open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dëshmi letrare

**Dëshmi letrare**  është një libër i autorit Ali Aliu, i redaktuar nga Eqrem Basha, i botuar në vitin 2008 nga Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës. Libri është pjesë e serisë Botime të veçanta të Seksionit të Gjuësisë dhe Letërsisë të ASHAK (Akademia e Shkencave dhe e Arteve të Kosovës). Ai ka një vëllim prej 232 faqe dhe është botuar në Prishtinë.

"Dëshmi letrare" është një libër që merret me aspekte të ndryshme të letërsisë shqipe, duke ofruar një analizë të thellë të autorëve shqiptarë dhe veprave të tyre. Ky libër synon të shpjegojë ndikimin dhe rolin e letërsisë shqiptare në zhvillimet kulturore dhe shoqërore të Kosovës, Maqedonisë dhe më gjerë. Pjesa e parë e librit është një reflektim mbi autorët dhe veprat e njohura të letërsisë shqipe, ndërsa pjesa tjetër përqendrohet në interpretimin dhe kritikën letrare. Libri është i ndihmueshëm për ata që janë të interesuar për studimin e letërsisë shqiptare dhe zhvillimin e saj në periudha të ndryshme historike.

Eqrem Basha, si redaktor i librit, ka kontribuar në organizimin dhe prezantimin e materialeve, duke ofruar një kuadër kritiko-teorik të qëndrueshëm. Ai është një figurë e njohur në fushën e studimeve të letërsisë dhe është i njohur për shkrimet dhe analizat e tij të thella mbi letërsinë shqipe dhe autorët shqiptarë.

Ky libër ka një rëndësi të madhe për studiuesit dhe dashamirësit e letërsisë shqipe, pasi ofron një pasqyrë të gjerë mbi zhvillimet dhe tendencat e kritikës dhe interpretimit letrar. Ai mbulon aspekte të ndryshme të letërsisë dhe ofron një shpjegim të hollësishëm të ndikimeve historike dhe kulturore në shkrimtarët shqiptarë, duke përfshirë ata nga Kosova dhe Maqedonia.

"Dëshmi letrare" është një libër i rëndësishëm për çdo kërkues dhe studiues të letërsisë shqipe, që ofron një pasqyrë të thelluar mbi veprat dhe autorët shqiptarë, me një fokus të veçantë në ndikimet dhe zhvillimet historike të letërsisë në Kosovë dhe Maqedoni.

## Referime
Kontribute nga krijimtaria gojore shqiptare në Maqedoni

**Kontribute nga krijimtaria gojore shqiptare në Maqedoni** libër me autor Hamit Xhaferi, recenz. Ali Aliu, recez. Zymer U. Neziri. Botuar në Shkup në vitin 2012, libri ka 248 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9789989173448
Lulet e egra : poezi e zgjedhur

**Lulet e egra** : poezi e zgjedhur me autor Sabri Hamiti, redaksia Ali Aliu, redaksia Mehmet Kraja, redaksia Eqrem Basha. Botuar në Prishtinë në vitin 2006 nga Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës. Libri ka 150 faqe. ISBN 9789951413503
Vepra (Ali Podrimja)

VEPRA. (1) Redaktor Ali Aliu, Rexhep Ismajli, Eqrem Basha, Sabri Hamiti, Mehmet Kraja. Botuar në Prishtinë, ASHAK, SGJL, në vitin 2013, libri ka 195 faqe.

VEPRA. (2) Redaktor Ali Aliu, Rexhep Ismajli, Eqrem Basha, Sabri Hamiti, Mehmet Kraja. Botuar në Prishtinë, ASHAK, SGJL, në vitin 2013, libri ka 249 faqe.

VEPRA. (3) Redaktor Ali Aliu, Rexhep Ismajli, Eqrem Basha, Sabri Hamiti, Mehmet Kraja. Botuar në Prishtinë, ASHAK, SGJL, në vitin 2013, libri ka 215 faqe.

VEPRA. (4) Redaktor Ali Aliu, Rexhep Ismajli, Eqrem Basha, Sabri Hamiti, Mehmet Kraja. Botuar në Prishtinë, ASHAK, SGJL, në vitin 2013, libri ka 279 faqe.

VEPRA. (5) Redaktorë Ali Aliu, Rexhep Ismajli, Eqrem Basha, Sabri Hamiti, Mehmet Kraja. Botuar në Prishtinë, ASHAK, SGJL, në vitin 2013, libri ka 299 faqe.

VEPRA. (6) Redaktorë Ali Aliu, Rexhep Ismajli, Eqrem Basha, Sabri Hamiti, Mehmet Kraja. Botuar në Prishtinë, ASHAK, SGJL, në vitin 2013, libri ka 349 faqe.

VEPRA. (7) Redaktor Ali Aliu, Rexhep Ismajli, Eqrem Basha, Sabri Hamiti, Mehmet Kraja. Botuar në Prishtinë, ASHAK, SGJL, në vitin 2013, libri ka 342 faqe. 

VEPRA. (8) Redaktor Ali Aliu, Rexhep Ismajli, Eqrem Basha, Sabri Hamiti, Mehmet Kraja. Botuar në Prishtinë, ASHAK, në vitin 2013, libri ka 287 faqe.

VEPRA. (9) Redaktor Ali Aliu, Rexhep Ismajli, Eqrem Basha, Sabri Hamiti, Mehmet Kraja. Botuar në Prishtinë, ASHAK, SGJL, në vitin 2013, libri ka 302 faqe.
Kërkime : studime, kritika, ese

**Kërkime** : studime, kritika, ese. Libër me autor Ali Aliu, përgat. Iskra Thoma ; red. Isuf Nelaj. Botuar në Tiranë në vitin 1990 nga "Naim Frashëri". Libri ka 403 faqe.
Udha : poezi të zgjedhura

**Udha** : poezi të zgjedhura me autor Xhevahir Spahiu, përzgj. red. e pajisi me shën. Arian Leka. Botuar në Tiranë në vitin 2015 nga "Poeteka". Libri ka [V.] 1, 256 faqe.
Historia e letërsisë shqipe-çështje të hapura : kurs ligjëratash universitare

**Historia e letërsisë shqipe-çështje të hapura** : kurs ligjëratash universitare, me autor Shaban Sinani, rec. Ali Aliu, rec. Roland Zisi, red. Naim Zoto. Botuar në Tiranë në vitin 2015 nga "Naimi". Libri ka 320 faqe. ISBN 9789928109880
Shkrimtar i majave letrare : mbi prozën e Zija Çelës

**Shkrimtar i majave letrare** : mbi prozën e Zija Çelës. Libër me autor Ali Aliu, red. Besa Vila. Botuar në Tiranë në vitin 2016 nga "Toena". Libri ka 128 faqe. ISBN 9789928205360
Kuadrati zero

**Kuadrati zero** : poezi me autor Bujar Xh. Rama, red. Ali Aliu. Botuar në Tiranë në vitin 2016 nga "Ada". Libri ka 124 faqe. ISBN 9789928204936
Faik Konica : jam unë

**Faik Konica** : jam unë. Libër me autor Sabri Hamiti, rec. Rexhep Ismajli, rec. Ali Aliu, red. Nazmi Rrahmani. Botuar në Prishtinë në vitin 1991 nga "Rilindja". Libri ka 196 faqe.
Lirika dhe tradita letrare

**Lirika dhe tradita letrare** : kritikë dhe studime letrare. Libër me autor Ali Aliu, red. Majlinda Nana (Rama). Botuar në Tiranë në vitin 2019 nga "Agora". Libri ka 280 faqe. ISBN 9789928454508
Shënime letrare : (kritikë dhe studime letrare)

