Sofia (veturë)

**Sofja** ishte emri i dy versioneve të automjeteve me dy pasagjerë të prodhuar në Bullgari në vitet 1980 dhe 1990, nga projektuesi Velizar Andreev. 

## Historia 
Velizar Andreev ndoqi MEI (Instituti për Makineritë dhe Inxhinierinë Elektrike) në Sofje, duke u diplomuar në vitin 1962 me një diplomë inxhinierike në projektimin e automjeteve (automobila, traktorë dhe ashensorë). Gjatë studimeve ai ndërtoi një automjet prototip plotësisht funksional me linja moderne (por num jetoi gjatë); projekti i tij i diplomuar ishte një tallje e një makine pasagjerësh. Kur projekti i diplomimit iu demonstrua komitetit të gradimit ata i dhanë notë të kalueshme dizajnit avangardë me fenerët e fshehur . 

Në 1979 Andreev themeloi *Klubin Sofje*, i cili shërbeu si një vend takimi ku idetë në lidhje me projektimin dhe prodhimin e një makine sportive të prodhuar nga Bullgaria mund të diskutoheshin lirshëm.  Andreev bashkëpunoi me disa studentë dhe inxhinierë të mekanikës për të ndërtuar makinën e tij të parë prototip sportive. Prototipi i përfunduar u shfaq për publikun në Tetor 1981 në Panairin e Plovdivit . Prototipi tërheqës ishte bërë nga tekstil me fije qelqi dhe u dizajnua plotësisht nga Andreev, si mekanikisht ashtu edhe vizualisht. Motori dhe disa përbërës mekanikë u huazuan nga VAZ 2101 " Zhiguli ", por në tërësi, prototipi ishte i ngjashëm me makinën e ardhshme të prodhimit të *Sofjes* . Dallimet kryesore midis prototipit dhe makinës së prodhimit ishin baza më e shkurtër e prototipit, mungesa e çatisë apo dyerve (një shirit rrotullues i montuar mbi kokat e dy pasagjerëve duhej t’i mbronte ata në aksidente), dhe goma më të mëdha. 

Në vjeshtën e 1985 Panairi i Plovdivit shfaqi prototipin e makinës sportive *Sofje*, të cilën Andreev dhe disa bashkëpunëtorë kishin bërë në 1984. Ishte pikturuar ngjyra metalike me të kuqe të errët. 

## Prodhimi 
Në vitin 1986 u krijua një kooperativë e vogël industriale e quajtur *Avantgarde* për të filluar prodhimin e makinës sportive *Sofia B*, vëllimi vjetor i të cilit ishte planifikuar fillimisht në 200 vetura. 

Në vitin 1989 Panairi i Plovdivit shfaqi përsëri versionin përfundimtar të *Sofjes B*, pikturuar me ngjyrë gri metalike; prodhimi i makinës u mbështet nga firma e makinerive *Balkankar* dhe Ministria Bullgare e Ndërtimit të Makinerive.  

Në 1990, pas një përpjekje tre-mujore, Andreev përfundoi prototipin e një SUV të lehtë të quajtur *Sofia C*, me një motor të huazuar nga një makinë pasagjerësh në Lada . Po atë vit pa edhe fillimin e prodhimit serik si të *Sofjes B* ashtu edhe të *Sofjes C*,  bërë nga kompania private e Andreev *Vilicar* . 

Gjatë viteve 1990 Andreev zgjeroi fushën e aktiviteteve të tij të lidhura me automjetin duke vazhduar prodhimin e veturave të tij, dhe duke akorduar vetura të pasagjerëve private dhe duke i kthyer makinat e pasagjerëve në automjete të transportit komercial. Në 1997 Andreev prodhoi gjithashtu një prototip të një autobusi të vogël pasagjerësh i cili u ekspozua në Panairin e Plovdivit. Ajo u bazua në një shasi *Avia* . 

## Fundi 
Deri në vdekjen e tij në 2001, Velizar Andreev mbroi me sukses dhe avancoi një ide që dukej shumë e çuditshme për shumë të tjerë - dizenjimi dhe prodhimi serik i makinave sportive bullgare. Punëtoria e tij e automobilave u bë e para dhe, deri tani, shkolla e vetme e aplikuar për projektuesit e rinj bullgarë të makinave. Pas vdekjes së tij djali i tij, Bozidar Andreev, u bë president i një kompanie e cila vazhdon të sigurojë pjesë dhe shndërrime për automjete, përfshirë Sofias. 

## Referencat