Lufta kundër terrorizmit

parapamje|350x350px|Montazh i Luftës kundër Terrorit.
**Lufta kundër terrorizmit**, zyrtarisht *Lufta Globale kundër Terrorizmit (GWOT)*, është një fushatë ushtarake globale kundër terrorizmit e nisur nga Shtetet e Bashkuara pas sulmeve të 11 shtatorit dhe është gjithashtu konflikti më i fundit global që përfshin luftëra të shumta. Objektivat kryesore të fushatës ishin organizatat e armatosura militante islamike dhe xhihadiste selefiste si Al-Kaida, Shteti Islamik dhe degët e tyre ndërkombëtare, të cilat po bënin kryengritje ushtarake për të përmbysur qeveritë e vendeve të ndryshme me shumicë myslimane. Objektiva të tjerë kryesorë përfshinin regjimin Ba'ath në Irak, i cili u rrëzua gjatë një pushtimi në 2003, dhe fraksione të ndryshme militante që luftuan gjatë kryengritjes që pasoi.

"Lufta kundër terrorit" përdor luftën si një metaforë për të përshkruar një sërë veprimesh që bien jashtë përkufizimit tradicional të luftës. Presidenti i 43-të i Shteteve të Bashkuara Xhorxh W. Bush përdori fillimisht termin "luftë kundër terrorizmit" më 16 shtator 2001, dhe më pas "luftë kundër terrorit" disa ditë më vonë në një fjalim zyrtar në Kongres. Bush e tregoi armikun e luftës kundër terrorizmit si "një rrjet radikal terroristësh dhe çdo qeveri që i mbështet ata". Konflikti fillestar kishte për qëllim Al-Kaidën, me teatrin kryesor në Afganistan dhe Pakistan, një rajon që më vonë do të quhej "AfPak". Termi "luftë kundër terrorit" u kritikua menjëherë nga individë duke përfshirë Richard Myers, atëherë Kryetar i Shefave të Përbashkët të Shtabit, dhe përfundimisht terma më të nuancuar u përdorën nga administrata e Bushit për të definuar fushatën. Ndërsa "lufta kundër terrorizmit" nuk u përdor kurrë si një emërtim zyrtar i operacioneve të SHBA, një Medalje e Shërbimit të Luftës kundër Terrorizmit u lëshua dhe lëshohet nga Forcat e Armatosura të SHBA.

Me përfundimin e luftërave të mëdha dhe vetëm me operacione luftarake të nivelit të ulët në disa vende, përfundimi i luftës në Afganistan në gusht 2021 simbolizon fundin e dukshëm të luftës, ose të paktën fazën e saj kryesore, për shumë në Perëndim. Ushtria amerikane pushoi dhënien e Medaljes së Shërbimit të Mbrojtjes Kombëtare për Luftën Globale kundër Terrorizmit më 31 dhjetor 2022. Që nga viti 2023, operacione të ndryshme në fushatë janë në vazhdim, duke përfshirë një fushatë të vazhdueshme kundër kryengritjes në Somali. Luftërat e fushatës pas 11 shtatorit vlerësohet se kanë zhvendosur 38 milionë njerëz në vende të ndryshme, numri i dytë më i madh i zhvendosjeve të detyruara të çdo lufte moderne që nga viti 1900. Lufta ka shkaktuar të paktën 4.5 milionë vdekje (direkte dhe indirekte) dhe ka kushtuar mbi 8 trilion dollarë për Thesarin e SHBA.

Polemikat mbi luftën janë fokusuar në moralin, viktimat dhe vazhdimësinë e saj; me kritikët që vënë në dyshim masat e qeverisë për të cenuar liritë civile dhe të drejtat e njeriut. Praktikat e diskutueshme të forcave ushtarake të Koalicionit janë dënuar; duke përfshirë luftën me dron, mbikëqyrjen, torturën, dorëzimin e jashtëzakonshëm dhe krime të ndryshme lufte. Qeveritë pjesëmarrëse janë kritikuar për zbatimin e masave autoritare, shtypjen e pakicave, për nxitjen e islamofobisë në nivel global dhe për shkaktimin e ndikimeve negative në shëndet dhe mjedis. Analistët e sigurisë pohojnë se nuk ka zgjidhje ushtarake për konfliktin, duke vënë në dukje se terrorizmi nuk është një armik i identifikueshëm dhe kanë theksuar rëndësinë e negociatave dhe zgjidhjeve politike për të adresuar rrënjët themelore të krizave.

## Shiko edhe 
* Kundër-terrorizmi
* Talebanët

## Referime