Galeria Kombëtare e Artit (Bullgari)

Koordinatat: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=National_Art_Gallery_%28Bulgaria%29&params=42_41_47.33_N_23_19_36.43_E_region:BG 42°41'47.33"N 23°19'36.43"E / 42.6964806°N 23.3267861°D / 42.6964806; 23.3267861]
djathtas|parapamje|250x250px|Ndërtesa e Galerisë Kombëtare të Artit, ish-pallati mbretëror i Bullgarisë
majtas|parapamje|250x250px|Ish pallati mbretëror në 1917.
djathtas|parapamje|250x250px|Një pamje nga kopshti mbretëror
**Galeria Kombëtare e Artit** (bullgarisht: Национална художествена галерия, *Natsionalna hudozhestvena galeriya*) është galeria kombëtare e Bullgarisë dhe strehon mbi 50.000 pjesë të artit bullgarez. Ajo është e vendosur në Sheshin Battenberg në kryeqytetin e Sofjes, duke zënë shumicën e ndërtesës historike dhe madhështore të ish-pallatit mbretëror të Bullgarisë, pasi që është themeluar në vitin 1934 dhe u transferua në pallat në vitin 1946, pas heqjes së monarkisë. Galeria kombëtare e Artit është e vendosur në një lartësi prej 556 m.

Galeria Kombëtare e Artit ka qenë e planifikuar për shumë vite dhe mes 1934 dhe 1941, projektimi i arkitekës së parë Bullgare femër Victoria Angelova është ndërtuar për shtëpinë e të dyja koleksioneve të artit të rilindjes dhe të artit bashkëkohor. Objekti është përfunduar dhe hapur në 1942, por ishte krejtësisht i humbur në një bombardim të vitit 1944. Në pallatin mbretëror, një shembull tipik i arkitekturës së Perandorisë së Dytë me konotacione të chateauesque, është i ndërtuar në dy faza, e para e cila qëndroi në mes të viteve 1880 dhe 1882 gjatë sundimit të Knyaz Alexander Battenberg, kur arkitektët Austro-hungarezë nën Viktor Rumpelmayer punuan në ndërtesë. Ajo u inaugurua më 26 dhjetor 1882 dhe ishte pjesa përfaqësuese e pallatit, përfshinte katin e parë administrativ, dhomat e ballove mbi të dhe katin e tretë të shërbimit. Në fazën e dytë, gjatë Knyaz (më vonë Car) Ferdinand, pa ndërtimin e krahut lindor të pallatit nga arkitekti  Vjenez Fridrih Grünanger, i cili përfshiu elemente të stilit Neo-Barok Vjenez. Krahu lindor ishte aty ku ishin të vendosura apartamentet e familjes mbretërore, por disa lokale të shërbimit (duke përfshirë një ashensor), ishin poashtu të vendosura atje.

Ndërkohë, u themelua Muzeu Kombëtar Arkeologjik. Ai ishte i pari institucion kombëtar që ka një departament të artit në vend, i cili u themelua në vitin 1892. Ai ka grumbulluar shembuj artit bashkëkohor bullgar. Departamenti u rrit në Galeria Shtetërore të Artit në vitin 1934 dhe ishte zhvendosur në një ndërtesë të posaçme. Në mesin e ekspozimeve të saj ku punonin artistë nga Ringjallja Kombëtare Bullgare, arti i huaj dhe veprat e gjeneratës së parë të piktorëve bullgarë nga pas Çlirimi i Bullgarisë, në 1878.

Pas heqjes së monarkisë si dhe krijimit të një qeverie Komuniste të Bullgarisë pas Luftës së dytë Botërore, shumica e pallatit i është dhënë Galerisë Kombëtare të Artit që kur ndërtimi i saj ishte shkatërruar nga bombardimet në vitin 1943 dhe 1944. Për fat të mirë, të gjitha pikturat që kishte strehuar ishin ruajtur dhe së bashku me koleksionin e artit mbretëror tashmë të ekspozuar në pallat formoi aksionet e Galerisë Kombëtare të Artit.

Departamenti i Artit Mesjetar u formua në vitin 1965 dhe zë dhomën e nëndheshme të Katedrales Alexander Nevsky. Në vitin 1985 seksioni i arteve të huaja u bë e pavarur si Galeria Kombëtare e Artit të Huaj dhe u zhvendos në ish-shtypshkronjën mbretërore, një ndërtim madhështor Neoclassical në Sofje.

Galeria Kombëtare e Artit strehon jo vetëm shembuj të Artit bashkëkohor dhe Ringjallja Kombëtare, por edhe koleksionin më të madh të vendit të pikturave mesjetare, duke përfshirë më shumë se katër mijë ikona, një koleksion i krahasueshëm në cilësi dhe numër vetëm nga Muzeu Benaki sipas drejtorit të galerisë, Boris Danailov.

## Referime