**Shënime letrare** : (kritikë dhe studime letrare). Libër me autor Majlinda Nana (Rama), red. Ali Aliu. Botuar në Tiranë në vitin 2019 nga "Agora". Libri ka 238 faqe. ISBN 9789928454546
Saga Ballkanike e Luan Starovës

**Saga Ballkanike e Luan Starovës** : një lexim hermeneutik. Libër me autor Fatmir Sulejmani, rec. Ali Aliu, rec. Shaban Sinani, rec. Nebi Islami. Botuar në Shkup në vitin 2013 nga Libraria e Çarshisë. Libri ka 336 faqe. ISBN 9786084724032
Letërsia bashkëkohore shqipe (Ali Aliu)

**Letërsia bashkëkohore shqipe** Libër (Kolanë) me autor Ali Aliu. Botuar në Tiranë në vitin 2019 nga "Agora". 

 
Ky titull përbëhet nga: Azem Shkreli : lirika që la gjurmë të një epoke. Libër me 148 faqe. ISBN 9789928312013

Dritëro Agolli : poeti lirik dhe prozatori i sfidave. Libër me 114 faqe. ISBN 9789928312020

Fatos Arapi : poezia lirike që vendosi standarde. Libër me 144 faqe. ISBN 9789928312037

Ismail Kadare : mund titanët e letërsisë. Libër me 118 faqe. ISBN 9789928312044

Kim Mehmeti dhe imagjinata kreative. Libër me 140 faqe. ISBN 9789928312051

Majlinda Rama dhe universaliteti krijues. Libër me 136 faqe. ISBN 9789928312068

Zija Çela dhe tërmetet narrative. Libër me 146 faqe. ISBN 9789928312075
Realizëm socialist në Shqipëri

**Realizëm socialist në Shqipëri** libër me autor Arian Leka, rec. Ali Aliu, Lili Sula. Botuar në Tiranë në vitin 2020 nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë. Libri ka 296 faqe. ISBN 9789928237903
Ringjallja e Prometeu : Ali Aliu - Kelmendi : apologji e heroit

**Ringjallja e Prometeu : Ali Aliu - Kelmendi : apologji e heroit** me autor Avni Dehari. Botuar në Prishtinë në vitin 2018 nga Shoqata e të Burgosurve Politikë e Kosovës. Libri ka 696 faqe me fotografi me ngjyra. ISBN 9789951497794
Probleme të estetikës ( Alfred Uçi)

**Probleme të estetikës** libër me autor Alfred Uçi, red. Sabri Hamiti, Ali Aliu. Botuar në Prishtinë në vitin 1980 nga "Rilindja". Libri ka 443 faqe.
Malli i dashurisë

**Malli i dashurisë** : poezi me autor Dan Kosumi, red. Ali Aliu. Botuar në Tiranë në vitin 2016 nga "Ada". Libri ka 90 faqe. ISBN 9789928204813
Zgjime (Rahmi Tuda)

**Zgjime** libër me autor Rahmi Tuda, red. Ali Aliu. Botuar në Shkup në vitin 1972, libri ka 72 faqe.
Shekulli letrar i Ismail Kadaresë

**Shekulli letrar i Ismail Kadaresë** libër me autor Shaban Sinani, rec. Ali Aliu, Ali Xhiku, red. Albana Velianj. Botuar në Tiranë në vitin 2021 nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë. Libri ka 449 faqe. ISBN 9789928339560
Naim Frashëri në librin dhe shtypin botëror

**Naim Frashëri në librin dhe shtypin botëror** Botuar në Tiranë në vitin 2021 nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë. Libri ka 524 faqe dhe me fotografi bardhë e zi.  Pregatiti: Mehmet Gëzhilli ; Përkujdes shkencor. Gjovalin Shkurtaj ; rec. Ali Aliu, Arjan Leka.  

## Referenca
ISBN 9789928339584
Gjuha e Naimit

**Gjuha e Naimit** libër i përgatatitur nga Mehmet Gëzhilli ; përkujdesja shkencore Gjovalin Shkurtaj ; rec. Ali Aliu, Arian Leka. Botuar në Tiranë në vitin 2022 nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë. Libri ka 868 faqe. ISBN 9789928339645
Enciklopedia naimjane

**Enciklopedia naimjane**

Përmbledhje

Enciklopedia Naimjane është një botim monumental i përgatitur nën kujdesin e Mehmet Gëzhillit, me përkujdesje shkencore nga Gjovalin Shkurtaj dhe recensime nga Ali Aliu dhe Arian Leka. Kjo kolanë është një vepër me vlerë të jashtëzakonshme shkencore dhe letrare, që përqendrohet te figura dhe trashëgimia e Naim Frashërit, një prej figurave më të ndritura të Rilindjes Kombëtare Shqiptare.

Botimi

Enciklopedia u botua nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë në vitin 2022, në kuadër të 110-vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë dhe 50-vjetorit të themelimit të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë. Botimi shërben si një burim i rëndësishëm për studimin e gjuhës, letërsisë dhe kulturës shqiptare, me fokus të veçantë te gjuha dhe veprimtaria letrare e Naim Frashërit.

Përmbajtja

Kolana përfshin dy vepra kryesore:

1. "Enciklopedia Naimjane"  – Një përmbledhje gjithëpërfshirëse e jetës, veprave dhe ndikimit të Naim Frashërit.

2. "Gjuha e Naimit"  – Një studim i thelluar mbi gjuhën shqipe siç pasqyrohet në krijimtarinë e Naimit, duke përfshirë burimet gjuhësore, letërsinë shqipe dhe kritikat mbi to.

Karakteristikat

* ISBN i veprave:
* Enciklopedia Naimjane: 9789928339638
* Gjuha e Naimit: 9789928339645
* Përmasat: 868 faqe, 23 cm.

Rëndësia

Kjo enciklopedi paraqet një burim të paçmuar për studiuesit e letërsisë, historisë dhe gjuhës shqipe, duke ndihmuar në ruajtjen dhe pasurimin e trashëgimisë kulturore shqiptare. Nëpërmjet saj, lexuesit mund të njohin më mirë rolin e Naim Frashërit në zhvillimin e identitetit kombëtar dhe të gjuhës shqipe.

## Burimet
Defender-Europe 21

**Defender-Europe 21** ishte një stërvitje e përbashkët shumëkombëshe, e udhëhequr nga Ushtria e Shteteve të Bashkuara në shkallë të gjerë, e krijuar për të ndërtuar gatishmërinë dhe ndërveprueshmërinë midis Shteteve të Bashkuara, NATO-s dhe ushtrive partnere. Duke u zhvilluar midis mesit të marsit dhe qershorit, ishte një nga stërvitjet më të mëdha ushtarake të Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara, të udhëhequra nga NATO në Evropë në dekada. Më shumë se 28.000 personel nga 26 vende kryen operacione pothuajse të njëkohshme në më shumë se 30 zona trajnimi në një duzinë vendesh.

Ai përfshinte një numër më të madh të NATO-s dhe vendeve partnere që kryenin aktivitete në një zonë më të gjerë sesa ajo që ishte planifikuar për vitin 2020. Defender-Europe 21 përfshinte gjithashtu përfshirje të konsiderueshme të Forcave Ajrore të Shteteve të Bashkuara dhe Marinës së Shteteve të Bashkuara. Stërvitja përdori rrugë kyçe tokësore dhe detare që lidhin Evropën, Azinë dhe Afrikën. Ai përfshinte aftësi të reja ose të nivelit të lartë, duke përfshirë asete ajrore dhe raketore, si dhe asete nga Brigadat e Ndihmës së Forcave të Sigurisë së Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara dhe Korpusi V i riaktivizuar së fundmi.

