open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Prostitucioni në Turqi

**Prostitucioni në Turqi** është i ligjshëm dhe i rregullt. Sekularizimi i shoqërisë turke lejoi që prostitucioni të arrijë status juridik gjatë fillimit të shekullit të 20-të . Të njohur si "shtëpi të përgjithshme" në vend, bordellot duhet të marrin leje nga qeveria në mënyrë që të operojnë. Nga ana tjetër, agjencitë rregullatore u lëshojnë karta identiteti punonjësve të seksit që u japin atyre të drejta për  kujdes mjekësor falas dhe shërbime të tjera sociale .  Sidoqoftë, shumë qeveri lokale tani kanë një politikë të mos lëshojnë regjistrime të reja, dhe në disa qytete, të tilla si Ankara dhe Bursa,  ku bordellot janë shkatërruar me urdhër të gjykatës .  

## Statusi juridik 
Prostitucioni në Turqi rregullohet sipas nenit 227 të Kodit Penal Turk (Ligji Nr. 5237).  Promovimi i prostitucionit dënohet me burgim nga dy muaj deri në katër vjet. Ligji i pasaportave  ndalon hyrjen në Turqi për qëllime prostitucioni. 

Brothels ( *Genelev* ) janë të ligjshëm dhe të licencuar sipas ligjeve shëndetësore që kanë të bëjnë me infeksione seksualisht të transmetueshme .  Gratë duhet të regjistrohen dhe të marrin një letërnjoftim që tregon datat e kontrolleve të tyre shëndetësore. Eshtë e detyrueshme që prostitutat e regjistruara të bëjnë kontrolle të rregullta shëndetësore për sëmundje seksualisht të tranmetueshme, dhe përdorimi i  prezervativëve është i detyrueshëm.  Policia lejohet të kontrollojë vërtetësinë e prostitutave të regjistruara për të përcaktuar nëse ato janë ekzaminuar si duhet dhe për të siguruar që ata i shohin autoritetet shëndetësore nëse nuk e bëjnë. Sidoqoftë, burrat nuk mund të regjistrohen në bazë të kësaj rregulloreje. Sidoqoftë, shumica e prostitutave janë të paregjistruara, pasi qeveritë lokale kanë bërë që politika të mos lëshojë regjistrime të reja.   

Rregullore të tjera që prekin prostitutat në Turqi përfshijnë Ligjin për kundërvajtje, neni 32.  Sidoqoftë, zbatimi i këtij ligji ka qenë mjaft i diskutueshëm.  Në disa qytete, të tilla si Ankara dhe Bursa, bordellot janë shkatërruar me urdhër të gjykatës.   

## Prostitucion i paligjshëm 
Prostitucioni i paligjshëm klasifikohet duke operuar  bordello të  pa licencuar, të qenit prostitutë pa pasur kontrolle shëndetësore, të jesh prostitutë pa patur licencë, ose të jesh prostitutë pa u regjistruar. Operimi i prostitucionit të paligjshëm dënohet me burgim maksimal prej 1 viti. 

## Klubet e striptit 
Klubet strip janë gjithashtu të pranishëm në Turqinë aktuale. Klubet e zhveshjes gjithashtu duhet të jenë të licencuar dhe  duhet të regjistrohen dhe të kenë kontrolle të rregullta shëndetësore. Të gjithë personat që hyjnë në klube striptizmi duhet të jenë të paktën 18 vjeç. 

## Të drejtat e punëtorëve të seksit 
Në vitin 2008, aktivistë dhe punonjës të seksit në Turqi njoftuan se po punonin në një projekt për krijimin e sindikatës së parë të punëtorëve të seksit në Turqi. 

## Shiko gjithashtu 
* Matild Manukyan 

## Referime
Jashar Erkan

**Jashar Erkan** (30 prill 1911 në Erzincan - 18 Maj 1986) ishte një  mundës  sporti turk, i cili fitoi për herë të parë   medaljen e artë  Olimpike për Turqinë në Featherweight klasën e burrave greko-romake Wrestling. 

Djali i një mundësi të njohur për Jagil Gyresh (mundje vaji), ai u transferua me familjen e tij nga fshati i tyre İspidi në rrethin Refahiye të Provincës Erzincan në Stamboll në moshën 4 vjeç. Në vitin 1933, ai u pranua në kombëtare dhe fitoi Kampionatin Ballkanik në të njëjtin vit. Jashar Erkan përsëriti fitoret e titullit të tij në dy vitet në vijim 1934 dhe 1935. Në vitin 1936, ai u bë sportisti i parë ndonjëherë turk që fitoi një medalje të artë në Lojërat Olimpike. Para se të tërhiqej në 1940, ai fitoi edhe një herë Kampionatin Ballkanik në 1937 në İzmir . 

## Referencat 
* Baza e të dhënave olimpike 
* Kush është kush  (in Turkish) 
* Mundja (in Turkish)
Kanabisi në Maqedoni të Veriut

**Kanabisi në Maqedoni** është i ligjshëm për qëllime mjekësore, por i paligjshëm për qëllime rekreative. 

## Kanabisi mjekësor 
Më 9 shkurt 2016, Komiteti i Shëndetit i Parlamentit të Maqedonisë dha aprovimin e tij për legalizimin e marijuanës mjekësore.  Duke filluar nga qershori 2016, pacientët pa recetë u lejuan të blinin vaj me 0.2 përqind kanabinoide ose më pak; format më të përqendruara kërkojnë udhëzime mjekësore. 

## Referime
Tanju Çolak

**Tanju Çolak** ( lindur 10 nëntor 1963 në Samsun ) është një  futbollist turk , i cili ka luajtur si  sulmues . 

## Karriera në klub 
Ai bëri debutimin e tij për Samsun Jolspor. Nga atje ai u transferua në Samsunspor në 1981 ku ishte golashënuesi më i mirë në të dy sezonet 1985–86 dhe 1986–87. Çolak më pas u transferua në Galatasaray në fund të sezonit 1986–87. Ai ishte golashënuesi më i mirë në Evropë me 39 gola në sezonin 1987–88. Në të njëjtën kohë, atij iu dha Bizmi i Artë Evropian i dhënë nga France Football . Ai është i vetmi futbollist Turk deri më tani që ka fituar këtë çmim. Çolak u bë golashënuesi më i mirë përsëri në sezonin 1991–92, dhe transferoi te rivalët Fenerbahçe në fund të sezonit. 

Ai pati  gjithsej 240 gola dhe mori përsipër titullin golashënuesi më i mirë në Superligën Turke duke thyer rekordin legjendar të Metin Oktay . Ai kishte shënuar golin më të madh me 240 gola në vetëm 9 sezone, të cilat ishin 1982–83 dhe mes sezoneve 1985–93.  Rekordi i tij u thye nga Hakan ükür në sezonin 2007–08 pas 17 sezoneve. 

## Karriera ndërkombëtare 
Çolak luajti për Kombëtaren Turke, ku u kap 31 herë, duke shënuar 9 gola.  

Çolak fitoi Këpucën e Artë në Evropë gjatë karrierës së tij në Galatasarai dhe është lojtari i vetëm turk që e ka arritur këtë. 

## Jeta personale 
Vëllai më i vogël i Tanju, Jucel Çolak ishte gjithashtu futbollist profesionist.  

Në janar 1994, ai filloi një burg me katër vjet e tetë muaj për kontrabandë të paligjshme të një makine Mercedes-Benz në Ankara .  

Ai ishte zëvendës kandidat i komunës Beylikdüzü për MHP në 2009, por nuk u zgjodh. 

