Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Haitit

**Shqipëria** dhe **Haiti** kanë vendosur marrëdhënie diplomatike të përgjithshme në vitin 1923, në një konferencë të përbashkët mes Shqipërisë, Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe disa vendeve partnere të SHBA, ku u zhvillua mbledhje e përbashkët mes SHBA, Shqipërisë dhe vendeve pjesëmarrëse, partnere të SHBA, me qëllim formimin e përgjithshëm të marrëdhënieve diplomatike mes vendeve pjesëmarrëse në konferencë, aleatëve të SHBA, me Shqipërinë.

## Marrëdhëniet politike 
Gjatë viteve, delegatë të jashtëm nga Shqipëria dhe Haiti kanë zhvilluar takime, mbledhje, konferenca dhe samite të përbashkëta me qëllim forcimin e thellimin e marrëdhënieve diplomatike mes dy vendeve si dhe bashkëpunim më të madh në sektorë e fusha të ndryshme në organizatat ku të dy vendet bëjnë pjesë. Shqipëria dhe Haiti u bënë pjesë e konventës të OKB-së së 18 prillit 1961 "Për formimin e zhvillimin e marrëdhënieve diplomatike mes vendeve të ndryshme të OKB-së", pjesëmarrëse në konferencë. Shqipëria u bë pjesë e konventës dhe e nënshkroi atë më 18 prill 1961, pastaj e ratifikoi atë më 8 shkurt 1988, ndërsa Haiti u bë pjesë e konventës po më 18 prill 1961 dhe e nënshkroi atë në këtë datë, por e kishte ratifikuar më përpara Shqipërisë, më 2 shkurt 1978. Konventa kishte si qëllim formimin e marrëdhënieve diplomatike mes vendeve dhe bashkëpunim diplomatik më të madh mes tyre. Më 7 shkurt 2014, Presidenti i Haitit, Michel Martelly dhe Presidenti i Shqipërisë, Bujar Nishani, zhvilluan një mbledhje të përbashkët në selinë e Zërit të Amerikës në Washington DC. Ata diskutuan për thellimin e bashkëpunimit mes Shqipërisë dhe Haitit dhe nënvizuan SHBA-në si vend mik i të dy shteteve, që i ka ndihmuar gjithmonë të dy vendet në çdo rast. Më 21 korrik 2022, u zhvillua një deklaratë e përbashkët për shtyp e dhënë nga Brazili në emër të Shqipërisë, Brazilit, Francës, Irlandës, Kenias, Meksikës, Norvegjisë, Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Mbretërisë së Bashkuar, për situatën e shtypjes së të drejtave të grave dhe vajzave në Haiti. Shqipëria dhe vendet e tjera pjesëmarrëse në deklaratë shprehën përkushtim për të përmirësuar situatën në Haiti, ku të ketë liri dhe respektim të të drejtave të grave dhe vajzave. Më 18 tetor 2022, ambasadori i Shqipërisë në SHBA, Ferit Hoxha, i drejtoi një letër delegatëve të vendeve të ndryshme të OKB-së, në një samit të OKB-së, ku shprehu që Shqipëria dhe vendet e tjera të OKB-së të bëjnë më shumë për të ndihmuar Haitin të kapërcejë krizat politike dhe ekonomike që e kishin kapur vendin në atë periudhë. Ai shprehu se Haiti ka nevojë të jetë vend me standart të mirë jetese dhe me zhvillim politik, ekonomik e kulturor, si një nga vendet e vjetra mike dhe partnere të SHBA-së. Ambasadori Hoxha shprehu që çdo vend që ka mundësi të negociojë me zyrtarë të qeverisë së Haitit për të dhënë ide se si Haiti mund të jetë në stabilitet dhe të mos ketë probleme të ndryshme në qeverisjen dhe drejtimin e vendit. Vendet pjesëmarrëse në samit vlerësuan kontributin e ambasadorit Hoxha dhe shprehën që duhet të negociohet me qeverinë e Haitit për të pasur zhvillim të duhur në termat e qeverisjes dhe drejtimit ekonomik si dhe Haiti të ndihmohet për të qënë në stabilitet dhe i sigurt në vetvete në termat e qeverisjes dhe zhvillimit ekonomik. Më 2 prill 2024, delegatë nga Shqipëria falënderuan Komisionerin e Lartë me detyrë në Haiti, Zëvendës Komisionerin e Lartë për raportin e zhvillimeve në Haiti dhe delegatin dhe ekspertin për të drejtat e njeriut në Haiti, William O’Neill, për kontributin e tij. Shqipëria vlerësoi kontributin që ka dhënë O’Neill për të kapërcyer katastrofën e përleshjeve civile në Haiti, ku më përpara, gjatë zhvillimit të luftës mes civilëve në Haiti ka pasur numër të lartë viktimash, dhe deri në qetësimin e saj është ulur numri i viktimave, falë kontributit politik, ushtarak dhe ekonomik të dhënë nga komisioneri i lartë me detyrë në Haiti, komsionerin e lartë për raportin e zhvillimeve në Haiti dhe delegatin O’Neill. Më 8 tetor 2024, në një tjetër takim mes delegatëve shqiptarë të akredituar në Gjenevë, Zvicër, Shqipëria falënderoi për herë të dytë Komisionerin e Lartë për raportin e ndërmjetëm dhe Ekspertin Ndërkombëtar, William O’Neil, për kontributin e tij në situatën e vështirë që Haiti po kalonte. Delegatët shqiptarë shprehën shqetësimin e tyre të thellë për përkeqësimin e situatës së të drejtave të njeriut në Haiti, siç theksohet në raportin e ndërmjetëm të Komisionerit të Lartë të Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut. Nivelet alarmante të dhunës, veçanërisht dhuna e bandave, kanë çuar në shkelje të rënda të të drejtave të njeriut, duke përfshirë vrasje jashtëgjyqësore, rrëmbime dhe dhunë seksuale. Ndikimi mbi gratë, fëmijët dhe grupet e tjera të cenueshme është veçanërisht shqetësues. Shqipëria përgëzoi përpjekjet e autoriteteve haitiane dhe bashkësisë ndërkombëtare, duke përfshirë vendosjen e Misionit Shumëkombësh të Mbështetjes së Sigurisë, për të adresuar krizën e sigurisë. Megjithatë, Shqipëria kërkoi veprime të mëtejshme për të forcuar sundimin e ligjit, për të siguruar llogaridhënien për shkeljet e të drejtave të njeriut dhe për të ofruar mbrojtje dhe mbështetje të përshtatshme për viktimat. Në përfundim, Shqipëria riafirmoi angazhimin e saj për të mbështetur Haitin në përpjekjet e tij për të kapërcyer krizën aktuale dhe për të ndërtuar një shoqëri paqësore, të drejtë dhe të begatë. Delegatët shqiptarë shprehën se janë të gatshëm të punojnë me bashkësinë ndërkombëtare për të siguruar që të drejtat e njeriut të të gjithë haitianëve të respektohen dhe të mbrohen.

