Gara Ndërkombëtare e Pianos "Chopin"

**Gara Ndërkombëtare e Pianos "Chopin"** (polonisht: Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina), e quajtur shpesh **Gara "Chopin"**, është një garë pianoje në Varshavë, Poloni, e mbajtur për herë të parë në vitin 1927 dhe çdo pesë vjet që nga viti 1955. Gara është anëtare themeluese e Federatës Botërore të Garave Ndërkombëtare të Muzikës. Është po ashtu një nga garat e pakta që u dedikohen tërësisht veprave të një kompozitori të vetëm, në këtë rast, Frédéric Chopinit. Organizohet nga Instituti Fryderyk Chopin.

I përshkruar si "Olimpiada e botës së pianos" nga *The New York Times*, Gara "Chopin" konsiderohet si një nga garat më prestigjioze në muzikën klasike, e njohur për promovimin e karrierave ndërkombëtare të pianistëve. Mes fituesve të mëparshëm janë Maurizio Pollini (1960), Martha Argerich (1965), Krystian Zimerman (1975), Yundi Li (2000), Rafał Blechacz (2005) dhe Seong-Jin Cho (2015). Fituesi më i fundit është pianisti amerikan Eric Lu, i cili triumfoi në edicionin e 19-të në vitin 2025. Yundi Li është fituesi më i ri dhe anëtari më i ri i jurisë në historinë e garës.

## Historia 
parapamje|250x250px|Gara e 3-të "Chopin" (1937). Midis anëtarëve të jurisë (të ulur në të majtë) Heinrich Neuhaus, Emil von Sauer, Guido Agosti dhe Wilhelm Backhaus
Gara është nisur nga pianisti dhe pedagogu polak Jerzy Żurawlew, i cili kishte filluar të kërkonte fonde për një garë pianoje në vitin 1925, i ndikuar nga Aleksander Michałowski. Żurawlew kishte thënë më vonë: "Të rinjtë në atë kohë, jo shumë kohë pas përfundimit të Luftës së Madhe, po tregonin një interes të madh për sportet. Ata ishin realistë të ndyrë në pikëpamjen e tyre për jetën. Shpesh dëgjoja se Chopin ishte tepër romantik, se ai e dobësonte shpirtin dhe psikikën. Disa shkuan aq larg sa dekurajuan përfshirjen e Chopinit si repertor të kërkuar në shkollat e muzikës. E gjithë kjo tregoi një mungesë themelore të të kuptuarit, të cilën e gjeta shumë të dhimbshme... derisa vëzhgoja entuziazmin e të rinjve për arritjet sportive, më në fund gjeta një zgjidhje: një garë! Ky ishte një format për t'u sjellë përparësi të prekshme interpretuesve të rinj të Chopinit në formën e çmimeve monetare dhe një karriere ndërkombëtare interpretuese."

Mbledhja e fondeve për garën doli të ishte një detyrë e vështirë. Siç kujtoi më vonë Żurawlew: "U ndesha me moskuptim të plotë, indiferencë dhe madje edhe neveri. Mendimi midis muzikantëve ishte unanim: Chopini është aq i madh sa mund ta mbrojë veten. Në Ministri, u njoftua se nuk kishte fonde për këtë [...] dhe se e gjithë ideja ishte e parealizueshme". Në këtë situatë të vështirë, ndihma erdhi nga Henryk Rewkiewicz - një biznesmen, dashamirës i muzikës dhe anëtar i bordit të Shoqërisë Muzikore të Varshavës, i cili personalisht garantoi mbulimin e të gjithë deficitit që pritej të lindte nga Konkursi i parë.

Edicionet pasuese u organizuan në vitet 1932 dhe 1937; edicionet, i katërti dhe i pesti, të pasluftës u mbajtën në vitet 1949 dhe 1955. Në vitin 1957, konkursi u bë një nga anëtarët themelues të Federatës Botërore të Garave Ndërkombëtare të Muzikës në Gjenevë. Edicionet e paraluftës të konkursit, si dhe tri edicione pas Luftës së Dytë Botërore (1955, 1960, 1965) u mbajtën në dimër, afër datëlindjes së Chopinit, më 22 shkurt. Por, meqenëse anëtarët e jurisë dhe konkurrentët shpesh sëmureshin në këtë periudhë, organizatorët e zhvendosën konkursin në tetor, muajin në të cilin vdiq Chopini.

## Juria 
Juria është kryesuar prej:

* Witold Maliszewski (1927)
* Adam Wieniawski (1932 dhe 1937)
* Zbigniew Drzewiecki (1949, 1955, 1960, 1965)
* Kazimierz Sikorski (1970 dhe 1975)
* Kazimierz Kord (1980)
* Jan Ekier (1985, 1990, 1995)
* Andrzej Jasiński (2000, 2005, 2010)
* Katarzyna Popowa-Zydroń (2015, 2021)
* Garrick Ohlsson (2025)

## Fituesit e çmimeve 
Laureatët e Garës Ndërkombëtare të Pianos "Chopin":

Çmimet speciale tradicionale në këtë garë përfshijnë çmimin e Radios Polake për performancën më të mirë të mazurkës (që nga viti 1927), çmimin e Shoqërisë Fryderyk Chopin në Varshavë për polonezen më të mirë (që nga viti 1960) dhe çmimin e Filharmonisë Kombëtare për performancën më të mirë të një koncerti për piano (që nga viti 1980).

### Tabela e medaljeve 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*  (XVIII)
*  (XIX)
* History of the Competition in the Polish Culture Portal
* Official International Frederick Chopin Piano Competition for Amateurs website 
* Piano Competitions & Music Competitions at Bakitone International 
* Google Arts & Culture