open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Iliaz Arif Bobaj

**Iliaz Arif Bobaj** u lind në fshatin Lazarat të Gjirokastrës më 27-07-1950 në një familje me tradita atdhetare dhe kulturore.  Shkollën fillore e filloj në Lazarat, por e përfundoi në qytetin e Delvinës , ku u shpërngul familjarisht.  Në Delvinë përfundoi edhe shkollën e mesme me rezultate të larta .  Ka kryer studimet e larta në Institutin e Lartë Pedagogjik në Shkodër si student i rregullt në degën matematikë-fizikë dhe më vonë edhe Universitetin “E.Çabej” në Gjirokastër po në këtë degë.(me korespodencë).  Punoi mësues në Delvinë, Pukë, drejtues shkolle dhe i shtëpisë së pionierit në Delvinë.  Në vitet 1992-1997 ka qënë sekretar i Këshillit të Rrethit Delvinës detyrë të cilën e kreu me dinjitet.  Në vitin 1997 , e zëvendësojnë për motive politike dhe mbetet pa punë .  I mbetur pa punë u detyrua të marrë rrugën e emigracionit në Greqi së bashku me familjen e tij dhe sot jeton e punon në Patra të Greqisë.  Është i martuar dhe ka dy fëmijë. Punon si gjithë emigrantët e tjerë por letërsinë nuk e ka braktisur asnjëherë, duke qënë ambassador i fjalës shqipe përtej kufijve të atdheut të cilit aq shumë i është përkushtuar.  Ka një veprimtari të ngjeshur letrare, është shkrimtar i njohur , autor i shumë librave letrare, ndërkohë që krijimet e tij janë përfshirë edhe në antologji të ndryshme letrare.  Shkruan në disa organe letrare , brënda dhe jasht vendit duke qënë ndër publicistët më aktivë dhe më të fuqishëm të shtypit shqiptar në emigracion.  Është fitues i disa çmimeve letrare , antar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artisëve të Shqipërisë dhe i Klubit të Shkrimtarëve Emigrantë Shqiptarë në Greqi “Drita”.   Njeh mirë gjuhët greke dhe ruse.  Vëllimet poetike të tij janë vlerësuar me çmime të ndryshme, kurse në gjininë e humorit me tregimin “Mjekra e kryeministrit” fitoi në konkursin e vitit 2004 - çmimin e parë.  Midis të tjerash vlen të përmendet libri “Jetën e pres si të më vijë” ku shfaqet fuqishëm talenti poetik i tij gërshetuar me ndjenjat e atdhedashurisë ( karakteristik edhe familjare e tij).  Midis të tjerash nga lexuesit dhe kritikët janë pritur mir librat “Ezopi”, “Molla e sherrit”, “501 fjalë të urta “, ”Dora dhe fuqia”, ’Dhelpra dhe gjygjtari” etj.  Vlenë të theksohet pjesëmarria e tij aktive në jetën gazetareske sidomos në shtypin shqiptar në Greqi si dhe është redaktor i gazetës “Lazërati”
Megjithse jasht atdheut me shkrimet dhe debatet e tij tregon se jeton brënda tij me detajet,me gëzimet,krenarinë dhe brengat e tij.

## Lidhje të jashtme
http://lazerati.blogspot.com/

## Referimi 
Shoqata Lazerati
Kimia makromolekulare

**Kimia makromolekulare** merret me prodhimin dhe veçoritë e polimereve natyrore (niseshteja, celuloza) ose sintetike (poliester, poliamid).

## Historia
Themelues i kimisë makromolekulare është kimisti gjerman Hermann Staudinger, që në vitin 1917 deklaroi se përbërjet kimike shumëmolekulare përbëhen nga molekula te lidhura në mënyrë kovalente.  Në vitin 1920 Staudinger botoi një artikull në revistën *Berichte der Deutschen Chemischen Gesellschaft* i cili ishte themelimi i shkencës së polimereve (makromolekulave).  Në vitet 1924-1928 vijuan disa teori te rëndësishme mbi strukturën e plastikës, për të cilat Staudinger mori çmimin Nobel.
Kopaoniku

**Kopaoniku,** (njohur si Malet e Kopaonikut) është masiv i lartë malor i cili shtrihet nga veriperëndimi në drejtim të juglindjes me një gjatësi rreth 75&nbsp;km, duke arritur në mes gjerësinë deri rreth 40&nbsp;km në territorin e Serbisë dhe territorin verior të Kosovës. Maja më e lartë e Kopaonikut është maja Pançiç (maja e Argjent) me 2,017 metra lartësi mbidetare, e cila është edhe pika më veriore e territorit të Kosovës.

## Veçoritë natyrore 
Kopaoniku ka një shtrirje gati meridionale prej lokalitetit Qirkoviq në veri deri te vendbanimi i Dubnicës së Epërme në jug në një gjatësi prej 60&nbsp;km dhe gjerësi 20&nbsp;km (gjatësia e përgjithshme është 100&nbsp;km). Prej majës Pançiq (2017 m, pika më veriore e territorit të Kosovës), Çardak (1590 m), Pilatovicë (1703 m), Oshtro Kople (1789 m) dhe majës Barel (1789 m) në lindje, relievi gradualisht në drejtim të luginës së lumit Ibër. Veçohet si zonë e lartë, me reliev të copëtuar, me majë të lartë të maleve dhe lugina të lumenjve të Ibrit dhe të degëve të tij. Në pjesët e larta janë forma të  krijuara të erozionit akullnajor, e në pjesët e poshtme të luginave materiali mornik.

Si pjesë e rrudhosjes së Rodopeve, zona e Kopaonikut është me formacione të vjetra paleozoikut, por në pjesën qendrore edhe me shtrirje të gjerë të serpentinëve të mezozoikut. Kopaoniku me lartësinë e madhe mbidetare, me pozitë veriore, me gjerësi të madhe gjeografike diferencohet si krahinë me temperatura të ulëta gjatë tërë vitit.  Derisa në Mitrovicë izoterma vjetore është 10,4&nbsp;°C, në këtë zonë malore ajo është 9 gradë celsius. Malin Kopaonik e përshkon lumi Ibër në perëndim dhe Llapi, degë e Ibrit në lindje. Nëpër luginën e lumit Ibër kalon magjisstrala e Ibrit dhe hekurudha e cila lidhë viset veriore me ato jugore të Gadishullit Ballkanik.

Kopaoniku është hapësirë gjeografike e formacioneve të pyjeve, të kullotave. Nëntoka e Kopaonikut është e pasur me minerale të dobishme të plumbit, zinkut dhe të argjendit.
## Majat më të larta 
## Qafat malore 
* Jaram 1778 m (Velika Gobela - Vuçak)
* Pajino preslo 1804 m (Mali Karaman - Suvo Rudishte)
* Raskrsnica 1514 m (Donji Babin Grob - Kukavica)
* Velika greda 1440 m (Greda - Pashino Baçishte)

## Shiko edhe 
* Majat më të larta malore në Kosovë

## Lidhje të jashtme 
* moti në Kopaonik
* Faqe Kopaonik udhëtimit
Heshtja e Lornës

Filmi **Heshtja e Lornës** është një prodhim belg në të cilën trajtohen situata nga jeta e Mërgatës.

## Përmbatja
Lorna, kosovarja e re (Arta Dobroshi) jo vetëm që ëndërron, por edhe lufton për ta sendërtuar planin e vet që, së bashku me shokun e saj Sokolin ta hapë një kafene në qytetin Lutih të Belgjikës. Ajo është e martuar me një përdorues droge me emrin Claudy, martesë kjo vetëm formale, e aranzhuar nga një ndërmjetësues kriminel i quajtur Fabio, me të vetmin qëllim që ajo të mund të bëhet shtetase e Belgjikës. 

