open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vullnetarët shqiptarë në luftën civile spanjolle

[lidhje=https://sq.wikipedia.org/wiki/Skeda:Sip%C3%ABr_Petro_Marko,_Sk%C3%ABnder_Luarasi,_Iliaz_Pashaj.jpg|alt=|parapamje|250x250px|[Petro Marko, Skënder Luarasi, Emrush Myftari; poshtë Mehmet Shehu dhe Iljaz Pashai]]**Vullnetarët shqiptarë në luftën civile spanjolle** ishin rreth 34 të rinj shqiptarë të cilët bënë pjesë në armatën e 60.000 vullnetarëve ndërkombëtarë nga 53 vende të botës.

## Konteksti 
Në prill të 1931 pas krizës së madhe ekonomike, forcat e majta fituan zgjedhjet, shpallën Spanjën republikë dhe dëbuan mbretin Alfons XVII. Më 1936 alenca e quajtur Fronti Popullor, i përbërë nga socialistët, republikanët dhe komunistët, fituan zgjedhjet sërish, por këtyre iu vu përballë grupi i djathtë i quajtur "Fallanga Spanjolle" me në krye gjeneralin Franko. Franko u nis nga Afrika Veriore me një numër të madh ushtarësh për të përmbysur qeverinë majtiste të Spanjës dhe kësodore filloi konflikti civil në vend. 

Qeveria shqiptare aderoi në projektkonventën franceze për mospërzierje në punët e Spanjës.

## Të rënët 
#Asim Vokshi, nga Gjakova, vjeç 28.
#Dhimitër Kosta, ose Kostë Dhimitri, nga Leskoviku, vjeç 40. Punëtor i emigruar në Spanjë nga fundi i 1936-ës. Ka bërë pjesë në radhët e reparteve të Brigadave Internacionale me gradën nënoficer. U plagos rëndë në frondin e Madridit. U zhduk ndër kampet e përqendrimit të Gjermanisë, gjatë luftës botërore.
#Musa Fratari, nga Përmeti, vjeç 27.
#Ramiz Varvarica, nga Peshkopia, vjeç 38.
#Teni Konomi, nga Korça, vjeç 26.
#Thimo Gogozoto, nga fshatrat e Pargës në Çamëri, vjeç 24.
#Urfi Agolli, nga Dibra, vjeç 23.
#Xhemal Kada, nga Peja, vjeç 26.
#Zef Hoti, nga Malësia e Shkodrës, vjeç 30.

## Referime
Timothy D. Snyder

thumb|240px|Timothy D. Snyder
**Timothy David Snyder** (lindi më 1969) ishte autor dhe historian amerikanë i specializuar në historinë e Evropës Qendrore, Evropës Lindore dhe Holokaustit. Ai është profesorë i historisë në Universitein Jeil dhe anëtar i përhershëm në Institutin e Shkencave të Njeriut në Vjenë.

## Jeta e hershme dhe edukimi
Snyder lindi në jugperëndim të Ohio më 18 gusht 1969. Ai diplomoi në Shkollën e Lartë Centerville. Ai morri diplomën bachelor në histori dhe shkenca politike në Universitetin Braun dhe PhD në Universitetin e Oksfordit më 1995.

## Bibliografia
* *The Road to Unfreedom: Russia, Europe, America* (2018)
* *On Tyranny: Twenty Lessons from the Twentieth Century* (2017)
* *Black Earth: The Holocaust as History and Warning* (2015)
* *Thinking the Twentieth Century* (Tony Judt me Timothy Snyder, 2012)
* *Bloodlands: Europe Between Hitler and Stalin* (2010)
* *The Red Prince: The Secret Lives of A Habsburg Archduke* (2008)
* ''Sketches from a Secret War: A Polish Artist's Mission to Liberate Soviet Ukraine* (2005)
* *The Reconstruction of Nations: Poland, Ukraine, Lithuania, Belarus, 1569-1999* (2003)
* *Wall Around the West: State Power and Immigration Controls in Europe and North America* (2000)
* *Nationalism, Marxism, and Modern Central Europe: A Biography of Kazimierz Kelles-Krauz'' (1998)

## Referimet
Amanda Milan

**Amanda Milan** ishte një transgjinore 25-vjeçare e cila u vra në 20 qershor të vitit 2000 nga dy burra në një rrugë pranë terminalit të autobusit në Nju Jork. Vrasja shkaktoi zemëratë publike brenda komunitetit transgjinor, si dhe përkujtohet në demonstrata publike si dhe në median e shtypur. 

## Vrasja
Në orën 4 të mëngjesit në 20 qershor, Milani, pasi u nda nga një grup miqsh në terminalin e autobusit, ishe duke ecur për të marrë një taksi. Sipas një dëshmitareje, një burrë me emrin Dwayne McCuller (Duejn Mekaller) eci drejt saj dhe nisi ta ngacmonte e ta kërcënonte.  Milani i bëri ballë ngacmimeve të tij dhe ishte e gatshme të kundërsulmonte. Sipas raporteve të policisë, ai e kërcënoi se do ta qëllonte dhe sulmonte me grushte Amandën. Sipas dëshmitarit, një tjetër burrë i identifikuar me emrin Eugene Celestine (Juxhin Selestin) i tha McCuller (Mekallerit) se kishte një thikë me vete. McCuller e mori thikën dhe e plagosi në qafë. Një person i identifikuar me emrin David Anderson ndihmoi McCuller të largohej nga vendngjarja. 

Një kalimtar u përpoq të ndalonte gjakderdhejn dhe hemoragjinë e Milanit, si dhe një ambulancë mbërriti në vendngjarje për ta shpëtuar atë, por pavarësisht përpjekjeve Amanda gjeti vdekjen në spitalin St. Vincent. 

## Reagimi
Vrasja ndodhi disa ditë përpara paradës së komunitetit LGBT. Aktivistja transgjinore Sylvia Rivera (Silvia Rivera) loboi fort në mënyrë që vdekja e Milanit të hetohej si dhe organizoi një sërë demonstratash në kujtim të Amandës duke bërë apel për diferencimin që has komuniteti transgjinor nga komuniteti LGBT. Sipas aktivistes *kuir* Mattilda Bernstein Sycamore “Milanisimbolizon lëvizjen LGBT e cila e ka braktisur komunitetin e transgjinorëve”. Për shkak të vrasjes së Milanit, Rivera e reformoi komunitetin e aktivistëve transgjinorë nën emrin *Street Trans Activits Revolutionaries.* 

Sipas Benjamin Shephard në librin “Amanda Milan and The Rebirth of Street Trans Activist Revolutionaries” çështja e Amandës dhe vëmendja mediatike që mori nxiti komunitetin transgjinor dhe investigimin për vrasjen e kryer. 

Poeti dhe artisti Christian Ortega (Kristian Ortega) e njihte Amandën shumë mirë dhe u shkatërrua emocionalisht nga humbja e saj. Christian i dedikoi librin e dytë me titull “I Know What You did in the 80’s” Amandës. 

## Referime
Alingsås Tidning

[thumb|Zyra lokale e gazetës *Alingsås Tidning* në [Vårgårda]]
**Alingsås Tidning** (që do thotë *Gazeta Alingsås*) është gazetë suedeze doli për herë të parë me emrin *Alingsås Weckoblad* më 7 janar 1865. Gazeta botohet në komunën Alingsås, komunën Herrljunga dhe komunën Vårgårda tre herë në javë (të hënën, të mërkurën dhe të premten). Gazeta në internet është në dispozicion shtatë ditë në javë, ku lajmet paraqiten vazhdimisht.

Revista që atëherë është botuar nga familja Michelsen dhe botuesi i parë ishte Janus Daniel Michelsen. Gazeta është pjesë e grupit të gazetave William Michelsen Boktryckeri. Gazeta i referohet politikisht liberalëve të pavarur.

