Classics of Philosophy (Vols. 1, 2, & 3)* by Louis P. Pojman
* *The English Philosophers from Bacon to Mill* by Edwin Arthur
* *European Philosophers from Descartes to Nietzsche* by Monroe Beardsley
* Cottingham, John. Western Philosophy: An Anthology. 2nd ed. Malden, MA: Blackwell Pub., 2008. Print. Blackwell Philosophy Anthologies.
* Richard Tarnas. *The Passion of the Western Mind: Understanding the Ideas That Have Shaped Our World View*. 
* Imbo, Samuel Oluoch. *An Introduction to African Philosophy.* 
* *A Source Book in Indian Philosophy* by Sarvepalli Radhakrishnan, Charles A. Moore
* Hamilton, Sue. *Indian Philosophy: a Very Short Introduction*. 
* Kupperman, Joel J. *Classic Asian Philosophy: A Guide to the Essential Texts*. 
* Lee, Joe and Powell, Jim. *Eastern Philosophy For Beginners*. 
* Smart, Ninian. *World Philosophies*. 
* Copleston, Frederick. *Philosophy in Russia: From Herzen to Lenin and Berdyaev*. 
* *Medieval Islamic Philosophical Writings* edited by Muhammad Ali Khalidi
* 
* 
* 
* Kathleen Higgins and Robert C. Solomon *A Short History of Philosophy*. 
* Will Durant, ''Story of Philosophy: The Lives and Opinions of the World's Greatest Philosophers*, Pocket, 1991, 
* Knight, Kelvin. *Aristotelian Philosophy: Ethics and Politics from Aristotle to MacIntyre*. 
* *The Phenomenology Reader* by Dermot Moran, Timothy Mooney
* Kim, J. and Ernest Sosa, Ed. (1999). *Metaphysics: An Anthology*. Blackwell Philosophy Anthologies. Oxford, Blackwell Publishers Ltd.
* 
* *Existentialism: Basic Writings (Second Edition)* by Charles Guignon, Derk Pereboom
* Curley, Edwin, *A Spinoza Reader*, Princeton, 1994, 
* Roger Scruton. *A Short History of Modern Philosophy*. 
* *Contemporary Analytic Philosophy: Core Readings* by James Baillie
* Kwame Anthony Appiah. *Thinking it Through&nbsp;&nbsp;– An Introduction to Contemporary Philosophy*, 2003, 
* Critchley, Simon. *Continental Philosophy: A Very Short Introduction*. 
* 
* 
* *The Cambridge Dictionary of Philosophy* by Robert Audi
* *The Routledge Encyclopedia of Philosophy* (10 vols.) edited by Edward Craig, Luciano Floridi (available online by subscription); or
* *The Concise Routledge Encyclopedia of Philosophy* edited by Edward Craig (an abridgement)
* ; in 1996, a ninth supplemental volume appeared that updated the classic 1967 encyclopedia.
* *International Directory of Philosophy and Philosophers*. Charlottesville, Philosophy Documentation Center.
* *Directory of American Philosophers*. Charlottesville, Philosophy Documentation Center.
* *Routledge History of Philosophy* (10 vols.) edited by John Marenbon
* *History of Philosophy* (9 vols.) by Frederick Copleston
* *A History of Western Philosophy* (5 vols.) by W.T. Jones
* *History of Italian Philosophy* (2 vols.) by Eugenio Garin. Translated from Italian and Edited by Giorgio Pinton. Introduction by Leon Pompa.
* *Encyclopaedia of Indian Philosophies* (8 vols.), edited by Karl H. Potter et al. (first 6 volumes out of print)
* *Indian Philosophy* (2 vols.) by Sarvepalli Radhakrishnan
* *A History of Indian Philosophy* (5 vols.) by Surendranath Dasgupta
* *History of Chinese Philosophy* (2 vols.) by Fung Yu-lan, Derk Bodde
* *Instructions for Practical Living and Other Neo-Confucian Writings by Wang Yang-ming* by Chan, Wing-tsit
* *Encyclopedia of Chinese Philosophy* edited by Antonio S. Cua
* *Encyclopedia of Eastern Philosophy and Religion* by Ingrid Fischer-Schreiber, Franz-Karl Ehrhard, Kurt Friedrichs
* *Companion Encyclopedia of Asian Philosophy* by Brian Carr, Indira Mahalingam
* *A Concise Dictionary of Indian Philosophy: Sanskrit Terms Defined in English* by John A. Grimes
* *History of Islamic Philosophy* edited by Seyyed Hossein Nasr, Oliver Leaman
* *History of Jewish Philosophy* edited by Daniel H. Frank, Oliver Leaman
* *A History of Russian Philosophy: From the Tenth to the Twentieth Centuries* by Valerii Aleksandrovich Kuvakin
* Ayer, A.J. et al., Ed. (1994) *A Dictionary of Philosophical Quotations*. Blackwell Reference Oxford. Oxford, Basil Blackwell Ltd.
* Blackburn, S., Ed. (1996)*The Oxford Dictionary of Philosophy*. Oxford, Oxford University Press.
* Mauter, T., Ed. *The Penguin Dictionary of Philosophy*. London, Penguin Books.
* Runes, D., Ed. (1942). *The Dictionary of Philosophy*. New York, The Philosophical Library, Inc.
* Angeles, P.A., Ed. (1992). *The Harper Collins Dictionary of Philosophy*. New York, Harper Perennial.
* 
* Hoffman, Eric, Ed. (1997) *Guidebook for Publishing Philosophy*. Charlottesville, Philosophy Documentation Center.
* Popkin, R.H. (1999). *The Columbia History of Western Philosophy*. New York, Columbia University Press.
* William L. Reese *Dictionary of Philosophy and Religion: Eastern and Western Thought''. Atlantic Highlands, N.J.: Humanities Press, 1980. iv, 644 p. 

## Referime