Seksologjia

**Seksologjia** është studimi shkencor i seksualitetit njerëzor, përfshirë interesat seksuale njerëzore, sjelljet dhe funksionet. Termi *seksologji në* përgjithësi nuk i referohet studimit jo-shkencor të seksualitetit, siç është shkenca politike ose kritika sociale.

Seksologët aplikojnë mjete nga disa fusha akademike, siç janë biologjia, mjekësia, psikologjia, epidemiologjia, sociologjia dhe kriminalistika.Temat e studimit përfshijnë zhvillimin seksual (pubertetin), orientimin seksual, identitetin gjinor, marrëdhëniet seksuale, aktivitetet seksuale, parafilinë dhe interesat seksuale atipike. Ai gjithashtu përfshin studimin e seksualitetit gjatë gjithë jetës, përfshirë seksualitetin e fëmijëve, pubertetin, seksualitetin e adoleshencës dhe seksualitetin midis të moshuarve . Seksologjia gjithashtu përfshin seksualitetin në mesin e aftësive të kufizuara mendore dhe fizike. Studimi seksologjik i mosfunksionimeve seksuale dhe çrregullimeve, përfshirë mosfunksionimin erektil, anorgazinë dhe pedofilinë, janë gjithashtu shtylla kryesore.

## Historia 
### Në fillim 
Manualet seksuale kanë ekzistuar që nga lashtësia, të tilla si Ovid 's *Ars Amatoria*, i *Kama Sutra* e Vatsyayana, të *Ananga Ranga* dhe *Kopshti parfumuar për rekreacion shpirtit.*  ( *Prostitucioni në Qytetin e Parisit* ), një studim i hershëm i viteve 1830 tregon se mbi 3.558 prostituta janë të regjistruara në Paris, botuar nga Alexander Jean Baptiste Parent-Duchatelet (dhe botuar në vitin1837, një vit pasi ai vdiq), është quajtur puna e parë e seksit modern të hulumtimit.

Në Angli, babai themelues i seksologjisë ishte mjeku dhe seksologu Havelock Ellis i cili sfidoi tabutë seksuale të epokës së tij në lidhje me masturbimin dhe homoseksualitetin dhe revolucionarizoi konceptimin e seksit në kohën e tij. Puna e tij kryesore ishte *Inversioni Seksual i vitit* 1897, i cili përshkruan marrëdhëniet seksuale të meshkujve homoseksualë, përfshirë burrat me djem. Ellis shkroi studimin e parë objektiv të homoseksualizmit (termi u krijua nga Karl-Maria Kertbeny ), pasi ai nuk e karakterizoi atë si një sëmundje, imorale ose krim. Punimi supozon se i njëjti seks, dashuria tejkaloi tabutë e moshës, si dhe tabutë gjinore. Shtatë nga njëzet e një studime të tij të rastit janë të marrëdhënieve ndër-gjeneruese. Ai gjithashtu zhvilloi koncepte të tjera të rëndësishme psikologjike, të tilla si autoerotizmi dhe narcizizmi, të dyja u zhvilluan më vonë nga Sigmund Freud.

Ellis krijoj fenomene transgjinore përkrah gjermanit Magnus Hirschfeld. Ai e vendosi atë si një kategori e re që ishte e veçantë dhe të dallueshme nga homoseksualiteti. Të vetëdijshëm për studimet e Hirschfeld për transvestizmin, por që nuk ishin dakord me terminologjinë e tij, në vitin 1913 Ellis propozoi termin *përmbysje sekso-estetike* për të përshkruar fenomenin.

Në vitin 1908, revista e parë studiuese e fushës, Revista e Seksologjisë (Zeitschrift für Sexualwissenschaft), filloi botimin dhe u botua çdo muaj për një vit. Këto botime përmbajnë artikuj nga Frojdi, Alfred Adleri dhe Wilhelm Stekel.

Frojdi zhvilloi një teori të seksualitetit. Këto faza të zhvillimit përfshijnë: oral, anal, mashkullor, gjendje latente dhe gjenitale.Këto faza shkojnë nga foshnjëria deri në pubertet dhe më tej. Bazuar në studimet e tij për klientët e tij, midis fundit të Shekullit XIX dhe fillimit të Shekullit XX. Wilhelm Reich dhe Otto Gross, ishin dishepuj të Frojdit, por të refuzuar nga teoritë e tij për shkak të theksit të tyre në rolin e seksualitetit në luftën revolucionare për emancipimin e njerëzimit.
lidhje=https://sq.wikipedia.org/wiki/Skeda:1933-may-10-berlin-book-burning.JPG|majtas|parapamje|Librat e Hirschfeld u dogjën nga nazistët në Berlin për t'u dukur "jo-gjermanë".
Gjermania para-naziste, nën kodin nipoleonik liberale seksualisht, organizoi dhe rezistoi ndikimet kulturore anti-seksuale, viktoriane. Momenti nga ato grupe i shtyu ata të koordinonin kërkimet e seksit në disiplinat tradicionale akademike, duke e çuar Gjermanin në drejtimin e seksologjisë. Mjeku Magnus Hirschfeld ishte një avokat i hapur për pakicat seksuale, duke themeluar Komitetin Shkencor Humanitar, avokimin e parë për të drejtat homoseksuale dhe transgjinore.

