Bibisara Assaubayeva

**Bibisara Assaubayeva** (Kazakisht: Бибісара Асаубаева; lindi më 26 shkurt 2004) është një lojtare shahu kazake. Assaubayeva mban titujt Mjeshtre e madhe dhe Mjeshtre e Madhe Grua. Ajo është dy herë Kampione Botërore e Shahut Blitz për Gra. Asaj iu dha çmimi i Lojtares së Shquar të Shahut Femër të vitit 2021 në Azi nga FIDE kur ishte ende adoleshente. Ajo hyri në librin e Rekordeve Botërore Guinness në vitin 2022, për arritjen e saj si Kampionja më e re Botërore e Shahut Blitz për Gra, të cilën e fitoi në vitin 2021 dhe e mbajti në vitin 2022 dhe 2025.

## Biografia
E lindur në Taraz të Kazakistanit, Assaubayeva luajti ndeshjen e saj të parë të shahut në moshën katër vjeç, e mësuar nga gjyshi i saj. Ajo fitoi kampionatin e saj të parë të qytetit kur ishte gjashtë vjeç. dhe vitin tjetër, ajo fitoi medaljen e argjendtë në divizionin e vajzave nën-14 në Montevideo, Uruguai. Gjithashtu në vitin 2017, në moshën 13 vjeç, Assaubayeva garoi në Kampionatin Evropian Individual në Minsk. Ajo fitoi tre ndeshje, humbi tre dhe barazoi katër, duke fituar një normë për titullin Mjeshtre Ndërkombëtare.

Në vitin 2019, Assaubayeva vendosi të kthehej në Kazakistan dhe e ndërroi federatën e saj kombëtare në vendin e saj të lindjes;ref> ajo kurrë nuk aplikoi për shtetësi ruse ndërsa jetonte në Rusi. Në mars 2019 ajo debutoi në ekipin kombëtar të Kazakistanit në Kampionatin Botëror të Ekipit të Grave në tabelën e 3-të dhe të 2-të dhe fitoi 5 pikë nga 9; rezultati ishte më i miri në ekip.

Në dhjetor 2021, ajo përfundoi e dyta pas Alexandra Kosteniuk në Kampionatin Botëror Rapid të Grave, të mbajtur në Varshavë, Poloni. 2 ditë më vonë ajo u bë Kampione e Botës së Blitz për Gra, duke fituar eventin e mbajtur një raund para fundit dhe me një rezultat prej 14/17, duke fituar 13 ndeshje. Ajo mbrojti titullin e saj vitin tjetër, në Kampionatin Botëror të Shahut Blitz 2022 të mbajtur në Almaty, Kazakistan, ku fitoi me një rezultat prej 13/17.

Në turneun Sharjah Masters 2025, Assaubayeva u kualifikua për titullin mjeshtre e madhe, duke u bërë shahistja e 43-të femër që e arriti titullin dhe e dyta nga vendi i saj.

Në Grenke Freestyle Open në vitin 2025, ajo ishte një nga dy lojtaret më të mira femra me 6/9 pikë dhe u rendit e 42-ta midis të gjitha 299 lojtareve.

Si pasojë, ajo ishte gruaja e parë që u ftua në një Freestyle Chess Grand Slam në Las Vegas në korrik 2025. Megjithatë, ajo përfundoi e fundit në fazën e grupeve dhe gjithashtu humbi në raundin 1 të eliminimit të kategorisë së ulët.

## Kontradiktat
### Pretendimet për mashtrim nga Solozhenkin
Mjeshtri i madh dhe trajneri rus Evgeniy Solozhenkin akuzoi Assaubayeva në disa artikuj në internet për mashtrim gjatë Kampionatit Botëror të të Rinjve U14 në Uruguai në shtator 2017, duke pretenduar se vajza e tij e kishte dëgjuar duke folur për lojën e saj të vazhdueshme gjatë një pushimi për në tualet. Komisioni i Etikës i FIDE-s hetoi rastin dhe në fund pezulloi Solozhenkin për bërjen e akuzave të pabazuara për mashtrim, duke cituar një analizë të Kenneth W. Regan që nuk tregoi prova për mashtrim.

Një grup mjeshtrash të mëdhenj shkruan një letër të hapur duke protestuar kundër pezullimit të Solozhenkin, pa dhënë një mendim në lidhje me akuzat e tij kundër Assaubayeva. Familja e Assaubayeva paditi Solozhenkin për akuza shpifëse të bëra në publik dhe në media që ofenduan nderin dhe dinjitetin e Assaubayeva. Gjykata e Apelit në Moskë urdhëroi Solozhenkin të kërkonte falje, të mohonte akuzat e tij në media, të fshinte artikujt shpifës dhe të paguante një shumë kompensuese prej 100,000 rublash.

### Letra të pakërkuara
Në vitin 2022, media e gazetarisë hetimore Meduza zbuloi se Assaubayeva ishte një nga të paktën 15 shahiste femra që kishin marrë ngacmime në formën e letrave të pakërkuara që përmbanin prezervativë të përdorur dhe fotografi pornografike nga një banor në Riga, Letoni, midis viteve 2009 dhe 2021. Assaubayeva ishte katërmbëdhjetë vjeç kur mori një letër të tillë në vitin 2018, dhe disa marrës të tjerë kishin qenë gjithashtu të mitur. Me ndihmën e ekspertëve mjeko-ligjorë dhe duke kërkuar përmbajtjen e shkeljeve të të dhënave, Meduza arriti të identifikonte identitetin e dërguesit, mjeshtrin ndërkombëtar Andrejs Strebkovs. Edhe pse nuk mund të ndiqej penalisht sipas ligjit letonez, Strebkovs më pas u përjashtua nga të gjitha ngjarjet e FIDE për 12 vjet dhe iu hoq titulli i Mjeshtrit Ndërkombëtar.

## Referime
## Lidhje të jashtme
* Bibisara Assaubayeva karta e vlerësimit në FIDE
* Bibisara Assaubayeva lojërat e shahut në 365chess.com