Biblioteka Kombëtare e Kosovës “Pjetër Bogdani”

parapamje|Pamje e Bibliotekës.
**Biblioteka Kombëtare e Kosovës Pjeter Bogdani** (Anglisht: *National Library of Kosovo Pjeter Bogdani*) është institucioni më i madh biblotekar i Kosovës i themeluar nga Kuvendi i Komunës së Prishtinës si një qendër e rëndësishme kulturore, kërkimore, shkencore dhe arsimore . Që nga themelimi i saj në vitin 1962, Biblioteka Kombëtare e Kosovës  dëshmoi një zhvillim monumental. Për banorët vendas, kjo bibliotekë përfaqëson simbolin e avancimit arsimor dhe kulturor të shqiptarëve në ish-Jugosllavi. Ajo është, dhe ka gjasa të mbetet për shumë kohë, institucioni arsimor më i rëndësishëm për komunitetin shqipfolës në këtë rajon. Njihet për historinë e saj unike dhe stili i ndërtesës është i dizajnuar nga arkitekti kroat *Andrija Mutnjakovic* i cili  u përpoq të krijonte një shprehje autentike arkitekturore kombëtare kur projektoi ndërtesën në vitin 1971.

## Historiku 
Biblioteka Kombëtare e Kosovës “Pjetër Bogdani” është themeluar nga Kuvendi i Kosovës, dhe ka për qëllim kryesor mbledhjen dhe ruajtjen e trashëgimisë intelektuale në Kosovë.

Biblioteka e parë publike qendrore është themeluar në Prizren në vitin 1944, në muajin dhjetor. Gjatë këtyre viteve, ajo ka kaluar në disa faza zhvillimi dhe ka ndryshuar disa herë emrin.

#### Historiku i Bibliotekes Kombëtare të Kosovës 
Biblioteka Kombëtare dhe Universitare e Kosovës mori emrin në vitin 1970, duke shënuar një periudhë të rëndësishme për institucionin, gjatë viteve u zgjeruan pozicionet si bibliotekë kombëtare, shumëgjuhëshe dhe universitare. Gjatë kësaj periudhe, u bë e nevojshme ndërtimi i një ndërtese të re për të përmbushur kërkesat e zgjeruara të shërbimeve të bibliotekës. Në vitin 1974, Kuvendi i Provincës Socialiste të Kosovës miratoi ligjin për ndërtimin e saj dhe puna filloi po atë vit, duke përfunduar dhe hapur në 1982. Gjatë viteve 1982 deri 1990 Biblioteka Kombëtare e Kosovës pati zhvillim të madhë përmes rritjes së librave, studentëve dhe lexuesve, aktiviteteve të ndryshme.

## Arkitektura e Bibliotekës Kombëtare të Kosovës 
thumb|Pamje nga lartë e ndërtesës.Ndërtesa e Bibliotekës Kombëtare e Kosovës përfaqëson kulmin e arkitekturës sonë. Planifikimi i peizazhit, mjedisi përreth dhe dizajni i brendshëm kërkojnë që hapësira të jetë e artikuluar në mënyrë të tillë që struktura e saj kompakte, format, luajtja me dritën dhe hijen, si dhe lartësia e saj, të mbartin elemente që lidhen me traditën ndërtimore të rajonit. Motivët e kubeve, sferave dhe kolonave paraqesin një interpretim modern të frymëzimit arkitektonik autokton, që ka rrënjë te populli.

#### Fasada 
Fasada e ndërtesës ishte projektuar për të ndihmuar në ndriçimin natyral të hapësirës së brendshme, duke siguruar njëkohësisht hije dhe mbrojtje nga dielli i fortë gjatë verës. Një atmosferë më intime dhe e përshtatshme për lexim kërkonte një hije të tillë, e cila u arrit përmes përdorimit të sistemit Brise Soleil me gjashtëkëndësha të vendosur në fasadë. Ky motiv gjashtëkëndor është aplikuar edhe në ndërtesa të tjera të rëndësishme globalisht, si në Muzeun Lenin në Tashkent.

#### Funksioni 
Ndërtesa shtatëkatëshe, me një sipërfaqe prej 12,000 metra katrorë të shfrytëzueshme. Kapaciteti i ndërtesës është i mjaftueshëm për të mbajtur dy milionë libra. Raftet e librave janë vendosur në dy nivele nën katin përdhes dhe nuk janë të aksesueshme për publikun.Brendësia e ndërtesës është ndërtuar në formën e një atriumi që rrethon dhomën e katalogëve. Ky koncept i hapësirës është mjaft i përhapur në bibliotekat moderne. Dy katet e dedikuara për katalogët janë të kombinuara me hapësirat e leximit, zonat e pushimit, sallat e mëdha dhe të vogla për leksione, dhe një sallë ekspozite. Sallat e leximit janë të shpërndara në kate të ndryshme, në varësi të madhësisë dhe funksionit. Salla e vogël e leximit, që akomodon 100 persona, ndodhet në katin e parë, ndërsa ajo e madhe, për 200 lexues, është në katin e dytë. Po në katin e dytë ndodhen dhoma të specializuara për lexime në fushat e historisë, librave të rrallë, gjeografisë, grafikës, muzikës, filmave, mikrofilmit dhe periodikëve. Kati i tretë dhe i katërt, si zonat më të qeta të bibliotekës, janë dedikuar për studiuesit, ndërsa në katin përdhes ndodhet dhoma e leximit në shkrimin Braille, e cila ka një hyrje të drejtpërdrejtë nga rruga. Të gjitha dhomat e leximit janë të lidhura me katalogët dhe pirgjet e librave.

## Monument kulture 
**Biblioteka Kombëtare e Kosovës Pjeter Bogdani** në Prishtinë, Kosovë është gjithashtu edhe një monument i trashëgimisë kulturore. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër 3639.

## Shih edhe 
* Bibliotekonomia
* Kultura në Kosovë
* Universiteti i Prishtinës

## Lidhje të jashtme 
* Databaza e trashëgimisë kulturore të Kosovës 

## Referime