Terezja e Lisjës

**Terezja e Lisjës** (Thérèse de Lisieux 2 janar, 1873 - 30 shtator, 1897) emri pas lindjes Marie-Françoise-Thérèse Martin, (Mari Fransua Terez Martë) ishte një mistike dhe murgeshë e kishës katolike që u kanonizua e shenjtë, dhe u shpall si Doktor i kishës. Ajo njihet edhe me emrin **"Lulja e vogël e Jezusit"**. Është një shenjte shumë e dashur dhe e nderuar në katolicizëm, megjithë vdekjen e saj në moshën 24 vjeçare nga tuberkulozi.

Një vit pas vdekjes së saj në vitin 1898 filluan të botohen "Dorëshkrimet autobiografike" të saja me titullin "Historia e një shpirti".

Terezja e Lisjës është që nga viti 1927 shenjte mbrojtëse e misionarëve, dhe që prej vitit 1944 është shpallur edhe si mbrojtëse e Francës së bashku me Zhana Dark.

Në vitin 1978 në Lisjë është krijuar një qendër e dokumentacionit terezian për studiuesit.

## Fëmijëria 
Tereza lindi në Alenson, Francë. Babai i saj, Lui Martini ishte orbërës, e ëma quhej Zeli-Mari Guérin dhe punonte rrobaqepëse. Të dy prindërit e Trezes ishin shumë fetarë. I ati para martesës donte të përqafonte jetën e murgut, por nuk u pranua sepse nuk dinte latinishten. Zeli-Mari poashtu ishte përpjekur të bëhej murgeshë, por nuk pranua për shkak se mendohej se nuk kishte thirrje. Për këtë arsye ajo u betua se nëse do të martohej ndonjëherë, ajo do t´ia kushtonte të gjithë fëmijët kishës. Lui dhe Zeli-Mari u njohën në vitin 1858 dhe u martuan pas tre muajsh. Ata patën sëbashku nëntë fëmijë, pesë prej tyre vajza, Maria, Paulina, Leonia, Selina dhe Tereza, që arritën moshën madhore, ndërsa katër fëmijët e tjerë vdiqën në moshë të njomë. Puna e Zelisë ishte aq fitimprurëse, saqë Lui ia shiti dyqanin e tij të nipit dhe nisi tregëtimin rrobave të së shoqes.

Zeli-Mari vdiq nga kanceri në gjoks në vitin 1877, dhe e la Terezen në moshën katër vjeçare. Lui, shiti dyqanin e së shoqes dhe u shpërngul në Lisië, në Kalvados në krahinën e Normandisë. Këtu jetonte vëllai i Zelisë, Isidor Guerini, një farmacist, me gruan dhe dy bijat e tij.

Tereza studioj në manastirin benediktin të Zojës Sonë të Lëndinës. Në moshën nëntë vjeçare, motra e Terezes, Paulina, e cila kishte qenë për të si "nënë" e dytë, hyri në manastirin e Karmeilitanëve në Lisië. Edhe Tereza donte të hynte në urdhërin karmelitan, por nuk u pranua se ishte ende e vogël. Në moshën 15 vjeçare, motra e saj, Maria, hyri poashtu në manastirin e karmelitanëve. Tereza u përpoq përsëri të pranohej në gjirin e karmelitanëve, por nuk u lejua nga ipeshkvi për shkak se ishte ende e re. Babai i Terezes u nis në një shtegëtim për në Romë, dhe mori me vete edhe Trezen. Gjatë audiencës me Papa Leonin XIII, Tereza i kërkoi atij ta lejonte të hynte në urdhërin karmelitan në moshën 15-vjeçare, por Papa i tha: "Mirë, moj bijë, bëj çfarë të vendosin sipërorët."

