Maria Montessori

thumb

**Maria Montessori** (31 gusht 1870, Kiaravale, Ankona – 6 maj 1952, Noordwijk, Holandë) ishte një mësimdhënëse, pedagoge, filozofe, mjeke, neuropsikiatër i fëmijëve dhe shkencëtare italiane, e njohur ndërkombëtarisht për metodën edukative Metoda Montesori, të zbatuar në mijëra kopshte, shkolla fillore, të mesme dhe të larta në mbarë botën; ishte ndër femrat e para që u diplomuan në mjekësi në Itali.
## Biografia 
Maria Montessori u lind më 31 gusht 1870 në Kiaravale pranë Ankonës, Itali. Prindërit e Marias, Alessandro Montessori dhe Renilde Stoppan, kanë qenë njerëz të arsimuar dhe personalitete të njohura me jetën shoqërore dhe politike të Italisë. Ata ndikuan drejtpërsëdrejti në formimin e personalitetit të shkencëtares së ardhshme, bijës së tyre. Ka ndodhur që ata shpesh nuk binin dakord në pikëpamjet e tyre se si duhej të rritej Maria. Ajo ishte shumë e lidhur me të atin, derisa ai vdiq, por mbështetej dhe inkurajohej shumë edhe nga e ëma. Pa qëllimet e mira të së ëmës, ajo nuk do të kishte bërë lëvizjen e saj të zgjuar në karrierën arsimore, për të hyrë në shkollë teknike në moshën trembëdhjetëvjeçare. Maria Montessori filloi studimet për Inxhinieri në Regia Scuola Tecnica Michelangelo Buonarroti. Pikërisht këtu ajo filloi të mendonte dhe të kuptonte se si duhej të punonte më me efektivitet në shkollë për t‘i bërë gjërat që mësohen atje sa më të kuptueshme, të kapshme dhe reale. 

Nga kjo eksperiencë ajo filloi të ndërtonte modelin se si duhej të ishte një shkollë. Ajo e kuptoi se pasioni i saj do të ishin fëmijët, edukimi shkencor e pedagogjik i tyre në aspektin e zhvillimit psikologjik gjatë etapave të ndryshme të rritjes fiziologjike. E duke e kuptuar se inxhinieria nuk ishte e ardhmja e saj, vendosi të ndërpriste studimet për Inxhinieri, e të futej për Mjekësi. Duke iu përkushtuar me një pasion të madh studimeve, ajo arriti të mbaronte shkëlqyeshëm universitetin për t‘u bërë kështu e para femër mjeke në Itali. Jeta e saj aktive filloi vetëm një muaj pas diplomimit, duke u emëruar asistent kirurge në Santo Spirito. Ajo punonte gjithashtu në spitalin e fëmijëve dhe ndiqte me shumë kujdes procesin e trajtimit mjekësor, psikologjik dhe shoqëror të tyre.

Kështu, gjatë punës si mjeke, ajo analizonte nga afër mënyrën sesi fëmijët mësojnë. Në bazë të këtyre analizave, dr. Montessori arriti në konkluzionin se fëmijët formohen dhe ndërtojnë karakterin e tyre në varësi të ambientit që e rrethon. Kjo e bëri t‘i largohet vëmendjes së saj profesionale nga trupi i njeriut, për t‘iu dedikuar studimit të mendjes. E për këtë ajo iu kthye universitetit në 1901-shin; këtë herë për të studiuar Psikologji dhe Filozofi. Dhe më 1904-ën u emërua profesoreshë e antropologjisë në Universitetin e Romës. Gjatë këtyre eksperiencave ajo hartoi një teori arsimore, e cila kombinonte idetë e studiuesit Froebel, antropologut Giuseppe Sergi, mjekëve francezë, Jean Itard dhe Edouard Seguin, me metodat që ajo vetë i kishte gjetur në mjekësi, arsim dhe antropologji. Pikërisht në 1907-ën, Montessori filloi të shpallte teoritë dhe metodat e saj të pedagogjisë, që sot në të gjithë botën njihen me emrin: "Metodat e edukimit Montessori".  
## Veprat 
*(1909) Il Metodo della Pedagogia Scientifica applicato all'educazione infantile nelle Case dei Bambini, 1913, 1926, 1935; 1950 a
*(1912) The Montessori Method: Scientific Pedagogy as Applied to Child Education in the Children's Houses
*(1948) The Discovery of the Child
*(1910) Antropologia Pedagogica
*(1913) Pedagogical Anthropology
*(1914) Dr. Montessori's Own Handbook
*(1921) Manuale di pedagogia scientifica
*(1916) L'autoeducazione nelle scuole elementari
*(1922) I bambini viventi nella Chiesa
*(1923) Das Kind in der Familie (Gjermanisht)
*(1929) The Child in the Family
*(1936) Il bambino in famiglia
*(1934) Psico Geométria (Spanjisht)
*(2011) Psychogeometry
*(1934) Psico Aritmética
*(1971) Psicoaritmetica
*(1936) L'Enfant(Frengjisht)
*(1936) The Secret of Childhood
*(1938) Il segreto dell'infanzia
*(1948) De l'enfant à l'adolescent
*(1948) From Childhood to Adolescence
*(1949) Dall'infanzia all'adolescenza
*(1949) Educazione e pace
*(1949) Peace and Education
*(1949) Formazione dell'uomo
*(1949) The Formation of Man
*(1949) The Absorbent Mind
*(1952) La mente del bambino. Mente assorbente
*(1947) Education for a New World
*(1970) Educazione per un mondo nuovo
*(1947) To Educate the Human Potential
*(1970) Come educare il potenziale umano

## Shih edhe 
* Arsimi
* Pedagogjia
* Pedagogjia e Montesorit

## Referime 
## Linqe të jashtme 
* Association Montessori Internationale 
* American Montessori Society
* Centre for Montessori Studies (CeSMon), Roma Tre University
* The Maria Montessori No One knows and Maria Montessori in India
* The Centre for Montessori Studies in her native home in Chiaravalle, Italy
* e-text of *The Montessori Method* by Maria Montessori
* Women's Intellectual Contributions to the Study of Mind and Society
* The Montessori Foundation
* Photos of Maria Montessori (1913–1951)
*