open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jusufi dhe Zylihaja

parapamje|Jusufi dhe Zylihaja në miniaturë
parapamje|Jusufi në sprovë gjatë festës së Zylihajës
**Jusufi dhe Zylihaja** (persisht: یوسف و زلیخا *Yusef o Zoleykha*) i referohet historisë së traditës islame mbi pejgamberin Jusuf dhe Zylejhanë (gruaja e Potifarit, siç njihet në Bibël) që kumtohet në Kur'an.

Është përcjellur dhe përhapur pafundësisht nëpër gjuhët e folura prej myslimanëve ndër shekuj, veçanërisht në arabisht, persisht, bengalisht, turqisht dhe urdu. Një variant i kësaj historia u shkrua edhe në gjuhën shqipe nga Muhamet Kyçyku.

Varianti më i famshëm u shkrua në gjuhën perse nga Xhámí (1414–1492), në *Haft Awrang* ("Shtatë Fronet"). Historia deri atëherë kishte shumë shtjellime, duke përfshirë interpretimin sufi, ku malli i Zylihasë për Jusufin përfaqëson kërkimin e shpirtit për Zotin (Allahun).

## Versione 
''Foundational Maḥabbat-nāmas: Jāmī's Yūsuf u Zulaykhā in Bengal (ca. 16th–19th AD)*
By: Thibaut d’Hubert
Pages: 649–691

*Love's New Pavilions: Śāhā Mohāmmad Chagīr's Retelling of Yūsuf va Zulaykhā in Early Modern Bengal*
By: Ayesha A. Irani
Pages: 692–751

*Śrīvara's Kathākautuka: Cosmology, Translation, and the Life of a Text in Sultanate Kashmir*
By: Luther Obrock
Pages: 752–776

*A Bounty of Gems: Yūsuf u Zulaykhā in Pashto*
By: C. Ryan Perkins
Pages: 777–797

*Sweetening the Heavy Georgian Tongue Jāmī in the Georgian-Persianate World*
By: Rebecca Ruth Gould
Pages: 798–828

## Referime 
* https://www.metmuseum.org/art/collection/search/452672
* https://www.bhorerkagoj.com/print-edition/2018/11/30/223904.php 
* https://esu.com.ua/search_articles.php?id=1521

## Lidhje të jashtme 
* &nbsp;
* *Women Writers, Islam, and the Ghost of Zulaikha'', nga Elif Shafak
* Manuscript text Yusuf und Zalikha  in the collection of  Museums für Kunst und Gewerbe Hamburg (MKG 1916.35) 
* Jāmī in Regional Contexts: The Reception of ʿAbd al-Raḥmān Jāmī’s Works in the Islamicate World, ca. 9th/15th-14th/20th Century Series: Handbook of Oriental Studies. Section 1 The Near and Middle East, Volume: 128 Editors: Thibaut d'Hubert and Alexandre Papas, with five chapters on the Yusuf and Zuleykha story:
Arif Erdem

**Arif Erdem** (lindur më 2 janar 1972) është një menaxher i futbollit në pension dhe ish-lojtar profesionist turk, i cili ka luajtur në pozicionin sulmues.

Duke filluar me klubin vendas Zeytinburnuspor në vitin 1990, Erdem pati një karrierë profesionale 15-vjeçare. Ai shënoi 106 gola në 341 ndeshje të ligës dhe përfundoi golashënuesi më i mirë i përbashkët  i Super Ligës Turke me İlhan Mansız në përfundim të sezonit 2001–02.

Arif Erdem është me origjinë shqiptare.
## Referime 
* https://www.rsssf.org/miscellaneous/erdem-intlg.html
* https://www.tff.org/Default.aspx?pageId=66&

## Referime
FedEx

FedEx Corporation, më parë Federal Express Corporation dhe më vonë FDX Corporation, është një kompani mbajtëse konglomerate shumëkombëshe amerikane e fokusuar në transportin, tregtinë elektronike dhe shërbimet e biznesit me bazë në Memphis, Tennessee.

Emri "FedEx" është një shkurtim rrokshëm i emrit të divizionit origjinal të ajrit të kompanisë, Federal Express, i cili është përdorur nga viti 1973 deri në vitin 2000. FedEx sot është më i njohur për shërbimin e tij të shpërndarjes ajrore, FedEx Express, i cili ishte një nga të parët. kompanitë kryesore të transportit për të ofruar dërgesë brenda natës si një shërbim kryesor. Që atëherë, FedEx filloi gjithashtu FedEx Ground, FedEx Office (i njohur fillimisht si Kinko's), Zinxhiri i Furnizimit FedEx, FedEx Freight dhe shërbime të tjera të ndryshme nëpër shumë filiale, shpesh të destinuara për t'iu përgjigjur konkurrentit të tij kryesor, UPS. FedEx është gjithashtu një nga kontraktorët kryesorë të qeverisë amerikane dhe ndihmon në transportin e disa paketave të Shërbimit Postar të Shteteve të Bashkuara përmes kontratës së tyre të Rrjetit Air Cargo.

Rëndësia e FedEx në Shtetet e Bashkuara dhe në botë e ka bërë atë një temë të zakonshme në kulturën popullore, me shembuj duke përfshirë filmin Cast Away si dhe disa nga sloganet e tij të marketingut (më e famshmja "kur duhet absolutisht pozitivisht të jetë atje brenda natës") . Përveç kësaj, FedEx ka blerë të drejtat e emërtimit të FedExField të Komandantëve të NFL të Uashingtonit dhe FedExForum të Memphis Grizzlies të NBA-së. Shërbimet e transportit ajror të FedEx e kanë bërë qendrën e saj kryesore (aka "Superhub") në Aeroportin Ndërkombëtar të Memphis, aeroportin më të ngarkuar të mallrave në botë deri në vitin 2020.

## Referime
Kenan Spahiu

**Kenan Spahiu** (; lindur më 26 maj 1995) është një basketbollist profesionist turk me prejardhje shqiptare luan për Pınar Karşıyaka në Basketbol Süper Ligi (BSL) dhe Ligën e Kampionëve të Basketbollit. Gjatësia e tij  1,97 m.

Kenan Spahiu ka lindur në vitin 1995 në Prishtinë (Kosovë e sotme) si djali i Xhelal Spahiut dhe Bisera Spahiuti. Ai ka prejardhje shqiptare. Spahiu filloi të luante basketboll në Prishtinë në moshën 9-vjeçare dhe shpejt u bë një perspektivë e nivelit të lartë në Turqi në moshën 15-vjeçare.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Kenan Sipahi at euroleague.net
* Kenan Sipahi  at fiba.com
* Kenan Sipahi at tblstat.net
*
Mbretëria e Dalmacisë

parapamje|Flamuri i Mbretërisë së Dalmacisë
parapamje|Stema e Mbretërisë së Dalmacisë
parapamje|Harta e Mbretërisë Dalmacisë
**Mbretëria e Dalmacisë** ishte një organizim shtetëror i kurorës austriake në Perandorinë Austriake (1815-1867) dhe Monarkinë Austro-Hungareze (1867-1918). 