Ky është edhe parakusht që të fitohet paraja e vërtetë, ngase Fabio ka tashmë një shtetas rus si zgjedhje, i cili është i gatshëm të paguajë shumë të mëdha parash për t´u martuar me një belge dhe për t´u bërë gjithashtu shtetas i Belgjikës. Në këtë rast, Claudi është pengesë që duhet larguar disi. 

Një divorc i Lornës prej tij do të merrte shumë kohë, derisa vdekja e një përdoruesi droge pas një mbidoze do të ishte më afër mendsh për planin e ndyrë të Fabios. Pikërisht tani, Claudy është në terapi rehabilituese dhe fillon t´i kthehet Lornës. Por, Lorna nuk mund t´i ndihmojë. Ndërsa Fabio bën trysni dhe klienti i tij rus nuk ngushëllohet.
Arta Dobroshi

**Arta Dobroshi** (lindur më 2 tetor 1980) është aktore shqiptare nga Kosova.

Gjatë luftërave të Ballkanit, prindërit e saj e dërguan atë për disa muaj në Albany të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, ku edhe i përjetoi kontaktet e para me aktrimin. Në moshën 17-vjeçare, Arta kthehet në vendlindjen e saj në Kosovë, për të studiuar katër vite me radhë aktrimin në Akademinë e Arteve të Univerisitetit të Prishtinës, dhe në vijim të luajë si aktore teatri në pjesë klasike, sikur në „Një ëndërr vere” të Shekspirit ose edhe të interpretoj nëpër shfaqje moderne të vendasve të saj të njohur. Në mesin e tyre Ekrem Kryeziu, Ismail Kadare (Pallati i ëndrrave), koreografi Gjergj Prevazi (Tranzicioni) dhe Almir Bukvic (Aristoteli në Bagdad).

Po gjatë kësaj kohe, Arta luan edhe role në filma të shkurt. Pas disa prodhimeve të mëdha si „Syri Magjik” i Kujtim Çashkut apo „Trishtimi i zonjës Shnajder”, Arta ua tërhoqi vëmendjen dy kinematografistëve belgë. Vëllezërit Dardenne i ofruan asaj rolin kryesor në një film të madh të tyre. Filmi Heshtja e Lornës, e festoi premierën e tij në festivalin e 61-të në Kanë, ku aktorja shqiptare bashkë me argjentinasen Martina Gusman ishin favoritet kryesore për çminin e aktrimit. Një ngritje e pakrahasueshme, e cila u vlerësua nga të gjithë kritikët dhe nga e përditshmja franceze „Le Monde” si „Margaritar i ri i Dardenne-ve“.

## Filmografia 
## Çmime 
* *Shooting Stars Award* (2013), në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Berlin nga European Film Promotion
* Women's International Film and Television Showcase LA 2012, Çmimi i Aktores më të Mirë
* European Film Award 2008, nominuar si Aktorja më e Mirë
* Toronto Film Critics Association Awards 2009, nominuar si Aktorja më e Mirë

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
Kalaja e Libohovës

**Kalaja e Libohovës** është një monument i trashëgimisë kulturore në Libohovë, rrethi i Gjirokastrës, në qarkun e Gjirokastrës, Shqipëri . 

## Historiku 
parapamje|majtas|Kalaja e Libohovës
Ky monument është i miratuar me numër "*1886 i datës 10.06.1973*". Kalaja e Libohovës u ndërtua në vitet 1796 – 1798. Kjo kala ka qenë dhuratë e Ali Pashë Tepelenës për motrën e tij, Shanisha e martuar në Libohovë. Është objekt i vizitueshëm dhe me interes për turistët e apasionuar pas historisë. Kalaja ka katër kulla shumëkëndëshe nëpër qoshet dhe murin që rrethon një sipërfaqe të gjerë, qe është një fortesë me përmasa të konsiderueshme. Kalaja kishte një pozicion strategjik dhe kontrollonte gjithë luginën e Drinos. Zona ku shtrihet qyteti ndahet nga disa përrenj në zona të veçanta shkëmbore në të cilat burojnë ujërat të ftohta të burimeve të Zhepes, te Lozes etj. Në qendër te qytetit ndodhet Rrapi i Libohovës me një vjetërsi e cila llogaritet të jetë mbi 560 vjeçar, një monument i rrallë i natyrës, i cili është i rrethuar nga rrepe të tjerë.

## Shih edhe 
* Libohova
* Rrapi i Libohovës

## Lidhje të jashtme 
* Instituti i Monumenteve të Kulturës

## Referime
Muzeu i armëve në Gjirokastër

**Muzeu i Armëve në Gjirokastër** ndodhet në brendësi të kështjellës së Gjirokastrës. 
## Pershkrimi 
Ai përmban materiale që paraqesin zhvillimin e armëve në Shqipëri që nga kohët më të lashta e deri në ditët e sotme. Numri i madh i armëve dhe pajisjeve ushtarake nga Lufta e Parë dhe e Dytë Botërore, kanë interes kryesisht për specialistët.  Ka gjithashtu edhe armë karakteristike të periudhës së vonë osmane. Të ekspozuara janë edhe një kontingjent armësh të periudhës së Skënderbeut- Heroit tonë Kombëtar.

## Shih edhe 
* Lista e muzeumeve në Shqipëri
Muzeu Etnografik i Vlorës

**Muzeu Etnografik i Vlorës** është vendosur në një nga godinat më të vjetra të qytetit, që është ndërtuar në mesin e shekullit XIX.  Kjo godinë është shpallur monument kulture.  Muzeu është mjaft i pëlqyeshëm për vizitorët dhe në të pasqyrohen të veçantat e traditave të rrethit të Vlorës.  Mes tyre, përfshihen traditat më të mira të kulturës materiale, të punuara nga banorë të rrethit të Vlorës, ku veçojmë ato të punimit të metaleve, drurit, veshjeve dhe qëndisjes, peshkimit.  Në godinën ku është vendosur Muzeu Etnografik, në vitin 1908 u krijua klubi patriotik "Labëria" me president nderi Ismail Qemal Vlorën.  Po ashtu, në vitin 1909 këtu u çel shkolla e parë në gjuhën shqipe për vashat e qytetit, e drejtuar nga patriotja Marigo Posio.

## Klubi Patriotik Labëria
Klubi Laberia ndodhet ne lagjen Hajro Çakeri, ne njeren prej qendrave te qytetit te Vlores dhe pikerisht ne ate te Sheshit te Flamurit. Ne afersi te saj ndodhet rruga muze Justin Godar, si dhe ndertime te tjera monument kulture te ngjashme ne anen ndertimore me te.

Persa i perkete anes funksionale, aktualisht funksionon si muze (Muzeu Etnografike) ne administrimin e Bashkise Vlore.

Muzeu etnografike eshte përuruar me 27 Nentor te vitit 1982. gjendet ne nje ndertese te shek. te XIX, shpallur monument kulture per vlerat e saja si historike ashtu dhe ndertimore. Ne vitin 1908, ne kete ndertese u themelua klubi patriotik Laberia me kryetar nderi Ismail Qemalin. Kulmin e aktivitetit patriotik Klubi Laberia e arriti ne vitin 1912, duke zhvilluar ne kete godine veprimtarine atdhetare qe çuan ne aktin final te shpalljes se pavaresise.

Ne kete muze jane ekspozuar qindra sende me vlere etnografike dhe qe kujtojne traditen e punimit te metalit, drurit, gamen e gjere te veshjeve te zones, te ekspozuara keto ne ambjente si dhoma e peshkimit, e metalit, stanit apo tezgjaut. Ne nje nga ambientet e muzeut jane ekspozuar relike, fotografi e materiale te tjera qe flasin per veprimtarine e klubit.

Persa i perkete vlerave ndertimore, ndertesa ruan vlera te arkitektures se baneses karakteristike qytetare Vlonjate, eshte ndertese me tre kate dhe mbuluar me çati me tjegulla. Kjo godine eshte shpallur monument kulture vitin 1982 dhe po ne kete vit me rastin e 70 vjetorit te shpalljes se pavaresise, ne ambientet e saj u ngrit Muzeu etnografik.

