Emiliano Martínez

**Damián Emiliano Martínez Romero** (lindur më 2 shtator 1992), i njohur gjithashtu si **Dibu**, është një futbollist profesionist argjentinas që luan si portier për klubin e Premier League Aston Villa dhe kombëtaren e Argjentinës. I njohur si specialist në pritjen e goditjeve të penalltive, Martínez shpesh konsiderohet si një nga portierët më të mirë në botë.

Martínez u trajnua në radhët e të rinjve të Independiente-s përpara se të transferohej te klubi i Premier League Arsenal në vitin 2010. Te Arsenal, ai fillimisht shërbeu si zëvendësues, duke u huazuar në klube të ndryshme, përpara se të hynte në formacionin bazë në vitin 2019, duke luajtur në Premier League dhe duke ndihmuar klubin të fitonte një FA Cup dhe FA Community Shield. Në shtator 2020, Martínez u transferua te një tjetër klub i Premier League, Aston Villa, në një marrëveshje me vlerë 20 milionë £. Në sezonin e tij të parë në klub, ai mbajti një rekord klubi prej pesëmbëdhjetë portash të paprekura në Premier League.

Martínez përfaqësoi Argjentinën në ndeshjet ndërkombëtare të të rinjve nga viti 2009 deri në vitin 2011, duke luajtur në nivelet nën-17 dhe nën-20. Ai fitoi paraqitjen e tij të parë si senior për Argjentinën në vitin 2021 dhe fitoi Copa América 2021 me ekipin, duke marrë çmimin Doreza e Artë. Martínez vazhdoi të fitonte Kupën e Botës FIFA 2022 me Argjentinën, duke u votuar sërish portieri më i mirë i turneut, dhe Copa América 2024, ku u shpërblye me Dorezën e Artë për herë të tretë. Ai u shpall gjithashtu Portieri më i Mirë i FIFA-s një rekord dy herë në 2022 dhe 2024, dhe mori Trofeun Yashin, gjithashtu një rekord dy herë, në 2023 dhe 2024.

## Karriera në klub 
### Independiente 
I lindur në Mar del Plata, Martínez e filloi karrierën e tij duke luajtur për ekipin e të rinjve të Independiente-s. Në vitin 2009, pak pas ditëlindjes së tij të 17-të, ai u ftua në provë te Arsenal, dhe fillimisht iu ofrua një kontratë rinore.

### Arsenal 
#### 2010–2019: Huazimet dhe paraqitjet e rralla 
 në vitin 2015]]

Pasi la përshtypje në një provë dhe u miratua për leje pune, Martínez u regjistrua zyrtarisht si lojtar i Arsenalit në korrik 2010.

Pas dëmtimeve të Ryan Clarke dhe Wayne Brown, dhe ndërprerjes së huazimit të Connor Ripley, Martínez shkoi në huazim urgjent te Oxford United, duke bërë debutimin e tij në Football League në ndeshjen e tyre të fundit të sezonit kundër Port Vale në League Two më 5 maj 2012; Port Vale fitoi 3–0. Më vonë atë vit, Martínez u emërua në stolin zëvendësues të Arsenalit për ndeshjet e tyre kundër Stoke City më 26 gusht dhe kundër Liverpool më 2 shtator, si zëvendësim për të dëmtuarit Wojciech Szczęsny dhe Łukasz Fabiański, respektivisht. Më 26 shtator, ai bëri debutimin e tij me Arsenalin në një fitore 6–1 në shtëpi kundër Coventry City në raundin e tretë të League Cup. Ai bëri paraqitjen e tij të dytë me Arsenalin në raundin vijues në një fitore 7–5 në transfertë kundër Reading. Martínez më pas u transferua te klubi i Championship Sheffield Wednesday në një huazim urgjent 28-ditor më 15 tetor 2013. Ai bëri debutimin e tij për Wednesday më 23 nëntor, kundër rivalëve të Yorkshire Huddersfield Town. Huazimi i Martínezit u zgjat përfundimisht deri në fund të sezonit.