Ai ishte  kandidat për deputet nga Partia Drejtësi dhe Zhvillim (turqisht: Adalet ve Kalkınma Partisi, AKP) e zgjedhjeve për Parlamentin turk e cila u mbajt në 12 Qershor 2011  

## Referime
Lojërat Islame

**Lojërat Islame** (Turqisht: *Müslüman oyunlar*) janë një ngjarje  sportive për atletët nga vendet Myslimane që mbahet nga 28 Shtatori deri më 5 Tetor 1980 në Izmir të Turqisë. Megjithëse u ftuan 42 kombe të garojnë në konkurs, në fund të fundit morën pjesë vetëm dhjetë kombe, me rreth 691 atletë të pranishëm.  Midis kombeve që garojnë në turne, vetëm Algjeria dhe Libia kishin dërguar delegacione në Lojërat Olimpike Verore të vitit 1980 në Moskë (pjesa tjetër vëzhgoi bojkotin ).  

## Histori 
Ideja për lojërat u inicua në 1979, pas një marrëveshjeje midis ministrave të jashtëm në një takim rajonal në Islamabad . Izmiri u zgjodh si pritës dhe ishte i pajisur mirë për detyrën e dhënien e  objekteve para-ekzistuese që burojnë nga mbajtja e Lojërave Mesdhetare të vitit 1971, me Stadiumin mirzmir Atatürk si vendin kryesor. Anuar Coudry, një zyrtar pakistanez i sportit, vlerësoi ardhjen e kombeve me shumicë myslimane, duke deklaruar se "të gjitha vendet konkurruese kanë relativisht të njëjtin nivel të performancës [i cili u jepte sportistëve tanë inkurajim për të bërë  një performancë edhe më të mirë".  

Lojërat u propozuan të mbaheshin në baza katërvjeçare, duke u planifikuar një vit para Lojërave Olimpike Verore për të lejuar kombet muslimane të përgatiteshin për garën më të madhe. Arabia Saudite u zgjodh për të pritur Lojrat e Dyta Islamike në 1983, por në fund të fundit ngjarja nuk u mbajt.   Lojëra Islame për Gratë Islame filluan në vitin 1993 dhe më pas Lojërat Islame të Solidaritetit u përuruan në vitin 2005 në Arabinë Saudite, duke vazhduar trashëgiminë e një serë lojërash ndërkombëtare midis vendeve me shumicë myslimane. 

## Referencat
Ion Diakonesku

djathtas|parapamje| Ion Diakonesku në 1990.
**Ion Diakonesku** ( 25 gusht, 1917–11 tetor 2011) ishte një aktivist dhe politikan Rumun antikomunist . Ai u burgos si i burgosur politik për shtatëmbëdhjetë vjet nga 1947 deri në 1964 gjatë epokës komuniste të Rumanisë .   Diakonesku më vonë u bë një udhëheqës i Partisë së Fshatare Kristiane Demokratike të Fshatrave (PNŢCD). 

Lindur në Boțești, Qarku Argeș, Diakonesku filloi politikën e tij në 1936, kur ai u bashkua me krahun rinor të Partisë Fshatare .   Partia Komuniste mori pushtetin në Rumani në vitin 1947 pas Luftës së Dytë Botërore . Diakonesku u arrestua në 1947, por i mbijetoi burgosjes së tij në një gulag Rumun.  Autoritetet Rumune e liruan në 1964 pas shtatëmbëdhjetë vjet burg si pjesë e një programi amnistie për të burgosurit politikë.  

Diktatori Rumun, Presidenti Nicolae Çaushesku dhe qeveria komuniste ra në Revolucionin Rumun të vitit 1989 . Diakonesku bashkë-themeloi Partinë Kombëtare Demokratike të Fshatarëve të Krishterë në 1989 pas revolucionit.  

Diakonesku shërbeu si Kryetari i Dhomës së Deputetëve të Rumanisë, dhoma e ulët e Parlamentit Rumun, nga 1996 deri në 2000.  Në vitin 2011, Diakonesku kritikoi Partinë e tij  Kristian Demokrate të Fshatarëve, të cilët ishin përplasur me luftë , duke thënë se partia duhet të rindizet nën udhëheqjen e ish kryeministrit, Victor Ciorbea .  

Diakonesku vdiq në Bukuresht në 2011, në moshën 94 vjeç. Ai kishte vuajtur nga sëmundjet e zemrës gjatë viteve të tij të mëvonshme.  Varrosja e tij u bë në Bukuresht në varrezat Bellu . Një moment heshtjeje u mbajt në Parlamentin e Rumanisë për nder të tij.  Ai mori vlerësime nga shumë politikanë dhe aktivistë të Rumanisë. Ish Presidenti Rumun Emil Konstantinesku e quajti Diakoneskun, "një simbol të rezistencës komuniste në Rumani dhe Evropën Lindore, dhe një simbol i ndershmërisë dhe nderit".  Ish kryeministri rumun Victor Ciorbea i dha haraç Diaconescu duke thënë, "Ion Diakonesku kuptoi se besimi dhe parimet janë thesare kombëtare, dhe ai nuk i tradhtoi këto (vlera), duke duruar 17 vjet në burgjet komuniste".  Një nga aktivistët më të njohur politikë të Rumanisë, Doina Cornea, gjithashtu vlerësoi jetën dhe karrierën e Diaconescu, "Politikanët e sotëm mendojnë vetëm për interesat e tyre. . . . Kjo është arsyeja pse Rumania po zvarritet . "  

## Referime
Taksat në Hungari

**Taksat në Hungari** vendosen si nga qeveritë kombëtare ashtu edhe nga ato lokale. Të ardhurat nga taksat në Hungari ishin 38.4% e PBB-së në vitin 2017.  Burimet më të rëndësishme të të ardhurave përfshijnë tatimin mbi të ardhurat, sigurimet shoqërore, taksën e korporatave dhe taksën e vlerës së shtuar, të cilat aplikohen të gjitha në nivelin kombëtar. Ndër të ardhurat totale të taksave raporti i taksave lokale është vetëm 5% ndërsa mesatarja e BE-së është 30%.  

Taksa e të ardhurave në Hungari vendoset me një normë të sheshtë prej 15%.  Një pagesë tatimore jepet përmes një pagese familjare ( Hungariane ), që është e barabartë me shtesën e shumëzuar me numrin e "fëmijëve të varur nga përfituesit". Për një ose dy fëmijë shtesa është 62,500 HUF për fëmijë, për tre ose më shumë 206,250 HUF për fëmijë.  Shtesa mund të ndahet midis bashkëshortëve ose partnerëve të jetës. 

Shkalla standarde e taksës së vlerës së shtuar është 27% që nga janari 2012 &mdash; më e larta në Bashkimin Evropian.  Ekziston një normë e zvogëluar prej 5% për shumicën e ilaçeve dhe disa produkteve ushqimore, dhe një normë të reduktuar prej 18% për lidhjet në internet, restorante dhe hotelieri, qumështore dhe produkte buke, shërbime hoteliere dhe pranim në ngjarje të hapura afatshkurtra.  

Në Janar 2017, taksa e korporatave u unifikua me një normë prej 9% &mdash; më e ulta në Bashkimin Evropian.  Dividentët e pranuar nuk i nënshtrohen taksimit, me kusht që të mos merren nga një kompani e huaj e kontrolluar (CFC). Fitimet kapitale përfshihen në taksën e korporatave, me përjashtime të caktuara.  

Të ardhurat nga punësimi i nënshtrohen kontributeve të sigurimeve shoqërore për punëdhënësin me një normë të sheshtë prej 17,5%.  . Fitimet kapitale tatohen me një normë të sheshtë prej 15%.  