## Referime
Vetëvendosje (gazetë)

**Vetëvendosje** është gazetë e përjavshme në gjuhën shqipe e Lëvizjes Vetëvendosje që është komunitet i njerëzve që refuzojnë të nënshtrohen, numri i parë i së cilës doli në qershor të vitit 2005. Ajo synon arritjen dhe realizimin e vetëvendosjes për popullin e Kosovës. Lëvizja Vetëvendosje! angazhohet edhe për ndryshime radikale shoqërore e politike që do të mundësonin respektimin e të drejtave të njeriut, të drejtave civile dhe drejtësisë sociale për të gjithë dhe secilin në Kosovë pa kurrfarë diskriminimi.

## Lidhje të jashtme 
* http://www.vetevendosje.org/
Muzeu Historik i Vlorës

**Muzeu Historik (Vlorë)** është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Vlorës, në qarkun e Vlorës, Shqipëri . Ky monument është i llojit "Arkitekture", i miratuar me numër "*Nr. 654, Dt. 09.11.2006*".

## Përshkrimi
Muzeu Historik i Vlorës ndodhet në qendër të qytetit, në një godinë mjaft të veçantë, e cila më parë ka shërbyer për organet e qeverisjes vendore dhe organizatat e masave.  Ky muze u krijua në vitin 1962.  Këtu janë ekspozuar dhe ruhen qindra objekte origjinale, të cilat përfaqësojnë dhe pasqyrojnë periudha të ndryshme historike, që fillojnë me antikitetin dhe vazhdojnë me ditët tona.  Në këtë muze, vizitorët mund të shohin objekte arkeologjike që u përkasin qyteteve të ndryshme antike në rrethin e Vlorës si, Orikut, Amantias, Plocës, Olimpias(Mavrovë) e më tej, Kioninës (Kaninë). Në mjediset e këtij muzeu ndodhen gjithashtu, objekte origjinale që i përkasin periudhës së mesjetës.  Mes tyre, përfshihen dokumente origjinale për qytetin e Vlorës, armë, sende luftëtarësh të njohur në histori.  Në Muzeun Historik, ka një kënd të vecantë ku pasqyrohet kontributi i popullit të rrethit të Vlorës për shpalljen e pavarësisë.  Në të ndodhen njëkohësisht edhe 2 pavione të veçanta, që evokojnë Luftën e Vlorës në 1920, si dhe Lëvizjen Demokratike të qershorit 1924.  Në këtë muze, është vendosur edhe arkivoli origjinal ku prehej trupi i patriotit Avni Rustemi, në momentin që u varros e deri në çastin kur u zbulua për t'u rivarrosur në të njëjtin vend. Arkivoli me trupin e tij u gjet rastësisht në mesin e viteve '80-të të shekullit të kaluar, gjatë punimeve për rikonstruksionin e bulevardit Vlorë-Skelë. Gjatë gërmimeve në vendin ku ndodhet sot statuja e Avni Rustemit, punëtorët zbuluan papritur një mjedis të nëndheshëm me të paktën dy kthina, në njërën prej të cilave ndodhej arkivoli me trupin e Avni Rustemit, i ruajtur në një gjendje mjaft të mirë. Më pas ai u rivarros pothuajse në të njëjtin vend, ndërkohë që arkivoli origjinal u vendos në mjediset e Muzeut Historik. Arkivoli, mjaft hermetik dhe i mbuluar nga flamuri kombëtar, është një objekt mjaft i rrallë. Ai është ndërtuar prej plumbi dhe një pjesë xhami.
## Referime 
## Lidhje të jashtme
*Instituti i Monumenteve të Kulturës
Producenti i muzikës

Në industrinë muzikore, **producenti i muzikës** apo **producenti i inçizimit** ka disa role. Ai kontrollon proceset e inçizimit, udhëheq dhe i ndihmon muzikantët, organizon buxhetin e prodhimit, si dhe mbikqyrë procesin e miksimit dhe finalizimit. Këto kanë qenë rolet e producentit që nga inçizimet e para muzikore, por në fundin e shekullit të 20të ata gjithashtu morrën role më të mëdha prezantuese.

Në disa raste, producenti i muzikës mund të krahasohet me producentin e filmit, për shkak se roli i producentit është që të krijojë dhe të përshtasë një vepër muzike duke u bazuar në vizionin e tij për album.
Petro Poga

**Petro Poga** (Erind, 1860 - shtator 1944) ka qenë një nga figurat e Rilindjes Kombëtare Shqiptare dhe më pas ministër i shtetit shqiptar. 

## Biografia 
Lindi në Erind të Gjirokastrës ku edhe ndoqi mësimet e para. Shkollimin e lartë e ndoqi dhe mbaroi në Stamboll në shkollën e drejtësisë "Mestebi Sultan" më 1883. Njihte mirë disa gjuhë të huaja si frëngjisht, gjermanisht, greqisht dhe turqisht. Në Stamboll bashkëpunoi me vëllezërit Naim Frashëri, Sami Frashëri, Abdyl Frashëri, si dhe me Jani Vreton, Koto Hoxhin, Shahin Kolonjën, Hasan Tahsinin dhe Ismail Qemalin. Në vitin 1884 themeloi dhe botoi gazetën "Drita" të Stambollit, dhe të së përkohshmes "Promitheu" në gjuhën greke. Më 1883-1885 vazhdoi rendin e dytë të shkollës së drejtësisë dhe në periudhën 1885-1886 punoi si avokat në kryeqytetin perandorak dhe dha mësim lëndën e historisë në liceun Stavrodhromit në Pera.

Në vitet 1886-1912, Poga punoi si avokat dhe këshilltar lirgjor i Prefekturës së Gjirokastrës. Roli i tij më i dukshëm u shfaq në themelimin e Klubit Patriotik "Drita" të Gjirokastrës, të cilin me vone e udhëhoqën atdhetarët Hasan Xhiku, Idriz Guri, Hysen Hoxha dhe Elmaz Boçe. Më 1912 qe përfaqësues i Gjirokastrës në Kuvendin e Vlorës. Ku nënshkroi Shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë më 28 nëntor 1912. Në mbledhjen e Kuvendit Kombëtar të Vlorës, Poga u caktua Ministër i Drejtësisë si pjesë e Qeverisë së Parë Shqiptare.

Pas veprimtarisë në Vlorë, shkoi në Durrës ku iu dha posti i Ministrit të Drejtësisë në qeverinë Përmeti nën Princ Vidin. U emërua nënkryetar i Gjykatës së Diktimit dhe kryetar i komisionit juridik të formuar nga Vidi. Së bashku me avokatët e shquar Kristaq Tutulani dhe Feim Mezhgorani harton Statusin që shkëputi Gjykatën Shqiptare nga juridiksioni i Perandorisë Osmane.

Më 1916-1918 punoi si avokat në Tiranë. Më 25 dhjetor, 1918 ishte përfaqësues i Gjirokastrës në Kongresin e Durrësit, ku u zgjodh nënkryetar dhe anëtar i kabinetit të Përmetit.

Më 1920-23 u kthye të punonte avokat në Gjirokastër. U zgjodh deputet në çdo legjislaturë nga 1923 deri më 1939. Mendja e tij u shfaq edhe në hartimin e Legjislacionit Shqiptar dhe ndërtimit të Kushtetutës së Mbretërisë më 1928. Pas 1939 u tërhoq nga jeta politike dhe qëndroi në fhsatin e tij të lindjes, ku vdiq në shtator 1944.

## Referimet
Nate Dushku

**Nathaniel Dushku** i njohur si **Nate Dushku** *(8 qershor, 1977, Boston, Massachusetts, ShBA)*, është aktor shqiptaro-amerikano-danez, vëlla i aktores së njohur Eliza Dushku.

