open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lista e rrugëve në Kosovë

**Rrjeti rrugor në Kosovë** është ndër më të rinjtë në Evropë dhe aktualisht është në ndërtim e sipër. Për shkak të Luftës së Kosovës dhe administratës së mëvonshme të UNMIK-ut, pak fonde u investuan në mirëmbajtjen dhe zgjerimin e sistemit rrugor në Kosovë. Vetëm pas pavarësisë nga Serbia, qeveria e Kosovës zhvilloi plane konkrete për zgjerimin e sistemit rrugor. 

## Numërimi 
Deri më tani, numërimi i rrugëve nacionale ende korrespondon me numërimin serb ose atë të vjetër jugosllav . Për këtë arsye, numërimi brenda Kosovës është shumë i papajtueshëm me kërcimet e mëdha ndërmjet numrave. Nuk është ende e qartë nëse ky numërim do të reformohet.

### Rrugët nacionale 
parapamje| Sinjalistika M-25
Rrugët e shpejta të Kosovës ose rrugët e ngjashme me autostradat numërohen me shkronjën *M* (për *Magjistralja*, në gjermanisht Magistralstraße ) e ndjekur nga një vizë dhe një numër një ose dyshifror. Shembuj: M-9 ose M-25 .

### Autostrada 
parapamje| Shenja për R 7
Autostradat e reja në ndërtim ose në planifikim numërohen me shkronjën *R* (për *Rrugë*) e ndjekur nga një hapësirë dhe një numër njëshifror. Shembull: R7 . Forma e gjatë, p.sh.&nbsp;Rruga 7, është gjithashtu e zakonshme.

## Sinjalistika 
Rrugët kombëtare në Kosovë janë të sinjalizuara me tabela me ngjyrë të kaltër (blu), autostradat me sinjalistikë me ngjyrë të gjelbër (jeshile). Megjithatë, tabelat me ngjyrë të verdhë janë ende të pranishme në disa pjesë të vendit, veçanërisht në pjesët e rrugëve që ende nuk janë zhvilluar dhe veçanërisht në veri të vendit.

## Tarifa 
Fillimisht nuk do të paguhet tarifa deri në përfundimin e plotë të autostradës. Megjithatë, daljet tashmë janë ndërtuar në atë mënyrë që të mund të vendoset një sistem i mbyllur, i varur nga rruga.

## Lista e autostradave 
## Lista e rrugëve nacionale 
## Shih edhe 
* Rrugët në Kosovë
* Autoudhët në Kosovë

## Lidhje të jashtme 
* Ministria e Transportit e Kosovës

## Referime
Historia e shqiptarëve në Mejn

Në fillim të shekullit të 20-të, industria e mullinjve të Shteteve të Bashkuara filloi të rekrutonte endës nga vendet e Mesdheut Jugor të aftë në modele të reja për konsumatorët amerikanë. Shumë burra nga Shqipëria dhe Turqia lanë atdheun e tyre për të punuar në mullinjtë e Mejnit jugor.

Shtëpia e Numërimit Peperell ishte një fabrikë në Bideford, Mejn që mendohet se ka shërbyer si një xhami për emigrantët e hershëm shqiptarë në industrinë e mullinjve në Anglinë e Re rreth vitit 1900. Turqit erdhën gjithashtu në Mejnin jugor rreth kësaj periudhe kohore, shumë prej tyre u vendosën rreth Kompanisë së Prodhimit Jork në Sakon aty pranë, Mejn. Ata erdhën në Mejn, siç bënë shumica e emigrantëve, pa shumë para dhe me pak fuqi fitimi. Ata besohet se kanë jetuar në kampus në mullinj dhe rrallë kanë dalë. Deri në vitin 1915, besohet se një komunitet mjaft i madh burrash erdhën në Shtëpinë e Numërimit Peperell, saqë ndodhi formimi i një xhamie të hershme. Megjithatë, besohet se gripi spanjoll përfshiu zonën me ushtarët amerikanë që u kthyen në vitin 1918, duke vrarë shumë nga banorët e qyteteve, duke përfshirë shumë nga myslimanët.

Shtëpia e Numërimit Peperell, vendndodhja e xhamisë Bideford, qëndron ende sot dhe tani është në pronësi të UestPoint Stivens.

Sot, komuniteti shqiptar i Mejnit është vetëm 0.03% e popullsisë së Mejnit, shumë më e ulët se shtetet verilindore si Nju Jorku, Konektikati, Nju Xhersi dhe Masaçusetsi të cilët janë të gjithë 0.2-0.4% shqiptarë. 450 persona u numëruan si shqiptaro-amerikanë në Mejn sipas Zipatlas, i cili përmban të dhëna të regjistrimit të padatuara nga vitet 2010 dhe 2020. 90 shqiptarë jetojnë në Portland, Mejn (0.15%; më i lartë se pjesa tjetër e shtetit). Ka edhe komunitete të vogla me përqindje joproporcionale të shqiptarëve, si Kenebunk (65; 1% e popullsisë së tij) dhe Sanford (50; 0.2%).
Historia e shqiptaro-amerikanëve në Bostonin e Madh

Zona e Madhe e Bostonit është shtëpia e një komuniteti të konsiderueshëm emigrantësh shqiptaro-amerikanë dhe shqiptarë, veçanërisht brenda Bostonit të Jugut, Vorcesterit dhe Kuinsit. Masaçusetsi ka popullsinë e tretë më të madhe shqiptare në ShBA, me mbi 21,000 shqiptarë në vendbanim; vetëm Nju Jorku dhe Miçigani kanë popullsi më të mëdha.
Nacionalizmi arumun

**Nacionalizmi arumun** është ideologjia që pohon arumunët si një komb të veçantë. Një numër i madh arumunësh janë larguar nga temat nacionaliste si krijimi i një shteti kombëtar të tyre apo arritja e autonomisë etnike në vendet ku jetojnë. Pavarësisht kësaj, tek ata mbizotëron një identitet dhe krenari me bazë etnike. Në histori, nacionalistët arumunë shpesh e gjetën veten të ndarë në fraksione progreke dhe prorumune.

Përndjekjet, sulmet dhe vrasjet e përsëritura kundër arumunëve nga bandat greke dhe bullgare në Perandorinë Osmane nxitën nacionalizmin e arumunëve, i cili u nxit më tej nga veprat e disa arumunëve në Rumani. Në vitin 1917, gjatë pranisë së trupave italiane në Greqi në Luftën e Parë Botërore, një grup nacionalistësh arumunë tentuan krijimin e një shteti arumun, të mbështetur nga Rumania. Megjithatë, trupat italiane përfundimisht u tërhoqën dhe autoritetet greke më pas i ndoqën këto figura.

Një projekt i tillë u ringjall në Luftën e Dytë Botërore pas pushtimit të Greqisë nga Boshti dhe në vitin 1941 u krijua Principata e Pindit, e udhëhequr nga nacionalisti arumun Alqibiadh Diamandi. Pavarësisht se i mungonte ndonjë fuqi reale politike, kjo principatë kishte forcat e veta ushtarake, Legjionin Romak, i cili bashkëpunonte me forcat fashiste italiane dhe gjermane naziste. Gjuha arumune u bë gjuhë zyrtare, përdorimi i greqishtes u ndalua dhe u tentua të formohej një parlament arumun. Megjithatë, forcat e Boshtit u tërhoqën dhe rezistenca greke, me disa anëtarë arumunë, pushtoi rajonin në 1944.

