Body of Lies

***Body of Lies*** është një film aksion thriller amerikan i vitit 2008, me regji dhe prodhuar nga Ridley Scott, i shkruar nga William Monahan, me aktorët kryesorë  Leonardo DiCaprio, Russell Crowe dhe Golshifteh Farahani. Ngjarjet zhvillohen në Lindjen e Mesme dhe ndjekin përpjekjet e CIA-s dhe GID-së së Jordanisë për të kapur "al-Saleem", një terrorist. Të frustruar nga pamundësia e arritjes së objektivit të tyre, ndryshimet në qasjet e tyre tensionojnë marrëdhëniet midis një operativi të CIA-s, eprorit të tij dhe kreut të Inteligjencës Jordaneze. Në kastin mbështetës luajnë Mark Strong dhe Oscar Isaac.

Skenari, bazuar në romanin e vitit 2007 me të njëjtin emër nga David Ignatius]], shqyrton tensionin bashkëkohor midis shoqërive perëndimore dhe arabe, si dhe efektivitetin krahasues të metodave teknologjike dhe njerëzore të kundër-inteligjencës. Xhirimet kryesore për filmin filluan më 5 shtator 2007 dhe përfunduan në dhjetor 2007. Filmi u xhirua kryesisht në Shtetet e Bashkuara dhe Marok, pasi autoritetet në Dubai refuzuan lejen për të filmuar atje për shkak të temave politike të skenarit.

Filmi u publikua në Shtetet e Bashkuara më 10 tetor 2008 nga Warner Bros. Pictures. Filmi mori vlerësime të përziera nga kritikët, të cilët vlerësuan regjinë dhe stilin vizual të Scott, si dhe performancat e dy protagonistëve, por kritikuan trajtimin e tij formulik të historisë dhe përdorimin e konvencioneve nga zhanri i spiunazhit, siç janë xhirimet e mbikëqyrjes nga aeroplanët spiunë në lartësi të madhe. Filmi fitoi 118 milionë dollarë në të gjithë botën me një buxhet prej 67.5–70 milionë dollarësh.

## Përmbajtja
Ekipet e policisë antiterroriste përgatiten të bastisin një shtëpi në Mançester të Anglisë. Ndërsa anëtarët e ekipit hyjnë, terroristët brenda shtëpisë i dëgjojnë. Njëri prej terroristëve shtyp një buton në telefonin e tij celular duke shkaktuar një shpërthim, duke shkatërruar shtëpinë.

Oficeri i çështjes së Agjencisë Qendrore të Inteligjencës, Roger Ferris, po gjurmon një udhëheqës të lartë terrorist të quajtur Al-Saleem në Irak. Ai takon Nizarin, një anëtar të organizatës terroriste i cili është i përgatitur të ofrojë informacion në këmbim të azilit në Amerikën e Veriut.

Pavarësisht kundërshtimeve të shefit të tij, Ed Hoffman, Ferris pranon ta strehojë Nizarin. Nizar përdoret si një gur shahu për të nxjerrë pjesën tjetër të qelisë së tij; kur Nizar kapet, Ferris detyrohet ta qëllojë dhe ta vrasë atë për ta parandaluar atë të zbulojë identitetin e Ferrisit dhe bashkëpunëtorit të tij, Bassam. Të tërbuar nga refuzimi i Hoffmanit për të vepruar mbi informacionin që Nizari dha në lidhje me një shtëpi të sigurt në Irak, Ferris dhe Bassam shkojnë ta kërkojnë atë. Ferris vëren burra që djegin dokumente dhe DVD. Ai përpiqet të mashtrojë veten, por zbulohet. Në shkëmbimin e zjarrit dhe ndjekjen që pasoi, automjeti i Ferris dhe Bassam goditet nga një RPG. Ferris, me disqe që shpëtoi nga zjarri në shtëpinë e sigurt, shpëtohet me helikopter dhe Bassam vritet në shpërthim.

Nga DVD-të e shpëtuara, Ferris mëson dhe i tregon Hoffmanit se terroristë të panjohur në Mbretërinë e Bashkuar planifikojnë të pasojnë shpërthimet me bomba në autobusë në Sheffield me sulme të tjera, por me sa duket e kanë hedhur veten në erë kur u zbuluan në Mançester. Nga informacione të tjera që Ferris mblodhi nga shtëpia e sigurt Balad, Hoffman lokalizon një shtëpi të sigurt Al-Saleem në Jordani dhe i urdhëron Ferris ta mbikëqyrë atë. Atje, Ferris organizon një takim dhe negocion një bashkëpunim me Hani Salaam, kreun e Drejtorisë së Përgjithshme të Inteligjencës Jordaneze.