Hirschfeld gjithashtu ngriti Institutin e parë për Seksologji (seksualwissenschaft) në Berlin në vitin 1919. Biblioteka e saj kishte mbi 20,000 vëllime, 35,000 fotografi, një koleksion të madh arti dhe objekte të tjera. Njerëz nga e gjithë Evropa vizituan Institutin për të kuptuar më qartë seksualitetin e tyre dhe për t'u trajtuar për shqetësimet dhe mosfunksionimet e tyre seksuale.

Hirschfeld zhvilloi një sistem i cili identifikoi shumë lloje aktuale apo hipotetike të ndërmjetësit seksual midis mashkullit dhe femrës heteroseksuale për të përfaqësuar diversitetin e mundshëm të seksualitetit njerëzor, dhe është besuar me identifikimin e një grupi njerëzish që sot quhen transeksual ose transgjinor si të veçantë nga kategoritë e homoseksualizmit, ai u referohej këtyre njerëzve si 'transvestiten' (transvestites).Dominimi i Gjermanisë në studimin e sjelljes seksuale përfundoi me regjimin nazist.

Psikologu dhe seksologu John zhvilloi teorinë mbi identitetin seksual dhe identitetin gjinor në vitet e 50-ta. Puna e tij, veçanërisht për çështjen David Reimer që nga ajo kohë është vlerësuar si e diskutueshme, edhe pse çështja ishte e rëndësishme për zhvillimin e protokolleve të trajtimit për foshnjet interseksuale dhe fëmijët.

Kurt Freund ka zhvilluar penis plethysmograph në Çekosllovaki në vitin 1950. Pajisja është krijuar për të siguruar një matje objektive të zgjimit seksual tek meshkujt dhe aktualisht përdoret në vlerësimin e pedofilisë dhe hebefilisë.Ky mjet që nga atëherë është përdorur me shkelësit e seksit.

Në vitet 1966 dhe 1970, Masters dhe Johnson publikuan veprat e tyre *,* respektivisht *,* *Përgjigje* *seksuale njerëzore* dhe *papërshtatshmëri seksuale njerëzore,* përkatësisht. Këto vëllime u shitën mirë, dhe ata ishin themeluesit e asaj që u bë e njohur si Instituti Masters &amp; Johnson në vitin1978.

Vern Bullough ishte një historian i seksologjisë gjatë kësaj epoke, si dhe ishte studiues në këtë fushë.

Shfaqja e HIV / AIDS në vitet 1980 shkaktoi një zhvendosje dramatike në përpjekjet për hulumtime seksologjike drejt kuptimit dhe kontrollit të përhapjes së sëmundjes.

## Shekulli 21 
Përparimet teknologjike kanë lejuar që pyetjet seksologjike të adresohen me studime që përdorin gjenetikën e sjelljes, neuroimaging, dhe studime në shkallë të gjerë të bazuar në internet.

## Kontribues të dukshëm 
Kjo është një listë e seksologëve dhe kontribuesve të shquar në fushën e seksologjisë, rradhitur nga viti i lindjes:
* Carl Friedrich Otto Westphal (1833–1890)
* Richard Freiherr von Krafft-Ebing (1840–1902)
* Albert Eulenburg (1840–1917)
* Auguste Henri Forel (1848–1931)
* Sigmund Freud (1856–1939)
* Wilhelm Fliess (1858–1928)
* Havelock Ellis (1858–1939)
* Eugen Steinach (1861–1944)
* Robert Latou Dickinson (1861–1950)
* Albert Moll (1862–1939)
* Edvard Westermarck (1862–1939)
* Eugene Wilhelm (aka Numa Praetorius) (1866–1951)
* Magnus Hirschfeld (1868–1935)
* Iwan Bloch (1872–1922)
* Theodoor Hendrik van de Velde (1873–1937)
* Max Marcuse (1877–1963)
* Otto Gross (1877–1920)
* Ernst Gräfenberg (1881–1957)
* Bronisław Malinowski (1884–1942)
* Harry Benjamin (1885–1986)
* Hans Blüher (1888–1955)
* Theodor Reik (1888–1969)
* Alfred Kinsey (1894–1956)
* Wilhelm Reich (1897–1957)
* Mary Calderone (1904–1998)
* Alain Daniélou (1907–1994)
* Wardell Pomeroy (1913–2001)
* Albert Ellis (1913–2007)
* Kurt Freund (1914–1996)
* Ernest Borneman (1915–1995)
* William Masters (1915–2001)
* Gershon Legman (1917–1999)
* Harold I. Lief (1917–2007)
* Paul H. Gebhard (1917–2015)
* John Money (1921–2006)
* Robert Stoller (1924–1991)
* Ira Reiss (1925–present)
* Virginia Johnson (1925–2013)
* Preben Hertoft (1928–2017)
* Oswalt Kolle (1928–2010)
* Vern Bullough (1928–2006)
* John Gagnon (1931–2016)
* Fritz Klein (1932–2006)
* Milton Diamond (1934–present)
* Erwin J. Haeberle (1936–present)
* Marco Aurelio Denegri (1938–2018)
* Gunter Schmidt (1938–present)
* Rolf Gindorf (1939–2016)
* Volkmar Sigusch (1940–tani)
* Beverly Whipple (1941–tani)
* Martin Dannecker (1942–tani)
* Shere Hite (1943–tani)
* Ray Blanchard (1945–tani)
* Gilbert Herdt (1949–tani)
* Kenneth Zucker (1950–tani)
* Ava Cadell (1955–tani)
* Carol Queen (1958–tani)
* James Cantor (1966–tani)

* 

## Linqe te jashtme 
* 
* Shoqëria Ndërkombëtare për Mjekësi Seksuale
* Arkivi për Seksologji

## Referime