## Historia 
Me riorganizimin e Monarkisë në vitin 1867, Dalmacia mbeti në pjesën austriake, e ndarë nga Kroacia dhe Sllavonia (atëherë në gjysmën hungareze). Megjithatë, Dalmacia ishte ligjërisht një pjesë integrale e Mbretërisë Triune të Kroacisë, Sllavonisë dhe Dalmacisë, e cila për këtë arsye e mbante atë në emrin dhe stemën e saj (Dalmacia njihet si pjesë përbërëse e Mbretërisë Triune dhe neni 66 i Zgjidhjes kroato-hungareze), megjithëse bashkimi i vërtetë i Dalmacisë me Kroacinë dhe Sllavoninë nuk ndodhi kurrë. Që nga viti 1861, Mbretëria e Dalmacisë ka asamblenë e saj parlamentare: Parlamentin Dalmat me selinë e tij në Zarë (Zadar). Komiteti Krahinor, i cili zgjidhej nga Parlamenti (përveç Presidentit dhe Kryetarit të Parlamentit, i cili emërohej nga Perandori dhe Mbreti), përfaqësonte Qeverinë e Mbretërisë së Dalmacisë në çështjet vetëqeverisëse. Qeveria qendrore u përfaqësua nga Qeveria në Zrë (Zadar) (ital. Imperial Regio Governo della Dalmazia), e cila që nga viti 1852 është quajtur Guvernatoriati Perandorak i Dalmacisë (italisht: Imperial Regia Luogotenenza della Dalmazia) drejtohej nga një guvernator ose një guvernator i emëruar nga perandori dhe mbreti, ashtu si edhe në tokat e tjera të kurorës në pjesën austriake të Austro-Hungarisë. Ajo u zhduk në fund të tetorit 1918, kur Parlamenti kroat shpalli pavarësinë e Kroacisë, Sllavonisë dhe Dalmacisë me Rijekën dhe aneksimin e shtetit SKS. Pothuajse në të njëjtën kohë, pjesë të mëdha të Dalmacisë u pushtuan nga Mbretëria e Italisë në bazë të Traktatit të fshehtë të Londrës të lidhur me Britaninë e Madhe, Francën dhe Rusinë. 
[thumb| Prezantimi i linjave të kompanisë austriake të anijeve "Dalmatia" në [1900|vitin 1900. Shoqëria promovoi gjithashtu turizmin dalmat.]]

## Guvernatorët 
* Thomas Brady (1797. – 1798.), 1804. – 1806.
* Franjo Tomašić (1815. – 1831.)
* Wenzeslaus Lilienberg Water (1831. – 1841.)
* Ivan August Turszky (1841. – 1848.)
* Franz Ludwig von Welden (1848.)
* Josip Jelačić (1848. – 1859.)
* Lazar Mamula (1859. – 1865.)
* Franjo Filipović (1865. – 1868.)
* Johann Wagner (1868. – 1869.)
* Gottfried Auersperg (1869.)
* Julius Fluk von Leidenkron (1869. – 1870.)
* Gabrijel Rodić (1870. – 1881.)
* Stjepan Jovanović (1882. – 1885.)
* Ludovik Cornaro (1885. – 1886.)
* Dragutin Blažeković (1886. – 1890.)
* Emil David von Rhonfeld (1890. – 1902.)
* Erasmus Handel (1902. – 1905.)
* Niko Nardelli (1905. – 1911.)
* Mario Attems (1911. – 1918.)

## Shih edhe 
* Iliriku
* Dalmacia
* Dalmacia romake

## Literatura 
*
*
*

## Referime
Anzotica

**Anzotica** ishte një perëndeshë liburne që barazohej me Venusin në kohën romake. Në Nin, u zbuluan dy mbishkrime votive që përmendin perëndeshën Enzotica, ose Venus Anzotica, si dhe një statujë e asaj perëndeshë në shoqërinë e perëndisë Priapus. Supozohet se të gjitha këto monumente i përkisnin faltores së asaj perëndeshë. 

## Shih edhe 
* Iliria
* Delmatët
* Mitologjia ilire

## Burimet 
* Anzotica, enciklopedi kroate
* Anzotica , enciklopedia Prolexis

## Referime
Mërgimi nga Shqipëria

**Mërgimi** (ose **emigrimi**, **emigracioni**) nga Shqipëria është dukuria e largimit të shqiptarëve për arsye politike, sigurie dhe ekonomike.

## Historia 
Që pas viteve 1990, shumë banorë të Shqipërisë u larguan për një jetë më të mirë. Iknin me anije, përmes ambasadave, më pas me gomone, duke rrezikuar seriozisht jetën. Në atë kohë mërgimi ishte një proces praktikisht i pandalshëm. Shqipëria vinte nga një regjim diktatorial, që kishte mohuar shumë mundësi dhe e kishte çuar popullsinë në një varfëri ekstreme dhe uri për të parë botën.

Mërgimi i asaj periudhe kishte dhe anët e veta pozitive, teksa remitancat u bënë një burim i rëndësishëm i të ardhurave dhe konsumit në vend dhe shumë individë u kthyen, duke hapur biznese e duke sjellë përvojën e Evropës, kryesisht të Italisë e Greqisë.

Rebelimi i vitit 1997 nxiti një tjetër valë si pasojë e pasigurisë për jetën, një faktor i ri shtytës për emigracionin.

Stabilizimi i ekonomisë pas viteve 2000 e ngadalësoi ritmin e mërgimit. Ekonomia e vendit po rritej, kishte më shumë mundësi për të rinjtë, kompani të huaja të mëdha po hynin në vend, duke ofruar vende pune me paga relativisht të larta.

## Shih edhe 
* Mërgata shqiptare

## Referime
Lugina Amik

**Lugina Amik** ose **Amuk**, gjithashtu *Amuq* ose *Amaq* (Arabisht: ٱلْأَعْمَاق, romanizuar: *al-ʾAʿmāq*) ndodhet në Provincën Hataj, afër qytetit të Antakja (Antiok në lumin Orontes) në pjesën jugore të Turqisë. Së bashku me Dabik në Sirinë veriperëndimore, besohet të jetë një nga dy vendet e mundshme të betejës së Armagedon sipas eskatologjisë islame.

## Rëndësia arkeologjike 
Shquhet për një sërë vendesh arkeologjike në “rrafshin e Antiokisë”. Vendet kryesore të serisë janë Tell al-Judaidah, Çatalhöyük (të mos ngatërrohet me Çatalhöyük në Anadoll), Tell Tayinat, Tell Kurdu, Alalakh, dhe Tell Dhahab. Tell Judaidah u vëzhgua nga Robert Braidwood dhe u gërmua nga C. MacEwan i Institutit Oriental të Universitetit të Çikagos në vitet 1930.

Liqeni i Amikut ishte një liqen i lashtë në zonë, i cili ndodhej në qendër të fushës së Amikut.

Ekzistojnë gjithashtu dëshmi arkeologjike për tigrat e Kaspikut në këtë luginë (Ellerman dhe Morrison-Scott, 1951; Vallino dhe Guazzo Albergoni, 1978).

## Eskatologjia islame 
Në një hadith, Ebu Hurejre (shok i profetit Muhamed) transmeton se Muhamedi ka thënë:

Dijetarët islamë dhe komentuesit e hadithit sugjerojnë se fjala "Romakë" u referohet të krishterëve. Hadithi më tej lidhet me fitoren e mëvonshme të myslimanëve, e ndjekur nga pushtimi paqësor i Kostandinopojës me thirrje tekbiri dhe tesbih, dhe në fund mposhtja e Dexhalit pas kthimit dhe zbritjes së Isait. Hadithe të tjera tregojnë shfaqjen e Imam Mehdiut menjëherë para Ardhjes së Dytë të Jezusit.

## Referime
Korniza Referuese Gjeodezike e Shqipërisë

**Korniza Referuese Gjeodezike e Shqipërisë** (KRGJSH-2010) është baza unike gjeodezike e Shqipërisë, e nxjerrë nga Autoriteti Shtetëror për Informacionin Gjeohapësinor.