Gjenerali Christopher G. Cavoli, gjenerali komandues i Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara për Evropë dhe Afrikë, tha se "Ndërsa po monitorojmë nga afër situatën e COVID, ne kemi dëshmuar se kemi aftësinë të stërvitemi në mënyrë të sigurt pavarësisht nga pandemia". Ministri rus i Mbrojtjes Sergei Shoigu tha se Rusia ka vendosur trupa në kufijtë e saj perëndimorë për "stërvitje luftarake" në përgjigje të "aktiviteteve ushtarake të NATO-s që kërcënojnë Rusinë".

## Shiko edhe 
* Forcat e Armatosura të Shteteve të Bashkuara të Amerikës
* NATO
* Forcat e Armatosura të Shqipërisë
* Forca e Sigurisë së Kosovës

## Referime
Ilham Aliyev

parapamje|Foto e Ilham Aliyev, në vitin 2022.
**Ilham Heydar oghlu Aliyev** (azerisht: *İlham Heydər oğlu Əliyev*, i lindur më 24 dhjetor 1961) është presidenti i katërt i Azerbajxhanit, që shërben në këtë post që nga 31 tetori 2003.

Djali dhe fëmija i dytë i ish-udhëheqësit të Azerbajxhanit Heydar Aliyev, Ilham Aliyev u bë president i Azerbajxhanit në vitin 2003 pas vdekjes së babait të tij, në një zgjedhje të përcaktuar nga mashtrimi zgjedhor. Duke qenë i pasur me naftë Azerbajxhani ka forcuar stabilitetin e regjimit të Aliyevit dhe ka pasuruar elitat qeverisëse në Azerbajxhan, duke bërë të mundur që vendi të presë ngjarje ndërkombëtare luksoze, si dhe të përfshihet në përpjekje të gjera lobimi.

Familja e Aliyev është pasuruar përmes lidhjeve të tyre me bizneset shtetërore. Ata zotërojnë pjesë të konsiderueshme të disa bankave të mëdha të Azerbajxhanit, firmave të ndërtimit dhe firmave të telekomunikacionit dhe pjesërisht zotërojnë industritë e naftës dhe gazit të vendit. Pjesa më e madhe e pasurisë fshihet përmes një rrjeti të përpunuar kompanish offshore. Ai u emërua 'Personi i Vitit' i Korrupsionit nga Projekti i Raportimit të Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit në 2012. Në vitin 2017, u zbulua se Aliyev dhe familja e tij ishin përfshirë në lavanderi në Azerbajxhan, një skemë komplekse e pastrimit të parave për të paguar politikanë të shquar evropianë për të shmangur kritikat ndaj Aliyevit dhe për të promovuar një imazh pozitiv të regjimit të tij.

Shumë vëzhgues e shohin Alijevin si diktator. Ai sundon një regjim autoritar në Azerbajxhan; zgjedhjet nuk janë të lira dhe të ndershme, pushteti politik është i përqendruar në duart e Aliyev dhe familjes së tij të gjerë, korrupsioni është i shfrenuar dhe shkeljet e të drejtave të njeriut janë të rënda (duke përfshirë torturën, arrestimet arbitrare, si dhe ngacmimet e gazetarëve dhe organizatave joqeveritare) . Konflikti i Nagorno-Karabakut vazhdoi gjatë presidencës së Aliyevit dhe kulmoi në një luftë të plotë në vitin 2020, në të cilën Azerbajxhani rifitoi kontrollin mbi territoret e pushtuara nga armenët përreth Nagorno-Karabakut, të humbura gjatë Luftës së Parë të Nagorno-Karabakut, si dhe një pjesë të vetë rajonit të Nagorno-Karabakut.

## Shiko edhe 
* Azerbajxhani

## Referime
Presidenti i Azerbajxhanit

alt=Detajet e ndërtimit nga http://e-qanun.az/print.php?internal=view&target=1&docid=15400&doctype=0|parapamje|Flamuri i Presidentit të Azerbajxhanit.
**Presidenti i Republikës së Azerbajxhanit** është kreu i shtetit të Azerbajxhanit. Kushtetuta thotë se presidenti është mishërimi i pushtetit ekzekutiv, komandanti i përgjithshëm, "përfaqësuesi i Azerbajxhanit në politikat e brendshme dhe të jashtme" dhe "do të ketë të drejtën e imunitetit [nga ndjekja penale]". Presidenti sundon përmes zyrës së tij ekzekutive, Administratës Presidenciale, e përbërë nga një grup sekretarësh dhe ministrave të departamenteve. Përveç kësaj, ekziston një Kabinet i Ministrave në lidhje me politikën ekonomike dhe sociale dhe një Këshill i Sigurimit në lidhje me çështjet e jashtme, ushtarake dhe gjyqësore.

Vendi kryesor i punës është ndërtesa presidenciale (e njohur edhe si aparati presidencial) në rrugën Istiglaliyyat në Baku. Ilham Aliyev, djali i ish-presidentit, Heydar, u zgjodh presidenti i 4-të dhe aktual më 31 tetor 2003 pas dorëheqjes së babait të tij për shkak të përkeqësimit të shëndetit të tij dhe përfundimisht vdiq disa muaj më vonë.

## Shiko edhe 
* Azerbajxhani
* Ilham Aliyev

## Referime
Pocahontas (koleksion)

parapamje|Logoja e filmit të vitit 1995 'Pocahontas'.
**Pocahontas** (Shqip: *Pokahontas*) është një ekskluzivitet mediatik i Disney që filloi në 1995 me shfaqjen teatrale të Pocahontas. Ekskluziviteti bazohet në gruan reale indigjene të fillimit të shekullit të 17-të, Pokahontas.

## Filma 
### *Pocahontas* 
Artikulli kryesor: Pocahontas (film 1995)

Pocahontas është një film i animuar muzikor romantik-dramë amerikan i vitit 1995 dhe është filmi i 33-të artistik i animuar i Disney-t. Ai u prodhua nga Walt Disney Animation Studios dhe pati një dalje të kufizuar në kinema më 23 qershor 1995 nga Walt Disney Pictures. I përket epokës së njohur si Rilindja e Disney-t, nga viti 1989 deri në 1999.

### *Pocahontas II: Journey to a New World* 
Pocahontas II: Journey to a New World është një vazhdim i drejtpërdrejtë në video i vitit 1998 i filmit të Disney-t të vitit 1995 Pocahontas. Filmi fokusohet në udhëtimin e Pokahontas në Londër, Angli me John Rolfe për të negociuar për paqen midis dy kombeve. Vdekja e saj është hequr nga fundi i filmit.

## Video lojëra 
### *Pocahontas i Disney-t* 
Disney's Pocahontas është një videolojë e bazuar në filmin e vitit 1995 me të njëjtin emër, u lëshua në Sega Genesis në 1996. Titulli Sega u zhvillua nga Funcom në kontratë me Disney. Ai u pasua nga një lëshim i mëvonshëm për Game Boy dhe PlayStation më 10 qershor 1996, gati një vit pas premierës së filmit. Një version Super NES i lojës ishte në zhvillim e sipër pothuajse në të njëjtën kohë me versionin Genesis, por u anulua për shkak se zhvillimi ishte shumë prapa për të përkuar me lëshimin e Genesis.

### *Libri me tregime të animuara i Disney-t: Pocahontas* 
***Libri i animuar i tregimeve të Disney: Pocahontas*** është pjesë e serisë së lojërave të Librave të animuar të Disney-t.

### *Disney Magic Kingdoms* 
*Disney Magic Kingdoms* përfshin një histori të Pocahontas me Pocahontas, Meeko dhe Percy si personazhe të luajtshëm. Gjyshja Willow shfaqet si një personazh jo-lojtar duke qenë një tërheqje, me Flit (gjithashtu një personazh jo-lojtar) që fluturon rreth saj.

