open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mario Massaro

thumb|Mario Massaro në Ditën e Çlirimit të Vushtrrisë (17 qershor 2024)
**Mario Massaro** (10 shtator 1940, Qefti / Kieuti, Provinca Foggia, Itali) është një personalitet i shquar në komunitetin arbëreshë, i dalluar sidomos për kontributin e tij të gjerë në fushën e arsimit dhe ruajtjen e kulturës arbëreshe. Massaro e kaloi gjithë jetën e tij në Qefti, ku luajti një rol të rëndësishëm në peizazhin arsimor dhe kulturor të komunitetit.

## Biografia 
;Arsimi dhe arritjet akademike
Massaro përfundoi arsimin fillor dhe të mesëm në vendlindjen e tij. Më vonë ai ndoqi arsimin e lartë në Universitetin e Urbinos, ku mbrojti tezën e tij të titulluar “Kieuti, Kolonia Shqiptare” në vitin 1968. Kjo vepër akademike nënvizon interesin dhe angazhimin e tij të thellë për të kuptuar dhe dokumentuar historinë dhe kulturën e rajonit të tij të lindjes.

;Karriera e mësimdhënies
Në Qefti, Mario Massaro iu përkushtua mësimit të italishtes, latinishtes, historisë dhe gjeografisë. Roli i tij si edukator shtrihej përtej mjedisit tradicional të klasës, pasi ai u angazhua në mënyrë aktive në organizimin e aktiviteteve kulturore që synonin pasurimin e jetës kulturore të komunitetit.

;Kontribute kulturore
Një ithtar i pasionuar për trashëgiminë arbëreshe (shqiptare-italiane), Massaro u mësoi gjuhën arbëreshe studentëve dhe mësuesve, duke nxitur një vlerësim dhe kuptim më të thellë të rrënjëve të tyre kulturore. Përpjekjet e tij për të promovuar trashëgiminë shqiptare përfshinin kontribute të rëndësishme si emërtimi i sheshit kryesor të Qeftit me emrin Skënderbeu, një hero kombëtar i Shqipërisë, duke simbolizuar angazhimin e tij për nderimin dhe ruajtjen e trashëgimisë së tij.

;Vepra të shkruara dhe trashëgimia
Mario Massaro gjithashtu ka shkruar disa vepra mbi historinë, gjuhën dhe folklorin e Kieutit. Këto botime shërbejnë si burime të vlefshme për të kuptuar kontekstin unik kulturor dhe historik të komunitetit arbëresh në Itali. Përkushtimi i tij për ruajtjen e kulturës arbëreshe ka lënë gjurmë të pashlyeshme në komunitet, duke siguruar që brezat e ardhshëm të vlerësojnë dhe vazhdojnë të festojnë trashëgiminë e tyre të pasur kulturore.

;Ndikimi i qëndrueshëm
Kontributet e shumëanshme të Mario Massaros kanë pasur një ndikim të qëndrueshëm te Qefti. Nëpërmjet mësimdhënies, nismave kulturore dhe veprave të tij me shkrim, ai ka pasuruar ndjeshëm të kuptuarit e komunitetit për historinë dhe identitetin e tyre kulturor. Përpjekjet e tij jo vetëm që kanë ruajtur trashëgiminë arbëreshe, por kanë nxitur edhe një ndjenjë krenarie dhe vazhdimësie brenda komunitetit.  

## Publikime 
* Massaro, Mario, Dizionario comparato delle parlate arbëreshe di Casalvecchio e Chieuti, Apricena, 2010
* Massaro, Mario & Badallaj, Imri, Chieuti e la sua parlata arbëreshe, Apricena, 2012.

## Shih edhe 
* Arbëreshët e Italisë

## Referime
Palca kurrizore

**Palca kurrizore** është një strukturë e gjatë, e hollë dhe tubulare e përbërë nga ind nervor që shtrihet nga medulla oblongata në trungun e poshtëm të trurit deri në rajonin lumbar të kolonës vertebrale (shtyllës kurrizore) të kafshëve vertebrore. Qendra e palcës kurrizore është e zbrazët dhe përmban një strukturë të quajtur kanali qendror, i cili përmban lëng cerebrospinal. Palca kurrizore është gjithashtu e mbuluar nga meningjet dhe e rrethuar nga harqet nervore. Së bashku, truri dhe palca kurrizore përbëjnë sistemin nervor qendror.

Tek njerëzit, palca kurrizore është një vazhdim i trungut të trurit dhe anatomikisht fillon në kockën okupitale, duke kaluar nga foramen magnum dhe më pas hyn në kanalin kurrizor në fillim të vertebrave të qafës. Palca kurrizore shtrihet poshtë midis vertebrave të para dhe të dyta lumbare, ku ngushtohet për t'u bërë cauda equina. Kolona vertebrale kockore që e rrethon mbron palcën kurrizore relativisht më të shkurtër. Është rreth 45 cm (18 in) e gjatë tek burrat e rritur dhe rreth 43 cm (17 in) e gjatë tek gratë e rritura. Diametri i palcës kurrizore varion nga 13 mm (1⁄2 in) në rajonet cervikale dhe lumbare deri në 6.4 mm (1⁄4 in) në zonën torakale.

Palca kurrizore funksionon kryesisht në transmetimin e sinjaleve nervore nga korteksi motorik në trup dhe nga fibrat aferente të neuroneve shqisore në korteksin shqisor. Është gjithashtu një qendër për koordinimin e shumë reflekseve dhe përmban harqe refleksesh që mund të kontrollojnë në mënyrë të pavarur reflekset.[1] Është gjithashtu vendndodhja e grupeve të interneuroneve kurrizore që përbëjnë qarqet nervore të njohura si gjeneratorë të modeleve qendrore. Këto qarqe janë përgjegjëse për kontrollin e udhëzimeve motorike për lëvizjet ritmike siç është ecja.

## Shiko edhe 
* Kurrizi

## Referime
Nervi shiatik

**Nervi shiatik**, i quajtur edhe **nervi iskiadik**, është një nerv i madh te njerëzit dhe kafshët e tjera rruazore. Është dega më e madhe e pleksit sakral dhe shkon përgjatë nyjës së kofshës dhe poshtë gjymtyrës së poshtme . Është nervi njësi më i gjatë dhe më i gjerë në trupin e njeriut, duke shkuar nga maja e këmbës në fund të saj në aspektin e pasëm. Nervi shiatik nuk ka degë të lëkurës për kofshën. Ky nerv siguron lidhjen me sistemin nervor për lëkurën anësore të këmbës dhe të gjithë narës (ang. ), muskujt e pjesës së pasme të kofshës dhe ato të këmbës dhe këmbës. Ai rrjedh nga nervat kurrizore L4 deri në S3 . Ai përmban fibra nga të dyja ndarjet, e përparme dhe të pasme të pleksit lumbosakral .

## Struktura 
Tek njerëzit, nervi shiatik formohet nga segmentet L4 në S3 të pleksit sakral, një koleksion fibrash nervore që dalin nga pjesa sakrale e palcës kurrizore . Trungu lumbosakral nga rrënjët L4 dhe L5 zbret midis kepës sakrale dhe alës, dhe rrënjët S1 në S3 dalin nga vrima sakrale ventrale. Këto rrënjë nervore bashkohen për të formuar një nerv të vetëm përpara muskulit piriformis . Nervi kalon nën piriformisit dhe përmes vrimës më të madhe shiatike, duke dalë nga legeni.  Nga këtu, ai udhëton poshtë kofshës së pasme në fosën popliteale . Nervi udhëton në ndarjen e pasme të kofshës pas (sipërfaqësore ndaj) muskulit ngjitës magnus dhe është vetë përpara (thellë deri në) kokën e gjatë të muskulit biceps femoris . Në fosën popliteale, nervi ndahet në dy degët e tij:  

* Nervi tibial, i cili udhëton poshtë ndarjes së pasme të këmbës në këmbë
* Nervi fibular i përbashkët (i quajtur edhe nervi i përbashkët peroneal ), i cili udhëton poshtë ndarjeve të përparme dhe anësore të këmbës në këmbë

Nervi shiatik është nervi më i madh në trupin e njeriut.   parapamje|260x260px| 3D ende tregon dhimbje të nervit shiatik.

