Masmedia në Mal të Zi

**Masmedia në Mal të Zi** i referohet masmedias me seli në Mal të Zi . Televizioni, revistat dhe gazetat operohen të gjitha nga korporatat shtetërore dhe ato fitimprurëse, të cilat varen nga reklamat, abonimet dhe të ardhurat e tjera të lidhura me shitjet. Kushtetuta e Malit të Zi garanton lirinë e fjalës. Si një vend në tranzicion, sistemi mediatik i Malit të Zi është në transformim.

## Historia 
Stacioni i parë radiofonik në Ballkan dhe Evropën Juglindore u krijua në Mal të Zi me hapjen e një transmetuesi të vendosur në kodrën e Volujicës afër Tivarit nga Knjaz Nikola I Petrović-Njegoš më 3 gusht 1904. Radio Cetinja filloi transmetimin më 27 nëntor 1944 dhe në vitin 1949 u formua Radio Titograd. Në vitin 1990 ndryshoi emrin në Radio Crna Gora .

Në vitin 1957, antena e parë televizive u vendos në malin Lovćen . Ka mundur të marrë fotografi nga Italia . RTV Titograd u themelua në vitin 1963 për të prodhuar programe origjinale televizive dhe më vonë u bë RTCG. Transmetimi i parë nga TVCG në Beograd ishte një program lajmesh në vitin 1964.

## Kuadri legjislativ 
Kuadri ligjor i Malit të Zi konsiderohet i strukturuar mirë dhe me një nivel formalisht mjaft të lartë të mbrojtjes së medias. 

Ligje të tjera relevante në lidhje me lirinë e medias dhe lirinë e shtypit në Mal të Zi përfshijnë Ligjin për Shërbimet Transmetuese Publike të Malit të Zi,  Ligjin për Media, Ligjin për Mediat Elektronike dhe Ligjin për Qasjen në Informacion. Për më tepër, Ligji Zgjedhor parashikon detyrimin për mediat komerciale si dhe për Radio Televizionin e Malit të Zi për të garantuar shikueshmëri të barabartë për të gjithë kandidatët. Megjithatë, zbatimi i tyre mbetet i paqëndrueshëm. 

Ligji kërkon që Agjencia e Sigurisë Kombëtare të marrë autorizimin e gjykatës për përgjimet, por autoritetet thuhet se përdorin përgjimin dhe vëzhgimin në mënyrë të papërshtatshme kundër partive opozitare, komunitetit ndërkombëtar, OJQ-ve dhe grupeve të tjera pa autoritetin e duhur ligjor. OJQ Alternativa deklaroi se gjatë vitit 2011, ANB ka kryer vëzhgime sekrete dhe mbledhje të të dhënave ndaj 113 personave. OJQ-të pretenduan se policia dhe zyra e prokurorit të shtetit monitorojnë ilegalisht komunikimet elektronike të qytetarëve dhe nuk japin llogari për numrin e njerëzve apo adresave të internetit që ata monitorojnë.  

## Mediat 
### Media e shkruar 
Shtypi i shkruar në Mal të Zi përdor alfabetin latin dhe cirilik, si dhe gjuhën malazeze . Të përditshmet në Mal të Zi përfshijnë Blic Montenegro (në latinisht serbishten ), Dnevne Novine (në latinisht malazeze ), Dan (në serbishten cirilike, Pobjeda (në latinisht malazeze ) dhe Vijesti (në latinisht malazeze ). Gazetat periodike përfshijnë Monitor (javore në latinisht malazezisht ) dhe Magazin BIT (mujore në latinisht malazezisht ). Gazetat lokale dhe të pakicave përfshijnë Pljevaljske Novine ( Pljevlja ) dhe Koha Javore (Podgoricë, në shqip ). PCnen ( *Prve crnogorske elektronske novine* ) është media kryesore në internet. Agjencia malazeze e lajmeve është Agjencia Malazeze e Lajmeve (MINA).

Gazeta proqeveritare Pobjeda u privatizua plotësisht në nëntor 2014, në përputhje me një ligj të 2002 që kërkonte që shteti të shiste aksionet e tij, pasi ajo falimentoi në korrik 2014, pavarësisht subvencioneve të mëdha shtetërore nëpërmjet reklamave. Pronari i ri, Media Nea, nga biznesmeni grek Petros Stathis, planifikoi ta bashkonte me gazetën tjetër të saj Dnevne Novine, duke pushuar gjysmën e stafit dhe duke krijuar një bord të ri redaktues. 

### Transmetim radiofonik 
Mali i Zi ka 14 stacione radio publike lokale dhe më shumë se 40 stacione radio private. Transmetuesi kombëtar radio-TV i financuar nga shteti operon 2 rrjete radiofonike: Radio Crne Gore dhe Radio 98 ;  Stacione të tjera radio me mbulim mbarëkombëtar janë Atlas Radio, Montena Radio, ProFM, Radio Antena M Radio Crne Gore, Radio Svetigora dhe Russkoye Radio (Radio Ruse).

### Transmetimi televiziv 
Mali i Zi ka 4 stacione televizive publike dhe rreth 20 private dhe 1 kanal televiziv satelitor. Stacione të tjera televizive në pronësi private kryesisht mbulojnë qytetet kryesore në Mal të Zi.

Transmetuesi kombëtar radio-TV i financuar nga shteti , Radio Televizioni i Malit të Zi (RTCG) operon 2 rrjete televizive tokësore: TVCG 1 për lajme dhe prodhime vendase dhe TVCG 2 për sport dhe argëtim. TVCG Sat transmetohet në Australi dhe Zelandën e Re përmes satelitit. 

### Interneti 
Mali i Zi kishte 373,655 përdorues të internetit në vitin 2012, ose 56.8% e popullsisë.  

Shërbimet e internetit ofrohen nga Crnogorski Telekom ( dial-up dhe ADSL ), M-Kabl ( DOCSIS ) dhe MTEL ( WMAX ).  ADSL u bë e disponueshme në Mal të Zi në 2005.

Nuk ka kufizime nga qeveria për aksesin në internet. Derisa u urdhërua të pushonte së vepruari në mars 2011, një nga ofruesit kryesorë të shërbimit të internetit në vend i dha policisë akses të drejtpërdrejtë në të gjitha format e komunikimeve të kryera në serverët e saj. Nuk dihet nëse autoritetet e kanë përdorur këtë akses për të monitoruar e-mail -et ose faqet e internetit të internetit ose dhomat e bisedave . Nuk ka asnjë provë që qeveria mbledh ose zbulon informacione personale të identifikueshme për individët bazuar në shprehjen paqësore të individit të opinionit ose besimit politik, fetar ose ideologjik. 

## Shih edhe 
* TV Teuta
* Radio Televizioni i Malit të Zi

## Referime