## Shiko edhe 
* The Walt Disney Company

## Referime
Ladybug & Cat Noir: The Movie

***Ladybug & Cat Noir: The Movie*** (frëngjisht: ***Miraculous, le film***) (i titulluar gjithashtu: ***Miraculous: Ladybug & Cat Noir, The Movie*** në disa territore) është një film superhero muzikor 3D i animuar me kompjuter, i shkruar dhe drejtuar nga Jeremy Zag. Është një përshtatje e serialit televiziv të animuar *Miraculous: Tales of Ladybug & Cat Noir*, dhe ndjek dy adoleshente pariziane, Marinette Dupain-Cheng dhe Adrien Agreste, të cilët shndërrohen në superheronj, respektivisht, Ladybug dhe Cat Noir, për të mbrojtur qytetin nga super zuzarët.

Filmi u njoftua në vitin 2018, por prodhimi filloi në 2019, me konfirmimin se komploti do të eksplorojë origjinën e ekskluzivitetit. Jeremy Zag u konfirmua si regjisor dhe bashkë-skenar me Bettina Lopez Mendoza. Zag shërben gjithashtu si producent përmes ZAG Inc. nën flamurin e The Awakening Production, me ON Animation Studios dhe SND, kjo e fundit gjithashtu shërben si distributore. Është filmi i dytë teatror i bazuar në serinë e animuar TF1 të TF1 pas filmit të vitit 2009, *Totally Spies! The Movie*. Me një buxhet prej 80 milionë euro, aktualisht është filmi i 2-të më i shtrenjtë francez i realizuar ndonjëherë.

*Ladybug & Cat Noir: The Movie* do të shfaqet premierë në Grand Rex më 11 qershor 2023 dhe është planifikuar të dalë në Francë më 5 korrik 2023, nga SND. Ndërkombëtarisht, ai do të shfaqet në teatër nga e njëjta datë e tutje në rajone të zgjedhura dhe do të publikohet më 28 korrik 2023 në Netflix në të tjerat.

## Prodhimi 
Filmi u njoftua për herë të parë nga Jeremy Zag gjatë panelit Miraculous në ComiKon İstanbul më 29 shtator 2018. Filmi fillimisht ishte caktuar të dilte në vitin 2021. Më 5 dhjetor 2018, Zag konfirmoi se komploti i tij do të jetë një përzierje midis një historie origjinë dhe historia e serialit televiziv. Përfundimi i sezonit të katërt dhe të pestë të serialit para filmit ishte një prioritet për studion. Të nesërmen, gjatë një paneli në Comic Con Experience 2018, Zag zbuloi se filmi do të jetë një muzikë muzikore dhe artistike e kompozuar nga ai vetë.

Më 16 maj 2019, gjatë Festivalit të Filmit në Kanë, u konfirmua se filmi do të titullohet Ladybug & Cat Noir Awakening. U zbulua se prodhimi i filmit ishte duke u zhvilluar dhe se filmi cilësohet si një aventurë romantike fantazi. Michael Gracey, regjisori i The Greatest Showman, është konfirmuar gjithashtu se po punon për filmin. Më 5 tetor 2019, një ngacmim i shkurtër i animuar me Ladybug u vendos në Instagramin e Zag. Zag zbuloi disa aspekte të filmit më 8 janar 2020. Më 12 shkurt 2020, u njoftua se Fantawild ishte një nga studiot që ndihmonte në krijimin dhe animimin e filmit. Në Mars 2022, përfundoi montimi i filmit.

Në prill të vitit 2022, u zbulua se filmi u realizua me një buxhet prej 80 milionë euro, duke e bërë atë filmin e dytë më të shtrenjtë francez të realizuar ndonjëherë pas filmit të vitit 2017, Valerian and the City of a Thousand Planets.

## Shiko edhe 
* Animimi

## Referime
Trélon

**Trélon** ( ; Shqip: Treloni) është një komunë në departamentin Nord në Francën veriore. 

Treloni formon skajin perëndimor të rajonit Calestienne .

## Referime
Rieux-Volvestre

**Rieux-Volvestre** (para qershorit 2009: *Rieux* ;   ; Ocitanisht: *Rius* ; Shqip: *Riu-Volvestër*) është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.

## Historia 
Katedralja e Riut, e cila ndodhet këtu, ishte selia e dioqezës së regjimit të lashtë të Riut, e krijuar në 1317 dhe u shpërbë në 1790.

Në vitin 1560, Riu-Volvestra ishte vendi i gjykimit të Arnaud du Tilh, në rastin e mashtrimit Martin Guerre .

## Popullsia 
Banorët e komunës njihen si *Rivois* ose *Rivoises* .

## Referencat
Latrape

**Latrape** (  ; Ocitanisht: *La Trapa*  ; Shqip: *Kurth*) është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.

## Popullsia 
## Referencat
Castagnac

**Castagnac** (  ; Ocitanisht: *Castanhac*  ; Shqip: *Gështenjas* ) është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.

## Gjeografia 
Lumi Lèze përbën pjesën më të madhe të kufirit verilindor të komunës. Ka rrugë të shumta ecjeje. 

## Popullsia
Marsoulas

**Marsoulas** (Ocitanisht: *Marsolàs* *;* Shqip: *Marsuli*) është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore. Kishte një popullsi prej 130 banorësh në 2.4 km katrorë.

Është i njohur për Shpellën Marsoulas në të cilën u zbuluan artifakte dhe piktura paleolitike. 

## Popullsia 
## Referime
Montgazin

**Montgazin** (  ; Ocitanisht: *Montgasin* ; Shqip: *Malxini*  ) është një komunë në departamentin Haute-Garonne të Francës jugperëndimore.

## Popullsia 
## Referime
Montaut, Haute-Garonne

**Montaut** (  ; Shqip: *Maltati* ; Ocitanisht: *Montaut*) është një komunë në departamentin Haute-Garonne të Francës jugperëndimore.

## Gjeografia 
Lumi Lèze rrjedh në veri përmes pjesës lindore të komunës dhe është pjesë e kufirit verilindor të saj.

Lumi Garonë është pjesë e kufirit perëndimor të komunës.

## Popullsia
Sepx

**Sepx** (Shqip: *Sepsi* ; Ocitanisht: *Seps*) është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.

## Popullsia
Saman, Haute-Garonne

**Saman** (  ; Shqip: *Samani* ) është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore. Kishte një popullsi prej 130 banorësh brenda 130 kilometrash katrorë.

## Popullsia
Ondes

majtas|parapamje| Kisha e Shën Gjon Pagëzorit
**Ondes** (  ; Ocitanisht: *Ondas* ; Shqip: *Valasi* ) është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore pranë Toulouse.

## Popullsia 
## Referime
Pastashuta

djathtas|parapamje| Një pastashutë klasike
Një **pastashutë** ( Frëngjisht: *éclair* )    ; lit. 'rrufe'   ) është një pastë e bërë me brumë choux të mbushur me krem dhe sipër me një krem të aromatizuar. Brumi, i cili është i njëjtë me atë që përdoret për profiterolin, zakonisht futet në formë të zgjatur me një qese pastiçerie dhe piqet derisa të jetë i freskët dhe i zbrazët brenda. Pasi të ftohet, pasta mbushet me krem pastiçerie (  ), krem pana ose krem chiboust, më pas akull me krem të shkrirë .  Mbushjet e tjera përfshijnë kremin me aromë stikash dhe rum, mbushje me shije frutash ose pure gështenjash . Kremi ndonjëherë është karamel, në të cilin rast ëmbëlsira mund të quhet   ( lit.  Bastuni i Jakobit &#x27; ). Një pastë e ngjashme në formë të rrumbullakët dhe jo të zgjatur quhet fetare (religieuse) .
[djathtas|parapamje| Bukëpjekës në [Belgjika|Belgjikë duke përdorur një makinë për të bërë pastashuta]]
Fjala vjen nga frëngjisht  , që do të thotë 'blic rrufeje', e quajtur kështu sepse hahet shpejt (me një blic);  megjithatë disa besojnë se emri vjen për shkak të shkëlqimit të ngricës që i ngjan rrufesë. 

