Henry Rathbone

thumb|240px|Henry Rathbone
**Henry Reed Rathbone** (1 korrik 1837 - 14 gusht 1911) ishte një oficer ushtarak dhe diplomat i Shteteve të Bashkuara që ishte i pranishëm në vrasjen e Presidentit Abraham Lincoln. Rathbone ishte ulur me të fejuarën e tij, Clara Harris, pranë Presidentit dhe gruas së tij, Mary Todd Lincoln, kur John Wilkes Booth hyri në lozhin e presidentit në Teatrin e Fordit dhe qëlloi Lincoln në kokë. Kur Rathbone u përpoq ta ndalonte Booth të largohej nga vendi i ngjarjes, Booth e goditi me thikë dhe e plagosi rëndë.

## Jeta e hershme
Henry Rathbone lindi në Albany, Nju Jork, një nga katër fëmijët e Jared L. Rathbone, një biznesmen tregtar dhe i pasur, i cili më vonë u bë kryetar i Albany, dhe Pauline Rathbone (mbiemri i vajzërisë Penney). Pas vdekjes së babait të tij në vitin 1845, Rathbone trashëgoi shumën e konsiderueshme të dyqind mijë dollarëve. Nëna e tij e ve, Pauline Rathbone, u martua me Ira Harris në vitin 1848. Ira Harris u emërua Senator i Shteteve të Bashkuara nga Nju Jorku pasi William H. Seward u bë Sekretari i Shtetit i Presidentit Lincoln. Harris ishte një i ve me katër fëmijë, gruaja e të cilit Louisa kishte vdekur gjithashtu në vitin 1845. Si rezultat i kësaj martese, Ira Harris u bë njerku i Rathbone dhe vajza e tij, Clara, u bë motra e Rathbone nga ana e babait. Edhe pse kjo seri e pazakontë ngjarjesh i bëri ata vëlla dhe motër nga një prind, ata nuk lidheshin me gjak. Rathbone dhe Harris formuan një miqësi të ngushtë dhe më vonë ra në dashuri. Të dy u fejuan pak para Luftës Civile Amerikane.

Rathbone studioi drejtësi në Union College dhe punoi shkurtimisht në një partneritet juridik në Albany para se të hynte në Ushtrinë e Unionit në fillimin e Luftës Civile. Gjatë luftës, Rathbone shërbeu si Kapiten në Regjimentin e 12-të të Këmbësorisë dhe ishte në Betejën e Antietamit dhe Betejës së Frederickburg. Në fund të luftës, ai kishte arritur gradën e majorit.

### Vrasja e Lincoln
Më 14 prill 1865, Majori Rathbone dhe e fejuara e tij Clara Harris pranuan një ftesë për të parë një shfaqje në Teatrin e Fordit nga Presidenti Abraham Lincoln dhe gruaja e tij, Zonja e Parë Mary Todd Lincoln. Çifti, i cili kishte qenë miq me Presidentin dhe gruan e tij për ca kohë, ishin të ftuar pasi Ulysses S. Grant dhe gruaja e tij Julia, Thomas Eckert, dhe disa të tjerë kishin refuzuar ftesën e zonjës Lincoln.

[thumb|left|alt=Image of Lincoln being shot by Booth while sitting in a theater booth.|Të ulur në lozhin e Teatrit të Fordit, nga e majta në të djathtë, janë vrasësi [John Wilkes Booth, Abraham Lincoln, Mary Todd Lincoln, Clara Harris, dhe Henry Rathbone]]

Gjatë shfaqjes, aktori John Wilkes Booth hyri fshehurazi në lozhin e Presidencës dhe qëlloi Lincoln në kokë me një pistoletë. Ndërsa Rathbone u përpoq të kapte Booth, Booth goditi krahun e majtë të Rathbone me një kamë nga bërryli në shpatull. Rathbone më vonë kujtoi se ishte i tmerruar nga zemërimi në fytyrën e Booth. Rathbone përsëri kapi në Booth ndërsa Booth përgatitej të hidhej nga pragu i lozhit. Ai kapi pallton e Booth-it, duke bërë që Booth të binte ngushtë në skenë, duke thyer ndoshta këmbën. Booth megjithatë shpëtoi dhe mbeti i lirë për dymbëdhjetë ditë.

Megjithë plagën e tij të rëndë, Rathbone shoqëroi Mary Lincoln në Petersen House përtej rrugës, ku ishte marrë presidentin. Pas pak atij i ra të fikët për shkak të humbjes së gjakut. Harris mbërriti shpejt pas kësaj dhe e mbajti kokën në prehër, ndërsa ai qëndronte në gjysmë vetëdije. Kur një kirurg që kishte qenë duke ndjekur Lincoln përfundimisht e ekzaminoi atë, u kuptua se plaga e tij ishte më serioze sesa mendohej fillimisht. Booth e kishte prerë gati në kockë dhe i kishte shkëputur një arterie. Rathbone u mor në shtëpi ndërsa Harris mbeti me Mary Todd Lincoln ndërsa Presidenti ishte duke vdekur gjatë nëntë orëve të ardhshme. Kjo vigjilje vdekjeje zgjati gjatë natës, deri në mëngjes, kur Lincoln vdiq në 7:22 të mëngjesit, më 15 prill 1865.

## Karriera diplomatike dhe rënia mendore
Megjithëse plagët fizike të Rathbone u shëruan, gjendja e tij mendore u përkeqësua në vitet pas vdekjes së Lincoln ndërsa ai u zemërua për pamundësinë e tij të perceptuar për të ndaluar atentatin. Ai u martua me Harris më 11 korrik 1867 dhe çifti kishte tre fëmijë: Henry Riggs, Gerald Lawrence dhe Clara Pauline.

Rathbone dha dorëheqjen nga ushtria në vitin 1870. Pas dorëheqjes së tij, ai u përpoq të gjente dhe të mbante një punë për shkak të paqëndrueshmërisë së tij mendore. Ai u bind se Harris ishte jobesimtare. Ai gjithashtu e kundërshtoi vëmendjen që Harris u kushtoi fëmijëve të tyre dhe raportohet se e kërcënoi gruan e tij në disa raste pasi dyshoi se ajo do të ndahej nga ai dhe të merrte fëmijët.

Më 23 dhjetor 1883, Rathbone sulmoi fëmijët e tij në një çmenduri të përshtatshme. Rathbone qëlloi për vdekje dhe goditi me thikë gruan e tij, e cila po përpiqej të mbronte fëmijët. Rathbone më pas goditi veten me thikë pesë herë në gjoks, në një përpjekje të vetëvrasjes. Ai u akuzua për vrasje por u shpall i çmendur nga mjekët pasi fajësoi vrasjen për një ndërhyrës. Ai u dënua dhe u dërguan në një strehim në Hildesheim, Gjermani. Fëmijët e çiftit u dërguan për të jetuar me xhaxhain e tyre, William Harris, në Shtetet e Bashkuara.

## Vdekja
Rathbone vdiq më 14 gusht 1911 dhe u varros pranë gruas së tij në Varrezat e qytetit Engesohde, Hanover.

## Referime