## Lidhje të jashtme 
*Uebfaqja Zyrtare (Suedisht)
La zowi

**La Zowi** është një repere spanjolle me rezidencë në Madrid. 

## Tematika
Gjatë një interviste për "INDIE" ajo e quan veten feministe dhe mbështet vajzat që shprehin seksualitetin në mënyrë eksplicite. Sa i përket teksteve dhe muzikës së saj, Zowi rrëfen se e gjen inspirimin tek jeta personale si dhe kërkon të provokojë audiencën.  
 
## Referime
Numëratori i pajtimtarëve telefonik 1962-1963

**Numëratori i pajtimtarëve telefonik 1962-1963** libër i botuar në Tiranë nga Ministria e Komunikacioneve, në vitin 1963. Faqe 213.
Historia e Tiranës si qytet, deri më 1920 (V.1)

**Historia e Tiranës si qytet, deri më 1920  (V.1)** libër nga Fatjon Balliu (red.). Botuar nga "Toena", në vitin 2004. Faqe 472. ISBN 99927-1-897-8
Çelësi i Tiranës 2005 : udhërrëfyesi praktik i kryeqytetit

**Çelësi i Tiranës 2005**: Udhërrëfyesi praktik i kryeqytetit

Vendi i botimit: Tiranë, Shqipëri

Botuesi: Gazeta "Çelësi"

Viti i botimit: 2005

Formati: 530 faqe, me ilustrime, përmasa 23 cm

"Çelësi i Tiranës 2005"  është një udhërrëfyes i detajuar dhe praktik për kryeqytetin shqiptar, Tiranën. I konceptuar si një burim gjithëpërfshirës informacioni për qytetarët dhe vizitorët, ky libër ofron një panoramë të gjerë të jetës urbane, duke përfshirë adresa, shërbime, dhe informacione të dobishme për orientimin dhe shfrytëzimin e plotë të qytetit.

Libri përmban të dhëna të strukturuara mbi:

1. Shërbimet Publike dhe Private:
* Spitale, klinika, dhe farmaci.
* Institucione arsimore, banka, dhe agjenci qeveritare.

2. Guida e Bizneseve:
* Lista e bizneseve të mëdha dhe të vogla në Tiranë.
* Kategori si restorante, kafene, hotele, dhe dyqane.

3. Hartat dhe Ilustrimet:
* Përfshin harta detaje të lagjeve dhe zonave kryesore të qytetit.
* Ilustrime dhe fotografi për një pamje më vizuale të qytetit.

4. Adresa dhe Kontakte:
* Një bazë e gjerë të dhënash për individë dhe institucione.
* Informacion i dobishëm për kontakte personale dhe profesionale.

Ky udhërrëfyes është publikuar nga gazeta "Çelësi," një media me reputacion për publikime të ngjashme informative. Botimi i tij në vitin 2005 reflekton një përpjekje për të adresuar nevojat e qytetarëve për informacion të shpejtë dhe të besueshëm në një periudhë transformimi dhe urbanizimi të shpejtë në Tiranë.

"Çelësi i Tiranës 2005" shërben si një dokument historik i një kohe kur Tirana po përjetonte ndryshime të mëdha sociale dhe ekonomike. Ai është një burim i vyer për studiuesit e historisë urbane dhe për ata që janë të interesuar në evolucionin e kryeqytetit shqiptar.

   
## Referime
Kafenetë e Tiranës : tregime

**Kafenetë e Tiranës** : tregime me autor Konstandin Dhamo. Botuar në Tiranë nga "Toena", në vitin 2005. Faqet e librit 196. ISBN 99943-1-081-X
Themelimi i Tiranës : (në kërkim)

**Themelimi i Tiranës : (në kërkim)** libër me autor Gazmend A. Bakiu dhe Naim Balla (red.). Botuar në Tiranë nga "Afërdita", në vitin 2001. Faqe 184. ISBN 99927-37-48-4
Haradinaj dhe Haga : artikuj, qëndrime, publicistikë politike : nga shtypi i Tiranës

**Haradinaj dhe Haga : artikuj, qëndrime, publicistikë politike : nga shtypi i Tiranës** libër nga Mehmet Gëzhilli (përg.), 
Rasim Selmanaj (përg.), Shaban Sinani (red.). Botuar në Tiranë; Prishtinë : Argeta-LMG; Focus, në vitin 2006. Faqe 557. ISBN 99943-30-63-2
Nata e arratisjes : (kujtime nga dokumente origjinale të autorit mbi arratisjen nga burgu fashist i Tiranës i 27 trimave me 29.4.1943)

**Nata e arratisjes : (kujtime nga dokumente origjinale të autorit mbi arratisjen nga burgu fashist i Tiranës i 27 trimave me 29.4.1943)** libër me autor Sotir Karapanço. Botuar në Tiranë, në vitin 2007. Faqe 61.
Historiku i Luftës Nacional-Çlirimtare në Qarkun e Tiranës (3)

**Historiku i Luftës Nacional-Çlirimtare në Qarkun e Tiranës** libër i botuar në Tiranë, në vitin 1971. Pj.3, me 122 fletë.

Shënim: Materiali është shtypur në makinë shkrimi.
Universiteti i Tiranës : 1957 - 2007

**Universiteti i Tiranës : 1957 - 2007** libër me autorë Bardhyl Golemi, Ethem Likaj, Osman Kraja, Zyri Bajrami dhe Ethem Likaj (red.). Botuar në Tiranë nga "Morava", në vitin 2007. Faqe 107.
Buletin me temat dhe kumtesat e konferencës teknologjike të rrethit të Tiranës : prill 1974

**Buletin me temat dhe kumtesat e konferencës teknologjike të rrethit të Tiranës (prill 1974)**

"Buletin me temat dhe kumtesat e konferencës teknologjike të rrethit të Tiranës"  është një botim dokumentar që përmbledh temat dhe kumtesat e trajtuara në konferencën teknologjike të mbajtur në prill të vitit 1974. Ky material shërben si burim informacioni për zhvillimet teknologjike dhe përpjekjet për progres teknik të kohës në rrethin e Tiranës.

Buletini është botuar në Tiranë nga Qendra e Progresit Teknik, një institucion i fokusuar në avancimin e zhvillimeve teknologjike dhe shkëmbimin e njohurive teknike ndërmjet profesionistëve. Megjithëse viti i saktë i botimit nuk është i specifikuar ("pa vt."), buletini i referohet konferencës së prillit 1974.

Buletini përmban 130 faqe dhe përfshin:

* Temat kryesore të konferencës: Diskutime të orientuara drejt modernizimit të proceseve industriale dhe teknologjike.
* Kumtesat e prezantuara: Referime të detajuara për teknologji inovative, analiza të implementimit të metodave të reja, dhe rezultatet e arritura në rrethin e Tiranës.
* Praktika dhe përvoja: Raste studimi nga sektorë të ndryshëm të industrisë dhe bujqësisë, të cilat synonin rritjen e produktivitetit dhe eficiencës.

Ky buletin pasqyron një periudhë të rëndësishme të zhvillimit teknologjik në Shqipëri gjatë viteve 1970, një kohë kur modernizimi industrial dhe teknologjik konsideroheshin shtylla thelbësore për zhvillimin ekonomik të vendit. Dokumenti është një dëshmi e përpjekjeve për të përhapur dijen teknike dhe për të ndihmuar në zbatimin praktik të saj në sektorë kyç të ekonomisë.

Karakteristikat teknike

* Formati: Libër me përmasa dhe përmbajtje të përshtatura për referim profesional.
* Sistemi bibliografik: Regjistruar sipas standardeve ISBD dhe MARC, çka e bën të aksesueshëm për studiues dhe bibliotekarë.

