Vukashin Filipoviq

parapamje|Vukashin V. Filipović
**Vukashin "Vuk" Fillipoviç** (serbisht: Вукашин Вук Филиповић *Vukašin Vuk Filipović*, Stanovc, Vushtrri, Jugosllavi, 30 gusht 1930 - Prishtinë, Kosovë, Jugosllavi, 1990) ishte një shkrimtar, piktor dhe profesor serb në Universitetin e Prishtinës. Ai konsiderohet njëri nga shkrimtarët më të rëndësishëm serbë të shekullit të 20-të. Ai nuk iu bashkua shkrimtarëve dhe intelektualëve serbë dhe malazezë në vitin 1986 në protestat e tyre kundër shqiptarëve.

## Biografia 
Shkollën fillore e ndoqi në Babin Most, Bresje dhe Prishtinë, kurse të mesmen në Gjimnazin e Dytë të Burrave në Beograd dhe Prishtinë dhe u diplomua për letërsi serbe në Fakultetin Filozofik në Beograd në vitin 1954. Në të njëjtin fakultet në vitin 1964 doktoroi me temën “Fëmijëria në veprën e Bora Stankoviqit”. Ishte profesor në gjimnazin "Ivo Lola Ribar" në Prishtinë (1954–1959), ligjërues në Shkollën e Lartë Pedagogjike dhe nga shtatori 1960 deri në vdekje, ligjërues dhe profesor në Fakultetin Filozofik të Prishtinës në lëndët i Teorisë së Letërsisë dhe Letërsisë Moderne Serbe të shekullit XX.

Është një nga themeluesit dhe kryeredaktori i parë i revistës letrare *Vidici* (1953–1954) në Beograd. Është iniciator dhe kryeredaktor i revistës *Stremljenja* (1965–1979) në Prishtinë. Si student në Beograd, ai botoi rreth tridhjetë tregime me tema nga jeta e Kosovës në *Mladi Borac*, *Mlada Kultura*, NIN, *Naši odjeku* dhe gazetën *Jedinstvo* . Romani i tij *Tragovima* ("Gjurmët" në dorëshkrim) u vlerësua në konkursin "Arsimi Kombëtar" në Sarajevë në vitin 1957 për një roman jugosllav.  Teatri Popullor Krahinor në Prishtinë luajti dramat e tij: "Dhomat e errëta" (Dramë shqipe, 1956) dhe "Bora dhe zjarri" (dramë serbe, 1963). Ai organizoi dy ekspozita personale pikturash në 1957 dhe 1960. Ekspozita e tij ishte ekspozita e parë vetjake e pikturave në Kosovë dhe Metohi. Ai gjithashtu ilustroi përmbledhjen me poezi të Rado Nikoliqit "Hijet" dhe botoi kontribute të shumta artistike në *Jedinstvo*. Ai inkurajoi dhe ndihmoi krijuesit e rinj në Kosovë që të afirmohen. Ai ishte një nga nismëtarët e veprimtarisë botuese të gazetës *Jedinstvo* në vitin 1961, në të cilën më vonë botoi të gjithë librat e tij. 

Ai ishte anëtar i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës (ASHAK) që nga themelimi i saj, ndërsa nga viti 1986 deri në vitin 1990 ishte kryetar i saj, në një mandat si dhe kryetar i Këshillit të Akademive të Shkencave dhe Arteve të RSFJ-së. 

## Publikime 
### Studime 
* *U svetu književnog dela [Në botën e letërsisë]*, 1966
* *Detinjstvo u delu Bore Stankovića [Fëmijëria në veprën e Bora Stankoviqit]*, 1968
* *Pripovedač Ivo Ćipiko, Pisci i Vreme [Tregimtari Ivo Ćipiko, Shkrimtarët dhe koha]*, Prishtinë, 1970 
* *Simboli epskog prostora [Simbolet e hapësirës epike]*, 1972
* *Poetika trajanja [Poetika e kohëzgjatjes]*, 1973
* *Svet književnog dela [Bota e Letërsisë]*, 1975
* *Delo Ive Andrića [Vepra e Ivo Andriqit]*, 1975
* Poezija dhe poetika Stevana Raiçkovića [Poezia dhe poetika e Stevan Raiçkoviqit], 1977
* *Umetnost Veljka Petrovića [Arti i Veljko Petrović]*, 1980
* *Pisci i vreme 2 [Shkrimtarët dhe koha 2]*, 1982
* *Ogledi i studimeve [Sprovime dhe studime]*, 1985

### Novela 
* *Tragovima* (Gjurmë), *Narodna prosvjeta*, Sarajevë, 1957; (Gjurmat, përkthyer në shqip nga Vehap Shita, Rilindja, Prishtinë, 1958) 
* Bregu i pjerrët, *Jedinstvo*, Prishtinë, 1961, (botimi i dytë: Bota e Re, Prishtinë, 1996)

### Drama 
* Dark Chambers (*Oda e erret*), Provincial National Theater (Albanian Drama), Priština, direktuar nga Slavoljub Stefanović Ravasi, 1956
* Pohod, radio drama, Radio Priština, 1962
* Snow and Fire, Provincial National Theater (Serbian Drama), Priština, direktuar nga Aleksandar Kovačević, 1963; Theater National, Leskovac, 1964

### Ekspozitë pikture 
* Akuarel, Foajet e Teatrit Kombëtar Krahinor, Prishtinë, 1957 dhe 1960

## Çmimet 
* Çmimi i Shoqatës së Shoqërive Kulturore Artistike të Kosovës për dramën "Dhomat e errëta",
* Çmimi i tretë i "Arsimit Kombëtar" në Sarajevë për romanin, 1956,
* Çmimi i Sekretariatit Rajonal të Arsimit dhe Kulturës AKMO, 1958,
* Çmimi i Dhjetorit i Kosovës, 1964,
* Çmimi i Nëntorit i Prishtinës, 1966,
* Çmimi i Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës, 1976,
* Çmimi 7 korrik i Beogradit, 1982,

## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* 

## Referime