Vdekja me fytyrë gruaje

***Vdekja me fytyrë gruaje*** (titulli origjinal, në anglisht: ***Death Becomes Her***) është një film komedi satirik i zi fantazi i vitit 1992 me regji dhe prodhuar nga Robert Zemeckis dhe shkruar nga David Koepp dhe Martin Donovan. Në film luajnë Meryl Streep, Goldie Hawn, Bruce Willis dhe Isabella Rossellini. Historia ndjek dy gra që luftojnë për dashurinë e të njëjtit mashkull dhe pinë një shurup magjik që premton rininë e përjetshme. Xhirimet filluan në dhjetor 1991 dhe përfunduan në prill 1992; është xhiruar tërësisht në Los Angeles.

*Vdekja me fytyrë gruaje* u publikua në Shtetet e Bashkuara nga Universal Pictures më 31 korrik 1992. Filmi mori vlerësime të ndryshme nga kritikët. Ai ishte gjithashtu një pionier në përdorimin e efekteve të krijuara nga kompjuteri dhe fitoi çmimin e Akademisë për Efektet Vizuale më të Mirë. 

## Përmbledhja 
Në vitin 1978, aktorja narcisiste dhe në venitje Madelina Eshton performon në një muzikal të tmerrshëm në Broadway të quajtur Bilbili. Ajo fton shok-armikun prej shumë kohësh, shkrimtaren aspiruese të butë Helena Sharp, në prapaskenë së bashku me të fejuarin e Helenës, kirurgun e famshëm plastik Ernest Menvill. I goditur nga Madelina, Ernesti ndërpret fejesën e tij me Helenën për t'u martuar me Madelinën. Shtatë vjet më vonë, një Helena e vetmuar, obeze, e dëshpëruar dhe e varfër është e angazhuar në një spital psikiatrik ku ajo fiksohet për të marrë hak kundër Madelinës.

Shtatë vite të tjera më vonë, Madelina dhe Ernesti jetojnë një jetë të pasur, por të mjerueshme në Beverli Hills: Madelina është në depresion për moshën e saj dhe bukurinë e vyshkur dhe Ernesti, tani një alkoolist, është reduktuar në punën si një mortician rindërtues. Pasi mori një ftesë për një festë që festonte librin e ri të Helenës, Madelina nxiton për trajtime bukurie. E fiksuar për t'u dukur më e re, Madelina i jepet kartëvizita e Lajëll Von Rumenës, një socialiste misterioze dhe e pasur, e specializuar në përtëritje.

Madelina dhe Ernesti marrin pjesë në festën e Helenit dhe zbulojnë se Helena tani është e hollë, magjepsëse dhe rinore pavarësisht se është pesëdhjetë vjeç. Xheloze për pamjen e Helenës, Madelina vëren teksa Helena i thotë Ernestit se ajo fajëson Madelinën për rënien e karrierës së tij. Madelina më vonë viziton dashnorin e saj të ri, por zbulon se ai është me një grua të moshës së tij. E dëshpëruar, Madelina shkon me makinë në rezidencën e Lajëllit. Lajëlli rinore pretendon se është shtatëdhjetë e një vjeç dhe i ofron Madelinës një shurup që premton jetën dhe rininë e përjetshme. Madelina pi shurupin që i ndryshon moshën, duke i rikthyer bukurinë e saj, por Lajëlli e paralajmëron atë se ajo duhet të zhduket nga sytë e publikut pas dhjetë vjetësh, për të shmangur dyshimin për pavdekësinë e saj dhe për të trajtuar mirë trupin e saj.

Ndërkohë, Helena josh Ernestin dhe e bind atë të vrasë Madelinën. Kur Madelina kthehet në shtëpi, ajo nënvlerëson Ernestin, i cili këputet dhe e shtyn poshtë shkallëve, duke i thyer qafën. Megjithatë, ajo mbijeton në mënyrë të pashpjegueshme dhe Ernesti e çon Madelinën në spital ku analizat e mjekut tregojnë se ajo ka vdekur klinikisht. Ernesti e konsideron ringjalljen e saj si një mrekulli dhe përdor aftësitë e tij për të riparuar trupin e saj në shtëpi. Helena mbërrin dhe, pasi e dëgjoi atë dhe Ernestin duke diskutuar komplotin e tyre të vrasjes, Madelina qëllon Helenën me një armë gjahu. Gjuajtja lë një vrimë të madhe në trupin e Helenës, por ajo mbetet e gjallë, duke zbuluar se ajo gjithashtu ka marrë shurupin e Lajëllit. Helena dhe Madelina zihen para se të kërkojnë falje dhe të pajtohen. I dëshpëruar nga situata, Ernesti përgatitet të largohet, por Helena dhe Madelina e bindin atë që së pari të riparojë trupat e tyre. Duke kuptuar se do të kenë nevojë për mirëmbajtje të rregullt, ata planifikojnë që Ernesti të pijë shurupin për të siguruar disponueshmërinë e tij të përhershme.

