Caput Mundi

[parapamje|upright=1.38|Harta e Romës, [Perandoria Romake|kryeqyteti perandorak në kulmin e zgjerimit territorial]]
'*** është një shprehje latine e cila tekstualisht do të thotë "kreu i botës" ndërsa shprehja ***Roma Caput Mundi'''* do të thotë "Roma kryeqyteti botës" dhe është një nga shumë epitetet e vëna qytetit të Romës përgjatë historisë së tij. Fraza është e lidhur me fuqinë e gjatë të qytetit në fillim si kryeqytet i Republikës dhe Perandorisë, ndërsa më vonë si qendra e Kishës Katolike.

Megjithëse nuk dihet me siguri se kur është përdorur për herë të parë, Roma ishte tashmë emërtuar në këtë mënyrë nga poeti romak Ovidi në shekullin e I p.e.s.. Bashkë me "Qyteti i Përjetshëm" dhe "Qyteti i Shtatë Kodrave", Caput Mundi mbetet si një nga epitetet më të përdorura për t’iu referuar qytetit të Romës.

## Kuptimi
*Roma Caput Mundi* është një shprehje latine që meret me kuptimin "Roma kryeqyteti i botës" dhe "Roma capitale del mondo" në italisht (tekstualisht: "kreu i botës"). Ajo e ka origjinën nga një kuptim klasik evropian i botës së njohur: Evropa, Afrika veriore, dhe Azia Jugperëndimore. Ndikimi i Romës në botën e lashtë fillo të rritej rreth shekullit të II p.e.s., pasi Republika u zgjerua përgjatë Evropës Jugore dhe Afrikës Veriore.

Gjatë pesë shekujve pasues, Roma do të qeveriste shumë nga bota e njohur (të Gjeografisë Greko-Romake) dhe gjatë kësaj periudhe do të ishte qyteti më i madh i botës. Ndikimi kulturor i gjuhës vendore të Romës (Latinishtja) ashtu si dhe Arti, arkitektura, ligjet, feja, dhe filozofia ishin domethënëse. Qyteti perandorak i Romës adoptoi nofkën *Caput Mundi*, duke ia atribuar këtë perceptimit të saj të një fuqe të gjatë të Romës së Lashtë dhe Kishës Katolike.

Patrioti dhe mendimtari demokrat italian Giuseppe Mazzini foli për tre moshët e Romës: Roma e Parë që i referohej  "Romës së perandorëve", Roma e Dytë që i referohej "Romës së papëve", dhe Roma e Tretë që i referohej "Romës së popullit".

## Shiko gjithashtu
* Kryeqyteti
* Historia e Romës
* Qeveria botërore
* Ekumena
* Jus
* Imperium
* Civitas
* Municipium
* Perandoria Romake
* Romakët në Afrikën Nën-Sahariane
* Amfiteatri Romak
* Anijet Romake
* Arkitektura Romake
* Arkitektura e Teatrove Romake
* Besimet e lashta mesdhetare
* Institucionet politike të Romës së lashtë
* Magjistratët romakë
* Magjistratët e Perandorisë Romake
* Dux
* Cirku Romak
* Cursus honorum
* Çitadela
* Dashuria Greke
* Equites
* Festivalet Romake
* Forumet Romake
* Gens
* Gjeografia e Strabonit
* Harku i Triumfit
* Instrumentum regni
* Kalendari Romak
* Kolona e Fitores
* Kolonia Romake
* Konsulli Romak
* Kufijtë ushtarakë dhe fortifimet romake
* Kultura e Romës së lashtë
* Kuvendet Romake
* Lapis manalis
* Larja në Romën e Lashtë
* Latinët e Lashtë
* Latium
* Limes Britannicus
* Llaçi romak
* Luftërat Romako-Latine
* Marrdhëniet Indiano-Romake
* Marrdhëniet Sino-Romake
* Marina Romake
* Miliarium Aureum
* Misteret greko-romake
* Mjekësia Romake
* Mundus Cereris
* Muret mbrojtëse romake
* Muri i Antoninit
* Nikopoli i Epirit
* Njësitë matëse romake
* Optimates dhe populares
* Pallatet perandorake të Romës
* Patricët romakë
* Pax Romana
* Plaçkitja Visigote e Romës
* Plebejtë
* Pomerium
* Roma e Lashtë
* Roma quadrata
* Romanitas
* Romanizimi (kulturor)
* Rrugët romake
* Selitë perandorake romake
* Senati Romak
* Shtatë Kodrat e Romës
* Shtetësia Romake
* Skulptura Romake
* Spektaklet Romake
* SPQR
* Tempulli Romak
* Teknologjia në Romën e lashtë
* Themelimi i Romës
* Thermae
* Traditat romake të emërtimit
* Tregtia romake me Indinë
* Triumfi Romak
* Ujësjellësi Romak
* Umbilicus urbis Romae
* Ura e Trajanit
* Ura romake
* Urbanistika Romake
* Urbs
* Ushtria Romake
* Vila Romake
* Zgjedhjet në Republikë Romake
* Zjarrfikja në Romën e Lashtë

## Citime fundore
## Bibliografia
### Burime të lashta
*  Versioni anglisht këtu .
* 
* 
* 
* 
* 
* Kasius Dion Koceiani, Historia Romana; (Versioni anglisht)
* Dionisi i Halikarnasit, Antiquitates Romana.
* Eutropi, *Breviarium historiae romanae* (teksti latin), I-X.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Burime historiografike moderne
* 
* 
* Ranuccio Bianchi Bandinelli dhe Mario Torelli, *L'arte dell'antichità classica, Etruria-Roma*, Utet, Torino 1976.
* 
* 
* 
* 
* 
* Andrea Carandini, *La nascita di Roma: dei, lari, eroi e uomini all'alba di una civiltà*, Torino, 1998.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Léon Homo, *Rome impériale et l'urbanisme dans l'Antiquité'', Parigi, A. Michel (coll. L'évolution de l'Humanité), 2e éd., 1971.
* 
* 
*  (titulli origjinal i veprës 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Muhlberger, S., *The Fifth Century Chroniclers: Prosper, Hydatius and the Gallic Chronicler of 452* (Leeds, 1990).
* 
* 
* Renato Peroni, *Comunità e insediamento in Italia fra età del bronzo e prima età del ferro*, in *Storia dei Greci e dei Romani*, vol. 13, Einaudi 2008.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Wallace-Hadrill, Andrew, ed. 1989. *Patronage in Ancient Society*. London: Routledge.
* 
* 
*