Rrëqebulli

**Rrëqebulli** është kafshë e egër mishngrënëse e ngjashme me macen, me trup deri një metër të gjatë, me qime të buta, të dendur e me ngjyrë të murrme lara-lara, me veshë të ngritur e me bisht të shkurtër. I njohur në gjuhën shkencore si Lynx, është mishngrënësi i tretë për nga madhësia në Evropë, pas ariut dhe ujkut. Bën pjesë në familjen e felineve (Felidae) dhe ka përhapje në Euroazi (lynx lynx), nga Alpet e Evropës deri në Siberinë Lindore, në Spanjë dhe Portugali (lynx pardinus), në SHBA dhe Meksikë (lynx rufus), në Kanada dhe Alaskë (lynx canadensis). Rrëqebulli jetonte në pjesën më të madhe të Republikës së Shqipërisë deri në Luftën e I Botërore. Zona më jugore e rrëqebullit ka qenë malësia e Vlorës. Në vitet '90, rrëqebulli u gjuajt dhe e rrallua edhe si pasojë e djegies së pyjeve ku ai jetonte. Tashmë, ai haset në  Shqipëri vetëm në Malin e Munellës, Pukë, në zonën kufitare të Shebenikut, si dhe në në prill të 2020-ës u vërejt familja e parë me 3 rrëqebuj në malin Polis. Gjithsej, mendohet se në Shqipëri jetojnë nga 7-10 rrëqebuj. 

Emra të tjerë në shqip: **lulqerbulli**, **luqerbulla** dhe **lubardha**.

## Përshkrimi fizik 
Ka pamje mjaft karakteristike, me trup të mbledhur dhe këmbë të gjata e me shputa të gjera. Ka kokë të rrumbullakët, veshë të mëdhenj me një xhufkë tipike qimesh në majë, bisht të shkurtër dhe me majë të zezë. Gëzofin e ka ngjyrë kafe në të kuqërremtë, që vjen duke u zbardhur në pjesët e poshtme të barkut dhe është i mbuluar me pulla të errëta.

Është i gjatë 80–130&nbsp;cm, i lartë rreth 65&nbsp;cm dhe peshon 12-35 kilogramë. Ushqehet kryesisht me thundrakë, si kaprolli dhe dhia e egër, por në dietën e tij nuk mungojnë dhe lepuri i egër, dhelpra dhe shpendë të ndryshëm të pyllit. Është kafshë tipike vetmitare dhe takohet me rrëqebuj të tjerë vetëm në sezonin e çiftimit. Zë territore të mëdha (deri 2000 km2) dhe është aktiv kryesisht natën. Brenda një nate mund të përshkojë deri 45&nbsp;km. Rrëqebulli jeton deri 17 vjet.

## Sjelljet 
Parapëlqen pyjet e larta dhe pak të shkelura nga njerëzit. Rrëqebullit janë zakonisht të vetmuar, jane kafshe territoriale dhe nuk tolerojne pranine e nje ekzemplari tjeter te te njejtit seks ne territorin personal. Dhe pse meshkujt dhe femrat bashkejetojne ne te njejtin territor, ata nuk i afrohen njeri tjetrit pervecse ne sezonin e ciftimit.  Shumohet në dimrin e vonë dhe femra mund te linde nga nje deri ne kater këlyshë një herë në vit. Nuk eshte e thene qe ajo te linde cdo vit. Periudha e mbarsjes te rrëqebullit është rreth 70 ditë. Të rinjte rrijne me të jëmën gjatë dimrit, ne një total prej rreth nëntë muajsh, para se ata të largohen dhe të jetojnë vetem. Ata ushqehen me një gamë të gjerë të kafshëve, nga dreri i bardhë, renë, dreri i vogel i kuq, dhia e egër, tek prehra të vogla , peshk, dhelpra, dele, kafshë shtëpiake, ketra, minj, gjela dhe zogj të tjerë.

## Riprodhimi 
Femrat e arrijnë pjekurinë seksuale në krye të 24 muajve, ndërsa meshkujt në 30 muaj. Çiftimi ndodh nga shkurti deri në mes të
prillit. Barra zgjat 67-74 ditë, pas së cilës femra mund të lindë 1-5 këlyshë, por 2-3 është numri më i zakonshëm. Këlyshët rriten nga femra dhe në krye të 10 muajve të rinjtë shkëputen nga e ëma.

Në qershor të 2020 u dha alarmi për vrasjet e rrëqebujve të fundit në Shqipëri. Te restorant Ke Rrema në Elbasant u zbuluan 3 rrëqebuj të vrarë e të balsamosur, nga të cilët i fundit ishte vrarë nga i zoti i restorantit në pranverë të 2020-ës, dhe reklamohej nga ai vetë në rrjetet sociale. Kjo solli reagim ndërkombëtare me shkrime te The Independent e Liberation rreth çështjes në fjalë dhe sesi autoritetet shqiptare nuk po zbatonin ligjin për të dënuar vrasësit e rrëqebujve të fundit

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* lajmeshqip.com
*  ELOIS  : Eurasian Lynx Online Information System