## Histori 
Pas pushtimit Osman të pjesëve qendrore të Hungarisë, taksa më e zakonshme ishte taksa e administratës Osmane ndaj të krishterëve dhimmi *(xhizja)*. Nën sundimin austro-hungarez, taksat u vendosën kryesisht nga Austria, por Hungarisë më vonë iu dha më shumë autonomi financiare në Kompromisin Austro-Hungarez të 1867 .  Në vitin 1988, liberalizimi i qeverisë Kádár të ndikuar nga Bashkimi Sovjetik prezantoi reformën e taksave, duke krijuar një sistem gjithëpërfshirës tatimor të taksave qendrore dhe lokale, i cili përbëhet kryesisht nga një taksë mbi të ardhurat personale, një taksë mbi të ardhurat e koorporatave dhe një taksë mbi vlerën e shtuar.  

## Referime
Irem Jaman

**Irem Jaman** (lindur në 4 gusht 1995) është një kampione dy herë kampione botërore për femrat në tajkondon turke që garon në divizionin e peshave të lehta, dhe  kikboksit amator. 

## Jeta private 
İrem Jaman lindi në 4 gusht 1995. Ajo filloi të praktikojë tajkondo në moshën tetë vjeç.  

Ajo studioi Edukim Fizik dhe Sport në Universitetin Hacettepe në Ankara,  dhe ishte anëtare e ekipit tajkondo të universitetit.  Pasi fitoi diplomën e saj Bachelor, ajo vazhdoi të kryejë studime për një diplomë master në Departamentin e Sportit të Universitetit Selçuk në Konja .  

## Referencat
Tyrkan Sajlan

**Tyrkan Sajlan** (13 Dhjetor 1935 - 18 Maj 2009) ishte mjeke  turke në dermatologji, akademike, shkrimtare, mësuese dhe aktiviste sociale. Ajo ishte e famshme për luften e lebrozës, dhe për themelimin e një fondacioni bamirës, të quajtur " Shoqata për Mbështetjen e Jetesës Bashkëkohore " ( *ğağdaş Yaşamı Destekleme Derneği*, ÇYDD). 

## Jeta e hershme dhe prejardhja 
Ajo lindi në 13 dhjetor 1935. Ajo ishte  e lindur  e parë për Fasih Galip, një nga kontraktorët e parë të ndërtesave në epokën republikane, dhe Zvicerane Lili Mina Raiman që u kthye në Islam  dhe e ndryshoi emrin e saj në Lejla pas martesës. 

## Shiko gjithashtu 
* Gratë në Turqi 

## Referencat
Parqet e peizazhit

[djathtas|parapamje|250x250px| Ujëra ligatinash përkrah lumit Morava në Zonën e Mbrojtur të Peizazhit ( [Sllovakia|Sllovaki). ]]
**Parqet e peisazhit** janë një lloj zone e mbrojtur në disa vende të botës (kryesisht në Evropë: Republikën Çeke, Poloni, Sllovaki, Ukrainë, Hungari dhe Slloveni) dhe është me status më të ulët se një Park Kombëtar dhe me kufizime më pak të rrepta në zhvillim dhe përdorim ekonomik (zakonisht IUCN Kategoria **V**). 

Parqet e peizazhit janë institucione rekreative të mbrojtura nga mjedisi, me status lokal ose rajonal, të cilat krijohen me qëllimin e ruajtjes në gjendje natyrore, komplekse dhe objekte natyrore tipike ose unike, si dhe sigurojnë kushtet për rekreacion të organizuar për popullatën. 

Parqet e peizazhit organizohen me tërheqje ose pa tërheqje të parcelave të tokës, ujit dhe objekteve të tjera natyrore nga pronarët ose përdoruesit e tyre. 

Në rast se tërheqja e parcelave të tokës, uji dhe objektet e tjera natyrore është e domosdoshme për nevojat e parqeve rajonalë të peizazhit, ajo bëhet në mënyrë të përcaktuar me legjislacionin e vendit specifik. 

Parqet e peizazhit mbështeten në zbatimin e qëllimeve të tilla: 

* ruajtja e komplekseve dhe objekteve të vlefshme natyrore dhe historiko-kulturore; 
* krijimin e kushteve për një turizëm efektiv, rekreacion dhe lloje të tjera të aktiviteteve në natyrë në kushte natyrore në përputhje me regjimin e mbrojtjes së komplekseve dhe objekteve natyrore të ruajtura; 
* promovimi i punës së arsimit dhe edukimit mjedisor. 

## Shih edhe 
* Natyra
* BirdLife International
* Lista e Kuqe e BNRN-së
* Kategoritë IUCN (BNRN)
* Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës
Peizazh tokësor/detar i mbrojtur

**Peizazh i mbrojtur tokësor/detar** e njohur edhe si **zonë e peizazhit të mbrojtur tokësor apo detare** (gjithashtu *zonë e mbrojtur detare* ose *zonë bregdetare*) janë zona të mbrojtura në të cilat kryesisht duhet të ruhet pamja e një peizazhi kulturor/natyror. Unioni Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës dhe Burimeve Natyrore (IUCN) përcakton fusha të tilla nën *kategorinë IUCN V ()*.  

## Përkufizimi IUCN 
## Shih edhe 
* Natyra
* BirdLife International
* Lista e Kuqe e BNRN-së
* Kategoritë IUCN (BNRN)
* Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës

## Referime
Djathi Livno

**Djathi Livno** () është një djathë i prodhuar së pari në shekullin XIX në zonën Livno, Bosnjë dhe Hercegovinë. 

Djathi Livno prodhohet në bazë të teknologjisë franceze për të bërë djathin Gruyère. Fillimisht, ajo ishte bërë nga qumështi i deleve dhe në ditët e sotme ajo bëhet kryesisht nga një përzierje e qumështit të deles dhe lopës. Periudha e tij e pjekurisë është midis 60 dhe 66 ditë në një mjedis të kontrolluar. Aroma është e fortë, dhe tek djathrat më të moshuar shija është pak e prekur. Prodhuesit më të mëdhenj janë Mljekara Livno dhe Lura Dairy doo Livno, me një prodhim vjetor që tejkalon 500 tonë metrikë. 

## Shiko edhe 
* Lista e djathrave të Bosnje dhe Hercegovinës 

## Referime
Hristo Stambolski

djathtas|parapamje| Christo Tanev Stambolski
**Hristo Tanev Stambolski** (1843 &#x2013; 1932) ishte mjek bullgar, revolucionar, burrë shteti dhe një figurë e rëndësishme e Rilindjes Kombëtare Bullgare . Ai ishte i pari që përktheu terminologjinë mjekësore nga arabishtja në turqisht .   

## Biografia 
Hristo (ose Christo) Stambolski lindi në 8 gusht 1843 në Kazanlak, Bullgari, i cili në atë kohë ishte pjesë e Perandorisë Osmane.Ai ishte fëmija i parë i Stoencho Stambologlu, që ishte mësues dhe gruaja e tij, Dafina. Më 14 gusht 1852, nën vigjilencën e Zonjës së Marisë, ai u arrestua sepse ndihmoi priftin të përdorte Semantron-in e ri. Me kërkesën e të krishterëveqë të jetonte në Kazanlak ai u lirua. Pas kësaj ngjarje ai filloi të mendojë për një Bullgari të lirë. 

Ai filloi arsimin e mesëm në Kazanlak dhe në 1858 transferohet në Shkollën Mjekësore Perandorake në Stamboll, ku trajnoi kirurgë për ushtrinë osmane. Gjatë kësaj kohe filloi interesimi i tij për sëmundjet infektive. Ndërsa ishte akoma  student ai ndihmoi në trajtimin e viktimave të epidemisë së kolerës së Stambollit të 1865.  Në vitin 1867 Stambolli pati një shpërthim të tifos dhe për punën e tij gjatë kësaj epidemie atij iu dha nje medalje turke "Medjidie". 