Ky botim mund të jetë i dobishëm për:

* Studiues të historisë së teknologjisë në Shqipëri.
* Analistë të zhvillimit industrial në periudha socialiste.
* Institucione akademike dhe kërkimore që trajtojnë historinë e konferencave teknologjike.

"Buletin me temat dhe kumtesat e konferencës teknologjike të rrethit të Tiranës" mbetet një burim i rëndësishëm dokumentar për të kuptuar zhvillimet teknologjike dhe industriale të kohës, duke ofruar njohuri për politikat dhe praktikat e zhvillimit teknik në Shqipëri gjatë periudhës socialiste.

## Burimet
Katalog i restoranteve të Tiranës : 2006

**Katalog i restoranteve të Tiranës : 2006** libër me autorë kolektivë nga Blue Agency. Botuar në Tiranë nga Blue Agency, në vitin 2006. Faqe 78.
Ulërima (vokalization)

Një zhurmë është një lloj vokalizimi i kafshëve i përbërë nga të dyja një frekuencë të ulët themelore (*ritëm*) dhe frekuencë të ulët formant. Shumë gjitarë kanë aftësinë për të prodhuar ulërima dhe zhuritje të tjera të zhurmshme. Këto përfshijnë macet e mëdha, gorillat, elefantët, disa ripërtypës, arinjtë dhe dreri i kuq.

Aftësia për të ulërirë ka një bazë anatomike, shpesh që përfshin modifikime të kockave të laringut dhe hapësirave të brendshme të zgjeruara për rezonancë akustike me frekuencë të ulët. Ndërsa, kafshët mund të shtrijnë qafat e tyre dhe të ngrenë kokat e tyre për të rritur hapësirën për rezonancë. Megjithëse zakonisht në ajër, disa zhurma lëshohen nën ujë, si në rastin e vulës së portit mashkullor.

## Anatomia e të ulëriturit 
## Referime
Frank Karlitschek

parapamje|Frank Karlitschek (2018)
**Frank Karlitschek** (lindur në korrik 1973) është një programues gjerman i programeve kopjuterike me kod burimi të hapur, me rezidencë në Stuttgart, Gjermani. 

Karlitschek shkruan në blogun e tij personal nën temën “Privatësia është baza për demokracinë”. Ai shprehet se njerëzit duhet të kenë të drejtën themelore të të pasurit kontroll mbi të dhënat personale në "moshën e Internetit”. 

## Programe me kod burimi të hapur
Karlitscheck është kontribues në KDE që prej 2001, ku ka kontribuar më së shumti në “web community”. Ai është pjesëtar i KDE e.V. që prej 2003. Në verën e 2009 ai u emërua si pjesëtar bordi dhe zëvendës president i KDE.e.V. 

Në 2001 Kartlischek inicioi KDE-Look.org. Ai nisi dhe mirëmbajti "Open-PC" dhe projektet e "Open Collaboration Services". Ai është programuesi dhe mirëmbajtësi kryesor i website-ve të openDesktop.org. Kartlischeck është gjithashtu bashkë-moderator pranë "RadioTux", ku mbahen podkaste në gjermanisht për Linux. Në 2012 Kartlischek nisi iniciativën "User Data Manifesto". 

Karlitschek ligjëron në konferenca si LinuxCon, Latinoware, openSUSE Conf dhe Akademy. 

## Referime
Bib Dodë Pasha

**Bib Dodë Pasha** (1820 - 28 korrik 1868) ka qenë ushtarak i Perandorisë Osmane, i pari i familjes së Gjonmarkajve, *kapedan* i bajrakëve të Mirditës në Sanxhakun e Shkodrës.

## Biografia 
U lind në Orosh, i biri i Dedë Prengës dhe të bijës së Llesh Daliut të Selitës, sipas udhëtarit frëng Lejean i ati u vra nga e shoqja më 1832. Më 1837 u dërgohet bajraktarëve të Mirditës një *bujurulldi* nga Divani i Armatës Mbretërore dhe një letër e Ismet Pashës, sundimtar i Dukagjinit, që pohonte privilegjet e Mirditës dhe njihte Bib Dodën si kapidan të saj. Më 1840 njohja e Bib Dodës kapidan përtërihet nga valiu i Rumelisë, duke ua bërë të ditur sanxhakëve të Prizrenit, Dukagjinit, Elbasanit e Shkodrës.

E ofertës Doda së bashku me abatin ndikues Gaspër Krasniqi dhe Mark Preng Lleshin nga Mirdita, si përfaqësues të Mirditës, arritën një marrëveshje me ministrin e Brendshëm Ministri Ilija Garashanin në vitin 1849 për bashkëpunim me Serbinë dhe Malin e Zi kundër Perandorisë Osmane. Garashanin besonte se Shqipëria duhet të krijohej si shtet i pavarur. Shteti i mundshëm shqiptar duhej të përfshinte territoret në mes të lumenjve Drin dhe Vjosë.

Bib Doda mori pjesë në shtypjen e kryengritjes së Dervish Carës, gjatë kryengritjes së viteve 1843-44 në Shkup, Tetovë e Prishtinë. Ka luajtur një rol të rëndësishëm në këtë ekspeditë, u lavdërua nga serasqeri i Rumelisë Reshid Pasha dhe i dhanë një shpatë nderi dhe dy pistole. Sipas AQSH pati sekretar Pashko Vasën gjatë viteve 1951-1957. Kur më 1865 Mirdita bëhet kajmekamllek, kapidanit i paguhej një rrogë mujore prej 600 groshësh. Sipas burimeve të tjera, titulli iu dha pas shërbimeve në luftën e Krimesë me ferman sulltanor për detyrat dhe privilegjet e tij. Gjatë luftës së Krimesë me mirditasit e tij luftoi shkëlqyeshëm në Sevastopol dhe më pas pranë Danubit, saqë francezët e dekoruan me Urdhrin e Legjionit të Nderit, kurse qeveria osmane me urdhërat Nishan Iftikar dhe Mexhidijen, ndërsa Selia Shenjte me Urdhërin e Shën Gregorit (sipas Ndue Gjomarkut, këto nderime i mori për shërbime të mëparshme). apo Sul Ajazit,

Doda konsiderohej nga bashkëkohësit si "vrasës të popullit të tij".

## Referime 
### Literatura 
* 
* 
* 
*
Valdivia

**Valdivia** është qytet dhe komunë në jug të Kilit. Qyteti u emërua pas themeluesit të saj Pedro de Valdivia. Që nga tetori 2007, Valdivia është kryeqytet i rajonit Los Ríos dhe poashtu është kryeqyteti i Provincës së Valdivisë.

Në vitin 1960, Valdivia u dëmtua nga një tërmet më i fuqishëm e regjistruar ndonjëhere me 9,5 shkallë. Mbeturinat dhe ndërtesat e shkatërruara nga tërmeti ende mund të gjenden në zonat periferike. Përveç kësaj, rrëshqitja e tokës dhe sedimentet kanë rezultuar në sfida komplekse navigimi në lumenjtë lokalë dhe në disa zona, rrënojat e ndërtesave janë të dukshme nga uji.

## Demografia 
Sipas regjistrimit më 2002, komuna e Valdivisë kishte një sipërfaqe prej 1015,6 km2 dhe 140,559 banorë (68,510 meshkuj dhe 72,049 femra). Nga këto, 129,952 (92,5%) jetonin në zonat urbane dhe 10,607 (7.5%) në zonat rurale. Ndërmjet regjistrimeve të viteve 1992 dhe 2002, popullsia u rrit me 15.1% (18.391 persona).