KRGJSH ka për qëllim të realizojë, nëpërmjet rrjeteve të pikave të kontrollit dhe stacioneve permanente sipas komponentëve përbërëse të saj, një sistem referues unik gjeodezik nëpërmjet të cilit përcaktohen pozicioni planimetrik, lartësitë, shkalla, graviteti dhe orientimi për çdo pikë të territorit të Republikës së Shqipërisë.

KRGJSH përfshin rrjetet e mëposhtme:
* Rrjeti Shtetëror i Pozicionimit Global
* Rrjeti Shtetëror Gravimetrik
* Rrjeti Shtetëror i Nivelimit
* Rrjeti Shtetëror i Mareografëve
* Rrjeti i Stacioneve Magnetometrike

## Shih edhe 
* Gjeografia e Shqipërisë

## Referime
Dabik

**Dabik** (Arabisht: دابق *Dabiq*) është një qytezë në Sirinë veriore, rreth 40 kilometra (25 mi) në verilindje të Aleppo dhe rreth 10 km (6.2 mi) në jug të kufirit të Sirisë me Turqinë.

Është pjesë administrative e Akhtarin *nahiyah* (nëndistrikt) të Distriktit A'zaz të Guvernoratit Aleppo. Vendndohjet e afërta përfshijnë Mare' në jugperëndim, Sawran në veriperëndim dhe qytezën Akhtarin në juglindje. Në regjistrimin e vitit 2004, Dabiq kishte një popullsi prej 3,364. Qyteza ishte vendi i betejës së Marxh Dabik në vitin 1516, në të cilën Perandoria Osmane mundi me vendosmëri Sulltanatin Mamluk.

Në eskatologjinë islame, besohet se Dabiq është një nga dy vendet e mundshme (tjetra është Amaq) për një betejë epike midis të krishterëve pushtues dhe myslimanëve mbrojtës, e cila do të rezultojë në një fitore myslimane dhe do të shënojë fillimin e fundit të kohërave. Grupi terrorist islamik Shteti Islamik beson se Dabik është vendi ku do të zhvillohet një betejë epike dhe vendimtare me forcat e krishtera të Perëndimit dhe e kanë emëruar revistën e tyre online sipas fshatit. Pasi u dëbua nga qyteti i Dabik nga ushtria turke dhe rebelët sirianë në tetor 2016, IS e zëvendësoi këtë botim me një të ri të quajtur *Rumiyah*.

## Referime
Ndërtimi i Shkodrës

[parapamje| Skulpturë e përmasave të vërteta të grave gjysmë të mbytura, muzeu i [Kalaja e Shkodrës|Kalasë së Rozafës]]
***Kanga e kalasë së Shkodrës*** siç njihet mes shqiptarëve, () është një poemë që i paraprin ciklit kosovar të eposit serb. Ajo bazohet në motivin e sakrificës njerëzore.

## Koha dhe vendi 
Ngjarjet e përshkruara në këtë pandehet të kenë ndodhur në fillim të shekullit 14. Jovan Tomiq ka dalur në përfundimin se kënga duhet ta ketë patur origjinën në viset rreth Shkodrës, që sot janë në Shqipërinë Veriore, Mal të Zi dhe Hercegovina Jugore, ku tradita e familjes Mrnjaçeviq ka qenë e fortë. Përfundimi i tij u mbështëtet edhe nga studjues të tjerë

Barleti te *Rrethimi i Shkodrës* kumton se ka një rrëfenjë vernakulare mbi ndërtimin e kalasë, sipas të cilit i kishin rënë në dorë disa shkrime ku flitej për njëfarë Roze dhe të motrën, quajtur Fa, që ishin themelueset e para të Shkodrës dhe prandaj fortesa u quajt Rozafa.

Shekuj më vonë konsujt francez Hecquard dhe Degrand kodifikojnë variante tjera të kësaj balade, në të cilën gjendet edhe motivi i murosjes.

## Shih edhe 
* Lahuta
* Ura e Nartës
* Kalaja e Shkodrës

## Referime
Kolika foshnjore

**Kolika e foshnjës**, e njohur edhe si **dhimbje barku infantile**, përkufizohet si episode të të qarit për më shumë se tre orë në ditë, për më shumë se tre ditë në javë, për tre javë në një fëmijë që për ndryshe është i shëndetshëm.  E qara mund të rezultojë në zhgënjim të prindërve, depresion pas lindjes, vizita të tepërta te mjeku dhe abuzim me fëmijët. 

Shkaku i dhimbjes së barkut është i panjohur.  Diagnoza kërkon përjashtimin e shkaqeve të tjera të mundshme.  Mbështetja shtesë për prindërit mund të jetë e dobishme.  Rrallë zgjat deri në një vjeç.  Ndodh në të njëjtën shkallë tek djemtë dhe tek vajzat. 

## Simptomat 
Dhimbja e barkut përkufizohet si episode të të qarit për më shumë se tre orë në ditë, për më shumë se tre ditë në javë për të paktën një kohëzgjatje trejavore në një fëmijë ndryshe të shëndetshëm.  Është më e zakonshme rreth moshës gjashtë javëshe dhe përmirësohet në moshën gjashtë muajshe.  Mbështetja me pellushë nuk duket se ndihmon.  Ndërsa medikamentet për trajtimin e refluksit janë të zakonshme, nuk ka asnjë dëshmi se ato janë të dobishme. 

## Shih edhe 
* Foshnja
* Pediatria
* Fëmijëria
* Psikologjia fëmijënore

## Referime
Karnavalet

parapamje|288x288px|Karnevalet Shkodër 1937
**Karnavalet** janë një periudhë festive e vendeve me popullsi të krishterë në përgjithësi, dhe katolike romake në veçanti, para periudhës së Krezhmeve.

Në viset shqiptare festimi i karnavaleve ka qenë përgjithësisht fenomen urban, i ndjekur në qytete me popullsi të krishterë si në Korçë, Përmet, Shkodër, por edhe në rrethin e Gjirokastrës në fshatrat e Zagorisë. Deri më 1926 bëheshin natën. Në Përmet njihen si *llazore*, ndërsa tek popullata myslimane është ndjekur diçka e ngjashme e njohur si *teferiç*.

## Karnavalet e Korçës 
Karnavalet kanë filluar të festohen në Korçë para 
viteve ’40, periudhë në të cilën jeta kulturore në këtë qytet ka qenë e larmishme. Megjithëse një festë pagane , Karnavalet më vonë festoheshin ditën e Ndjesave në muajin Shkurt. Veç individëve të shumtë të veshur karnavale, kishte edhe grupe me kitara, këmbajka dhe maska butaforike si koka kafshësh dhe njerëzish.

Karnavalet e Korçës morën një hov të madh pas krijimit të shoqërive kulturore si “Rinia Korçare” etj. Në këtë periudhë karnavalet shoqëroheshin me mandolina, kitara dhe këngë humoristike. Festimi i Karnavaleve u ndërpre pas viteve 60, për të rifilluar në kushte të tjera shoqërore pas viteve 90.