Pas kthimit te Arsenal, Martínez ishte zëvendësues i papërdorur kur Arsenal fitoi FA Community Shield 2014 më 10 gusht, me një fitore 3–0 kundër Manchester City në Wembley Stadium. Ai bëri debutimin e tij në Ligën e Kampionëve menjëherë pas kësaj, duke ndihmuar Arsenalin të mundte Anderlecht 2–1 në fazën e grupeve. Më pas ai bëri debutimin e tij në Premier League si zëvendësues në pjesën e dytë, duke zëvendësuar të dëmtuarin Szczęsny kundër Manchester United në Emirates Stadium më 22 nëntor. Me dëmtimet e portierit rezervë David Ospina, Martínez luajti ndeshjen e tij të dytë në Ligën e Kampionëve më 26 nëntor, duke mbajtur një portë të paprekur në një fitore 2–0 kundër Borussia Dortmund. Performanca e tij "e patëmetë" në ndeshje bëri që ai të emërohej në Ekipin e Javës të UEFA-s. Ai bëri startin e tij të parë në Premier League më 29 nëntor kundër West Bromwich Albion, dhe gjithashtu startoi kundër Southampton katër ditë më vonë; ai mbajti dy porta të paprekura ndërsa Arsenal fitoi të dyja ndeshjet 1–0.

Më 20 mars 2015, Martínez iu bashkua klubit të Championship Rotherham United në një huazim urgjent deri në fund të sezonit. Ai bëri debutimin e tij të nesërmen kundër rivalëve të South Yorkshire Sheffield Wednesday, duke humbur 3–2. Pavarësisht fillimit të dobët, Rotherham e përfundoi sezonin fuqishëm me Martínez në portë, duke humbur vetëm 1 nga 6 ndeshjet e fundit dhe shmangi rënien nga kategoria. Pavarësisht se luajti vetëm një duzinë ndeshjesh për klubin, pritjet e tij me refleks në ndeshjet e rëndësishme e bënë atë një të preferuar të tifozëve.

Më 2 gusht, Martínez ishte zëvendësues i papërdorur ndërsa blerja e re Petr Čech luajti për Arsenalin në Community Shield 2015, një fitore 1–0 kundër rivalëve Chelsea. Më 11 gusht, ai iu bashkua klubit të Championship Wolverhampton Wanderers në një huazim njësezonal. Pasi bëri 15 paraqitje në muajt e parë të fushatës, ai pësoi një dëmtim në kofshë që e mbajti jashtë fushës për disa muaj dhe nuk ishte në gjendje të rifitonte vendin e tij të nisjes më pas. Ai kaloi sezonin 2016–17 te Arsenal dhe luajti pesë ndeshje gjatë fushatës, përfshirë dy paraqitje në Premier League kundër Crystal Palace dhe West Ham United.

Më 2 gusht 2017, ai iu bashkua klubit të La Liga Getafe në një huazim njësezonal, dhe më 23 janar 2019, ai u huazua te klubi i Championship Reading deri në fund të sezonit. Te Reading, Martínez bëri debutimin e tij më 29 janar kundër Bolton Wanderers, dhe fitoi çmimin lojtari i ndeshjes kundër Aston Villa disa ditë më vonë.

#### 2019–2020: Përparimi dhe largimi 
Me Bernd Leno-n që u largua i dëmtuar gjatë pjesës së parë të humbjes së Arsenalit kundër Brighton & Hove Albion më 20 qershor 2020, Martínez hyri nga stoli për të bërë paraqitjen e tij të parë në Premier League që nga sezoni 2016–17. Kjo bëri që Martínez të luante pjesën e mbetur të sezonit si portieri i parë në klub dhe u vlerësua shumë për një sërë performancash të shkëlqyera, me ish-sulmuesin e Arsenalit Ian Wright që e përshkroi atë si "urdhërues" dhe si dikë që kishte luajtur "shkëlqyeshëm" gjatë periudhës së tij të zgjatur në ekip. Më 1 gusht, Martínez u zgjodh të startonte në Finalen e FA Cup kundër Chelsea, duke bërë disa pritje vendimtare për të ndihmuar Arsenalin të fitonte FA Cup-in e tyre të 14-të; pasi ngriti trofeun ai ishte dukshëm i emocionuar dhe shpërtheu në lot.