## Klima 
Gjatë muajve të verës (dhjetor janar dhe shkurt), temperatura mesatare është 17 °C, kur në dimër zbret temperatura në 8.5 °C. Reshjet mesatare vjetore janë 2,500 milimetra (100 in), të shpërndara gjatë vitit, por kryesisht midis marsit dhe tetorit. Hera e fundit që ka ra borë në Valdivia ishte në korrik 2007.

## Turizmi 
Valdivia është zonë turistike, sidomos në stinën e verës ku aktivitete të ndryshme të kënaquara bëhen si “Java Valdivian” (Spanjisht: Semana Valdiviana). Shumë zona natyrale si Parku Oncol dhe qyteza e Corral së bashku me Balneario de Niebla janë të famshme për kala spanjolle të ndërtuar gjatë epokës së kolonizmit.

## Edukimi 
Universiteti më i madh dhe më i vjetër është Universiteti Austral i Kilit e themeluar më 7 shtator 1954. Që nga liberalizmi i edukimit të lartë në Kili gjatë viteve 1980, universitete themeluan kampuse në Valdivia.

## Binjakëzimet 
*  Kluzh-Napoka, Rumania
*  Hamburgu, Gjermania
*  Hobart, Australia
*  Mount Pleasant, SHBA
*  Neuquén, Argjentina.
*  Tacoma, SHBA
*  Ateca,  Spanja

## Referime
Tigri (kthjellim)

Tigri është një kafshë e gjinisë *Panthera*.

**Tigri** gjithashtu mund t'i referohet:

## Kafshë të tjera
*Tigri dhëmbë-shpatë ose *Smilodon*, një gjini e zhdukur e machairodont felida
*Tigri Tasmanian (*Thylacinus cynocephalus*), një marsupial i zhdukur australian i palidhur me tigrat e vërtetë
*Flutura tigër, një insekt
*Mola tigër, familja Arctiidae

## Arti
### Filma
***Tigri** (filmi i vitit 1978), një film jugosllav
***Tiger** (filmi i vitit 1979), një film Telugu
***Tiger**, një film komedi-familjar i vitit 1997 nga Serge Rodnunsky
***Tigri** (2005 film), një film në gjuhën malajalame
***Tiger** (filmi 2007), një film bengali
***Tigrat** (film), një film indian 2014
***Tiger** (film 2015), një film indian i Telugu 2015
***Tigri** Taleja e një gjahtari të vjetër, një film i Koresë së Jugut 2015
***Tigër** (2017 film), një film indian kanadez i vitit 2017
***Tigri** (film i ardhshëm), një film amerikan i ardhshëm me Brad Pitt

### Karaktere
### Muzika
Tiradentes, Minas Gerais

**Tiradentes** është komunë në shtetin e Minas Gerais, në pjesën juglindore të vendit, rreth 900 km në juglindje të kryeqytetit Brazilia.

## Referime
Boban Stojanoviq

parapamje|Aktivist serb, Boban Stojanović
**Boban Stojanović** (lindur në 1978 në Serbi) është një aktivist i cili ka emigruar drejt Calgary, Kanada në 2016. Ai ka marrë pjesë në aktivitete që promovojnë të drejtat e komunitetit LGBT.

## Karriera 
Boban ka lindur në qytetin serb Zaječar. Ai ka advokuar në fushata të ndryshme për çështje të ndryshme sociale në 20 vitet e fundit. Që i vogël ai u përfshi në organizata që lobojnë kundër dhunës ndaj grave. Gjatë luftës në Jugosllavi, ai refuzoi të shërbente në ushtri dhe në vend të saj bëri vullnetarin në qendra të ndryshme për refugjatë. Në 2005 ai themeloi një organizatë që promovon të drejtat LGBT, të quajtur “Queeria Centre”. Ai është përfshirë gjithashtu në lobimin për ligjin serb kundër diskriminimit, i cili u miratua në 2009. 

Stojanović ishte drejtor ekezkutiv si dhe një prej themeluesve të Paradës së Krenarisë në Beograd, e cila u mbajt për herë të parë në 2001. Ai ka folur në seminare të ndryshme për komunitetin LGBT,  si dhe ka qenë moderator në Tedx Beograd. Që prej emigrimit në Kanada, ai punon pranë “Center for Newcomers” në Calgary, duke ndihmuar në strehim personat LGBT e sapoardhur.. Në 2017 Stojanovic ishte ligjërues pranë konferencës “Prairie and Northwest Territories LGBTQ+ Newcomers Settlement Conference”. Në po të njëjtin vit ai mori pjesë në performancën me titull “ Coming Out Monologes”, të zhvilluar pranë Bow Valley.
 
## Çmime 
Në 2014 Stojanovic u ftua dhe u nderua me ftesën për pjesëmarrje pranë Paradës në Montreal.  Në 2015 ai mori çmimin “David Kato and Voice Award” për atributin e tij si dhe u rendit një prej 5 aktivistëve gej më të famshëm në botë. 

## References
Tatarka

**Tatarka**, e njohur ndryshe me emrin skenik Tatarka (lindur në 21 dhjetor 1991) është një artiste e muzikës hip-hop nga Tatarstani në Rusi. Këngët e saj janë të shkruara në gjuhën e Tatarit si dhe në anglisht.   

## Muzika
Tatarka lindi në Naberezhnye Chelny. Momentalisht ajo jeton në Shën Petërsburg dhe është një blogere e famshme. Kanali i saj në Youtube me emrin “Tatar Days” (në Rusisht:Татарские будни) rendit rreth gjysëm milion ndjekës. Ajo është e martuar me Ilya Prusikin, vokalistin e grupit muzikor “Little Big”.   

“Altyn”(Алтын) është titulli i këngës së saj të parë, e cila u lançua në 2016 dhe e katapultoi atë shpejt në skenën muzikore ruse.  

## References
Qëndrim Rijani

**Qëndrim Rijani** është regjisor shqiptar i teatrit, operës dhe filmit. Karriera e tij është e pasur me vepra të huaja e shqiptare të shfaqura në shumë vende të Evropës të cilat janë vlerësuar me shumë çmime nëpër festivale. Shfaqjet e tij karakterizohen nga stili i tij i vrazhdë e i drejtpërdrejtë. Ai është edhe regjisori i operës së parë shqiptare në Maqedoninë e Veriut.
## Jeta
Ka lindur më 30 mars 1990 në Kërçovë, Maqedoninë e Veriut  . Shkollimin fillor dhe të mesëm i ka kryer në vendlindje. Është diplomuar në degën e regjisë së teatrit në Universitetin e Arteve në Tiranë. Në po të njëjtin universitet ka kryer edhe studimet master - dega: regji teatri dhe spektakli, me temë të mbrojtur: "Kiçi dhe kthetrat e tij".

## Karriera artistike 
Veprimtaria e tij artistike është e pasur me shfaqje të huaja dhe shqiptare të realizuara me sukses në Shqipëri, Maqedoninë e Veriut, Kosovë dhe Kroaci, të cilat janë shfaqur edhe në festivale dhe teatro në shumë vende të ndryshme si Bosnjë dhe Hercegovinë, Sërbi, Rusi, Zvicër, Turqi Hungari  , Kroaci dhe Bullgari . Qëndrim Rijani ka shfaqur para publikut shfaqjen “Xhelatët” ,operën “Skënderbeu” , shfaqjen "Arturo Ui", shfaqjen "Makbethi" si dhe shfaqjen "Jul Cezari". Pesë vepra të një kategorie  të lartë kulturore, ku për përgatitjen e secilës prej tyre janë dashur shumë vite punë. Kjo vepër operistike shënon edhe shfaqjen e operës së parë shqiptare në Maqedoninë e Veriut. për regjinë më të mirë (dy herë, në vitet 2022 dhe 2025) si dhe çmimin "Moisiu" për regjinë dhe shfaqjen më të mirë. Gjithashtu,  është vlerësuar me çmimin "Artisti i vitit" nga Presidenca e  Republikës së Maqedonisë së Veriut.

