Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Odesa

**Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Odesa** ( ) është një festival vjetor i filmit që zakonisht mbahet në mes të korrikut në Odesa Ukrainë.

Që nga viti 2016 programi i festivalit përbëhet nga tre pjesë: konkursi ndërkombëtar, konkursi kombëtar dhe konkursi i dokumentarëve evropianë. Konkursi kombëtar ndahet në Features dhe Shorts.

## Historia 
Festivali i parë Ndërkombëtar i Filmit në Odesa u mbajt nga 16-24 korrik 2010. Në kuadër të Festivalit të Filmit u shfaq programi konkurrues i 16 filmave artistikë. Në total, më shumë se 100 filma u prezantuan në shfaqjet konkurruese dhe jokonkurruese në festival.  Për 2 vitet e para kinemaja "Rodina *"* shërbeu si ambienti kryesor i festivalit si dhe qendra e festivalit në të cilën u zhvilluan shfaqjet konkurruese dhe të gjitha ngjarjet kryesore të festivalit. Që nga viti 2012, vendi kryesor i ngjarjes ka qenë Pallati i Festivalit të Teatrit të Komedisë Muzikore në Odesa me 1260 vende. Kinemaja "Rodina" mbetet një qendër festivali, e cila pret shfaqje të programit konkurrues kombëtar të Ukrainës, programe jokonkurruese dhe retrospektiva, si dhe seminare.

Ceremonitë e hapjes dhe mbylljes, si dhe "qilimi i kuq" tradicional për festivalet e filmit mbahen në Teatrin e famshëm të Operas dhe Baletit Odesa - një nga monumentet arkitekturore më të famshme të Ukrainës.
djathtas|parapamje|240x240px| Qendra e Festivalit në kinemanë Rodina
Shfaqjet e festivalit mbulojnë tre ambiente kryesore: Pallatin e Festivalit, Qendrën e Festivalit në kinemanë Rodina dhe Teatrin e Gjelbër Stella Artois. Gjithashtu, që nga viti 2019, kinemaja Multiplex është bërë një nga ambientet e festivalit.

Çmimi kryesor i festivalit - *"Duka i Artë"* - një version i përditësuar i çmimit me të njëjtin emër, krijuar nga skulptori i njohur Odesa, Mykhailo Reva për festivalin e filmit "Duka i Artë", i mbajtur në Odesa në vitin 1988. Për dy vitet e para, çmimi kryesor i Festivalit të Filmit në Odesa u dha në bazë të vendimit të jurisë. Që nga viti 2012, Çmimi i Madh i Festivalit të Filmit Odesa është dhënë sipas rezultateve të votimit të audiencës.

Festivali ka një juri ndërkombëtare që vlerëson Programin e Konkurrencës Ndërkombëtare dhe jep çmime për filmin më të mirë artistik, regjisorin më të mirë, aktrimin më të mirë. Në vitin 2012, festivali shtoi një program tjetër konkurrues - Konkursin Kombëtar të Ukrainës, në të cilin çmimi për filmin më të mirë ukrainas vendoset nga juria e programit të konkurrencës kombëtare. Që nga viti 2016, Juria e Konkursit Evropian të Filmit Dokumentar ka zgjedhur dokumentarin më të mirë.

Festivali i parë u ndoq nga mbi 40 mijë audiencë.  Në vitin pasardhës ky numër u rrit në mbi 70 mijë shikues. 

Në kuadër të festivalit zhvillohet dinamikisht edhe një projekt i veçantë – një shkollë filmi: një seri masterklasash të organizuara nga të ftuar të famshëm të festivalit për studentët e industrisë së filmit dhe dashamirët e filmit. Festivali i dytë kishte edhe një drejtim edukativ dhe arsimor– “Script Workshop Ndërshkollor”: punëtori për një numër të kufizuar skenaristësh, të cilët ishin të parapërzgjedhur në konkursin e skenarit. Në festivalin e tretë të vitit 2012, në kuadër të shkollës së filmit funksionoi Shkolla e Kritikës së Filmit.

Më vonë, drejtime të reja për profesionistët e filmit nën kujdesin e Zyrës së Industrisë së Filmit u shfaqën në Festivalin e Filmit në Odesa, duke përfshirë tregjet e filmit veror dhe dimëror, prezantimin e projekteve të përfunduara dhe projekteve në zhvillim ("Puna në progres") dhe projekte të serive. ("EastSeries") gjithashtu.

Në vitin 2011, në ditën e mbylljes së tij, Festivali i Filmit në Odesa mori një çmim nga komuniteti autoritar ndërkombëtar i gazetarëve - Shoqata e Shtypit të Huaj të Hollivudit (HFPA), e cila jep çmimin Golden Globe. Çmimi nderi i festivalit u dorëzua nga anëtari i HFPA-së Gabriel Lerman. 