Nacionalizmi arumun është fokusuar shumë në Voskopojë. Voskopoja ishte një qytet i begatë në Perandorinë Osmane me një popullsi të madhe arumune që u shkatërrua kryesisht në gjysmën e dytë të shekullit të 18-të. Me lindjen e letërsisë arumune, shumë shkrimtarë arumunë, kryesisht ata të rinj arumunë të shkolluar në shkollat rumune, filluan të shkruajnë për Voskopojën në një mënyrë utopike, me ndjenja dhe me elemente si dashuria, nostalgjia, bestytnitë, mentalitetet, emocionet dhe aspektet e përditshme të jetës duke qenë mbizotëruese. Depresioni dhe nostalgjia për qytetin u bënë ndjenjat kryesore në këtë dukuri letrare arumune. Historiani rumun Sorin Antohi i përshkroi elitat arumune që angazhohen në këtë ligjërim letrar utopik për Voskopojën si të paturit e një ndjenje të lartësuar të gjetjes së një "bukurie magnetike dhe pa asnjë papërsosmëri të një qyteti brilant" që "ngjall një imazh ëndërrimtar". Themeluesi i kësaj prirjeje letrare arumune ishte Leon Boga, por përfshin edhe vepra të Nicolla Konstantin Bacarias, Nicolla Karatanas, Ion Fotit, Kira Mancusë dhe Nicolla Velosë.

Sot, një frazë e zakonshme arumune që shpreh krenarinë etnike është  ("Rroftë arumanizmi"). Një tjetër frazë e famshme është  ("Arumuni nuk humbet").
NASCAR

**Shoqata Kombëtare për Garat e Automobilave në Stock** (anglisht : **National Association for Stock Car Auto Racing**, LLC), (ose shkurt **NASCAR**), është një kompani amerikane e sanksionimit dhe operimit të garave automobilistike që është më e njohur për garat me makina aksionare. 

Konsiderohet të jetë një nga organizatat më të renditura të motorsporteve në botë dhe është një nga sportet më të mëdha të spektatorëve në Amerikë. Kompania në pronësi private u themelua nga Bill France Sr. në vitin 1948,  dhe djali i tij, Jim France, ka qenë CEO që nga gushti 2018. Kompania ka selinë në Daytona Beach, Florida. Çdo vit, NASCAR sanksionon mbi 1500 gara në mbi 100 pista në 48 shtete të SHBA-së, si dhe në Kanada, Meksikë, Brazil dhe Evropë.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Irène Schweizer

**Irène Schweizer** (lindur në 2 qershor 1941, Schaffhausen - vdekje në 16 korrik 2024, Zurich) ishte një pianiste zvicerane e xhazit dhe improvizimit të lirë.
Ajo ka lindur në Schaffhausen të Zvicrës. 

Ajo ka interpretuar dhe regjistruar shfaqje të shumta solo në piano, si dhe ka performuar si pjesë e Grupit Feminist Improvising, [1] anëtarët e të cilit përfshijnë Lindsay Cooper, Maggie Nichols, Georgie Born dhe Sally Potter. Ajo ka realizuar gjithashtu një seri duetesh me bateristët Pierre Favre, Louis Moholo, Andrew Cyrille, Günter Sommer, Han Bennink, Hamid Drake, si dhe në sesione treshe dhe kuarteti me të tjerë, duke përfshirë John Tchicai, Evan Parker dhe Peter Kowald. 1] Me Yusef Lateef, Uli Trepte dhe Mani Neumeier, ajo performoi në Festivalin e Xhazit në Montreux në vitin 1967. Një nga bashkëpunimet e saj më të qëndrueshme ishte me muzikantin improvizues Rüdiger Carl.

Në vitin 2016, me rastin e ditëlindjes së 75-të të Schweizer-it, Broecking Verlag dhe departamenti i muzikës i Universitetit të Lucernit botuan (në gjermanisht) një biografi të autorizuar të titulluar "Kjo ndjenjë e papërmbajtshme e lirisë: Irène Schweizer - Xhazi Evropian dhe Politika e Improvizimit", shkruar nga Christian Broeking. Një përkthim në anglisht u botua në vitin 2021.
Sistemi ligjor i Arabisë Saudite

**Sistemi ligjor i Arabisë Saudite** bazohet në Sheriatin, ligjin islam që rrjedh nga Kurani dhe Suneti (traditat) e profetit islam Muhamed. Burimet e Sheriatit përfshijnë gjithashtu lejen dijetar islam e zhvilluar pas vdekjes së Muhamedit. Interpretimi i tij nga gjyqtarët në Arabinë Saudite është i ndikuar nga tekstet mesjetare të shkollës literaliste Hanbelite të Fëkëh-it. Në mënyrë unike në botën myslimane, Sheriati është adoptuar nga Arabia Saudite në një formë të pakodifikuar. Kjo, bashkë me mungesën e precedentit gjyqësor, ka rezultuar në pasiguri të konsiderueshme në shtrirjen dhe përmbajtjen e ligjeve të vendit. Prandaj, qeveria njoftoi synimin e saj për të kodifikuar Sheriatin në vitin 2010 dhe në vitin 2018, një libër burimi i parimeve ligjore dhe precedentëve u botua nga qeveria saudite. Sheriati është plotësuar gjithashtu me rregullore të nxjerra me dekret mbretëror që mbulojnë çështje moderne si pronësia intelektuale dhe ligji i korporatave. Megjithatë, Sheriati mbetet burimi kryesor i ligjit, veçanërisht në fusha siligji penal, familjar, tregtar dhe ai kontraktor dhe Kur'ani e Suneti shpallen si kushtetuta e vendit. Në fushën e ligjit të tokës dhe të energjisë, të drejtat e gjera pronësore të Arabisë Saudite (në fakt, familjes mbretërore saudite) kanë një veçori të rëndësishme.

Sistemi aktual i gjykatës saudite u krijua nga Mbreti Abdul Aziz, i cili themeloi Mbretërinë e Arabisë Saudite në vitin 1932, dhe u prezantua në vend në faza midis 1927-ës dhe 1960-ës. Ai përfshin gjykata të përgjithshme dhe të përmbledhura të Sheriatit, me disa gjykata administrative që merren me mosmarrëveshjet mbi rregulloret specifike moderne. Gjykatat në Arabinë Saudite respektojnë disa formalitete dhe kodi i parë i procedurës penale i vendit, i nxjerrë në vitin 2001, është injoruar kryesisht. Mbreti Abdullah, në vitin 2007, prezantoi një sërë reformash të rëndësishme gjyqësore, megjithëse ato ende nuk janë zbatuar plotësisht.
Forca Policore e Singaporit

**Forca Policore e Singaporit (FPS)** është agjencia kombëtare e zbatimit të ligjit me përgjegjësi për parandalimin e krimit në Republikën e Singaporit. Ajo është agjensia kryesore e Singaporit kundër krimit; trafikim njerëzish dhe armësh; krimit kibernetikë; dhe krimit ekonomikë që shkon përtej kufireve ndërkombëtare, por mund të jetë i ngarkuar të hetojë çdo krim nën fushëveprimin e Minitrisë së Punëve të Brendshme (MPB) dhe është e përgjegjshme tek Parlamenti i Singaporit.

