open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gjuha e dytë

Një **gjuhë e dytë** (**L2**) është një gjuhë që flitet nga personat që njohin një gjuhë tjetër si gjuhë të parë (L1). Një gjuhë e dytë mund të jetë një gjuhë fqinje, një gjuhë tjetër e vendit prej ku vjen folësi ose një gjuhë e huaj. Gjuha kryesore e një folësi, e cila është gjuha që përdor më shumë ose me të cilën ndihet më rehat, nuk është domosdo gjuha e parë e tij. Për shembull, rregulli kanadez e përkufizon gjuhën e parë për qëllimet e tij si "gjuha amtare, e mësuar në fëmijëri dhe e folur deri tani", duke pranuar se për disa, gjuha më e hershme mund të humbë, dhe një proces i këtillë njihet me emrin tretje gjuhësore. Kjo mund të ndodhë kur fëmijët e vegjël e fillojnë shkollën ose kur kalojnë në një mjedis të ri gjuhësor.

## Të nxënit e gjuhës së dytë 
[djathtas|parapamje| [Dërrasa e zezë e përdorur në klasë në Harvard tregon përpjekjet e studentëve për të vendosur diakritikën e diaerzës dhe të theksit akut të përdorur në ortografinë spanjolle.]]
Dallimi midis përvetësimit dhe mësimit u bë nga Stephen Krashen si pjesë e Teorisë së tij të Monitorimit. Sipas Krashenit, *të nxënit e* një gjuhe është një proces i natyrshëm; ndërsa *mësimi* i një gjuhe është një mësim i vetëdijshëm. Në të parën, nxënësi duhet të marrë pjesë në situata të natyrshme komunikuese. Në këtë të fundit, korrigjimi i gabimeve është i pranishëm, si dhe studimi i rregullave gramatikore të izoluara nga gjuha natyrore. Jo të gjithë edukatorët në gjuhën e dytë pajtohen me këtë dallim; megjithatë, studimi se si *mësohet/nxihet* një gjuhë e dytë quhet *të nxënit e gjuhës së dytë* (SLA).

### Efekti i moshës 
Dallimi përcaktues midis një gjuhe të parë (L1) dhe një gjuhe të dytë (L2) është mosha, në të cilën personi e ka mësuar gjuhën. Për shembull, gjuhëtari Eric Lenneberg e ka përdorur *gjuhën e dytë* për të nënkuptuar një gjuhë të fituar ose të përdorur me vetëdije nga folësi i saj pas pubertetit. Në shumicën e rasteve, njerëzit nuk arrijnë kurrë të njëjtin nivel të rrjedhshmërisë dhe të kuptuarit në gjuhën e tyre të dytë si në gjuhën e tyre të parë. Këto pikëpamje janë të lidhura ngushtë me hipotezën e periudhës kritike.

## Gjuha e huaj 
[parapamje| Një student gjerman që mëson frëngjisht. [Gjuha angleze|Anglishtja (1.5 miliardë nxënës), frëngjishtja (82 milionë nxënës) dhe kinezishtja (30 milionë nxënës) janë tri gjuhët e huaja më të studiuara.]]
Në pedagogji dhe në sociolinguistikë, bëhet dallimi midis gjuhës së dytë dhe gjuhës së huaj, kjo e fundit po mësohet për përdorim në një zonë ku ajo gjuhë është me prejardhje nga një shtet tjetër dhe nuk flitet në vendin amë të folësve. Dhe me fjalë të tjera, gjuha e huaj përdoret nga këndvështrimi i shteteve; gjuha e dytë përdoret nga këndvështrimi i individëve.

## Shiko edhe 
* Diglosia
* Edukimi gjuhësor

## Referime 
## Bibliografia 
*
*
Meilhan, Gers

**Meilhan** (  ; Ocitanisht: *Melhan* ; Shqip: *Meljan* ) është një komunë në departamentin Gers në Francën jugperëndimore.

## Gjeografia 
qendër|parapamje|300x300px| Meljani dhe komunat përreth tij

## Popullsia 
## Referime
Sarthe

parapamje|250x250px| Château de Boisclaireau, rezidenca e familjes Gueroust, Counts of Boisclaireau, në Sartë.
**Sarthe** ( ; Shqip: *Sarta*) është një departament i rajonit francez të Pays de la Loire, dhe provincës së Maine. Ai është emërtuar sipas lumit Sarthe, i cili rrjedh nga lindja e Le Mans në veri të Angers . Kishte një popullsi prej 566,412 banorësh në 2019. 

## Historia 
Në fund të shekullit të 18-të, përpara se të ishte zyrtarisht Sarta, fisnikëria ndërtoi pallatet e tyre dhe kështjellat në këtë territor, si një arratisje nga Parisi.

Departamenti u krijua gjatë Revolucionit Francez më 4 mars 1790, në përputhje me ligjin e 22 dhjetorit 1789, duke filluar nga një pjesë e provincës së Maine . Ky i fundit u nda në dy departamente, Sarta në lindje dhe Majena në perëndim. 

Në kohën romake, kjo provincë përmbante qytetin e Mans, dhe shumë nga rrënojat e tij janë ende në këmbë. Banja termale romake tërheq shumë turistë, siç bën edhe Teatri i Aubigné-Racan, të dyja të vendosura në periferi të Anjou, Maine dhe Touraine .

Marin Mersenne, ndoshta figura më e rëndësishme shkencore në fillim të shekullit të 17-të, lindi në afërsi të Sartës.

## Gjeografia 
Departamenti i Sartës është në skajin verior të rajonit administrativ të Pays de la Loire . Është në jug të Normandisë dhe në skajin jugor të Masivit Armorican . Kufizohet nga departamentet : Orne, Eure-et-Loir, Loir-et-Cher, Indre-et-Loire, Maine-et-Loire dhe Mayenne .

Ardhja e hekurudhave në 1854 nxiti tregtinë për ekonominë vendore. Një lidhje TGV u ndërtua në vitin 1989, duke lidhur komunitetin me transportin me shpejtësi të lartë. Për sa i përket lidhjeve rrugore, autooute A11, e cila u ndërtua në Le Mans nga lindja në 1978, rrit pozicionin strategjik të Sartës si portë për në perëndim francez.

### Qytetet kryesore 
Komuna më e populluar është Le Mans, prefektura. Përafërsisht 370,000 njerëz, që përbëjnë 65% të popullsisë së departamentit, jetojnë në zonën urbane Le Mans. Pjesa tjetër e departamentit ruan karakterin rural, me bujqësinë si pjesën kryesore të ekonomisë. Që nga viti 2019, ka 4 komuna me më shumë se 10,000 banorë: 
File:La_Ferte_Bernard_-_Eglise_ND_Marais_15.jpg|Kisha e La Ferté-Bernard
File:Le_Lude_castle,_aerial_view.jpg|Château du Lude
File:FR-GD-Courtanvaux1.JPG|Château de Courtanvaux
Vienne

**Vienne** (  ; Poitevin-Saintongeais : *Viéne* ; Shqip: *Vjena*) është një departament pa dalje në det në rajonin francez të Nouvelle-Aquitaine . Emrin e ka marrë nga lumi Vjenë . Kishte një popullsi prej 438,435 banorësh në 2019. 

## Historia 
E themeluar më 4 mars 1790, gjatë Revolucionit Francez, Vjena është një nga 83 departamentet origjinale. Ajo u krijua nga pjesë të provincave të mëparshme të Poitou, Touraine dhe Berry, kjo e fundit ishte pjesë e Dukatit të Akuitanisë deri në shekullin e XV-të.