Dyshja e nokautojnë Ernestin dhe e sjellin te Lajëlli, e cila i ofron shurupin në këmbim të aftësive të tij kirurgjikale. Edhe pse i tunduar, Ernesti refuzon pavdekësinë, i shqetësuar për mbijetesën e kujtdo që i intereson - duke e detyruar atë të kalojë përjetësinë me Madelinën dhe Helenën - dhe pasojat fizike që kanë vuajtur tashmë Madelina dhe Helena. Ai ikën me shurupin, por bllokohet në çati. Helena dhe Madelina i luten Ernetit që të pijë shurpin për t'i mbijetuar rëniejen, por, duke kuptuar se ata e duan atë vetëm për arsye egoiste, ai e hedh shurpin tutje. Ernesti i mbijeton rënies pasi zbarkoi në pishinën e Lajëllit dhe arratiset, duke e lënë çiftin të dëshpëruar duke kuptuar se ata do të duhet të varen nga njëra-tjetra për shoqërinë dhe mirëmbajtjen, përgjithmonë.

Tridhjetë e shtatë vjet më vonë, Madelina dhe Helena marrin pjesë në funeralin e Ernestit, ku ai lavdërohet se ka arritur pavdekësinë e vërtetë duke jetuar një jetë aventureske dhe të plotë dhe duke pasur shumë fëmijë dhe nipër e mbesa. Tani parodi groteske të vetvetes së tyre të mëparshme, me bojë të plasaritur, të qëruar dhe stuko që mbulon pjesën më të madhe të mishit të tyre gri dhe të rraskapitur, Helena dhe Madelina tallen me lavdinë dhe largohen. Jashtë, Helena ulet dhe bie nga një shkallë, duke tërhequr zvarrë Madelinën me të. Trupat e tyre shpërthejnë dhe Helena me sardon e pyet Madelinën nëse i kujtohet se ku e parkuan makinën e tyre.

## Kasti 
## Produksioni 
### Hedhje 
Përpara se të merrte rolin e Bruce Willis, Kevin Kline ishte zgjedhja e parë për të luajtur Dr. Ernest Menvillin; megjithatë, ai u largua nga projekti për shkak të një mosmarrëveshjeje për pagën me studion. Jeff Bridges dhe Nick Nolte u konsideruan të dy përpara se Willis të merrej përfundimisht. 

### Efektet vizuale 
*Vdekja me fytyrë gruaje* ishte një film teknologjikisht kompleks për t'u bërë dhe përfaqësonte një përparim të madh në përdorimin e efekteve të krijuara nga kompjuteri, nën drejtimin pionier të Industrial Light and Magic.   Ishte filmi i parë ku u përdor tekstura e lëkurës e krijuar nga kompjuteri, në pamjen ku Madelina rivendos qafën pasi koka e saj thyhet me një lopatë nga Helena. 

Produksioni pati një numër të mjaftueshëm fatkeqësish. Në skenën ku Helena dhe Madelina po luftojnë me lopatat, Streep aksidentalisht preu fytyrën e Goldie Hawn, duke lënë një mbresë të zbehtë. Streep pranoi se nuk i pëlqente të punonte në një projekt që fokusohej kaq shumë në efekte speciale dhe u zotua të mos punonte më në një film tjetër me efekte speciale të rënda, duke thënë:

### Xhirimet 
Fotografia kryesore për *Vdekja me fytyrë gruaje* filloi më 9 dhjetor 1991 dhe përfundoi më 7 prill 1992.  Filmi u xhirua tërësisht në Los Anxhelos dhe shfaqi disa vende të përdorura shpesh në film dhe televizion, duke përfshirë Greystone Mansion (shtëpia e funeralit të Ernestit) dhe Ebell of Los Angeles (festa e librit të Helenës).  Pjesa e jashtme e rezidencës së Madeline dhe Ernest ndodhet në 1125 Oak Grove Avenue në San Marino, por pjesa e brendshme ishte një grup i ndërtuar në një skenë zanore.  Skena e fundit ku Helena dhe Madelina rrëzohen nga një sërë shkallësh jashtë një kishe, u filmua në Universitetin Mount St. Mary në Brentwood.  