## Filmografia 
# Blood Night (2008) si Alex
# The Alphabet Killer (2008) si Tim
# The Last Supper (2006) si Quoting Phillip
# Kiss Me Again (2006) si Studenti #2
# The Zodiac (2005) si Scott Washington
# "Tru Calling" si Marty / (2 seri, 2003-2005)
# "Joan of Arcadia" si Clay Fisher (1 seri, 2003)
# Learning Curves (2003) si Phil
# "Angel" si Armed Robber (1 seri, 2003)
# My Dinner with Jimi (2003) si George Harrison
# Reality Check (2002) si Gar
# Vampire Clan (2002) si Tony
# Geri Body Yoga (2002)
# Wolf Girl (2001) (serial televiziv) si Whiffer
# Antitrust (2001) si Brian Bissel
# "Undressed" (1999) )serial televiziv) si Milo 
# "Felicity" si Reims (2 seri, 2000)
Sintisajzeri

[thumb|right|300px|[Korg OASYS, sintisajzeri i cili punon nëpërmjet sistemit operativ Linux]]
**Sintisajzeri**, **sintetizatori** apo **sintezatori** *(anglisht: **synthesizer**)* është instrument muzikor elektronik i cili prodhon një shumëllojshmëri të zërave duke përpunuar dhe kombinuar signalet e frekuencave të ndryshme. Sintisajzeri digjital modern përdor mikroprocesorin sintetizues të frekuencave për të llogaritur funksionet matematikore, të cilat përpunojnë signalet e frekuencave të ndryshme. Ekzistojnë tre lloje kryesore të sintisajzerëve, të cilët dallojnë për nga operimi: analog, digjital dhe sintisajzeri i bazuar në software. Sintisajzerët krijojnë signale elektrike në vend të signaleve akustike, të cilët në fazën e fundit përforcohen përmes amplifikatorëve apo dëgjueseve.

Sintisajzerët në mënyrë tipike janë të kontrolluar nga tastiera e stilit të pianos, ku sustat funksionojnë si kyqës të qarqeve elektrike. Megjithëse tastierat janë kontrolluesit e zakonshëm të sintisajzerëve, veglat tjera si kontrolleri frymorë i stilit të saksofonit, kitarat elektrike të pajisura me MIDI, apo kompjuterët gjithashtu përdoren për të kontrolluar sintisajzerët. Sintisajzerët mund të prodhojnë një shumëllojshmëri të zërave, duke i imituar zërat e instrumenteve të tjera apo duke prodhuar zëra të ri të padëgjuar më parë.

Sintisajzeri i parë është shpikur në vitin 1876 nga Elisha Gray, i cili njihet për shpikjen e prototipit të telefonit. Robert Moog krijoi sintisajzerin revolucionar i cili u përdor nga Wendy Carlos në albumin *Switched-On Bach* (1968), inçizim i famshëm i cili njoftoi shumë muzikantë me zërin e sintisajzerëve. Në vitet 1970, sintisazjerët u bënë instrumente portale dhe kështu përdorimi i tyre u bë shumë më i lehtë në performancat live. Në fillimin e viteve 1980, kompanitë si Yamaha filluan të shitnin sintisajzerë me çmime modeste, si Yamaha DX7. Në të njëjtën kohë u zhvillua sistemi MIDI, i cili e bëri më të lehtë integrimin dhe sinkronizimin e sintisajzerëve me instrumentet tjera elektronike. Në vitet 1990, sintisazjerëve kompleks më nuk iu nevojitej hardveri special, dhe filluan të paraqiten si programe për PC.

## Shiko edhe
* Muzika elektronike
* Synthpop
* Tastiera
1983–84 Kupa Evropiane

**Kupa Evropiane 1983-84**, garimi i ekipeve kampione të ligave të shteteve evropiane, u fitua për herë të katërt nga ekipi anglez Liverpool në penalti në finale kundër ekipit italian Roma. Loja në kohën e rregullt mbaroi me rezultat 1–1. Phil Neal shënoi përLiverpulin dhe Pruzzo për Romën.

Portieri i Liverpulit, Bruce Grobbelaar, u bë shumë i njohur pasiqë mbrojti gjuajtjet e rëndësishme duke e bërë ekipin e tijë kampion. Jerzy Dudek veproi me lëvizje të njejta në finalen Kupës Evropiane të vitit 2005 kur Liverpuli fitoi kundër ekipit italian AC Milan në gjuajtjen dramatike të penaltive.

## Cikli i parë 
|}

1 CSKA September Flag vazhdoi në ciklin e dytë në bazë të rregullës së golit mysafir.w/o Vllaznia u eliminua.

## Cikli i dytë 
|}

1 Rapid Vienna vazhdoi në ciklin e dytë në bazë të rregullës së golit mysafir.

## Çerekfinalja 
|}

1 Dundee United vazhdoi në ciklin e dytë në bazë të rregullës së golit mysafir.

## Gjysëmfinalja 
|}

## Finalja 
## Shih edhe 
## Lidhje të jashtme 
* 1983–84 season at UEFA website  - 
* European Cup results at Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation -
1984–85 Kupa Evropiane

**Kupa Evropiane 1984-85**, garimi i ekipeve kampione të ligave të shteteve evropiane, u fitua për herë të parë nga ekipi italian Juventus në finale kundër ekipit anglez Liverpool. Rezultati humbi kuptimin pas vdekjes së 39 spektatorëve në stadiumin në Heysel. Klubet angleze u dënuan me pesë vite mos pjesmarrje në kampionat, kurse kampioni i katërfishtë, Liverpool, u dënua me gjashtë vite. 

Kjo ndodhi përmbylli paraqitjen me sukses të klubeve angleze në Kupën Evropiane, sukses ky që kishte filluar që nga viti 1977, saktësisht që nga koha kur Tottenham Hotspur fitoi UEFA Kupa e Fituesve të Kupës në vitin 1963.

## Cikli i parë 
|}
* 1 Levski-Spartak vazhdoi sipas rregullës së golit mysafir.
* 2 Dynamo Berlin vazhdoi pas fitores në penalti.
* 3 Linfield vazhdoi sipas rregullës së golit mysafir.

## Cikli i dytë 
|}
* 1 Dnipro Dnipropetrovsk vazhdoi sipas rregullës së golit mysafir.
* 2 Gothenburg progressed vazhdoi sipas rregullës së golit mysafir.

## Çerekfinalja 
|}

1 Bordeaux progressed vazhdoi pas fitores në penalti.

## Gjysëmfinalja 
|}

## Finalja 

## Shih edhe 
## Lidhje të jashtme 
* 1984–85 season at UEFA website  - 
* European Cup results at Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation -
Demografia e Izraelit

**Hebrenjtë** njihen si popull i lashtë i Palestinës. Përmenden në shekullin XII para erës sonë, por fuqinë dhe famën më të madhe e arritën më shekullin XI e X para erës sonë. Pas kësaj periudhe, perandoria e tyre shkatrrohet dhe bie nënsundimin e asirasëve në shek.VIII para erës sonë, të babilnasëve në shekullin VI para erës sonë, të persianëve në shekullin e V para erës sonë, të romakëve në shekullin e II të erës sonë, të bizantit nëshekullin VI-VII, të arabëve në shekullin VII –XI, të turqëve gjat shekujve XVI-XX, përkatësisht deri në fund të Luftës së Parë Botërore, kur nga këto vise i dëboi Britania e Madhe dhe Franca. Gjatë tërë kësaj kohe hebrenjtë kanë qenë të larguar apo të dëbuar nga vendlindja e tyre. Të shpërndarë nëpër tërë botën , hebrenjtë kanë përkarahur idenë e formimit të shtëtit të tyre dhe kthimin e të gjithë hebrenjëve në Palestinë, në të cilën disa shekuj kanë jetuar arabët. Edhe pse numri i të kthyerëve ka qenë i vogël, ekspanzionin e vertëtë arrinë më vonë.
## Lëvizja e numrit të popullsisë 
Izraeli ka nje popullatë prej 7,112,359 banorë. prej të cilëve 76% hebrenjë (5 639 000 banore) dhe 20% arabë izraelit pergjithësishte arabë prej të cilëve nje pjesë janë te krishterë.

