Eutropi

**Eutropi** (363–387) ishte një zyrtar dhe historian romak. Libri i tij, *Breviarium Historiae Romanae*, përmbledh ngjarjet që nga Themelimi i Romës në shekullin VIII para Krishtit, deri në jetën e autorit. I vlerësuar nga brezat e mëvonshëm për paraqitjen e tij të qartë dhe stilin e të shkruarit, *Breviarium* mund të përdoret si një shtesë e teksteve historike romake më gjithëpërfshirëse, që kanë mbijetuar në gjendje fragmentare.

Në veprën e Eutropit gjejmë të dhëna të rëndësishme edhe mbi historinë e Ilirikut në periudhën që nga fundi i shekullit të III e deri në gjysmën e parë të shekullit të IV. Të dhënat e tij mbështeten në një histori perandorake të zhdukur ose në një kronikë të kohës së Konstantinit. Disa nga ngjarjet e përshkruara i ka jetuar edhe vetë autori.

## Jeta 
Prejardhja e saktë dhe vendlindja e Eutropit është e diskutueshme. Disa studiues pretendojnë se ai ka lindur në Burdigala (Bordo) dhe ishte një doktor i mjekësisë.  Të tjerë, megjithatë, më së shumti Harold W. Bird, i kanë hedhur poshtë këto pretendime si shumë të pamundura. Eutropi është përmendur si 'italian' në burime të tjera dhe supozohet se ka pasur prona në Azi. Përveç kësaj, emri i tij ishte grek, duke e bërë të pamundur që ai të vinte nga Galia. Konfuzioni për këtë ka lindur për faktin se Eutropi ishte një emër popullor në antikitetin e vonë. Megjithatë, ai ishte pothuajse me siguri një pagan dhe mbeti i tillë nën pasardhësit e krishterë të perandorit Julian.

Ai shërbeu si sekretar perandorak () në Kostandinopojë. Ai shoqëroi Julian Apostatin ( 361-363) në ekspeditën e tij kundër Parthëve në vitin 363. Ai i mbijetoi të paktën si vonë si mbretërimit të perandorit Valens (364-378), të cilit ia kushtoi *Përmbledhje* e tij *e historisë romake.* Eutropi mund të ketë qenë i njëjti Eutrop që ishte prokonsull, ose guvernator i Azisë nga viti 371, deri në vitin 372. Ai u përpilua me kujdes të konsiderueshëm nga autoritetet më të aksesueshme; ishte shkruar me një stil të qartë dhe të thjeshtë; dhe subjektet e tij i trajton me paanshmëri të përgjithshme.  Mesazhi i librit ishte i thjeshtë, se romakët i kapërcejnë gjithmonë problemet e tyre. Kjo temë u bë veçanërisht e rëndësishme pas Betejës së Adrianopolit. Fakti që vepra përfundon me mbretërimin e Jovianit nënkupton se ajo është shkruar gjatë mbretërimit ose të Valentinianit I ose të Valensit. Në veçanti, ai mori botime të zgjeruara nga Paul Diakoni dhe Landolf Sagax, që përsëritën tekstin origjinal dhe më pas e vazhduan atë në mbretërimin e Justinianit të Madh dhe Leo Armenit. Është përkthyer në greqisht nga Paeaniusi rreth vitit 380 dhe nga Capito Lycius në shekullin e VI. Përkthimi i fundit ka mbijetuar pothuajse në tërësi.

Edhe pse stili i Eutropit përmban disa veçori, stili i thjeshtë i veprës e bëri atë një libër të preferuar shkollor fillor latin për një kohë të gjatë. Një botim shkencor u përpilua nga H. Droysen në vitin 1879, që përmbante botimin grek të Capito Lycius dhe botimet e zgjeruara latine të Paulit dhe Landolfit. Ka pasur shumë botime dhe përkthime në anglisht, duke përfshirë të Birdit.

## Shih edhe 
* Aurel Viktori
* Olimpiodori i Tebës
* Tit Livi
* Polibi
* Suetoni
* Apiani
* Dion Kasi
* Jordanes
* Paulus Diaconus
* Iliria
* Antikiteti
* Perandoria Romake
* Perandoria Romake Perëndimore

## Referime 
## Literatura 
*  Chisholm, Hugh, red. (1911). "Eutropius". Encyclopædia Britannica. volumi 9 (Botimi i 11-të). Cambridge University Press. fq. 958.
* 
* 
* 

## Lidhje të jashtme 
* Online version of a 1559/61 Basel edition of the *Breviarium* with detailed comments by Glareanus and other humanists (Latin)
* Eutropius, *Abridgement of Roman History*, John Selby Watson (translator), (1853) (from Forum Romanum; both Latin text and English translation)
* Eutropius, *Abridgement of Roman History*, John Selby Watson (translator), (1886) (from The Tertullian Project; only English translation)
* Eutropius, *Abridgement of Roman History*, Lamberto Bozzi (translator), (2019) (from CRT Pesaro; both Latin text and English translation)
* Eutropius, *Eutropii Breviarium* (from The Latin Library; only Latin text)
* Eutropius, *Eutropi Breviarium ab urbe condita cum versionibus graecis et Pauli Landolfique additamentis*, Ed. Droysen, Hans. (from Monumenta Germaniae Historica Digital); Image files include the preface, Greek and Latin text, critical apparatus, appendices and indices
* The Chinese translation of Eutropi Breviarium