Ferris fiton respektin e Hani Salaam bazuar në aftësinë e tij për të folur rrjedhshëm arabishten tradicionale. Salaam gjithashtu e percepton Ferrisin si më të menduar dhe inteligjent sesa operativët e zakonshëm në terren që përdorin amerikanët.

Ferris dhe vartësi i tij i CIA-s, Skip, ndërmarrin mbikëqyrjen e shtëpisë së sigurt së bashku me agjentë jordanezë. Skip identifikon një aset lokal në vendngjarje të cilin nuk pret ta shohë, Ziyad Abishi, i cili vendos kontakt të parakohshëm me një nga terroristët e shtëpisë së sigurt dhe e zbulon mbulimin e tij. Terroristi ikën për të informuar kolegët e tij dhe Ferris e ndjek dhe e vret atë në një vend dhe mënyrë që nënkupton se vdekja është një grabitje e rastësishme. Gjatë ndjekjes, Ferris kafshohet në këmbë nga qentë e lidhur në një rrugicë dhe, i shqetësuar se qentë mund të jenë të tërbuar, ai kërkon trajtim në një klinikë lokale. Ndërsa është në spital, Ferris takon një infermiere tërheqëse me emrin Aisha.

Ferris e kritikon ashpër Hoffmanin për drejtimin e një operacioni anësor që ai mendon se po ndërhyn dhe po dëmton integritetin operativ të operacionit parësor dhe i thotë Hoffmanit të ndalet. Ferris takohet me Salaamin, i cili tashmë i ka pasur agjentët e tij të konfirmojnë se ata që mbeten në shtëpinë e sigurt besojnë se terroristi që Ferris eliminoi u vra në një grabitje të rastësishme dhe i cili tashmë ka folur me Hoffmanin dhe i ka thënë të njëjtën gjë që bëri Ferris. Salaami e bën Ferrisin të vëzhgojë atë që Ferrisi mendon se është torturë, por të cilën Salaami e informon se është ndëshkim i urdhëruar nga "ligjet e spiunazhit të Mbretit", dhe i kërkon Ferrisit t'i tregojë Hoffmanit se çfarë ka parë.

Në Evropë, bombarduesit terroristë sulmojnë përsëri një treg lulesh në Amsterdam, duke vrarë 75 persona dhe duke plagosur qindra të tjerë.

Pasi njeh një nga burrat që jetojnë në shtëpinë e sigurt si ish-kriminelin e vogël Mustaffa Karami, Salaam e çon Karamin në shkretëtirë dhe e detyron të punojë për inteligjencën jordaneze, duke e kërcënuar se do ta paraqesë si bashkëpunëtor nëse nuk bashkëpunon. Hoffman i kërkon Salamit të përdorë Karamin, por ai refuzon, duke besuar se një kthim më i madh do të vijë më vonë. Pa dijeninë e Ferrisit dhe Salamit, Hoffman i thotë Skipit të ndjekë Karamin dhe ta rrëmbejë. Karami arratiset dhe njofton terroristët në shtëpinë e sigurt se po vëzhgohet, dhe ata e braktisin atë. Salaam kap bashkëpunëtorin e Ferrisit, Skipin, akuzon Ferrisin se kishte dijeni për lëvizjen e Karamit, fajëson dyfytyrësinë e Ferrisit me të për shkatërrimin e shtëpisë së sigurt dhe e dëbon Ferrisin nga Jordania.

Ferris kthehet te Hoffman në Uashington dhe ata hartojnë një plan të ri për të gjetur Al-Saleemin. Duke dyshuar se ai është i motivuar më shumë nga krenaria sesa nga ideologjia, ata organizojnë një sulm të rremë terrorist dhe vendosin Omar Sadiki-n, një arkitekt të pafajshëm jordanez, si nxitësin e tij, duke shpresuar që Al-Saleem do të dalë nga vendi i fshehjes dhe do të përpiqet ta kontaktojë. Al-Saleem sheh lajmet televizive për sulmin dhe bie pre e karremit. Salaam e fton Ferrisin të kthehet në Jordani dhe ndan dyshimet e tij se Omar Sadiki është terrorist, megjithëse Ferrisi pretendon se nuk e di. Më vonë, Ferrisi përpiqet ta shpëtojë Sadikin nga rrëmbimi nga ndihmësit e Al-Saleemit, por dështon dhe e sheh partnerin e tij pothuajse të vrarë në aksidentin me makinë. Gjatë marrjes në pyetje, Sadiki mohon çdo dijeni për sulmin. Më vonë ai gjendet i rrahur dhe i vrarë.