## Historia 
Pastashuta lindi gjatë shekullit të XIX-të në Lyon,  Francë ku u quajt   ('bukë e stilit të dukeshës') ose  ('dukesha e vogël') deri në 1850.  Fjala është hasur për herë të parë si në anglisht ashtu edhe në frëngjisht në vitet 1860.  

## Referime
Juzes

**Juzes** (  ; Ocitanisht: *Jusas*  ; Shqip: *Jyza*) është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.

## Popullsia 
## Referencat
Vieille-Tulouse

**Vieille-Toulouse** (  ; Ocitanisht: *Vièlha Tolosa* ; Shqip: *Tuluza e Vjetër* ) është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.

## Popullsia 
## Referime
Saint-Remy-en-Bouzemont-Saint-Genest-et-Isson

**Saint-Remy-en-Bouzemont-Saint-Genest-et-Isson** (  ; Shqip: *Shën-Remi-Buzmali-Shën-Gjenesti-dhe-Isoni*) është një komunë në departamentin Marne në Francën veri-lindore. 

Është komuna me emrin më të gjatë në Francë .

## Referime
Hitiaa O Te Ra

**Hitiaʻa O Te Ra** është një komunë e Polinezisë Franceze, një territor i jashtëm i Francës në Oqeanin Paqësor . Komuna Hitiaʻa O Te Ra ndodhet në ishullin e Tahitit, në nënndarjen administrative të Ishujve Windward,  vetë pjesë e Ishujve të Shoqërisë . Në regjistrimin e vitit 2017 kishte një popullsi prej 10,033 banorësh. 

Qendra administrative e komunës është vendbanimi Tiarei . 

## Referime
Kirrwiller

**Kirrwiller** (  ;    ; Alsasisht : *Kìrrwiller* ) është një komunë në departamentin Bas-Rhin në Grand Est në Francën verilindore. 

Midis 1974 dhe 2007 Kirweiler-Bosselshausen ishte një komunë e vetme, por në janar 2007, komunat Bosselshausen dhe Kirweiler u ndanë.  

Kirrwiller është i njohur për kabarenë e tij, Pallatin Mbretëror.

## Referime
Mutzig

**Mutzig** (   ose ;   ; Shqip: *Mycish* ) është një komunë në departamentin Bas-Rhin në Grand Est, në Francën verilindore.  Komuna Mützig ndodhet në hyrje të luginës së lumit Bruche, në Route des Vins d'Alsace .

## Historia 
Në shekullin e 19-të, disa industri u krijuan në Mützig, ndër të cilat një fabrikë armësh në terrenin e ish-kështjellës së Kardinalit de Rohan . Në 1893, kur Elzasa ishte pjesë e Perandorisë Gjermane, Kaiseri Wilhelm II urdhëroi ndërtimin e një fortese, Feste Kaiser Wilhelm II, në veri të qytetit, si dhe kazerma ushtarake për të mbrojtur Shtrasburgun kundër një pushtimi të mundshëm francez.

## Popullsia 
## Galeri 

File:Porte_de_Strasbourg,_Mutzig.jpg|Porta e qytetit
File:Mut_chateau_rohan_05.jpg|Burg von Rohan.

## Referime
Frœschwiller

**Frœschwiller** (   ;    ; Alzatisht: *Freschwiller* ) është aktualisht një komunë në departamentin Bas-Rhin në Grand Est në Francën verilindore.  Vlen të përmendet Kështjella e Fröschweiler .

## Ngjarje historike 
:* Në 1552 Reformimi Protestant arriti në Fröschweiler kur Kuno Eckbrecht i Dürckheim urdhëroi ndërtimin e kishës së parë të fshatit në tokat e shenjta.

:* Më 6 gusht 1870, si rezultat i Betejës së Frœschwiller-Wœrth, dy departamentet e Alzasës (përveç zonës që më pas u bë Territori i Belfortit ) si dhe pjesa më e madhe e departamentit të Moselës u humbën. Ata do të qëndronin nën kontrollin gjerman deri në vitin 1918.

## Referencat
Mittelhausbergen

**Mittelhausbergen** ( Frëngjisht: *Mittelhausbergen*  ,  ; Alsasisht : *Míttelhüsbàrje* , [mɪd̥əlhysˈb̥aʁjə] ;  ; Shqip: *Mittelhausbergen*) është një komunë në departamentin Bas-Rhin në Grand Est në Francën verilindore. 

## Referime
Caporegime

Një **caporegime** ose *capodecina*, zakonisht e shkurtuar në **capo** ose e referuar jozyrtarisht si "kapiten", është një pozicion drejtues në mafia (si mafia siçiliane ashtu edhe ajo italo-amerikane). *Capo* është një "anëtar i bërë" i një familjeje kriminale italiane që kryeson një *regime* ose "ekuipazh" ushtarësh dhe ka status dhe ndikim të madh në organizatë. *Caporegime* është një fjalë italiane, e përdorur për të nënkuptuar kreun e një familjeje në Siçili. Në përgjithësi, termi tregon kreun e një dege të një sindikate të krimit të organizuar, i cili komandon një ekuipazh ushtarësh dhe raporton drejtpërdrejt tek don (shefi) ose një nënshef ose shefi i rrugës. Versioni i shkurtuar "*capo*" është përdorur gjithashtu për t'iu referuar disa anëtarëve të rangut të lartë të karteleve të drogës në Amerikën Latine.

## Burimet 
* Capeci, Jerry. ''The Complete Idiot's Guide to the Mafia*. Indianapolis: Alpha Books, 2002. .
* Pistone, Joseph D. *Donnie Brasco: My Undercover Life in the Mafia*. Pan Books, 1989. .
* Pileggi, Nicholas. *Wiseguy: Life in a Mafia Family''. Simon & Schuster, 1985. .
Kanceri i pankreasit

**Kanceri i pankreasit** shfaqet kur qelizat në pankreas, një organ gjëndror që ndodhet pas stomakut, fillojnë të shumohen pa kontroll dhe formojnë një masë. Këto qeliza kanceroze kanë aftësi të pushtojnë pjesë të tjera të trupit. Lloji më i zakonshëm, **adenokarcinoma e pankreasit**, përbën rreth 90% të rasteve, dhe termi "kancer i pankreasit" përdoret shpesh për t'iu referuar vetëm atij lloji. Këto adenokarcinoma shfaqen brenda asaj pjese të pankreasit që prodhon enzimat tretëse. Nga këto qeliza mund të lindin edhe disa lloje të tjera të kancerit, që së bashku përfaqësojnë shumicën e jo-adenokarcinomave. Zakonisht nuk ka simptoma në fazat e hershme dhe ato simptoma që janë mjaftueshëm specifike për të sugjeruar praninë e kancerit në pankreas në shumicën e rasteve nuk zhvillohen derisa sëmundja të ketë arritur një fazë të avancuar. Deri në kohën e diagnozës, kanceri i pankreasit është përhapur shpesh në pjesë të tjera të trupit.

Faktorët e rrezikut për kancerin e pankreasit përfshijnë duhanpirjen, obezitetin, diabetin dhe disa gjendje mjekësore të rralla gjenetike. Rreth 25% e rasteve janë të lidhura me duhanpirjen  dhe 5-10% e rasteve janë të lidhura me gjenet e trashëguara. Sëmundja ndahet në faza, që nga faza e hershme (faza&nbsp;I) deri në fazën e vonë (fazë&nbsp;IV).