## struktura moshore 
0-14 vjet: 28% (mashkuj 1,018,229/femra 971,083)

15-64 vjet: 62.2% (mashkuj 2,242,928/femra 2,183,688)
 
65 e më tepër vjet: 9.8% (mashkuj 303,289/femra393,142) (2008.)

mosha mesatare: 28.9 years

meshkujt: 28.2 years

femrat: 29.7 years (2008 ) 

## jeta mesatare 
mesatarja e popullsisë: 80.61 vjet

mashkujt: 78.54 vjet

femra: 82.79 vite (2008) 

## Burime të dhënash
Ekuacionet e shkallës së përgjithshme

**Ekuacionet e shkallës së përgjithshme** janë ekuacione të formuluara përmes variablave të cilat nëse zëvendësohen me konstanta të caktuara atëherë bëhen ekuacione të një shkalle të caktuar, varësisht nga konstantat me të cilat zëvendësohen variablat.

;Zgjidhja e ekuacioneve te shkalles se përgjithshme

Le të marrim ekuacionin (polinomin) në formën e përgjithshme:
:f(x) = a_n x^n + a_{n-1} x^{n-1} + \cdots + a_2 x^2 + a_1 x + a_0 ...(1)

Ekuacioni ka koeficient kompleks me rrënjë komplekse. Zgjidhja e këtij ekuacioni është gjetja e të gjitha vlerave të **x** për **x = α** për çka **f(α) = 0**. Në mënyre përshkruese zgjidhja e ekuacionit (1) është të shprehet rrënja e tij me anën e koeficienteve **a₀, a₁, a₂, ... aₙ** dhe me disa numra racional. Do të shqyrtojmë mundësinë e zgjidhjes së ekuacioneve me **n** radikale.

:Shembull: Le të jetë **P** një fushë numerike dhe *a* një rrënjë e ekuacionit katror,
:P(x) = x^2 + px + q ...(2)
të zbërthyeshëm mbi **P** me kusht që a \notin P
:x^2 + px + q = 0 ...(3)

Nëse në ekuacionin (3) e zëvendësojmë shprehjen '''x = a + x' ** respektivisht **x** me **a + x' ''' do të fitojmë ekuacionin (4):
:(a + x')^2 + p(a + x') + q = 0 \implies
:a^2 + 2ax' + x'^2 + pa + px' + q = 0 \implies
:x'^2 + x'(2a + p) + a^2 + pa + q = 0 ...(4)

Gjejmë vlerën e *a* në mënyrë që **(2a + p) = 0** respektivisht:
:a = -\frac{p}{2} ...(5)

Me zëvendësimin e shprehjes në formulën e (5) në ekuacionin e (4) do të fitojmë trajtën:
:x'^2 - \frac{p^2}{4} + q = 0 ...(6)

Kështu nga shprehjet '''x = a + x' ** dhe a = -\frac{p}{2} nga ekuacioni (3) fitojmë zgjedhjet:
:x_1 = -\frac{p}{2} + \sqrt{\frac{p^2}{4} - q}
dhe
:x_2 = -\frac{p}{2} - \sqrt{\frac{p^2}{4} - q}

Meqë është e mundur zgjidhja e këtij ekuacioni atëherë ekuacionet me **n** radikale duhet të shndërrohen në trajtën binomiale dhe rrënjët e ekuacionit shprehen me radikale që janë rrënjë të ekuacioneve binomiale.

Nëse e zëvendësojmë të panjohurën **x** me **y + α'* ekuacioni do ta marrë këtë trajtë:
:*aₙyⁿ + (naₙα + aₙ₋₁)yⁿ⁻¹ + ... + aₙαⁿ + aₙ₋₁αⁿ⁻¹ + ... + a₀ = 0'' ...(7)

Ekuacioni i lartëshenuar (7) duhet që ta plotësojë këtë kusht:
:n a_n \alpha + a_{n-1} = 0 ose \alpha = -\frac{a_{n-1}}{n a_n} ...(8)

Dhe kështu ekuacioni i zgjedhur merr trajtën:
:a_n y^n + a_{n-2} y^{n-2} + \dots + a_1 y + a_0 = 0 ...(9)

Në këtë barazim e panjohura është **y** dhe është ndihmëse ku **aₙ** mund ta zëvendësojmë me **bₙ**, **aₙ₋₂** me **bₙ₋₂** etj.

## Shih edhe 
* Ekuacionet e shkallës së parë
* Ekuacionet e shkallës së dytë
* Ekuacionet e shkallës së tretë
* Ekuacionet e shkallës së katërt

## Bibliografia 
# “Matematika për vitin e II matematiko natyrorë” Ivan Trajkov, Ilija Janev, Nikolla Petreski, Gligor Trençevski; (perktheu Muzafer Beqiri) - Shkup: Prosvetno Dello, 1990.
# “Kursi i algjebrës së lartë” Dr: Emrush Gashi; ”Rilindja” - Prishtinë, 1976.
# “Matematika për klasën e VII fillore” - ”Provetno Dello“ - Shkup 1994.
Henrique Adriano Buss

**Henrique Adriano Buss** lindi më 14 tetor në vitin 1986 në Brazil.  Është një futbollist që luan në mbrojte.  Luan për ekipin Gjerman Bayer 04 Leverkusen, por është i huazuar nga FC Barcelona.  Më 21 mars të vitit 2008, ai u thirr që të luaj për Kombtaren Braziliane, pasi që mbrojtësi i Romës Juan, ishte i lënduar, dhe Henrique u thirr për ta zëvendësuar.

AFC Ajax e ndoqi shumë Henriquen sa ishte dukë luajtur për klubin Brazilian Palmeiras, dhe konfirmoi së do të bënte një ofertë në merkaton e vërës, por filluan spekulimet së Barcelona ka arritur marrëveshje më Henrique.  Barcelona arriti marrëveshje më Palmeiras për 8 milionë euro, plus 2 milionë euro extra bonus, dukë nënshkruar më Henrique një kontratë 5 vjeçare, dhe ai do të huazohej në Bayer Leverkusen, dhe kjo marrëveshje më Bayer Leverkusenin u bë të nesërmen.

Henrique tashmë është në formacionin e parë në Bayer Leverkusen si qendër mbrojtës, dhe është dukë shfaqur shumë ndeshje të mira, dhe Bayer Leverkusen kërkon që ta mbajë ëndë, pra më shumë së një vjet, por bisedimet më Bayer Leverkusen dhe Barcelona ende nuk kanë filluar.

## Statistika 
## Trofetë e fituara 
; Coritiba
* Brazilian Série B : 2007
; Palmeiras
* São Paulo State Championship : 2008
Shushunja

parapamje|Shushunja
**Shushunjat** ose **ushujzat** janë krimba parazitarë ose grabitqarë të segmentuar që përbëjnë nënklasën **Hirudinea** brenda grupit Annelida . Ata janë të lidhur ngushtë me oligokaetët, të cilët përfshijnë krimbin e tokës, dhe si ata kanë trupa të butë, të segmentuar me muskuj që mund të zgjaten dhe tkurren. Të dy grupet janë hermafroditë dhe kanë një klitelum, por shushunjat zakonisht ndryshojnë nga oligokaetet në posedimin e thithësve në të dy skajet dhe shenjave unazore që nuk korrespondojnë me segmentimin e tyre të brendshëm. Trupi është muskuloz dhe relativisht i fortë; coelom, zgavra e gjërë e trupit që gjendet në anelidet e tjera, është reduktuar në kanale të vogla.    

## Vështrim 
Shumica e shushunjeve jetojnë në habitate të ujërave të ëmbla, ndërsa disa lloje mund të gjenden në mjedise tokësore ose detare. Llojet më të njohura, si shushunja medicinale, *Hirudo medicinalis*, janë hematofagë, duke u lidhur me një pritës me një thithëse dhe duke u ushqyer me gjak, pasi fillimisht kanë sekretuar peptidin hirudin për të parandaluar mpiksjen e gjakut. Nofullat e përdorura për të shpuar lëkurën zëvendësohen në specie të tjera nga një proboscis i cili shtyhet në lëkurë. Një pakicë e llojeve të shushunjeve janë grabitqare, kryesisht duke prerë jovertebrorët e vegjël.