Ferrisi kthehet në apartamentin e tij dhe zbulon se Aisha është rrëmbyer. Ai i kërkon me dëshpërim ndihmë Salaamit, duke pranuar se ai e ka sajuar qelinë terroriste të Omar Sadiki-t dhe sulmin. Salaam refuzon të ndihmojë për shkak të gënjeshtrave të Ferrisit. Ferrisi i ofron veten në këmbim të rrëmbyesve të Aishës dhe çohet në mes të shkretëtirës, ​​me Hoffmanin që vëzhgon gjithçka nëpërmjet një droni mbikëqyrës. Në vendin e shkëmbimit, Ferris është i rrethuar nga një grup SUV-sh, të cilët e rrethojnë atë për të krijuar një re pluhuri të errët përpara se ta marrin. Reja e pluhurit i bllokon pamjen Hoffmanit, kështu që ai nuk mund të përcaktojë se cili nga SUV-të, që tani po shkojnë në drejtime të ndryshme, po mban Ferrisin.

Ferris çohet përtej kufirit në Siri, ku do të merret në pyetje nga Al-Saleem. Kur Ferris pyet Al-Saleem për Aishën, atij i thuhet se dikush e ka gënjyer dhe se është mashtruar. Ferris i thotë Al-Saleem se ka një infiltruar (Karami) në organizatën e tij që punon për Ferrisin, dhe se, për shkak të lidhjes, Al-Saleem punon për Ferrisin. Al-Saleem nuk e beson Ferrisin, i thyen dy gishta, ndez një kamerë video dhe urdhëron ekzekutimin e tij. Salaam dhe agjentët e tij mbërrijnë në momentin e fundit, duke i shpëtuar jetën Ferrisit. Al-Saleem tregohet i arrestuar në SUV-në e tij nga Marwan Se-Kia, oficeri i sigurisë së Salaamit.

Salaam viziton Ferrisin në spital dhe zbulon se ai kishte falsifikuar rrëmbimin e Aishës dhe kishte orkestruar kapjen e Ferrisit nga Al-Saleem duke përdorur Karamin si ndërmjetës. Duke humbur vullnetin për të luftuar në këtë luftë të veçantë, Ferris largohet nga CIA dhe shkon të takojë përsëri Aishën.

## Rolet
* Leonardo DiCaprio si Roger Ferris, një oficer terreni që punonte në Divizionin e Lindjes së Afërt të CIA-s dhe më vonë Shef i Stacionit të CIA-s në Aman, Jordani.
* Russell Crowe si Ed Hoffman, shefi i Divizionit të Lindjes së Afërt të CIA-s dhe shefi i Ferrisit.
* Mark Strong si Hani Salaam, shef i inteligjencës dhe drejtor i [Drejtorisë së Përgjithshme të Inteligjencës Jordaneze.
* [Golshifteh Farahani si Aisha, një infermiere në Aman dhe e dashura e Ferrisit.
* Oscar Isaac si Bassam, operativ i CIA-s në terren në Irak dhe bashkëpunëtor i Ferrisit.
* Ali Suliman si Omar Sadiki, Një arkitekt jordanez me kontakte shumë të pakta me Al-Kaedën dhe spiuni i CIA-s për të kapur Al-Saleemin.
* Alon Abutbul si Al-Saleem, kreu i një grupi terrorist të pavarur me bazë në Jordani, i lidhur me Al-Kaedën.
* Vince Colosimo si Skip, operativ i CIA-s në terren në Jordani.
* Simon McBurney si Garland, një ekspert kompjuterash i punësuar nga CIA për të instrumentuar operacione të zeza.
* Mehdi Nebbou si Nizar, ish-gjuhëtar, operativ i Al-Kaedës dhe tentativë dezertimi.
* Michael Gaston si Holiday, paraardhësi i Ferris si shef i stacionit të CIA-s në Jordani.
* Kais Nashef si Mustafa Karami, ish-kriminel i vogël i shndërruar në operativ të Al-Kaedës nën Al-Saleem, i cili më vonë u bë informator i Hani Salaam.
* Jameel Khoury si Marwan Se-Kia, operativ i GID dhe oficer sigurie i Hani Salaam.
* Lubna Azabal si Cala, motra e Aishës.
* Annabelle Wallis si e dashura e Hanit në Bar
* Michael Stuhlbarg si avokatja e Ferrisit
* Giannina Facio si gruaja e Hoffmanit

Carice van Houten u zgjodh për rolin e gruas së Rogerit, Gretchen Ferris, por të gjitha skenat e saj u fshinë dhe ajo nuk shfaqet në versionin përfundimtar.

