Liqeni i Ulzës

**Liqeni i Ulzës** është një liqen artificial në Shqipëri . Digae ngritur në Lumin e Matit, lumin e gjashtë më të gjatë në vend, në 129 metra mbi nivelin e detit dhe ndodhet në qytezën e Ulzës . Liqeni është tërësisht brenda Bashkisë Mat *( Qarku Dibër )* në veri të Rrethit të Matit në skajin lindor të maleve të Skënderbeut që ngrihen midis rajonit dhe bregdetit. Qyteti i Burrelit ndodhet rreth katër milje në jug të skajit juglindor të liqenit ku lumi Mat hyn në liqen.

## Gjeografia 
parapamje| Pamje ajrore e rajonit nga veriperëndimi
Liqeni ndodhet në pjesën veriore të pellgut të gjerë të Matit dhe ka një thellësi maksimale prej 54&nbsp;metra dhe një sipërfaqe prej 13.5&nbsp;Kilometra katrorë.  Në perëndim ngrihen malet e Bregut; në pikën ku fillojnë Malet e Matit është ndërtuar diga. Në veri peizazhi shkrihet në kodrat e Mirditës, ndërsa në lindje fillojnë ultësirat e maleve qendrore. Në rrethinën kodrinore, liqeni shtrihet thellë në fshat në disa krahë të gjatë. Objektivi i ruajtjes së liqenit është rreth 129 m u. A. Grykëderdhja dhe diga janë rreth 6.5 kilometra larg njëra-tjetrës në vijë ajrore. Në pjesën e mesme ka një kalim të ngushtë me një urë këmbësore, ku liqeni është më pak se 200 metra i gjerë dhe ka edhe një ishull të vogël. Direku i një linje të tensionit të lartë qëndron në ishull.

Në fund të viteve 1980, Hekurudha Shqiptare e ndërtoi një linjë hekurudhore nga Rrësheni në Klos . Rruga përshkonte liqenin në zonën qendrore; Shtyllat individuale të urës rreth 400 metra të gjatë dhe të pa përfunduar ende mund të shihen edhe sot. Një urë rrugore rreth 200 metra e gjatë u ndërtua disa vite më parë në bregun lindor mbi një nga krahët e liqenit, duke siguruar një lidhje të drejtpërdrejtë rrugore nga Rrësheni në Burrel. Fshati *Urakë* në bregun verilindor është i vetmi vendbanim direkt në breg, së bashku me *Ulzën* në murin e digës.

## Parku natyror rajonal 
Pjesa perëndimore e liqenit dhe krahina kodrinore në perëndim duke përfshirë edhe të gjithë Liqenin e Shkopetit formojnë *Parkun Natyror Rajonal të Liqenit të Ulzës* me një sipërfaqe prej reth 42.06&nbsp;kilometra katrorë 

## Diga dhe hidrocentrali 
Hidroocentrali i Ulzës ishte hidrocentrali i parë i madh i ndërtuar në Shqipëri. 

Diga e gravitetit të Ulzës është 60&nbsp;metra e lartë dhe 260&nbsp;metra e gjatë. Hidrocentrali, i ndërtuar me ndihmën sovjetike, filloi të funksionojë në vitin 1957, gjashtë vjet përpara termocentralit të Shkopetit, rreth dhjetë kilometra në drejtim të rrymës. Emri origjinal ishte *Hidrocentrali Karl Marks*, që do të thotë se objekti u emërua sipas Karl Marksit . 

Hidrocentrali ka katër turbina Francis  me një fuqi totale prej 25.2 megavat. 

Në datën 9 janar 2013, Ministria e Ekonomisë shpalli fituese të tenderit kompaninë turke Kürüm Holding, e cila zhvillohej që nga dhjetori 2012. Kompania bleu katër hidrocentralet e Shkopetit, Ulzës, Bistricës&nbsp;1 dhe Bistrica&nbsp;2 me vlerë 109.5 milionë euro. 

Në kuadër të një monitorimi të pesë mureve të mëdha të digave në veri të Shqipërisë në vitet 2011-2014, financuar nga Zvicra, u konstatua një deformim i ndjeshëm i murit të digës së vjetër mbi 50 vjeçare. 

## Shih edhe 
* Rrethi i Mirditës
* Liqeni i Shkopetit

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Foto nga termocentrali