Ai u bë i shquar në Stamboll dhe njohu shumë persona me ndikim. Ai pastaj e përdori këtë si një mundësi për të marrë një rol në luftën për një kishë autonome Bullgare. Ai ishte anëtar i këshillit rë përkohshëm të Ekzarkatit Bullgar dhe president i i qendres së komunitetit bullgar në Stamboll. Ai punoi jo vetëm me përkrahësit e luftës së kishës, përfshirë Ilarion Makariopolski, por edhe me revolucionarët Georgi Rakovski dhe Vassil Levski . Më 1877 u internua në Jemen, ku ai përshkroi sëmundjen Dracunculiasis (sëmundja e krimbit të Guinesë).  

Pas çlirimit të Bullgarisë në 1878 ai u kthye në Kazanlak dhe u bë deputet në parlamentin e Rumelisë Lindore . Në 1881 ai ishte ministër i shërbimeve postare dhe trafikut rrugor. Gjatë sundimit të Stefan Stambolov u vendos në arrest shtëpiak . Më vonë ai punoi në Spitalin Universitar Aleksandrovska dhe shkroi librin *Historia e Vjetër Bullgare* . Më 1931 u botua pjesa e fundit e autobiografisë së tij. Vdiq në vitin 1932, në moshën 88 vjeç. 

## Referencat
Aeroporti Ndërkombëtar i Sarajevës

**Aeroporti Ndërkombëtar i Sarajevës** (), i njohur gjithashtu si *Aeroporti i Butmirit*, është aeroporti kryesor ndërkombëtar në Bosnjë dhe Hercegovinë, që shërben në Sarajevë, kryeqyteti i Bosnjë dhe Hercegovinës. Ndodhet  në jugperëndim të stacionit hekurudhor të Sarajevës dhe rreth  në   perëndim të qytetit të Sarajevës në komunën Illixha, në periferi të Butmirit. Në vitin 2019, 1,143,680 pasagjerë udhëtuan përmes aeroportit, krahasuar me 323.499 më 2001. 

## Historia 
### Vitet e para 
Fluturimet e para të rregullta për në Sarajevë duke përdorur një aeroport në periferi të Butmir fillojnë në vitin 1930 kur aeroplani i brendshëm Aeroput hapi një rrugë të rregullt që lidh Beogradin me Podgoricën përmes Sarajevës. Një vit më vonë, Aeroput hapi një rrugë të re që lidh Beogradin dhe Zagrebin përmes Sarajevës, Splitit dhe Rijekës. Më 1935, Aeroput operoi tre herë në javë rrugën pa ndalesë Beograd - Sarajevë, e cila u shtri në Dubrovnik një vit më vonë. Në vitin 1937, Aeroput përfshiu fluturime të rregullta që lidhnin Sarajevën me Zagrebin, dhe 1938 ishte viti kur u prezantuan fluturimet e para ndërkombëtare, kur Aeroput zgjati rrugën Dubrovnik - Sarajevo - Zagreb me Vjenën, Brno dhe Pragë. 

Në vitin 2016, Qatar Airways njoftoi një rrugë të re nga Doha në Sarajevë. Sidoqoftë, fillimi i këtij shërbimi fillimisht u shty dhe më pas u transferua në 10 tetor 2017. me katër fluturime javore. Më 5 dhjetor 2016, aeroporti mirëpriti pasagjerin e tij 800,000 në fluturimin Air Serbia JU113 për në Beograd. 

## Linjat ajrore dhe destinacionet 
### Pasagjerët 
parapamje| Pamje e përparmeve
parapamje| Ndertesa kryesore
parapamje| Salla e kontrollit

## Shiko edhe 
* Lista e aeroporteve në Bosnjë dhe Hercegovinë 
* Aeroporti Ndërkombëtar Tuzla 
* Aeroporti Ndërkombëtar i Mostarit 
* Aeroporti Ndërkombëtar Banja Luka 

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Uebfaqja zyrtare 
* Azhurnimi i Aeroportit Ndërkombëtar të Sarajevës 2010
Zonë e mbrojtur e burimeve të menaxhuara

**Zonë e mbrojtur e burimeve të menaxhuara** ose **Zonë e mbrojtur me përdorim të qëndrueshëm të burimeve natyrore** është një zonë e mbrojtur në të cilën qëllimi është të mbrojë dhe ruajë diversitetin biologjik në planin afatgjatë. IUCN përcakton fusha të tilla si Kategoria VI. 

## Përkufizimi IUCN 
Sipas IUCN, zonat e mbrojtura me përdorim të qëndrueshëm të burimeve natyrore përcaktohen si: 

## Shih edhe 
* Natyra
* Monument natyror
* BirdLife International
* Lista e Kuqe e BNRN-së
* Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës

## Referimet
Anastasia Golovina

parapamje| Portreti i Anastasia Golovina në 1885
**Anastasia Golovina** , e njohur gjithashtu si **Anastassya Nikolau Berladsky-Golovina**, dhe **Atanasya Golovina** (1850-1933) ishte mjekja e parë femër bullgare .   

## Biografia 
Ajo lindi në Kishinev .   Anastasia u diplomua në Sorbonne në 1878  ku mbrojti tezën e saj të doktoraturës "Ekzaminimi histologjik i mureve të arterieve", duke nxitur admirimin e shkencëtarit Jean Charcot . Ajo ishte gruaja e parë bullgare që u diplomua në  universitet.  

Ajo punonte në spitale dhe shkolla, dhe ishte specialiste e sëmundjeve të brendshme, si dhe psikiatre.  Ajo kishte kontakte me qarqet përparimtare, revolucionare në Bullgari dhe Rusi në mesin e viteve 1870.  

## Referime
Sapanxha

**Sapanxha** (Turqisht: *Sapanca*) është një qytezë dhe distrikt në Provincën Sakarja në rajonin Marmara të Turqisë afër Liqenit Sapanxha. Kryetari i bashkisë së qytetit është Özcan Özen.

Sapanxha kohët e fundit është bërë një destinacion turistik, për shkak të mjedisit natyror mahnitës dhe liqenit të tij, si dhe afërsisë së tij me Stambollin dhe qytetin e İzmit, i njohur gjithashtu si Koçaeli. Qyteti ka një numër hotelesh dhe vendpushimesh.

## Referimet
Stamen Grigorov

**Stamen Grigorov** ishte  mjek dhe mikrobiolog i shquar bullgar . Ai zbuloi bacilin Lactobacillus bulgaricus, i cili është shkaku i vërtetë për ekzistencën e kosit natyral. 

## Jeta 
Stamen Grigorov lindi në fshatin Tran, Bullgari. Ai studioi për shkencat natyrore në Montpellier, Francë dhe shkencat mjekësore në Gjenevë, Zvicër. Në vitin 1905, në moshën 27 vjeç, Dr. Grigorov bëri zbulimin, për të cilin ai njihet më së miri. Në laboratorin mikrobiologjik të Profesor Léon Massol në Gjenevë, ai zbuloi se një lloj i caktuar bacilesh ishin shkaku i vërtetë për ekzistencën e kosit natyral.  

Hulumtimi i tij i mëtejshëm i realizuar në shumë institute në të gjithë botën vërtetoi se kosi bullgar ndihmon në trajtimin e sëmundjeve dhe kushteve të ndryshme si infeksione, sëmundje oto-rhina-laringje, tuberkulozi, gjendje stomaku dhe zorrë, ulçera, disa sëmundje gjinekologjike, lodhje, etj. Këto veti profilaktike dhe kuruese të kosi bullgar janë për shkak të përmbajtjes së pasur të vitaminave përfshirë B 1, B 2, C, A, D, E, PP, B 12, si dhe laktozës, proteinave dhe substancave të tjera stimuluese të rëndësishme. 

Kosi në llojin e tij origjinal mund të prodhohet vetëm në Bullgari dhe në disa rajone fqinje në gadishullin Ballkanik. Në kushte të tjera natyrore klimatike bakteret shpejt denatyrohen, humbin cilësitë dhe vdesin tyre. 

