Hedhja e diskut

**Hedhja e diskut** është një ngjarje në udhë dhe fushë në të cilën një atlet hedh një disk të rëndë në përpjekje për të kapur një largësi sa më të madhe se konkurrentët e tyre. Është një sport i lashtë, siç tregohet nga statuja e Myron *Discobolus-it* e shekullit të pestë para Krishtit. Edhe pse nuk është pjesë e pentathlonit të tanishëm, ai ishte një nga ngjarjet e pentathlonit të lashtë grek, i cili mund të datohet të paktën në 708 para Krishtit,  dhe është pjesë e dekathlonit modern.

## Historia 
parapamje| Kopje moderne e *Diskophorosit*, që i atribuohet Alkamenesit
Sporti i hedhjes së diskut daton si një ngjarje në Lojërat Olimpike origjinale të Greqisë së Lashtë.  Sporti u ringjall në Magdeburg nga mësuesi i gjimnastikës Christian Georg Kohlrausch dhe studentët e tij në vitet 1870.  Gara e organizuar e meshkujve u rifillua në fund të shekullit të 19-të dhe ka qenë pjesë e Lojërave Olimpike Verore moderne që nga gara e parë moderne, Lojërat Olimpike Verore të 1896-ës . Pamjet e hedhësve të diskut u shfaqën dukshëm në reklamat për lojërat e hershme moderne, të tilla si pulla për mbledhjen e fondeve për Lojërat e 1896-ës dhe posterat kryesorë për Lojërat Olimpike Verore të 1920 dhe 1948. Sot, sporti i diskut është një pjesë rutinë e takimeve moderne të sportit në të gjitha nivelet dhe ruan një vend veçanërisht ikonik në Lojërat Olimpike.
parapamje| Posteri kryesor për Lojërat Olimpike Verore 1920
Atleti i parë modern që hodhi diskun duke rrotulluar të gjithë trupin ishte František Janda-Suk nga Bohemia ( Republika Çeke e sotme).  Janda-Suk shpiku këtë teknikë kur studioi pozicionin e statujës së famshme të *Discobolus* . Pas vetëm një viti zhvillim të teknikës, ai fitoi një medalje argjendi në Lojërat Olimpike të vitit 1900.

## Rregulloret 
Ngjarja qëndron në hedhjen e një disku, me peshë ose madhësi në varësi të konkurrentit. Burrat dhe gratë hedhin disqe me madhësi të ndryshme, me madhësi dhe pesha të ndryshme në varësi të moshës. Pesha e diskut rregullohet ose nga Atletika Botërore për ndërkombëtare ose Udha dhe Fusha SHBA për Shtetet e Bashkuara.

majtas|parapamje| Disku (2&nbsp;kg), Atletika Botërore e certifikuar për gara
majtas|parapamje| Pamje anësore
majtas|parapamje| Seksioni gjatësor (skematik)
Disku tipik ka anët e bëra prej plastike, druri, tekstili me fije qelqi, fibre karboni ose metali me një buzë metalike dhe një bërthame metalike për të arritur peshën e duhur. Buza duhet të jetë e lëmuar, pa vrazhdësi ose kapje gishtash. Një disk me më shumë peshë në buzë prodhon një implus më të madh këndor për çdo shpejtësi të caktuar rrotullimi, dhe kështu më shumë qëndrueshmëri, megjithëse është më i vështirë për t'u hedhur. Megjithatë, një peshë më e lartë e buzës, nëse hidhet siç duhet, mund të çojë në një gjuajtje më të gjatë. 

Për të bërë një gjuajtje, garuesi fillon në një rreth me diametër 2,5 m , i cili futet në një shtresë betoni prej 20 milimetrash. Hedhësi zakonisht merr një qëndrim fillestar duke u kthyer në të kundërt nga drejtimi i gjuajtjes. Më pas ai rrotullohet në të kundërt të akrepave të orës (nga e djathta)  1+1⁄2 herë ndërsa qëndron brenda rrethit për të ndërtuar vrull përpara se të lëshojë diskun. Disku duhet të ulet brenda një sektori rrethor 34,92º që është i përqendruar në rrethin e hedhjes. Rregullat e garës për diskun janë praktikisht identike me ato të hedhjes së gjyles, me përjashtim të faktit që rrethi është më i madh, nuk përdoret një tabelë ndalimi dhe nuk ka rregulla të formës në lidhje me mënyrën e hedhjes së diskut.

