Astrobiologjia

[djathtas|parapamje| [Acidi nukleik|Acidet nukleike mund të mos jenë biomolekulat e vetme në Univers të afta për të kodifikuar proceset e jetës.  ]]
**Astrobiologjia**, e njohur më parë si **ekzobiologji**, është një fushë shkencore ndërdisiplinore që merret me origjinën, evolucionin e hershëm, shpërndarjen dhe të ardhmen e jetës në univers . Astrobiologjia e konsideron pyetjen nëse ekziston jeta jashtëtokësore dhe nëse ka, si mund ta zbulojnë njerëzit atë.   

Astrobiologjia bën përdorimin e biologjisë molekulare, biofizikës, biokimisë, kimisë, astronomisë, kozmologjisë fizike, eksoplanetologjisë dhe gjeologjisë për të hetuar mundësinë e jetës në botët e tjera dhe të ndihmojë në njohjen e biosferave që mund të jenë të ndryshme nga ajo në Tokë.  Origjina dhe evolucioni i hershëm i jetës është një pjesë e pandashme e disiplinës së astrobiologjisë.  Astrobiologjia ka të bëjë me interpretimin e të dhënave ekzistuese shkencore, dhe megjithëse spekulimet sugjerojnë për të dhënë kontekst, astrobiologjia ka të bëjë kryesisht me hipotezat që përshtaten fort në teoritë ekzistuese shkencore . 

Kjo fushë ndërdisiplinore përfshin studime mbi origjinën e sistemeve planetare, origjinën e komponimeve organike në hapësirë, ndërveprime gur-ujë-karbon, abiogjenezën në Tokë, vendbanim planetar, hulumtim mbi evidencën shkencore për zbulimin e jetës, dhe studime mbi potencialin e jetës për t'u përshtatur me sfidat në Tokë dhe në hapësirën e jashtme. 

Biokimia mund të ketë filluar menjëherë pas Big Bang-ut, 13.8 miliardë vjet më parë, gjatë një epoke të banueshme kur Universi ishte vetëm 10-17 milion vjet i vjetër.   Sipas hipotezës së panspermisë, jeta mikroskopike e shpërndarë nga meteoridet, asteroidet dhe trupat e tjerë të vegjël të Sistemit Diellor - mund të ekzistojnë në të gjithë universin.   Sipas hulumtimeve të publikuara në gusht 2015, galaktikat shumë të mëdha mund të jenë më të favorshme për krijimin dhe zhvillimin e planetëve të banueshëm sesa galaktikave të tilla më të vogla si Rruga e Qumështit .  Pavarësisht kësaj, Toka është vendi i vetëm në universin që njerëzit e dinë që mund të jetohet.  Vlerësimet e zonave të banueshme përreth yjeve të tjerë,   nganjëherë të referuara si " zona Goldilocks ",   së bashku me zbulimin e qindra planeteve ekstrasolare dhe njohuri të reja mbi habitatet ekstreme këtu në Tokë, sugjerojnë që mund të ketë shumë vende më të banueshme në univers sesa konsiderohen të mundshme së fundmi.    

Studimet aktuale në planetin Mars nga *Curiosity* dhe *Opportunity(rover)*, janë në kërkim për dëshmi të jetës së lashtë, si dhe fushat që lidhen me lumenj të lashtë ose liqenet që mund të kenë qenë të banueshëm .     Kërkimi i provave të banueshmërisë, tafonomisë (në lidhje me fosilet) dhe molekulave organike në planetin Mars tani është një objektiv kryesor i NASA-s dhe ESA . 

Edhe nëse nuk zbulohet kurrë jeta jashtëtokësore, natyra ndërdisiplinore e astrobiologjisë, dhe perspektivat kozmike dhe evolucionare të krijuara prej saj, mund të sjellin ende një sërë përfitimesh këtu në Tokë.  

## Përmbledhje 
Termi u propozua për herë të parë nga astronomi rus (Sovjetik) Gavriil Tikhov në 1953.  *Astrobiologjia* rrjedh etimologjikisht nga greqishtja , *astron*, "*yjësia*, yll"; , *bios*, "jeta"; dhe   , ''*, *studimi* . Sinonimet e astrobiologjisë janë të larmishme; megjithatë, sinonimet ishin të strukturuara në raport me shkencat më të rëndësishme të nënkuptuara në zhvillimin e saj: astronominë dhe biologjinë . Një sinonim i ngushtë është *ekzobiologjia* nga Greqishtja   , "e jashtme"; Βίος, *bios*, "jetë"; dhe ologjia, -logia, *studimi'' . Termi ekzobiologji u krijua nga biologu molekular dhe fituesi i çmimit Nobel Joshua Lederberg .  Ekzobiologjia konsiderohet se ka një shtrirje të ngushtë të kufizuar në kërkimin e jetës së jashtme nga Toka, ndërsa fusha lëndore e astrobiologjisë është më e gjerë dhe hulumton lidhjen midis jetës dhe universit, i cili përfshin kërkimin për jetën jashtëtokësore, por gjithashtu përfshin studimin e jetës në Toka, origjina e saj, evolucioni dhe kufijtë. 

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Astrobiology.nasa.gov 
* Qendra Spanjolle për Astrobiologjinë 
* Qendra e MB për Astrobiologjinë  
* Hulumtimi i Astrobiologjisë në Bibliotekën e Kongresit 
* Vëzhgimi i Astrobiologjisë - Një kurs hyrës për astrobiologjinë 
* Revista Astrobiologji duke eksploruar sistemin diellor dhe më gjerë