## Funksioni 
Nervi shiatik siguron ndjesi në lëkurën e këmbës, si dhe në të gjithë pjesën e poshtme të këmbës (përveç anës së brendshme të saj). Ndjesia e lëkurës në shputën e këmbës sigurohet nga nervi tibial, dhe pjesa e poshtme e këmbës dhe sipërfaqja e sipërme e këmbës përmes nervit fibular të përbashkët .  Shkaqe të tjera akute të dhimbjes së nervit shiatik përfshijnë kollën, hipertensionin muskulor dhe teshtitjen .
Gjuha vishavane

**Vishavan** është një gjuhë dravidiane e folur nga një popull fisnor i Keralës qendrore në Indi.

VIshavan është një komunitet fisnor i Keralës, ata janë vendosur në rajonin Idamalyar të rrethit Ernakulam dhe rajonin Vazhachal të rrethit Thrissur. Sipas të dhënave të qeverisë ata janë të rrezikuar, por ende jetojnë në këtë zonë.
Sporti i Notit në Shqipëri

**Sporti i Notit në Shqipëri**: Një Rrugëtim Historik 

23 GUSHT 1931: THEMELOHET KAMPIONATI SHQIPTAR I NOTIT

Në një kohë kur sportet e reja po fillonin të zhvilloheshin në Shqipëri, Kampionati Kombëtar i Notit u themelua më 23 gusht 1931,  duke shënuar një hap të rëndësishëm në historinë sportive të vendit. Kjo ngjarje u organizua në molon e Durrësit dhe tërhoqi një interes të madh nga publiku vendas.

Kushtet dhe Sfida e Fillimit

Në vitet e para të themelimit, sporti i notit në Shqipëri përballej me sfida të shumta. Nuk kishte pishina të specializuara, instruktorë të trajnuar, apo pajisje të mjaftueshme. Megjithatë, me vendosmëri dhe përkushtim, shqiptarët filluan të ndërtojnë bazat e sportit të notit.

Durrësi: Kryeqendra e Notit

Kampionati i parë Kombëtar i Notit u zhvillua në Durrës, ku notari Taq Dafa i Teutës fitoi garën e 100 metrave stil i lirë, duke nisur një traditë të gjatë dominimi të këtij qyteti në sportin e notit. Teuta e Durrësit fitoi shumicën e titujve gjatë viteve 1930, duke krijuar një trashëgimi të pasur në këtë sport.

Zhvillimi dhe Përparimi

Ndër vite, sporti i notit në Shqipëri filloi të marrë formë dhe të organizohej në mënyrë më të strukturuar. Kampionati i katërt Kombëtar i Notit, i zhvilluar më 26 gusht 1934, u shqua me pjesëmarrje më të madhe dhe organizim më të mirë. Në këtë kampionat, Taq Dafa dhe Tom Gjiri ishin ndër fituesit kryesorë, duke vazhduar traditën e suksesit të Durrësit.

Mbështetja Mbretërore dhe Ndikimi Kulturor

Mbreti Zog dhe familja mbretërore luajtën një rol të rëndësishëm në promovimin e sporteve në Shqipëri, përfshirë notin. Në kampionatin e shtatë kombëtar, më 31 gusht 1938, Mbreti Zog dhe Princesha Myzejen ishin të pranishëm, duke treguar mbështetjen e tyre për këtë sport.

Konkluzion

Historia e sportit të notit në Shqipëri, e nisur më 1931 dhe vazhduar në vitet e mê vonëshme, është një dëshmi e përkushtimit dhe vendosmërisë së shqiptarëve për të zhvilluar dhe përparuar në fushën sportive. Me një fillim të thjeshtë, por me përkrahje të fortë, noti është bërë një pjesë e rëndësishme e trashëgimisë sportive të vendit, duke vazhduar të frymëzojë brezat e rinj për të arritur suksese të reja.  

## Burimet
Gunnar Svane

**Gunnar Olaf Svane** (lindur më 25 shtator 1927, Kopenhagë - 22 qershor 2012, Kopenhagë ) ishte një gjuhëtar, profesor dhe studiues i dalluar danez i specializuar në sllavistikë dhe albanologji.

## Biografia 
Ai përfundoi studimet e magjistraturës (mag.art.) në vitin 1950 dhe doktoraturës (dr.phil.) në vitin 1958 . Ai ishte profesor në Universitetin Aarhus .

Gunnar Svane ka hulumtuar dhe dhënë mësim në filologjinë sllave, por edhe në marrëdhëniet mes serbishtes dhe shqipes .

Kontributet e rëndësishme të Svane në albanologji përfshijnë librin e tij *"Slavische Lehnwörter im Albanischen"* (Fjalë huazimi sllave në shqip), botuar në Aarhus më 1992, i cili dha një analizë të thellë të ndikimit të gjuhëve sllave në shqipe. Kjo vepër konsiderohet si një burim thelbësor për të kuptuar ndërveprimet gjuhësore midis folësve sllavë dhe shqiptarë. Publikimet tjera të tij përfshijnë edhe përkthimin e të dhënave historike të historianit kinez Sima Quian (2007).

Gunnar Svane mori pjesë, ndër të tjera. në konferenca në Shqipëri, dhe disa nga artikujt e tij u botuan në shqip.

Gjatë gjithë karrierës së tij, Svane u vlerësua për kontributin e tij në gjuhësi dhe ishte anëtar i jashtëm i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës  dhe Akademisë së Shkencave të Shqipërisë. Trashëgimia e tij shkencore vazhdon të ndikojë në studimin e gjuhëve sllave dhe shqipe.

## Publikime 
* ''"How to read Budi's "Speculum Confessionis"*, 1980-81 (Si të lexojmë veprën e Budit Speculum Confessionis) Studia Albanica, Tirana, 2021.
* *"Pjetër Budi, Rituale romanum 1621, Konkordanca 1-2" (Pjetër Budi, Rituale romanum 1621, Concordance 1-2,* 1982); 
* *"Pjetër Budi, Dottrina Christiana 1618 me një tejshkrim në drejtshkrimin modern dhe konkordancë" (Pjetër Budi, Dottrina Christiana 1618, with a transcription into modern orthography and a concordance),* 1985; 
* *"Dottrina Christiana 1618, Konkordencë 1-2" (Dottrina Christiana 1618, Concordence 1-2)*, 1985; 
* *"Albanian Manuscripts from the 18th century in the Royal Library of Copenhagen" (Dorëshkrime shqipe to shek. 18 në Bibliotekën Mbretërore to Kopenhagës) Studime filologjike, 1986, 4; Tirana
* *"Pjetër Budi, Speculum Confessionis 1621, me një tejshkrim në drejtshkrimin modern dhe konkordancë" (Pjetër Budi, Speculum Confessionis 1621, with a trasncription in to modern orthography and a concordance)*, 1986; 
* *"Pjetër Budi, Speculum Confessionis 1621, Konkordancë 1-4" (Pjetër Budi, Speculum Confessionis 1621, Concordence 1-4)*, 1986.
* *"Slavische Lehnwörter im Albanischen",* *Acta Jutlandica* LXVIII, (Humanistische Reihe 67.), Aarhus 1992

## Referime
Universiteti Aarhus

**Universiteti Aarhus** (Danisht: *Aarhus Universitet*) është një universitet kërkimor publik me kampusin e tij kryesor të vendosur në Aarhus, Danimarkë . Është universiteti i dytë më i madh dhe i dytë më i vjetër në Danimarkë.   [nb 1] Universiteti është pjesë e Grupit Coimbra, Rrjetit Guild dhe Utrecht të universiteteve evropiane dhe është anëtar i Shoqatës së Universiteteve Evropiane . 