Akadianët fillestarë, të cilët u vendosën në dhe rreth asaj që tani është Nova Scotia, u larguan nga Vjena për në Amerikën e Veriut pas vitit 1604. Kennedy (2014) argumenton se emigrantët bartën në Kanada zakonet dhe strukturën e tyre shoqërore. Ata ishin popuj kufitarë, të cilët shpërndanin vendbanimet e tyre bazuar në lidhjet farefisnore. Ata optimizuan përdorimin e tokës bujqësore dhe theksuan tregtinë për të përfituar. Ata ishin hierarkikë dhe politikisht aktivë. 

## Gjeografia 
Departamenti i Vjenës ka një sipërfaqe prej 6,990 km katorë. Pjesë e rajonit Nouvelle-Aquitaine, kufizohet me Maine-et-Loire në veriperëndim, Indre-et-Loire në veri, Indre në lindje, Haute-Vienne në juglindje, Charente në jug dhe Deux-Sèvres në jug. perëndim. Përshkohet nga lumi Vienne, degë e Luarës .

### Qytetet kryesore 
Komuna më e populluar është Poitiers, prefektura. Që nga viti 2019, ka 6 komuna me më shumë se 7000 banorë: 

## Demografia 
Zhvillimi i popullsisë që nga viti 1801:

## Feja 
Kryeqyteti, Poitiers, është selia e Kryedioqezës Katolike Romake të Poitiers, e cila i shërben departamentit në mënyrë baritore.

## Turizmi dhe pamjet 
Vendet më të famshme turistike përfshijnë parkun tematik Futuroscope, Poitiers (qyteti i Artit dhe Historisë), Kisha-Abaci e Saint-Savin-sur-Gartempe, një vend i trashëgimisë botërore të UNESCO-s, parqet e kafshëve të Luginës së Majmunëve në Romagne dhe Planeti i Krokodilit në Civaux .

## Ekonomia 
Prodhimi i djathit të dhisë është një industri e rëndësishme e Vjenës.

## Galeri 

File:Poitiers,_Église_Notre-Dame_la_Grande-PM_31852.jpg|Notre-Dame e Poitiers
File:Saint-Martin-l'Ars_86_Abbaye_la_Réau_Vue_SW_2012.jpg|Saint-Martin-l'Ars
File:Romagne_Saint-Laurent_2010.jpg|Romagne
File:Blanzay_86_Église_2012.jpg|Blanzay
File:Civray_Tympan_2012.jpg|Timpani i Kishës së Civray

## Referencat
Afiniteti (organizatë e krishterë)

**Affinity** është një rrjet kishash ungjillore konservatore dhe agjencish të krishtera në të gjithë Britaninë dhe Irlandën. 

Ajo u themelua në vitin 1953 si **Këshilli Ungjillor Britanik** (**KUB**)dhe në 1981 numëronte mbi 2000 kisha anëtare.  Organizata pësoi një stanjacion në vitet 1980 pas vdekjes së Martyn Lloyd-Jones . Riemërtimi dhe rinisja ndodhi në vitin 2004.   Affinity ofron rrjetëzim dhe mbështetje për kishat konservatore ungjillore në Mbretërinë e Bashkuar dhe Irlandë . Aktualisht ka rreth 1300 kongregacione kishtare të lidhura me Afinitetin.  Nëntitulli i organizatës është "Partneriteti në qendër të kishës për krishterimin me qendër në Bibël". 

Që nga viti 2016, Drejtor i saj ka qenë Graham Nicholls, i cili është gjithashtu pastor i Christ Church Haywards Heath .

## Referime
Réhon

**Réhon** (  ; Shqip: *Rehon*) është një komunë në departamentin Mërthë dhe Moselë në Francën verilindore. Është qyteti ku lindi Jean-Marc Reiser (1941-1983).

## Referencat
Saillac, Lot

**Saillac** (  ; Ocitanisht: *Salhac* ; Shqip: *Sajak*) është një komunë në departamentin Olt në Francën jugperëndimore.

## Referencat
Theminettes

**Théminettes** (  ; Ocitanisht: *Teminetas* ; Shqip: *Teminetat* ) është një komunë në departamentin Olt në Francën jugperëndimore. Në Janar 2020 kishte një popullsi prej 173 banorësh dhe një sipërfaqe prej 8.71 kilometrash katrorë.

## Referencat
Themines

**Thémines** (  ; Ocitanisht: *Teminas* ; Shqip: *Teminat* ) është një komunë në departamentin Olt në Francën jugperëndimore. Ndodhet në jug-perëndim të Rueyres, në rrugën midis Figeac dhe Gramat . 

## Referime
Ussel, Lot

**Ussel** (  ; Ocitanisht: *Ussèl*  ; Shqip: *Usela*) është një komunë në departamentin Olt në Francën jugperëndimore. Në Janar 2020 kishte një popullsi prej 99 banorësh brenda një sipërfaqe prej 6.74 km katrorë.

## Referencat
Le Vigan, Lot

**Le Vigan** ( ; Ocitanisht: *Lo Vigan* ; Shqip: *Vigan*) është një komunë në departamentin Olt, rajoni i Ocitanisë në Francën jugperëndimore.

## Referencat
Ladirat

**Ladirat** ( ; Shqip: *Ladirati* ) është një komunë në departamentin Olt në Francën jugperëndimore. Në Janar 2020 kishte një popullsi prej 93 banorësh brenda 8.93 kilometrave katrorë.

## Referencat
Labathude

**Labathude** (  ; Ocitanisht: *Labatuda*  ; Shqip: *Labatuda* ) është një komunë në departamentin Olt në Francën jugperëndimore. Në Janar 2020 komuna kishte një popullsi prej 201 banorësh brenda 10.05 kilometrave katrorë.

## Gjeografia 
Labatuda ndodhet në Quercy, në Ségala . I vendosur në fillim të Masivit Qendror, Labatuda ndodhet midis 310 m (e pakta) dhe 613 m (e shumta) mbi nivelin e detit.

## Vendndodhja 
Labatuda është një komunë e vendosur midis Lacapelle-Marival dhe Latronquière . Qyteti më i madh pranë Labatudës është Figeac (rreth 20&nbsp;km).

## Referencat
Strenquels

**Strenquels** (Ocitanisht: *Estrinquèls* ; Shqip: *Strinkela*) është një komunë në departamentin Olt në Francën jugperëndimore. Në Janar 2020 kishte një popullsi prej 275 banorësh brenda 9.01 kilometrash katrorë.

## Referencat
Pierrefiche, Lozère

**Pierrefiche** (  ; Ocitanisht:  *Pèiraficha* ; Shqip: *Perafisha*) është një fshat dhe komunë në departamentin Lozère në Francën jugore.  Në Janar 2020 kishte një popullsi prej 164 banorësh brenda një sipërfaqe 16.82 kilometrash katrorë.

## Gjeografia 
Chapeauroux formon pjesën më të madhe të kufirit perëndimor të komunës, pastaj rrjedh në verilindje përmes komunës.

## Referencat
Palhers

**Palhers** (Ocitanisht: *Palhièrs* ; Shqip: *Paljera*)është një komunë në departamentin Lozerrë në Francën jugore.  Në Janar 2020 kishte një popullsi prej 177 banorësh brenda një sipërfaqe prej 8.59 kilometrash katrorë.

## Referencat
Noalhac

**Noalhac** (Ocitanisht: *Noalhac* ; Shqip: *Nuraljaku*) është një komunë në departamentin Lozère në Francën jugore.  Në Janar 2020 kishte një popullsi prej 95 banorësh brenda një sipërfaqe  13.51 km katrorë.
Cultures, Lozère

**Kulturat** ( ; Ocitanisht: *Colturas*  ; Shqip: *Kulturasi* ) është një komunë në departamentin Lozerrë në Francën jugore. 

