Selfixhe

**Selfixhe** ose **Serfixhe** (greqisht: Σέρβια *Sérvia*, romanizuar: *Servia*) është një nga qytezat kryesore në njësinë rajonale të Kozhanit, Maqedonia Perëndimore, Greqi. Është një nga vendet më historike në rajon, me një kështjellë bizantine të shekullit të 6-të dhe malin Kamvounia që dominojnë peizazhin. Aty ndodhen gjithashtu një sërë eremitacionesh shpellore bizantine të shekullit të 10-të dhe kisha të vogla, të cilat i shtojnë atmosferës bizantine të zonës.

Që nga reforma e qeverisjes vendore të vitit 2019, ajo është selia e bashkisë së zgjeruar të Servisë. Nga viti 2011 deri në vitin 2019, qyteti ishte selia e Komunës Servia-Velventos. Vetë qyteti ka një popullsi prej 3,540 banorësh (regjistrimi i vitit 2011). Njësia bashkiake Servia ka një sipërfaqe prej 400.116 km2, komuniteti (qyteti në vetvete) ka një sipërfaqe prej 51.603 kmkm2.

## Etimologjia 
Emri i saj rrjedh nga folja latine *servo*, që do të thotë "të vëzhgosh" ose nga etnonimi "serb", duke zëvendësuar atë që mendohet të jetë emri i lashtë i qytetit **Phylacae** (greqisht: Φυλακαί, romanizuar: *Phylakaí*) nga folja greke φυλάσσω (*phylásso*) "të vëzhgosh" Emri i lashtë i qytetit Servia përmendet gjithashtu nga shkrimtari romak Plini Plaku si dhe në një mbishkrim të Greqisë së lashtë të gjetur në qytetin e Verias, i cili thotë: λίχω" (*Parmeníon Glafkia Phylakísios nikitis në Dolícho*), d.m.th. "Parmenion djali i Glauceas nga Phylacae fitues në Doliche".

## Historia 
### Periudha bizantine 
Servia arriti kulmin e saj si pjesë e Perandorisë Romake Lindore kur u zhvillua si një qytet-kështjellë e fortë (greqisht: καστροπολιτεία) që ruante kalimin e lashtë nga Maqedonia në Thesali. Në tetor 1256, Theodoros II Laskaris, perandori i Nikesë, e martoi vajzën e tij Maria me Nicephorus Angelos, djalin e despotit të Epirit,  Michael II Komnenos. Si dhuratë për martesë, Theodoros iu dhanë qytetet Servia dhe Dyrrachium. Duke qenë se Servia ishte një qytet i begatë bizantin për shkak të tregtisë, ajo përmendet në një numër të madh tekstesh mesjetare, nga shkrimtarë si perandori Kostandini VII në mesin e shekullit të 10-të dhe nga perandori Xhon VI në shekullin e 14-të. Servia përmendet edhe në Kronikën e Moresë.

### Periudha osmane 
Turqit osmanë pushtuan Servinë në vitin 1393. Në vitin 1519 qyteti kishte 49 familje myslimane dhe 646 familje të krishtera; ishte një zeamet i Mevlana Ahmet Çelebi. Në vitin 1745 selia e Ipeshkvit të Servisë u zhvendos në qytetin e afërt të Kozhanit duke u riemërtuar si Dioqeza e Shenjtë e Servisë dhe Kozhanit. Në fillim të revolucionit grek më 1821, osmanët urdhëruan ushtrinë e parregullt turke dhe shqiptare të plaçkitnin rajonin dhe të parandalonin formimin e lidhjeve me revolucionarët grekë të rajoneve të Olimpit dhe Vermio. Pas rënies së revolucionit grek në Maqedoni, revolucionarët e rajonit u zhvendosën në jug, ku bashkuan forcat me grekët në Peloponez. Një revolucionar i shquar nga qyteti ishte Zisis Sotiriu. Në vitin 1864, qyteti u bë selia e Sanxhakut Selfixhes në Vilajetin e Manastirit dhe qyteti njihej si *Serfiçe* në turqishten osmane.

## Administrata 
Komuna e Servisë përbëhet nga tre njësi komunale:

* Avles
* Goules
* Imera
* Kastania
* Kranidia
* Lefkara
* Mesiani
* Metaxas
* Neraida
* Platanorrevma
* Polyrracho
* Roditis
* Servia
* Trigoniko
* Vathylakkos

## Njerëz të shquar 
* Shën Theodora (shekulli i 13-të), Mbretëresha e Epirit.
* Georgios Kontaris (shekulli i 17-të), scholar.
* Eugenios Pateras (shekulli i 19-të), ipeshkvi i Servisë dhe Kozhanit.
* Zisis Sotiriou (shekulli i 19-të), revolucionar i Luftës Greke për Pavarësi.
* Georgios Zorbas, (1867–1941), heroi kryesor i romanit nga Nikos Kazantzakis, "Zorba Greku".
* John Zizioulas (lindur më 1931), teolog dhe kryetar i Akademisë së Athinës.
* Apostolos Gkountoulas (lindur më 1985), kanotazh olimpik
* Nikolaos Gkountoulas (lindur më 1985), kanotazh olimpik

## Kultura dhe sporti 
Banda Filarmonike e qytetit, e themeluar në vitin 1928, drejtohet nga "Morphotikos Omilos Servion", e cila është shoqëria kryesore kulturore e qytetit. Organizon një gamë të gjerë ngjarjesh kulturore dhe mbështet klasa mësimore për fëmijë dhe të rritur në pikturë, vallëzim, kor dhe shah. Hang gliding është e spikatur në zonë pasi kampionatet kombëtare mbahen në shkëmbinjtë pranë Kastanias. Gara e çiklizmit në Servia mbahet çdo vit, me çiklistë nga i gjithë vendi që kryejnë një raund të liqenit Polyphytos; turi me çiklizëm është rreth 60 km i gjatë në 1000 m lartësi. Në liqen janë krijuar edhe kanotazh dhe sporte të tjera ujore, nëpërmjet klubit detar të Kozhanit. Ekipi i futbollit i qytetit është "Titan" (Τιτάν), i themeluar në vitin 1927, dhe ekipi i basketbollit është "Anagennisi" (Αναγέννηση).

## Shiko gjithashtu 
* Muzeu Arkeologjik Aeani
* Ura e Liqenit të Polyfytos
* Parku Gjeologjik Noktaria
* Velventos
* Aeani

## Referime