## Vështrim 
Universiteti u themelua në Aarhus, Danimarkë, në vitin 1928 dhe përfshin pesë fakultete në Arte, Shkenca Natyrore, Shkenca Teknike, Shëndetësi dhe Shkenca Biznesi dhe Sociale dhe ka gjithsej njëzet e shtatë departamente. Ajo është shtëpia e mbi tridhjetë qendrave kërkimore të njohura ndërkombëtarisht, duke përfshirë pesëmbëdhjetë qendra të ekselencës të financuara nga Fondacioni Kombëtar Danez i Kërkimeve.

Të diplomuarit e universitetit përfshijnë Bjarne Stroustrup, shpikësi i gjuhës së programimit C++ ; Mbretëresha Margrethe II e Danimarkës ; Mbreti Frederik X i Danimarkës ; dhe Anders Fogh Rasmussen, ish-kryeministër i Danimarkës dhe sekretar i përgjithshëm i NATO-s.

Laureati i Nobelit Jens Christian Skou (Kimi, 1997)  kreu punën e tij novator në Na/K-ATPase në Aarhus dhe mbeti i punësuar në universitet deri në pensionimin e tij. Dy laureatë të tjerë Nobel, përkatësisht Trygve Haavelmo (Ekonomi, 1989)  dhe Dale T. Mortensen (Ekonomi, 2010),  ishin të lidhur me universitetin.

### Programet studimore 
Universiteti Aarhus ka parë disa ndryshime të thella administrative që nga fillimi i shekullit dhe tani përfshin gjithashtu disa nën-departamente të mëdha si Aarhus BSS, AU Engineering dhe të tjerë. Secili prej këtyre nën-departamenteve ofron programe universitare dhe/ose pasuniversitare specifike për fushën e tyre të studimit. Programet kryesore të diplomave akademike të Universitetit të Aarhus përfshijnë fushat e mëposhtme: 

* Shkenca Bujqësore
* Antropologjia
* Biologjia
* Kimia
* kineze
* Arkeologjia Klasike
* Filologji klasike
* Shkenca njohëse
* Semiotika kognitive
* Feja krahasuese
* Shkenca Kompjuterike
* Stomatologji
* Dizajn dixhital
* Ekonomik
* Inxhinieri
* Studime Evropiane
* Shkenca e Ushqimit
* Gjeologjia
* Gjeofizika
* Historia
* Historia e ideve
* Studimet e Informacionit
* Zhvillimi i produktit IT/IT
* japoneze
* latinisht
* Ligji
* Gjuhësia
* Menaxhimi
* Ekonomia matematike
* Matematika
* Studime për media
* Bar
* Arkeologjia parahistorike, mesjetare dhe e rilindjes
* Gjuhët moderne
* Biologji Molekulare
* Muzikologjia
* Nanoteknologjia
* Gjuhë dhe Letërsi Nordike
* Filozofia
* Fizikë dhe Astronomi
* Shkenca Politike
* Psikologjia
* Studimet fetare
* ruse
* Studime Skandinave
* Shkenca sportive
* Teologjia
* Rrënjët Fetare të Evropës

## Shih edhe 
* Arsimi në Danimarkë

## Lidhje të jashtme 
* 
* Aarhus School of Business, Aarhus University
* National Environmental Research Institute, Aarhus University
* Danish School of Education, Aarhus University
* Aarhus University, Institute of Business and Technology

## Referime
Sylë Tahirsylaj

**Sylë Tahirsylaj** (15 gusht 1949, Isniq, Deçan - 16 qershor 2024, Prishtinë) ishte një fizikan, meteorolog dhe profesor universitar nga Isniqi i Deçanit, Kosovë.

## Biografia 
Sylë Tahirsylaj lindi në fshatin Isniq, ku kreu shkollën fillore, ndërsa Shkollën e Mesme Teknike, drejtimin e makinerisë, e kreu në Prishtinë (1968). Studimet për fizikë i kreu në Fakultetin e Shkencave Matematike-Natyrore (FSHMN) të Universitetit të Prishtinës (UP) në vitin 1977. Studimet pasuniversitare i filloi në Fakultetin e Fizikës Teknike të Universitetit të Beogradit, por i përfundoi për fizikë në Fakultetin e Shkencave të Natyrës në Universitetin e Tiranës në vitin 1993. Tezën e doktoratës e mbrojti në të njëjtin universitet, nga fusha e fizikës së atmosferës - meteorologjisë (1996). U zgjodh docent në Fakultetin e Bujqësisë të UP-së (1997). Ka qenë drejtor i Institutit Hidrometeorologjik të Kosovës (1999-2013), si dhe përfaqësuesi i parë nga Kosova në Organizatën Botërore të Meteorologjisë (WMO).

Ishte autor dhe bashkautor i disa punimeve shkencore të botuara brenda dhe jashtë vendit. 

## Publikime 
* *“Protection against hail and hail clouds forming in Kosovo 1987-1990”*, Tirana, 1996.
* *“System and the effects of anti-hail protection in Kosovo”*, Bulletin of the Faculty of Sciences in Tirana, 1997. 
* *“The impact of the Argjenit iodide in the of Mathematics and Natural Sciences”*, Tirana, 1999.
* *“State of Polarization of the light Passing through two uniaxial crystal plates”*, Bulgarian Journal of Physics, Sofia, 2000.
* *“Management Resource water, Soil and air in Kosovo”*, Bulletin of the World Organization of globalization issue of natural resources, Prague, 2002.
* *“Natural environmental disturbances from 18 Sitnica River, 01. until 21.02.2003”*, Dardanica Science Prishtina, 2003. (bashkëautor)
* *“Dependence of the Azimuth of the Elliptic on the Thickness of Plates, After the Passing of the Linearly Polarized TW light through uniaxial Crystal Plane – Parallel Plates”*, sent to Japan edition, 2004. (bashkëautor) 
* *“Pollution of surface water by the Kosovo Basin (2000-2003)”*, Dardania science number 4, Pristina, 2004. (bashkëautor)
* *“Pollution of surface water in the basin of the White Drin April-August 2004”*, Published in the journal magazine “AQUA” Mileniumi of Peja, 2004. (bashkëautor)
* *“Water Resources in Kosovo”*, Bilten of Balwois, Ohrid, 2004. (bashkëautor)
* *“Air pollution particles from suspended in the Mitrovica region”*, Technologists and Bulletin of Kosovo, Pristina – Kosovo, 2005. (bashkëautor)
* *“Monitoring of water resources in Kosovo”*, REC, Bulletin 17, Pristina, 2005. 
* *“The use of wind power and renewable sources like the sun in Kosovo”*, Bulletin of the Ministry of Energy and Mines, Pristina, 2005.