## Referencat
Sabadel-Latronquière

**Sabadel-Latronquière** (  ; Ocitanisht: *Sabadèl de la Tronquièra*  ; Shqip: *Sabadel-Latrrenka* ) është një komunë në departamentin Olt në Francën jugperëndimore. Në qendër të fshatit ka një kishë kushtuar Shën Martial, një bibliotekë (biblioteka komunale ) dhe një këshill fshati ( *maison des Associations* ).

## Popullsia 
## Referencat
Chauchailles

**Chauchailles** (  ; Ocitanisht: *Chauchalhas* ; Shqip: *Kaçaljazi*) është një komunë në departamentin Lozerrë në Francën jugore. 

## Referencat
Florac Trois Rivières

**Florac Trois Rivières** ( , fjalë për fjalë 'Tre lumenjtë Florac'; Ocitanisht:  *Florac-Tres-Rius* ; Shqip: *Florak-Tre-Lumenjtë*) është një komunë në departamentin Lozerrë, Franca jugore . Bashkia u krijua më 1 janar 2016 nga bashkimi i ish-komunave Florac dhe La Salle-Prunet .  Është selia (*nënprefektura*) e qarkut Florac .

## Popullsia 
## Referime
Rigotte de Condrieu

parapamje|235x235px| Rigotte de Condrieu
parapamje| Tekstura e brendshme e rigotte de Condrieu (majtas)
**Rigotte de Condrieu** është një lloj djathi i bërë me qumësht dhie, i cili e ka origjinën në rajonin e Lionas të Francës dhe ka marrë emrin e qytetit Condrieu .  

Ajo ka AOC franceze që nga viti 2008 dhe iu dha statusi PDO evropian në nëntor 2013. 

## Referime
Ossau-Iraty

**Ossau-Iraty** është një djathë  oksitano-bask i cilësisë së lartë i bërë nga qumështi i deleve .

## Origjina 
Ossau-Iraty ose Esquirrou  prodhohet në Francën jugperëndimore, në Vendin Bask Verior dhe në Béarn . Emri i tij pasqyron vendndodhjen gjeografike, Luginën Ossau në Béarn dhe Pyllin Irati në Vendin Bask . 

## Statusi AOC 
Është njohur si një produkt emërtim i origjinës së kontrolluar (AOC) që nga viti 1980. Është një nga tre djathërat e qumështit të deles që i është dhënë statusi AOC në Francë (të tjerët janë Roquefort dhe Brocciu ). Është me origjinë të lashtë, i prodhuar tradicionalisht nga barinjtë e rajonit. 

## Prodhimi 
Teknikat e prodhimit janë në thelbin e metodave të botës së vjetër, ku delet ende kullosin luginat malore. Qumështi duhet të vijë nga racat Basco-béarneze, Manech me fytyrë të kuqe ose Manech me fytyrë të zezë . Ky është një djathë i papjekur i bërë përmes shtypjes. Kur ofrohet si djathë i prodhuar në fermë (i njohur si *fromage fermier*, *fromage de ferme* ose *produit fermier* ), rregulloret e AOC përcaktojnë që të përdoret vetëm qumësht i papërpunuar dhe i papasterizuar.  

* 3,067 tonë (në 2003)
* 60 prodhues (në 2003)
* 8 prodhues: industri private dhe kooperativa (në 1998)
* 2045 prodhues qumështi (në 1998)

## Përshkrim 
Sipas përshkrimit zyrtar, korja e djathit është e verdhë-portokalli në gri, dhe ngjyra e trupit varion nga e bardha në krem, në varësi të mënyrës se si është pjekur. Është e lëmuar, kremoze dhe e fortë. 

## Shiko gjithashtu 
* Djathë Idiazabal
* Lista e djathrave të qumështit të deleve

## Referime
Cabécou

parapamje|Djathi Cabécou
 

**Cabécou** është një djathë i butë dhie që vjen nga rajoni i Ocitanisë i Francës jugore. Ai ka lëkurë të hollë me vija dhe pas dy javësh në koren e tij rritet myk blu duke i ndryshuar shijen. Është një nga ushqimet më të famshme të Akuitanisë. Ngjyrosja e këtij krijimi është një ngjyrë e qetë kremi.   Cabécou është një djathë i bërë përgjithësisht nga qumështi i papërpunuar i dhisë me origjinë nga rajonet e Masivit Qendror si Quercy, Rouergue, Haute-Auvergne, Limo usin dhe Périgord .

Periudha më e mirë e konsumit të tij zgjat nga prilli deri në gusht. 

Emri vjen nga fjala oksitane *cabra* / *craba* që do të thotë dhi.

## Referime
Brie de Meaux

**Brie de Meaux** është një djath francez bri i rajonit Brie dhe një produkt i caktuar AOC që nga viti 1980.  Emri i saj vjen nga qyteti Meaux në rajonin Brie. Që nga viti 2003, prodhoheshin 6,774 tonë (-13,4% që nga viti 1998) çdo vit.

## Përshkrim 
Brie de Meaux bëhet nga qumështi i lopës, me një peshë mesatare prej 2.8 kilogramësh për një diametër prej 36~37 cm. Ka një lëkurë të bardhë të butë dhe delikate. Pjesa e brendshme e djathit është e verdhë kashtore, kremoze dhe e butë. 

## Historia 
Një legjendë moderne identifikon si Brie de Meaux një djathë të caktuar që daton në shekullin e shtatë, "i pasur dhe kremoz", me një lëkurë të bardhë të ngrënshme që në vitin 774 pas Krishtit Perandori Frank, Charlemagne e shijoi për herë të parë në shoqërinë e një peshkopi dhe e miratoi,  duke kërkuar që dy karroca të dërgohen në Aachen çdo vit; vendi, i pa përmendur në jetën anekdotike dhe zor-të-besueshme të shekullit të IX të Karlit të Madh, *De Carolo Magno* nga Notker Stammerer,  është lidhur me manastirin e themeluar tradicionalisht nga Rado në Reuil-en-Brie . 

Ky djathë u emërua "mbreti i djathrave" në 1815 nga Talleyrand në Kongresin e Vjenës . 

## Prodhimtaria 
parapamje| Brie de Meaux
Territori i prodhimit të Brie de Meaux është i kufizuar nga departamentet e Seine-et-Marne, Loiret, Meuse, Aube, Marne, Haute-Marne dhe Yonne . Megjithatë, nuk ka prodhim afër Meaux, dhe ka pak festime djathi në qytet.

Brie de Meaux është bërë me qumësht lope të papërpunuar. Duhen rreth 25 litra qumësht për të bërë një djathë të madh. Qumështi i fermentuar vendoset në një enë për 16 orë, më pas futet në enë për zierje që zgjat një orë. Më pas pritet në kubikë të vegjël me një gjizë-copëtues. Në fund formohet me dorë me shtresa të holla me një lopatë. Temperatura në dhomën ku bëhet derdhja duhet të rritet në  për katër orë për të evakuuar hirrën, më pas në  për gjashtë orë dhe në fund në  . Më pas kullohet në dyshekë të bërë me kallamishte. Të nesërmen djathi kriposet dhe më pas do të qëndrojë në dhomën e kurimit për dy ditë. Më pas, djathrat vendosen në një dhomë në  në të cilën do të fillojnë të rafinohen dhe do të fillojë të shfaqet lëkura e bardhë karakteristike. Pas një jave djathi do të lërë dhomën për tu vendosur në një frigorifer tjetër në  . Duhet të presë minimalisht 3 javë, zakonisht 6 deri në 8 javë për të arritur pjekurinë e plotë. Gjatë gjithë periudhës së pjekjes, djathrat kthehen në mënyrë rutinore me dorë. Koha e prodhimit të Brie de Meaux është dy muaj.