Lëvizja bazë është një lëvizje e krahut të dorës së përparme. Disku rrotullohet nga gishti tregues ose nga gishti i mesit i dorës që hedh. Gjatë fluturimit, disku rrotullohet në drejtimin orar kur shihet nga lart për një gjuajtës me dorën e djathtë dhe në të kundërt për një gjuajtës sallaks. Përveç arritjes së impulsit maksimal gjatë hedhjes së diskut, largësia e diskut përcaktohet edhe nga trajektorja që len hedhësi, si dhe nga sjellja aerodinamike e diskut. Në përgjithësi, hedhjet në një erë mesatare të kundërt arrijnë distancën maksimale. Gjithashtu, një diskut me rrotullim më të shpejtë jep stabilitet më të madh xhiroskopik. Teknika e hedhjes së diskut është mjaft e vështirë për t'u zotëruar dhe kërkon shumë përvojë për t'u përsosur; kështu që shumica e hedhësve më të mirë janë 30 vjeç ose më shumë.
[alt=|parapamje| Diskuhedhës, tondo i një kiliksi nga Piktori Kleomelos, [Muzeu i Luvrit]]
alt=|asnjë|parapamje| Kopje moderne e *Discobolusit të Myronit* në Kopshtin Botanik të Universitetit të Kopenhagenit, Danimarkë

## Fazat 
Teknika e diskut mund të ndahet në faza. Qëllimi është të transferohesh nga mbrapa në pjesën e përparme të rrethit të hedhjes duke u rrotulluar nëpër një rreth e gjysmë. Shpejtësia e dorëzimit është e lartë dhe shpejtësia rritet gjatë hedhjes (ngadalë në të shpejtë). Teknika e saktë përfshin ngritjen e torkut rrotullues në mënyrë që forca maksimale të mund të zbatohet në disk gjatë dorëzimit. 
parapamje| Rutger Smith në fazat e hedhjes së diskut
Fillimisht, gjuajtësi zë pozicionin e tij në rrethin e hedhjes, duke e shpërndarë peshën e tij trupore në mënyrë të barabartë mbi të dyja këmbët, të cilat janë larg afërsisht sa gjerësia e shpatullave. Ata përkulen në mënyrë që të përvetësojnë një qëndrim më efikas për të filluar, ndërkohë që i ngarkojnë paraprakisht muskujt e tyre në mënyrë izometrike ; kjo do t'i lejojë ata të fillojnë më shpejt dhe të arrijnë një hedhje më të fuqishme. Më pas ata fillojnë fazën e shkëputjes, e cila vendos tonin për të gjithë hedhjen; ritmi i tërheqjes dhe hedhjes është shumë i rëndësishëm.

Përqendrimi në ritëm mund të sjellë qëndrueshmëri për të arritur në pozicionet e duhura që u mungojnë shumë gjuajtësve. Ekzekutimi i një gjuajtje të shëndoshë të diskut me teknikë solide kërkon baraspeshë të përsosur. Kjo vjen për shkak se gjuajtja është një lëvizje vijëdrejtë e kombinuar me një rrotullim një e gjysmë dhe një mjet në fund të një krahu. Kështu, një hedhës i mirë i diskut duhet të ruajë baraspeshën brenda rrethit. 

Për një gjuajtës me dorën e djathtë, faza tjetër është lëvizja e peshës mbi këmbën e majtë. Nga ky pozicion ngrihet këmba e djathtë dhe atleti 'vrapon' nëpër rreth. Ekzistojnë teknika të ndryshme për këtë fazë ku këmba lëkundet në një shtrirje të vogël ose të madhe, disa atletë kthehen në thembrën e majtë (p.sh. Ilke Wylluda  ) por kthimi në shputën e këmbës është shumë më i zakonshëm.

Qëllimi është të ulet në 'pozicion fuqie', këmba e djathtë duhet të jetë në qendër dhe thembra nuk duhet të prekë tokën në asnjë pikë. Këmba e majtë duhet të ulet shumë shpejt pas së djathtës. Pesha duhet të jetë kryesisht mbi këmbën e pasme me sa më shumë çift rrotullues të jetë e mundur në trup - kështu që krahu i djathtë të jetë i lartë dhe shumë prapa. Kjo është shumë e vështirë për t'u arritur.