## Shih edhe 
* Meteorologjia
* Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës

## Referime
Gabriel Peyré

**Gabriel Peyré** (lindur më 1979)  është një matematikan francez. Shumica e punës së tij qëndroj në fushën e teorisë së transportit . Ai është një studiues i lartë i CNRS dhe një profesor në departamentin e matematikës dhe aplikimeve të École normale supérieure në Paris.  Atij iu dha Medalja e Argjendtë e CNRS në 2021. 

## Jeta dhe puna 
Puna e tij fokusohet kryesisht në matematikën e aplikuar, veçanërisht në shkencat e imazhit dhe zbatimet e mësimit të makinerive të transportit optimal .

Gabriel Peyré është gjithashtu zëvendësdrejtor i Institutit të Kërkimeve të Inteligjencës Artificiale në Paris 3IA  si dhe anëtar i komitetit shkencor të qendrës ENS për shkencën e të dhënave.  Ai është gjithashtu krijuesi i turneut numerik të shkencës së të dhënave,  një depo e njohur në internet e burimeve Python/Matlab/Julia/R për të mësuar shkencat matematikore të të dhënave. Ai është një bashkëpunëtor i shpeshtë i ekipit INRIA Mokaplan.  

## Çmimet dhe dallimet 
Gabriel Peyré u nderua me Çmimin Blaise Pascal në 2017 nga Académie des Sciences  si dhe Çmimin Enrico Magenes (2019) nga Unione Matematica Italiana .  Ai gjithashtu ishte një folës i ftuar në Kongresin Evropian të Matematikës në 2020.  Hulumtimi i tij u mbështet nga një grant fillestar i ERC në 2012 dhe nga një grant konsolidues i ERC në 2017.  Në vitin 2021, atij iu dha Medalja e Argjendtë e CNRS. 
* Peyré, G., Bougleux, S., & Cohen, L. (2008). Rregullimi jo lokal i problemeve të anasjellta. Në D. Forsyth, P. Torr, & A. Zisserman (Eds.), *Computer vision – ECCV 2008* (fq.&nbsp;57–68). Springer. 
* Peyré, G., & Cuturi, M. (2019). Transporti optimal llogaritës: Me aplikime në shkencën e të dhënave [Publisher: Now Publishers, Inc.]. *Bazat dhe tendencat në mësimin e makinerisë, 11(5)*, 355–607. 
* Rabin, J., Peyré, G., Delon, J., & Bernot, M. (2012). Wasserstein barycenter dhe aplikimi i tij në përzierjen e teksturave. Në AM Bruckstein, BM ter Haar Romeny, AM Bronstein, & MM Bronstein (Eds.), *Scale space and variational metodat në vizionin kompjuterik* (fq.&nbsp;435-446). Springer. 
* Solomon, J., de Goes, F., Peyré, G., Cuturi, M., Butscher, A., Nguyen, A., Du, T., & Guibas, L. (2015). Distancat konvolucionale wasserstein: Transporti optimal efikas në domenet gjeometrike. *ACM Transactions on Graphics, 34(4)*, 66:1–66:11.
Laura nuk ka fjetur

***Laura nuk ka fjetur*** (titulli origjinal, në anglisht: '''''Laura Hasn't Slept'''*) është një film horror psikologjik i mbinatyrshëm i shkurtër amerikan i vitit 2020 i shkruar, bashkëprodhuar dhe drejtuar nga Parker Finn. Në film luajnë Caitlin Stasey dhe Lew Temple. Më vonë do të shërbente si frymëzim dhe prequel për filmin horror të gjatë të Finn, *Buzëqeshja* (2022), në të cilin Stasey ripërsëriti shkurtimisht rolin e saj. 

## Përmbledhja 
Ndërsa i tregon terapistit të saj Dr. Parsons për një makth të përsëritur në të cilin një burrë i keq i buzëqesh vazhdimisht, Laura Uiver zbulon se ajo është ende duke përjetuar makthin kur Parsons shndërrohet në një krijesë groteske që dëshiron ta detyrojë Laurën ta shikojë atë. Duke refuzuar të shikojë, Laura vrapon nga dhoma, por kthehet pak çaste më vonë kur beson se përbindëshi është zhdukur; megjithatë, ai papritmas shfaqet para saj, duke e bërë atë të çmendet dhe të bërtasë duke e hequr fytyrën e vet.

## Kasti 
* Caitlin Stasey si Laura Uiver
* Lew Temple si Dr. Parsons

## Publikimi 
Filmi u shfaq në Festivalin e Filmit SXSW.  Pas suksesit të *Buzëqeshje*, ai u publikua në YouTube në nëntor 2022. 

## Pritja 
*Nightmarish Conjurings* "nuk e rekomandon filmin nëse keni probleme me gjumin". 

## Referime 
## Linqe te jashtme 
* 
* *Laura nuk ka fjetur* në Letterboxd
* *Laura nuk ka fjetur'' në YouTube
Rendi i Ri (nazizëm)

**Rendi i Ri** () i Evropës ishte sistemi politik dhe shoqëror që Gjermania naziste donte të impononte në zonat e Evropës që pushtoi.

Planifikimi për *Neuordnung* kishte filluar tashmë shumë kohë përpara fillimit të Luftës së Dytë Botërore, por Adolf Hitleri shpalli një "Rendi të Ri Evropian" publikisht më 30 janar 1941: "Viti 1941 do të jetë, jam i bindur, viti historik i një Rendi të Ri të madh Evropian!"

Ndër të tjera, Rendi i Ri parashikonte formimin e një shteti pangjerman, të strukturuar sipas ideologjisë naziste për të konsoliduar një zgjerim masiv territorial në Evropën Qendrore dhe Lindore përmes kolonizimit nga kolonët gjermanë, për të arritur asgjësimin fizik të hebrenjve, sllavëve (veçanërisht polakëve dhe rusëve), romëve ("ciganëve") dhe njerëzve të tjerë që konsideroheshin "të padenjë për jetën", si dhe për të zbatuar shfarosjen, dëbimin ose skllavërimin e shumicës së popujve sllavë dhe njerëzve të tjerë të cilët ideologjia naziste i konsideronte si "racë inferiore". Dëshira agresive e Gjermanisë naziste për zgjerim territorial () renditet si shkaktari kryesor i Luftës së Dytë Botërore.

Historianët mbeten të ndarë për sa i përket qëllimeve përfundimtare të Rendit të Ri – disa besojnë se Rendi i Ri do të kufizohej në sundimin gjerman nazist në Evropë, ndërsa të tjerë e shohin atë si një trampolinë për pushtimin e botës dhe krijimin e një qeverie botërore nën kontrollin gjerman.
Jetë e padenjë për jetë

Fraza "**jetë e padenjë për jetën**" () ishte një emërtim nazist për segmentet e popullsisë që, sipas regjimit nazist, nuk kishin të drejtë të jetonin. Ata individë ishin në shënjestër për t'u vrarë nga shteti ( "eutanizim"), zakonisht nëpërmjet detyrimit ose mashtrimit të kujdestarëve të tyre. Termi përfshinte njerëz me probleme serioze mjekësore dhe ata që konsideroheshin jashtëzakonisht inferiorë sipas politikës racore të Gjermanisë naziste. Ky koncept formoi një komponent të rëndësishëm të ideologjisë së nazizmit dhe përfundimisht ndihmoi të çonte në holokaust.  Është i ngjashëm, por më kufizues se koncepti i *Untermensch*, nënnjerëzit, pasi jo të gjithë "nënnjerëzit" konsideroheshin të padenjë për jetën (sllavët, për shembull, konsideroheshin të dobishëm për punën si skllevër).