### Post-produksioni 
Skenat e shumta që u filmuan u hoqën nga prerja përfundimtare e filmit.  Ai fund shfaqi Ernestin, pasi ai ishte larguar nga festa e Lajëllit, duke takuar një banakier të quajtur Toni (Tracey Ullman) i cili e ndihmon atë të falsifikojë vdekjen e tij për t'i shmangur Madelina dhe Helena. Dy gratë takojnë Ernestin dhe banakierin 27 vjet më vonë, duke jetuar të lumtur si një çift në pension, ndërsa Madelina dhe Helena nuk japin asnjë shenjë se po shijojnë ekzistencën e tyre të përjetshme.  Zemeckis mendoi se fundi ishte shumë i lumtur dhe zgjodhi fundin më të errët të paraqitur në prerjen përfundimtare.   Ai vazhdoi të fitonte mbi 58,4 milionë&nbsp;dollarë në vend dhe 90.6 milionë&nbsp;dollarë ndërkombëtarisht.  Në Taipei, *Vdekja me fytyrë gruaje* vendosi një rekord në arkë duke fituar 269 310 dollarë në dy ditë, duke e shënuar atë "hapjen më të madhe ndonjëherë" për shpërndarësin e huaj United International Pictures. 

### Media në shtëpi 
Publikimi i filmit në DVD u quajt "tmerrësisht i keq" për shkak të cilësisë së transferimit të tij, për të cilin thuhet se vuante nga kokrrat e tepërta, turbullira dhe ngjyrat e heshtura.  Një përmbledhje e BBC e përshkroi atë si "të tmerrshme" dhe "të ngadaltë".  Shumë përdorues të forumit të DVD-së në internet spekuluan se transferimi i DVD-së ishte marrë nga edicioni Laserdisc i filmit dhe kërkuan një publikimi restaurues. *Vdekja me fytyrë gruaje* u shpërnda fillimisht në një botim të hapur mat me ekran të plotë (1.33:1) në SHBA ndërsa një version me ekran të gjerë me raportin e tij teatrale (1.85:1) u lëshua në mbarë botën. Versioni i fundit gjithashtu është etiketuar gabimisht anamorfik.  Më vonë u publikua në Amerikën e Veriut në Blu-ray nga Shout! Factory në 2016.  

## Trashëgimia 
*Vdekja me fytyrë gruaje* ka fituar një kult të rëndësishëm, veçanërisht në komunitetin LGBT.   Në RogerEbert.com, Jessica Ritchey shkroi, "Koha ka qenë e sjellshme me 'Vdekja me fytyrë gruaje', dhe syri jashtëzakonisht qesharak kthehet në pretendimin e Hollivudit dhe paaftësinë tonë kulturore për t'i falur gratë për plakjen. Me zhdukjen virtuale të interesit të Hollivudit për gratë mbi të tridhjetat, është një kënaqësi e vërtetë të shohësh një film të përqendruar dhe mbajtur nga dy aktore aq të forta sa Streep dhe Hawn."  Një artikull në *Vanity Fair* me titull "The Gloriously Queer Afterlife of 'Death Becomes Her'" e quajti filmin një "klasik të kultit homoseksual" dhe "një gur prove i komunitetit queer".  Filmi shfaqet në bare gjatë Muajit të Krenarisë, ndërsa personazhet e Madelinës dhe Helenës janë të preferuarit e performuesve të drag. Në këtë drejtim, filmi frymëzoi një shfaqje me temë *"Vdekja me fytyrë gruaje"* në sezonin 7 të ''"RuPaul's Drag Race"* .  dhe në vitin 2018 ata luajtën Madeline në një parodi të shfaqjes së "Vdekja me fytyrë gruaje" së bashku me konkurrentin e sezonit 6, BenDeLaCreme.  Tom Campbell, një producent ekzekutiv i *RuPaul's Drag Race*, reflektoi mbi tërheqjen e filmit për audiencën homoseksuale:

Në maj 2024, *RuPaul's Drag Race's'' Trinity the Tuck and Jujubee publikuan këngën e tyre "'Til Death Becomes Us" së bashku me një video muzikore, duke shërbyer si homazh për filmin origjinal.  

## Muzikal 
Një përshtatje muzikore e *Vdekja me fytyrë gruaje* u prodhua nga Broadway në Çikago në Teatrin Cadillac Palace në Çikago nga 30 prilli deri më 2 qershor 2024.  Ai u drejtua dhe koreografia nga Christopher Gattelli me një libër nga Marco Pennette dhe muzikë dhe tekst nga Julia Mattison dhe Noel Carey.  Kasti shfaqi Megan Hilty si Madelina, Jennifer Simard si Helena, Christopher Sieber si Ernesti dhe Michelle Williams si Viola Van Horn, personazhi i quajtur fillimisht Lajëll von Rumen.  Në maj 2024, producentët njoftuan planet e tyre për të filluar shfaqjet muzikore në Teatrin Lunt-Fontanne të Broadway më 23 tetor të atij viti, me një hapje zyrtare të planifikuar për 21 nëntor. 

## Shihni gjithashtu 
* Lista e filmave me filma imagjinar

## Referime