Shqiptarët e Trakës

***Shqiptarët e Trakës*** janë një minoritet gjuhësor në Maqedoninë e jugut dhe në Trakinë perëndimore përgjatë kufirit me Turqinë. Ata flasin toskërishten veriore që është nën degë e dialektit tosk te gjuhës shqipe, dhe janë pasardhës të popullsisë shqiptare të Trakës Lindore që kanë emigruar gjatë shkëmbimit të popullsisë midis Greqisë dhe Turqisë në vitet 1920-të. Ata janë njohur në Greqi si *Arvanites*, një emër që aplikohet për të gjitha grupet me origjinë Shqiptare në Greqi, por që kryesisht i referohet grupit jugor dialektor të *Arbëreshëve*. Popullsia shqipfolëse e Trakës Perëndimore dhe në Maqedoni e Greqi përdorin fjalën e vetme të emërtimit për vetën e tyre si: *Shqiptar/Shqiptarë* dhe jo *Arbëreshë* ose *Arvanite*. Shumë Shqiptarë myslimanë arriten poste të larta në shoqërinë osmane dhe shumë prej tyre, më së shumti familja Qyprilliu, u bënë vezirë të Perandorisë Osmane. Shumica e emigracionit shqiptar ishte nga veriu i Kosovës dhe të rajonit të Korçës dhe Kolonjës të Shqipërisë. Pasardhësit e këtyre emigrantëve më vonë do të luajnë një rol të rëndësishëm në Rilindjen Kombëtare të Shqipërisë

Në mesin e kësaj popullsie, shqiptarët ortodoksë të Trakës Lindore banonin në komunitetet pjesërisht homogjene, ose fshatrat apo lagjet, dhe kanë qenë kryesisht pasardhës të emigrantëve nga rajoni Korçës dhe Kolonjës.

Pas humbjes së luftës greko-turke dhe sipas Traktatit të Lozanës, në tetor të vitit 1922 grekët evakuojnë zonën e Trakës Lindore dhe popullsia ortodokse vendase nisën të emigrojnë në Greqi. Sipas kësaj dispozite, komuniteti shqiptar ortodoks i Trakës Lindore, u ri-vendos në Trakën Perëndimore, ku ata u vendosën kryesisht në fshatra të reja dhe etnikisht homogjene, ndërtuar në mënyrë të atillë për të strehuar refugjatët. Sot, kjo popullsi jeton në fshatra të njëjta, por një pjesë emigruan në qytetet e mëdha të tilla si Selanik dhe Athinë, duke bërë gjuhën shqipe më pak të folur. Shqiptarët ortodoksë u zhvendosën në qarkun e Maricës (sot: Evros) në anën veriore si: Dhikaia, Kavili, Sako, Kleiso, Neo Heimonio, Thorio, Sofiko, Asimenio, Riyio, Pithio. Në Maqedoni dhe veçanërisht në komunën e Seresit si: Novoselë ose Mëhalla e Re (sot: Neokhorion), Vernar (sot: Paralimnion), Canos (sot: Nea Petra), Tolos (sot: Tholos) dhe Gaskarka ose Kaskarka (sot: Kalokhorion) i Selanikut.

Shqiptarët nga pjesa jugore e Trakës u vendosën në Sufli, ku fillimisht ata qëndruan për një kohë deri sa ata u vendosën në vendin e ri të banimit. Disa muaj më vonë, në vitin 1923, kjo popullsi u zhvendos në juglindje, paralel me dhe në afërsi të lumit Maricë. Banorët e Sultanqojit dhe Ibrik Tepe u vendosën në fshatrat Bintikli (riemëruar si: Tikhion, sot: Tikheron), Hanxha (Tarsio), Cakirxhi (Pirolothos), Ferexhik (Feres), Marhanli (Peplos), Gemexhiqoj (Gemisti) dhe Baçibej (Kipoi). Banorët e Alltëntashit u vendosën në Paradimi të Rodopit dhe Sarhanli (Ardanio) në Maricë, ndërsa banorët e Gjilanlit dhe disa familje nga Karaxa Halil në Antheia të Maricës.

## Përhapja 
Populli shqipfolës banojnë në 15 fshatra homogjene dhe 14 fshatra të përziera:

## Shih edhe 
* Fan Noli - (1882-1965) burrë shteti, dijetar, poet, përkthyes, historian dhe patriot Shqiptar.

## Lidhje të jashtme 
* Боян Гюзелев, Албанци в Източните Балкани, София, 2004 
* Raporti nga GHM 
* Raporti nga Euromosaic

## Referime