Lufta në Gaza

parapamje|250x250px|Konflikti Gaza-Izrael Tetor 2023.
Më 7 tetor 2023, grupet ushtarake palestineze të udhëhequra nga Hamasi nisën një sulm në shkallë të gjerë kundër Izraelit nga Rripi i Gazës, duke thyer barrierën Gazë-Izrael dhe duke hyrë me forcë nga pikat kufitare të Gazës në qytetet izraelite pranë, instalimet ushtarake ngjitur dhe vendbanimet civile. Ky është konflikti i parë i drejtpërdrejtë brenda territorit të Izraelit që nga Lufta Arabo-Izraelite e vitit 1948. Armiqësitë filluan herët në mëngjes me një breshëri raketash kundër Izraelit dhe me inkursione me automjete në territorin izraelit, me disa sulme ndaj komuniteteve civile izraelite përreth dhe bazave ushtarake izraelite. Hamasi e quajti atë **Operacioni Al-Aksa Storm**. Disa vëzhgues i janë referuar këtyre ngjarjeve si fillimi i një intifade të tretë palestineze. Për herë të parë që nga Lufta e Jom Kipurit e vitit 1973, e cila u zhvillua pothuajse saktësisht 50 vjet para sulmeve aktuale, Izraeli shpalli zyrtarisht luftë. Një operacion izraelit i nisur si përgjigje është quajtur **Shpata të Hekurta** nga IDF.

Pushtimi palestinez përfaqëson një pikë vlimi në prishjen e marrëdhënieve midis rripit dhe Izraelit. Kjo pasoi disa muaj përleshjesh midis izraelitëve dhe palestinezëve, duke përfshirë ato në Xhenin dhe në Xhaminë el-Aksa, që vranë pothuajse 250 palestinezë dhe 32 izraelitë; Hamasi përmendi këto ngjarje dhe disa sulme nga kolonët hebrenj në Bregun Perëndimor të pushtuar nga Izraeli si shfajësim për sulmin. Mohammed Deif, komandanti i krahut të saj ushtarak, Brigadave Izz ed-Din el-Kassam, u bëri thirrje palestinezëve dhe izraelitëve arabë që "të dëbojnë pushtuesit dhe të rrënojnë muret". Në një takim urgjent në Bregun Perëndimor menjëherë pas fillimit të sulmeve, Mahmud Abbas i Autoritetit Palestinez shprehu mbështetjen për infiltrimin e Gazës, duke deklaruar se palestinezët kishin të drejtë të mbroheshin kundër pushtimit izraelit. Në Izrael, Yair Lapid i Yesh Atid mbrojti idenë e formimit të një qeverie të bashkimit kombëtar për të luftuar ofensivën palestineze.

Të paktën 3000 raketa u hodhën nga Rripi i Gazës ndërsa militantët e Hamasit depërtuan përmes kufirit dhe hynë në Izrael, duke vrarë të paktën 800 izraelitë dhe duke bërë që qeveria izraelite të shpallte një gjendje të jashtëzakonshme. Kryeministri izraelit Benjamin Netanjahu deklaroi se Izraeli "është në luftë" në një fjalim kombëtar pas fillimit të sulmeve. Militantët palestinezë që depërtuan në Izrael u futën në disa pika kufitare pranë Rripit të Gazës si dhe në qytetin Sderot. Izraeli u hakmor kundër pushtimit duke bombarduar ndërtesa strategjike dhe objektiva ushtarake, me 20 raste të raportuara të bombardimeve të infrastrukturës civile, duke përfshirë ndërtesat e banimit, xhamitë, spitalet dhe bankat. Ministria palestineze e Shëndetësisë e udhëhequr nga Hamasi në Gaza raportoi se Izraeli kishte vrarë të paktën 500 palestinezë në përleshje me armë dhe nga sulmet ajrore në Gaza dhe Izrael, duke përfshirë civilë, 78 fëmijë dhe 41 gra; ndërsa Forcat e Mbrojtjes të Izraelit (IDF) deklaruan se vranë më shumë se 400 "terroristë". Burimet mediatike palestineze dhe izraelite raportuan se shumë ushtarë dhe civilë izraelitë, duke përfshirë fëmijë, ishin marrë peng nga militantët palestinezë; disa prej këtyre pengjeve thuhet se janë dërguar në Rripin e Gazës. Raste të shumta dhune kundër civilëve izraelitë janë raportuar gjithashtu që nga fillimi i ofensivës së Hamasit, duke përfshirë një masakër në një festival muzikor në Re'im. Ofensiva fillestare e Hamasit konsiderohet të jetë sulmi terrorist joshtetëror më vdekjeprurës në historinë izraelite dhe një nga ngjarjet terroriste më vdekjeprurëse në mbarë botën.

Hamasi njoftoi se Irani mbështeti ofensivën palestineze; Zyrtarët iranianë vlerësuan sulmet. Në përgjigje të sulmit, qeveria e Shteteve të Bashkuara njoftoi se po lëvizte një aeroplanmbajtëse, anije luftarake dhe avionë ushtarakë në Mesdheun lindor dhe do t'i siguronte Izraelit pajisje dhe municione shtesë ushtarake. Vendet e botës perëndimore si dhe aleatët e saj dënuan Hamasin për dhunën dhe i përshkruan taktikat e përdorura si terrorizëm, ndërsa disa vende myslimane fajësuan pushtimin izraelit të territoreve palestineze dhe mohimin e Vetëvendosjes palestineze si shkakun kryesor të përshkallëzimit. Arabia Saudite dhe Nigeria bënë thirrje për qetësim të gjakrave. Një konflikt u raportua midis forcave të Hezbollahut dhe Brigadave el-Kuds në Liban dhe forcave izraelite më 8 dhe 9 tetor.