Festivali i Katërt i Filmit në Odesa u zhvillua nga 12 deri më 20 korrik 2013. Ndër risitë ishte vendosja e një çmimi të ri për filmin më të mirë të shkurtër ukrainas.  Një retrospektivë e filmave të Serhiy Paradzhanov u zhvillua gjithashtu në festivalin e 4-të.

Që nga viti 2016, festivali ka një dhomë video në të cilën mund të shihen filma të programeve konkurruese. Festivali shpërblen edhe çmimin “Duka i Artë” për kontributin në kinematografi, i cili në vitin 2017 iu dha aktores Isabelle Huppert dhe regjisores Agnieszka Holland, dhe në vitin 2018 aktoreve Ada Rogovtseva  dhe Jacqueline Bisset.  Në Festivalin e 10-të të Filmit në Odesa, fitues të çmimit ishin regjisori britanik i skenës dhe filmit Mike Leigh dhe legjenda e kinematografisë franceze, e ftuar speciale e 10-vjetorit të OIFF, aktorja Catherine Deneuve. Gjithashtu, gjatë përvjetorit të 10-të të OIFF-së, studios filmike Odesa iu dorëzuan dy statuja nderi me rastin e 100-vjetorit të saj dhe satiristit të njohur Mykhailo Zhvanetsky, i cili është mysafir dhe mik i rregullt i festivalit.

Gjatë OIFF-së së 8-të në seksionin e Zyrës së Industrisë së Filmit, përveç prezantimeve tradicionale të filmave artistikë dhe prezantimeve të filmave në skenën Work in Progress, u zhvillua konkursi i Odesa IFF ScripTeast Series Projects dhe Workshop-i i Aktorit.

Për shkak të luftës ruso-ukrainase në vazhdim, Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Karlovy Vary në Republikën Çeke bashkë me Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Prishtinë - Pri Film Fest do të jenë nikoqir të Festivalit të Filmit në Odesa. 

## Bordi 
Që nga viti 2019, menaxhmenti i festivalit përbëhet nga: 

• Viktoria Tigipko (Presidente)

• Yuliia Sinkevych (Producente e Përgjithshme)

• Yuliia Sharko (Drejtore Administrative)

• Anna Machukh (Drejtore e Zhvillimit të Biznesit)

• Oleksandr Kholodenko (Drejtor Ekzekutiv)

## Struktura e festivalit 
### Programi i konkurrencës 
Festivali ka tre programe konkurruese: Programin Ndërkombëtar të Konkurrencës së Filmit me metrazh të gjatë, Programin Kombëtar të Konkurrencës dhe Konkursin Evropian të Filmit Dokumentar. 

Filmat e lejuar për të marrë pjesë në Konkursin Evropian të Dokumentarëve janë përzgjedhur nga dokumentarë të metrazhit të gjatë, të realizuar të plotë ose në kuadër të bashkëprodhimit ndërkombëtar me produksione nga vendet e mëposhtme: Austria, Shqipëria, Armenia, Republika e Bjellorusisë., Belgjika, Bullgaria, Bosnja dhe Hercegovina, Britania e Madhe, Hungaria, Gjermania, Greqia, Gjeorgjia, Danimarka, Izraeli, Irlanda, Islanda, Spanja, Italia, Qipro, Kosova, Lituania, Luksemburgu, Maqedonia, Holanda, Norvegjia, Polonia, Portugalia, Rusia, Rumania, Serbia, Sllovakia, Sllovenia, Turqia, Ukraina, Finlanda, Franca, Kroacia, Republika Çeke, Zvicra, Suedia, Estonia.

### Çmimet 
djathtas|parapamje|250x250px| "Duka i Artë"
Çmimi i Madh, çmimi kryesor i Festivalit të Filmit në Odesa ësht një statujë “Duka i Artë” dhe një çmim monetar prej 10,000 euro – i jepen regjisorit të filmit nga rezultatet e votimit të audiencës. 

Juria Ndërkombëtare jep çmime në kategoritë e mëposhtme (mund të paraqiten dy çmime speciale shtesë):

* Filmi më i mirë (një çmim monetar prej 5,000 EUR dhe statuja "The Duke OIFF" ("Festivali Ndërkombëtar i Filmit Duka i Odesës")
* Regjisori më i mirë (çmim monetar prej 3,000 EUR dhe statujë "The Duke OIFF")
* Aktori/Aktorja më e Mirë (çmim monetar prej 2000 EUR dhe statujë "The Duke OIFF" për aktorin/aktoren)

Juria Kombëtare e Kritikëve të Filmit paraqet çmime në kategoritë e mëposhtme:

* Filmi më i mirë ukrainas me metrazh të gjatë (një çmim monetar prej 100,000 UAH dhe statuja "The Golden Duka")
* Filmi më i mirë i shkurtër ukrainas (një çmim monetar prej 50,000 UAH dhe statuja "The Duke OIFF")
* Regjisori më i mirë ukrainas  (një çmim monetar prej 60,000 UAH dhe statuja "The Duke OIFF")
* Aktori/Aktorja më e Mirë Kombëtare (një çmim monetar prej 50,000 UAH dhe statuja "The Duke OIFF")

Juria Kombëtare e Kritikëve të Filmit mund të paraqesë edhe dy çmime shtesë

* Përmendja speciale e jurisë
* Çmimi i Zgjedhjes së Shikuesve – organizatorët e festivalit mbajnë votimin e publikut për të përcaktuar marrësin e këtij çmimi.