Zona kryesore gjeografike e përgjegjësive të FPS-s mbulon të gjithë vendin, i përbërë nga pesë rajone të cilat ndahen më tej në 55 zona planifikuese. Organizata ka departamente të ndryshme të stafit me fokus të veçantë. Këto përfshijnë Divizionin e Policisë së Aeroportit (DPA), i cili mbulon policimin e aeroporteve kryesore civile të Singaporit, Changi dhe Seletar, ose Rojet Bregdetare të Policisë (RBP), e cila mbron dhe zbaton zonat nën ujërat territoriale të Singaporit dhe portet e saj.

E njohur më parë si **Policia e Republikës së Singaporit** (**PRS**), FPS-ja është një organizatë e uniformuar. SPF ka deklaruar misionin dhe vizionin e saj për të "parandaluar, penguar dhe zbuluar krimin për të garantuar sigurinë dhe sigurinë e Singaporit".  Është pika e kontaktit e Singaporit për agjencitë e huaja si Interpoli dhe agjencitë e tjera ndërkombëtare të zbatimit të ligjit. Struktura organizative e SPF-së është e ndarë ndërmjet stafit dhe funksioneve të linjës, e cila është modeluar afërsisht sipas Forcave të Armatosura të Singaporit (FAS).
Policia e Sri Lankës

**Policia e Sri Lankës** është forca policore kombëtare civile e Republikës Socialiste Demokratike të Sri Lankës. Forca e policisë është përgjegjëse për: zbatimin e ligjit penal dhe ligjit të trafikut, rritjen e sigurisë publike, ruajtjen e rendit dhe ruajtjen e paqes në të gjithë Sri Lankën. Forca e policisë përbëhet nga 43 Divizione Territoriale, 67 Divizione Funksionale, 432 Komisariate me më shumë se 84,000 policë. Drejtuesi profesional i policisë është Inspektori i Përgjithshëm i Policisë, i cili i raporton Ministrit të Ligjit dhe Rendit si dhe Komisionit Kombëtar të Policisë. Inspektori aktual i Përgjithshëm i Policisë është Deshabandu Tenakon.

Gjatë luftës civile në Sri Lanka, shërbimi policor u bë një pjesë integrale e ruajtjes së sigurisë së kombit, duke u fokusuar kryesisht në sigurinë e brendshme. Shumë policë janë vrarë në krye të detyrës kryesisht për shkak të sulmeve terroriste.

Njësitë komando/kundër-terroriste të trajnuara veçantërisht të quajtura Task Forca speciale dislokohen në operacione të përbashkëta me forcat e armatosura për operacionet kundër terrorizmit dhe mbrojtjen e VVIP-ave. Struktura komanduese e policisë në provincat veriore dhe lindore është e integruar ngushtë me organizatat e tjera të sigurisë nën autoritetin e Komandës së Përbashkët të Operacioneve.

Shërbimi i policisë mund të arrihet me **numrin e urgjencës** 119.
Ngulimi hollandez në Raxhshahi

Një vend-tregtimi i Kompanisë Hollandeze të Indisë Lindore (VOC) ekzistone në Raxhshahi të Bengalit, gjatë shekullit të XVIII. Hollandezët ishin të parët evropianë që arritën në këtë zonë. Stacioni tregtar ishte i vendosur në brigjet e lumit Padma. Ai përfshinte fabrikat e mëndafshit dhe indigos. Fabrika hollandeze e mëndafshit e vendosur në Boro Kuthi, qëndron akoma në bregun e lumit si një simbol i rëndësishëm. Ngulimi u ndërtua në 1781. Ishte pjesë e departamentit të Bengalit Hollandez. Më vonë ai kaloi në kontrollin e Kompanisë Britanike të Indisë.

Kampusi i Universitetit të Raxhshahit është i vendosur në sitin e Ngulimit të vjetër hollandez.

## Shiko edhe 
* Bengali Hollandez
* Ngulimi portugez në Çitagong
* India Hollandeze

## Referime
Nacionalizmi boshnjak

**Nacionalizmi boshnjakj** ose **boshnjakizmi** është nacionalizmi që pohon kombësinë e boshnjakëve dhe nxit bashkimin kulturor të boshnjakëve. Nuk duhet ngatërruar me nacionalizmin boshnjan, i referuar shpesh si boshnjanizmi, pasi boshnjakët trajtohen si popull përbërës nga preambula e Kushtetutës së Bosnjes dhe Hercegovinës, ndërsa njerëzit që identifikohen si boshnjakë për kombësi nuk janë. Boshnjakët më parë quheshin myslimanë në të dhënat e regjistrimit, por ky model u përdor për herë të fundit në regjistrimin e vitit 1991.

Si në të kaluarën ashtu edhe në të tashmen, nacionalizmi boshnjak është bazuar kryesisht në ruajtjen e integritetit territorial të Bosnjes dhe Hercegovinës dhe për të siguruar bashkimin kombëtar dhe kulturor dhe të drejtat e boshnjakëve.
Nacionalizmi moldav

**Nacionalizmi moldav** ose **moldavinizmi** është një term i përdorur për të përshkruar mbështetjen politike dhe nxitjen e një identiteti dhe kulture moldave, duke përfshirë një gjuhë moldave, të pavarur nga ato të çdo grupi tjetër etnik, në veçanti rumunët. Kryesisht përdoret si përçmues nga kundërshtarët e ideve të tilla si pjesë e polemikës më të gjerë mbi identitetin etnik dhe gjuhësor në Moldavi.

Disa nga mbështetësit e saj ia atribuojnë këtë identitet Principatës mesjetare të Moldavisë. Të tjerë, për të shpjeguar dallimet e tanishme midis banorëve rumanishtfolës të dy brigjeve të lumit Prut, ia atribuojnë atë përfshirjes së gjatë të Besarabisë në Perandorinë Ruse dhe Bashkimin Sovjetik. Kundërshtarët, përkundrazi, pretendojnë se moldavët dhe rumunët janë një grup i vetëm etnik dhe se identiteti moldav është krijuar artificialisht nga autoritetet sovjetike në SSR-në e Moldavisë.

Mbështetësit e një identiteti të veçantë moldav pretendojnë se populli i Moldavisë historikisht u vetëidentifikua si "moldav" përpara se nocioni "rumun" të bëhej i përhapur. Besimi se rumunët dhe moldavët në Besarabia dhe ASSR-në moldave (MASSR) formuan dy grupe të veçanta etnike, që flisnin gjuhë të ndryshme dhe zotëronin tipare të veçanta historike dhe kulturore, u miratua gjithashtu nga Bashkimi Sovjetik.
Nacionalizmi bavarez

**Nacionalizmi bavarez** është një ideologji politike nacionaliste që pohon se bavarezët janë komb dhe nxit bashkimin kulturor të bavarezëve. Ka qenë një dukuri e fortë që nga përfshirja e Mbretërisë së Bavarisë në Perandorinë Gjermane në 1871. Pas rënies së Austro-Hungarisë pas Luftës së Parë Botërore, u bënë propozime që Austria t'i bashkohej Bavarisë. Në këtë kohë, qeveria bavareze kishte interes të veçantë për përfshirjen e rajoneve të Tirolit të Veriut dhe Austrisë së Epërme në Bavari. Kjo ishte një çështje serioze pas Luftës së Parë Botërore, me një numër të konsiderueshëm të tirolezëve të veriut të Austrisë që deklaruan synimin e tyre për të bashkuar Tirolin e Veriut me Bavarinë.
Nacionalizmi austriak

**Nacionalizmi austriak** është nacionalizmi që pohon se austriakët janë një komb dhe nxit unitetin kulturor të austriakëve. Nacionalizmi austriak fillimisht u zhvillua si një nacionalizëm kulturor që theksonte një identitet fetar katolik. Kjo nga ana tjetër çoi në kundërshtimin e saj ndaj bashkimit me Prusinë me shumicë protestante, diçka që u perceptua si një kërcënim potencial për thelbin katolik të identitetit kombëtar austriak. Ai u përdor gjithashtu për të mbrojtur sundimin e Habsburgëve.