Përvec zbulimit të *Lactobacillus bulgaricus*, Dr. Grigorov dha një kontribut të madh në krijimin e një vaksine anti- tuberkulozi. Më 20 Dhjetor 1906, në Paris në numrin 104 të revistës mjekësore "La Presse Médicale", u botua raporti i tij shkencor "Vaksina Anti-Tuberkulozi", i cili informoi komunitetin shkencor për rezultatet e hulumtimit të tij në zbatimin e penicilinës së kërpudhave për trajtimin e tuberkulozit [e rëndësishme për të sqaruar se termi vaksinë në të vërtetë është krejt e ndryshme nga trajtimi, kjo është ajo që artikulli po flet]. Pas botimit, komuniteti shkencor shprehu interes serioz për vaksinën e mjekimit të Dr. Grigorov. Përmes eksperimenteve të tij shkencore "in-vitro" dhe "in-vivo" mbi kafshët laboratorike dhe më vonë pacientët njerëzorë, Dr. Grigorov demonstroi qartë dhe përshkroi efektin shërues të kërpudhave të penicilinës në trajtimin e tuberkulozit . 

## Referencat
Observatori Kombëtar Astronomik Bullgar

**Observatori Rozhen** , i njohur gjithashtu si **Observatori Kombëtar Astronomik Bullgar**, është një vëzhgim astronomik, i vendosur në Provincën Smolyan, 90 kilometra në jug të qytetit të Plovdiv, Bullgari . Qyteti më i afërt, Chepelare, është 15 kilometra larg. Observatori është në pronësi dhe operohet nga Instituti i Astronomisë së Akademisë Bullgare të Shkencave (BAS). Ajo u hap zyrtarisht më 13 Mars 1981. Observatori është më i madhi në Evropën Juglindore  dhe ka një ekip aktiv prej rreth 50 astronomësh. Është qendra kryesore për kërkime astronomike në Bullgari.  Kthimi i  Planeti i mitur 6267 Rozhen, u zbulua dhe u emërua pas vëzhgimit.  

; Teleskopët 

* Teleskopi Ritchey-Chretien 200 cm (furnizuar me fokus Coude)  
*  Teleskopi Cassegrain, 60 cm 
*  Kamera Schmidt, 50/70 cm 
*  Teleskop diellor, 15 cm 

majtas|parapamje| Bogomil Kovachev, themelues i Observatorit Rozhen, me një grup studiuesish bullgarë në verën e vitit 1987

## WASP-3c & TTV 
Variacioni i Kohës së Transitit (TTV), një ndryshim në metodën e tranzitit, u përdor për të zbuluar një ekzoplanetë WASP-3c nga Observatori Rozhen, Observatori Jena, dhe Toruń Center for Astronomy .  

## Referencat
Ljubomir Miletiç

[parapamje| Pllakë përkujtimore bashkangjitur shtëpisë ku Milletiç jetonte në [Sofja|Sofje ]]
**Lubomir Milletiç**  (14 janar 1863 &nbsp; - 1 qershor 1937) ishte një gjuhëtar kryesor, etnograf, dialektolog dhe historian bullgar, si dhe kryetar i Akademisë Bullgare të Shkencave nga 1926 deri në vdekjen e tij. 

## Jeta 
Lubomir Milletiç lindi në Shtip, sot në Maqedoninë e Veriut, në një familje bullgare me origjinë nga Edirne. Stërgjyshi i tij *voivode* Mile ishte larguar nga Edirne dhe ishte vendosur në Banat në fillim të shekullit të 19-të, ku lindi gjyshi i tij Simo. Simo kishte dy djem, Svetozar dhe Đorđe, babai i Lyubomir, i cili pasi jetoi për pak kohë në Bosnje dhe Afrikën e Veriut, u kthye në atdheun e tij për t'u bërë mësues në Maqedoni dhe Bullgarinë veriperëndimore në 1859.  Nëna e Milletiç, Evka Popdaova, lindi në Veles, Maqedoni .  

Milletiç studioi në Sofje dhe Novi Sad, por mbaroi shkollën e mesme  për Arsim Klasik në Zagreb në 1882 dhe u diplomua në Sllavistiks nga Universiteti i Zagrebit dhe Universiteti Charles në Pragë, ku  dha mësim  Jan Gebauer. Milletiç mori pjesë në themelimin e Universitetit të Sofjes në 1888. Ai u bë dr.filozof i filologjisë dhe filologjisë sllave të Universitetit të Zagrebit në korrik 1889. Milletiç u bë dekan i Fakultetit të Historisë dhe Filologjisë të Universitetit të Sofjes gjatë vitit akademik 1903-04. Gjatë viteve 1900–01 dhe 1921–22, ai ishte rektori i Universitetit. 

Që nga viti 1898, Milletiç ishte anëtar i Akademisë Bullgare të Shkencave, i cili kryesoi nga 1926 deri në vdekjen e tij. A gjithashtu  ishte kryetari i Institutit Shkencor Bullgar të Maqedonisë nga viti 1927 deri në vdekjen e tij. 

Milletiç ishte një doktor  i Universitetit Kharkiv, një anëtar  i Akademisë së Shkencave Ruse, si dhe i Shoqërisë Historike Ruse, Akademisë Polake të Mësimit, Akademisë së Shkencave Sllave të Jugut, Akademisë  Çeke të Shkencave, Shoqërisë  Etnografike Hungareze dhe Instituti Arkeologjik Rus. 
djathtas|parapamje|346x346px|Kopertina e veprës së tij "La Macédoine Bulgare", Sofje, 1918.
Milletiç vdiq në Sofje më 1 qershor 1937. 

## Nderimet 
Miletich Point në ishullin Greenwich në Ishujt Shetland të Jugut, mori emrin e tij.  

## Referime
Asen Zlatarov

thumb|Asen Zlatarov
**Asen Zlatarov**  (4 shkurt 1885 &ndash; 22 dhjetor 1936) ishte biokimist, shkrimtar dhe aktivist social bullgar . 

## Jeta 
majtas|parapamje| Ulur për një portretizim të skulpturave në Paris, qershor 1926
Ai lindi në Haskovo më 4 shkurt 1885. Ai studioi kimi në Universitetin e Gjenevës (1904-07). Në vitin 1908 ai u bë dr.filozof në kimi dhe fizikë në Universitetin Grenoble . Ai dha mësim në Plovdiv, dhe në Mynih (1909-1910). Ai redaktoi revistat "Kimia dhe Industria" , "Natyra dhe Shkenca" , "Leximi Natyrofilozofal" dhe "Shkenca dhe Jeta". 

ËShtë autor i artikujve letrarë, poezive, prozës lirike dhe një romaneve. Në periudhën (1925 - 1927) punon si anëtar i rrethit letrar "Shigjetari". Ishte dhe një pjesëmarrës aktiv  në Marrëveshjen Detare të Popullit Bullgar.  

Prof. Assen Zlatarov mori pjesë në krijimin e Komitetit për Mbrojtjen e Judenjve, së bashku me të venë e burrit të shtetit Petko Karavelov - aktoren publike Ekaterina Karavelova, shkrimtarin Anton Strashimirov, Prof. Petko Staynov dhe të tjerët. Gazetat e mëparshme "Mir" dhe "Word" botuan artikuj kundër komitetit të themeluar, duke thënë se nuk ishte puna e Bullgarisë, aq më tepër që për qytetarët individualë, të ngatërroheshin me punët e Gjermanisë së madhe. Më 3 korrik 1933 u prish një mbledhje, ku pedagogë ishin Ekaterina Karavelova dhe Anton Strashimirov.  

## Referimet
Petër Beron

parapamje|Petër Beron
**Petër Beron** (rreth 1799, Kotel - 21 mars 1871) ishte një mësues bullgar . 