## Çmime të rëndësishme 
Përveç çmimeve për regjinë me të mirë, shfaqjen më të mirë apo çmimeve aktori/ja më e mirë si dhe skenografia, kostumografia apo kompozitori më i mirë të fituara në festivale të ndryshme, Qëndrim Rijani është vlerësuar edhe me këto çmime vjetore për punën e tij si regjisor:

## Referime
Ymer Bala

**Ymer Bala** ish-aktor i teatrit “Migjeni” të Shkodrës.

## Filmografia 
*Gjurma - 1970
*Mëngjeze lufte - 1971
*Operacioni "zjarri" - 1973
*Lumë drite - 1975
*Ditët që sollën pranverën - 1979
*Çeta e vogël - 1979
*Flaka e maleve - 1982
Luani i bardhë

thumb|Luani i bardhë
**Luani i bardhë** është një ngjyrë e rrallë mutacion i luanit, konkretisht luanit të Afrikës Jugore. Luanët e bardhë në zonën e Timbavati mendohej se kishin qenë indigjenë për rajonin Timbavati të Afrikës së Jugut për shekuj, megjithëse pamja më e hershme e regjistruar në këtë rajon ishte në vitin 1938. Vlerësohet si hyjnore nga vendasit, e bardhë luanët u shfaqën për herë të parë në vëmendjen e publikut në vitet 1970, në librin e Chris McBride *Luanët e Bardhë të Timbavati*.

## Burimi i të dhënave
Burejde

**Burejde** (Arabisht: **بريدة**) është qytet në rajonin El Kasim, Arabia Saudite. Sipas regjistrimit të popullsisë më 2010, Burejde ka pasur 614,093 banorë. Në Burejde, bujqësia është ende gurthemeli i ekonomisë. Produktet tradicionale të oazave të hurmave, limonave, portokall dhe frutat e tjera janë ende të rëndësishme. Futja moderne e prodhimit të grurit është bërë kaq e suksesshme që Burejde është një nga prodhuesit më të mëdhenj në mbretëri, e rëndësishme për ta bërë Arabinë Saudite një eksportues të drithërave.

## Klima
Burejde ka klimë shkretëtire, me verë të nxehtë, dimëri të ftohtë dhe lagështi të ulët.

## Transporti
Autostrada lidh Burejden me qytete tjera të mëdha, si me Riadin, Medinën dhe me Hailin. Mundesh të udhëtosh në kufirin me Jordaninë, nëpërmjet rajonit të Mekës, në një rrjet të dyfishtë rrugësh që lidhin atë me pjesën tjetër të provincave të Kasimit. Tani ka një linjë hekurudhore të propozuar që do të kalojë nëpër qytet dhe do të rrisë në masë të madhe mobilitetin për qytetarët e saj.

### Aeroporti
Aeroporti Ndërkombëtar Princ Najef bin Abdulaziz ndodhet rreth 40 km në perëndim të qytetit.

## Referimet
Vesta Tilley

**Matilda Alice Powles** (13 maj 1864- 16 shtator 1952) është një performuese angleze në salla koncertesh, e cila në moshën 11 vjeçare u vetë-quajt me emrin skenik **Vesta Tilley**. Ajo u shndërrua në një prej imituesve artistike më të mira të periudhës së saj. Ajo ishte një personalitet i njohur në Britani dhe SHBA për më shumë se 30 vite. 

## Vitet e para
Tilley lindi në rrugën “Commandery”, Worcester, Worcestershire në 1864. I ati i saj, i njohur si Harry Ball ishte një komedian, kompozitor dhe drejtues sallash koncertesh; përmes inkurajimit të tij Tilley doli për herë të parë në skenë në moshën tre vjeç e gjysëm. Në moshën 6 vjeçare ajo realizoi rolin e parë e veshur me rroba djemsh, nën rolin e “The Pocket Sims Reeves”, një referencë ndaj këngëtarit të atëhershëm operistik. Ajo gjithashtu performoi këngë nga repertori i tij. Ajo parapëlqente rolet e djemve më shumë duke u shprehur: *“Ndihesha se mund të shprehesha më lirshëm nëse do të isha e veshur si djalë”*. 

Nën menaxhimin e babait, Vesta zhvilloi ture në provinca të ndryshme. Teksa ajo performoi më së shumti në skenën e St George në Nottingham, i ati i saj ishte drejtuesi i sallës, ajo gjithashtu performoi në qytete të tjera si Birmingham, Hull, Leicester, Derby dhe Liverpool. Përmes performancave ajo arriti të gjeneronte para mjaftueshëm për të mbështetur prindërit si dhe të afërm të tjerë. 

Gjatë dekadës së parë në karrierën e saj, ajo njihej si “The Great Little Tilley”. Ambiguiteti gjinor që shfaqte emri i saj po shkaktonte probleme tek audienca, ndaj ajo dhe menaxheri i saj duhet të vinin me propozim për një emër të ri. Ajo u etiketua  si Vesta Tilley për të parën herë në prill 1878, gjatë performancës në “Royal Music Hall” në Holborn, Londër.  “Vesta” i referohej perëndeshës romake të vatrës familjare dhe shtëpisë, ndërsa “Tilley” një shkurtesë e emrit Matilda, një emër me të cilin thirrej e vogël. 

## Repertori dhe performanca
Në fillimet e saja Vesta performoi këngët e Sims Reeves si dhe plot këngë të shkruara për të nga i ati. Në të përfshiheshin pjesë sentimentale si “Poor Jo” ku ajo kishte rolin e një fëmije që detyrohej të punonte. Këngë të tjera sentimentale të performuara janë “Squeeze Her Gently”, “The Pet of Rotten Row” si dhe “Strolling along with Nancy”, këngë shumë të famshme nga Reeves. 

Teksa rritej, Vesta nisi të luajë role ku portretizoheshin djem që silleshin keq ose ishin çapkën. Disa prej këtyre roleve ishin titullari “Burlington Bertie” dhe një kler i cili ishte me pushime “The Seaside Sultan”. Këto personazhe ishin qesharakë dhe komik për audiencën dhe e bënin këtë të fundit për të qeshur përmes egos së fryrë që këta personazhe kishin. Më komike ishte fakti se këto role luheshin nga një aktore vajzë, pra që i përket gjinisë tjetër. Disa prej këngëve që ka performuar gjatë kësaj periudhe janë “When the right girl comes along”, “Following in Father’s Footsteps”, “I’m the Idol of the Girls” dhe “It’s Part of a Policeman’s Duty”.

Përveç roleve të djalit çapkën, ajo ka luajtur gjithashtu role nga ushtria, sidomos gjatë periudhës së Luftës së Parë Botërore.