Nacionalizmi austriak u ngrit për herë të parë gjatë Luftërave Napoleonike, me Xhozef fon Hormajërin si një udhëheqës politik i shquar nacionalist austriak në atë kohë. Në vitet 1930, qeveria e Frontit Atdhetar e Engelbert Dolfusit dhe Kurt Shushnigut hodhi poshtë aspiratat e tanishme pangjermane për t'u bashkuar me Austrinë me një Gjermani të dominuar nga protestantët, ndërkohë që nuk hodhi poshtë plotësisht një bashkim të mundshëm dhe duke pretenduar se çdo bashkim i Austrisë me Gjermaninë do të kërkonte një shteti gjerman federal ku Austrisë dhe austriakëve iu garantohej statusi i privilegjuar duke njohur një komb austriak brenda një *Kulturnation*-i gjerman. Pas ngjarjeve të Luftës së Dytë Botërore dhe nazizmit, austriakët filluan të refuzonin identitetin gjerman dhe një identitet më i gjerë austriak e zëvendësoi atë.

Në periudhën e pas Luftës së Dytë Botërore, përkrahësit që njohin një komb austriak kanë refuzuar identitetin gjerman të austriakëve dhe kanë theksuar trashëgiminë jogjermane në mesin e popullsisë austriake duke përfshirë origjinën kelte, ilire, romake, sllave dhe magjare (hungareze). Përkrahësit që njohin austriakët si komb pohojnë se austriakët kanë trashëgimi kelte, pasi Austria është vendi i kulturës së parë karakteristike kelte (kultura Halshtat) që ekziston. Austriakët bashkëkohorë shprehin krenarinë që kanë trashëgiminë kelte dhe Austria zotëron një nga koleksionet më të mëdha të artefakteve kelte në Evropë. Përveç gjermanishtes, shteti i Austrisë njeh edhe tre gjuhë të pakicave në vend.

Nacionalizmi austriak është sfiduar nga brenda. Nacionalizmi rival kryesor ka qenë nacionalizmi gjerman. Një tjetër nacionalizëm rival u shfaq pas humbjes së Austro-Hungarisë në Luftën e Parë Botërore, nacionalizmi bavarez i cili sfidoi Republikën e re Austriake me propozime që Austria të bashkohej me Bavarinë. Në këtë kohë, qeveria bavareze kishte interes të veçantë për përfshirjen e rajoneve të Tirolit të Veriut dhe Austrisë së Epërme në Bavari. Kjo ishte një çështje serioze pas Luftës së Parë Botërore me një numër të konsiderueshëm të tirolezëve të veriut të Austrisë që deklaruan synimin e tyre për të bashkuar Tirolin e Veriut me Bavarinë.
Nacionalizmi frizian

**Nacionalizmi frizian** i referohet nacionalizmit që i sheh frizianët si komb me një kulturë të përbashkët. Nacionalizmi frizian kërkon të arrijë nivele më të mëdha autonomie për popullin frizian, dhe gjithashtu mbështet unitetin kulturor të të gjithë frizianëve, pavarësisht nga kufijtë territorialë të ditëve të sotme. Frizianët e kanë marrë emrin e tyre nga *frizët*, një fis i lashtë gjermanik i cili banonte në zonat bregdetare veriore në atë që sot është Holanda veriore, megjithëse kërkimet historike kanë treguar mungesën e vazhdimësisë së drejtpërdrejtë etnike midis *frizëve* të lashtë dhe 'frizianëve' të mëvonshëm mesjetarë, nga të cilët vijnë frizianët modernë. Në mesjetë, këta frizianë formuan Mbretërinë e Frizisë dhe më vonë konfederatën e lirisë së frizianëve, përpara se të përfshiheshin nga fuqitë e huaja më të forta deri më sot.

Tokat e banuara nga frizianët njihen sot si Frizia dhe shtrihen në të gjithë rajonin e Detit Vaden nga Holanda veriore deri në Gjermaninë veriperëndimore. Këto zona ndonjëherë janë referuar kolektivisht me emrat latinë *Magna Frisia* (Frizia e Madhe) dhe *Tota Frisia* (E gjithë Frizia). Frizia zakonisht ndahet në tre pjesë: Frizia Perëndimore në Holandën veriore, Frizia Lindore në shtetin gjerman të Saksonisë së Poshtme dhe Frizia e Veriut në shtetin gjerman të Shlesvig-Holshtajnit. Frizia ndahet gjithashtu midis gjuhëve të ndryshme, me të vetmet që kanë mbetur sot gjuha friziane perëndimore në Holandë, deri tani më e përhapura, dhe frizishtja saterlande më pak e folur në Saksoninë e Poshtme dhe frizishtja veriore në Shlesvig-Holshtajnin veriperëndimor.
parapamje|150x150px| Disa koncepte të ndryshme të kufijve kombëtarë të frizianëve.
Që nga fundi i Rilindjes, këto toka janë sunduar nga fuqi të huaja dhe kultura friziane gradualisht është zëvendësuar në shumë zona nga ato të administratorëve të tyre, me nacionalizmin frizian që u ngrit si një lëvizje e ndërgjegjshme kryesisht në shekullin e 19-të. Në shekujt 19 dhe 20, kontaktet në rritje midis frizianëve holandezë dhe gjermanë nxitën formimin e një ndërgjegjeje transnacionale, e cila u tipizua nga konceptet e një historie të përbashkët, një marrëdhënie herë pas here ambivalente apo edhe në mungesë me gjuhën friziane (e cila ishte zëvendësuar nga holandishtja dhe gjermanishtja në shumë fusha), një theks mbi fshataritetin periferik dhe një pikëpamje e frizianëve si me një karakter "të dashur, të pavarur dhe të niveluar". Megjithatë, pavarësisht nga nocionet romantiko-mitike të nacionalistëve të hershëm frizianë, të cilët shpesh shkruanin për një Perandori të Madhe Friziane të së kaluarës dhe për vazhdimësinë historike të Frizisë moderne me të, kërkimet historike moderne kanë treguar se Frizia ka pasur prej kohësh një peizazh kompleks sociopolitik dhe se marrëdhënia e Frizias moderne  me të kaluarën e saj përmban disa elementë të cilët janë "të ndërprerë, ambivalentë dhe madje të kundërt".
Nacionalizmi gjerman

**Nacionalizmi gjerman** () është një nocion ideologjik që nxit unitetin e gjermanëve dhe të gjermanosferës në një shtet-komb të bashkuar. Nacionalizmi gjerman gjithashtu thekson dhe krenohet me patriotizmin dhe identitetin kombëtar të gjermanëve si një komb dhe një popull. Origjina më e hershme e nacionalizmit gjerman filloi me lindjen e nacionalizmit romantik gjatë Luftërave Napoleonike kur filloi të ngrihej pangjermanizmi. Avokimi i një shteti kombëtar gjerman filloi të bëhej një forcë e rëndësishme politike në përgjigje të pushtimit të territoreve gjermane nga Franca nën Napoleon Bonapartin.

