Autobiografia

**Autobiografia** }} nganjëherë quhet joformalisht një **autobio**, është një biografi e shkruar vetë e jetës së dikujt.

## Përkufizimi 
Fjala "autobiografi" u përdor për herë të parë në mënyrë të dekurajuar nga William Taylor në 1797 në periodikun anglez *The Monthly Review*, kur ai sugjeroi fjalën si një hibrid, por e dënoi atë si "pedant". Megjithatë, përdorimi i tij i ardhshëm i regjistruar ishte në kuptimin e tij aktual, nga Robert Southey në 1809.  Pavarësisht se u emërua vetëm në fillim të shekullit të nëntëmbëdhjetë, shkrimi autobiografik në vetën e parë e ka origjinën në antikitet. Roy Pascal e dallon autobiografinë nga mënyra periodike vetë-reflektuese e shkrimit të ditarit ose ditarit duke vënë në dukje se "[autobiografia] është një rishikim i një jete nga një moment i caktuar në kohë, ndërsa ditari, sado reflektues të jetë ai, lëviz nëpër një seri. të momenteve në kohë”.  Autobiografia bën kështu një pasqyrë të jetës së autobiografit që nga momenti i kompozimit. Ndërsa biografët në përgjithësi mbështeten në një shumëllojshmëri të gjerë dokumentesh dhe pikëpamjesh, autobiografia mund të bazohet tërësisht në kujtesën e shkrimtarit. Forma e kujtimeve është e lidhur ngushtë me autobiografinë, por ajo tenton, siç pretendon Pascal, të fokusohet më pak te vetja dhe më shumë te të tjerët gjatë rishikimit të jetës së tyre nga autobiografi. 

## Vështrim 
Veprat autobiografike janë nga natyra subjektive. Paaftësia ose mosgatishmëria e autorit për të kujtuar me saktësi kujtimet ka rezultuar në disa raste në informacione mashtruese ose të pasakta. Disa sociologë dhe psikologë kanë vërejtur se autobiografia i ofron autorit aftësinë për të rikrijuar historinë.

Autobiografia shpirtërore është një rrëfim i luftës ose udhëtimit të një autori drejt Zotit, i ndjekur nga konvertimi, një konvertim fetar, shpesh i ndërprerë nga momente regresi. Autori ri-kornizon jetën e tyre si një demonstrim i qëllimit hyjnor përmes takimeve me Hyjnoren. Shembulli më i hershëm i një autobiografie shpirtërore është *Rrëfimet* e Agustinit, megjithëse tradita është zgjeruar për të përfshirë tradita të tjera fetare në vepra të tilla si " *Një autobiografi* " e Mohandas Gandit dhe " *Black Elk Speaks"* . Autobiografia shpirtërore shpesh shërben si një miratim i fesë së shkrimtarit.

Një kujtim është paksa i ndryshëm në karakter nga një autobiografi. Ndërsa një autobiografi zakonisht fokusohet në "jetën dhe kohët" e shkrimtarit, një kujtim ka një fokus më të ngushtë, më intim në kujtimet, ndjenjat dhe emocionet e autorit. Kujtimet shpesh janë shkruar nga politikanë ose udhëheqës ushtarakë si një mënyrë për të regjistruar dhe publikuar një rrëfim të shfrytëzimeve të tyre publike. Një shembull i hershëm është ai i *Commentarii de Bello Gallico* të Julius Caesar -it, i njohur gjithashtu si *Komentarë mbi Luftërat Galike* . Në vepër, Cezari përshkruan betejat që u zhvilluan gjatë nëntë viteve që ai kaloi duke luftuar ushtritë lokale në Luftërat Galike . Kujtimet e tij të dytë, *Commentarii de Bello Civili* (ose *Komentarë mbi Luftën Civile* ) është një rrëfim i ngjarjeve që ndodhën midis viteve 49 dhe 48 pes në luftën civile kundër Gnaeus Pompeius dhe Senatit .

Leonor López de Córdoba (1362–1420) shkroi atë që supozohet të jetë autobiografia e parë në spanjisht. Lufta Civile Angleze (1642-1651) provokoi një numër shembujsh të këtij zhanri, duke përfshirë veprat e Sir Edmund Ludlow dhe Sir John Reresby . Shembujt francezë nga e njëjta periudhë përfshijnë kujtimet e Kardinalit de Retz (1614–1679) dhe Duc de Saint-Simon .

Termi "autobiografi fiktive" nënkupton romanet rreth një personazhi imagjinar të shkruar sikur personazhi të shkruante autobiografinë e tij, që do të thotë se personazhi është tregimtari në vetën e parë dhe se romani trajton përvojat e brendshme dhe të jashtme të personazhit. *Moll Flanders* e Daniel Defoe është një shembull i hershëm. *David Copperfield* i Charles Dickens është një tjetër klasik i tillë, dhe *The Catcher in the Rye i* JD Salinger është një shembull i mirënjohur modern i autobiografisë imagjinare. *Jane Eyre* e Charlotte Brontës është një shembull tjetër i autobiografisë imagjinare, siç shënohet në faqen e parë të versionit origjinal. Termi mund të zbatohet gjithashtu për veprat e trilluara që pretendojnë të jenë autobiografi të personazheve realë, p.sh., *Kujtimet e Lord Bajronit të* Robert Nye .

## Shih edhe 
* Kujtime
* Jetëshkrimi
* Udhëpërshkrimi

## Referime