## Karnavalet e Shkodrës 
parapamje|289x289px|Karnevalet në Shkodër, 1897
Fillonte një natë para të Enjtes së Majme, ishte zakon që të thirreshin bijat në gjini. E gjithë java shkonte me gostitje petullash, ndërsa të Martën e Majme që ishte dita e fundit ishte zakon që përveç gjellëve të tjera, festa të mbyllej me një pulë të pjekur. Ditën e fundit, karavani i veshur me maska (të quajtur nga populli *surretën*) shoqëruar me tingullin e dajreve, klarinetave e trombetave futeshin qitshin bejte të improvizuara rrugëve, përhapnin fletëpalosjet e tyre bejtexhinjtë që i prinin karvanit, nëpër shtëpitë e zotërinjve që i qirasnin me cigare, raki e para. Në të perënduar mblidheshin në lagjet "Ara e Pashës" apo në "Serreq", ku mes bejteve, britmave, vajeve e valleve digjnin dordolecin (si personifikim i të metave të vitit) e vënë mbi një kalë.

Pas çlirimit 1944-es, karnevalet u festuan pesë herë gjithsej të ndërlidhura me data të veprimtarive politike (kongrese, zgjedhje), me iniciativën e Klubit të Punëtorëve “Vaso Kadija” më 21 shkurt 1951, 28 prill 1957, 20 maj 1962, 26 prill 1964 dhe e fundit më 22 prill 1967. Karnevalet përgjatë regjimit u shfrytëzuan nga propaganda e kohës, kështu qe e pamundur të kultivohej kritika ndaj politikëbërësve që kryhej para '44.

Pas rënies së regjimit komunist, karnevalet rinisën të festoheshin më 1999. Pas 2010 administrimi i festimit të tyre iu besua administrimit nga firma "Venice Art Mask Factory", ndërsa pas 2016 karnavalet u përkujdesën nga shoqëria kulturore "Illyricum" dhe ajo "Zef Jubani".

## Referime
Lista e hidrocentraleve në Shqipëri

Ky artikull liston **centralet kryesore elektrike në Shqipëri** . Në të gjithë vendin për vitin 2016 operuan gjithsej 144 centrale aktive.  Tabela e mëposhtme liston vetëm stacionet që kanë të paktën 10 MW kapacitet energjie.

## Hidrocentralet 
## Shih edhe 
* Hidrocentralet e Shqipërisë

## Referime
Gonad

Një **gonad,** **gjëndër seksuale** ose **gjëndër riprodhuese**  është një gjëndër e përzier që prodhon gametet dhe hormonet seksuale të një organizmi. Qelizat riprodhuese femërore janë qelizat vezë, dhe qelizat riprodhuese mashkullore janë spermatozoidet .  Gonadi mashkullor, testiku, prodhon spermë në formën e spermatozoideve . Gonadi femëror, vezorja, prodhon qeliza vezë. Të dyja këto gamete janë qeliza haploide . Disa kafshë hermafrodite kanë një lloj gonade të quajtur ovotestis.

parapamje|Ovaries of Cyprinus carpio

## Evolucioni 
Është e vështirë të gjesh një origjinë të përbashkët për gonadet, por ka shumë të ngjarë që gonadet kanë evoluar në mënyrë të pavarur disa herë. 

## Rregullore 
Gonadet kontrollohen nga hormoni luteinizues dhe hormoni stimulues i folikules, të prodhuar dhe sekretuar nga gonadotropinat hipofizare ose gonadotrofinat në gjëndrën e përparme të hipofizës. Ky sekrecion rregullohet nga hormoni çlirues i gonadotropinës i prodhuar në hipotalamus.  

## Zhvillimi 
Gonadet fillojnë të zhvillohen si një primordium i zakonshëm (një organ në fazën më të hershme të zhvillimit), në formën e kreshtave gjenitale,  të cilat vetëm më vonë diferencohen në organe seksuale mashkullore ose femërore. Prania e gjenit SRY,  i vendosur në kromozomin Y dhe që kodon faktorin përcaktues të testisit, përcakton diferencimin seksual mashkullor. Në mungesë të gjenit SRY nga kromozomi Y, do të zhvillohet seksi femër (vezoret në vend të testikujve). Zhvillimi i gonadave është pjesë e zhvillimit të organeve urinare dhe riprodhuese.

## Sëmundje 
Gonadet janë subjekt i shumë sëmundjeve, si hipergonadizmi, hipogonadizmi, agonadizmi, tumoret dhe kanceri, ndër të tjera.

## Referime
Efektet e uraganit Isabel ne Karolinen e Veriut

**Efektet e uraganit Isabel në Karolinën e Veriut** ishin të përhapura, me dëmet më të mëdha në qarkun  Dare . Uragani zbarkoi në brigjet e jashtme të Karolinës së Veriut në 18 shtator.  Atje, përmbytjet e stuhisë dhe erërat e forta dëmtuan mijëra shtëpi. Disa vende përgjatë autostradës 12 të Karolinës së Veriut u permbyten pjesërisht ose u mbuluan me mbeturina. Uragani Isabel prodhoi erëra të forta  në të gjithë zonen lindore te  Karolinës se Veriut , duke rrëzuar pemë dhe linja elektrike. Rreth 700 mijë,banorët humbën energjinë për shkak të stuhisë, megjithëse shumica e ndërprerjeve u rivendosën brenda pak ditësh. Uragani vrau tre persona në shtet &#x2013; dy për shkak të rënies së pemëve dhe tjetri një punonjës i ndërmarrjes që përpiqej të rivendoste energjinë elektrike. Dëmi në shtet arriti në 450 milione dollar (2003), 663 milione  dollarë (2022).

Qendra Kombëtare e Uraganeve beri një vëzhgim  te uraganit, dhe më vonë paralajmeroi se ne vijen bregdetare do te ndodhte ky uragan.  Zyrtarët lokalë lëshuan urdhera evakuiimi për 18 qarqe, së bashku me paralajmërime të ndryshme për përmbytje. Pas uraganit, presidenti i atëhershëm George W. Bush shpalli gjendjen e jashtëzakonshme për 26 qarqe në shtet, të cilat ndanë burime federale për shtetin. Ekuipazhet e shërbimeve nga shtetet e afërta ndihmuan në rivendosjen e energjisë. Shërbimi Gjeologjik i Shteteve të Bashkuara gërmoi rërën për të rivendosur thyerjen në ishullin Hatteras, me trafikun e rivendosur rreth dy muaj pas uraganit.
Eutiki i Aleksandrisë

**Eutiki i Aleksandrisë** (Arabisht: ''Sa'id ibn Batriq* ose *Bitriq*; 10 shtator 877 – 12 maj 940) ishte Patriarku Melkit i Aleksandrisë. Ai njihet si një nga shkrimtarët e parë të krishterë egjiptianë që përdori gjuhën arabe. Shkrimet e tij përfshijnë kronikën *Nazm al-Jauhar* ("Rreshti i bizhuterive"), i njohur gjithashtu me titullin e saj latin *Eutychii Annales* ("Analet e Eutychius").

## Jeta 
Ai lindi në Fustat (Kajro e vjetër). Eutiki kaloi pjesën më të madhe të jetës së tij si mjek ose *Mutatabbib*. Jeta e tij ishte afërsisht bashkëkohore me historianin Agapius, megjithëse asnjëri nuk tregon njohuri për tjetrin.

Ai nuk dinte greqisht, por ishte në gjendje të përdorte tekstet greke në përkthimet ekzistuese në gjuhën siriake.

Në vitin 932 ai u bë Patriarku Melkit i Aleksandrisë në moshën 60-vjeçare.

## Punimet 
parapamje|Kronika e Eutikut (në frëngjisht)
Vepra më e rëndësishme është *Nazm al-Jauhar*, një kronikë botërore, të cilën ai e filloi para se të bëhej Patriark dhe ia kushtoi vëllait të tij. Ai fillon me Krijimin dhe shkon deri në kohën e tij. *Nazm al-Jauhar'' i tij është një burim i vlefshëm për ngjarjet në Persi para ngritjes së Islamit dhe sundimtarëve të mëvonshëm sasanid. Për ngjarjet pas ngritjes së Islamit, Eutiki përdor burimet muslimane. Ai u vizatua gjithashtu nga materiali legjendar dhe agjiografik.