Vezët janë të mbyllura në një fshikëz, e cila në speciet ujore zakonisht ngjitet në një sipërfaqe nënujore; anëtarët e një familjeje, Glossiphoniidae, shfaqin kujdes prindëror dhe vezët po rriten nga prindi. Në speciet tokësore, fshikëza shpesh fshihet nën një trung, në një të çarë ose varroset në tokë të lagur. Pothuajse shtatëqind lloje shushunjesh njihen aktualisht, nga të cilat disa qindra janë detare, nëntëdhjetë tokësore dhe pjesa tjetër e ujërave të ëmbla.   

Shushunjat janë përdorur në mjekësi që nga kohërat e lashta deri në datën 19&nbsp;shekulli për të nxjerrë gjak nga pacientët. Në kohët moderne, shushunjat gjejnë përdorim mjekësor në trajtimin e sëmundjeve të kyçeve si epikondiliti dhe osteoartriti, sëmundjet e venave të ekstremiteteve dhe në mikrokirurgji, ndërsa hirudina përdoret si një ilaç antikoagulant për trajtimin e çrregullimeve të koagulimit të gjakut.

Shushunja shfaqet në Librin biblik të Fjalëve të Urta si një arketip i lakmisë së pangopur.  Termi "rrodhe" përdoret për të karakterizuar një person që merr pa dhënë, duke jetuar në kurriz të të tjerëve.         

## Referime
Kovraga

**Kovragë** është një vendbanim në komunën e Burimit, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin **Krasniqaj**.

## Gjeografia 
Kovraga është një fshat ne lindje të Burimit me një largësi prej 3 km në vij ajrore me një sipërfaqe prej  rreth 4 km² me shtrirje lindje perëndim nga fshati Tomoc deri te fshati Veriq 10 km gjatësi dhe gjerësi maksimale prej 1,5 km ku ne mes e ndan lumi Shushica.  Një vendbanim qe daton diku rreth 300 vjet (bazuar nga historiku i familjeve) ku gjithmonë dominonin Shqiptaret pastaj myslimanet, malazezet, serbet, romet, një fshat ky tipik bujqësor me kushte të mira klimatike për kultivimin e perimeve dhe pemëve.  

Fshatin e përshkon një përrua i vogël, i rëndësishëm për bujqësinë e fshatit edhe pse është degraduar në masë të madhe e as fshatarët e as kush tjetër që merret më këtë çështje.

## Demografia 
Nga ky fshat njihen familjet e para qe banojnë Salihaj, Verbaj, Blakaj, Gjocaj, Isufaj Fetahaj, Bekaj, Haxhiaj, etj.
 
Ndërsa familjet qe erdhën si kolon te pushtetit serbo-sllav  me qellim te ndërrimit te strukturës komb fetare në përqindje jo vetëm ne ketë fshat  por edhe në të terë Istogun.

 
 
 
## Shih dhe këtë 
* Lista e ardhacakëve - Burim

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja
Demografia e Pakistanit

right|parapamje|300px| demografia e Pakistanit, numri i popullsisë në mijë
parapamje|right|300px|grupet më tëdha etnike në Pakistan dhe në viset përrreth viti 1980
**Pakistani** konsiderohet si një ndër vendet më të populluara të botës me rreth 220 milionë banorë. Aktualisht ai renditet i 6-ti pas Brazilit.
Nga viti 1951 deri 1998 popullsia urbane e Pakistanit është rritur për shtatë herë.

Pakistani në vitin 1951 ka pasur vetëm 33 milion banorë. Një rritje e tillë dramatike megjithëate shenja të ngadalsimit Nataliteti në Pakistan është 34 promila, ndërsa mortaliteti është 10 promila. Shkala e shtimit natyrorë 24 promila. Urdu është gjuhë nacionale edhe pse është gjuhë amtare e vetëm 8% të popullsisë., ndërsa gjuha angleze është gjuhë zyrtare, e cila shfrytëzohet sipas kushtetutës, në bisnes, dhe në shumicën e Universiteteve. Gjuhën pengjabe e flasin 60 milion banorë , por nuk është e pranuar për gjuhë zyrtare.

## struktura etnike 
## struktura religjioze
## struktura gjuhësore
Identiteti evropian i shqiptarëve

**Identiteti evropian i shqiptarëve** një "sprovë", një libërth i Ismail Kadaresë që arsyeton rreth Identitetit Kombëtar të Shqiptarëve. Shtëpia botuese Onufri, 2006. Numri i faqeve 64. Ky libër hapi një debat ndërmjet Ismaik Kadares dhe Rexhep Qoses.
1985–86 Kupa Evropiane

**Kupa Evropiane 1985-86**, ishte gara e 31-të e ekipeve kampione të ligave të shteteve evropiane, dhe u fitua për herë të parë nga ekipi Steaua Bucharest në penalti kundër Barcelonës. Steaua u bë ekipi i parë i Evropës lindore që fitoi këtë kupë posaçërishtë falë lojës së mirë të portierit Helmuth Duckadam.

Asnjë skuadër angleze nuk mori pjesë në këtë garim këtë vit pasi ishin nën suspendim për shkak të aksidentit një vit më parë.

## Cikli i parë 
|}

1 Barcelona vazhdoi sipas rregullës së golit mysafir.

## Cikli i dytë 
|}

1 Barcelona vazhdoi sipas rregullës së golit mysafir.

## Çerekfinalja 
|}

1 Gothenburg vazhdoi sipas rregullës së golit mysafir.

## Gjysëmfinalja 
|}

1 Barcelona vazhdoi për në finale pas realizimit të penaltive.

## Finalja 
## Shih edhe 
## Lidhje të jashtme 
* 1985–86 season at UEFA website  - 
* European Cup results at Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation -
Demografia e Qipros

thumb|right|350px|Shpërndarja e popullsisë sipas etnive (1960)
**Qiproja** ka 792,604 (qershor 2008) 
## struktura moshore 
0-14 vjet : 19.5 % (meshkuj 78,922/femra 75,523) 

15-64 vjet : 68.5 % (meshkuj 275,223/femra 267,798) 

65 e më tepër vjet : 12 % (meshkuj 41,592/femra 53,546) (2008 vlersim.) 

* mosha mesatare :
e përgjith.: 35.3 vjet 

meshkuj : 34.3 vjet 

femra : 36.4 vjet (2008 vle.)

* jetëzgjatja

e përgj.: 78.15 vjet 
 
meshkuj: 75.75 vjet 

femra: 80.67 vjet (2008 vle.)

## struktura nacionale 
Grek 77 %,

Turq 18 %,
 
tjerë 5 % (maronitë, armen, latin) (2001)

Në qytete jetojnë 56 % e popullsisë.

## struktura fetare 
Grek Ortodoks 78 %,

Mysliman 18 %, 

tjerë 4 % 

## Burimi i të dhënave
Ura me tri harqe

***Ura me tri harqe*** është roman i shkrimtarit Ismail Kadare, botuar për herë të parë më 1978 në Tiranë në vëllimin me të njëjtin titull. Është i shkruar në formën e një kronike dhe trajton legjendën e njohur shqiptare të murimit të njeriut në themelet e urës, në një kontekst mesjetar.

## Sfondi 
Në gjysmën e dytë të viteve 1970, Kadare do të braktiste bashkëkohësinë për të ikur në legjenda dhe në të shkuarën e largët, për të krijuar një Shqipëri tjetër, fisnike, të epokës së humanizmit europian, si sfidë ndaj himnizimit që i bëhej kohës moderne si periudha më e lavdishme në historinë e Shqipërisë. Rimerret legjenda e murimit të njeriut në themelet e urës apo kështjellës, e cila është e përhapur në letërsinë gojore shqiptare. i cili tregon që në kapitullin e parë për një krim që është kryer gjatë ndërtimit të urës së re mbi lumin Ujana e Keqe, në vitin 1377.