Që nga viti 2016, gjatë Festivalit mbahet edhe Konkursi Evropian i Dokumentarëve. Juria Evropiane e Dokumentarëve prezanton çmimin – Duka i Artë (së bashku me një çmim monetar prej 2,000 euro për regjisorin 

Duke filluar nga viti 2011, krahas çmimeve kryesore të festivalit, festivali jep edhe çmimin "Don Kishoti" (i dhënë nga Federata Ndërkombëtare e Shoqatës së Filmit), çmimin Kombëtar të Kritikës së Filmit, çmimin "Mykola Shustov" (i dhënë për filmin më të mirë ukrainas. sipas jurisë "Laboratori ukrainas",) dhe një çmim për Projektin më të Mirë (i dhënë mrekullisë së konkursit të pitching).

## Programi jo konkurrues 
parapamje|240x240px| Pallati i festivalit
Programi jokonkurrues ndjek një strukturë të njohur për shumë ngjarje filmike - një *"Festival i Festivaleve"* . Filmat e shfaqur përfshijnë hitet më të fundit të festivaleve botërore, retrospektivat dhe premierat ekskluzive (seksioni *"Premierat Gala".* ) të veprave më të rëndësishme të artit filmik të shfaqura në kategorinë *"Shfaqje të veçanta".* Kjo pjesë e programit përfshin edhe shfaqje të veprave të kinematografisë kombëtare ( *"Panorama franceze"*, *"Odesa Focus"*, *"Retrospektiva e Ukrainës"* )

## Shkallët Potemkin në ajër të hapur 
parapamje|240x240px| Koncerti i filmit "Battleship Potemkin" në shkallët Potemkin si pjesë e Festivalit të Parë të Filmit Odesa-2010
Ndoshta më e shënuara nga të gjitha ngjarjet e festivalit janë shfaqjet e tij në ajër të hapur në Shkallët e Potemkinit, të cilat janë shndërruar në një vend shfaqjeje për një mbrëmje festivali. Gjatë OIFF-së së parë, turma shikuesish u mrekulluan me kryeveprën e Sergei Eisenstein "Battleship Potemkin"  nën shoqërimin e një orkestre simfonike të gjallë. Kjo çështje madhështore vendosi tonin për ngjarjet e mëvonshme të festivalit në ajër të hapur. Në vitin 2011, Shkallët Potemkin, përsëri me një orkestër të plotë simfonike, mirëpritën kryeveprën e Fritz Lang të vitit 1927 "Metropolis", për të cilën mbi dy mijë shikues u mblodhën në shkallë. 

Në vitin 2012, në festivalin e tretë, në Shkallët e Potemkinit, orkestra simfonike shoqëroi shfaqjen e "Dritave të qytetit të madh" të Charlie Chaplin, e cila u prezantua para publikut nga vajza e tij, aktorja Geraldine Chaplin.  Në vitin 2013 u shfaq poema filmike " Sunrise: A Song of Two Humans " nga Friedrich Murnau . Filmi i Alfred Hitchcock " Shantazhi " u shfaq në Shkallët e Potemkinit si pjesë e OIFF-së së 5-të. Gjatë OIFF-së së 6-të, në vitin 2015, u shfaq filmi "Njeriu me kamerë filmi" nga Dzyga Vertov, dhe në vitin 2016 - "Sherlock Holmes" i Arthur Bertelet nën muzikën e Donald Sosin të shoqëruar nga një orkestër simfonike. Gjatë OIFF-së së 8-të, Shkallët Potemkin shfaqën filmin e Julien Duvivier të vitit 1930 " *Kënaqësia e zonjave"* bazuar në romanin me të njëjtin emër të Émile Zola . Shfaqja u shoqërua me muzikën e kompozitorit kanadez Gabriel Thibodeau, pjesët vokale u interpretuan nga solistja Sophie Fournier.

Edicioni i dytë i dha audiencës një tjetër vend të hapur - Zbritja Langeronovskiy, ku filmat e natës u shfaqën për audiencën nën qiellin e natës. Që nga viti 2017, në vend të Langeronovskiy Descent, shfaqjet u zhvilluan në Teatrin e Gjelbër Odesa në Parkun Shevchenko . 