## Referime
Djathi Cantal

qendër|parapamje|Një prerje drejtkëndore e Cantal
**Djathi Cantal** është një djathë i fortë dhe i pagatuar  i prodhuar në rajonin Auvernjë të Francës qendrore: veçanërisht në *departamentin* Cantal (të emërtuar sipas maleve Cantal) si dhe në rrethe të caktuara fqinje. Djathit Cantal iu dha certifikata Appellation d'Origine Contrôlée në 1956.  Një nga djathrat më të vjetër në Francë,  Cantal daton që nga koha e Galëve . Ajo u bë e njohur kur Marshalli Henri de La Ferté-Senneterre e shërbeu në tryezën e Louis XIV të Francës . Senneterre është gjithashtu përgjegjës për paraqitjen e Saint-Nectaire dhe Salers .

## Përbërja 
Ekzistojnë dy lloje djathi Cantal: *Cantal Fermier*, një djathë ferme i bërë nga qumështi i papërpunuar; dhe *Cantal Laitier,* një version komercial, i prodhuar në masë i bërë nga qumështi i pasterizuar . Të dy duhet t'u përmbahen të njëjtave kontrolle të rrepta të cilësisë. Djathi prodhohet vetëm duke përdorur qumështin e lopëve Salers të ushqyer me bar dhe korret vetëm nga 15 nëntori deri më 15 prill. Qumështi i verës i të njëjtave lopë që kullosin në livadhe malore përdoret për të prodhuar djathin Salers .

Ky djathë gjysëm i forte piqet per disa muaj dhe formësohet në një cilindër. Cilindrat janë masivë në përmasa dhe djathi ka një brendësi të butë.  Shija e tij të kujton disi Cheddar-in, me një shije të fortë gjalpi të mprehtë që rritet me kalimin e moshës. Një Cantal i pjekur mirë ka një shije të fortë arrash dhe të mprehtë, ndërsa një djathë i ri ka një nuancë të shijes së ëmbël dhe të butë të qumështit të papërpunuar.  Pamja me gropa e kores së *Cantal vieux* është rezultat i aktivitetit të marimangave të djathit . Sipas kohës së vjetërsisë, dallohen tre lloje:

* *Cantal jeune* (mosha 1-2 muaj) 
* *Cantal entre-deux* ose *Cantal doré* (mosha 3-9 muaj)
Mimolette

**Mimolette** është një djathë i prodhuar tradicionalisht rreth qytetit të Lilës, Francë . Në Francë njihet edhe si *Boule de Lille* sipas qytetit të origjinës,  ose *vieux Hollande* sepse fillimisht ishte frymëzuar nga djathi holandez Edam .  Mimolette është e shkëlqyer për ta futur në wraps (mbështjellje) ose toste.

## Përshkrim 
Mimoleta ka një formë sferike dhe është e ngjashme në pamje me një pjepër .  Zakonisht peshon rreth 2&nbsp;kg dhe është bërë nga qumështi i lopës. Emri i tij vjen nga fjala franceze *mi-mou* (femërore *mi-molle* ), që do të thotë "gjysëm e butë", që i referohet strukturës vajore të këtij djathi të fortë brenda.  Ngjyra portokalli e ndezur e djathit vjen nga erëza natyrale, annatto .  Kur përdoret në sasi të vogla, kryesisht si ngjyrues ushqimor, anatto nuk shton aromë ose aromë të dukshme  . Lëkura me ngjyrë gri e Mimolette e vjetër vjen nga marimangat e djathit që shtohen në sipërfaqen e djathit, të cilat shërbejnë për të përmirësuar shijen e tij.  Në atë pikë, mund të bëhet mjaft i vështirë për t'u përtypur dhe mishi merr një aromë si lajthia.

## Historia 
Fillimisht ajo u përgatit me kërkesën e Louis XIV, i cili – në kontekstin e politikave merkantiliste të Jean-Baptiste Colbert – po kërkonte një produkt vendas francez për të zëvendësuar Edamin e atëhershëm shumë të njohur. 

## Shqetësimet shëndetësore në SHBA 
Në vitin 2013, Administrata e Ushqimit dhe Barnave ndaloi rreth një ton djathë, duke mbajtur në pritje importet e mëtejshme në Shtetet e Bashkuara. Kjo ndodhi sepse marimangat e djathit mund të shkaktonin një reaksion alergjik 

## Referime
Antologji e poezisë shqipe : gjysmëshekulli i artë

**Antologji e poezisë shqipe: gjysmëshekulli i artë**

Autor: Ali Aliu

ISBN: 9992751290

"Antologji e poezisë shqipe: gjysmëshekulli i artë"  është një përmbledhje e rëndësishme poetike e krijuar dhe përpunuar nga studiuesi dhe kritiku letrar Ali Aliu. Ky libër përfaqëson një koleksion të gjerë të poezisë shqipe të periudhës së gjysmës së dytë të shekullit të 20-të, duke synuar të ofrojë një panoramë gjithëpërfshirëse të zhvillimit dhe evoluimit të poezisë në këtë periudhë të rëndësishme për letërsinë shqipe.

Detajet e botimit

* Botimi: Ribotim i përpunuar
* Vendi i botimit: Tiranë, Shqipëri
* Botuar nga: Albin
* Viti i botimit: 2002
* Të dhëna fizike: 450 faqe; 23 cm

Antologjia përmbledh një gamë të gjerë poetësh shqiptarë, të cilët kanë kontribuar në pasurimin e letërsisë shqipe gjatë një periudhe të rëndësishme historike dhe kulturore. Libri përfshin poezi që pasqyrojnë tematikat dhe stilet e ndryshme që karakterizuan këtë periudhë, duke u përqendruar në zhvillimin e poezisë në Jugosllavi, si dhe në hapësirat e tjera shqiptare.

Karakteristika të veçanta

* Bibliografi: Libri përmban një seksion bibliografik të detajuar në faqen 800, që ofron referenca të rëndësishme për studiuesit dhe lexuesit e interesuar në eksplorimin e mëtejshëm të poezisë shqipe.
* Përmbledhje (Antologji): Kjo antologji shërben si një pikë referimi për zhvillimin e poezisë shqipe, duke përfshirë autorë dhe vepra që kanë pasur një ndikim të madh në letërsinë dhe kulturën shqiptare.

Tematikat kryesore dhe kontributi

* Letërsia shqipe: Libri trajton zhvillimin dhe evoluimin e poezisë shqipe, duke nxjerrë në pah veçoritë dhe karakteristikat që e kanë bërë atë të dallueshme në kontekstin e letërsisë së Ballkanit dhe më gjerë.
* Poezia: Përmes një përzgjedhjeje të kujdesshme të poezive, Ali Aliu sjell një përfaqësim të gjerë të ndjeshmërisë poetike, të ndikuar nga përvoja historike, politike dhe kulturore e shqiptarëve gjatë gjysmës së dytë të shekullit të 20-të.

Ali Aliu është një studiues dhe kritik letrar i njohur, i cili ka kontribuar në studimin dhe përhapjen e letërsisë shqipe, sidomos në fushën e poezisë. Ai ka botuar disa vepra të rëndësishme që analizojnë dhe promovojnë letërsinë shqiptare, dhe ka qenë një zë i rëndësishëm në botën akademike dhe letrare shqiptare.

"Antologji e poezisë shqipe: Gjysmëshekulli i artë" është një burim i çmuar për studiuesit, lexuesit dhe dashamirësit e poezisë shqipe, duke shërbyer si një pikë kyçe referimi për të kuptuar zhvillimet dhe ndryshimet që kanë ndodhur në këtë fushë gjatë një periudhe të rëndësishme historike dhe kulturore. Libri i Ali Aliut është një pasqyrë e pasur e traditës poetike dhe kulturës letrare shqipe, duke shërbyer si një arkiv i rëndësishëm i trashëgimisë sonë letrare.

