Islami në Greqi

[thumb|250px|*[Bazaar në Athinë*, Edward Dodwell.]]
**Islami në Greqi** përfaqësohet nga dy komunitete të dallueshme; Myslimanët që kanë jetuar në Greqi që nga koha e Perandorisë Osmane (kryesisht në Maqedoninë Lindore dhe Trakinë) dhe emigrantët myslimanë që filluan të mbërrinin në çerekun e fundit të shekullit të 20-të, kryesisht në Athinë dhe Selanik. Myslimanët në Greqi janë kryesisht emigrantë nga Lindja e Mesme, rajone të tjera të Ballkanit dhe Afrika e Veriut.

## Myslimanët në Greqi
[parapamje|djathtas|150px|*Grekët e Rinj në Xhami* ([Jean-Léon Gérôme, vaj në kanavacë, 1865); kjo pikturë në vaj portretizon myslimanët grekë në namaz në një xhami.]]
Popullsia myslimane në Greqi nuk është homogjene, pasi ajo përbëhet nga prejardhje të ndryshme etnike, gjuhësore dhe shoqërore të cilat shpesh mbivendosen. Besimi mysliman është besimi i disa grupeve etnike që jetojnë në territorin e sotëm të Greqisë, përkatësisht pomakëve, turqve etnikë, grupeve të caktuara rome dhe myslimanëve grekë, veçanërisht të Kretës, Maqedonisë greke perëndimore, të cilët u konvertuan kryesisht në shekujt 17 dhe 18. Popullsia myslimane e vendit u ul ndjeshëm si rezultat i marrëveshjes së shkëmbimit të popullsisë të vitit 1923 midis Greqisë dhe Republikës së re Turke, e cila gjithashtu çrrënjosi afërsisht 1.5 milionë grekë nga Azia e Vogël. Shumë nga myslimanët e Greqisë Veriore ishin në të vërtetë myslimanë etnikë grekë nga Epiri dhe Maqedonia greke, ndërsa myslimanët me prejardhje pomake dhe etnike turke (turqit e Trakisë Perëndimore) nga Trakia Perëndimore ishin të përjashtuar nga kushtet e shkëmbimit të popullsisë. Qeveritë dhe zyrtarët grekë të njëpasnjëshëm i konsiderojnë myslimanët turqishtfolës të Trakës Perëndimore si pjesë e pakicës myslimane greke dhe jo si një pakicë e veçantë turke. Kjo politikë synon të krijojë përshtypjen se myslimanët e rajonit janë pasardhës të të konvertuarve në islam grekët etnikë të epokës osmane, si Vallahadët e Maqedonisë greke të para vitit 1923 dhe në këtë mënyrë të shmangin një situatë të mundshme të ardhshme në të cilën Trakia Perëndimore do t'i jepet Turqisë në bazë të origjinës etnike të banorëve të saj myslimanë.

Termi *pakicë myslimane* (Μουσουλμανική μειονότητα *Musulmanikí mionótita*) i referohet një pakice islame fetare, gjuhësore dhe etnike në Trakinë perëndimore, e cila është pjesë e rajonit administrativ grek të Maqedonisë Lindore dhe Trakisë. Në vitin 1923, sipas kushteve të Traktatit të Lozanës, myslimanëve grekë të Epirit, Maqedonisë greke dhe gjetkë kryesisht në Greqinë Veriore iu kërkua të emigronin në Turqi; kurse të krishterëve që jetonin në Turqi u kërkua të emigronin në Greqi në një "shkëmbim popullsie". Myslimanët e Trakisë perëndimore dhe krishterët e Stambollit dhe ishujt Gökçeada dhe Bozcaada (Imvros and Tenedos) ishin të vetmet popullsi që nuk u shkëmbyen.

parapamje|Mufti Meco Cemali

Ekziston gjithashtu një komunitet i vogël mysliman në disa prej ishujve Dodekanez (Turqit e Dodekanezit), të cilët, si pjesë e Dodekanezës Italiane të Mbretërisë së Italisë midis viteve 1911 dhe 1947, nuk iu nënshtruan shkëmbimit të popullsisë midis Turqisë dhe Greqisë në vitin 1923. Ata numërojnë rreth 3000, disa prej të cilëve përkrahin identitetin turk dhe flasin turqisht, ndërsa të tjerët janë pasardhës greqishtfolës të myslimanëve të Kretës. Komuniteti është më i fortë në qytetin e Rodosit dhe në ishullin Kos (në veçanti në fshatin Platanos).

Vlerësimet e pakicës së njohur myslimane, e cila ndodhet kryesisht në Traki, ndryshojnë nga 98,000 deri në 140,000 (midis 0,9% dhe 1,2%), ndërsa komuniteti mysliman i emigrantëve të paligjshëm numëron midis 200,000 dhe 500,000, kryesisht në zonën e emigrantëve të orientuar nga Greqia, kryesisht në zonën e Aseas.ref>Ta Nea 23 April 2010 Emigrantët shqiptarë në Greqi janë zakonisht të lidhur me besimin mysliman, edhe pse shumica janë me orientim laik. Qeveria e Greqisë dha dritën jeshile për të filluar ndërtimin në vitin 2016, por të dyja angazhimet vazhduan të mbeten letra të vdekura deri në vitin 2017. Megjithatë, Kostas Gavroglou – ministri i arsimit dhe fesë i Greqisë nga viti 2016 deri në korrik 2019 – tha se xhamia e parë e sponsorizuar nga shteti ka të ngjarë të fillojë funksionimin në shtator 2019. Megjithatë, vendi përballet me kundërshtim të fortë nga disa prej qytetarëve të tij, të cilët i konsiderojnë xhamitë si një mjet për përhapjen e Islamit në Evropë. Megjithëse ndërtimi dhe funksionimi i kësaj xhamie athinase ishte brenda rregulloreve ligjore, përhapja e fortë ideologjike e grekëve ka të ngjarë të përjetësojë polemikën. Nëse xhamia ndërtohet, ajo do t'i japë fund pritjes gati dyshekullore. 

Për lutjet që kërkohet të kryhen me xhemat, komuniteti mysliman i Selanikut mblidhet brenda apartamenteve, bodrumeve dhe garazheve për adhurim. Përveç kësaj, ka shumë pak varreza myslimane – duke i detyruar disa të udhëtojnë qindra kilometra për të varrosur të vdekurit e tyre.

## Referime