Martínez startoi në Community Shield 2020 kundër Liverpool më 29 gusht, të cilin Arsenal e fitoi me penallti. Pas ndeshjes, pati shumë spekulime se Martínez do të largohej nga klubi me kthimin e Bernd Leno-s dhe vetë lojtari deklaroi se ose donte të qëndronte në klub dhe të ishte portieri i parë ose të largohej në baza të përhershme. Me interes të raportuar nga një numër klubesh, përfshirë Aston Villa dhe Brighton & Hove Albion, Martínez u la jashtë skuadrës për t'u përballur me Fulham në ditën e hapjes së sezonit të ligës.

### Aston Villa 
Më 16 shtator 2020, Martínez, 28 vjeç, u transferua te një tjetër klub i Premier League Aston Villa në një marrëveshje me vlerë deri në 20 milionë £. Ai nënshkroi një kontratë katërvjeçare. Më 21 shtator, Martínez bëri debutimin e tij për Villa, duke pritur një penallti nga John Lundstram në një fitore 1–0 në shtëpi kundër Sheffield United. Në sezonin e tij të parë në Aston Villa, Martínez barazoi rekordin e klubit të Brad Friedel-it për porta të paprekura në një sezon të Premier League, me 15. Ai u emërua gjithashtu Lojtari i Sezonit i Votuar nga Mbështetësit e Aston Villa.

Më 21 janar 2022, Martínez nënshkroi një zgjatje kontrate trevjeçare e cila do ta mbajë atë në kontratë me Villa deri në fund të sezonit 2026–27. Më 27 korrik, përpara sezonit të ri, Martínez u emërua një nga dy zv.kapitenët e Aston Villa, së bashku me Diego Carlos. Më 1 prill 2023, Martínez bëri paraqitjen e tij të 100-të në Premier League për Aston Villa në një fitore 2–0 në transfertë kundër Chelsea. Kjo portë e paprekur ishte e 34-ta e Martínezit, e cila theu rekordin e klubit për më shumë porta të paprekura në 100 ndeshjet e para të një portieri – i cili më parë ishte vendosur në 33, nga Mark Bosnich dhe Brad Friedel. Më 18 prill 2024, ai priti dy penallti në një fitore 4–3 kundër Lille pas një barazimi 3–3 në total, që kualifikoi klubin e tij në gjysmëfinalet e Conference League.
 në vitin 2025]]
Në prag të sezonit 2024–25, Martínez zgjodhi të ndryshonte numrin e fanellës së tij nga numri tradicional 1, në numrin 23 që vishte për Argjentinën gjatë fushatave të tij të suksesshme të kupës me ta. Më 21 gusht 2024, Martínez nënshkroi një kontratë të re afatgjatë me Aston Villa, e cila zgjat deri në vitin 2029. Martínez fitoi çmimin Pritja e Muajit e Premier League për dhjetorin 2024, hera e tij e parë që fitoi çmimin, për një pritje në vijën fatale kundër Nottingham Forest në një humbje 1–2. Martínez ndali një goditje me kokë nga Nicolás Domínguez që kaloi pranë tij duke u shtrirë prapa dhe duke e larguar atë kur ishte në vijën fatale. Gjatë ndeshjes së fundit të sezonit të Aston Villa kundër Manchester United, Martínez iu dha një karton i kuq i drejtpërdrejtë dhe u përjashtua në pjesën e parë pasi bëri një ndërhyrje ndaj Rasmus Højlund jashtë zonës.

## Karriera ndërkombëtare 
 në 2022]]

Martínez u thirr në skuadrën e parë të Argjentinës për të zëvendësuar Oscar Ustari për t'u përballur me Nigerinë në qershor 2011. Ai mori thirrjen e tij të dytë në skuadrën e parë kundër Gjermanisë dhe Ekuadorit më 9 dhe 13 tetor 2019; ai ishte një zëvendësues i papërdorur për të dy ndeshjet miqësore.