## Rrjedha kohore 
parapamje|Shkatërrimi i Kullës Palestineze në Gaza pas një sulmi ajror izraelit

### Sulmi i Hamasit 
Rreth orës 6:30&nbsp;në orën verore të Izraelit (UTC+3) më 7 tetor 2023,  Hamasi njoftoi fillimin e atij që e quajti "Operacioni Përmbytja Al-Aksa", duke deklaruar se kishte lëshuar mbi 5000 raketa nga Rripi i Gazës drejt Izraelit brenda një periudhe prej 20 minutash. Burimet izraelite raportuan se të paktën 3000 predha ishin lëshuar nga Gaza. Të paktën pesë persona u vranë nga sulmet me raketa.    Shpërthime u raportuan në zonat përreth Rripit dhe në qytetet në Rrafshin e Sharonit duke përfshirë Gedera, Herzliyya,  Tel Aviv dhe Ashkelon .  Sirenat e sulmit ajror u aktivizuan në Beer Sheva, Jeruzalem, Rehovot, Rishon Lezion dhe bazën ajrore Palmachim .    Hamasi lëshoi një thirrje për armë, me komandantin Mohammed Deif duke bërë thirrje "myslimanët kudo që janë të nisin një sulm". 

Njëkohësisht, rreth 2,500  militantë të Hamasit u infiltruan në Izrael nga Gaza duke përdorur kamionë, kamionçina, motoçikleta, buldozerë, skafe dhe paragliderë.   Ata morën pikat e kontrollit në Kerem Shalom dhe Erez dhe krijuan hapje në gardhin kufitar në pesë vende të tjera.  Imazhet dhe videot fillestare treguan militantë të armatosur rëndë dhe të maskuar me veshje të zeza duke hipur në kamionçina   dhe duke hapur zjarr në Sderot, duke vrarë dhjetëra civilë dhe ushtarë izraelitë. Video të tjera u shfaqën për të treguar izraelitët e zënë rob, një tank izraelit të djegur,   dhe militantë që drejtonin automjete ushtarake izraelite.    IDF goditi gjithashtu dy spitale, duke vrarë një shofer ambulance dhe një infermiere. 

#### 8 tetor 
parapamje|Mbetjet e komisariatit të Sderotit, pas rimarrjes nga IDF
Deri në mëngjes, Izraeli kishte goditur 426 objektiva të Hamasit në Rripin e Gazës. Qyteti i Beit Hanoun-it u shkatërrua nga sulmet ajrore,  dhe xhamia Al-Amin Muhamed u shkatërrua.   Objektivat përfshinë blloqe banimi, tunele, shtëpi të zyrtarëve të Hamasit dhe Kullën Watan, një qendër për ISP-të e zonës.   Një sulm ajror izraelit vrau 19 anëtarë të së njëjtës familje (përfshirë gra dhe fëmijë);  të mbijetuarit e sulmit thanë se nuk kishte militantë në zonën e tyre dhe as nuk ishin paralajmëruar.  Në Urim, një periferi e Ofakimit, dy izraelitë u shpëtuan nga IDF. Katër militantë të Hamasit u vranë dhe tre ushtarë izraelitë u plagosën gjatë shpëtimit.   Hamasi gjuajti gjithashtu 100 raketa në Sderot. DFLP tha se ata ishin të angazhuar me forcat izraelite në Kfar Aza, Be'eri dhe Kissufin.

Kabineti i Sigurisë Shtetërore i qeverisë izraelite e vendosi zyrtarisht vendin në gjendje lufte për herë të parë që nga Lufta e Yom Kipurit të vitit 1973 .   IDF tha se dy situata të pengjeve ishin "zgjidhur",  dhe rimorën stacionin e policisë në Sderot, duke vrarë dhjetë militantë të Hamasit.   Ata siguruan 22 vendodhje nga forcat palestineze, por ende po përpiqeshin të pastronin tetë të tjera, duke përfshirë pjesën tjetër të Sderotit dhe Kfar Azës. Në një komunitet, ata shpëtuan 50 pengje. Disa persona të armatosur palestinezë që hipnin në një makinë të vjedhur u vranë në një shkëmbim zjarri pranë Ashkelon. 

IDF vendosi një poshtëkyçje në Bregun Perëndimor. 

#### 9 Nëntor 
IDF goditi 500 objektiva në Rripin e Gazës gjatë natës, duke përfshirë kampin e refugjatëve Xhabalia, duke shkaktuar dhjetëra viktima, përfshirë shumë fëmijë.  IDF rifitoi kontrollin e plotë mbi qytetet izraelite në kufi me Gazën. Operacionet kundër militantëve vazhduan në Sderot.  Hamasi tha se do të ekzekutonte pengjet izraelite nëse Izraeli do të vazhdonte bombardimin "e shtëpive të civilëve pa paralajmërim të avancuar". 

Ministri i Mbrojtjes Gallant njoftoi një bllokadë "totale" të Rripit të Gazës, duke ndërprerë energjinë elektrike dhe duke bllokuar hyrjen e ushqimit dhe karburantit, duke shtuar "Ne po luftojmë kafshët njerëzore dhe po veprojmë në përputhje me rrethanat".  Human Rights Watch e quajti urdhrin "të neveritshëm" dhe i bëri thirrje Gjykatës Ndërkombëtare Penale që të "vënë në dukje këtë si thirrje për krime lufte".   IDF tha se 15 komunitete rreth Rripit të Gazës ishin evakuuar. 

Hamasi lëshoi një breshëri tjetër raketash drejt Tel Avivit dhe Jeruzalemit, me një raketë që u ul pranë një terminali të aeroportit Ben Gurion.

## Shiko edhe 
* Përplasjet Gaza-Izrael Maj 2023

## Referime