Në shekullin e 19-të, gjermanët debatuan mbi çështjen gjermane nëse shteti kombëtar gjerman duhet të përbëhej nga një "Gjermani e Vogël" që përjashtonte Perandorinë Austriake ose një "Gjermani të Madhe" që përfshinte Perandorinë Austriake ose pjesën e saj gjermanishtfolëse. Fraksioni i udhëhequr nga kancelari prusian Oto fon Bismark arriti të krijojë një Gjermani të Vogël.

Para Luftës së Parë Botërore, Gjermania kishte krijuar një perandori koloniale me shpresën për të rivalizuar Britaninë dhe Francën. Në vitet 1930, nazistët erdhën në pushtet dhe u përpoqën të bashkonin të gjithë gjermanët etnikë nën udhëheqjen e Adolf Hitlerit.

Pas humbjes së Gjermanisë naziste, vendi u nda në Gjermaninë Lindore dhe Perëndimore në aktet e fillimit të Luftës së Ftohtë, dhe secili shtet ruajti një ndjenjë të identitetit gjerman dhe mbajti ribashkimin si një qëllim, megjithëse në kontekste të ndryshme. Krijimi i Bashkimit Evropian ishte pjesërisht një përpjekje për të shfrytëzuar identitetin gjerman në një identitet evropian. Gjermania Perëndimore iu nënshtrua mrekullisë së saj ekonomike pas luftës, e cila çoi në krijimin e një programi të punëtorëve mysafirë; shumë prej këtyre punëtorëve përfunduan duke u vendosur në Gjermani, gjë që ka çuar në tensione rreth çështjeve të identitetit kombëtar dhe kulturor, veçanërisht në lidhje me turqit që u vendosën në Gjermani.

Ribashkimi gjerman u arrit në vitin 1990 pas *Die Wende* (shembjes së Murit të Berlinit); një ngjarje që shkaktoi një alarm brenda dhe jashtë Gjermanisë. Gjermania është shfaqur si një fuqi e madhe brenda Evropës dhe në botë; roli i saj në krizën evropiane të borxhit dhe në krizën evropiane të emigrantëve kanë çuar në kritika ndaj abuzimit autoritar gjerman të pushtetit të saj, veçanërisht në lidhje me krizën e borxhit grek, dhe ka ngritur pikëpyetje brenda dhe jashtë Gjermanisë për rolin e Gjermanisë në botë.

Një valë krenarie kombëtare përfshiu vendin kur priti Kupën e Botës FIFA 2006. Partitë e ekstremit të djathtë që theksojnë identitetin dhe krenarinë kombëtare gjermane kanë ekzistuar që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore, por nuk kanë qeverisur kurrë.

Sipas projektit "Correlates of War", patriotizmi në Gjermani para Luftës së Parë Botërore renditej në krye ose afër, ndërsa sot renditet në ose afër fundit të sondazheve të patriotizmit. Megjithatë, ka edhe sondazhe të tjera sipas të cilave Gjermania moderne është me të vërtetë shumë patriotike.
Nacionalizmi gjerman në Austri

**Nacionalizmi gjerman** () është një ideologji politike dhe rrymë historike në politikën austriake. Ai u ngrit në shekullin e 19-të si një lëvizje nacionaliste në mesin e popullsisë gjermanishtfolëse të Perandorisë Austro-Hungareze. Ai favorizon lidhjet e ngushta me Gjermaninë, të cilën e sheh si shtet-komb për të gjithë gjermanët etnikë, dhe mundësinë e përfshirjes së Austrisë në një Gjermani të Madhe.

Gjatë rrjedhës së historisë austriake, nga Perandoria Austriake, tek Austro-Hungaria, dhe Republika e Parë dhe e Dytë Austriake, disa parti dhe grupe politike kanë shprehur ndjenja nacionaliste pangjermane. Partitë kombëtare liberale dhe pangjermaniste janë quajtur "Kampi i Tretë" () i politikës austriake, pasi ata tradicionalisht janë renditur pas konservatorëve dhe socialistëve katolikë të rrymës kryesore. Partia e Lirisë së Austrisë, një parti politike e ekstremit të djathtë me përfaqësim në parlamentin austriak, ka rrënjë pangjermaniste. Pas Luftës së Dytë Botërore, si pangjermanizmi ashtu edhe ideja e bashkimit politik me Gjermaninë u bënë të papëlqyeshme për shkak të lidhjes së tyre me nazizmin, dhe nga rritja e valës së një identiteti kombëtar austriak qytetar.
Austriakët

**Austriakët** ( ) janë shtetas të Austrisë. Termi *austriak* u përdor për popullsinë e Austrisë Habsburge që nga shekulli i 17-të ose i 18-të. Më pas, gjatë shekullit të 19-të, ai u referohej qytetarëve të Perandorisë së Austrisë (1804 &#x2013; 1867), dhe nga 1867 deri në 1918 qytetarëve të Kisleitanisë. Në kuptimin më të afërt, termi  fillimisht i referohej Marshit historik të Austrisë, që korrespondon afërsisht me pellgun e Vjenës në atë që sot është Austria e Poshtme.

Historikisht, austriakët konsideroheshin si gjermanë dhe e shihnin veten si të tillë. Tokat austriake (përfshirë Boheminë) ishin pjesë e Perandorisë së Shenjtë Romake dhe Konfederatës Gjermane deri në Luftën Austro-Prusiane në 1866, e cila rezultoi në dëbimin e Perandorisë Austriake nga Prusia nga Konfederata. Kështu, kur Gjermania u themelua si një shtet-komb në 1871, Austria nuk ishte pjesë e saj. Në 1867, Austria u reformua në Perandorinë Austro-Hungareze. Pas rënies së Perandorisë Austro-Hungareze në 1918 në fund të Luftës së Parë Botërore, Austria u reduktua në një gjendje të rëndë dhe miratoi dhe përdori shkurtimisht emrin Republika Gjermano-Austri () në një përpjekje për bashkim me Gjermaninë, por u ndalua për shkak të Traktatit të Saint-Germain-en-Laye (1919). Republika e Parë Austriake u themelua në vitin 1919. Gjermania naziste u bashkua me Austrinë me *Anschluss* në 1938.

Pas humbjes së Gjermanisë naziste dhe përfundimit të Luftës së Dytë Botërore në Evropë, si ideologjia politike e pangjermanizmit, ashtu edhe bashkimi me Gjermaninë janë lidhur me nazizmin, duke rezultuar që austriakët të zhvillojnë identitetin e tyre kombëtar të veçantë dhe të veçantë. Sot, shumica dërrmuese e austriakëve nuk identifikohen si gjermanë.
Klan Sport

**Klan Sport** është një grup kanalesh sportive, në pronësi të televizionit Klan që transmetonin ekskluzivisht ndeshjet e kampionatit UEFA Euro 2024.