## Burimet
Letërsia dhe gjuha shqipe 4 : drejtimi shoqëror

**Letërsia dhe gjuha shqipe 4** : drejtimi shoqëror, me autorë Sabri Hamiti, Ardian Marashi, Xhevat Lloshi, Shaban Sinani, Ali Aliu, red. Rita Petro, red. Rudina Çupi. Botuar në Tiranë në vitin 2007 nga "Albas". Libri ka 344 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9789994354108

Shënime: Letërsia shqipe, letërsia botërore, gjuha shqipe, tekste për shkollat e mesme.
Soturac

**Soturac** (  ; Shqip: *Soturaku*) është një komunë në departamentin Olt në Francën jugperëndimore.
qendër|parapamje|Pamje e përgjithshme e Soturakut

## Referencat
Djathi Rocamadour

parapamje|Djathi Rocamadour
**Rocamadour** është një djathë francez nga pjesa jugperëndimore e vendit. Prodhohet në rajonet e Périgord dhe Quercy dhe e ka marrë emrin nga fshati Rocamadour në *departamentin* e Oltit .

Rocamadour i përket një familje djathërash dhie të quajtur Cabécous dhe ka përfituar nga përcaktimi i AOC ( emërtimi i origjinës së kontrolluar ) që nga viti 1996. Është një djathë shumë i vogël me ngjyrë të bardhë (pesha mesatare 35&nbsp;g) me formë të rrumbullakët të sheshtë (shih ilustrimin).

Rocamadour zakonisht shitet shumë i ri  pas vetëm 12-15 ditësh vjetërsi dhe zakonisht konsumohet në tost të nxehtë ose në sallata. Rocamadour mund të vjetërsohet më tej. Pas disa muajsh djathi merr një shije më të fortë dhe zakonisht këshillohet të hahet veçmas me një verë të kuqe në fund të vaktit.

Prodhimi: 546 ton në 1998 (+24,1% që nga viti 1996), 100% me qumësht dhie të papërpunuar dhe të papasterizuar (50% në ferma).
Feniksi (Agim Vinca)

**Feniksi** libër me autor Agim Vinca, red. Ali Aliu. Botuar në Shkup në vitin 1972, libri ka 63 faqe. 

Shënime: Letërsia shqipe, poezia.
Dritë në fushë

**Dritë në fushë**  është një përmbledhje tregimesh nga shkrimtari shqiptar Agim Cerga. Libri u botua për herë të parë në vitin 1966 nga shtëpia botuese *Naim Frashëri* në Tiranë dhe më pas në vitin 1971 nga *Rilindja* në Prishtinë, me redaktimin e Ali Aliut.

Ky vëllim përmban tregime të cilat trajtojnë tema të ndryshme të jetës shqiptare, duke reflektuar realitetin e kohës dhe stilin narrativ të autorit. Me një stil të thjeshtë dhe të qartë, Cerga sjell personazhe dhe ngjarje të frymëzuara nga jeta e përditshme dhe realiteti shoqëror.

## Botime 
* **1966**, Tiranë: Naim Frashëri, 143 faqe. 
* **1971**, Prishtinë: Rilindja, 252 faqe (red. Ali Aliu). 

## Shih edhe 
* Letërsia shqipe
* Tregime dhe novela shqiptare

## Burimet
Unaza e djerrinës

**Unaza e djerrinës** : tregime me autor Murat Isaku, red. Ali Aliu. Botuar në Prishtinë në vitin 1971 nga "Rilindja". Libri ka 101 faqe.
Tregime (Filip Papajani)

**Tregime** libër me autor Filip Papajani, red. Ali Aliu. Botuar në Prishtinë në vitin 1971 nga "Rilindja". Libri ka 131 faqe.
Shoku im pa xhepa

**Shoku im pa xhepa** libër me autor Agim Deva, red. Ali Aliu. Botuar në Shkup në vitin 1972 nga "Flaka e vëllazërimit". Libri ka 71 faqe. 

Shënime: Letërsia shqipe, letërsia për fëmijë, poezia.
Albumi i një bojaxhiu

**Albumi i një bojaxhiu** 

Libër nga Mustafa Greblleshi

Titulli: Albumi i një bojaxhiu: tregime

Autor: Mustafa Greblleshi

Redaktor: Ali Aliu

Vendi i botimit: Prishtinë

Botuar nga: Rilindja

Viti i botimit: 1971

Të dhëna fizike: 133 faqe; 20 cm

Seria: Biblioteka "Tregime"

Tiraža: 3000 kopje

"Albumi i një bojaxhiu"  është një përmbledhje tregimesh nga shkrimtari shqiptar Mustafa Greblleshi. Libri u botua për herë të parë në vitin 1971 nga shtëpia botuese "Rilindja" në Prishtinë. Përmbledhja përmban tregime që pasqyrojnë jetën dhe ndjenjat e individëve të thjeshtë, shpesh të margjinalizuar apo të vendosur në situata të ndërlikuara jetësore.

Greblleshi, me stilin e tij të thjeshtë dhe të ndjerë, sjell rrëfime që i japin lexuesit një pasqyrë të qartë të jetës së përditshme, marrëdhënieve njerëzore dhe emocioneve të ndryshme që shfaqen në situata të përditshme dhe të jashtëzakonshme. Tregimet shquhen për ndjeshmërinë dhe vëzhgimin e hollë të autorit ndaj shoqërisë dhe karaktereve që ai krijon.

Greblleshi ka një stil të dallueshëm, të thjeshtë por të thellë, që përqendrohet në përshkrimin e ndjenjave dhe situatave të zakonshme në mënyrë poetike dhe të ndjerë. "Albumi i një bojaxhiu" përmban elemente të letërsisë realiste, me një qasje introspektive dhe ndonjëherë me tone melankolike. Autori synon të tregojë sfidat e njeriut të thjeshtë, duke e vendosur atë në kontekste ku morali, dashuria dhe mbijetesa shpesh janë në qendër të ngjarjeve.

Libri u botua në një periudhë të rëndësishme për letërsinë dhe kulturën shqiptare, në vitet ’70, kur shqiptarët e Kosovës përpiqeshin të ruanin dhe të zhvillonin identitetin e tyre kulturor dhe letrar brenda kontekstit të ish-Jugosllavisë. Mustafa Greblleshi, me këtë përmbledhje, kontribuoi në pasurimin e letërsisë shqipe dhe në ruajtjen e vlerave kulturore kombëtare përmes tregimeve që prekin tematika të përbashkëta për shoqërinë shqiptare.

Redaktor i librit është Ali Aliu, një emër i njohur në fushën e letërsisë shqiptare. Redaktimi i tij ndihmoi në formësimin e stilit të Greblleshit dhe në përgatitjen e librit për publikim. "Albumi i një bojaxhiu" është pjesë e serisë "Biblioteka Tregime" nga "Rilindja", një shtëpi botuese e cila luajti një rol të rëndësishëm në zhvillimin e letërsisë dhe kulturës shqiptare në Kosovë.

"Albumi i një bojaxhiu" mbetet një vepër e rëndësishme e letërsisë shqiptare, duke qenë një dëshmi e ndjenjave, jetës dhe dilemave të njeriut të zakonshëm. Ajo pasqyron një pjesë të rëndësishme të historisë dhe kulturës shqiptare dhe është një shembull i fuqisë së tregimeve të shkurtra për të kapur thelbin e njerëzimit dhe përvojës njerëzore. Libri vazhdon të jetë i vlefshëm për studiuesit e letërsisë shqipe dhe për lexuesit që duan të zbulojnë më shumë rreth historisë dhe kulturës shqiptare përmes letërsisë.