## Referime
Demostrata antifashiste e grave të Tiranës : 17 shtator 1942-1977

**Demostrata antifashiste e grave të Tiranës : 17 shtator 1942-1977** broshurë e botuar në Tiranë nga "8 Nëntori", në vitin  1977. Faqe 18.
Kimia organike : (për studentët e Universitetit Bujqësor të Tiranës)

**Kimia organike : (për studentët e Universitetit Bujqësor të Tiranës)** libër me autoret Valentina Arapi, Shpresa Çela. Botuar në Tiranë nga "Mediaprint", në vitin 2008. Faqe 516.
Historiku i degës së Shoqatës Kombëtare të Invalidëve të LANÇ të Tiranës

**Historiku i degës së Shoqatës Kombëtare të Invalidëve të LANÇ të Tiranës** libër nga Arif Bizhga (hartoi), Fore Kureta (hartoi), Mato Hasamataj (hartoi e red.). Botuar në Tiranë, në vitin 2009. Faqe 73.
Piramida e Tiranës, e hijshme, e braktisur, e rrezikuar

**Piramida e Tiranës, e hijshme, e braktisur, e rrezikuar** libër nga Ardian Klosi (zgjodhi dhe përg.), Artan Lame (zgjodhi dhe përg.). Botuar në Tiranë nga "Dudaj", në vitin 2011. Faqe 198.
Fragmente të historisë së Qarkut të Tiranës në vitet e luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare

**Fragmente të historisë së Qarkut të Tiranës në vitet e luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare** libër me autor Xhemil Frashëri dhe Dhimitër T. Shtëmbari (red.). Botuar në Tiranë nga "M & B", në vitin 2011. Faqe 202.
Gjurmime historike në Parkun e Madh të Tiranës

**Gjurmime historike në Parkun e Madh të Tiranës** libër me autor Valter Gjoni dhe Voltiza Prendi (red.), Sokol Daja (foto). Botuar në Tiranë nga "West print", në vitin 2012. Faqe 97.
Shëtitje turistike nëpër fshatrat e rrethit të Tiranës : Komuna Dajt

**Shëtitje turistike nëpër fshatrat e rrethit të Tiranës : Komuna Dajt** libër me autor Skënder Farka dhe Loredan Bubani (red.). Botuar në Tiranë nga "Ilar", në vitin 2012.
Hail

**Hail** (Arabisht: **حائل**) është qytet në veri-perëndim të Arabisë Saudite.

## Historia
Qyteti i Hailit ishte kryeqyteti i emiratit të Xhebel Shamirit prej vitit 1836 deri në pushtimin sauditë më 1921. Emirati u udhëhoq nga monarkia e dinastisë Rashidi. Emiri i parë, Abdullah bin Rashidi morri fuqinë me vëllaun e tij emirin Omar dhe djemtë e Xhabarit.

Abdullah bin Rashid vazhdoi ndërtimin e Pallatit Barzan në Hail, i cili ishte nisur nga Muhammed Ibn Aliu. Pas vdekjes së Abdullah bin Rashidit (më 1847 ose 1848), djali dhe pasuesi i tij, Talali (ose Telali), përfunduan pallatin.

Gjatë periudhës së El Rashidit shumë udhëtarë të huaj vizituan Hailin dhe emrat e Rashidit dhe i përshkruan përshtypjet e tyre në revista dhe libra të ndryshëm, përfshirë ato të Georg August Wallin (1854), Gifford Palgrave (1865),  Anne Blunt (1881) , Charles Montagu Doughty (1888) dhe Gertrude Bell (1914).

Emiri i fundit El Rashid u rrëzua nga pushteti nga Abdulaziz El Saudi në vitin 1921. Ibn Saudi jepi urdhër që ta shkatërrojnë pallatin Barzan dhe poashtu urdhëroi udhëheqësit El Rashidi dhe El Sabhan që të zhvendosen prej Hailit në Riad dhe ai caktoi një person nga familjet e përmendura, si emiri i përkohshëm "Princi Ibrahimm bin Salem El Sabhan", për të siguruar besnikërinë e popullit Hail dhe Shammar.

Sot Haili është qendra e programit bujqësor të Arabisë Saudite dhe shumica e kulturave të grurit të mbretërisë vijnë nga zona që rrethon qytetin. Ka gjithashtu një numër të fermave të qumështit për prodhimin e produkteve të qumështit në afërsi të qytetit.

## Klima
Hail ka një klimë kontinentale shkretëtirë me verë të nxehtë dhe dimra të ftohtë. Qyteti ka klimë disi më të butë se sa qytetet e tjera saudite për shkak të lartësisë së saj më të lartë.

## Transporti
Hail ndodhet në autostradat 65,700 dhe 400 dhe lidhet me 3 autostrada kryesore, Medina, Burejde dhe Sakakah, që lidh Hailin me kufijtë veriore të Arabisë Saudite dhe mbretërisë së Jordanisë.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
*Uebfaqja Zyrtare (Arabisht)
*Ubefaqja Zyrtare (Anglisht)
Flladi i Tetorit : frymëzime nga lufta për çlirimin e Tiranës

**Flladi i Tetorit : frymëzime nga lufta për çlirimin e Tiranës** libër me autor Kolë Jakova. Botuar në Tiranë nga Ndërmarrja Shtetërore e Botimeve, në vitin 1956. Faqe 64.
Ymer Distafa, pishtar i arsimit në zonën e Shëngjergjit dhe Qarkun e Tiranës dhe veprimtar i shquar shoqëror

**Ymer Distafa, pishtar i arsimit në zonën e Shëngjergjit dhe Qarkun e Tiranës dhe veprimtar i shquar shoqëror** libër me autor  Halit Y. Distafa dhe Naim Distafa (red.). Botuar në Tiranë nga "Albpaper", në vitin 2012. Faqe 400.
Midis Ankarasë dhe Tiranës : 1990-2000 : nga ditari i një atasheu ushtarak

**Midis Ankarasë dhe Tiranës : 1990-2000 : nga ditari i një atasheu ushtarak** libër me autor Hajro Limaj dhe Xhevat Mustafa (red.). Botuar në Tiranë nga "Emal", në vitin 2012. Faqe 236.
Llojet e rrezikuara

Një **specie e rrezikuar** është një specie e cila është kategorizuar si shumë e mundshme për t'u zhdukur. I rrezikuar (EN), siç kategorizohet nga Lista e Kuqe e Bashkimit Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (BNRN), është statusi i dytë më i ashpër i konservimit për popullsitë në natyrë në skemën e BNRN-së.

Në vitin 2012, Lista e Kuqe e BNRN-së paraqiti në mbarë botën 3079 kafshë dhe 2655 bimë si specie të rrezikuara. Shifrat për vitin 1998 ishin respektivisht 1102 dhe 1197.

Aktiviteti njerëzor është shkaktar i madh i vënies në rrezik të disa specieve. Shumë vende kanë ligje që mbrojnë speciet e ruajtura, për shembull, ndalimi i gjuetisë, kufizimi i zhvillimit të tokës ose ndërtimi i Parqeve Kombëtare.

## Statusi i ruajtjes
Statusi i ruajtjes së një specie tregon gjasat që ajo të zhduket. Shumë faktorë konsiderohen gjatë vlerësimit të statusit të ruajtjes së një specieje; p.sh. statistika të tilla si numri i mbetur, rritja ose zvogëlimi i përgjithshëm i popullsisë me kalimin e kohës, nivelet e suksesit të mbarështimit ose kërcënimet e njohura.

Është llogaritur që mbi 50% e specieve të botës janë në rrezik të zhdukjes,

Në nivel ndërkombëtar, 199 vende kanë nënshkruar një marrëveshje për të krijuar plane veprimi për biodiversitetin që do të mbrojnë speciet e rrezikuara dhe të tjera të kërcënuara. Në Shtetet e Bashkuara, plane të tilla zakonisht quhen Plani i Rimëkëmbjes së Specieve. Lista e Kuqe e Specieve të Rrezikuara e BNRN-së është renditja më e njohur e statusit të ruajtjes në mbarë botën dhe sistemi i renditjes.
 (*Lynx pardinus*), një specie e rrezikuar]]