Pasi luajti një sezon të plotë si portier i zgjedhur i parë për skuadrën e Premier League, Aston Villa, Martínez, 28 vjeç, bëri debutimin e tij ndërkombëtar më 3 qershor 2021, në një barazim 1–1 me Kilin në një ndeshje kualifikuese të Kupës së Botës FIFA 2022. Ai më pas bëri debutimin e tij konkurrues në një turne të madh më 14 qershor, përsëri në një barazim 1–1 kundër të njëjtit kundërshtar në ndeshjen hapëse të ekipit të tij në Copa América 2021 në Estádio Olímpico Nilton Santos në Brazil. Në minutën e 57-të, ai priti një penallti nga Arturo Vidal, por nuk arriti ta ndalonte Eduardo Vargas të shënonte nga topi i kthyer. Më 6 korrik, Martínez priti tre penallti në një fitore me penallti 3–2 për Argjentinën kundër Kolumbisë në gjysmëfinalen e turneut. Ai e përfundoi turneun me portë të paprekur në fitoren 1–0 kundër Brazilit në finalen. Martínez u shpërblye gjithashtu me çmimin Doreza e Artë e Copa América 2021 si portieri më i mirë i turneut për performancat e tij.

Më 1 qershor 2022, Martínez mbajti portën e paprekur ndërsa Argjentina fitoi 3–0 kundër Kampionëve në fuqi të Evropës Italisë në Wembley Stadium në Finalissima 2022. Martínez u përfshi në skuadrën e Argjentinës për Kupa e Botës FIFA 2022 në Katar, dhe luajti në secilën nga ndeshjet e ekipit të tij. Ai priti dy penallti nga Virgil van Dijk dhe Steven Berghuis në një gjuajtje penalltish kundër Holandës në çerekfinale, duke ndihmuar ekipin e tij të kalonte në gjysmëfinale. Në finale, Martínez priti një goditje nga një 1 me 1 me Randal Kolo Muani në minutën e fundit të kohës shtesë për ta çuar ndeshjen në gjuajtje penalltish. Ai më pas priti penalltinë nga Kingsley Coman në gjuajtjen e penalltive, duke ndihmuar Argjentinën të fitonte turneun me një fitore 4–2 me penallti pasi loja kishte përfunduar në një barazim 3–3 pas kohës shtesë.

Më 15 qershor 2024, ai u përzgjodh në skuadrën prej 26 lojtarësh për Copa América 2024. Në ndeshjen çerekfinale kundër Ekuadorit, ai priti dy penallti pas një barazimi 1–1, duke siguruar kualifikimin e vendit të tij në gjysmëfinale. Më 14 korrik 2024, Martínez luajti të gjithë ndeshjen ndërsa Argjentina mundi Kolumbinë 1–0 pas kohës shtesë në Finalja e Copa América 2024. Martínez u shpall gjithashtu fitues i Dorezës së Artë për herë të dytë.

Më 28 shtator 2024, Martínez u ndalua nga FIFA të merrte pjesë në dy ndeshje për "shkelje të parimeve të lojës së ndershme" në dy incidente të ndara. E para ishte mbajtja e një kopjeje të trofeut Copa América në ijë pasi Argjentina fitoi në një ndeshje kualifikuese të Kupës së Botës kundër Kilit më 5 shtator, ndërsa e dyta kishte të bënte me sulmin e tij ndaj një kamere televizive pasi Argjentina humbi 2–1 kundër Kolumbisë në një tjetër kualifikuese më 10 shtator.

## Profili i lojtarit 
Ndonjëherë konsiderohet si një nga portierët më të mirë në botë, Ai është vënë re gjithashtu për stilin e tij të pasionuar dhe guximin në portë, si dhe teknikën dhe mentalitetin e tij kur ndal penalltitë.