## Burimet
Prespa dhe zhvillimi i arsimit në gjuhën shqipe

**Prespa dhe zhvillimi i arsimit në gjuhën shqipe** libër me autor Zihni Osmani, red. Ali Aliu. Botuar në Shkup Në vitin 2001, libri ka 288 faqe dhe me foto. ISBN 9989896011
Vdekja në tren

**Vdekja në tren** : tregime me autor Muharrem Shahiqi, red. Ali Aliu. Botuar në Shkup në vitin 1972, libri ka 62 faqe.
Poezi (Murat Isaku)

**Poezi** libër me autor Murat Isaku. Botuar në Tetovë në vitin 2003 nga "Klubi letrar '94". Libri (Pj. 1), ka 405 faqe. ISBN 9989935076

Shënime: Letërsia shqipe, poezia.
Hija e qershisë nën dritën e hënës

**Hija e qershisë nën dritën e hënës** : tregime të zgjedhura me autor Mehmet Kraja, red. dhe përg. Ali Aliu. Botuar në Tiranë në vitin 2006 nga "Toena". Libri ka 214 faqe. ISBN 9994311050
Kronika letrare (Ali Aliu)

**Kronika letrare** me autor Ali Aliu, k/red. Husamedin Abazi. Botuar në Shkup në vitin 2003, libri ka 244 faqe. ISBN 9989580790
Shtëpia në fund të fshatit

**Shtëpia në fund të fshatit** : tregime të zgjedhura me autor Kim Mehmeti, përg. e red. Ali Aliu. Botuar në Tiranë në vitin 2006 nga "Toena". Libri ka 166 faqe. ISBN 9994311174
Cubières

**Cubières** (  ; Ocitanisht: *Cubièira*  ; Shqip: *Cubjera* ) është një komunë në departamentin Lozerrë në Francën jugore. 

## Referime
Përsëri për shelgun vajtues

**Përsëri për shelgun vajtues** libër me autor Resul Shabani, zgjodhi e red. Ali Aliu. Botuar në Tiranë në vitin 2004 nga "Onufri". Libri ka 165 faqe. ISBN 9992753846

Shënime: Botimi i 2-të.
Hije, flakë dhe dritë

**Hije, flakë dhe dritë** libër me autor Sotir Andoni, zgj. Latif Berisha, red. Ali Aliu. Botuar në Prishtinë në vitin 1971 nga "Rilindja". Libri ka 361 faqe.
Chanac

**Chanac** (  ; Shqip: *Qanak*) është një komunë në departamentin Lozerrë në Francën jugore. 

## Referencat
Artikuj kritikë : 1980-1982

**Artikuj kritikë: 1980-1982**   është një libër i shkruar nga Ali Aliu, një prej figurave të njohura të kritikës letrare shqiptare, i cili ofron një përmbledhje të analizave dhe eseve të tij kritike të shkruara gjatë periudhës 1980-1982. Ky libër u botua në vitin 1983 nga shtëpia botuese Rilindja në Prishtinë dhe përfshin 262 faqe.

Libri është një pasqyrë e angazhimit të Ali Aliut me letërsinë shqipe dhe veprat e shkrimtarëve bashkëkohorë të asaj kohe. Aliu, si një kritik me përvojë dhe një zë i rëndësishëm në botën letrare të Kosovës dhe më gjerë, ofron në këtë vëllim vështrime të thelluara mbi tema dhe autorë të ndryshëm, duke analizuar cilësitë estetike, stilistike dhe tematike të veprave letrare.

Në këto ese dhe analiza, Ali Aliu shqyrton zhvillimet e letërsisë shqipe gjatë një periudhe dinamike në historinë e Kosovës dhe Shqipërisë. Ai ofron një vlerësim kritik për kontributin e shkrimtarëve shqiptarë në krijimin e një letërsie të angazhuar dhe të qëndrueshme, duke trajtuar si temat universale të jetës dhe artit, ashtu edhe ato të veçanta që lidhen me realitetin shoqëror dhe politik të kohës.

Ndër fjalët kyçe që përshkruajnë librin janë "Letërsia shqipe" dhe "Kritika", duke treguar përqendrimin e veprës në zhvillimin e mendimit kritik dhe analizës letrare. Ndërsa Kosova si term gjeografik përbën një aspekt të rëndësishëm të kontekstit ku zhvillohen këto analiza, duke theksuar ndërlidhjen e fortë mes letërsisë dhe situatës politike, kulturore dhe shoqërore të rajonit.

Përmes kësaj vepre, Ali Aliu synon të nxisë reflektimin dhe debatet për cilësinë dhe drejtimet e reja në letërsinë shqipe. Në periudhën 1980-1982, letërsia shqipe ishte në një pikë kthesë, me shkrimtarë që eksperimentonin me forma dhe ide të reja. Aliu, si kritik, ofron një udhëzues të çmuar për të kuptuar sfidat dhe arritjet e letërsisë së kohës.

Libri "Artikuj kritikë: 1980-1982" përfaqëson një kontribut të rëndësishëm për historinë e mendimit kritik në letërsinë shqiptare, duke mbetur një burim referimi për studiuesit dhe dashamirësit e letërsisë që kërkojnë të kuptojnë ndikimin dhe zhvillimin e saj gjatë kësaj periudhe kritike.

## Referime
Gabrias

**Gabrias** (Shqip: *Gabraku*) është një komunë në departamentin Lozerrë në Francën jugore. 

## Popullatë 
## Referencat
Pourcharesses

**Pourcharesses** (  ; Ocitanisht: *Porchareças*   ) është një komunë në departamentin Lozerrë në Francën jugore. 

## Referencat
Katër romane të Petro Markos

**Katër romane të Petro Markos** : Hasta la vista, Qyteti i fundit, Stina e armëve, Ara në mal. Libër me autor Ali Aliu. Botuar në Shkup në vitin 1979, libri ka 141 faqe. 

Shënime: Letërsia shqipe, romane, kritika.
Paulhac-en-Margeride

**Paulhac-en-Margeride** (Shqip: *Pal-Margaritë*) është një komunë në departamentin Lozère në Francën jugore.
Vialas

**Vialas** (; Ocitanisht: *Vialars* ; Shqip: *Vialas*) është një komunë në departamentin Lozerrë, rajoni i Ocitanisë, Francë.

## Popullsia 
## Referencat
Kërkime (Ali Aliu)

**Kërkime** me autor Ali Aliu, red. Sabri Hamiti. Botuar në Prishtinë në vitin 1980 nga "Rilindja". Libri ka 207 faqe. 

Shënime: Botimi i 2-të.
Bleu de Gex

***Bleu de Gex*** (gjithashtu ***Bleu du Haut-Jura*** ose ***Bleu de Septmoncel*** ) është një djathë blu kremoz, gjysmë i butë i bërë nga qumështi i papasterizuar në rajonin Jura të Francës . 

E merr emrin nga Pays de Gex, një rajon historik i Francës dhe Zvicrës. Gjatë prodhimit futet myku *Penicillium roqueforti* dhe gjiza e palarë paketohet lirshëm. Më pas lihet të vjetërohet për të paktën tre javë.  Për të përmbushur udhëzimet e Appellation d'Origine Contrôlée, ai duhet të përmbajë vetëm qumështin e lopëve Montbéliard . Është më i butë dhe më i ri se shumica e djathrave blu francezë. Çdo rrotë djathi është e stampuar me fjalën "Gex". 