## Lista e kuqe e BNRN-së
Edhe pse quhet listë, Lista e Kuqe e BNRN-së është një sistem i vlerësimit të statusit ndërkombëtar të mbrojtjes së specieve, duke përfshirë speciet ku mungojnë të dhënat (*Data Deficient*, DD) dhe speciet e vlerësuara hollësisht nga procesi i vlerësimit të BNRN-së. Speciet në indeks përfshijnë: gjitarët, shpendët, amfibët, cikadët, dhe koralet. Speciet e kategorive "Afër Kërcënimit" (*Near Threatened*, NT) dhe "Jo të Rrezikuara" (*Least Concern*, LC) janë vlerësuar si lloje të shtazëve me popullatë të shëndetshme dhe të fortë, edhe pse ato mund të jenë në zvogëlim. Përkundër përdorimit të tyre më të përgjithshëm tjetërkund, Lista ka kuptime të veçanta për termat "specie e kërcënuar" dhe "specie e rrezikuar": speciet e "kërcënuara" qëndrojnë në mes spektrit "të Cënuar" (*Vulnerable*, VU) dhe "në Rrezik Kritik" (*Critically Endangered*, CR). Në 2012, Lista e Kuqe numëroi 3,079 specie shtazore dhe 2,655 specie bimore si të rrezikuara ndërkombëtarisht.
Siamese Crocodiles.JPG|Krokodili Siamez, një lloj i rrezikuar
Lepidochelys kempii.jpg|Breshka e detit Kemp, një lloj i rrezikuar
Mexican_Wolf_2_yfb-edit_1.jpg|Ujku Meksikan, lloji më i rrezikuar e ujkut në Amerikën Veriore

## Referime
Zhdukja

[parapamje|250px|Një koleksion i skeleteve të [Dinozauri|dinozaurëve të ndryshëm në një muze]]

**Zhdukja** është përfundimi i një lloj organizmi ose i një grupi të llojeve (takson), zakonisht një specie. Momenti i zhdukjes në përgjithësi konsiderohet të jetë vdekja e individit të fundit të specieve, megjithëse aftësia për tu shumuar dhe rimëkëmbur mund të ketë humbur para kësaj pike. Për shkak se vargu i mundshëm i specieve mund të jetë shumë i madh, përcaktimi i këtij momenti është i vështirë dhe zakonisht bëhet në mënyrë retrospektive. Kjo vështirësi çon në fenomene të tilla si taksoni Lazarus, ku një specie e supozuar e zhdukur papritmas "rishfaqet" (zakonisht në të dhënat fosile) pas një periudhe mungese të dukshme.

Më shumë se 99% e të gjitha llojeve që kanë jetuar ndonjëherë në Tokë, që arrijnë në mbi pesë miliardë lloje, vlerësohet se janë zhdukur. Është vlerësuar se aktualisht ka rreth 8.7 milion lloje eukariote në nivel global, dhe ndoshta shumë herë më shumë nëse përfshihen mikroorganizmat, si bakteret. Llojet e shquara të kafshëve të zhdukura përfshijnë dinozaurët jo-avianë, macet me dhëmbë saber, dodos, mamuthët, përtacët e tokës, tilacinet, trilobitet dhe thitëlopat e artë.

## Referime
Statusi i ruajtjes

**Satusi i ruajtjes** së një grupi organizmash (për shembull, një specie) tregon nëse grupi ende ekziston dhe sa ka gjasa që grupi të zhduket në të ardhmen e afërt. Shumë faktorë merren parasysh gjatë vlerësimit të statusit të ruajtjes: jo thjesht numri i individëve të mbetur, por rritja ose zvogëlimi i përgjithshëm i popullsisë me kalimin e kohës, normat e suksesit të mbarështimit dhe kërcënimet e njohura. Ekzistojnë dhe ekzistojnë sisteme të ndryshme të statusit të ruajtjes dhe janë në përdorim në nivel ndërkombëtar, shumë-vendor, kombëtar dhe lokal, si dhe për përdorim të konsumatorëve.

## Shiko edhe 
* Lista e Kuqe e BNRN-së
* Bashkësia Ndërkombëtare për Ruajtjen e Natyrës (BNRN) 
* Speciet e rrezikuara
* Lista e gjitarëve më të mëdhenj

## Referimet
Myderizi

**Myderrisi** (turqisht: *müderris*) ose **Myderizi** është një term që përshkruante dijetarin e fesë, një profesor ose anëtar i fakultetit në botën selxhuke dhe në Perandorinë Osmane.

Në arabisht, fjala "myderris" do të thotë *dhënësi i mësimit*, duke përshkruar mësuesin që jep mësim dhe dijetarin e autorizuar për të dhënë mësim. Pas përfundimit të arsimit dhe aftësimit në shkollat lokale të krahinave, dhe pas marrjes së diplomës, mësuesit që mësonin fe dhe shkenca në medrese quheshin myderris, profesioni quhej *myderrisllëk*.

## Referime
Mami Kingetsu

**Mami Kingetsu** (金月 真美, *Kingetsu Mami*; lindi më 2 prill 1965) është dubluese dhe këngëtare japoneze. Ajo tani është duke bashkëpunuar me Aoni Production.

## Referime
Ilse Kokula

**Ilse Kokula** (lindur në 13 janar 1944) është një edukatore gjermane, autore dhe aktiviste LGBT. Ajo u nderua me çmimin “Order of the Merit of the Federal Republic of Germany”.

## Jeta e hershme
Ilse Kokula lindi në Żagań, Silesia në 1944, u rrit në Franconia si dhe ka jetuar në Berlin që prej 1971. Si motra më e madhe midis 8 motrash, asaj i lindi nevoja të ndihmonte motrat më të vogla duke u përkujdesur dhe gatuar për to. Në të njëjton kohë asaj i duhej të ndiqte studimet për punë sociale në Kolegjin e Lartë Teknik. Ajo i mbylli me sukses studimet e saja në Bavaria në 1967.

## Karriera
Pasi punoi për disa vite si punonjëse sociale, Kokula ndoqi Kolegjin Berlinez të Edukimit dhe u regjistrua në pedagogji. Ajo e shkroi temën e diplomës rreth grupimit të lezbikeve, të njohura ndryshe me shkurtesën LAZ (Lezbian Action Center West Berlin), në të cilin ajo ishte vetë aktive. Në mes të viteve 70’, teksa lezbiket mbeteshin akoma të paekspozuara nga opinioni publik, Kokula e publikoi studimin e saj nën pseudonimin “Ina Kuckuck” nën titullin “Lufta kundër presionit dhe shtypjes” në shtëpinë botuese Frauenoffensive në Mynih. Më pas ajo zhvilloi praktikën për dhjetëra vite përpara se të merrte doktoraturën në sociologji në Universitetin e Bremen në 1982. Gjatë kësaj periudhe ajo publikoi dy libra të tjerë: “Homoseksuliteti femëror rreth viteve 1900” si dhe “Forma të subkulturës së lezbikeve”. Në 1985 Kokula u emërua si akademikja e parë pranë Universitetit të Utrecht për ligjërimin në historinë sociale dhe socializimin e grave lezbike, duke marrë në këtë mënyrë titullin e profesoreshës. 

Ajo ligjëroi dhe bëri shumë kontakte duke punuar për dhjetëra vite si kërkuese shkencore e pavarur, derisa u emërua pranë zyrës së Departamentit për Barazi Gjinore në Senatin e Berlinit në Berlinin Perëndimor gjatë vitit të rënies së murit të Berlinit në 1989. 

Gjatë kësaj periudhe ajo prezantoi çështje të ndryshme në konferenca dhe diskutime të ndryshme, si përshembull persekutimi i homoseksualëve në Gjermaninë Naziste dhe gjatë Holokasutit, si dhe përkujtimi i tyre, si autoritetet në qytet duhet të promovojnë emancipimin e lezbikeve dhe gejve, ose çfarë perspektivash të reja do të kishin gejtë dhe lezbiket në shtetet e reja federaliste. Këto si dhe shumë diskutime të tjera do të publikoheshin në seksionin me titull “Dokumentet për emancipimin e lezbikeve dhe gjeve” nga kapitulli “Stili i jetës si homoseksual” ( i edituar nga Senati i Departamentit për Rininë dhe Familjen, Berlin). 