Ai krijoi abetaren e parë moderne bullgare, të njohur si *Abetarja Peshku* për shkak të një delfini të vizatuar në fund të librit. Beron është quajtur "babai i Bullgarisë moderne".  

## Biografia 
Petër Beron lindi rreth vitit 1800, në qytetin e Kotelit në një familje të pasur artizanësh dhe tregtarësh. Në Kotel ai e  mori arsimin fillor në shkollën e kishave të Stoyko Vladislavov dhe Rayno Popovich . Ai e vazhdoi arsimin në Bukuresht, ku hyri në shkollën e mësuesit grek Konstantin Vardalach . Ky i fundit, pedagog dhe enciklopedist i njohur në atë kohë, ka ndikuar ndjeshëm në zhvillimin e Beronit si shkencëtar dhe filozof . 

Ai punoi në Bukuresht dhe Craiova, por pas disa viteve praktikë  u largua nga puna e tij dhe filloi biznes në tregti. Pesëmbëdhjetë vjet më vonë, pasi fitoi lekë, shkoi në Paris, mori me qira një apartament, dhe filloi karrierën e tij të vërtetë shkencore. Ambicia e tij ishte të studionte të gjitha njohuritë njerëzore deri në atë kohë dhe të bënte një vlerësim natyror-filozofik duke krijuar një *Panepisteme të* re. Enciklopedizmi i tij ishte i jashtëzakonshëm. Dr Beron dinte nëntë gjuhë dhe shkroi rreth 30 vëllime, duke mos llogaritur dy fjalorë, një atlas, disertacionin e doktoraturës së tij (shkruar në gjuhën latine ) dhe *Abetaren e Peshkut* . 

### Puna shkencore 
Ka fakte të caktuara, të cilat vijnë për të treguar qëndrimin e doktor Beronit midis shkencëtarëve të kohës. Në seancën e Akademisë Mbretërore të Shkencave në Londër, mbajtur në 20 qershor 1850, Sir John Lee prezantoi punën e tij *mbi sistemin e atmosferës* dhe pranoi veprimtarinë e Beronit. Në 1853 Dr. Beron u ftua nga Shoqata e Shkencave të Natyrës në Athinë, ku i lexoi një artikull të titulluar *Tokën para përmbytjes* . Më 1855 botoi *Filozofinë e* tij *Sllave* në gjuhën gjermane. Më 1858 *Origjinat e Shkencave Fizike, Natyrore dhe të Shkencave Metafizike dhe Morale* u shtypën në gjuhën frënge . 

Dy vitet e ardhshme iu kushtua një atlasi të madh kozmografik me përshkrime. Hartat në atlas u hartuan nga piktori i famshëm bullgar Nicolaus Pavlovich . Por kulmi i përpjekjeve të tij shkencore ishte *Panepisteme*, në shtatë vëllime, i cili u botua në frëngjisht në fillim të 1861. Deri në fund të jetës së tij në 21 Mars 1871 ai iu përkushtua kësaj detyre interesante dhe krijuese. 

### Pikëpamjet filozofike 
Dr. Beron kaloi rreth 25 vjet të jetës së tij në Paris dhe qytete të tjera të Evropës. Ai studioi filozofinë dhe kulturën perëndimore, duke dëshmuar përpjekjet e pozitivizmit klasik, më së shumti të filozofit Auguste Comte. Sidoqoftë, Beroni sinqerisht besoi në pavarësinë e filozofisë së tij *Panepisteme* . Ai e konsideroi Aristotelin si autoritetin përfundimtar shkencor. Këto janë ndikimet kryesore në besimet e Beronit në filozofi dhe logjikë. 

## Referime
Interpoli

[parapamje|djathtas|upright=1.25|Selia e INTERPOLit në [Lion]]

**Organizata Ndërkombëtare e Policisë Kriminale** () (**ICPO-INTERPOL**; ), e njohur më mirë si **INTERPOL** është një organizatë ndërkombëtare që lehtëson bashkëpunimin policor në të gjithë botën dhe kontrollin e krimit. Me seli në Lion, Francë, ajo ka shtatë zyra rajonale në të gjithë botën dhe një Byrosë Qendrore Kombëtare në të gjitha 194 shtetet anëtare, duke e bërë atë organizatën më të madhe policore në botë.

INTERPOL ofron mbështetje hetimore, ekspertizë dhe trajnim për zbatimin e ligjit në të gjithë botën, duke u përqëndruar në tre fusha kryesore të krimit transnacional: terrorizmin, krimin në internet dhe krimin e organizuar. Mandati i tij i gjerë përfshin pothuajse çdo lloj krimi, përfshirë krimet kundër njerëzimit, pornografinë e fëmijëve, trafikimin dhe prodhimin e drogës, korrupsionin politik, shkeljen e të drejtave të autorit dhe krimet ekonomike. Agjensia gjithashtu lehtëson bashkëpunimin midis institucioneve kombëtare të zbatimit të ligjit përmes bazave të të dhënave kriminale dhe rrjeteve të komunikimit. Përkundër besimit popullor, INTERPOL në vetvete nuk është një agjenci për zbatimin e ligjit.

INTERPOL kërkon të mbetet sa më politikisht neutral, në mënyrë që të përmbushë mandatin e tij;  kështu që statuti i saj e ndalon organizatën të ndërmarrë ndërhyrje ose aktivitete me karakter politik, ushtarak, fetar ose racor ose që të përfshihet në mosmarrëveshje për çështje të tilla. Agjensia operon në katër gjuhë: arabisht, anglisht, frëngjisht dhe spanjisht.

## Referime
Instituti i Kërkimit Hapësinor dhe Teknologjisë

Instituti i **Kërkimit dhe Teknologjisë Hapësinore** është një nga organet kryesore të kërkimit shkencor në fushën e shkencës së hapësirës në Bullgari . Misioni i SRTI-BAS është të kryejë studime themelore dhe të aplikuara në fushën e Fizikës Hapësinore, Ndjekja e largët e Tokës dhe planetëve, dhe Sistemeve dhe Teknologjive të Hapësirës.  

## Fusha 
Fusha e veprimtarisë së SRTI bazohet mbi hetime themelore dhe të aplikuara në fizikën e hapësirës, astrofizikën, përpunimin e imazhit, sensibilizimin në distancë, shkencat e jetës, pajisjet shkencore, përgatitjen dhe zbatimin e eksperimenteve në fushën e kërkimit dhe përdorimit të hapësirës nga bordi i   pilotimit te anijeve kozmike, hetimet mbi sistemet e kontrollit, avionë dhe anije kozmike dhe pajisje për to,dhe  arsimimin e studentëve pasuniversitar dhe diploma master.  

## Historia 
Pjesëmarrja e organizuar e shkencëtarëve bullgarë në hulumtimin e hapësirës filloi në vitin 1969 me krijimin e një Grupi Shkencor të Fizikës Hapësinore (SGSP) në Presidiumin e Akademisë Bullgare të Shkencave.  Në 1974, bazuar në SGSP, u themelua Laboratori Qendror për Kërkime në Hapësirë (CLSR). Instituti i Kërkimeve Hapësinore (SRI) pranë Akademisë Bullgare të Shkencave pasoi Laboratorin Qendror për Kërkimin në Hapësirë në 1987. Sipas reformës së kryer në Akademinë Bullgare të Shkencave, me një Rezolutë të Asamblesë së Përgjithshme të BAS të 23 Mars 2010, SRI dhe Instituti i Kërkimeve  Diellore-Tokësore (STII) u bashkuan për të formuar një njësi të re - Hapësira dhe Dielli -Instituti i Kërkimeve Tokësore në BAS (SSTRI – BAS) u riemërua në 2012 në Institutin e Kërkimit Hapësinor dhe Teknologjisë (SRTI).  

Shkencëtarët bullgarë nga SRTI-BAS morën pjesë me sukses në programin Intercosmos, duke përgatitur eksperimente dhe dizajnuar pajisje për disa satelitë dhe raketa. 

