Regjistrimi, Vlerësimi, Autorizimi dhe Kufizimi i Kimikateve

**Regjistrimi, Vlerësimi, Autorizimi dhe Kufizimi i Kimikateve** (**REACH**) është një rregullore e Bashkimit Evropian që daton nga 18 dhjetori 2006, e ndryshuar më 16 dhjetor 2008 me Rregulloren (KE) nr. 1272/2008. REACH trajton prodhimin dhe përdorimin e substancave kimike, si dhe ndikimet e tyre të mundshme si në shëndetin e njeriut ashtu edhe në mjedis. Miratimi i saj prej 849 faqesh zgjati shtatë vjet dhe është përshkruar si legjislacioni më kompleks në historinë e Bashkimit dhe më i rëndësishmi në 20 vjet. Është ligji më i rreptë deri më sot që rregullon substancat kimike dhe do të ndikojë në industritë në të gjithë botën. REACH hyri në fuqi më 1 qershor 2007, me një zbatim të graduar gjatë dekadës së ardhshme. Rregullorja gjithashtu themeloi Agjencinë Evropiane të Kimikateve, e cila menaxhon aspektet teknike, shkencore dhe administrative të REACH.

## Përmbledhje 
Kur REACH të hyjë plotësisht në fuqi, do të kërkojë që të gjitha kompanitë që prodhojnë ose importojnë substanca kimike në Bashkimin Evropian në sasi prej një ton ose më shumë në vit t'i regjistrojnë këto substanca në një Agjenci të re Evropiane të Kimikateve (ECHA) në Telakkakatu (Helsinki), Finlandë. Meqenëse REACH zbatohet për disa substanca që përmbahen në objekte (artikuj në terminologjinë REACH), çdo kompani që importon mallra në Evropë mund të preket.

Agjencia Evropiane e Kimikateve ka vendosur tre afate kryesore për regjistrimin e kimikateve. Në përgjithësi, këto përcaktohen nga tonazhi i prodhuar ose i importuar, ku 1000 ton/vit duhet të regjistrohen deri më 1 dhjetor 2010, 100 ton/vit deri më 1 qershor 2013 dhe 1 ton/vit deri më 1 qershor 2018. Përveç kësaj, kimikatet me shqetësim ose toksicitet më të lartë duhet të përmbushin gjithashtu afatin e vitit 2010.

Rreth 143,000 substanca kimike të tregtuara në Bashkimin Evropian u para-regjistruan deri në afatin e 1 dhjetorit 2008. Edhe pse para-regjistrimi nuk ishte i detyrueshëm, ai u jep regjistruesve potencialë shumë më tepër kohë para se të regjistrohen plotësisht. Furnizimi i tregut evropian me substanca që nuk janë para-regjistruar ose regjistruar është i paligjshëm (i njohur në REACH si "pa të dhëna, pa treg").

REACH gjithashtu trajton përdorimin e vazhdueshëm të substancave kimike me shqetësim shumë të lartë (SVHC) për shkak të ndikimeve të tyre të mundshme negative në shëndetin e njeriut ose mjedisin. Nga 1 qershori 2011, Agjencia Evropiane e Kimikateve duhet të njoftohet për praninë e SVHC-ve në artikuj nëse sasia totale e përdorur është më shumë se një ton në vit dhe SVHC është e pranishme në më shumë se 0.1% të masës së objektit. Disa përdorime të SVHC-ve mund t'i nënshtrohen autorizimit paraprak nga Agjencia Evropiane e Kimikateve, dhe aplikantët për autorizim do të duhet të përfshijnë plane për të zëvendësuar përdorimin e SVHC-së me një alternativë më të sigurt (ose, nëse nuk ekziston një alternativë më e sigurt, aplikanti duhet të punojë për të gjetur një të tillë) - i njohur si zëvendësim. Që nga 21 janari 2025, në listën e kandidatëve për autorizim ishin 247 SVHC.

REACH zbatohet për të gjitha kimikatet e importuara ose të prodhuara në BE. Agjencia Evropiane e Kimikateve do të menaxhojë aspektet teknike, shkencore dhe administrative të sistemit REACH.

Për të thjeshtuar disi regjistrimin e 143,000 substancave dhe për të kufizuar testimin në kafshë kurrizore sa më shumë që të jetë e mundur, forumet e shkëmbimit të informacionit për substancat (SIEF) formohen midis subjekteve ligjore (si prodhuesit, importuesit dhe mbajtësit e të dhënave) që merren me të njëjtën substancë. Kjo u lejon atyre të bashkojnë forcat dhe financat për të krijuar 1 dosje regjistrimi. Megjithatë, kjo krijon një sërë problemesh të reja pasi një SIEF është bashkëpunimi midis ndonjëherë një mijë subjekteve ligjore që nuk e njihnin fare njëri-tjetrin më parë, por papritmas duhet të:

* gjejnë njëri-tjetrin dhe të fillojnë të komunikojnë hapur dhe sinqerisht
* fillojnë të ndajnë të dhëna
* fillojnë të ndajnë kostot në një mënyrë të drejtë dhe transparente
* në mënyrë demokratike dhe me konsensus të plotë marrin vendimet më komplekse

në mënyrë që të përfundojnë një dosje prej disa mijëra pikash fundore në një kohë të kufizuar.

Komisioni Evropian mbështet bizneset e prekura nga REACH duke shpërndarë - falas - një aplikacion softuerik (IUCLID) që thjeshton kapjen, menaxhimin dhe dorëzimin e të dhënave mbi vetitë dhe efektet kimike. Një dorëzim i tillë është një pjesë e detyrueshme e procesit të regjistrimit. Në rrethana të caktuara, kryerja e një vlerësimi të sigurisë kimike (CSA) është e detyrueshme dhe një raport sigurie kimike (CSR) që siguron përdorimin e sigurt të substancës duhet të dorëzohet së bashku me dosjen. Dorëzimi i dosjes bëhet duke përdorur softuerin e bazuar në internet REACH-IT.

Qëllimi i REACH është të përmirësojë mbrojtjen e shëndetit të njeriut dhe mjedisit duke identifikuar vetitë e brendshme të substancave kimike. Në të njëjtën kohë, duhet të rritet aftësia inovative dhe konkurrueshmëria e industrisë kimike të BE-së.

## Shiko edhe 
* Simbolet evropiane të rrezikut
* Bashkimi Evropian

## Referime