Zoogjeografia

**Zoogjeografia** është degë e shkencës së biogjeografisë që merret me shpërndarjen gjeografike (të tashmen dhe të shkuarën) të specieve shtazore .  

## Vështrim 
Si një fushë studimi e shumëanshme, zoogjeografia përfshin metoda të biologjisë molekulare, gjenetikës, morfologjisë, filogjenetikës dhe Sistemeve të Informacionit Gjeografik (GIS) për të përcaktuar ngjarjet evolucionare brenda rajoneve të përcaktuara të studimit anembanë globit. Siç propozohet nga Alfred Russel Wallace, i njohur si babai i zoogjeografisë, afinitetet filogjenetike mund të përcaktohen në sasi midis rajoneve zoogjeografike, duke sqaruar më tej fenomenet që rrethojnë shpërndarjet gjeografike të organizmave dhe duke shpjeguar marrëdhëniet evolucionare të taksave. 

Përparimet në biologjinë molekulare dhe teorinë e evolucionit brenda kërkimit zoologjik kanë zbërthyer pyetjet në lidhje me ngjarjet e speciacionit dhe kanë zgjeruar marrëdhëniet filogjenike midis taksave.  Integrimi i filogjenetikës me GIS ofron një mjet për të komunikuar origjinën evolucionare përmes dizajnit hartografik. Hulumtime të lidhura që lidhin filogjenetikën dhe GIS janë kryer në zonat e Oqeanit Atlantik jugor, Mesdheut dhe Paqësor. Risitë e fundit në bar-kodimin e ADN-së, për shembull, kanë lejuar shpjegime të marrëdhënieve filogjenetike brenda dy familjeve të peshqve helmues detarë, scorpaenidae dhe tetraodontidae, që banojnë në detin Andaman.  Përpjekjet e vazhdueshme për të kuptuar divergjencën evolucionare të specieve të artikuluara në shkallën kohore gjeologjike bazuar në të dhënat fosile për peshqit vrasës ( *Aphanius* dhe *Aphanolebias* ) në zonat e Mesdheut dhe zonat e Paratethys zbuluan ndikime klimatologjike gjatë Miocenit  Zhvillimi i mëtejshëm i kërkimit në zoo njohuri për produktivitetin e rajoneve të oqeanit Atlantik Jugor dhe shpërndarjen e organizmave në rajone analoge, duke ofruar të dhëna ekologjike dhe gjeografike për të ofruar një kornizë për marrëdhëniet taksonomike dhe degëzimin evolucionar të polikaetëve bentik. 

Zoogjeografia moderne gjithashtu mbështetet në GIS për të integruar një kuptim më të saktë dhe model parashikues të dinamikës së popullsisë së kaluar, aktuale dhe të ardhshme të specieve shtazore si në tokë ashtu edhe në oqean. Nëpërmjet përdorimit të teknologjisë GIS, lidhjet midis faktorëve abiotikë të habitatit si topografia, gjerësia gjeografike, gjatësia, temperaturat dhe niveli i detit mund të shërbejnë për të shpjeguar shpërndarjen e popullatave të specieve përgjatë kohës gjeologjike. Kuptimi i korrelacioneve të formimit të habitatit dhe modeleve të migrimit të organizmave në një nivel ekologjik lejon shpjegime të ngjarjeve të specieve që mund të kenë lindur për shkak të ngjarjeve të izolimit fizik gjeografik ose përfshirjes së refugjive të reja për të mbijetuar në kushte të pafavorshme mjedisore     

## Shih edhe 
* Fauna
* Kafshët
* Zoologjia
* Gjeografia

## Literatura 
* Woodward, Samuel Pickworth. *A Manual of the Mollusca; or a Rudimentary Treatise of Recent and Fossil Shells*. 3 parts. London, 1851-56, 
* Murray, A. 1866. *The Geographical Distribution of Mammals*. London: Day and Son, 
* Blith, E. (1871): A suggested new division of the earth into zoological regions. *Nature* 3: 427
* Allen, J. A. 1871. On the mammals and winter birds of East Florida. *Bulletin of the Museum of Comparative Zoology* 2:161–450.
* Heilprin, A. 1887. The geographical and geological distribution of animals. New York: Appleton, 
* Newton, A. (1893). Article on Geographical Distribution in the *Dictionary of Birds*, p. 311. London, 
* Gadow, H. 1893. Vögel. II. Systematischer Theil. In H. G. Bronn (ed.), *Klassen und Ordnungen des Thier-Reichs*, vol. 6. Leipzig: C. F. Winter,
* Bodenheimer, F.S. (1935). *Animal life in Palestine. An introduction to the problems of animal ecology and zoogeography*. L. Mayer: Jerusalem. 506 p.
* Ekman, Sven (1953). *Zoogeography of the sea*. London, Sidgwick and Jackson. 417 p.
* Sclater, P.L. (1858). On the general geographical distribution of the members of the class Aves. *J. Proc. Linnean Soc. Zool.* 2: 130–145, 
* Wallace A.R. 1876. *The geographical distribution of animals*. Macmillan, London, 
* Cox, C. B. (2001). The biogeographic regions reconsidered. *Journal of Biogeography*, 28: 511-523, 
* Holt, B. G., et al. (2013). An update of Wallace’s zoogeographic regions of the world. *Science*, vol. 339, no. 6115, pp. 74-78.
* Cox, C. B., Moore, P.D. & Ladle, R. J. 2016. *Biogeography: an ecological and evolutionary approach*. 9th edition. John Wiley & Sons: Hoboken, p. 12
## Referime