Megjithatë, shumë kanë shprehur mendimin se talenti i Martínez është i ekzagjeruar. Në vitin 2025, Phil McNulty, kryeredaktori i futbollit i BBC Sport, deklaroi: "Disa tifozë të Aston Villa mund ta konsiderojnë këtë si sakrilegj, por në fakt unë mendoj se Emi Martínez është i mbivlerësuar. Ai sigurisht që nuk është 'numri një i botës', siç na thuhet shpesh. Larg kësaj, në fakt." Në prag të shpalljes së fituesit të Trofeut Yashin 2024, faqja gazetareske e futbollit *3 Added Minutes* vuri në dukje se golat e parandaluar të Martínez në raport me golat e pritur renditeshin në mënyrë të pafavorshme krahasuar me kandidatët e tjerë Yann Sommer, Unai Simón, Gianluigi Donnarumma, Giorgi Mamardashvili dhe Gregor Kobel. Pasi Martínez fitoi çmimin, gazetari i Goal, James Westwood, shprehu mendimin se "Ai sigurisht e ka shijuar mbajtjen e atij titulli, por a e meriton vërtet atë? Përgjigja është jo, veçanërisht jo përpara operatorëve vërtet të klasit botëror si Thibaut Courtois, Alisson Becker, Jan Oblak dhe Gianluigi Donnarumma. Martinez është një portier i mirë që ka bërë jashtëzakonisht mirë për të arritur kaq shumë pasi priti tetë vjet për shansin e tij për të shkëlqyer në Arsenal, por ai nuk është një i madh. Kur Martinez përfundimisht të varë dorezat e tij, ai do të mbahet mend më shumë për aftësitë e tij antagoniste sesa për ato me duar apo këmbë.” Gjatë sezonit 2023–24, Martínez u bë portieri me më shumë autogola në emër të tij (3) në historinë e Premier League.

Kritikat ndaj Martínez u intensifikuan në sezonin 2024–25, ku ai pranoi gjithsej 45 gola. Kritikët perceptuan gjithashtu një rritje në numrin e gabimeve të mëdha të bëra nga Martínez. Në fund të vitit 2022, Martínez priti shtatë nga 35 penalltitë me të cilat është përballur gjatë ndeshjeve gjatë karrierës së tij, si dhe tre të tjera të humbura – duke rezultuar në një normë suksesi prej 71 për qind për kundërshtarët. Duke kombinuar 59 penalltitë me të cilat Martínez u përball në kohë të rregullt dhe në gjuajtjet e penalltive konkurruese gjatë asaj periudhe, Martínez priti 13 dhe pa pesë të humbura krejtësisht – një normë konvertimi prej 69.5 për qind.

Megjithatë, roli i Martínez shkoi përtej thjesht pritjes së penalltive, por edhe përdorimit të taktikave psikologjike dhe masave të sjelljes së papërshtatshme për të shpërqendruar dhe frikësuar gjuajtësit kundërshtarë të penalltive. Ish-portieri Matt Pyzdrowski, duke shkruar për *The Athletic*, do të elaboronte stilin e Martínez: "në situatat e penalltive, Martínez ka një nga qasjet më agresive dhe përçarëse që do të shihni ndonjëherë. Qëllimi i tij përfundimtar është të bëjë sa më shumë presion mbi gjuajtësin dhe të krijojë një moment hezitimi ose dyshimi gjatë vrapimit të tyre. Dhe siç e kemi parë herë pas here në vitet e fundit, funksionon."

Qasja e Martínez ndaj penalltive ka tërhequr kritika për mungesë të sjelljes sportive. Portieri francez Hugo Lloris, i cili mori pjesë në të njëjtën gjuajtje penalltish me Martínez dhe Argjentinën në finalen e Kupës së Botës FIFA 2022, por në anën humbëse, do të deklaronte më vonë "ka disa gjëra që unë nuk mund t'i bëj. Të bëj budallain në portë, të shkund kundërshtarët e mi, të kaloj atë vijë... Unë jam një njeri shumë racional dhe i ndershëm për të shkuar në atë rrugë." Bordi Ndërkombëtar i Shoqatës së Futbollit pritej në vitin 2023 që përfundimisht të ndryshonte rregullat e tij për të dekurajuar portierët si Martínez që të përdorin taktika të ngjashme në të ardhmen. Kur u pyet për ndryshimet e mundshme të rregullave, Martínez u përgjigj "Unë tashmë i prita penalltitë që duhej të prisja."

