Pedagogjia

parapamje|Detaj nga shkollat antike (rr. 500 p.e.s.)
**Pedagogjia** është shkencë që merret me studimin e parimeve dhe metodave, sipas të cilave zhvillohet procesi edukativ-arsimor (mësimdhënia), përkatësisht është shkencë që merret me studimin e arsimit dhe edukimit në planin më të gjerë (në institucionet arsimore, sportive etj.), si dhe me metodat që përdoren për këtë qëllim. 

Përndryshe ajo është lëndë mësimore, përkatësisht libër, tekst që jep njohuritë e përgjithshme apo të veçanta nga pedagogjia, që jep njohuri për metodat dhe parimet e punës pedagogjike.

## Përkufizimi
Fjala *pedagogji* rrjedh nga fjala e vjetër e gjuhës së lashtë greke,  (*paidagōgia*), dhe  (*paidagōgos*), e cila është një sintezë e fjalëve *παῖς - país*, dhe *παιδός - paidos*) "fëmijë" dhe *ἄγω - ágō*),  "udhëheq" apo "drejtoj."  
Në fjalorin elektronik të gjuhës shqipe fjala *"pedagogji"* përkufizohet si, "shkenca që merret me edukimin dhe arsimimin e fëmijëve e të të rinjve, me metodat që duhen përdorur për këtë qëllim." 

Nga fjala *pedagogji* rrjedh emri *pedagog/e* - njeriu që merret me punë pedagogjike, apo me edukimin dher arsimimin e fëmijëve dhe të rinjve dhe mbiemri *pedagogjik/e*, që lidhet me pedagogjinë apo me pedagogun.

Në fjalorin elektronik të gjuhës shqipe fjala *"pedagog"* përkufizohet si "ai që mëson dhe edukon fëmijët e të rinjtë, duke zbatuar parimet dhe metodat e pedagogjisë; specialist për pedagogji; mësues në një shkollë të lartë; titulli i këtij mësuesi. Pedagog i zoti (i aftë). Pedagog i jashtëm pedagog që jep mësim në një shkollë të lartë pa qenë punonjës i përhershëm i kësaj shkolle. Pedagogu i gjuhës shqipe (i filozofisë, i matematikës). Puna e pedagogut." Ndërkaq në periudha të ndryshme kohore termi *"pedagog"* ka pasur edhe konotacione negative të lidhura me pedantërin e tepruar e të cilat e kanë zanafillën nga koha e Samuel Pepys (1650).

## Kategoritë themelore 
* Pyetja
* Arsimi
* Mësimi
* Shkolla
* Edukata
* Mësimdhënia

## Disiplinat pedagogjike
## Drejtimet pedagogjike
* Filantropizmi
* Pedocentrizmi
* Herbartianizmi
* Pedagogjia kritike
* Shkollat në natyrë
* Pedagogjia Freinet
* Pedagogjia çlirimtare
* Pedagogjia pozitiviste
* Pedagogjia natyraliste
* Pedagogjia humaniste
* Pedagogjia e Valdorfit
* Pedagogjia progresive
* Pedagogjia individuale
* Pedagogjia funksionale
* Pedagogjia antifashiste
* Pedagogjia nazifashiste
* Pedagogjia pragmatiste
* Pedagogjia personaliste
* Pedagogjia institucionale
* Shtëpitë arsimore në fshat
* Pedagogjia e Leon Tolstoit
* Pedagogjia ekzistencialiste
* Pedagogjia eksperimentale
* Pedagogjia e shkollës së punës

## Pedagogë të shquar
; Pedagogë botërorë

* Konfuci (551 - 479 pes.)
* Sokrati (470 - 339 pes.)
* Platoni (425 - 347 pes.)
* Aristoteli (384 - 322 pes.)
* M. F. Kuintiliani (35 - 100 es.)
* Jeronimi nga Stridoni (345 - 420)
* Jan Amos Komenski; (1592-1670);
* Jean-Jacques Rousseau; (1712-1778) ; 
* Johann Heinrich Pestalozzi; (1746-1827) ;
* Johann Friedrich Herbart; (1776–1841) ;
* Friedrich Fröbel;(1782-1852) ; 
* Adolph Diesterweg (1790 - 1866)
* Leon Tolstoi (1828 - 1910)
* Georg Kerschensteiner;(1854-1932) ; 
* John Dewey;(1859-1952) ; 
* Rudolf Steiner;(1861-1925) ; 
* Maria Montessori;(1870-1952) ; 
* Adolphe Ferrière;(1879-1960) ; 
* Alexander S. Neill; (1883-1973) ; 
* Anton Makarenko; (1888-1939) ; 
* Carl R. Rogers; 1902-1987) ;
* Paulo Freire; (1921-1997).
* Benjamin Bloom (1913 - 1999)
* Gaston Mialaret (1918 - 2016)

; Pedagogë shqiptarë

* Parashqevi Qiriazi
* Aleksandër Xhuvani
* Fatbardha Gega
* Bedri Dedja
* Jashar Rexhepagiq
* Hamit Beqja
* Pajazit Nushi
* Shefik Osmani
* Hysni Myzyri
* Nuri Abdiu
* Musa Kraja
* Nexhip Alpan
* Riza Brada
* Palokë Gj. Berisha
* Xheladin Murati

## Shih edhe 
* Arti
* Natyra
* Shkenca
* Pedagogu
* Edukologjia
* Plani Dalton
* Plani i Jenës
* Antipedagogjia
* Deshkollarizimi
* Arsimi mjedisor
* Sistemi arsimor
* Shkolla e punës
* Psikopedagogjia
* Higjiena shkollore
* Institucioni arsimor
* Punëtoria shkollore
* Poema pedagogjike
* Arsimi Ndërkombëtar
* Taksonomia e Bloomit
* Psikologjia pedagogjike
* Pedagogjia e Montesorit
* Pedagogjia e Pestalozzit
* Pedagogjia e të shtypurve
* Nomenklatura e UNESCO-së
* Byro Ndërkombëtare e Arsimit
* Instituti Jean-Jacques Rousseau
* Korniza Evropiane e Kualifikimeve
* Fushat e Shkencës dhe Teknologjisë
* Pedagogjia e përgjithshme (J. F. Herbart)
* Klasifikimi Standard Ndërkombëtar i Arsimit
* Klasifikimi Standard Ndërkombëtar i Profesioneve

## Literatura 
* Gaston Mialaret:(1997), Pedagogjia e përgjithshme, Koha, Prishtinë
* Hajrullah Koliqi:(1997, 1998), Historia e pedagogjisë botërore I dhe II, Universiteti i Prishtinës, Prishtinë
* Hajrullah Koliqi:(2002, 2004), Historia e arsimit dhe e mendimit pedagogjik shqiptar, Prishtinë - Tetovë,  ISBN 9951-07-084-1
* Musa Kraja:(1998, 2006), Pedagogjia, Tiranë  ISBN 99943-833-0-2
* Shefik Osmani:(1983), Fjalor i pedagogjisë, Shtëpia Botuese "8 Nëntori", Tiranë 
* Xheladin Murati: (1998, 2004), Pedagogjia e përgjithshmeLogos, Shkup - Prishtinë - Tiranë, ISBN 9989-601-66-6 ISBN 9989-58-108-8 ISBN 978-9989-58-108-3

## Lidhje të jashtme 
* Pedagogjia (Blog në gjuhën shqipe)
* What is pedagogy?  
* Gabriel Compayre: (1905), The history of pedagogy
* Johann Karl Friedrich Rosenkranz: (1899), *The philosophy of education*D. Appleton and Co. 

## Referime