## Referime
Siberia

**Siberia** në kuptimin e gjerë është pjesa aziatike e Rusisë. Në perëndim kufizohet me Uralin, në veri me Oqeanin e ngrirë të veriut, në lindje me Oqeanin paqësor dhe në jug me Republikën popullore të Kinës, Mongolinë dhe Kazakistanin.
Siberia përfshin rreth 2/3 e territorit të Rusisë dhe ka një sipërfaqe 13 milion km2,me popullsi prej 28 milion banore dhe me 2 banore ne km2.Por në kuptimin e ngushtë Siberia perfshinë tokat e ulëta të Siberisë perëndimore, ultësirat e Siberisë veriore, tokat kodrinore të Siberisë qëndrore dhe Siberinë jugore.

## Liqenet 
Liqeni Bajkall me një sipërfaqe prej 31.500 km2 dhe me 1.637 m thellësi dhe vjetërsi rreth 25 mil. vjet është liqeni më i thellë dhe më i vjetër në botë. Ky gjindet në Siberinë jugore.

## Lumenjtë të cilët derdhen në Oqeanin e ngrirë të veriut 
* Lumi Ob me 3.650 km gjatësi ka një ujëqitje prej 13.070 m 3 në sekondë. Ky lum ka një pellg të gjatë 1000 km dhe deri në 60 km i gjerë (Obusseni).
* Tshylumi (1.799 km)
* Irtysh (4.248 km)
* Ishim (2.450 km)
* Tobol (1.592 km)
* Jenisei (4.092 km)
* Tunguska (1.865 km)
* Lena (4.400 km)
* Oljokma (1.436 km)
* Aldan (2.273 km)
* Viljui (2.650 km)
* Jana (872 km)
* Indigirka (1.726 km)
* Kolyma (2.129 km).

## Lumenjtë të cilët derdhen në Oqeanin paqësor 
Lumi Amur është prej viteve 1858/1860 bashkë me lumin burimor Argun (1.620) dhe me lumin komshi Ussuri kufiri më i madh i Kinës dhe Rusisë. Amuri është 2.824 km i gjatë. Sipas hydrologëve deri në 4411 km.

## Klima 
Në shumicën e regjioneve të Siberisë mbizotëron klima kontinentale, në verë bëhet shumë nxehtë (+40&nbsp;°C) kurse në dimër bëhet shumë ftohtë (-72&nbsp;°C).  Shumë shpesh në Siberi rrijnë 9 muaj jargonet e borës. Gati e gjithë Siberia gjendet në pjesën e tajgave, por në vendet veriore është e shtrirë në brezin e tundrës, kurse në pjesën jugore tajga bëhet stepë.

## Flora dhe Fauna 
Siberia shtrihet nga veriu në jug në brezin e tundrës, tajgës, stepave malore dhe stepave. Tundra është në shumicën e rasteve rrafsh. Atje më së shumti rriten kaçubet, bari dhe disa lloje të tjera të bimëve shumë të vogla. Edhe tajga (fjala tajg është rusisht dhe d. m. th. mal) është shumicën e rasteve e rrafshët.  Në tajgë ka më shumë lisa gjethëmbajtëse dhe moçale.  Stepat malore janë pak si kodra dhe këtu ka shumë shpesh erozion, e shtresa e borës është shumë i hollë.  Në stepë ka shumë barë (kullosa).

Në brezin e tundrës veriore të Siberisë gjenden këta gjitarë : dreri, ariu polar, fokat, lemingat, dhelprat polare, etj.

Në tajgë mund të shohësh ariun e murrëm, ariun e zi, ujqit, ketrat, dhelprat, kaprrojtë, lepurat, derrat e egër, vjedulla, bukla, etj.  Tigrat dhe leopardët janë më shumë të përhapur rreth lumit Amur.
Urithi

|}
**Urithi** (*Talpa europea L.*) dallohet për shkathtësinë e mbijetesës nën tokë. Ka një trup të mbuluar me një mbulesë me qime të shkurta e të dendura, këmbët e përparshme i ka të forta në formë lopate me shputa të kthyera nga prapa, veshët i ka të mbrojtur nga rrudha të ulëta të lëkurës dhe sytë e vegjël i ka të futur thellë në lëkurë. Po thuaj se gjithë jetën gjallëron në errësirë.

Shikuar nga ana zoologjike, urithi i takon grupit rendorë të ngrënësve të insekteve, mirëpo ushqimi i tij nuk janë vetëm insektet dhe larvat. Ai hanë me kënaqësi edhe skraja e shiut dhe kurrizorë të imtë; p.sh. Minjtë turidalur, minjtë e vërtet sa që edhe lloje të përafërt të tij kur ata e ngacmojnë shumë. Gjatë gjurmimit të ushqimit, ai pa pengesë hapë kanale dhe në to krijon edhe turma  me skraja të shiut - lloj magje. Ai këtë konservim e arrin duke e therur skrajën në qendër të sistemit nervorë dhe pastaj duke i bartur ato tek magjja nëntokësore. Për rëndësinë e urithit, gjithnjë ka pasur mendime të ndryshme. Në njërën anë ai ushqehet me shumë lloje të insekteve dëmtuese për njeriun, e në anën tjetër, ushqimi me skraja dhe valëvitja e rrënjëve të bimëve e bënë atë të urrehet nga njeriu. Urithin mund ta gjejmë në fusha, por edhe në male anë e mbanë Evropës duke përjashtuar anët më veriore të saj. Në lindje trojet e tij shtrihen deri në Uralë. Në Azinë lindore dhe në Mesdhe jetoj lloje tjera të tij. Po ashtu edhe në Amerikën Veriore jetojnë të afër të tij.

## Përshkrimi fizik 
## Sjellja 
## Shtimi 
## Të ushqyerit 
## Klasifikimi 
Familja Talpidae është e ndarë në 3 nënfamilje, 7 fise dhe 17 klasa.
* Nënfamilja Scalopinae
** Fisi Fisi Condylurini
*** Klasa *Condylura*
** Fisi Fisi Scalopini
*** Klasa Klasa *Parascalops*
*** Klasa *Scalopus*
*** Klasa *Scapanulus*
*** Klasa *Scapanus*
* Nënfamilja Talpinae
** Fisi Desmanini
*** Klasa *Desmana*
*** Klasa *Galemys*
** Fisi Fisi Neurotrichini
*** Klasa *Neurotrichus*
** Fisi Fisi Scaptonychini
*** Klasa *Scaptonyx*
** Fisi Fisi Talpini
*** Klasa *Euroscaptor*
*** Klasa *Mogera*
*** Klasa *Parascaptor*
*** Klasa *Scaptochirus*
*** Klasa *Talpa*
** Fisi Urotrichini
*** Klasa *Dymecodon*
*** Klasa *Urotrichus*
* Nënfamilja Uropsilinae
** Klasa *Uropsilus*

## Shih edhe 
* Urithi i verbër

## Referimet 
## Lidhje të jashtme 
* UK Government DEFRA paper on control the European Mole
Demografia e Maltës

**Malta** ka 792,604 banorë (qershor 2008 vlerësim.) Banorët janë maltez (përzierje arabo-italiane), flitet gjuha malteze.
### struktura moshore 
0-14 vjet : 19.5 % (meshkuj 78,922/femra 75,523) 

15-64 vjet : 68.5 % (meshkuj 275,223/femra 267,798) 

65 vjete më teper : 12 % (meshkuj 41,592/femra 53,546) (2008 vler.)

### Mosha mesatare 
total: 35.3 vjet

meshkuj : 34.3 vjet 

femra: 36.4 vjet (2008 vler.)