Programi i "eutanazisë" u miratua zyrtarisht në vitin 1939 dhe erdhi me vendimin vetjak të Adolf Hitlerit. Ai u rrit në shtrirje nga *Aktion T4* (i cili përfundoi zyrtarisht në 1941 kur protestat publike ndaluan programin), përmes *Aktion 14f13* kundër të burgosurve të kampeve të përqendrimit. "Eutanazia" e grupeve të caktuara kulturore dhe fetare dhe atyre me aftësi të kufizuara fizike dhe mendore vazhdoi në mënyrë më të matur deri në fund të Luftës së Dytë Botërore.

Historianët vlerësojnë se 200 000 deri në 300 000 njerëz u vranë nën këtë program në Gjermani dhe Evropën e pushtuar.
Bardhyl Tahiri

**Bardhyl Tahiri** (1955, Ersekë) është ish luftëtar i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) dhe oficer karriere. 

## Biografia 
Bardhyl Tahiri lindi në Ersekë. Në vitin 1974 filloi studimet në Shkollën e Lartë të Oficerëve, ndërsa në vitin 1978 mori gradën oficer i xhenios. Në vitet 1987- 1989 vijoi studimet në Akademinë e Shtabit të Përgjithshëm në Tiranë. Në vitin 1992 u gradua kolonel dhe u emërua komandant i divizionit të xhenios në Ushtrinë Shqiptare. Në vitin 1994 kaloi oficer në rezervë. Në mars të vitit 1999 kaloi në Kosovë dhe, pasi mbërriu në malet e Berishës (Drenicë), u emërua shef i inxhinierisë së Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së. Deri në përfundim të luftës në Kosovë qëndroi në detyra të ndryshme në këtë Shtab. Në qershor e të vitit 2001 i bashkëngjitet Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare në Maqedoni, duke marrë detyrën e shefit të shtabit të Brigadës 15 të UÇK-së, me qendër në Radushë-Shkup. Me mbarimin e asaj lufte u kthye në Tiranë.  

## Shih edhe 
* Lufta e Kosovës
* Ushtria Çlirimtare e Kosovës

## Referime
Gjergji Nezha

**Gjergji Nezha**: Studiues i Historisë Shqiptare dhe Hipoteza e Bizantit

Studiuesi i historisë shqiptare, Gjergji Nezha, ka ngjallur debat dhe interes të madh me hipotezat e tij novatore mbi identitetin kombëtar dhe historinë e Bizantit.  I ftuar në programin e mëngjesit "Zgjohu me MCN" më 19 mars 2024,  Nezha paraqiti një këndvështrim të guximshëm dhe të diskutuar lidhur me mënyrën se si Greqia dhe Roma kanë manipuluar historinë, duke përjashtuar Shqipërinë nga roli qendror në historinë e Bizantit.

Manipulimi i Historisë

Sipas Nezhës, përkufizimi i Perandorisë Bizantine është një koncept i krijuar dhe i përdorur nga studiues të huaj që në vitin 1540 nga Jeronim Uulf dhe më vonë i përforcuar nga studiuesi Uiljel në shekullin e 19-të. Kjo ka sjellë një instalim të qëndrueshëm të këtij emërtimi në studimet historike, duke shtyrë Shqipërinë në margjina dhe duke e paraqitur si një vend i pushtuar pa identitet. 

Identiteti dhe Historia Kombëtare

Nezha thekson se sipas historianëve shqiptarë, historia e Shqipërisë është një vazhdimësi pushtimesh dhe dështimesh, duke lënë të kuptohet se shqiptarët nuk kanë pasur identitet. Ai argumenton se është një dobësi e studiuesve shqiptarë, jo e paraardhësve të tyre, që nuk kanë marrë me seriozitet dashurinë për historinë dhe vendin e tyre.

"Ka qenë disa llojesh. Duhet një katansis ideologjik, pra ideologjia që dominon, partia idhulli, ca ka thënë partia historia, e shoh me një idhull dhe kompleksi ndaj idhulli, mashtrimi ndaj studiuesve të huaj," shprehet Nezha. Sipas tij, studimet e huaja kanë manipuluar historinë shqiptare duke mohuar gjuhën dhe historinë e shqiptarëve, dhe ka ardhur koha që t’i thuhet "stop" këtij manipulimi.

Bizanti: Qendra e Historisë Shqiptare

Nezha mbron hipotezën se shqiptarët nuk ishin thjesht aleatë të Bizantit, por epiqendra e tij.  "Nga periudha e Bizantit dimë shumë pak për historinë e Bizantit, anashkalim nga ana e historisë, nga ana e politikës, ka shumë pak reflektim," thotë ai. Ky anashkalim, sipas Nezhës, është një manipulim total që ka lënë shqiptarët jashtë historisë së tyre të vërtetë.

Konkluzioni

Gjergji Nezha sjell në vëmendje një perspektivë të re dhe të rëndësishme mbi historinë dhe identitetin shqiptar. Duke sfiduar narrativat e konsoliduara të historisë bizantine dhe duke kërkuar një rishikim të thellë të mënyrës se si e perceptojmë historinë shqiptare, Nezha ngre pyetje thelbësore mbi rolin e Shqipërisë në histori dhe identitetin e saj kombëtar. Sipas tij, është koha që shqiptarët të rivlerësojnë dhe të rikonfirmojnë vendin e tyre në histori, duke ndalur manipulimet dhe duke njohur të vërtetën e tyre historike.

## Referime
Vediha Topçiu

**Vediha Topçiu** (1935, Prizren) është aktiviste dhe mësimdhënëse nga Prizreni. 
## Biografia 
Vediha Topçiu lindi në Prizren. Shkollën fillore e përfundoi në Prizren, ndërsa shkollën normale në Gjakovë. Është diplomuar dhe ka kryer studimet pasuniversitare në Fakultetin Filozofik të Prishtinës (1979). Ka punuar mësimdhënëse në shkollë të mesme në Prizren, ndërsa më 1979 është zgjedhur ligjëruese e gjuhës shqipe në degët e gjuhëve të huaja në Fakultetin e Filologjisë. U pensionua më 1991. Ka hartuar si bashkautore gramatikën e gjuhës shqipe për klasat e pesta. Ka publikuar artikuj studimore që kryesisht lidhen me kontaktet e shqipes me turqishten në Kosovë.  

## Shih edhe 
* Arsimi në Prizren

## Referime
Valbona Nesimi Toska

**Valbona Nesimi-Toska** (1967, Shkup) është gjuhëtare dhe profesoreshë universiteti, shqiptare nga Maqedonia e Veriut, e bja e Remzi Nesimit. 

## Biografia 
Valbona Nesimi u lind në Shkup ku kreu edhe shkollimin fillor dhe të mesëm. Studioi për gjuhë dhe letërsi shqipe në Universitetin e Shkupit (1986-1990), ku kreu edhe studimet pasuniversitare dhe mbrojti tezën e disertacionit të doktoratës rreth kategorisë semantike të posesivitetit në gjuhën shqipe dhe maqedonase në kuadër të togfjalëshit emëror. Jep mësime në Universitetin e Shkupit për lëndët sintaksë e gjuhës shqipe, gramatikë, morfosintaksë dhe gjuhë e sotme shqipe. Me bashkautorë botoi monografinë "E tashmja' si nocion linguistik: mjetet gramatikore për shprehjen e 'të tashmes' në gjuhët sllave dhe ballkanike" (2010) dhe artikujt shkencorë kryesisht për ndikimet e maqedonishtes në shqipen dhe për gjendjen e shqipes standarde në Maqedoninë e Veriut. 