Rreziku për zhvillim të kancerit të pankreasit është më i ulët tek jo duhanpirësit dhe tek personat që ruajnë një peshë të shëndetshme dhe kufizojnë konsumin e mishit të kuq ose të përpunuar. Mundësia që një duhanpirës të zhvillojë sëmundjen zvogëlohet nëse ai ndalon pirjen e duhanit dhe pas 20 vjetësh, kthehet pothuaj në një vlerë të barabartë me atë të pjesës tjetër të popullsisë.

Në vitin 2018, kanceri i pankreasit çoi në 432,000 vdekje në të gjithë globin dhe është shkaku i shtatë më i zakonshëm i vdekjeve nga kanceri. Është shkaku i pestë më i zakonshëm i vdekjeve nga kanceri në Mbretërinë e Bashkuar  dhe shkaku i tretë më i zakonshëm në Shtetet e Bashkuara. Mosha mesatare e diagnostikimit të kancerit të pankreasit është 72 vjeç, me rreth 90% të rasteve të shfaqura në personat mbi 50 vjeç. Për ato forma kanceri të diagnostikuara herët, norma e mbijetesës pesëvjeçare rritet në rreth 20%. Kancerët neuroendokrinë kanë rezultate më të mira; pesë&nbsp;vjet pas diagnozës, 65% e të diagnostikuarve jetojnë, megjithëse shkalla e mbijetesës ndryshon në mënyrë të konsiderueshme në varësi të llojit të tumorit.

## Bibliografia
Argelès-Gazost

**Argelès-Gazost** ( ; Ocitanisht: *Argelèrs de Gasòst* ; Shqip: *Argjeler-Gazosti* ) është një komunë dhe një nënprefekturë e departamentit Pirenejtë e Epërm në Francën jugperëndimore. 

Parku i Kafshëve të Pirenejve ndodhet në Argjeler-Gazost.

## Popullsia 
## Referime
Jordan Kamçev

**Jordan "Orce" Kamçev** () është një biznesmen maqedonas. Sipas *Forbes*, ai është personi më i pasur në Maqedoninë e Veriut për vitin 2015, me vlerë neto prej 228 milionë euro.

## Kompanitë
* Spitali Acibadem Sistina (2010)
* Media Print Maqedoni (2004)
* Skopsko Pole
* Stopanska Banka SHA Manastir
* Pelagonia Energy
* Beton Shtip
* Mont
* Orka Sport
* IBIS Qendra e qytetit të Shkupit

## Polemikat 
### Skandali i zhvatjes 
Në verën e vitit 2020, Boki 13 dhe prokurorja Katica Janeva u burgosën për pastrim parash dhe ndikim të paligjshëm për shkak të përpjekjeve të tyre për të zhvatur Kamçevin për 1.5 milionë € .

### Hetimet e Prokurorisë Speciale 
Pas shkarkimit të ish-kryeministrit maqedonas Nikola Gruevski për shkak të korrupsionit. Kamçev, i cili thuhet se ishte i afërt me regjimin e tij, ka qenë nën hetim nga prokurorët maqedonas. 

Në mars të vitit 2021, Kamçev u arrestua në Maqedoninë e Veriut për shkak të frikës se do të përpiqet të largohet nga vendi. Arrestimi ishte në lidhje me pretendimet se Kamçev kishte qenë i përfshirë në një skemë ku ai bleu tokë në rrethin Vodno, Shkup duke përdorur paratë publike kur VMRO-DPMNE ishte partia në pushtet.

## Referime
Consigliere

**Consigliere** (; shumës *consiglieri*) është një pozicion brenda strukturës drejtuese të mafies siçiliane, kalabreze dhe italo-amerikane. Fjala u popullarizua nga romani *The Godfather* (1969) dhe përshtatja e tij filmike. Në roman, një consigliere është një këshilltar ose këshilltar i shefit, me përgjegjësinë shtesë për të përfaqësuar shefin në takime të rëndësishme si brenda familjes së krimit të shefit, ashtu edhe me familjet e tjera të krimit.

Konsiglieri është një mik dhe i besuar i ngushtë, i besuar, versioni i turmës i një burrë shteti më të vjetër. Ata janë një këshilltar i bosit në një familje kriminale mafioze, dhe ndonjëherë është "kraha e djathtë" e tyre. Nga vetë natyra e punës, një këshilltar është një nga të paktët në familje që mund të debatojë me shefin, dhe shpesh i ngarkohet detyra të sfidojë shefin kur është e nevojshme, për të siguruar që planet e mëvonshme të jenë të pagabueshme.

## Etimologjia 
parapamje|350px|djathtas|Struktura e familjes së krimit mafioz
Në italisht, *consigliere* do të thotë "këshilltar" dhe është ende një titull i zakonshëm për anëtarët e këshillave të qytetit në Itali dhe Zvicër. Rrjedh nga latinishtja *consiliarius* (këshilltar) dhe *consilium* (këshilla). Terminologjia e mafies amerikane është marrë nga ajo e mafies siçiliane dhe sugjeron se një analogji synon të imitojë oborrin e një principate italiane mesjetare. Për shembull, Venecia udhëhiqej nga një *doge* ("duke") dhe një *consigliere ducale* (këshilltar i dozhit). Consiglieri në kohët më të fundit kanë tentuar të marrin një rol më aktiv në çështjet familjare. Në vitin 1971, consigliere i familjes Colombo, Joseph Yacovelli drejtoi një fushatë vrasjeje kundër ushtarit renegat të familjes Colombo, Joseph "Crazy Joe" Gallo. Paul Gulino, një tregtar droge dhe bashkëpunëtor i familjes së krimit Bonanno, u vra në vitin 1993 pasi ai dyshohet se "vuri duart" mbi consigliere e familjes së tij Anthony Spero.

James Ida, consigliere i tanishëm i Genovese, ka vuajtur një dënim të përjetshëm që nga viti 1996. Dominick Cirillo është kujdestari i familjes. Joseph Corozzo është consigliere i tanishëm i Gambino, ndërsa Anthony Rabito është consigliere për familjen e krimit Bonanno. Siç ilustrojnë këta shembuj, consigliere modernë janë përgjithësisht ish-ushtarë dhe capo, jo consigliere të jashtëm.

## Consigliere të shquar 
* Mike Miranda
* Joseph N. Gallo
* Dominick Cirillo
* Ilario Zannino
* Anthony Graziano
* Christopher Furnari
* Anthony Spero
* Joseph DiNapoli

## Referime 
## Lexim më tutje 
* Capeci, Jerry. ''The Complete Idiot's Guide to the Mafia''. Indianapolis: Alpha Books, 2002. .
Ignjac Lojola

**Ignjac Lojola** SJ (spanjisht: *Ignacio de Loyola*; latinisht: *Ignatius de Loyola*; i lindur **Íñigo López de Oñaz y Loyola** ;   – 31 korrik 1556), i nderuar si **Shën Ignjaci i Lojolës**, ishte një prift dhe teolog katolik spanjoll, i cili, së bashku me Peter Faber dhe Francis Xavier, themeluan rendin fetar të Shoqërisë së Jezusit (Jezuitët). dhe u bë gjenerali i parë i saj superior, në Paris në vitin 1541.  Ai parashikoi qëllimin e Shoqërisë së Jezusit që të ishte puna dhe mësimdhënia misionare . Përveç betimeve të dëlirësisë, bindjes dhe varfërisë së urdhrave të tjerë fetarë në kishë, Lojola krijoi një zotim të katërt për jezuitët e bindjes ndaj Papës, për t'u përfshirë në projekte të shuguruara nga Papa.  Jezuitët ishin të dobishëm në udhëheqjen e Kundër-Reformimit . 