Grupi i kanaleve përbëhet nga 2 kanale: **Klan Sport 1** dhe **Klan Sport 2**. Kanalet jepnin ndeshje LIVE dhe ritransmetim të ndeshjeve sportive të kaluara të europianit. Kanalet ishin të aksrsueshme në platformën Tring (satelitor dhe iPTV OTT) dhe në të gjitha platformat kabllore, satelitore dhe iPTV OTT të tjera, pasi kanalet Klan dhe Klan Plus kishin të drejtë të transmetonin ndeshjet vetëm në rrjetin tokësor.

Kanalet ishin në transmetim gjatë kohëzgjatjes së kampionatit (14 Qershor-14 Korrik).
24 Orë Le Mans

**24 Orë Le Mans** (frëngjisht: 24 Heures du Mans) është një garë e makinave sportive me fokus qëndrueshmërinë që mbahet çdo vit pranë qytetit Le Mans, Francë. Konsiderohet gjerësisht si një nga garat më prestigjioze në botë, dhe është një nga garat - së bashku me Çmimin e Madh të Monakos dhe Indianapolis 500 - që formojnë Kurorën Triple të Motorsportit, dhe është gjithashtu një nga garat krahas 24 orëve të Daytona dhe 12 orëve të Sebring që përbëjnë Triple Crown informale të garave të qëndrueshmërisë. E hapur që nga viti 1923, është ngjarja më e vjetër aktive e garave të durimit në botë.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Kampionati Botëror i Formula Një 2025

**Kampionati Botëror i Formula Një 2025** ishte një kampionat garash për makinat e Formula Një dhe edicioni i 76të i Kampionatit Botëror të Formula Një. Formula Një njihet nga organi qeverisës i garave automobilistike, Fédération Internationale de l'Automobile (FIA), si kompeticioni më i rëndësishëm dhe klasi i parë i garit me makina. Njëzetenjë plotë dhe dhketë ekipet garuan në njëzetenjë Çmime të mëdha për titujt kampion të pilotit dhe konstruktorit.

## Skuadrat dhe pilotët
## Shënime
## Referime
## Lidhje të jashtme
*Uebsajti zyrtar
*Fédération Internationale de l'Automobile
Nacionalizmi etnik

**Nacionalizmi etnik**, i njohur gjithashtu si **etnonacionalizëm**, është një formë e nacionalizmit ku kombi dhe kombësia përcaktohen në termat e përkatësisë etnike, me theks në një qasje etnocentrike (dhe në disa raste një etnokratike) ndaj çështjeve të ndryshme politike që lidhen me afirmimin kombëtar të një grupi të caktuar etnik.

Parimi qendror i nacionalistëve etnikë është se "kombet përcaktohen nga një trashëgimi e përbashkët, e cila zakonisht përfshin një gjuhë të përbashkët, një besim të përbashkët dhe një prejardhje të përbashkët etnike". Ata të etnive të tjera mund të klasifikohen si qytetarë të dorës së dytë.

Studiuesit e studimeve të diasporës zgjerojnë konceptin e "kombit" në komunitetet diasporike. Termat "etnokomb" dhe "etnonacionalizëm" përdoren ndonjëherë për të përshkruar një kolektiv konceptual të etnive të shpërndara. Përcaktimi i gjerë i një etnosi mund të çojë në shndërrimin e nacionalizmit etnik në një formë të pannacionalizmit ose makronacionalizmit, si në raste të tilla si pangjermanizmi ose pansllavizmi.

Në letërsinë shkencore, nacionalizmi etnik zakonisht kontrastohet me nacionalizmin qytetar, megjithëse ky dallim është kritikuar gjithashtu.
Nacionalizmi Völkisch

'*Nacionalizmi *Völkisch'''* (; shqipëruar: nacionalizmi popullor) është një ideologji gjermane ultranacionaliste, etnonacionaliste dhe racore nacionaliste.  Ai merr modelin esencialist si *Völker* (shqip. "popull") ose *Volksgruppen* (shqip. "grupe etnike"), të cilat përshkruhen si njësi të mbyllura etniko-biologjike dhe etniko-kulturore brenda një hierarkie të këtyre popullsive. Nacionalizmi *Völkisch* ndikoi në nacionalizmin  japonez.

Ndonjëherë, nacionalizmi *Völkisch* ishte një pikëpamje e gjerë dhe mbizotëruese ideologjike në Evropën Qendrore, e përfaqësuar në shoqata të shumta nacionaliste. Në disa vende sot, si Gjermania, nacionalizmi *Völkisch'' merr formën e etnopluralizmit.
Nacionalizmi hungarez

**Nacionalizmi hungarez** u zhvillua në fund të shekullit të 18-të dhe në fillim të shekullit të 19-të përgjatë linjave klasike të interesit studiues që çuan në nacionalizmin politik dhe pjesëmarrjen masive. Në vitet 1790, fisnikët hungarezë kërkuan miratimin e gjuhës hungareze si gjuhë zyrtare në vend të latinishtes.
* Jobbik (2003–2020)
* Lëvizja Atdheu Ynë (2018–tani)
Vojisllav Dançetoviq

**Vojislav Dančetović** (1905 – 1974) ishte albanolog dhe profesor universitar serb dhe jugosllav, pionier i albanologjisë në Serbi. Ai mblodhi këngë popullore shqiptare, fjalë të urta, thënie e shprehje tjera. Me kontributin e tij ai u bë një nga figurat më të rëndësishme në fushën e albanologjisë në Serbi dhe Jugosllavi. 

## Biografia 
Dančetović diplomoi në romanistikë dhe gjuhë e letërsi serbokroate në Zagreb dhe më vonë vazhdoi studimet për gjuhë frënge në Francë, duke u diplomuar më pas në Zvicër. Në vitet 1935-1937, ai punoi si lektor në Seminarin e Albanologjisë në Beograd.

Kontributet e tij përfshijnë mbledhjen e këngëve popullore shqiptare, fjalëve të urta, proverbave dhe shprehjeve të ndryshme, duke ruajtur dhe dokumentuar trashëgiminë kulturore shqiptare. Në vitin 1947, ai botoi Fjalorin Serbokroatisht-Shqip në Tiranë, një vepër e rëndësishme për kohën.

Dančetović ishte autor i shumë librave dhe artikujve mbi gjuhën dhe folklorin shqiptar. Në vitin 1953, ai shkroi librin për mësimin e gjuhës serbokroate për shkollat e mesme dhe fillore, ndërsa në vitin 1954 publikoi një udhëzues për mësimin e gjuhës shqipe për të huaj. Ai gjithashtu botoi një udhëzues për mësimin e gjuhës serbokroate në vitin 1960 dhe një gramatikë të gjuhës shqipe, duke përfshirë fonetikën, morfologjinë dhe sintaksën.

Një nga veprat e tij më të njohura është përmbledhja e këngëve popullore shqiptare të Kosovës dhe Metohisë, të cilën e botoi në vitin 1952. Në vitin 1971, ai publikoi një përmbledhje të proverbave shqiptare. Dančetović gjithashtu shkroi një histori të letërsisë shqiptare dhe studioi poezinë epike popullore të shqiptarëve.

Përveç kontributit të tij akademik, Dančetović ishte profesor i gjuhës dhe letërsisë shqipe dhe shërbeu si shef i katedrës së albanologjisë në Fakultetin Filologjik të Universitetit të Beogradit. Ai gjithashtu furnizoi fakultetin me libra dhe materiale të tjera në gjuhën shqipe.

