Nënshartesa

**Nënshartesa** është pjesë e një bime, shpesh një pjesë nëntokësore, nga e cila mund të rritet një bimë re mbi tokë. Mund të përshkruhet gjithashtu si një kërcell me një sistem rrënjor të zhvilluar mirë, tek i cili shartohet një syth nga një bimë tjetër. Mund t'i referohet një rizome ose kërcelli nëntokësor.  Në shartim, i referohet një bime, ndonjëherë thjesht një trung, i cili tashmë ka një sistem rrënjor të vendosur e të shëndetshëm, mbi të cilin shartohet një prerje ose një syth nga një bimë tjetër. Në disa raste, të tilla si hardhitë e rrushit dhe manaferrat e tjera, prerjet mund të përdoren për nënshartesa, rrënjët vendosen në kushte fidanishte përpara se të mbillen. Pjesa e bimës e shartuar mbi një nënshartesa zakonisht quhet **mbishartesa** . Bima pasardhëse është bima që ka vetitë që shartuesi dëshiron ti ketë, duke përfshirë aktivitetin fotosintetik dhe vetitë frutore ose dekorative. Nënshartesa zgjidhet për ndërveprimin e saj me tokën, duke siguruar rrënjët dhe kërcellin për të mbështetur bimën e re, duke marrë ujin dhe mineralet e nevojshme të tokës dhe duke i rezistuar dëmtuesve dhe sëmundjeve përkatëse. Pas disa javësh, indet e të dy pjesëve do të jenë rritur së bashku, duke formuar përfundimisht një bimë të vetme. Pas disa vitesh, mund të jetë e vështirë të zbulohet vendi i transplantimit, megjithëse produkti përmban gjithmonë përbërës të dy bimëve gjenetikisht të ndryshme.   

## Vështrim 
Përdorimi i nënshartesave lidhet më së shpeshti me bimët dhe pemët frutdhënëse dhe është i dobishëm për shumimin masiv të shumë llojeve të tjera të bimëve që nuk shumohen nga farat, ose janë veçanërisht të ndjeshme ndaj sëmundjeve kur rriten në rrënjët e tyre.

Edhe pse shartimi është praktikuar për shumë qindra vjet, edhe në kohët romake, shumica e nënshartesave të pemishteve në përdorim aktual u zhvilluan në shekullin e 20-të. 

Një shumëllojshmëri e nënshartesave mund të përdoren për një specie të vetme ose kultivar të gjarpërinjve, sepse nënshartesat e ndryshme japin veti të ndryshme, të tilla si fuqia, madhësia e frutave dhe  . Rrënjët gjithashtu mund të zgjidhen për tipare të tilla si rezistenca ndaj thatësirës, dëmtuesit e rrënjëve dhe sëmundjet . Hardhitë e rrushit për mbjellje komerciale më së shpeshti shartohen në nënshartesa për të shmangur dëmtimin nga filoksera, megjithëse hardhitë e disponueshme për shitje për vreshtarët e kopshtit mund të mos jenë të tilla.

Nënshartesa mund të jetë një specie e ndryshme nga pasardhësi, por si rregull duhet të jetë e lidhur ngushtë, për shembull, shumë dardha komerciale rriten në nënshartesa të ftua . Shartimi mund të bëhet edhe në faza; një pasardhës i lidhur ngushtë shartohet me nënshartesën dhe një pasardhës më pak i afërt shartohet me pasardhësin e parë. Shartimi serik i disa kërpudhave mund të përdoret gjithashtu për të prodhuar një pemë që mban disa kultivarë të ndryshëm frutash, me të njëjtën nënshartesa që merr dhe shpërndan ujë dhe minerale në të gjithë sistemin. Ato me më shumë se tre varietete njihen si 'pemë familjare'.

Kur është e vështirë të përputhet një bimë me tokën në një fushë ose pemishte të caktuar, kultivuesit mund të shartojnë një pasardhës në një nënshartesë që është e përputhshme me tokën. Më pas mund të jetë e përshtatshme për të mbjellë një sërë nënshartesash të pashartuara për të parë se cilat i përshtaten më mirë kushteve të rritjes; karakteristikat e frutave të gjarpërit mund të merren parasysh më vonë, pasi të jetë identifikuar nënshartesa më e suksesshme. Rootstocks janë studiuar gjerësisht dhe shpesh shiten me një udhëzues të plotë për tokën dhe klimën e tyre ideale. Kultivuesit përcaktojnë pH-në, përmbajtjen e mineraleve, popullsinë e nematodeve, kripësinë, disponueshmërinë e ujit, ngarkesën e patogjenit dhe rërën e tokës së tyre të veçantë dhe zgjedhin një nënshartesë që përputhet me të. Testimi gjenetik është gjithnjë e më i zakonshëm dhe kultivarë të rinj të nënshartesës janë gjithmonë duke u zhvilluar.

## Shih edhe 
* Shartimi
* Mbishartesa

## Literatura 
* 

## Lidhjet e jashtme 
* Rootstocks as an Element of Terroir , in *Sommelier Journal*

## Referime