## Referime
Koha dhe krijuesi

**Koha dhe krijuesi** libër me autor Ali Aliu. Botuar në Prishtinë në vitin 1975 nga "Rilindja". Libri ka 261 faqe. 

Shënime: Letërsia shqipe, kritika.
Flammekueche

parapamje|347x347px|Një Flammekueche tradicionale
 
**Flammekueche** ( alzasisht ; gjermanishte standarde : *Flammkuchen* ), ose **tarte flambée** ( frëngjisht), është një specialitet i rajonit të Alzasës, Moselës gjermano-folëse, Badenit dhe Palatinatës .  Përbëhet nga brumi i bukës i mbështjellë shumë hollë në formën e një drejtkëndëshi ose rrethi, i cili mbulohet me *djathë të bardhë* ose *krem të freskët (crème frâiche)*, qepë të prera hollë dhe lardon .
parapamje| Tarte flambée – e sapodalë nga furra
Emri i pjatës ndryshon në dialektet vendore; quhet *Flàmmeküeche*,  ose *Flàmmaküacha* në alsasisht, ose *Flammkuche* në Frankonishten Lorrenase - krahaso me gjermanishten *Flammkuchen* . Të gjithë këta emra përkthehen si "byrek i pjekur në flakë". Ndryshe nga sa sugjeron përkthimi i drejtpërdrejtë, *tarte flambée* nuk piqet në flakë, por gatuhet në furrë me dru. 

## Llojet 
Ka shumë lloje të recetës origjinale për sa i përket garniturës. Ndryshimet standarde janë: 

* *Gratinée* : me djathë Gruyère të shtuar;
* *Forestière* : me kërpudha të shtuara;
* *Munster* : me djathë Munster të shtuar;
* E ëmbël: version i ëmbëlsirës me mollë dhe kanellë, ose boronica, dhe me flambé me Calvados ose një liker tjetër të ëmbël.

## Historia 
Pjata u krijua nga fermerë gjermanikë nga Alzasa, Badeni dhe Palatinata të cilët piqnin bukë një herë në javë. *Flammekueche* ishte fillimisht një pjatë e bërë vetë, e cila nuk filloi të gatuhej në restorantet e qyteteve deri në "maninë e picave" të viteve 1960. Një *Flammekueche* do të përdorej për të testuar nxehtësinë e furrave të tyre me dru . Në kulmin e temperaturës së saj, furra do të kishte gjithashtu kushtet ideale për të pjekur një *Flammekueche* . Prushi do të shtyhej mënjanë për t'i lënë vend tortës në mes të furrës dhe nxehtësia e fortë do të mund ta piqte për 1 ose 2 minuta. Korja që formon kufirin e Flammekueche pothuajse digjej nga flakët.  Rezultati i ngjan një pice të hollë. Pas aneksimit të Alzasës nga Franca, *Flammekueche* mori rrugën e saj si *tarte flambée* në kuzhinën franceze .

## Referime
Serverette

**Serverette** (  ; Ocitanisht: *Cerveireta* ; Shqip: *Servereta* ) është një komunë në departamentin Lozerrë në Francën jugore. 

## Referencat
Luc, Lozère

**Luc** (  ; Shqip: *Lyk*) është një komunë në departamentin Lozère në Francën jugore.

Fshati Lyk shihet nga rrënojat e kështjellës së Château de Luc . Gjurma e Robert Louis Stevenson (GR 70), një shteg popullor i distancave të gjata, kalon pranë kështjellës dhe përmes fshatit. 

## Referime
Lexim letrar me pasqyrë të letërsisë : për klasën e 4-t të arsimit të mesëm të orientuar

**Lexim letrar me pasqyrë të letërsisë** : për klasën e 4-t të arsimit të mesëm të orientuar, me autorë Ali Aliu, Ramiz Kelmendi, red. Shefqet Riza. Botuar në Prishtinë në vitin 1983 nga "Enti i Teksteve dhe i Mjeteve Mësimore". Libri ka 204 faqe. 

Shënime: Botimi i 2-të i plotësuar. Letërsia shqipe, letërsia botërore, leximi, tekste për shkollat 8-vjeçare.
Kështu ecën njeriu : jeta dhe vepra e akademikut Ali Aliu

**Kështu ecën njeriu** : jeta dhe vepra e akademikut Ali Aliu. Libër me autor Kim Mehmeti, red. Faruk Myrtaj. Botuar në Tiranë në vitin 2007 nga "Toena". Libri ka 251 faqe. ISBN 9789994312337
Letërsia dhe gjuha shqipe 4 : drejtimi natyror

**Letërsia dhe gjuha shqipe 4 : drejtimi natyror** me autorë Sabri Hamiti, Ardian Marashi, Xhevat Lloshi, Shaban Sinani, Ali Aliu, red. Rita Petro, red. Rudina Çupi. Botuar Tiranë, Prishtinë, Shkup në vitin 2007 nga "Albas". Libri ka 215 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9789994354115

Shënime: Letërsia shqipe, letërsia botërore, gjuha shqipe, tekst për shkollat e mesme.
Shoqëria e re : rrëfime për fëmijë të vegjël

**Shoqëria e re** : rrëfime për fëmijë të vegjël, libër me autor Halil Bogaj, red. Ali Aliu. Botuar në Shkup në vitin 1970, libri ka 56 faqe dhe me ilustrime.
Docker (softuer)

**Docker** është një grup produktesh platforma si shërbim (PaaS) që përdorin virtualizimin në nivel SI për të ofruar softuer në paketa të quajtura *konteinier*.

Docker zbaton një API të nivelit të lartë për të siguruar kontejnerë të lehtë që drejtojnë proceset në izolim.

### Përbërësit 
Softueri Docker si një ofertë shërbimi përbëhet nga tre pjesë përbërëse:

* **Softueri:** Daemon Docker, i quajtur `dockerd`, është një proces i vazhdueshëm që menaxhon kontejnerët Docker dhe trajton objektet e kontejnerëve. Daemon dëgjon për kërkesat e dërguara përmes API-së së Docker Engine. Programi i klientit Docker, i quajtur `docker`, ofron një ndërfaqe të linjës komanduese (CLI), që lejon përdoruesit të ndërveprojnë me demonët e Docker.
* **Objektet:** Objektet Docker janë entitete të ndryshme që përdoren për të ndërtuar një aplikacion në Docker. Klasat kryesore të objekteve Docker janë imazhet, kontejnerët dhe shërbimet.
** Një **kontejner** Docker është një mjedis i standardizuar dhe i kapsuluar që ekzekuton aplikacionet. Një kontejner menaxhohet duke përdorur Docker API ose CLI.
** Një **imazh** Docker është një shabllon vetëm për lexim që përdoret për të ndërtuar kontejnerë. Imazhet përdoren për të ruajtur dhe dërguar aplikacione.
** Një **shërbim** Docker lejon që kontejnerët të shkallëzohen nëpër demonët e shumëfishtë Docker. Rezultati njihet si një *swarm*, një grup daemonësh bashkëpunues që komunikojnë përmes Docker API.
* **Regjistrat:** Një regjistër Docker është një depo për imazhet e Docker. Klientët Docker lidhen me regjistrat për të shkarkuar ("pull") imazhe për përdorim ose ngarkuar ("push") imazhe që ata kanë ndërtuar. Regjistrat mund të jenë publikë ose privatë. Regjistri kryesor publik është Docker Hub. Docker Hub është regjistri i paracaktuar ku Docker kërkon imazhe. Regjistrat Docker gjithashtu lejojnë krijimin e njoftimeve bazuar në ngjarje.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
Baladë e fshehur

**Baladë e fshehur**

* Titulli: Baladë e fshehur
* Autori: Rrahman Dedaj
* Redaktor: Ali Aliu
* Vendi i botimit: Prishtinë, Kosovë
* Botuesi: Rilindja
* Viti i botimit: 1970
* Gjatësia: 70 faqe, me ilustrime
* Fjalë kyçe: Letërsia shqipe, poezia, Kosovë

Baladë e fshehur   është një përmbledhje poetike e autorit të njohur shqiptar Rrahman Dedaj, botuar për herë të parë në vitin 1970 nga shtëpia botuese Rilindja në Prishtinë. Ky libër, redaktuar nga studiuesi dhe kritik i letrave shqipe Ali Aliu, përbën një moment të rëndësishëm në letërsinë bashkëkohore shqipe, veçanërisht në atë të Kosovës. Në këtë vepër, Dedaj sjell një ndërthurje unike të motiveve popullore dhe ndjenjave personale, duke shprehur tema të përjetshme të dashurisë, dhimbjes dhe identitetit kombëtar.