Historia u përshtat dhe vazhdoi deri në vitin 1028 nga Jahja ibn Sa'id, në të cilën formë u bë e njohur në Antioki dhe më pas në Evropë; por vazhdoi të zgjerohej dhe të qarkullonte në këtë formë të modifikuar. U bënë kopje të shumta.

Vepra të tjera janë një libër për mjekësinë dhe një vepër shfajësuese. Një dorëshkrim i të parës është vendosur në Aleppo, edhe pse i pabotuar. Teksti i fundit nuk është gjetur ende.

## Referime
Potifari

**Potifari** (hebraisht: פּוֹטִיפַר/פּוֹטִיפָר‎‎, Modern: *Pōṭīfar*, tiberian: *Pōṭīp̄ar/Pōṭīp̄ār*; origjina egjiptiane: pꜣ-dj-pꜣ-rꜥ "Ai që dha Ra") është një figurë në Biblën Hebraike dhe në Kuran.

Potifari është kapiteni i rojes së faraonit, i cili thuhet se e ka blerë Jozefin si skllav dhe, i impresionuar nga inteligjenca e tij, e bën atë zot të shtëpisë së tij. Gruaja e Potifarit, e cila ishte e njohur për pabesinë e saj, e donte Jozefin dhe u përpoq ta joshte. Kur Jozefi refuzoi përparimet e saj dhe u largua, duke lënë në duar petkun e tij të jashtëm, ajo u hakmor duke e akuzuar në mënyrë të rreme se po përpiqej ta përdhunonte dhe Potifari e burgosi ​​Jozefin.

Çfarë ndodhi me Potifarin pas kësaj është e paqartë; disa burime e identifikojnë atë si Potipherah, një prift egjiptian, vajza e të cilit, Asenath, martohet me Jozefin. Akuza e rreme nga gruaja e Potifarit luan një rol të rëndësishëm në rrëfimin e Jozefit, sepse po të mos ishte burgosur, ai nuk do të kishte takuar shokun e burgosur që e prezantoi me Faraonin.

Sefer haYashar mesjetar, një koment mbi Teuratin, e jep emrin e gruas së Potifarit si Zylihaja, ashtu si edhe shumë tradita islame - kështu poema persiane e quajtur Jusufi dhe Zylihaja nga *Haft Awrang* ("Shtatë frone") të Jami.

Historia u bë një temë shumë e zakonshme në artin perëndimor gjatë periudhave të Rilindjes dhe Barokut, duke përshkruar zakonisht momentin kur Jozefi shkëputet nga shtrati që përmban një figurë pak a shumë të zhveshur të gruas së Potifarit. Miniaturat persiane shpesh ilustrojnë Jusufin dhe Zylihajën në *Haft Awrang* ("Shtatë frone") të Jami.

## Referencat fetare 
Është e vështirë të lidhësh me saktësi Potifarin ose Jozefin me një faraon ose periudhë të caktuar kohore. Sipas kalendarit hebre, Jozefi u ble në vitin 2216, që është 1544 pes, në fund të periudhës së dytë të ndërmjetme ose në fillim të Mbretërisë së Re. Sipas hipotezës dokumentare, historia e Potifarit dhe gruas së tij i atribuohet burimit jahwist dhe qëndron në të njëjtin vend ku tregimet e kupëmbajtës dhe bukëpjekësit dhe ëndrrat e faraonit qëndrojnë në tekstin Elohist.

## Islami 
Historia tregohet për herë të parë në Kuran 12:21-35: Një egjiptian blen Jozefin dhe i propozon ta birësoj atë. Gruaja e Egjiptianit përpiqet të joshë Jozefin, por ai u ruajt nga joshjet e saj. Ajo e akuzon Jozefin për një përpjekje për ta çnderuar atë. Qiraja në veshjen e tij dëshmon pafajësinë e Jozefit. Azizi beson Jozefin dhe dënon gruan e tij. Mëkati i gruas së Azizit bëhet i njohur në qytet (Kuran 12:30). Gratë e fisnikëve të tjerë, duke parë bukurinë e Jozefit, e quajnë atë engjëll. Gruaja e Azizit deklaron qëllimin e saj për të burgosur Jozefin nëse ai nuk i nënshtrohet kërkesave të saj. Jozefi kërkon mbrojtje nga Zoti i cili e dëgjon lutjen e tij dhe i largon kurthet e tyre, por Jozefi është i burgosur pavarësisht pafajësisë së tij.

## Referime
Gruaja e Potifarit

[parapamje|*Jozefi dhe Gruaja e Potifarit*, [Filippo Falciatore]]
**Gruaja e Potifarit** është një figurë në Biblën hebraike dhe në Kuran. Ajo ishte gruaja e Potifarit, kapiten i rojes së Faraonit në kohën e Jakobit (Jakubit) dhe të dymbëdhjetë bijve të tij. Sipas Librit të Zanafillës, ajo akuzoi në mënyrë të rreme Jozefin për tentativë përdhunimi pasi ai refuzoi përparimet e saj seksuale, duke rezultuar në burgosjen e tij.

Në Zanafillën asaj nuk i jepet asnjë emër, por në burimet e mëvonshme hebraike mesjetare dhe traditën islame, ajo identifikohet si **Zylihaja** ose **Zelihaja**.

## Në Zanafillë 
Bibla (Zanafilla 39:5-20) tregon trajtimin e saj ndaj Jozefit, skllavit të burrit të saj Potifarit:

## Në Kuran 
Kurani tregon trajtimin e gruas së Azizit ndaj Jusufit si vijon:

## Në burimet hebreje 
Komentuesit hebrenj gjithashtu shohin disa motive të mira në veprimet e saj. Një histori për Zylihanë tregohet në Sefer haYashar, ku ajo u tall nga zonjat e tjera aristokrate egjiptiane, rrethi i saj i miqve, sepse ishte i apasionuar pas një djaloshi skllav hebre. Duke i ftuar miqtë e saj në shtëpinë e saj, Zylihaja u dha atyre të gjithë portokall dhe thika për t'i prerë në feta. Ndërsa ata angazhoheshin në këtë detyrë, Zylihaja e bëri Jozefin të kalonte nëpër dhomë. Të shpërqendruara nga bukuria e tij, të gjitha zonjat u prenë aksidentalisht me thika, duke nxjerrë gjak. Zylihaja më pas u kujtoi miqve të saj se duhej ta shihte Jozefin çdo ditë. Pas këtij incidenti, bashkëkohësit e saj nuk e tallnin më atë.

Rashi komenton se gruaja e Potifarit e pa përmes astrologjisë se do të kishte fëmijë nëpërmjet Jozefit. Llogaritjet astrologjike megjithatë ishin paksa të zbehta. Asenath, vajza e saj (me birësim, sipas disa tregimeve) u bë gruaja e Jozefit dhe për këtë arsye gruaja e Potifarit lindi nipër (jo fëmijë) nëpërmjet Jozefit.

## Referime
Colleen Hoover

**Colleen Hoover** (lindur më 11 dhjetor 1979) është një autore amerikane e romancave dhe trillimeve për të rinjtë.   Ajo është e njohur më së shumti për romanin e saj romantik të vitit 2016 " *It Ends with Us ".* Shumë prej veprave të saj u botuan vetë përpara se të merreshin nga një shtëpi botuese.  Që nga tetori 2022, Hoover ka shitur më shumë se 20 milionë libra. 