Që prej daljes në pension në 2004, ajo ka punuar si vullnetare pranë Qendrës për Gratë Frieda në Berlin, ku ajo zhvillon vazhdimisht leksione dhe diskutime mbi aspekte të ndryshme të jetës si lezbike. 

## Referime
Shëtitje turistike nëpër fshatrat e rrethit të Tiranës : komuna Zall-Bastar

**Shëtitje turistike nëpër fshatrat e rrethit të Tiranës : komuna Zall-Bastar** libër me autor Skënder Farka dhe Mimoza Myderizi (red.). Botuar në Tiranë nga "Ilar", në vitin 2013. Faqe 262.
Kur dremiste Sahati i Tiranës

**Kur dremiste Sahati i Tiranës** : roman me autor Arian Kadiu dhe Besnik Rama (red.). Botuar në Tiranë nga "Morava", në vitin  2013. Faqet e librit 254.
Enciklopedi pa fund : Qytetarët e nderit të Tiranës

**Enciklopedi pa fund: Qytetarët e nderit të Tiranës**  është një libër enciklopedik i autorit Valter Gjoni, i redaktuar nga Elisa Gjepali, i botuar në vitin 2015 nga UET Press në Tiranë. Ky libër sjell një përmbledhje të figurave të nderuara me titullin "Qytetar Nderi i Tiranës", duke ofruar biografi të shkurtuara dhe analiza mbi kontributin e tyre në jetën shoqërore, kulturore dhe historike të kryeqytetit shqiptar.

## Përmbajtja 
Libri  përfshin biografi dhe të dhëna mbi personalitetet që kanë marrë titullin "Qytetar Nderi i Tiranës". Ai synon të pasqyrojë ndikimin e tyre në zhvillimin e qytetit dhe shoqërisë shqiptare, duke shërbyer si një burim i rëndësishëm për studiuesit, historianët dhe publikun e gjerë.

## Përshkrimi fizik 
Libri  ka një format prej 25 cm, përmban 144 faqe dhe është i ilustruar me fotografi. 

## Koment nga Kristo Frashëri 
Historiani i njohur Kristo Frashëri ka theksuar rëndësinë e këtij libri  në ruajtjen dhe promovimin e historisë dhe identitetit shqiptar. Ai shkruan:

## Shih edhe 
* Historia e Tiranës  

## Burimet
Karakteristikat e ndriçimit natyral për zonën e Tiranës

**Karakteristikat e ndriçimit natyral për zonën e Tiranës** libër me autorë Agron Lufi, M. Sanxhaku. Botuar në Tiranë nga  Universiteti i Tiranës, në vitin 1982. Faqe 67.
Manual mbi urdhëresat e Komitetit Ekzekutiv të Këshillit Popullor të Qytetit të Tiranës

**Manual mbi urdhëresat e Komitetit Ekzekutiv të Këshillit Popullor të Qytetit të Tiranës** broshurë e botuar në Tiranë në vitin 1957. Faqe 32.
Mbi disa probleme të gjëndjes shëndetsore të klasës punëtore në rrethin e Tiranës

**Mbi disa probleme të gjëndjes shëndetsore të klasës punëtore në rrethin e Tiranës** libër i botuar në Tiranë nga Universiteti i Tiranës, në vitin 1973. Faqe 101.
Mbi disa probleme themelore të zhvillimit të mëtejshëm të bujqësisë në rrethin e Tiranës

**Mbi disa probleme themelore të zhvillimit të mëtejshëm të bujqësisë në rrethin e Tiranës** libër i botuar në Tiranë nga Shtëpia e Propagandës Bujqësore, në vitin 1972. Faqe 157.
Sotir Polena

**Sotir Polena** ishte një kirurg i mirënjohur shqiptar. 

## Jeta
Sotir ka lind ne fshatin  Polena, e Korçës. Ai u diplomua për mjekësi në Mynih, Gjermani. Në vitin 1927 mbrojti doktoratën e tij në Universitetin Bavarez "Ludwig Maximilian". Në Shqipëri shërbeu me përkushtim pothuajse 4 dekada për bashkëkombësit e tij. U nda nga jeta më 3 korrik 1966.

## Referime
Bosët e Tiranës

**Bosët e Tiranës** : roman

Autor: Andrea Kana

Bosët e Tiranës  është një roman i shkruar nga Andrea Kana, botuar për herë të parë në vitin 2015 nga shtëpia botuese M & B. Me 382 faqe dhe formatin 21 cm, romani përfaqëson një kontribut në letërsinë bashkëkohore shqipe, duke trajtuar tematika sociale dhe dinamika të botës së krimit në kryeqytetin shqiptar.

Romani zhytet në rrjetin kompleks të marrëdhënieve mes botës së errët kriminale dhe realitetit urban të Tiranës, duke trajtuar sfidat, luftën për pushtet dhe ndikimin e këtyre grupeve në jetën e përditshme. Përmes narrativës, autori përpiqet të eksplorojë strukturat e fuqisë, korrupsionin dhe mënyrën se si këto elemente ndikonin në shoqërinë shqiptare pas tranzicionit.

Stili i Andrea Kanës karakterizohet nga një gjuhë e drejtpërdrejtë dhe një narrativë që mban lexuesin të angazhuar. Ai ndërthur dramën me realitetin, duke sjellë një tablo të gjallë të jetës urbane dhe tensioneve që përshkojnë jetën në Tiranë. Përmes këtij libri, autori i bën thirrje lexuesit të reflektojë mbi realitetin social dhe pasojat e mungesës së drejtësisë dhe barazisë në një shoqëri në zhvillim.

Botimi i librit në vitin 2015 u mirëprit si një përpjekje për të ndriçuar sfidat bashkëkohore shqiptare përmes letërsisë. Ndërsa autori nuk ka dhënë shumë detaje për tirazhin, interesimi për temat që trajton romani e ka bërë atë një referencë të vlefshme për ata që kërkojnë të kuptojnë më mirë dinamikat e një periudhe të caktuar historike në Shqipëri.

ISBN: 9789928172631

## Burimet
Xhemajli

**Xhemajli** është mbiemri i personave në vijim:
*Drenushë Xhemajli (1987–), aktiviste shqiptare
*Emrush Xhemajli (1959–), deputet i Kuvendit të Kosovës

## Shiko gjithashtu
*Xhemaili
*Mentor Xhemali (1924–1992), artist dhe këngëtar shqiptar
## Referime
Dan Christian Ghattas

**Dan Christian Ghattas** është një aktivist interseks, ligjërues në universitete si dhe bashkëthemelues i organiaztës OII Europe në 2012. Në 2013 ai botoi analizën akademike me titull “Human Rights between the Sexes”, një analizë krahasuese e të drejtave të njeriut të personave interseks. 

## Karriera
Ghattas është një ligjërues universitetesh. Ai ka përfunduar studimet master në degën studimore të kulturës mesjetare.
## Aktivizmi
Ghattas nisi të punojë për të drejtat e personave interseks në 2009. Ai bashkëdrejton së bashku me Miriam van der Have organizatën *OII Europe*. Ai merr pjesë në konferenca të ndryshme nëpër Evropë, including the launch of a Council of Europe issue paper on "Human rights and intersex people" in Montenegro. Më herët, në 2012, ai ishte bashkë-autor i studimit të parë në jetët e personave transseksualë në Gjermani, të titulluar Studie zur Lebenssituation von Transsexuellen in Nordrhein-Westfalen.

## Referime
Trajta të profilit urbanistik të qytetit të Tiranës : prej fillimeve deri më 1944

**Trajta të profilit urbanistik të qytetit të Tiranës : prej fillimeve deri më 1944** libër me autor Koço Miho dhe Jani Toçka (red.). Botuar në Tiranë nga "8 Nëntori", në vitin 1987. Faqe 172.