Pak kohë më pas, ipeshkvi i Bojosë autorizoi parinë e karmelitanëve që të pranonin në mesin e tyre edhe Terezen, dhe në vitin 1888 ajo u bë murgeshë karmelitane. Në vitin 1889 babai i Terezes ra i sëmurë dhe u shtrua në një spital privat, të quajtur *Shpëtimtari i Mirë* në Ken, ku ai qëndroi tre vjet. Ai u rikthye në Lisië në vitin 1892, dhe vdiq në vitin 1894. Pas vdekjes së tij, motra e Terezes, Selina, që ishte përkujdesur për babain e tyre, hyri më 14 shtator 1894 në të njëjtin manastir karmelitan ku gjendeshin edhe tre motrat e saj. Kushërira e saj, Marie Guerin, u bë gjithashtu karmelitane në vitin 1895. Leonia, pas disa përpjekjeve të dështuara, u bë murgeshë, motër Fransuaze-Tereze, në urdhërin e Vizitasionit në Ken.

## "Rruga e shkurtër" 
Tereza njihet për "Rrugën e saj të shkurtër". Në kërkimin e saj për shenjtëri, ajo kuptoi se nuk ishte nevoja të bëheshin vepra heroike apo "bëma të mëdha" për të fituar shenjtërinë dhe për të shprehur dashurinë e saj për Perëndinë. Për këtë ajo shkroi,
:*"Dashuria e dëshmon vetveten me vepra, pra si duhet ta shfaq dashurinë time? Veprat e mëdhaja janë të pamundura për mua. Rruga e vetme që të mund të dëshmoj dashurinë time është shpërndarja e luleve dhe këto lule janë çdo flijim i vogël, çdo shikim e fjalë, dhe bërja e veprave më të vogla për dashuri.*" 

Kjo "Rrugë e shkurtër" u shfaq gjithashtu në afrimin e saj kah pershpirteria:
:*"Nganjëherë, kur lexoj ese shpitrerore, në të cilat përsosmëria tregohet me mijëra pengesa në rrugën dhe bartësin e zhgënjimeve rreth tij, mendja ime e vogël e varfër lodhet shpejt, unë mbylli librin, i cili e lë kokën time të çarë dhe zemrën time të etur, dhe unë kapi Shkrimet e Shenjta. Atëherë gjithçka më duket e ndritëshme, një fjalë e vetme i hap horizonte të pambarimta shpirtit tim, përsosmëria duket e lehtë; unë e shoh se mjafton të kuptosh vogëlsinë e vetes, dhe të jepesh i tëri, si një fëmijë, në krahët e Hyjit të mirë. Duke lënë shpirtërat e mëdhenj, mendjet e mëdhaja, librat e stërholluar që nuk mund ti kuptoj, unë kënaqem të jem e vogël sepse «vetëm fëmijët, dhe ata që jane si fëmijë, do të pranohen në tryezën hyjnore».*"

Pjesë të tilla si kjo kanë dëshmuar se ndjenjat e saj janë të vërteta dhe përshpirtëria e saj fëmijnor. Ithtarët e saj besojnë se Tereza kërkoi të zhvillonte një afrim kah jeta shpirtërore që të ishte i kuptueshëm dhe i ndjekshëm nga të gjithë ata që do të zgjidhnin të bënin ashtu, pamvarësisht nga rrafshi i tyre i diturisë apo arsimimit.

Kjo është e qartë në afrimin e saj tek lutja:
:"*Për mua, lutja është një hov i zemrës; është një vështrim i thjeshtë kah qielli, është një thirrje e njohjes dhe e dashurisë, që përqafon tok tundimin dhe gëzimin; me një fjalë, diçka fisnike, e mbinatyrëshme, e cila zmadhon shpirtin tim dhe e njëson atë të Hyjit.... Unë nuk kërkoj nëpër libra lutje të bukura.... Unë bëj si një fëmijë që nuk ka mësuar të lexojë, unë vetëm i them Zotit gjithçka që dua dhe ai më kupton.*" 

## Thënie
*Unë jam një shpirt fare i vogël, që mund ti afrojë Zotit vetëm gjëra fare të vogla.*

*Unë do ta kaloj parajsën time duke bërë të mirën në tokë.*

*Pas vdekjes sime unë do të lë të bie një shi trëndafilash.*

## Lidhje të jashtme
* Faqe rrjetore mbi jetën, shkrimet, spiritualitetin, dhe misionin e Sh. Terezes së Lisiës.