## Temat
Ridley Scott ka bërë një film të mëparshëm rreth konfliktit midis qytetërimeve perëndimore dhe arabe,  *Kingdom of Heaven* (2005), i vendosur gjatë Kryqëzatave. *Body of Lies* e rifillon këtë temë në kontekstin e operacioneve moderne të inteligjencës dhe terrorizmit.

Filmi vendos dy personazhe të kundërta në të njëjtën anë. Ferris, njeriu i CIA-s në terren, është një arabist i përkushtuar që flet rrjedhshëm gjuhën; ai mbështetet në besim, njohuri lokale dhe HUMINT. Hoffman, eprori i tij, i cili është i shkëputur në shtëpi në Washington, D.C., dhe në CIA në Virxhinia, është më shumë makiavelist: ai autorizon mashtrimin dhe dhunën me telefon dhe pa skrupuj. *The New Yorker* e interpretoi atë si "një kafshë shtëpiake lakmitare amerikane - një i çuditshëm i mediave të përparuara, që gjithmonë ha".

Në fillim të filmit, Hoffman u shpjegon eprorëve të tij se tërheqja e terroristëve në metodat e komunikimit të epokës para teknologjisë i bën të padobishme mjetet me specifikime të larta që përdor CIA, gjë që rrit vlerën e metodave të inteligjencës njerëzore të Ferris. Terroristët shmangin telefonat celularë dhe kompjuterët, duke preferuar komunikimin ballë për ballë dhe mesazhet e shkruara të koduara. Në të kundërt, amerikanët përdorin komunikim të sofistikuar (Hoffman dhe Ferris flasin rregullisht në telefon) dhe teknologji mbikëqyrjeje (aeroplanët spiunë në lartësi të madhe ofrojnë një këndvështrim të ndryshëm gjatë gjithë kohës). David Denby i *The New Yorker* tha se ky ishte sugjerimi i Scott se CIA ka teknologjinë, por jo inteligjencën njerëzore për të luftuar siç duhet terrorizmin në Lindjen e Mesme.

Jashtë Amerikës së Veriut, filmi u hap mjaft mirë. Në Australi ishte filmi me fitimet më të larta në fundjavën e hapjes, 9-12 tetor 2008, me 2,104,319 dollarë, përpara filmit *WALL-E* të Pixar Animation, i cili ra në vendin e dytë, ndërsa *Beverly Hills Chihuahua* mbajti të tretin. Në Mbretërinë e Bashkuar, fitimet e filmit ishin të dytat më të larta pas *Quantum of Solace* gjatë 21-23 nëntorit, fundjavës së hapjes. Ai fitoi 991,939 £ nga 393 ekrane. Në përgjithësi, ndërsa filmi fitoi vetëm 40 milionë dollarë në arkë në Amerikën e Veriut, ai ka fituar 115,097,286 dollarë në të gjithë botën. Në Shtetet e Bashkuara, filmat bashkëkohorë të luftës kanë performuar relativisht dobët. Analistët ia atribuan këtë vendosjes së filmit në Lindjen e Mesme dhe eksplorimit të terrorizmit. Brandon Gray theksoi se njerëzit i lexojnë tashmë këto tema në mediat e lajmeve dhe ekziston një perceptim se filmat e Hollivudit janë të anshëm.

### Përgjigje kritike
*Body of Lies* mori vlerësime të përziera nga kritikët. Në Rotten Tomatoes filmi ka një vlerësim prej 55%, bazuar në 216 vlerësime, me një vlerësim mesatar prej 5.90/10. Konsensusi kritik thotë, "*Body of Lies* mbështetet shumë në performancat e DiCaprio dhe Crowe për ta ngritur atë mbi një thriller konvencional spiunazhi." Në Metacritic filmi ka një rezultat prej 57 nga 100, bazuar në 37 kritikë, duke treguar vlerësime "të përziera ose mesatare". Audienca e anketuar nga CinemaScore i dha filmit një notë mesatare prej "B-" në një shkallë A+ deri në F.

## Referime
## Lidhje të jashtme
*