Në festivalin e vitit 2014, u mbajt një mbledhje fondesh për regjisorin ukrainas Oleg Sentsov, i dënuar dhe burgosur ilegalisht në Rusi.

## Ngjarje profesionale 
**Zyra e industrisë së filmit (Pitch/Work in Progress)**

Seksioni i Zyrës së Industrisë së Filmit u krijua si një platformë për komunikim profesional, mbështetje dhe zhvillim të projekteve të filmit ukrainas dhe industrisë së filmit në përgjithësi, si dhe për prezantimin e industrisë së filmit ukrainas në komunitetin ndërkombëtar.

Seksioni përfshin pitching të projekteve të filmave artistikë që janë në fazën e paraprodhimit, si dhe prezantime të projekteve Work in Progress – filma artistikë në fazën përfundimtare të prodhimit, të planifikuar për shfaqje kinematografike.

Pjesëmarrës në seksion mund të jenë distributorë, blerës, përzgjedhës të festivaleve, përfaqësues të institucioneve të filmit dhe kompanive të specializuara të filmit, investitorë, kineastësh (aktorë, regjisorë, skenaristë, kameramanë, artistë produksioni), producentë.

**Tregu i filmave (dimër dhe verë)**

OIFF gjithashtu mban dy tregje filmash çdo vit – në dimër dhe verë. OIFF Film Market është një platformë profesionale komunikimi për distributorët, përfaqësuesit e kinemave, studiove filmike dhe kompanitë që ofrojnë shërbime me qira dhe shërbime të tjera. Në 2017-2018, Anna Machukh ishte drejtoreshë e Tregut të Filmit në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Odesa.

## Shkolla Verore e Filmit 
djathtas|parapamje|240x240px| Shkolla Verore e Filmit
Programi *i Shkollës Verore të Filmit* u krijua për studentët e shkollave të filmit dhe të llojeve të tjera të institucioneve mësimore që e konsiderojnë veten dashamirës të artit filmik.

Gjatë ditës, Teatri U-Cinema në pronën e Studios së Filmit Odesa, shërben si një forum për klasa master të organizuara për anëtarët e Shkollës Verore të Filmit. Ligjëratat dhe diskutimet drejtohen nga profesionistë të industrisë botërore të kinemasë – të ftuar të festivalit. Në mbrëmje, ky dhe teatro të tjerë shërbejnë si ambiente shfaqjeje për programin e festivalit. Në mbrëmjet e mëvonshme, anëtarët e Shkollës Verore marrin pjesë në festa dhe festa të tjera.

Gjatë festivalit të parë të filmit në Odesa u mbajtën klasa master nga aktorët hollivudian Rutger Hauer dhe John Malkovich ;  regjisorët Krzysztof Zanussi, Otar Ioseliani, Vadim Perelman, Kira Muratova, Darren Aronofsky, Christian Petzold, Jos Stelling .  dhe Aleksander Mitta ; aktori Jerzy Stuhr,  njohësi i filmit Naum Kleiman dhe të tjerë. 

Studentët e Shkollës Verore të Filmit kishin të drejtë për zbritje të biletave për të gjitha shfaqjet e festivaleve, si dhe akomodim në qytetin e tendës së festivalit në një pronë të veçantë pranë Studios së Filmit Odesa. Gjatë orëve të natës organizoheshin festa me DJ dhe evente të tjera.

Që nga viti 2016, lloji i akreditimit të festivalit “Summer Film School” nuk është përdorur. Gjithashtu, njëlloj si Shkolla Verore e Filmit, një sërë aktivitetesh arsimore dhe edukative me këtë emër janë mbajtur për herë të fundit në vitin 2016 në OIFF-në e 7-të. Sidoqoftë, klasa master dhe takime krijuese mbahen gjatë festivalit dhe hyrja është thjeshtuar - mund të rezervoni një vend me çdo lloj akreditimi.

## Ahengje në mbrëmje 
Festat e gjalla të mbrëmjes shërbejnë si përfundime për ditët e ngarkuara të OIFF. Këto festa mbahen në klubet e plazhit në bregun e detit Odesa ose restorante. Këto ngjarje paraqesin mundësi për përzierje joformale midis pjesëmarrësve të festivalit dhe kënaqësinë e shfaqjeve dhe prezantimeve të ndryshme.

Vendet ofrojnë argëtim të larmishëm dhe emocionues nga mbrëmjet elitare të xhazit deri te koncertet publike të grupeve dhe DJ-ve të njohura. Hyrja në festat e festivalit është falas për të gjithë mbajtësit e distinktivëve të OIFF.

## Fituesit 
## Shih edhe 
* Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Prishtinë

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* 
* Odesa International Film Festival at Facebook
* Odesa International Film Festival's Channel at YouTube