Vojislav Dančetović mbetet një figurë e rëndësishme për studimet albanologjike, dhe ai është përshkruar shpesh si "Vuk Karadžić për shqiptarët në Kosovë" për shkak të rolit të tij në dokumentimin dhe mbledhjen e folklorit dhe literaturën e gjuhës shqipe. Ai vdiq në vitin 1974, duke lënë pas një trashëgimi të pasur të studimeve dhe botimeve në fushën e albanologjisë.

## Shih edhe 
* Albanologjia

## Referime
Nacionalizmi polak

**Nacionalizmi polak** () është një nacionalizëm që pohon se populli polak është një komb dhe që pohon bashkësinë kulturore të polakëve. Historiani britanik i Polonisë Norman Dejvis e përkufizon nacionalizmin si "një doktrinë ... për të krijuar një komb duke ngjallur ndërgjegjësimin e njerëzve për kombësinë e tyre dhe për të vënë në lëvizje ndjenjat e tyre në një mjet për veprim politik". 

Nacionalizmi i Komonuelthit Polako-Lituanez - një shtet që ekzistonte *de fakto* nga 1386, dhe zyrtarisht nga 1569, deri në Ndarjen e Tretë të Komonuelthit në 1795 - duke përfshirë polakët, lituanezët, sllavët lindorë dhe pakicat më të vogla, ishte multietnik dhe multikonfesional, megjithëse klasat shoqërore sunduese të Komonuelthit u polonizuan gjerësisht dhe katolicizmi romak u konsiderua si feja sunduese.

Ideologjia nacionaliste, e cila u ngrit menjëherë pas ndarjeve, fillimisht ishte e lirë nga çdo lloj "nacionalizmi etnik".  Ishte një lëvizje romantike që kërkonte rivendosjen e një shteti sovran polak.  Nacionalizmi romantik polak u përshkrua nga Maurycy Mochnacki si "thelbi i kombit", jo më i përcaktuar nga kufijtë, por nga idetë, ndjenjat dhe mendimet që burojnë nga e kaluara. 

Ardhja e nacionalizmit modern polak nën sundimin e huaj përkoi me Kryengritjen e Nëntorit 1830 dhe Revolucionet Evropiane të 1848 ("Pranvera e Kombeve"). Humbjet e tyre që pasuan thyen frymën revolucionare polake. Shumë intelektualë iu drejtuan Darvinizmit social të Herbert Spenserit dhe fajësuan filozofinë e dikurshme romantike ("mesianiste") të Polonisë për fatkeqësitë kryengritëse. 

Pas dështimit të Kryengritjes së mëvonshme polake të janarit 1863, shkollat e mendimit romantike u zhvendosën në mënyrë të vendosur nga një version posaçërisht polak i filozofisë pozitiviste të Ogyst Kontit, i cili dominoi mendimin polak deri në fund të shekullit të 19-të.

Pasi tre perandoritë ndarëse u shembën në Luftën e Parë Botërore, Polonia u kthye si një shtet territorialisht i reduktuar dhe etnikisht më homogjen – edhe pse ende me pakica të konsiderueshme, veçanërisht ukrainasit e Polonisë juglindore, të cilët vetë filluan të ushqejnë aspiratat e tyre kombëtare.
Pavarësia e Silesisë

[parapamje| Silesia e Epërme është në [Polonia|Poloni, në veri-lindje të Republikës Çeke (sot).]]
**Pavarësia e Silesisë** (silesianisht: *Samostanowjyńo Ślůnska*; polonisht: *Niepodległość Śląska*) është lëvizja politike që Silesia e Epërme dhe Silesia Cieszyn të bëhen një shtet i pavarur.

Që nga shekulli i 9-të, Silesia e Epërme ka qenë pjesë e Moravisë së Madhe, Dukatit të Bohemisë, Mbretërisë Piast të Polonisë, përsëri e Tokave të Kurorës Bohemiane dhe Perandorisë së Shenjtë Romake, si dhe e monarkisë Habsburge nga viti 1526. Në 1742 pjesa më e madhe e Silesisë së Epërme u aneksua nga Mbretëria e Prusisë dhe në 1871 u bë pjesë e Perandorisë Gjermane. Pas Luftës së Parë Botërore, rajoni u nda midis Polonisë (Silesia e Epërme Lindore) dhe Gjermanisë (Silesia e Epërme Perëndimore).

Pas Luftës së Dytë Botërore, Silesia e Epërme Perëndimore gjithashtu u bë polake si rezultat i Konferencës së Potsdamit.

Nga viti 1920 deri në 1939 Vojvodeshipi Silesian (Polonisht: *Województwo Śląskie*) ishte një provincë autonome (vojvodeship) e Republikës së Dytë Polake me parlamentin e vet. Fuqitë autonome u shfuqizuan zyrtarisht me një ligj të 6 majit 1945.

Organizatat që mbështesin pavarësinë Silesiane në shekullin e 20-të ishin Partia Popullore Silesiane, Shoqata e Mbrojtjes së Silesianëve të Epërm, Unioni i Silesianëve të Epërm. Sipas disave, partia që mbështet pavarësinë e Silesisë së Epërme është Lëvizja për Autonomi Silesiane (RAŚ), e themeluar në vitin 1990. Frika nga separatizmi, në vend të autonomisë së shpallur zyrtarisht, u ndez nga disa botime në revistën zyrtare të RAŚ-it. U botuan artikuj që bënin thirrje hapur për një *shtet sovran, të pavarur silesian*. Gjithashtu politikanët e Silesianëve Bashkë nuk përjashtojnë mbështetjen e projektit të shtetit të pavarur silesian në rast se ky projekt mbështetet nga shumica e silesianëve.
Nacionalizmi sllovak

**Nacionalizmi sllovak** është një ideologji nacionaliste etnike që pohon se sllovakët janë komb dhe promovon unitetin kulturor të sllovakëve.

## Historia 
Nacionalizmi modern sllovak u ngrit për herë të parë në shekullin e 19-të si përgjigje ndaj magjarizimit (hungarizimit) të territoreve të banuara nga sllovakët në Mbretërinë e Hungarisë. Ai bazohej në dy ide kryesore: një e drejtë historike shtetërore e bazuar në një vazhdimësi me Perandorinë e Madhe Moraviane të hershme mesjetare dhe një identitet i lidhur me sllavët.
Nacionalizmi slloven

**Nacionalizmi slloven** është nacionalizmi që pohon se sllovenët janë një komb dhe promovon unitetin kulturor të sllovenëve. Nacionalizmi slloven u ngrit fillimisht si përgjigje ndaj fluksit të ideve të nacionalizmit nga Revolucioni Francez që mbërriti në Slloveni kur forcat franceze të Napoleon Bonapartit e bënë Slloveninë pjesë të Krahinave Ilire nga viti 1809 deri në 1813. Një referendum për pavarësinë nga Jugosllavia u mbajt më 26 dhjetor 1990 me shumicën e sllovenëve që mbështesin pavarësinë.
Ushtria Republikane Irlandeze

**Ushtria Republikane Irlandeze** (**IRA**) është një emër i përdorur nga organizata të ndryshme të rezistencës në Irlandë gjatë shekujve të 20-të dhe të 21-të. Organizatat me këtë emër i janë kushtuar antiimperializmit përmes republikanizmit irlandez, besimi se e gjithë Irlanda duhet të jetë një republikë e pavarur e lirë nga sundimi kolonial britanik.