Poezitë e përfshira në Baladë e fshehur pasqyrojnë përvojat shpirtërore dhe kulturore të individit në një kontekst shoqëror dhe historik kompleks. Stili i Dedajt karakterizohet nga një thjeshtësi e rafinuar dhe një thellësi filozofike që eksploron temat e identitetit, mallit dhe ekzistencës. Autori përdor shpesh motive të baladave dhe të tregimeve popullore shqiptare, duke i sjellë ato në një këndvështrim modern dhe filozofik.

Poezia e Dedajt në këtë libër shquhet për një formë të lirë dhe një gjuhë të kursyer, por të ngarkuar emocionalisht. Ai përdor figura poetike si metaforat, simbolet dhe personifikimet për të krijuar një atmosferë meditative dhe shpesh melankolike. Struktura e veprës reflekton një ndarje të temave sipas intensitetit emocional, duke ofruar një përjetim që zhvillohet gradualisht për lexuesin.

Baladë e fshehur është një kontribut i rëndësishëm në poezinë shqipe dhe një dëshmi e talentit të Rrahman Dedajt si poet. Përveçse pasuron trashëgiminë letrare shqiptare, kjo vepër trajton edhe çështje universale të përjetimeve njerëzore, që e bëjnë atë të prekë lexues të ndryshëm, pavarësisht prejardhjes. E përfshirë në letërsinë moderne të Kosovës, ajo mishëron shpirtin krijues të një brezi që shprehu ndjenjat e kombit përmes artit.

Rrahman Dedaj ishte një poet, shkrimtar dhe përkthyes shqiptar nga Kosova, i cili luajti një rol të rëndësishëm në zhvillimin e poezisë moderne shqipe. Ai njihet për stilin e tij të veçantë, që ndërthur ndjeshmërinë personale me motive popullore dhe përsiatje filozofike. Vepra e tij ka marrë vlerësime të shumta nga kritikët dhe lexuesit, duke i dhënë vendin e tij në panteonin e shkrimtarëve më të rëndësishëm të letërsisë shqipe.

Në kohën e botimit të saj në vitin 1970, Baladë e fshehur u përjetua si një shprehje e rezistencës kulturore dhe ruajtjes së identitetit shqiptar në Kosovë. Poezitë e Dedajt reflektojnë përjetimet e një brezi që përballej me sfidat e identitetit kombëtar dhe ruajtjes së kulturës së tij nën kushte të vështira politike dhe shoqërore.

Baladë e fshehur mbetet një nga veprat më të rëndësishme të Rrahman Dedajt dhe një gur i çmuar i poezisë shqipe bashkëkohore. Me një kombinim të thellësisë emocionale dhe pasurisë kulturore, kjo vepër flet për përjetimet e përbashkëta njerëzore, duke sjellë në jetë botën e brendshme të individit dhe shpirtin e një kombi në kërkim të vetes.

## Referime
Kritikë (1977)

**Kritikë** libër zgjodhi dhe përgatiti Ali Aliu. Botuar në Prishtinë në vitin 1977 nga "Rilindja". Libri ka 291 faqe. 

Shënime : Botohet me rastin e 40-vjetorit të vdekjes së Migjenit.
Kritikë dhe ese

**Kritikë dhe ese** / zgjodhi dhe redaktoi Ali Aliu. Botuar në Prishtinë në vitin 1971 nga "Rilindja". Libri ka 365 faqe.
Kënaqësia e leximit : prozë, ese, monografi

**Kënaqësia e leximit** : prozë, ese, monografi,  me autor Ali Aliu, red. Mehmet Kraja. Botuar në Prishtinë në vitin 2012 nga Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës. Libri ka 286 faqe. ISBN 9789951615075
Malli për të pambërrijtshmen

**Malli për të pambërrijtshmen** : poezi e zgjedhur, me autor Esad Mekuli, red. Ali Aliu. Botuar në Prishtinë në vitin 2006 nga Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës. Libri ka 120 faqe. ISBN 9789951413459
Në pritje

**Në pritje**: poezi e zgjedhur me autor Besim Bokshi, red. Ali Aliu. Botuar në Prishtinë në vitin 2006 nga Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës. Libri ka 98 faqe. ISBN 9789951413473
Doktrina e të menduarit vetëm

**Doktrina e të menduarit vetëm** : Poezi e zgjedhur

Autori: Eqrem Basha

Redaktor: Ali Aliu

Viti i Botimit: 2006

Vendi i Botimit: Prishtinë

Botuesi: Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës

ISBN: 9789951413497

Libri "Doktrina e të menduarit vetëm : Poezi e Zgjedhur", nga autori i njohur shqiptar Eqrem Basha, përfaqëson një përmbledhje poetike e cila eksploron thellësitë e ndjenjave njerëzore, reflektimin mbi vetminë dhe mendimin filozofik. Kjo përmbledhje është redaktuar nga profesori dhe kritiku letrar Ali Aliu dhe është botuar nga Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës si pjesë e serisë së titulluar "Poetët Akademikë".

Struktura dhe karakteristikat

* Formati: Libri përmban 126 faqe në një format praktik prej 21 cm, duke e bërë të lehtë për t’u përdorur.
* Përmbajtja: Poezitë e përzgjedhura përqendrohen në tematika si vetmia, introspeksioni, dhe lidhja mes mendimit dhe përvojës.
* Gjuhë dhe stil: Tekstet janë të shprehura në një gjuhë të pasur, të mbushur me figura stilistike dhe një thellësi filozofike që karakterizon veprën e Bashës.

Eqrem Basha është një nga figurat më të spikatura të letërsisë shqipe bashkëkohore. Në këtë libër, ai paraqet një qasje unike që e lidh poezinë tradicionale shqipe me tendencat moderne të reflektimit dhe filozofisë. Poezitë e tij krijojnë një atmosferë ku lexuesi mund të zhytet në mendime introspektive dhe të meditojë mbi tema universale të jetës dhe ekzistencës.

Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, si botues, ka pasur për synim promovimin e autorëve më të rëndësishëm letrarë dhe intelektualë të Kosovës. Redaktimi nga Ali Aliu, një personalitet i njohur në kritikën letrare shqipe, garanton cilësinë dhe përzgjedhjen më të mirë të materialit poetik të përfshirë në këtë vëllim.

Shënime shtesë

* Libri përfshin një bibliografi të gjerë të veprave të mëparshme të Eqrem Bashës.
* Titulli është i përkthyer dhe në gjuhën angleze, duke sugjeruar se ka një potencial për lexues ndërkombëtar.
* Tirazhi është i kufizuar në 500 kopje, duke e bërë librin një botim të vlefshëm dhe të rrallë për koleksionistët dhe dashamirët e letërsisë.

"Doktrina e të menduarit vetëm" përfaqëson një monument poetik të veçantë që pasuron letërsinë shqipe me një perspektivë të re dhe të guximshme. Kjo vepër u bën jehonë jo vetëm çështjeve kulturore të Kosovës, por gjithashtu reflekton mbi të përhershmen dhe të universalen, duke e bërë atë të afërt për lexuesit nga çdo kënd i botës.

Ky libër është një thesar për ata që kërkojnë një përvojë të thellë poetike dhe intelektuale.

## Referime