## Jeta dhe karriera 
Hoover lindi më 11 dhjetor 1979,  në Sulfur Springs, Teksas, nga Vannoy Fite  dhe u diplomua nga shkolla e mesme Saltillo në 1998.  Në vitin 2000, ajo u martua me Heath Hoover,  me të cilin ka tre djem.  Hoover u diplomua në Teksas A&M-Commerce me një diplomë në punë sociale .  Ajo ka punuar punë të ndryshme sociale dhe punë mësuese deri në fillimin e karrierës së saj të shkrimit. 

Në nëntor 2011, Hoover filloi të shkruante romanin e saj debutues, *Slammed*, pa synimin për t'u botuar. Ajo u frymëzua nga një tekst, "vendos çfarë të jetë dhe vazhdo të jetë", nga një këngë e Avett Brothers, "Head Full of Doubt/Road Full of Promise" dhe ka përfshirë tekstet e Avett Brothers gjatë gjithë historisë.  Hoover vetë-botoi *Slammed* në janar 2012.  Një vazhdim, *Point of Retreat,* u botua në shkurt 2012.  pas së cilës shitjet u rritën me shpejtësi për dy librat e parë të Hoover.  *Slammed* dhe *Point of Retreat* arritën respektivisht në numrin 8 dhe 18 në listën më të shitur të *New York Times* në gusht të atij viti.   Atria Books mori romanet dhe i ribotoi më 10 gusht 201.  Një libër i tretë i serisë, *This Girl*, u botua në prill 2013.   Pas suksesit të *Slammed*, Hoover la punën e saj në fushën e punës sociale për t'u bërë një shkrimtare me kohë të plotë.  Ishte romani i parë i vetë-botuar që kryesonte ndonjëherë listën.  Një roman shoqërues,*Losing Hope*, u botua në korrik. 

Romani i Hooverit *It Ends with Us* u botua në vitin 2016.  Hoover e përshkroi atë si "libri më i vështirë që kam shkruar ndonjëherë".  Romani ka të bëjë me dhunën në familje dhe, sipas Hoover, është shkruar për të mbrojtur viktimat e dhunës në familje.  Historia u frymëzua nga përvoja e Hoover-it si një fëmijë që rritej me dhunë në familje, e cila e shoqëroi ate gjate gjithe jetes se saj. Personazhi kryesor i librit, Lily, përjeton dhunën në familje në moshë të re nga abuzimi i prindërve ndaj njëri-tjetrit dhe abuzimi i babait të saj ndaj saj, më pas përfundon në një marrëdhënie të dhunshme si e rritur.  Në vitin 2021, Hoover përjetoi një rritje të popullaritetit për shkak të vëmendjes nga komuniteti #BookTok në TikTok .   Si rezultat, në janar 2022 *It Ends with Us* ishte # 1 në listën më të shitur të *The New York Times* .  Që nga viti 2019, romani ishte shitur në mbi një milion kopje në mbarë botën dhe ishte përkthyer në mbi njëzet gjuhë. 

Një vazhdim i *It Ends with Us* i titulluar *It Starts with Us* u botua më 18 tetor 2022 dhe u botua nga Atria Books.  Simon & Schuster publikuan detajet e fushatës së gjerë të marketingut për romanin, i cili u bë libri më i para-porositur nga botuesi i të gjitha kohërave.
Takeoff

**Kirshnik Khari Ball** (18 qershor 1994 - 1 nëntor 2022) i njohur profesionalisht si Takeoff, ishte një reper, këngëtar dhe kompozitor amerikan. Ai njihej si anëtar i treshes së muzikës hip hop dhe rap, Migos së bashku me Quavo, xhaxhain e tij dhe Offset, kushëririn e tij. 

### Vitet e para
Takeoff lindi Kirshnik Khari Ball në Lawrenceville, Georgia, i cili është në Gwinnett County, afër Atlantës. Ai u rrit nga nëna e tij, së bashku me anëtarët e familjes Quavo dhe Offset. 

### Vdekja
Më 1 nëntor 2022, Takeoff u qëllua dhe u vra në 810 Billiards & Bowling në Hjuston, Teksas. Departamenti i Policisë së Hjustonit raportoi se një të shtëna vdekjeprurëse kishte ndodhur në orën 2:40 të mëngjesit CST, dhe se viktima u gjet e vdekur në mbërritje, ndërsa dy viktima të tjera "u dërguan me automjete private në spitale". Edhe pse policia fillimisht nuk do ta identifikonte viktimën, përfaqësuesi i Takeoff konfirmoi vdekjen e tij për Associated Press.  Xhaxhai i Takeoff, Quavo, i cili ishte i pranishëm gjatë të shtënave, nuk u lëndua.
Cisterna hipolemike

Cisterna hipolemike gjendet brenda një perikaryoni i një neuroni që nuk përfshin bërthamën dhe është një pjesë e specializuar e ER Smooth që shtrihet në dendrite dhe akson.Cisterna hipolemike gjendet direkt nën plazmalemë dhe është e vazhdueshme me ER të përafërt të somës. Funksioni i tij është i paqartë.

## Referenca
Lëkura e njeriut

[parapamje|Struktura e lëkurës së [Njeriu|njeriut.]]
**Lëkura e njeriut** është mbulesa e jashtme e trupit dhe nuk është organi më i madh i sistemit integrues . Lëkura ka deri në shtatë shtresa të indit ektodermal që ruajnë muskujt, kockat, ligamentet dhe organet e brendshme.Lëkura e njeriut është e ngjashme me shumicën e lëkurës së gjitarëve të tjerë dhe është shumë e ngjashme me lëkurën e derrit.Megjithëse pothuajse e gjithë lëkura e njeriut është e mbuluar me gjëndra qimesh, ajo mund të duket pa qime . Ekzistojnë dy lloje të përgjithshme të lëkurës, lëkura me qime dhe lëkura pa qime. Mbiemri *cutaneous* fjalë për fjalë do të thotë "i lëkurës" (nga latinishtja *cutis*, lëkurë).

Për shkak se ajo ndërlidhet me mjedisin, lëkura luan një rol të rëndësishëm imuniteti në mbrojtjen e trupit kundër patogjenëve dhe humbjes së tepërt të ujit . Funksionet e tjera të tij janë izolimi, rregullimi i temperaturës, ndjeshmëria, sinteza e vitaminës D dhe mbrojtja e folateve të vitaminës B. Lëkura e dëmtuar rëndë do të përpiqet të shërohet duke formuar inde mbresë . Kjo shpesh zbardhet dhe depigmentohet.

## Shiko edhe 
* Organi (biologji)

## Referime
Fashikul nervor

Një **fashikul nervor**, është një tufë fibrash nervore që i përkasin një nervi në sistemin nervor periferik.Një fascikul nervor quhet edhe **fasciculus.**Një fascikul nervor është i mbyllur nga perineurium, një shtresë e indit lidhës fascial .  Çdo fibër nervore e mbyllur në fashikul është e mbyllur nga një shtresë e indit lidhës të endoneuriumit . Tufat e fascikulave nervore quhen fasciculi dhe janë përbërës të një trungu nervor.Trungu i nervit kryesor mund të përmbajë një numër të madh fashikujsh që mbështjellin mijëra aksonë. 