### lëvizja natyrore 
* nataliteti:
12.56 të lindur /1,000 banorë (2008 vlersim.) 

* mortaliteti:
7.76 të vdekur/1,000banorë (2008 vle.)

* mrtaliteti foshnjave:
gjithësejt: 6.75 të vdekur/1,000 të lindur gjallë 

meshkuj : 8.34 të vdekur /1,000 të lindur gjallë

femra : 5.07 të vdekur /1,000 të lindur gjallë (2008 vle.) 

* jetëzgjatja:
tërë popullata: 78.15 vite 

meshkuj : 75.75 vite 

femra: 80.67 vite (2008 vlersim.)

### struktura nacionale 
Grek 77 %,
 
Turq 18 %,

tjerë 5 % (2001)

### struktura fetare 
Grek ortodoks 78 %,
 
Mysliman 18 %,

të tjerë 4 % 

* Gjuhët : 
Greke, Turke, Anglisht

## Burimi i të dhënave
Piramida (roman)

**Piramida** është roman i shkrimtarit Ismail Kadare i shkruar në vitet 1988-1992 dhe i botuar nga Shtëpia e Botimit Çabej më 1992.

## Vepra 
Pjesa e parë u shkrua në vitet 1988-1990 dhe u dërgua për botim në atë periudhë po u refuzua nga botuesi shqiptar. Pas vendosjes së pluralizmit u përfundua dhe u botua në Tiranë dhe Paris.

Ngjarja vendoset në Egjiptin e lashtë, ku faraoni Keops mbikëqyr ndërtimin e varrit të tij, një piramidë madhështore, të cilën e ndërtojnë mijëra nënshtetas të indoktrinuar. Piramida përpin resurset dhe energjinë e Egjiptit, me mijëra vdesin gjatë ndërtimit të saj ndërsa faraoni i çmendur Keopsi lëshon në mënyrë periodike valë arrestimesh dhe torturash ndaj atyre që akuzohen rrejshëm për sabotimin e projektit.

## Kritika letrare dhe çmimet 
Në vitin 1993 romani u shpërblye në Francë me çmimin Prix Méditerranée. Sipas Publishers Weekly Kadare e tregoi veten prapë mjeshtër të parabolës politike. 

## Shih edhe 
*Qorrfermani

## Referime
Demografia e Iranit

lang=sq|parapamje|right|300px| Piramida e popullsisë së Iranit

parapamje|right|300px|dendësia e popullsisë sipas provincave në Iran
**Irani** ka 70.049.262 banor sipas regjistrimit të vitit 2006. Gati një e katërta e popullsisë është më e re se 15 vjet.

## lëvizja e popullsisë 
### shtimi i natyror 
17,17 lindje / 1000 banor (2009 ).

në vendin e 120 botë

## struktura moshore dhe gjinore 
0-14 vjet: 21,7 % (7.394.841 meshkuj / femra 7 022 076)

15-64 vjet: 72,9 % (24501544 mashkull / femër 23 914 172)

65 vjet e më tepër: 5.4 % (femra 1,725,828/femra 1.870.823) (2009 )
* mosha mesatare e popullsisë
e përgj: 27 vjet

mashkull: 26,8 vjet

femra: 27.2 vjet (2009 )

## struktura gjuhësore 
* gjuha persiane dhe dialekti persian : 58 %
* Gjuha azeri : 26 %
* kurde : 9 %
* baluke : 1 %
* arabe : 1 %
* tjera : 2 %

## struktura fetare 
Mysliman 98 %(Shit 89 %, sunit 9 %),
 
tjera (përfshin Zoroastrian, çifute, të krishterë, dhe Bah) 2%.

## struktura etnike 
* Persianet : 51 %
* Аzerët : 24 %
* Gillasket-Mazandarët : 8 %
* Kurdë : 7 %
* Arabet : 3 %
* Balluqët : 2 %
* Тurkmenët : 2 %
* Lurët : 2 %

## Mosha mesatare 
## qytetet më të mëdha 
## Burimi i të dhënave
Hija (roman)

**Hija** është një roman i shkruajtur nga Ismail Kadare. Shtëpia botuese Onufri. Botuar në vitin 1994
Ndërsa diktatura mbahet ende në fuqi në vendin e tij të Lindjes europiane, personazhi kryesor, një kineast pak a shumë i dështuar, i cili nganjëherë dërgohet me shërbim në Paris...

## Vepra 
## Referenca
Kush e solli Doruntinën (roman)

**Kush e solli Doruntinën** është një roman nga Ismail Kadare në fund të viteve të 70-ta dhe i botuar për herë të parë në vitin 1980 në përmbledhjen me titull "Gjakftohtësia". Novela bazohet mbi baladën e Kostandinit dhe Doruntinës. 

## Legjenda e Kostandinit 
Sipas legjendës, Kostandini e bind nënën që ta martojë motrën e tij Doruntinën me një njeri nga një vend i largët, i cili po i kërkonte dorën. Kostandini i jep besën nënës se nëse atë e merrte malli për të bijën atëherë ai vetë do të shkonte e do t'ia sillte. Nëna pranon dhe e marton Doruntinën me burrin nga ai vend i largët. Por ndërkohë vdesin të gjithë vëllezërit, përfshirë dhe Kostandinin dhe nëna mbetet e vetme. Atë e merr malli për Doruntinën dhe mërzitet shumë. Shkon te varri i Kostandinit dhe e mallkon të birin që kishte shkelur besën. Në mesnatë Kostandini ngrihet nga varri, shkon e merr të motrën dhe i'a sjellë nënës te dera, ai kthehet në varr ndërsa Doruntina troket në derë pa e ditur se i vëllai nuk ishte gjallë. Kur hapet dera, nëna e pyet atë se kush e solli, ajo i thotë se Kostandini. Nëna i tregon se Kostandini bashkë me vëllezërit e tjerë kishin vdekur shumë kohë më parë.

## Shih edhe
* Kush e solli Doruntinën (film)

## Referime
Klima e Azisë

thumb|right|300px| Azia nga sateliti
Shtrirja e madhe gjeografike e kontinentit të Azisë ka shkaktuar klimë të llojllojshme.  Në të dominojnë  gati të gjithë tipat klimatik të sipërfaqes së Tokës.  Mbi këtë kontinent konfrontohen  masat ajrore të viseve tropikale me ato polare, kontinentale me ato maritime.  Në pjesën qendrore  të Azisë ndikimi i masave  të lagështa dhe të nxehat detare nuk arrin të depërtojë dhe pikrisht këto vise janë nën influencën  e klimës së thatë kontinentale. 

Në klimën e llojllosjme te Azisë ka ndikuar shtrirja e sajë në të dy gjerësitë gjeografike, ndikimi i deteve dhe i oqeaneve, shtrirja e vargmaleve në drejtim perëndim lindje , lartësia mbidetare etj.  Kontinenti i Azisë shtrihet në brezin mesatar klimatik, brezin e ftohte klimatik dhe brezin e nxehte klimatik. Në viset kontinentale sasia e reshjeve është 631 mm, ndërsa në pjesët ishullore 2410 mm.  Ne krahinën Assam përkatësisht ne stacionin meteorologjik - Qerapunxhi, bien rreth 12000 mm reshje.  Në Azinë qendrore sasia e reshjeve është e vogël rreth 200 mm. Pjesa veriore e Azisë është nën ndikimin e klimës së ftohte.  Temperatura me e ulët është shënuar ne Omojkov -70 °C, ndërsa ajo më e larta në Jakobabad në krahinën Sind të Pakistanit +53 °C.  Në Arkipelagun e Malajës klima është ekuatoriale ; në Indokinë klima tropikale ; në Kinën perëndimore, klima e mesme kontinentale ; në zonën e Detit Mesdhe klima mesdhetare ; në gadishullin e Arabisë, klima shkretinore dhe ne Azinë jugore, klima monsunike.

## Burimi i të dhënave 
* Dr. sc. Riza Çavolli ; Gjeografia Regjonale e Azisë, Prishtinë 1998.