## Shih edhe 
* Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut

## Referime
Boerët

**Boers** (  Afrikaanisht: *Boere*  (*[ˈbuːrə]*)) janë pasardhës të Burgerëve të Lirë proto afrikaanishtfolës të kufirit lindor të Kepit  në Afrikën Jugore gjatë shekujve 17, 18 dhe 19. Nga viti 1652 deri në 1795, Kompania Hollandeze e Indisë Lindore kontrollonte Koloninë Holandeze të Kepit, por Mbretëria e Bashkuar e përfshiu atë në Perandorinë Britanike në 1806.  Emri i grupit rrjedh nga Trekboer pastaj më vonë "boer", që do të thotë "fermer" në holandisht dhe afrikaanisht. 

Përveç kësaj, termi  zbatohej gjithashtu për ata që u larguan nga Kolonia e Kepit gjatë shekullit të 19-të për të kolonizuar në Shtetin e Lirë të Oranzhit, Transvaalin (së bashku të njohur si Republikat Boere ) dhe në një masë më të vogël Natalin . Ata emigruan nga Kepi për të jetuar përtej mundësive të administratës koloniale britanike, me arsyet e tyre për ta bërë këtë kryesisht duke qenë sistemi i ri i ligjit të zakonshëm anglofon që u fut në Kep dhe heqja britanike e skllavërisë në 1833. 

Termi *afrikaanerë* ose *njerëz* *afrikaanë*    përdoret përgjithësisht në Afrikën e Jugut të ditëve moderne për popullsinë e bardhë afrikane-folëse të Afrikës së Jugut (grupi më i madh i Afrikanëve të Bardhë të Jugut ) që përfshin pasardhësit e të dy Boerëve, dhe Hollandezët e Kepit që nuk u nisën në Udhëtimin e Madh .
Titulli alternativ

Një **titull alternativ** është një pajisje e shitjes së mediave që përdoret më së shumti në shpërndarjen e filmave Librat dhe filmat zakonisht publikohen me një titull tjetër kur shfaqen ose shiten në një vend tjetër. Kjo mund të ndryshojë nga ndryshimi i vogël tek titulli, si shtimi i *The*, tek ndryshimet me shumicë. Titujt e filmave gjithashtu ndryshohen shpesh kur lëshohen në DVD ose VHS.

## Arsyet 
Arsyet për këtë janë të ndryshme, por zakonisht tregojnë drejt dallimeve të tregtueshme, gjuhësore ose kulturore. Disa tituj mund të mos kuptohen lehtë në pjesë të tjera të botës, madje mund të konsiderohen fyese. Shumica e ndryshimeve të titullit janë komerciale. Një shembull është filmi i regjisorit italian Sergio Leone i vitit 1971 *Duck, You Sucker!*, i publikuar fillimisht me këtë titull pasi ishte i bindur se ishte një thënie e njohur angleze. Kur filmi performoi dobët, ai u riemërua më pas si *A Fistful of Dynamite*, i ngjashëm në emër me filmin e tij të vitit 1964 *A Fistful of Dollars*, pjesë e trilogjisë së suksesshme Dollars.

Kur Scholastic Corporation bleu të drejtat e SHBA për *Harry Potter dhe Guri Filozofal*, ata menduan se një fëmijë nuk do të donte të lexonte një libër me fjalën "filozof" në titull dhe,  pas disa diskutimesh, botimi amerikan u botua në shtator 1998  nën autorin titullar JK Rowling që sugjeroi, *Harry Potter dhe Guri i Magjistarit*.  Rowling pohoi se ishte penduar për këtë ndryshim dhe do ta kishte luftuar nëse do të kishte qenë në një pozicion më të fortë në atë kohë.  Akademiku Philip Nel, i specializuar në letërsinë për fëmijë, ka theksuar se ndryshimi humbi lidhjen me alkiminë.

## Referime
Ervin Demo

**Ervin Demo** (lindur më 28 maj 1982 në Berat, Shqipëri) është politikan dhe akademik shqiptar. Që prej shtatorit 2025, ai ushtron detyrën e Ministrit të Shtetit për Pushtetin Vendor në Qeverinë e Shqipërisë.

Ai gjithashtu është zgjedhur deputet në Kuvendin e Shqipërisë për qarkun Berat në zgjedhjet parlamentare të vitit 2025. 

## Edukimi dhe karriera Akademike 
**Demo** ka përfunduar studimet universitare në Administrim Biznesi në University of Westminster (Londër) dhe master në Menaxhim dhe Marketing në Kingston University (Londër). Më pas ka ndjekur studime postdoktorale në Universitetin e Bolonjës në Itali në fushën e menaxhimit dhe zhvillimit akademik. Që nga viti 2004 ai është pedagog me kohë të plotë në Departamentin e Menaxhimit, Fakulteti i Ekonomisë, Universiteti i Tiranës. Midis viteve 2012–2016 shërbeu si zëvendësrektor në Universitetin e Tiranës.  

## Karriera Politike dhe Publike 
Gjatë 2017 - 2018 ai ka mbajtur postin e Zëvendësministrit të Arsimit, Sportit dhe Rinisë. Në qershor 2019 u zgjodh Kryetar i Bashkisë së Beratit, ku u angazhua në përmirësimin e shërbimeve publike, zhvillimin dhe transformimin urban të qytetit, forcimin e transparencës, nxitjen e pjesëmarrjes qytetare në vendimmarrje, si dhe zhvillimin e turizmit. Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2025 ai fitoi mandatin e deputetit për qarkun Berat. Më 19 shtator 2025, ai u emërua Ministër i Shtetit për Pushtetin Vendor. 

## Referime
Agjencia Kombëtare e Policisë (Mongoli)

**Agjencia Kombëtare e Policisë** është një agjenci që është pjesë e Qeverisë së Mongolisë dhe vepron si një forcë rezervë për Forcat e Armatosura të Mongolisë. Aktualisht është një agjenci e Ministrisë Mongole të Drejtësisë dhe Punëve të Brendshme dhe është organizata kryesore e zbatimit të ligjit në shtetin e Mongolisë. Policia ndihmohet nga Drejtoria e Trupave të Brendshme të Mongolisë.

Në vitin 1866, sundimtarët Qing krijuan një forcë policore për 15 distriktet e zonës Ulan Batori të quajtur në gjuhën e folur "pesëmbëdhjetë polici". Pas Revolucionit Mongol të vitit 1911 dhe pavarësisë së Mongolisë së Jashtme, ajo u bë një forcë policore kombëtare. Dita e themelimit të forcës policore të stilit Militsija ishte 19 korriku 1921, kur Sesioni i 6-të i Kuralit të Vogël dekretoi krijimin e "Milicisë Parandaluese" me të njëjtin mandat si një forcë policore moderne. Ky urdhër erdhi disa ditë pas Revolucionit Mongol të vitit 1921 që çoi në shpalljen e Republikës Popullore Mongole në vitn 1924.
Fushata e Afrikës së Veriut

**Fushata e Afrikës së Veriut** e Luftës së Dytë Botërore u zhvillua në Afrikën e Veriut nga 10 qershori 1940 deri më 13 maj 1943. Ajo përfshiu fushata të zhvilluara në shkretëtirat libiane dhe egjiptiane (Fushata e Shkretëtirës Perëndimore, e njohur gjithashtu si Lufta e Shkretëtirës), në Marok dhe Algjeri (Operacioni Pishtari) dhe në Tunizi (Fushata e Tunizisë). Fushata u zhvillua midis Aleatëve dhe Fuqive të Boshtit. Përpjekjet aleate të luftës u sunduan nga Komonuelthi Britanik dhe të mërguarit nga Evropa e pushtuar nga Gjermania naziste. Shtetet e Bashkuara hynë zyrtarisht në luftë në dhjetor 1941 dhe filluan ndihmën e drejtpërdrejtë ushtarake në Afrikën e Veriut më 11 maj 1942.