Në sistemin nervor qendror (CNS) një tufë fibrash nervore quhet trakt nervor, dhe në neuroanatomi trakte të ndryshme në palcën kurrizore bashkohen në fasciculi siç është fasciculus gjatësor medial.Në palcën kurrizore fascikulat janë të bashkuara në kolona të quajtura funikula, siç është funiculus anterior.

## Shiko gjithashtu 
* Epineurium
* Indi nervor
Tim Curry

parapamje|Tim Curry, aktor amerikan
**Timothy James Curry** (lindur më 19 prill 1946) është një aktor dhe këngëtar anglez. Ai u bë i njohur me pjesëmarrjen e tij në filmin *The Rocky Horror Picture Show* (1975), duke përsëritur rolin që ai kishte në origjinën e prodhimeve skenike muzikore  në Los Anxhelos të *The Rocky Horror Show* .

Puna tjetër e tij përfshin role të ndryshme në produksionin origjinal të West End , Tristan Tzara në prodhimet e West End të vitit 1975 në Broadway të *Travesties*, Wolfgang Amadeus Mozart në prodhimin e *Amadeus* në Broadway të vitit 1980, Alan Swann në prodhimin e Broadway të *Viti im i preferuar*  dhe Mbreti Arthur në prodhimet e Broadway. Dhe West End të *Spamalot* nga viti  2005 deri në 2007. Vlerësimet e tij teatrale përfshijnë tre nominime për çmimin Tony dhe dy nominime për çmimin Laurence Olivier . 

## Referime
Enët limfatike

alt=A still image from a 3D medical animation showing afferent vessels|parapamje|263x263px| Një imazh i palëvizshëm nga një animacion mjekësor 3D që tregon enët aferente
**Enët limfatike** (ose **enët** limfë ose **limfatiket** ) janë enë (tuba) me mure të hollë, të strukturuara si enë gjaku, që bartin limfën . Si pjesë e sistemit limfatik, enët limfatike janë komplementare me sistemin kardiovaskular . Enët limfatike janë të veshura nga qelizat endoteliale dhe kanë një shtresë të hollë muskulore të lëmuar dhe adventitia që lidh enët limfatike me indin përreth. Enët limfatike shtytjnë limfën nga kapilarët limfatikë, të cilët kryesisht kanë të bëjnë me thithjen e lëngut intersticial nga indet. Kapilarët limfatikë janë pak më të mëdhenj se kapilarët homologë të sistemit vaskular. Enët limfatike që bartin limfën tek një nyje limfatike quhen enë limfatike aferente, dhe ato që e bartin atë nga një nyje limfatike quhen enë limfatike eferente, nga ku limfat mund të udhëtojnë në një nyje limfatike tjetër, mund të kthehen në një venë ose mund të udhëtoni në një kanal limfatik më të madh. Kanalet limfatike zbrazin limfën në një nga venat nënklaviane dhe kështu e kthejnë atë në qarkullimin e përgjithshëm.

Enët që largojnë limfën nga indet dhe drejt nyjeve limfatike mund të klasifikohen si enë aferente . Këto enë aferente më pas derdhen në sinusin nënskapular.  Enët eferente që çojnë limfën nga organet limfatike në nyjet duke e çuar limfën në kanalin limfatik të djathtë ose në kanalin torakal, ena limfatike më e madhe në trup. Këto enë derdhen përkatësisht në venat subklaviane të djathta dhe të majta. Ka shumë më tepër enë aferente që çojnë limfë sesa enë eferente që e nxjerrin atë për të lejuar që limfocitet dhe makrofagët të përmbushin funksionet e tyre të mbështetjes imune. Enët limfatike përmbajnë valvula.

## Referime
Postura e trupit te njeriut

parapamje| *Vajza e re që mban një letër*, rreth 1665
Tek njerëzit, **qëndrimi** mund të sigurojë një sasi të konsiderueshme informacioni të rëndësishëm përmes komunikimit joverbal.Studimet psikologjike kanë demonstruar gjithashtu efektet e qëndrimit të trupit në emocione.Ky hulumtim mund të gjurmohet në studimet e Charles Darwin për emocionet dhe lëvizjet tek njerëzit dhe kafshët.  Aktualisht, shumë studime kanë treguar se disa modele të lëvizjeve të trupit janë tregues të emocioneve specifike.   Studiuesit studiuan gjuhën e shenjave dhe zbuluan se edhe përdoruesit jo të gjuhës së shenjave mund të përcaktojnë emocionet vetëm nga lëvizjet e duarve.  Një shembull tjetër është fakti që zemërimi karakterizohet nga lëvizja e gjithë trupit përpara.  Teoritë që drejtojnë kërkimin në këtë fushë janë teoria e vetëvlerësimit ose e perceptimit dhe teoria e emocioneve të mishëruara.  

* **Teoria e vetëvlerësimit** është kur qëndrimi i një pjesëmarrësi ka një efekt të rëndësishëm në vetëvlerësimin e emocioneve të tyre.Një shembull i kësaj është një eksperiment ku pjesëmarrësit duhej të mendonin dhe më pas të shkruanin cilësitë pozitive të tyre në një qëndrim të sigurt ose të dyshimtë.  Më pas pjesëmarrësit duhej të vetëvlerësonin se sa i mirë kandidat për punë, i intervistuar, interpretues dhe sa të kënaqur do të ishin si punonjës.Gjithashtu u matën disponimi dhe niveli i besimit. Rezultatet nga ky studim rezultuan në favor të teorisë së vetëvleresimit. Qëndrimet e pjesëmarrësve në qëndrimin e sigurt por jo të dyshimtë ndikuan ndjeshëm në qëndrimet e tyre të vetë-raportuara. Një studim i ngjashëm tregoi se pjesëmarrësit që u vendosën në një qëndrim të përkulur kishin më shumë gjasa të ndjeheshin të stresuar në krahasim me pjesëmarrësit që morën një pozicion të relaksuar. 
* **Teoria e emocioneve të mishëruara** është ideja që ngjarjet mendore mund të përfaqësohen nga gjendjet e trupit.  Në një studim që tregonte emocione të mishëruara, pjesëmarrësit u mbushën me konceptet e krenarisë dhe zhgënjimit nga një detyrë e gjenerimit të fjalëve..Studiuesit supozuan se do të kishte një ndryshim të dukshëm në qëndrimin e pjesëmarrësve bazuar në fjalën me të cilën ata ishin përgatitur. Kjo hipotezë u konfirmua për zhgënjimin kryesor, sepse pjesëmarrësit kishin më shumë gjasa të uleshin në lartësinë e tyre vertikale ose të shfaqnin sjellje të rënduar.
Disku ndërvertebror

Një disk  (ose **fibrokërc intervertebral** ) shtrihet midis rruazave ngjitur në kolonën vertebrale . Çdo disk formon një nyje fibrokartilaginoze (një simfizë ), për të lejuar lëvizje të lehtë të rruazave, për të vepruar si një ligament për të mbajtur rruazat së bashku dhe për të funksionuar si një amortizues për shtyllën kurrizore.

## Struktura 
. Anulus fibrosus përbëhet nga disa shtresa fibrokartilage të përbërë nga kolagjeni i tipit I dhe i tipit II . Lloji I është i përqendruar drejt skajit të unazës, ku siguron forcë më të madhe. Shtresat e forta mund t'i rezistojnë forcave shtypëse. Disku fijor ndërvertebror përmban *bërthamën pulposus* dhe kjo ndihmon për të shpërndarë presionin në mënyrë të barabartë në të gjithë diskun. Kjo parandalon zhvillimin e përqendrimeve të stresit të cilat mund të shkaktojnë dëme në rruazat e poshtme ose në  tyre fundore. . 

