Vilajeti i Selanikut

parapamje|240px|Vilajeti i Selanikut më 1900
**Vilajeti i Selanikut** (turqishtja osmane: ولايت سلانيك, romanizuar: *Vilâyet-i Selânik*) ishte një ndarje administrative e nivelit të parë (vilajet) e Perandorisë Osmane nga viti 1867 deri më 1912. Në fund të shekullit të 19-të thuhet se kishte një sipërfaqe prej 33,500 km2.

Vilajeti kufizohej nga Principata (më vonë Mbretëri), e Bullgarisë në veri; Rumelia Lindore në verilindje (pas Traktatit të Berlinit); Vilajeti i Edrenesë në lindje; Deti Egje në jug; Vilajeti i Manastirit dhe sanxhaku i pavarur i Selfixhes në perëndim (pas 1881); Vilajeti i Kosovës në veriperëndim.

Vilajeti u shpërbë pas Luftërave Ballkanike dhe u nda midis Mbretërisë së Greqisë, Mbretërisë së Serbisë dhe Carisë së Bullgarisë në vitin 1913.

## Ndarjet administrative 
Sanxhaket e vilajetit ishin:
#Sanxhaku i Selanikut (Thessaloniki, Kesendire, Karaferye, Vodina, Yenice-i Vardar, Langaza, Kılkış (quhej edhe Avrathisar), Katrin, Aynaroz, Doyran, Usturumca, Tikveş, Gevgili)
#Sanxhaku i Sirozit (Serez, Zihne, Demirhisar, Razlık, Cuma-yı Bala, Menlik, Nevrekop)
#Sanxhaku i Dramës (Drama, Kavalla, Sarışaban, Taşoz (Më vonë u gradua në sanxhak), Pravişte, Dövlen)
#Sanxhaku i Tashëzit (Fillimisht bënte pjesë në sanxhakun e Dramës, qendra e tij ishte Vulgaro)

## Demografia 
Sipas regjistrimit osman të viteve 1881/82-1893, vilajeti kishte një popullsi totale prej 1.009.992 banorësh, etnikisht si:
*Turqit - 450.456
*Grekët - 282.013
*Bullgarët - 231.606
*Hebrenj - 41.984
*Katolikët - 2.654
*Protestantët - 329
*Armenët - 48
*Të huaj - 1.272

Sipas regjistrimit osman të vitit 1906/07, vilajeti kishte një popullsi prej 921,359 banorësh, etnikisht i përbërë nga:
*Myslimanët- 419.604
*Grekë ortodoks - 263.881
*Bullgarë ortodoks - 155.710
*Hebrenj - 52.395
*(Vllehët) - 20.486
*Ciganët - 4.736
*Grekë katolikë - 2.693
*Armenë orientalë - 637
*Protestantë - 329
*Armenë katolikë - 58
*Latinët - 31
*Sirianët - 4
*Të huaj - 795

Sipas një vlerësimi të Aram Andonjan në vitin 1908, në vilajet kishte shpërndarjen e mëposhtme etnike: 
*Bullgarë ortodoks - 446,050
*Turq myslimanë - 333,440
*Grekë ortodoks - 168,500
*Bullgarët myslimanë - 98,590
*Hebrenj- 55,320
*Vllehët ortodoks - 24,970
*Ciganë musliman - 22,200
*Të përzier- 16,320

## Governors 
*Mehmet Akif Pasha (qershor 1867 - shkurt 1869)
*Mehmed Sabri Pasha (shkurt 1869 - shtator 1871)
*Kekimbashi Ismail Pasha (shtator 1871 - maj 1872)
*Hurshid Pasha (maj 1872 - gusht 1872)
*Kücük Ömer Fevzi Pasha (hera e parë) (August 1872 - maj 1873)
*Mehmet Akif Pasha (hera e tretë) (maj 1873 - shtator 1873)
*Ahmed Midhat Sefik Pasha (tetor 1873 - shkurt 1874)
*Kücük Ömer Fevzi Pasha (hera e dytë) (shkurt 1874 - shtator 1875)
*Baytar Mehmed Refet Pasha (dhjetor 1875 - qershor 1876)
*Mustafa Esref Pasha (qershor 1876 - prill 1877)
*Cerkez Nusret Pasha (qershor 1877 - dhjetor 1877)
*Ibrahim Halil Pasha (dhjetor 1877 - korrik 1878)
*Halil Rifat Pasha (korrik 1878 - mars 1880)
*Abidin Pasha (mars 1880 - qershor 1880)
*Lofçali Ibrahim Dervish Pasha (gusht 1880 - janar 1882)
*Ismail Hakki Pasha (mars 1882 - shtator 1885)
*Hasan Hakki Pasha (shtator 1885 - gusht 1886)
*Abdullah Galib Pasha (gusht 1886 - gusht 1891)
*Mustafa Zihni Pasha (tetor 1891 - nëntor 1895)
*Hasan Fehmi Pasha (hera e parë) (1895)
*Ramazanoglu Hüseyin Riza Pasha (janar 1896 - janar 1899)
*Haci Hasan Refik Pasha (janar 1899 - maj 1901)
*Biren Mahmud Tevfik Beg (maj 1901 - maj 1902)
*Hasan Fehmi Pasha (hera e dytë) (maj 1902 - shtator 1904)
*Mehmed Sherif Ra'uf Pasha (shtator 1904 - gusht 1908)
*Ali Danis Beg (gusht 1908 - shtator 1909)
*Pirizade Ibrahim Hayrullah Bey (shtator 1909 - janar 1912)
*Kadri Huseyin Kazim Bey (janar 1912 -  8 gusht 1912)
*Ali Ferid Pasha (gusht 1912 - shtator 1912)

## Referimet