Luftimet në Afrikën e Veriut filluan me shpalljen italiane të luftës  më 10 qershor 1940. Më 14 qershor, husarët e 11-të britanikë dhe një pjesë e Regjimentit të Parë të Tankeve Mbretërore, kaluan kufirin nga Egjipti në Libi dhe pushtuan Fortesën Kapuco. Kjo u pasua nga një kundërsulm italian në Egjipt dhe nga kapja e Sidi Barranit në shtator. Britanikët rimorën Sidi Barranin në dhjetor gjatë Operacionit Busulla. Ushtria e 10-të italiane u shkatërrua dhe trupat gjermane të Afrikës u dërguan në Afrikën e Veriut në shkurt 1941 në Operacionin Sonnenblume për të përforcuar italianët dhe për të parandaluar një humbje të Boshtit.

Pasuan betejat për kontrollin e Libisë dhe të Egjiptit, me përparime dhe tërheqje deri në Betejën e Dytë të El Alameinit në tetor 1942, kur Ushtria e Tetë (Gjeneral Lejtnanti Bernard Montgomeri) mundi -n gjermano-italiane dhe i detyroi mbetjet e saj të shkonin në Tunizi. Pas Operacionit Pishtari, pas zbarkimeve anglo-amerikane në Afrikën Veri-Perëndimore në nëntor 1942 dhe pas luftimeve kundër forcave të Francës Vishi (të cilat më pas ndryshuan anë), aleatët bllokuan rreth 250,000 personel gjerman dhe italian në Tunizinë veriore, duke detyruar dorëzimin e tyre në maj 1943.

Informacioni i mbledhur përmes thyerjes britanike Ultra të kodit ishte i rëndësishëm në fitoren e Aleatëve në Afrikën e Veriut. Pasoi fushata italiane, e cila kulmoi me rënien e qeverisë fashiste në Itali dhe me eliminimin e aleatit kryesor evropian të Gjermanisë.
Forca e Policisë së Naurusë

**Forca e Policisë së Naurusë** është forca policore kombëtare e Republikës së Naurusë.

## Historia 
Forca u krijua përmes Aktit të Forcave Policore të Naurut të 26 janarit 1972, i cili është ndryshuar disa herë.

## Struktura 
FPN-ja është e ndarë në gjashtë njësi:

* Njësia e Standardeve Profesionale
* Njësia e Operacioneve
* Njësia e Krimeve
* Njësia e të mësuarit dhe zhvillimit
* Njësia e Mbështetjes së Operacioneve
* Njësia Detare

Forca Policore e Naurusë ka këto grada, të modeluara sipas Policisë Federale Australiane:

* polic kadet
* polic
* drejtor
* inspektor
* nënoficer
* oficer policie
* oficer rezervë

## Armët 
Oficerët e policisë në Nauru nuk janë të armatosur gjatë patrullës së përditshme, megjithëse që nga viti 2018, policia vlerësohej të posedonte 60 armë zjarri.Në vitin 2020, 30 pushkë M1 Garand Honor Guard (ose Squad Performance) iu dhuruan nga Ambasada Tajvaneze tek Policia e Naurusë.

## Automjetet 
## Referime
Policia e Nepalit

**Policia e Nepalit** është agjencia kombëtare dhe kryesore e zbatimit të ligjit të shtetit të Nepalit. Ajo është përgjegjëse për ruajtjen e rendit dhe ligjit, parandalimin e krimit dhe hetimin e krimit brenda juridiksionit të përcaktuar nga Kushtetuta e Nepalit. Përveç rolit të saj parësor, Policia e Nepalit kryen një sërë të gjerë detyrash si: mbrojtja e VIP-ave, Siguria e Instalimeve vitale, Menaxhimi i Trafikut, Shërbime Sekrete, Mbledhja e Inteligjencës, Kontrolli i Trazirave, Menaxhimi i Fatkeqësive, Shpëtimi i pengjeve dhe role të tjera ceremoniale. Policia e Nepalit aktualisht drejtohet nga Inspektori i Përgjithshëm i Policisë Basanta Bahadur Kunvar që nga 24 mars 2023. Ai është IGP-ja i 30-të i Policisë së Nepalit.
Mustaqja si furçë dhëmbësh

**Mustaqja si furçë dhëmbësh** është një stil i mustaqes në të cilin anët janë vertikale (ose pothuajse vertikale), shpesh duke përafruar gjerësinë e hundës dhe vizualisht ngjajnë me qimet në një furçë dhëmbësh. Së pari u bë e njohur në Shtetet e Bashkuara në fund të shekullit të 19-të, më vonë u përhap në Gjermani dhe gjetkë. Komedianë si Çarli Çaplin dhe Oliver Hardi e popullarizuan atë, duke arritur kulmin e saj gjatë viteve midis luftërave botërore. Deri në fund të Luftës së Dytë Botërore, shoqërimi me liderin nazist Adolf Hitler e nxorri jashtë mode, duke e bërë atë të quhej ndryshe "**mustaqja e Hitlerit**".

Pas Luftës së Dytë Botërore, ky stil u përdor nga disa individë të shquar, duke përfshirë zhvilluesin amerikan të pasurive të paluajtshme Fred Tramp (i cili mbante një variant të ndarë). Duke mbetur fort i lidhur me Hitlerin gjatë dekadave të mëvonshme, ajo u përdor në mënyrë satirike në vepra të kulturës popullore dhe imazheve politike, duke përfshirë filma, libra komikë dhe rokenrollin e viteve 1970. Një numër variantesh të tjera u zhvilluan gjatë shekullit të 20-të, si ai që mbulonte vetëm filtrumin.
[parapamje| [Adolf Hitleri|Adolf Hitleri në fillim të viteve 1920; pamja e tij u përcaktua aq shumë nga mustaqet e tij sa që ky stil u nxorr jashtë mode në fund të Luftës së Dytë Botërore.]]
Policia e Zelandës së Re

**Policia e Zelandës së Re** është shërbimi kombëtar i policisë dhe agjencia kryesore e zbatimit të ligjit të Zelandës së Re. Ajo është përgjegjëse për: parandalimin e krimit, rritjen e sigurisë publike, sjelljen e shkelësve para drejtësisë dhe ruajtjen e rendit publik. Me rreth 13,000 personel, ajo është agjencia më e madhe e zbatimit të ligjit në Zelandën e Re dhe me pak përjashtime, ka juridiksionin kryesor mbi shumicën e ligjit penal të Zelandës së Re. Policia e Zelandës së Re ka gjithashtu përgjegjësi për: zbatimin e trafikut dhe automjeteve komerciale, si dhe përgjegjësi të tjera kryesore, duke përfshirë mbrojtjen e personaliteteve, licensimin e armëve të zjarrit dhe çështjet e sigurisë kombëtare.

Policimi në Zelandën e Re u prezantua në vitin 1840, i modeluar sipas konstabiliteteve të ngjashme që ekzistonin në Britani në atë kohë. konstabularia fillimisht ishte pjesë e policisë dhe një pjesë e milicisë. Në fund të shekullit të 19-të, qëllimi ishte policimi me pëlqim. Policia e Zelandës së Re në përgjithësi ka gëzuar një reputacion për policimin e butë, por ka pasur raste kur përdorimi i forcës ishte e kritikuar, si gjatë turneut të unionit të ragbit të Afrikës së Jugut në 1981 në Zelandën e Re dhe Shtetet e Bashkuara.