Në 1979, kozmonauti i parë bullgar Georgi Ivanov fluturoi në hapësirë në bordin e Soyuz 33 . 

Në 1981 u nisën dy satelitët - Bullgaria 1300 dhe Meteor-Priroda 2-4 ( Meteor 1-31 ), të mobiluar tërësisht me pajisje Bullgare,  që synojnë studimin e marrëdhënies jonosferike-magnetosferike dhe shqisës së largët të Tokës nga hapësira. 

Në 1984 ekipe nga SRTI-BAS morën pjesë në projektet ndërkombëtare "Vega 1 dhe 2" (1984) - për realizimin e projektit "Veneta-Kometa e Venus-Halley".  

Në 1988, kozmonauti i dytë bullgar Alexandar Alexsandrov fluturoi në bordin e Soyuz TM-5 në stacionin hapësinor Mir .  Në Institut u krijua sera hapësinore " SVET ", me të cilën u kryen eksperimente të suksesshme nga astronautët rusë dhe amerikanë, përfshirë edhe kultivimin e bimëve nga "fara tek farat" e Stacionit Hapësinor (SS) "MIR".  

Deri në vitin 2001 në bordin e "MIR" SS funksionoi  sistemi për studimin fizikologjik kompleks të astronautëve "NEVROLAB-B" dhe radiometrin "R-400"   për të marrë të dhëna mbi parametrat e sipërfaqes së Tokës. 

Në vitet e fundit Instituti përfshihet në mënyrë aktive në garat në programet  e 6-të, 7-të dhe Horizon 2020 të BE-së, programit PHARE, NATO, etj.     

* 

## Referime
Hristo Pimpirev

**Christo Pimpirev**  është një shkencëtar (gjeolog) bullgar dhe eksplorues polar . 

## Karriera akademike 
Ai lindi të Premten, 13 Shkurt 1953 në Sofje, Bullgari. Pasi u diplomua në Universitetin e Sofjes në gjeologji në vitin 1978 dhe mori doktoraturën në 1986, ai u bë profesor me kohë të plotë në 2005 në Universitetin e Sofjes "St. Kliment Ohridski ”. Në vitin 2017, ai mbrojti disertacionin e tij mbi "Stratigrafinë dhe Evolucionin Gjeologjik të ishullit Livingston gjatë periudhës së kretës" dhe fitoi gradën e Doktorit të Shkencave .  

Prof. Pimpirev është një përson i shquar i Programit Bullgar të Antarktikut, ai mori pjesë në Ekspeditën e parë Bullgare të Antarktikut gjatë verës australiane 1987/88, dhe ka qenë udhëheqësi i fushatave vjetore shkencore bullgare në Antarktidë nga 1993 deri më tani. Ai u bë babai themelues i Institutit Bullgar të Antarktikut dhe drejtor i tij që nga 1993 deri më tani. Ai është gjithashtu një drejtor i Qendrës Kombëtare të Kërkimeve Polare nga 2007 e deri tani.   

Ai ka marrë pjesë në ekspeditat kërkimore në malin Ama Dablam, Himalajet e Nepalit në ekspeditën Speleologjike në Kinë Karst Plateau në një projekt për kërkimin e arit në Vietnam, në kërkimet kolumbiane në Ande, në ekspeditën kanadez-bullgare në ishullin Ellesmere, Arktik Kanadez. 

Christo Pimpirev është duke dhënë mësim për Gjeologji Historike dhe Paleeogjeografi, ai ka qenë pedagog në Shtetet e Bashkuara, Portugali, Urugua, Kili, Kolumbi, Gjermani, Britani e Madhe, Francë, Spanjë, Argjentinë, Kanada, Korenë e Jugut dhe shumë vende të tjera. Ai është autor i 7 librave, 7 filmave të njohur shkencorë dhe më shumë se 250 botimeve shkencore në revista kryesore bullgare dhe të huaja. 

Ai është përfaqësuesi i parë zyrtar i Bullgarisë që vizitoi Polin e Jugut - më 8 janar 2013. 
djathtas|parapamje| Plazhi Pimpirev nga maja e Lyaskovets
Plazhi Pimpirev  në ishullin Livingston, Ishujt Shetland të Jugut janë emëruar në nder të Christo Pimpirev.  
djathtas|parapamje| Vëzhgimi gjeologjik në ishullin Livingston, Antarktidë
djathtas|parapamje| Prof. Pimpirev si pjesë e Këshillit Akademik të Universitetit të Sofjes
djathtas|parapamje| Christo Pimpirev në Antarktidë

## Filmat shkencorë popullorë 
* "Ekspedita në Antarktidë" - Televizioni Kombëtar, Programi Atlas (1988) - autor 
* "Bullgaria në Antarktidë" - Televizioni Kombëtar, Programi Atlas (1994) - autor 
* "Vera Jugore" - Televizioni Kombëtar, Programi Atlas (1995) - autor 
* "Bullgaria në dy oqeanet" - TV Kombëtar, programi Atlas (1996) - Shkrimtar 
* "Nën Shenjën e Kryqit Jugor" - Televizioni Kombëtar (2006) - shkrimtar 
* "Antarktida 2012" - Autori i Filmit (2012) - konsulent 
* “90 gradë në Jug” (2014) - Televizioni Kombëtar Bullgar - autor 
* "Antarktida - Dashuri e Akullit" (2015) - BTV - autor 
* "Një verë e Antarktikut" (2018) - Instituti Bullgar i Antarktikut - prodhues

## Referime
Rostov Arena

**Rostov Arena** () është një stadium futbolli në Rostov-on-Don, Rusi. Është një nga vendet për Kupën Botërore FIFA 2018. Ai gjithashtu pret FC Rostov të Premier League Ruse, duke zëvendësuar Olimp-2. Ka një kapacitet prej 45,000 spektatorësh. 

## Historia 
majtas|parapamje| Rostov Arena
Në qershor 2013, gjatë përpjekjeve për stadiumin, u gjetën pesë predha nga Lufta e Dytë Botërore, pothuajse të ruajtura në mënyrë perfekte. 

Në gusht 2013, filloi puna në themelet e aluviumeve me rërë për stadiumin. Puna për fondacionin përfundoi në maj 2014. Ndërtimi filloi në ndërtimin e stadiumit në tetor 2015. Në dhjetor siti i ndërtimit filloi të sjellë pajisje të rënda dhe materiale ndërtimi. Në janar 2015, ekuipazhet filluan drejtimin e grumbujve. 

Në mars 2015, projekti i stadiumit u rishikua, duke ulur koston e ndërtimit në 3 miliardë rubla. Në verën e vitit 2015 drejtimi i grumbullit përfundoi dhe filloi ndërtimi i superstrukturës. 

Në dhjetor 2015, filloi puna për instalimin e kornizës metalike të çatisë. Në korrik 2016 filloi puna në tasin e stadiumit të betonit. Përveç kësaj, ndërtuesit filluan ndërtimin e fasadës dhe filluan peizazhin e territorit ngjitur me stadiumin. Në nëntor 2016, puna e betonit të armuar të tasit kryesor të stadiumit u krye plotësisht dhe filloi instalimi i strukturave të çatisë që mbajnë ngarkesë. 

## Dizajni 
parapamje|480x480px| Rostov Arena
Në vitin 2011, modeli përfundimtar për stadiumin e ri u prezantua nga Populous. Forma e parregullt e çatisë dhe e stendave janë tipare dalluese. Një pjesë e tapicës do të jetë e përkohshme, për Kupën e Botës 2018. Pas kapacitetit të turneut mund të ulet në 42,000. Siç konfirmoi arkitekti kryesor për Rajonin Rostov, ky stadium do të jetë fillimi i një qendre të re të qytetit. Do të jetë projekti i parë i madh i ndërtuar në bregun jugor të lumit Don, me pjesën tjetër të qytetit të shtrirë në veri. Me destinacionet për blerje dhe ngrënie, stadiumi do të shërbejë si pikë qendrore për investime dhe zhvillime të reja. 