Ekziston një disk midis çdo çifti vertebrash,përveç segmentit të parë të qafës së mitrës, *atlasit* . *Atlasi* është një unazë rreth shtrirjes afërsisht në formë koni të *boshtit* (segmenti i dytë i qafës së mitrës). Boshti vepron si një shtyllë rreth së cilës atlasi mund të rrotullohet, duke lejuar që qafa të rrotullohet. Ka 23 disqe në shtyllën kurrizore të njeriut: 6 në rajonin e qafës së mitrës, 12 në rajonin e mesit të shpinës  dhe 5 në pjesën e poshtme të shpinës.Disqet emërtohen nga trupi vertebral sipër dhe më poshtë.

### Zhvillimi 
Gjatë zhvillimit dhe në lindje, disqet vertebrale kanë njëfarë furnizimi vaskular në pllakat fundore të kërcit dhe anulus fibrosus. 

### Hapësira e diskut ndërvertebral 
Hapësira e **diskut ndërvertebral** zakonisht përcaktohet në një fotografi me rreze X si hapësira midis rruazave ngjitur. Në pacientët e shëndetshëm, kjo korrespondon me madhësinë e diskut ndërvertebral.

Disku ndërvertebral funksionon për të ndarë rruazat nga njëra-tjetra dhe siguron sipërfaqen për xhelin që thith goditjet e bërthamës pulposus. Bërthama pulposus e diskut funksionon për të shpërndarë presionin hidraulik në të gjitha drejtimet brenda çdo disku ndërvertebral nën ngarkesa shtypëse.

. 

.
Kaini dhe Abeli

[thumb|*Kaini duke vrarë Abelin*, nga [Peter Paul Rubens, rr. 1600]]
Në Librin e Zanafillës, **Kaini** dhe **Abeli** janë dy djemtë e parë të Adamit dhe Evës. Kaini, i parëlinduri, ishte bujk dhe vëllai i tij Abeli ishte bari. Vëllezërit i bënë flijime Perëndisë, por Perëndia e favorizoi flijimin e Abelit në vend të sakrificës së Kainit. Më pas Kaini vrau Abelin, pas së cilës Zoti e ndëshkoi Kainin duke e dënuar me një jetë endacake. Më pas Kaini banoi në tokën e Nodit (נוֹד, 'bredhës'), ku ndërtoi një qytet dhe lindi linjën e pasardhësve që fillonin me Enokun.

## Intrepretimi islam
Historia shfaqet në Kuran 5:27-31:

Historia e Kainit dhe Abelit është përdorur gjithmonë si një pengesë nga vrasja në traditën islame. Abdullah ibn Mesudi transmeton se Muhamedi ka thënë në një hadith:

Studiuesit myslimanë ishin të ndarë në motivet e vrasjes së Abelit nga Kaini, dhe më tej përse dy vëllezërit ishin të detyruar t'i ofronin flijime Zotit. Disa studiues besonin se motivet e Kainit ishin thjesht xhelozia dhe epshi. Si Kaini ashtu edhe Abeli dëshironin të martoheshin me vajzën e bukur të Adamit, Aklima (arabisht: *Aqlimia*'). Duke kërkuar t'i jepte fund mosmarrëveshjes mes tyre, Adami sugjeroi që secili të paraqiste një ofertë përpara Perëndisë. Ai që Zoti e pranoi ofertën, do të martohej me Aklimën. Abeli, një bari bujar, ofroi si ofertë Perëndisë delet më të majme të tij. Por Kaini, një bujk koprrac, i ofroi vetëm një tufë bari dhe disa fara të pavlera. Perëndia e pranoi ofertën e Abelit dhe e hodhi poshtë ofertën e Kainit—një tregues që Abeli ishte më i drejtë se Kaini dhe si rrjedhim më i denjë për Aklimën. Si rezultat, u vendos që Abeli të martohej me Aklimën. Nga ana tjetër, Kaini do të martohej me motrën e saj më pak të bukur. I verbuar nga zemërimi dhe epshi për Aklimën, Kaini u përpoq të hakmerrej ndaj Abelit dhe të arratisej me Aklimën.

## Referime
Aleksa Demie

**Alexa Demie** është një aktore dhe këngëtare amerikane. Ajo njihet më së shumti për rolin e saj si Maddy Perez në serialin televiziv  HBO Euphoria . Ajo vazhdoi të luajë në filmin e moshës së vjetër Mid90s (2018) dhe në filmin dramatik Waves (2019). Ajo është shfaqur edhe në videoklipe të shumta, poashtu eshte ikon e modes se viteve 90 dhe asaj te sotme.

## Jeta e hershme 
Lindi ne Los Angeles, Demie u rrit në lagjen e Atwater Village. Ajo u rrit nga nëna e saj, Rose Mendez, një grimere, familja e së cilës emigroi në Los Anxhelos nga Meksika kur ajo ishte foshnjë dhe e cila mbeti shtatzënë me Demie në një moshë "jashtëzakonisht të re".     Demie ka thënë se ajo "nuk është rritur me figurat më të mira mashkullore në jetën e saj" ose "shumë respekt për burrat".  Sipas saj, gjatë rritjes në shtëpinë e saj ka pasur zënka dhe të bërtitura dhe ajo ka ikur nga shtëpia si adoleshente për t'i shpëtuar ambientit toksik familjar.  Megjithatë, ajo e ka përshkruar familjen e saj si “shumë mbështetëse” dhe “atje për njëri-tjetrin”.
Koreu

[thumb|right|*Vdekja e Koreut, Dathanit dhe Abiramit*, [Gustave Doré, 1865.]]
**Koreu** (hebraisht: קֹרַח‎ *Qōraḥ*; arabisht: قارون *Qārūn*), biri i Itsharit, është një person që shfaqet në Librin e Numrave të Biblës Hebraike dhe katër vargje të ndryshme në Kuran, i njohur për udhëheqjen e një rebelimi kundër Moisiut.

## Në Biblën Hebraike
### Rebelimi
Në Librin e Numrave tregon se Koreu u rebelua kundër Moisiut së bashku me 249 bashkëpunëtorë dhe u ndëshkuan për rebelimin e tyre kur Perëndia dërgoi zjarr nga qielli për të përpirë të 250 prej tyre. Aleatët rubenitë të Koreut, Dathanit dhe Abiramit, u ndëshkuan gjithashtu kur Perëndia bëri që toka të çahej nën këmbët e tyre duke i gëlltitur ata, familjet e tyre, këdo që lidhej me Korahun dhe të gjitha pasuritë e tyre.

Për më tepër, izraelitët që nuk e pëlqyen atë që i kishte ndodhur Koreut, Dathanit dhe Abiramit (dhe familjeve të tyre) kundërshtuan Moisiun dhe Zoti më pas e urdhëroi Moisiun të largohej nga turma. Pastaj Perëndia goditi 14.700 burra me murtajë, si ndëshkim për kundërshtimin e shkatërrimit të Koreut. (Numrat 16:41 e më pas.)

"Por bijtë e Koreut nuk vdiqën" (Numrat 26:11).

## Referime kuranore
Koreu përmendet gjithashtu në Kuran me emrin **Karun** (arabisht: قارون). Ai njihet si i pasur dhe u bë shumë arrogant për shkak të krenarisë dhe injorancës së tij.  Ai ia dha meritën e pasurisë së tij diturisë së tij në vend të Zotit.

Kurani thotë se ai u ndëshkua për shkak të arrogancës së tij ekstreme duke u gëlltitur nga toka së bashku me gjithë pasurinë e tij të madhe materiale

## Referime