Ushtria origjinale Republikane Irlandeze (1919–1922), shpesh e referuar tani si "IRA e vjetër", u ngrit në 1917 nga anëtarët e Vullnetarëve Irlandezë dhe Ushtrisë Qytetare Irlandeze e përforcuar më vonë nga irlandezë, më parë në Ushtrinë Britanike në Luftën e Parë Botërore, të cilët u kthyen në Irlandë për të luftuar kundër Britanisë në Luftën Irlandeze për Pavarësi. Në ligjin irlandez, kjo IRA ishte ushtria e Republikës revolucionare irlandeze, siç u deklarua nga parlamenti i saj, Dáil Éireann, në 1919.

Në shekullin që pasoi, IRA origjinale u riorganizua, u ndryshua dhe u nda në disa raste, në një shkallë të tillë që shumë organizata të mëvonshme paraushtarake janë njohur me atë titull - veçanërisht Ushtria Republikane Irlandeze e Përkohshme, e cila ishte një pjesëmarrëse kryesore gjatë Problemeve në Irlandën e Veriut. Organizatat bashkëkohore të IRA-s pretendojnë secila të drejtën e vetme për emrin, secila duke këmbëngulur se ata janë pasardhësi i vetëm legjitim i IRA-s origjinale.
Athina e zezë

***Athina e Zezë: Rrënjët Afroaziatike të Qytetërimit Klasik***, me tre vëllime, botuar në vitin 1987 (vëll. 1), 1991 (vëll. 2) dhe 2006 (vëll. 3) respektivisht, është një libër nga Martin Bernal që sugjeron një hipotezë alternative mbi origjinën e Greqisë së lashtë dhe qytetërimit klasik. Teza e Bernalit diskuton perceptimin e Greqisë së lashtë në lidhje me fqinjët afrikano-veriorë dhe aziatikë perëndimorë të Greqisë, veçanërisht egjiptianët dhe fenikasit e lashtë, të cilët, beson ai, kolonizuan Greqinë e lashtë. Bernal sugjeron se një ndryshim në perceptimin perëndimor të Greqisë ndodhi nga shekulli i 18-të e tutje dhe se ky ndryshim nxiti një mohim të mëvonshëm nga akademia perëndimore të çdo ndikimi të rëndësishëm egjiptian dhe fenikas në qytetërimin e lashtë grek.

*Athina e Zezë* është kritikuar dhe refuzuar shumë nga akademikët. Ata shpesh theksojnë faktin se nuk ka asnjë provë arkeologjike ose historike për kolonitë e lashta egjiptiane në Greqinë kontinentale ose në ishujt e Egjeut, dhe kështu konsiderohet pseudoarkeologji. Shqyrtimet akademike të veprës së Bernalit në përgjithësi hedhin poshtë mbështetjen e tij të madhe në mitologjinë e lashtë greke, pohimet spekulative dhe trajtimin e të dhënave arkeologjike, gjuhësore dhe historike, megjithëse disa studiues theksojnë punën e tij të rëndësishme në ndryshimin e paradigmës se si ne studiojmë Greqinë e lashtë, si dhe mbi mënyrat në të cilat Greqia e lashtë shpesh trajtohet si "perëndimore", pa njohur marrëdhëniet e saj të rëndësishme me Lindjen e Afërt dhe Egjiptin e lashtë, dhe divergjencat e saj nga bota bashkëkohore perëndimore.
Varësia nga pornografia

**Varësia nga pornografia** është aplikimi shkencërisht i diskutueshëm i një modeli të varësisë për përdorimin e pornografisë. Pornografia mund të jetë pjesë e sjelljes kompulsive me pasoja negative në mirëqenien fizike, mendore, sociale ose financiare të dikujt. Ndërsa ICD-11 (2022) i Organizatës Botërore të Shëndetësisë e ka njohur çrregullimin e sjelljes seksuale kompulsive (CSBD) si një "çrregullim të kontrollit impulsiv", CSBD nuk është një varësi, dhe DSM-5 (2013) dhe DSM-5 i Shoqatës Psikiatrike Amerikane -TR (2022) nuk e klasifikon konsumimin e pornografisë kompulsive si një çrregullim mendor ose një varësi të sjelljes.

## Shiko edhe 
* Pornografia

## Referime
Kontrolli i emetimeve të automjeteve

**Kontrolli i emetimeve të automjeteve** është studimi i reduktimit të emetimeve të prodhuara nga mjetet motorike, veçanërisht motorët me djegie të brendshme. Emetimet primare të studiuara përfshijnë hidrokarburet, përbërjet organike të avullueshme, monoksidin e karbonit, dioksidin e karbonit, oksidet e azotit, grimcat dhe oksidet e squfurit. Duke filluar nga vitet 1950 dhe 1960, u formuan agjenci të ndryshme rregullatore me fokus parësor në studimin e emetimeve të automjeteve dhe efektet e tyre në shëndetin e njeriut dhe mjedisin. Ndërsa kuptimi botëror i emetimeve të automjeteve u përmirësua, po ashtu u përmirësuan edhe pajisjet e përdorura për të zbutur ndikimet e tyre. Kërkesat rregullatore të Aktit të Ajrit të Pastër, i cili u ndryshua shumë herë, kufizuan shumë emetimet e pranueshme të automjeteve. Me kufizimet, automjetet filluan të dizajnohen në mënyrë më efikase duke përdorur sisteme dhe pajisje të ndryshme të kontrollit të emetimeve të cilat u bënë më të zakonshme në automjete me kalimin e kohës.

## Shiko edhe 
* Ndotja e ajrit

## Referime
Ndotja e ajrit nga burimi mobil

**Ndotja e ajrit nga burimi mobil** përfshin çdo ndotje të ajrit të emetuar nga mjetet motorike, aeroplanët, lokomotivat dhe motorët dhe pajisjet e tjera që mund të zhvendosen nga një vend në tjetrin. Shumë prej këtyre ndotësve kontribuojnë në degradimin e mjedisit dhe kanë efekte negative në shëndetin e njeriut. Për të parandaluar dëmtimin e panevojshëm ndaj shëndetit të njerëzve dhe mjedisit, agjencitë rregullatore mjedisore si Agjencia e Mbrojtjes së Mjedisit të SHBA-së kanë krijuar politika për të minimizuar ndotjen e ajrit nga burimet e lëvizshme. Agjenci të ngjashme ekzistojnë në nivel shtetëror. Për shkak të numrit të madh të burimeve të lëvizshme të ndotjes së ajrit dhe aftësisë së tyre për të lëvizur nga një vend në tjetrin, burimet e lëvizshme rregullohen ndryshe nga burimet stacionare, siç janë termocentralet. Në vend që të monitorohen emetuesit individualë, si p.sh. një automjet individual, burimet e lëvizshme shpesh rregullohen më gjerësisht përmes standardeve të projektimit dhe karburantit. Shembuj të kësaj përfshijnë standardet mesatare të ekonomisë së karburantit të korporatës dhe ligjet që ndalojnë benzinën me plumb në Shtetet e Bashkuara. Rritja e numrit të mjeteve motorike të drejtuara në SHBA ka bërë përpjekje për të kufizuar sfidën e ndotjes nga burimet celulare. Si rezultat, janë zbatuar një sërë instrumentesh të ndryshme rregullatore për të arritur qëllimet e dëshiruara të emetimeve.

## Shiko edhe 
* Ndotja e ajrit

## Referime