Si një ish-ushtar, Ignjaci i kushtoi vëmendje të veçantë formimit shpirtëror të rekrutëve të tij dhe e regjistroi metodën e tij në *Ushtrimet Shpirtërore* (1548). Me kalimin e kohës, metoda është bërë e njohur si spiritualiteti Ignjacian .

Ignjac Lojola u lumturua në vitin 1609 dhe u shpall shenjt, më 12 mars 1622. Dita e festës së tij kremtohet më 31 korrik. Ai është shenjt mbrojtës i provincave baske të Gipuzkoa dhe BiskShenjay, si dhe i Shoqërisë së Jezusit. Ai u shpall shenjt mbrojtës i të gjitha pushimeve shpirtërore nga Papa Piu XI në 1922.

## Shih edhe 
* Jezuitët
* Kisha katolike
* Jezuitët në Shqipëri

## Literatura 
* 
* 
* August Derleth, *St. Ignatius and the Company of Jesus*, Vision Books, 1956. LCCN 56-7278
* 
* 
* 
* 
* *Life of St. Ignatius of Loyola*, TAN Books, 1997.   ISBN&nbsp;978-0-89555-345-4.
* *St. Ignatius of Loyola*, TAN Books, 2008.   ISBN&nbsp;978-0-89555-624-0.
## Referime
Françeskanët

**Françeskanët** janë një grup urdhrash fetarë të ndërlidhur të krishterë brenda Kishës Katolike . Themeluar në vitin 1209 nga frati katolik italian Shën Françesku i Asizit, këto urdhra përfshijnë tre urdhra të pavarura për burra ( Urdhri i Fretërve të Vegjël është rendi më i madh bashkëkohor i meshkujve), urdhra për gra fetare si Urdhri i Shën Klarës dhe Urdhri i Tretë Urdhri i Shën Françeskut është i hapur për anëtarët meshkuj dhe femra. Ata u përmbahen mësimeve dhe disiplinave shpirtërore të themeluesit dhe të bashkëpunëtorëve dhe ndjekësve të tij kryesorë, si Shën Klara e Asizit, Shën Antoni i Padovës dhe Shën Elizabeta e Hungarisë . Ekzistojnë gjithashtu disa urdhra më të vegjël protestantë françeskanë, veçanërisht në traditat anglikane dhe luterane (p.sh. Komuniteti i Francisit dhe Klarës). 

Françesku filloi të predikonte rreth vitit 1207 duke nisur një udhëtim për në Romë për të kërkuar miratimin nga Papa Inocenti III në 1209 për të formuar një rend të ri fetar. Rregulli origjinal i Shën Françeskut i miratuar nga Papa nuk lejonte pronësinë e pronës, duke kërkuar që anëtarët e urdhrit të lypnin për ushqim gjatë predikimit. Masat shtrënguese kishin për qëllim të imitonin jetën dhe shërbimin e Jezu Krishtit . Françeskanët udhëtonin dhe predikonin në rrugë, ndërsa qëndronin në pronat e kishës. Shën Klara e Asizit, nën drejtimin e Shën Françeskut, themeloi Poor Clares (Urdhrin e Shën Klarit) të françeskanëve.

Varfëria ekstreme e kërkuar nga anëtarët u zbut në rishikimin përfundimtar të Rregullit në vitin 1223. Shkalla e respektimit e kërkuar nga anëtarët mbeti një burim kryesor konflikti brenda rendit, duke rezultuar në shkëputje të shumta.   Urdhri i Friars Minor, i njohur më parë si dega "Observant", është një nga tre Urdhrat e Parë Françeskan brenda Kishës Katolike, të tjerët janë " Konventualët " (formuar 1517) dhe " Kapucinët " ( 1520). Urdhri i Friars Minor, në formën e tij aktuale, është rezultat i një bashkimi të disa urdhrave më të vegjël të përfunduar në 1897 nga Papa Leo XIII . [6] Dy të fundit, Capuchin dhe Conventual, mbeten institute të veçanta fetare brenda Kishës Katolike, duke respektuar rregullin e Shën Françeskut me thekse të ndryshme. Françeskanët konvencionalë nganjëherë quhen **minoritanë** ose **greyfriars** për shkak të zakonit të tyre. Në Poloni dhe Lituani ata njihen si **Bernardines**, sipas Bernardinit të Sienës, megjithëse termi diku tjetër i referohet cistercianëve .

## Shih edhe 
* Kisha katolike
* Françesku i Asizit
* Françeskanët e mëdhaj

## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* —4 volumes
**
**
**
**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* —Shows how Franciscans shifted away from an early emphasis on poverty and humility and instead emphasized educational roles
* 
* 
* 

## Referime
Benediktinët

**Benediktinët**, zyrtarisht **Urdhri i Shën Benediktit** (latinisht: *Ordo Sancti Benedicti*, shkurtuar si *OSB* ) janë një urdhër fetar monastik i Kishës Katolike që ndjek Rregullin e Shën Benediktit . Ata quhen nganjëherë edhe **Murgjit e Zi**, në lidhje me ngjyrën e zakoneve të tyre fetare . Ata u themeluan në vitin 529 nga Benedikti i Nursias, një murg katolik i shekullit të 6-të, i cili hodhi themelet e monastizmit benediktinë përmes formulimit të Rregullit të tij.

Pavarësisht se quhen një rend, benediktinët nuk veprojnë nën një hierarki të vetme, por përkundrazi janë të organizuar si një koleksion manastiresh autonome.  Urdhri përfaqësohet ndërkombëtarisht nga Konfederata Benediktine, një organizatë e krijuar në vitin 1893 për të përfaqësuar interesat e përbashkëta të rendit. Ata nuk kanë një gjeneral ose shtëpi mëmë superiore me juridiksion universal, por zgjedhin një Primat Abati për të përfaqësuar urdhërin e tyre në Vatikan dhe në botë.

## Shih edhe 
* Kisha katolike
* Benedikti i Nursisë
* Universiteti Mesjetar i Durrësit

## Literatura 
* Dom Columba Marmion, *Christ the Ideal of the Monk – Spiritual Conferences on the Monastic and Religious Life* (Engl. edition London 1926, trsl. from the French by a nun of Tyburn Convent).
* Mariano Dell'Omo, ''Storia del monachesimo occidentale dal medioevo all'età contemporanea. Il carisma di san Benedetto tra VI e XX secolo''. Jaca Book, Milano 2011. 
* 
* 
## Referime
Mary I e Anglisë

**Mary I** ka qenë një ndër mbretëreshat më famkeqe në historinë e Alnglisë. Ajo lindi në vitin 1498. Ajo ishte fëmija i parë i mbretit Henri V. Pas saj erdhi motra e saj e vogël Elizabeta e parë. Dhe pas saj erdhi vëllai i saj i vogël. Fatkeqësisht në moshën 12 vjeçare vëllai i saj ndërroi jetë dhe me këtë Mary I u bë një mbretëreshë, por nuk shkoi ashtu siç e mendonte ajo. Në fillim asaj iu dëgjua sikur motra e saj e vogël Elizabeta I po bënte të mundur rënien e saj nga froni, prandaj ajo e vendosi atë në arrest shtëpiak për 1 vit. Kur kjo po ndodhte Mary dhe basheshorti i saj po përpiqeshin të kishin femijë por nuk mundnin dhe pas disa vitesh kjo çoi që bashkëshorti i saj të ndahej nga ajo. Mary vdiq e vetme dhe Mbretëria e Anglisë nuk do ta harroj atë kurrë për ato që i bëri shtetit të saj.