#### Shembuj të shquar 
*Në gjysmëfinalen e Copa América 2021 kundër Kolumbisë, Martínez i nënshtroi disa nga gjuajtësit e penalltive kolumbianë një breshëri bisedash të pista. Tre nga lojtarët kolumbianë—Davinson Sánchez, Yerry Mina dhe Edwin Cardona—patën penalltitë e tyre të pritura, gjë që i lejoi Argjentinës të kalonte në finale.
*Gjatë një ndeshjeje të Premier League 2021 midis Aston Villa dhe Manchester United në Old Trafford, United fitoi një penallti në kohën shtesë, me Bruno Fernandes lojtarin që do ta gjuante. Ndërsa filluan përgatitjet për penalltinë, Martínez e pyeti hapur Fernandesin pse shoku i tij i skuadrës në United, Cristiano Ronaldo, nuk po e gjuante. Fernandes e humbi penalltinë duke e gjuajtur mbi traversë, duke siguruar rezultatin 1–0 dhe duke siguruar një fitore për Aston Villa në Old Trafford.
Në ndeshjen e kthimit të çerekfinales së UEFA Ligës së Konferencës 2023–24 në Nord, Francë, midis Aston Villa dhe skuadrës së Ligue 1, Lille, tifozët e Lille dëshmuan se nuk i kishin harruar shfaqjet e Martínez në Kupën e Botës kundër ekipit të tyre kombëtar, duke e fishkëllyer dhe tallur shumë gjatë gjithë lojës. Kur ndeshja kulmoi në një gjuajtje penalltish, Martínez u ndëshkua me karton të verdhë për gjestet drejtuar tifozëve kundërshtarë për të heshtur pasi priti një goditje nga Nabil Bentaleb. Megjithëse ishte ndëshkuar më herët në lojë, Martínez nuk u përjashtua për një karton të dytë të verdhë, pasi kartoni i verdhë në lojë nuk kaloi në gjuajtjen e penalltive. Villa më pas fitoi 4–3 me penallti, me Martínez që priti goditjen e fundit të lojës kundër Benjamin André.

## Jeta personale 
Martínez iu dhanë emrat "Damián Emiliano" në certifikatën e tij të lindjes, gjë që shkaktoi konfuzion kur ai nënshkroi për Arsenal dhe të gjithë në klub e thërrisnin Damián. "Emri im në të vërtetë do të ishte Emiliano Damian në ID-në time argjentinase," shpjegoi Martínez më vonë. "Por kur nëna ime shkoi për ta bërë në zyrën postare, nuk e di ku e bëri, ajo priste me orë e orë në radhë dhe kur e bënë ata e vendosën Damián Emiliano të parin. Për ta bërë përsëri ajo do të duhej të priste dy, tre orë kështu që ajo tha 'është në rregull, bëjeni ashtu, gjithsesi do ta thërrasim Emi'. Ishte pak konfuze, por tani të gjithë më thërrasin Emi. Damián ishte emri i mesëm i gjyshit tim. Nëna ime [fillimisht] donte vetëm dy emra – Emiliano Martínez – por për shkak se gjyshi im ndërroi jetë para se të lindja, ajo donte të vendoste Damián ndërmjet dy emrave për të pasur emrin e gjyshit tim, asgjë tjetër."

Ai ka pseudonimin "Dibu" (shkurtim i 'Dibujo', spanjisht për 'Vizatim'), sipas një personazhi të animuar në telenovelën argjentinase *Mi familia es un dibujo*. Martínez iu dha pseudonimi si një lojtar i ri nga ish-portieri dhe trajneri i portierëve Miguel Ángel Santoro në Independiente, në një kohë kur seriali ishte shumë i popullarizuar.

Martínez është i martuar me Amanda "Mandinha" (lindur Gama) që nga viti 2017. Çifti kanë një djalë, Santi, dhe një vajzë, Ava.

Më 22 dhjetor 2022, pasi fitoi Kupën e Botës FIFA 2022 me ekipin kombëtar, Martínez iu bë një pritje në resortin Las Toscas, në qytetin e tij të lindjes, Mar del Plata. Sipas shtypit lokal, kishte një pjesëmarrje prej më shumë se 150,000 njerëzve, si vendas ashtu edhe turistë.

## Statistikat e karrierës 
### Klubi 
### Kombëtarja 
## Referime