## 2018 Kupa e Botës FIFA 
## Ndeshje të tjera ndërkombëtare të futbollit 
## Pas vitit 2018 FIFA Kupa Botërore 
Pas Kupës së Botës FIFA 2018, arena do të përdoret për ndeshjet e FC Rostov lokal dhe për lojërat e ekipit kombëtar të futbollit të Rusisë, si dhe për ngjarje të tjera sportive dhe kulturore. 

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Vendi i stadiumit Rostov Arena  
* Regjistrimet në Dizajn në StadiumDB.com Regjistrimet Rostov Design në StadiumDB
Narkolepsia

**Narkolepsia** është një çrregullim neurologjik afatgjatë që përfshin një aftësi të zvogëluar për të rregulluar ciklet e zgjimit të gjumit. Simptomat shpesh përfshijnë periudha të përgjumjes së tepërt gjatë ditës dhe episode të shkurtër të pavullnetshëm të gjumit. Në deri në 10% të rasteve, ekziston një histori familjare e çrregullimit. Sëmundja shpesh fillon në fëmijëri, me meshkuj dhe femra preken në mënyrë të barabartë. Narkolepsia e patrajtuar rrit rrezikun e aksidentit.

## Referime
Grupi Drejtues Ndërkombëtar për Kosovën

**Grupi Drejtues Ndërkombëtar për Kosovën** ( (ISG)) ishte një organizatë e formuar në bazë të Planit të Ahtisaari, në lidhje me procesin e statusit të Kosovës. Ajo u krijua për të udhëhequr zhvillimin demokratik të Kosovës dhe për të promovuar qeverisje të mirë, multi-etnike dhe sundimin e ligjit. 

Grupi ishte përgjegjës për emërimin dhe mbikëqyrjen e Përfaqësimit Civil Ndërkombëtar për Kosovën (ICR). ICR ishte "autoriteti përfundimtar në Kosovë në lidhje me interpretimin" të Planit dhe kishte "aftësinë për të anuluar vendimet ose ligjet e miratuara nga autoritetet e Kosovës dhe sanksionuar dhe larguar zyrtarët publikë, veprimet e të cilëve ai/ajo përcaktoi se nuk ishin në përputhje" me Planin. Përfaqësuesi Special i Bashkimit Evropian (EUSR) për Kosovën (emëruar nga Këshilli i Bashkimit Evropian) u rizgjodh nga ISG si ICR. 

Deklarata e pavarësisë së Kosovës për vitin 2008 zyrtarisht "pranon plotësisht detyrimet" e Planit të Ahtisaari. Ajo pati mbledhjen e saj inauguruese të enjten më 28 shkurt 2008. Grupi është shpallur "i paligjshëm" nga Serbia dhe është dënuar nga Rusia. 

Më 10 shtator 2012, Grupi Drejtues Ndërkombëtar mbajti takimin e tij përfundimtar dhe përfundoi zyrtarisht mbikëqyrjen e tij, 

dhe Kosova u bë përgjegjëse për qeverisjen e saj. 

## Anëtarët 
Janë 25 vende të cilat ishin anëtare të Grupit Drejtues, 15 prej të cilave ishin në formimin e tij me dhjetë të tjerë që u bashkuan më vonë. Çdo vend në grup e njohu deklaratën e pavarësisë së Kosovës. 

Drafti i Planit të Ahtisaari fillimisht përcaktoi ISG si të përbërë nga: 

*
*   
*
*
*
*
*
* Komisioni Europian 
* NATO 

ISG vlerësoi se "një nga kriteret për t'u bërë anëtar i ISG ishte njohja [e pavarësisë së Kosovës]". Grupi përbëhej nga 20 shtete anëtare të BE-së dhe pesë vende jo të BE-së. 

* 
* 
* 
*  (u bashkua më 30 qershor 2008)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (u bashkua më 30 qershor 2008)
* 
* 
*  (u bashkua më 30 qershor 2008)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Shiko edhe 
* Procesi i statusit të Kosovës 
* Misioni i Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit në Kosovë (EULEX) 
* Këshilli i Zbatimit të Paqes 

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Takimi i parë i Grupit Drejtues Ndërkombëtar për Kosovën u mbajt në Vienna International Herald Tribune
Akademia e Esperantos

djathtas|parapamje| Emblema e Akademio de Esperanto
**Akademio de Esperanto** (**AdE**; shqip: **Akademia e Esperantos**) është një organ i pavarur i folësve entuziastë të gjuhës Esperanto që mbrojnë zhvillimin e gjuhës së folur duke e mbajtur atë në përputhje me *Fundamento de Esperanto* në përputhje me Deklaratën e Boulognes. Modeluar disi pas française Académie dhe Real Academia Española, Akademio u propozua nga LL Zamenhof, krijuesi i Esperantos, në Kongresin e Parë Botëror të Esperantos, dhe u themelua shpejt pas kësaj me emrin *Lingva Komitato* (Komiteti i Gjuhëve). Ky Komitet kishte një "komision të lartë" të quajtur *Akademio*. Më 1948, në kuadrin e një riorganizimi të përgjithshëm, Komiteti i Gjuhëve dhe Akademia u bashkuan për të formuar Akademio de Esperanto. 

Akademio përbëhet nga 45 anëtarë dhe ka një president, nënkryetarë dhe një sekretar. Adresa përkatëse përfshirë postën elektronike është tek sekretari. Financohet nga një subvencion nga Shoqata Universale Esperanto dhe nga donacione. 

## Anëtarët 
parapamje| Anëtarët e Akademio gjatë Kongresit të 102-të Botëror të Esperanto në Seul, Koreja e Jugut, në 2017-ën
Anëtarët zgjidhen nga kolegët e tyre për një periudhë nëntë vjet, me zgjedhjet që mbahen çdo tre vjet për një të tretën e anëtarëve. Pas zgjedhjeve të fundit në shkurt 2016, Akademio de Esperanto përbëhet nga anëtarët e mëposhtëm: 

** Marc Bavant
** Vilmos Benczik
** Gerrit Berveling
** Marek Blahuš
** Marjorie Boulton
** Cyril Robert Brosch
** Renato Corsetti (sekretar)
** Marcos Cramer
** Probal Dasgupta (president)
** Edmund Grimley Evans
** Paul Gubbins
** Nikolao Gudskov
** Boris Kolker
** Katalin Kováts
** Erich-Dieter Krause
** Harri Laine
** Jouko Lindstedt
** Haitao Liu
** François Lo Jacomo
** Anna Löwenstein
** Ma Young-tae
** Carmel Mallia
** Stano Marček
** Alexander Melnikov
** Carlo Minnaja
** Paŭlo Moĵajev
** Brian Moon (zëvendëspresident)
** Nguyễn Xuân Thu
** Barbara Pietrzak
** Sergej Pokrovskij
** Otto Prytz (vice president)
** Baldur Ragnarsson (tani i vdekur)
** Giridhar Rao
** Orlando Raola
** Tsvi Sadan
** Saka Tadasi
** Alexander Shlafer
** Humphrey R. Tonkin
** Usui Hiroyuki
** Amri Wandel
** John C. Wells
** Bertilo Wennergren
** Yamasaki Seikô

Ish anëtarët kanë përfshirë Gaston Waringhien, Rüdiger Eichholz, Jorge Camacho, Victor Sadler, Michel Duc-Goninaz dhe William Auld (president, 1979-1983). 

## Shiko edhe 
* Lista e rregullatorëve të gjuhëve 

## Referime 
## Lidhje të jashtme