## Marrëdhëniet ekonomike 
Të dy vendet eksportojnë mallra dhe shërbime te njëri tjetri. Tregtia përfshin industrinë ushqimore dhe pijet, industrinë mekanike, industrinë elektrike, industrinë elektronike, industrinë e hekurit, industrinë e drurit, industrinë minerale, industrinë tekstile, industrinë inerte si dhe industrinë e peshkimit, ku përfshihen importe eksporte të materialeve të ndryshme të peshkimit dhe ujore.

## Publikime dhe koleksione nga marrëdhëniet diplomatike 
### Komandanti – Gjeneral Major *Christophe Hintzy* 
Gjeneral Major Christophe Hintzy iu bashkua Ushtrisë Franceze në vitin 1989 si kadet në akademinë ushtarake Saint-Cyr. Që atëherë, ai ka ndërtuar një karrierë që përfshin më shumë se tridhjetë vjet, e përqendruar kryesisht në çështje strategjike dhe operacionale, si dhe në marrëdhënie ndërkombëtare. Përmes misioneve të tij të ndryshme, ai ka zhvilluar ekspertizë në çështjet strategjike dhe ushtarake, veçanërisht në Afrikë dhe Lindjen e Mesme. Gjerman Hintzy e filloi karrierën e tij si oficer i Kalorësisë së Blinduar, duke shërbyer në disa regjimente, nga njësi të lehta zbulimi deri te komandimi i një regjimenti të Tankeve Kryesore të Betejës. Gjatë gjithë karrierës së tij, ai është dislokuar jashtë shtetit një duzinë herë, duke përfshirë Bosnjë dhe Hercegovinë (operacionet IFOR dhe SFOR të NATO-s), Shqipëri, Çad, Haiti, Bregun e Fildishtë, Liban, Afganistan dhe Mali. Këto përvoja i kanë dhënë atij ekspertizë të gjerë operacionale dhe i kanë përsosur aftësitë e tij në menaxhimin e krizave, veçanërisht si komandant i grupit të betejës së blinduar gjatë ngjarjeve paszgjedhore në Bregun e Fildishtë në vitet 2010-2011. Ai u diplomua në Kolegjin Kanadez të Luftës në vitin 2006, pas së cilës mbajti detyra të ndryshme në Qendrën për Planifikim dhe Kryerje Operacionesh (CPCO), duke u përqendruar në operacionet në Afganistan, dhe në Shtabin Operacional të Ushtrisë, ku planifikoi operacione në Afrikë dhe Lindjen e Mesme. Këto role i dhanë Gjeneral Major Hintzy njohuri të thella mbi mekanizmat strategjikë të Forcave të Armatosura Franceze, në një mjedis ndërkombëtar. Gjeneral Major Hintzy ka shërbyer gjithashtu në disa role ndërkombëtare, duke përfshirë si Zëvendës Komandant i Forcave Franceze për rajonet e Oqeanit Indian dhe Lindjes së Mesme, me bazë në Emiratet e Bashkuara Arabe (Abu Dhabi, 2016–2019), duke zgjeruar më tej kuptimin e tij për rëndësinë e marrëdhënieve ndërkombëtare. Në verën e vitit 2019, ai u kthye në Paris për të marrë rolin e Shefit të Shtabit të Inspektoratit të Ushtrisë. Në gusht 2022, pasi u gradua në Gjeneral, ai u vendos në Tampa, SHBA, për një detyrë dyvjeçare si Përfaqësues i Lartë Kombëtar dhe kreu i misionit ushtarak francez në USCENTCOM. Gjatë këtyre dy viteve të fundit, ai u përqendrua në shqetësimet e Lindjes së Mesme, veçanërisht në Irak, OIR Next dhe çështjet e NMI. Në verën e vitit 2024, ai u emërua Inspektor i Ushtrisë dhe ndoqi Kursin e Gjeneralëve, Oficerëve të Flamurit dhe Ambasadorëve të Kolegjit të Mbrojtjes të NATO-s 2024-2. Gjyqtari Hintzy është oficer i Legjionit Francez të Nderit dhe është vlerësuar me Kryqin e Valeur Ushtarak për veprimet e tij luftarake. Ai jeton në Paris me gruan e tij, Stéphanie, dhe është baba i tre djemve.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme