Vitaliani

**Vitaliani** (, ; vdekur në vitin 520) ishte një gjeneral i Perandorisë Romake Lindore. Një vendas nga Moesia në Ballkanin verior, dhe ndoshta me prejardhje të përzier romake dhe barbare, gotike ose skithe, ai ndoqi babanë e tij në ushtrinë perandorake dhe në vitin 513 ishte bërë komandant i lartë në Traki.

Po atë vit ai u rrebelua kundër perandorit Anastasi I ( 491–518), shtrëngesa fiskale dhe promovimi i miafizitizmit i të cilit ishin gjerësisht jo popullore dhe i lejoi Vitalianit të fitonte shpejtë mbi pjesë të mëdha të ushtrisë dhe popullin e Trakisë në kauzën e tij. Pasi arriti një seri fitoresh mbi ushtritë perandorake, ai do të kërcënonte vetë  Kostandinopojën dhe e detyroi Anastasin ta anullonte adoptimin e miafizitizmit në verën e vitit 515. Megjithatë, shpejtë pasi Anastasi nuk do ti zbatonte disa terma të marrëveshjes, Vitaliani marshoi drejtë Kostandinopojës, për tu mundur vendosmërisht nga admirali i Anastasit, Marini.

Vitaliani u largua në Trakinë e tij amëtare dhe qëndroi i fshehur deri në vdekjen e Anastastasit të I në vitin 518. Si një mbështetës fanatik i Krishtërimit Kalçedonas, ai u falë nga perandori i ri Justini I ( 518–527) dhe u angazhua në negociatat me papën për ti dhënë fund Skizmës Akaciane. Ai u emërua konsull për vitin 520, por u vra pak më vonë, me gjasa me urdhër të nipit dhe trashëgimtarit të Justinit, Justinianit ( 527–565), i cili e shihte atë si një rival potencial për fronin. Bijtë e tij u bënë gjithashtu gjeneralë në Perandorinë Romake Lindore.

## Jeta 
Vitaliani lindi në Zaldapa në Mezinë e Poshtme (zakonisht identifikohet me Abritin modern në Bullgarinë verilindore). Në burimet bizantine ai quhet "got" ose "skith". Meqenëse nëna e Vitalianit ishte motër e Macedonius II, patriarkut të Kostandinopojës në vitet 496–511, kjo tregon për një martesë të përzier dhe një origjinë të mundshme barbare për babain e tij, Patriciolus. Nga ana tjetër, pohimi se ai ishte një "got" bazohet në një burim të vetëm siriak dhe sot konsiderohet i dyshimtë. Po kështu, emërtimi "skith" i përdorur zakonisht për të nga disa autorët bashkëkohorë nuk është vendimtar, pasi termi "skith" mund të nënkuptojë një banor të Skithisë së Vogël, ose thjeshtë, në gjuhën klasike, të zakonshme në tekstet bizantine, dikë nga skajet verilindore të botës greko-romake, me qendër në Mesdhe; termi kishte një kuptim gjithëpërfshirës, pa atribute të qarta etnike. Për më tepër, meqenëse asnjë nga "murgjit skithë", me të cilët Vitaliani dhe anëtarët e familjes së tij duket se kanë qenë të lidhur, nuk shprehin ndonjë lidhje farefisnore, gjaku apo shpirtërisht, me gotët arianë që në atë kohë sundonin Italinë, një origjinë gotike për Vitalianin është e diskutueshme. Vitaliani mund të ketë qenë me origjinë dako-getike vendase të latinizuar, i lindur në Skithinë Minore ose në Moesia. Cilado qoftë origjina e Patriciolus, emri i tij ishte latin, ndërsa nga djemtë e vetë Vitalianit, gjeneralët Buzes dhe Kutzes kishin emra trakë, ndërsa Venilus një emër gotik. Nipi i tij, Joani, më vonë u bë gjithashtu një gjeneral i shquar në luftërat kundër ostrogotëve të Italisë.

[parapamje|281px|Potret i [Anastasi I|Anastasit I, reliev në fildish, Romë]]
### Rrebelimi kundër Anastasit 
Vitaliani përmendet për herë të parë në vitin 503, kur ai shoqëroi të atin në Luftën Anastasiane kundër persëve. Në vitin 513 ai ishte ngritur në rangun e  në Traki, me gjasa , kont i të federuarëve, ushtarë barbarë që shërbenin në Perandorinë Romake Lindore.

Nga kjo kohë, në vitin 513, ai do të rrebelohej kundër perandorit Anastasi I ( 491–518), duke përfituar nga mospëlqimi i gjerë i rreptësisë fiskale dhe promovimit të miafizitizmit, duke fituar shpejtë pjesë të mëdha të ushtrisë dhe popullit të Trakisë për kauzën e tij.

## Shiko edhe 
* Mëzia
* Trakia
* Miafizitizmi
* Anastasi I
* Justini I
* Scholae Palatinae
* Justiniani i Madh
* Prefektura e Ilirikut
* Dinastia e Justinianit
* Justini II
* Tiberi II Konstandini
* Justini
* Perandoria Bizantine
* Lista e Perandorëve Bizantinë
* Leoni VI i Dituri
* Kostandini VII Purpurogjeniti
* Leon Pokas i Riu
* Kostandini i Madh
* Dinastia e Konstandinit
* Teodosi II
* Marciani
* Flavio Fokasi
* Herakleosi
* Konstansi II
* Leontio
* Teodosi III
* Basili II
* Aleksi I Komneni
* Aleksi i IV Angjelo
* Paleologët

## Referime 
## Bibliografia
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*