Ministri aktual i policisë është Mark Miçell. Ndërsa Policia e Zelandës së Re është një departament qeveritar me një ministër përgjegjës për të, komisioneri dhe anëtarët betohen për besnikëri drejtpërdrejt ndaj sovranit dhe, sipas konventës, kanë pavarësi konstante nga qeveria e ditës.

Policia e Zelandës së Re dihet të ketë një nivel të vogël të korrupsionit institucional.
Gazmend Golemi

**Gazmend Golemi**: Koreografi i njohur shqiptar 

Gazmend Golemi është një emër i njohur dhe i respektuar në fushën e koreografisë shqiptare. Që nga viti 1979, ai ka kontribuar ndjeshëm në ruajtjen dhe njohjen e valleve popullore dhe folklorike shqiptare. Me një përvojë të pasur që përfshin 45 vite veprimtari artistike, Golemi ka krijuar një trashëgimi të çmuar për kulturën shqiptare.

Arsimimi dhe Fillimet e Karrierës

Gazmend Golemi ka studiuar në Akademinë e Arteve në Tiranë, ku ka marrë formimin e tij profesional si koreograf. Që nga mosha 6-vjeçare, kur u ngjit për herë të parë në skenë, dashuria dhe pasioni për kërcimin dhe koreografinë janë bërë pjesë e pandarë e jetës së tij.

Jetesa dhe Veprimtaria në Lezhë

Jeton dhe punon në Lezhë, ku ka zhvilluar pjesën më të madhe të karrierës së tij. Veprimtaria e tij 45-vjeçare u prezantua në një mbrëmje koreografike në skenën e pallatit të kulturës së Lezhës.  Gjatë kësaj mbrëmje, shumë nga vallet popullore dhe folklorike që Golemi u ka mësuar artistëve të vegjël gjatë viteve u interpretuan për publikun e pranishëm. 

Synimi për të Përcjellë Traditën

Një nga qëllimet kryesore të Gazmend Golemit gjatë karrierës së tij ka qenë mbajtja gjallë e traditës dhe përcjellja e saj tek brezat e rinj. Ai beson se përmes artit dhe kulturës, traditat shqiptare mund të ruhen dhe të promovohen. Për këtë arsye, ai ka punuar pa u lodhur për të mësuar dhe inkurajuar fëmijët dhe të rinjtë në vallën popullore folklorike.

Sukseset dhe Vlerësimet

Gjatë karrierës së tij, Golemi ka mësuar dhe udhëhequr dhjetëra grupe valltarësh, të cilët janë vlerësuar me çmime brenda dhe jashtë vendit. Një nga grupet e tij më të njohura, ‘Eagle Dance’, performoi një sërë vallesh popullore në aktivitetin e organizuar në Lezhë, duke sjellë një atmosferë të ngrohtë dhe festive për publikun.

Kontributi dhe Mirënjohjet

Për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në fushën e koreografisë dhe kulturës shqiptare, Gazmend Golemi u nderua me një certifikatë mirënjohjeje nga Bashkia e Lezhës.  Kryebashkiaku Pjerin Ndreu e vlerësoi punën e tij si një nga vlerat më të spikatura të artit dhe kulturës lezhiane dhe e quajti atë një figurë për Lezhën, që përfaqëson qytetin me krenari brenda dhe jashtë Shqipërisë.

Përfundimi

Gazmend Golemi është një figurë e rëndësishme në botën e koreografisë shqiptare. Me përkushtimin dhe pasionin e tij për vallet popullore, ai ka ndikuar ndjeshëm në ruajtjen dhe promovimin e kulturës shqiptare. Me një karrierë të pasur që përfshin 45 vite, ai vazhdon të jetë një frymëzim për brezat e rinj dhe një mbrojtës i vlerave kulturore dhe artistike të vendit. 

## Burimet
Levizja Brauniane

parapamje| Ecja e rastit 2-dimensionale e një adatomi argjendi në një sipërfaqe Ag(111)
parapamje| Simulimi i lëvizjes Brauniane të një grimce të madhe, analoge me një grimcë pluhuri, që përplaset me një grup të madh grimcash më të vogla, analoge me molekulat e një gazi, të cilat lëvizin me shpejtësi të ndryshme në drejtime të ndryshme të rastësishme.
**Lëvizja Brownian-e**  është lëvizja e rastësishme e grimcave të pezulluara në një mjedis (një lëng ose një gaz ). 

Ky model lëvizjeje zakonisht përbëhet nga luhatje të rastësishme në vendndodhjen e një grimce brenda një nën-rrafsh të lëngshëm, i ndjekur nga një zhvendosje në një nën-rrafsh tjetër. Çdo zhvendosje pasohet nga më shumë luhatje brenda vëllimit të ri të mbyllur. Ky model përshkruan një lëng në baraspeshë termike, të përcaktuar nga një temperaturë e caktuar. Brenda një lëngu të tillë, nuk ekziston drejtimi preferencial i rrjedhës (si në dukuritë e transportit ). Më konkretisht, impulsi i përgjithshëm linear dhe këndor i lëngut mbetet nul me kalimin e kohës. Energjitë kinetike të lëvizjeve molekulare brauniane, së bashku me ato të rrotullimeve dhe dridhjeve molekulare, përmblidhen në përbërësin kalorik të energjisë së brendshme të një lëngu ( teorema e barazndarjes ).&#x5B; ''* &#x5D;

Kjo lëvizje është emërtuar sipas botanistit Robert Brown, i cili e përshkroi për herë të parë dukurinë në 1827, ndërsa shikonte përmes një mikroskopi polenin e bimës *Clarkia pulchella'' të zhytur në ujë. Në vitin 1900, matematikani francez Louis Bachelier modeloi procesin stokastik që tani quhet lëvizje Brauniane në tezën e tij të doktoraturës, Teoria e spekulimit (Théorie de la spéculation), përgatitur nën mbikëqyrjen e Henri Poincaré . Më pas, në vitin 1905, fizikani teorik Albert Einstein botoi një punim ku modeloi lëvizjen e grimcave të polenit si të lëvizura nga molekulat individuale të ujit, duke dhënë një nga kontributet e tij të para të mëdha shkencore. 

Drejtimi i forcës së bombardimit atomik ndryshon vazhdimisht, dhe në periudha të ndryshme grimca goditet më shumë në njërën anë se në tjetrën, duke çuar në natyrën në dukje të rastësishme të lëvizjes. Ky shpjegim i lëvizjes Brauniane shërbeu si provë bindëse se atomet dhe molekulat ekzistojnë dhe u verifikua më tej eksperimentalisht nga Jean Perrin në 1908. Perrin u nderua me Çmimin Nobel në Fizikë në 1926 "për punën e tij mbi strukturën e ndërprerë të materies". 

Ndërveprimet me shumë trupa që japin modelin Braunian nuk mund të zgjidhen nga një model që llogarit çdo molekulë të përfshirë. Rrjedhimisht, vetëm modelet probabiliste të aplikuara për popullatat molekulare mund të përdoren për ta përshkruar atë.  Dy modele të tilla të mekanikës statistikore, për shkak të Ajnshtajnit dhe Smoluchowskit, janë paraqitur më poshtë. Një klasë tjetër, e pastër probabilistike e modeleve është klasa e modeleve të procesit stokastik . Ekzistojnë sekuenca të proceseve stokastike më të thjeshta dhe më të ndërlikuara që konvergojnë (në kufi ) me lëvizjen Brauniane (shih ecjen e rastit dhe teoremën e Donsker-it ).