Pyjet e Karpateve dhe rajoneve të tjera të Evropës

**Pyjet e lashta dhe parësore të ahut të Karpateve dhe rajoneve të tjera të Evropës** është një lokacion i Trashëgimisë Botërore të UNESCO -s me natyrë serike transnacionale, që përfshin 94 pjesë përbërëse (pyjet e ahut evropian, *Fagus sylvatica* ) në 18 vende evropiane .   Së bashku, vendet mbrojnë pyjet më të mëdha dhe më pak të shqetësuara të dominuara nga pema e ahut. Në shumë prej këtyre stendave (veçanërisht ato në Karpate ), këto pyje këtu u lejuan të vazhdonin pa ndërprerje ose ndërhyrje që nga epoka e fundit e akullit . Këto vende dokumentojnë ripopullimin e pashqetësuar pas akullnajave të specieve. 

## Rajoni i Karpateve 
Pyjet parësore të ahut të Karpateve përfshijnë dhjetë masivë të veçantë të vendosur përgjatë  aks i gjatë nga malet Rakhiv dhe kreshta Chornohora në Ukrainë mbi kreshtën Poloniny (Sllovaki) deri në malet Vihorlat në Sllovaki. Pyjet e lashta të ahut të Gjermanisë përfshijnë pesë lokacione, mbulojnë 4,391 hektarë dhe u shtuan në vitin 2011.

Zona e Karpateve mbulon një sipërfaqe totale prej , nga të cilat vetëm  janë pjesë e zonës aktuale të ruajtur, ndërsa pjesa tjetër konsiderohet një "zonë tampon". Pyjet e lashta të ahut të Karpateve mbulojnë zona të rajoneve Zakarpattia dhe Presov. Mbi 70% e faqes ndodhet në Ukrainë. Zona përfshin dy parqe kombëtare dhe disa zona të kontrolluara nga habitati, kryesisht në Sllovaki. Të dy parqet kombëtare, së bashku me një zonë fqinje në Poloni, përbëjnë një rezervë të veçantë të biosferës, Rezervatin e Biosferës së Karpateve Lindore. Përveç Havešová, Rožok dhe Stužica (të gjitha të vendosura në Bukovské vrchy), ekziston një komponent i katërt i vendosur në Sllovaki, i quajtur Kyjovský prales i Vihorlat. Vendndodhjet e Ukrainës përfshijnë Chornohora, Kuziy-Trybushany, Maramarosh, Stuzhytsia–Uzhok, Svydovets dhe Uholka–Shyrikyi Luh. Vetëm disa nga dhjetë komponentët janë të aksesueshëm për vizitorët. Stužica është i vetmi nga tre vendet në Bukovské vrchy (Sllovaki) me shtigje ecjeje në dispozicion. Në vitin 2017, UNESCO zgjeroi zonën, duke shtuar pyje në Shqipëri, Austri, Belgjikë, Bullgari, Kroaci, Itali, Rumani, Slloveni dhe Spanjë. Në vitin 2021, UNESCO e zgjeroi vendin përsëri duke shtuar pyje në Bosnje dhe Hercegovinë, Çeki, Francë, Itali, Maqedoninë e Veriut, Poloni, Sllovaki dhe Zvicër.

Pylli i fundit i paprekur i virgjër në gjerësinë e butë të Evropës gjendet në Karpatet. Pemët mund të jetojnë deri në njëqind vjet në këto pyje, duke siguruar një habitat të rëndësishëm për organizmat si kërpudhat, myshqet, likenet, insektet, zogjtë e rrallë (p.sh. kërpudhat dhe rrëqebulli i zi) dhe gjitarët (p.sh. lakuriqët e natës, ariu i murrmë, ujku dhe rrëqebulli). Pjesë të mëdha të pyllit në pjesën rumune të Karpateve janë humbur për shkak të shpyllëzimit. Presioni mbi lëndën drusore si burim mund të rritet për shkak të kërkesës ndërkombëtare dhe kompanitë evropiane mund të fillojnë prerje në shkallë të gjerë në Ukrainën fqinje. Zonat e pambrojtura aktualisht të pyjeve të virgjër mund të ruhen përgjithmonë në Karpatet e Ukrainës duke zgjeruar dhe përforcuar zonat e ruajtjes. Në Karpatet e Ukrainës ka nëntë parqe kombëtare dhe dy rezerva të biosferës. Ekziston një ndalim i përgjithshëm për prerjen e pemëve në zonat pyjore halore mbi 1100 metra. Nëse administratat e parkut tregohen se punojnë, mund të ndodhë menaxhimi i zonave më të mëdha, të pambrojtura më parë të pyjeve të virgjëra për t'i ruajtur ato në baza të përhershme. Ka afërsisht 100,000 hektarë pyje shtesë që mund të integrohen në zonat ekzistuese të ruajtjes.

## Galeria 

Stužica.JPG|Pyll në Stuzhicë
Primeval forest Havešová.jpg|Havešová
Prales Stužica.jpg|Stuzhica
Ручей в Стужице.JPG|Përroi i ujërave të ëmbla në Stuzhicë
Stuzica forest.JPG|Stuzhica
Dlaboka River Valley in Macedonia.jpg|Dlaboka Reka

## Shiko edhe 
* Pyjet gjetherënëse ilire

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* 
* Beauty and changes of Primeval beech forests throughout a year