## Shiko edhe
* Henri VIII
* Elizabeta I
* Historia e Anglisë
* Mbretëria e Anglisë
Në klubin e të shëmtuarve

**Në klubin e të shëmtuarve** : roman me autor Gëzim Aliu, red. Nazmi Rrahmani. Botuar në Prishtinë në vitin 2009 nga "Faik Konica". Libri ka 292 faqe. ISBN 9789951062657
Libri i fundit

**Libri i fundit** : katërmbëdhjetë tregime, me autor Gëzim Aliu. Botuar në Prishtinë në vitin 2012, libri ka 88 faqe.
Romanet e Ismail Kadaresë : 1963-1990

**Romanet e Ismail Kadaresë : 1963-1990** : ( retorika e tekstit dhe narracionit) me autor Gëzim Aliu, rec. Emin Kabashi, rec. Shaban Sinani, red. Lulëzim Lajçi. Botuar në Prishtinë në vitin 2016 nga Instituti Albanologjik. Libri ka 524 faqe. ISBN 9789951240291
Vepra e Musinesë : krijimtaria letrare dhe joletrare e Musine Kokalarit

**Vepra e Musinesë** : krijimtaria letrare dhe joletrare e Musine Kokalarit. Libër nga Meliza Krasniqi, rec.Sali Bashota, Gëzim Aliu, red. Abdurrahman Maxhuni.
Botuar në Prishtinë në vitin 2019 nga Instituti Albanologjik. Libri ka 286 faqe. ISBN 9789951240819
Vrasja e indiferencës

**Vrasja e indiferencës** libër me autor Ismet Aliu, red. Anton Pashku. Botuar në Prishtinë në vitin 1990 nga "Rilindja". Libri ka 84 faqe. 

Shënime: Tregime dhe novela.
Rrathë në hapësirë

**Rrathë në hapësirë** libër me autor Ismet Aliu, red. Ali Podrimja. Botuar në Prishtinë në vitin 1987 nga "Rilindja". Libri ka 75 faqe.
Portrete të anatemuarish

**Portrete të anatemuarish** libër me autor Enver Zhinipotoku, red. Ismet Aliu. Botuar në Prishtinë në vitin 2010 nga "Ura". Libri ka 322 faqe. ISBN 9789951512190
Kaçaku i ferrës : dramë

**Kaçaku i ferrës** : dramë, me autor Ramadan Haziri, red. Ismet Aliu. Botuar në Ferizaj në vitin 2010 nga "Ura". Libri ka 117 faqe. ISBN 9789951592017
Imazhi i vëllait në sytë e motrës

**Imazhi i vëllait në sytë e motrës** : roman me autor Ramadan Haziri, përg. Ismet Aliu. Botuar në Prishtinë në vitin 2010 nga "Ura". Libri ka 192 faqe. ISBN  9789951512176

Shënime: Botimi i 2-të i plotësuar.
Në anën tjetër të pasqyrës

**Në anën tjetër të pasqyrës** : roman me autor Ismet Aliu, red. Ramadan Musliu. Botuar në Ferizaj në vitin 2010 nga "Ura". Libri ka 152 faqe. ISBN 9789951592000
Të mbijetosh gjëmën

**Të mbijetosh gjëmën** : roman me autor Ramadan Haziri, red. Ismet Aliu. Botuar në Ferizaj në vitin 2012 "Ura". Libri ka 175 faqe. ISBN 9789951592031
Fatet e shkollës shqipe nëpër vite

**Fatet e shkollës shqipe nëpër vite** libër me autor Musli Marevci, red. Ismet Aliu. Botuar në Ferizaj në vitin 2012, libri ka 314 faqe dhe me foto. ISBN 9789951552110
Babai i pasjellshem

**Babai i pasjellshëm**

Autor: Ismet Aliu

Redaktor: Rifat Kukaj

Botues: Rilindja

Vendi i botimit: Prishtinë

Viti i botimit: 1989

Seria: Biblioteka "Libri im"

Gjinitë: Poezi

Fjalë kyçe: Letërsia shqipe, poezia

"Babai i pasjellshëm"  është një përmbledhje poetike e autorit Ismet Aliu, e cila u publikua në Prishtinë më 1989 nga botuesi Rilindja. Kjo vepër është e përfshirë në serinë "Biblioteka Libri im" dhe përbëhet nga një koleksion poezish të fuqishme e të larmishme që prekin aspekte të thella të realitetit shoqëror, emocional, dhe familjar. Me përmasa të vogla fizike (58 faqe dhe 18 cm lartësi), ky libër është një përmbledhje intime dhe e thelluar e ndjenjave, të cilat Aliu i artikulon përmes një stili të qartë e të drejtpërdrejtë.

Në thelb të përmbledhjes, ndodhet një përshkrim poetik mbi marrëdhëniet ndërpersonale, me një fokus të veçantë te koncepti i figurës së babait dhe ndikimit të tij në jetë. Ky titull sugjeron një prirje drejt trajtimit të një figure prindërore që nuk e përmbush plotësisht rolin e tij të pritur ose që shfaq një natyrë rebele, pasjellshme dhe potencialisht kritikuese ndaj normave të vendosura.

Aliu përdor figura letrare dhe simbole që përfaqësojnë emocionet e ndërlikuara që lidhen me marrëdhëniet familjare dhe përgjegjësitë morale. Duke qenë një poet i kohës së tij, ai i paraqet këto ndjenja brenda kontekstit të Kosovës së viteve '80, kur presioni social dhe ndryshimet kulturore kishin një ndikim të madh në jetën e përditshme dhe në marrëdhëniet familjare.

Stili poetik i Ismet Aliut karakterizohet nga thjeshtësia e gjuhës dhe qartësia e mesazhit, çka e bën poezinë e tij lehtësisht të kuptueshme dhe të afërt për lexuesin. Fjalori i tij është i ngjeshur me ndjenja dhe përmban një intensitet të dukshëm emocional, duke sjellë në pah dimensionin personal dhe refleksiv të autorit. Redaktori Rifat Kukaj, një figurë e njohur e letrave shqipe, ka kontribuar në strukturen dhe radhitjen e poezive, duke i dhënë veprës një formë që e ndihmon lexuesin të përjetojë me tërë thellësinë dhe intensitetin që Aliu synon të shprehë.

"Babai i pasjellshëm" është një pjesë e rëndësishme e letërsisë shqipe të kohës së tij, që sjell një zë të veçantë në poezinë shqipe. Përmes këtij libri, Ismet Aliu i bashkohet një vale të re të poetëve që shprehën pa drojë aspektet komplekse dhe sfidat e jetës personale e familjare, ndërkohë që ngrihet kundër konvencioneve të ngurta. Në kontekstin e letërsisë shqipe, Aliu kontribuon me një perspektivë introspektive, e cila synon të sfidojë lexuesin të reflektojë mbi normat e mirësjelljes, figurën e autoritetit dhe dinamikat e familjes.

"Babai i pasjellshëm" mbetet një vepër e rëndësishme në korpusin poetik shqiptar, duke ofruar një qasje unike dhe të menduar mbi çështjet familjare dhe etike. Poemat e Aliut përfaqësojnë një përpjekje për të eksploruar identitetin personal në raport me shoqërinë dhe familjen, duke u bërë kështu një burim i vlefshëm për lexuesit që kërkojnë të kuptojnë më thellë dinamikat emocionale dhe shoqërore të kohës.

## Referime
Herezia e mendimit kritik

**Herezia e mendimit kritik** : libër që nuk është për çdokend. Me autor Enver Zhinipotoku, red. Ismet Aliu. Botuar në Ferizaj në vitin 2014 nga "Ura". Libri ka 200 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9789951592079