Orient Express

***Orient Express*** ishte një shërbim treni luksoz pasagjerësh në distanca të gjata i krijuar në vitin 1883 nga kompania belge *Compagnie Internationale des Wagons-Lits* (CIWL) që operoi deri në vitin 2009. Treni përshkoi gjatësinë e Evropës kontinentale, me stacione terminale në Paris në veriperëndim dhe Stamboll në juglindje, dhe degë që shtrinin shërbimin në Athinë, Bruksel dhe Londër .

## Vështrim 
*Orient Express* nisi udhëtimin e tij fillestar më 5 qershor 1883, nga Parisi në Vjenë, duke u shtrirë përfundimisht në Stamboll, duke lidhur kështu skajet perëndimore dhe lindore të Evropës. Rruga pati ndryshime dhe zgjerime, duke përfshirë prezantimin e *Simplon Orient Express* pas hapjes së tunelit Simplon në 1919, duke rritur joshjen dhe rëndësinë e shërbimit. Disa rrugë përdornin njëkohësisht emrin ose variacionet *e Orient Express* . Megjithëse *Orient Express* origjinal ishte thjesht një shërbim normal hekurudhor ndërkombëtar, emri u bë sinonim i intrigave dhe udhëtimeve luksoze hekurudhore . Emrat e qyteteve më të spikatura të shërbyera dhe të lidhura me *Orient Express* janë Parisi dhe Stambolli,   fundi origjinal i shërbimit me orar.  Trupi lëvizës i *Orient Express* ndryshoi shumë herë.

Megjithatë, pas Luftës së Dytë Botërore, Orient Express u përpoq të ruante epërsinë e saj mes peizazheve gjeopolitike në ndryshim dhe rritjes së udhëtimeve ajrore. Itinerari ndaloi shërbimin në Stamboll në 1977, u ndërpre në një shërbim gjatë natës nga Parisi në Bukuresht, i cili u ndërpre më tej në 1991 në Budapest, më pas në 2001 në Vjenë, përpara se të nisej për herë të fundit nga Parisi më 8 qershor 2007.   Pas kësaj, rruga, e quajtur ende *Orient Express*, u shkurtua për të nisur nga Strasburgu,  duke u nisur çdo ditë pas mbërritjes së një TGV nga Parisi. Më 14 dhjetor 2009, *Orient Express* pushoi së funksionuari tërësisht dhe itinerari u zhduk nga oraret e hekurudhave evropiane, një "viktimë e trenave me shpejtësi të lartë dhe linjave ajrore me tarifa të ulëta". 

Në kohët bashkëkohore, trashëgimia e *Orient Express* është ringjallur përmes sipërmarrjeve private si *Venecia Simplon-Orient-Express*,  e iniciuar nga James Sherwood në 1982, e cila ofron udhëtime nostalgjike nëpër Evropë në vitet 1920 dhe 1930 të restauruara, duke përfshirë edhe vagonë origjinale CIWL nga Parisi në Stamboll.  Që nga dhjetori i vitit 2021, një ÖBB Nightjet shkon tre herë në javë në linjën Paris-Vjenë, megjithëse nuk është quajtur si *Orient Express.*  Në fund të vitit 2026, Accor do të nisë *Orient Express-* in e vet me udhëtime nga Parisi në Stamboll.  

## Historia 
Më 5 qershor 1883, ''Express d'Orient* i parë u nis nga Parisi për në Vjenë nëpërmjet Mynihut . Vjena mbeti terminali deri më 4 tetor 1883, kur itinerari u zgjerua në Giurgiu, Rumani. Në Giurgiu, pasagjerët u transportuan përmes Danubit për në Ruse, Bullgari, për të marrë një tren tjetër për në Varna . Ata më pas përfunduan udhëtimin e tyre për në Kostandinopojë, pasi qyteti quhej ende zakonisht në perëndim në atë kohë, me traget. Në 1885, një tjetër rrugë filloi të funksionojë, këtë herë duke arritur në Kostandinopojë përmes hekurudhës nga Vjena në Beograd dhe Nish, me karrocë për në Plovdiv dhe me hekurudhë përsëri në Stamboll. 

Me fillimin e Luftës së Parë Botërore në 1914, shërbimet *e Orient Express* u pezulluan. Ata rifilluan në fund të armiqësive në 1918, dhe në 1919 hapja e tunelit Simplon lejoi futjen e një rruge më jugore nëpërmjet Milanos, Venecias dhe Triestes . Shërbimi në këtë itinerar njihej si *Simplon Orient Express*, dhe funksiononte përveç shërbimeve të vazhdueshme në itinerarin e vjetër. Traktati i Saint-Germain përmbante një klauzolë që kërkonte që Austria të pranonte këtë tren: më parë, Austria lejonte që shërbimet ndërkombëtare të kalonin nëpër territorin austriak (që përfshinte Triesten në atë kohë) vetëm nëse kalonin përmes Vjenës. *Simplon Orient Express'' shpejt u bë rruga më e rëndësishme hekurudhore midis Parisit dhe Stambollit.  por partizanët jugosllavë sabotonin shpesh pistën, duke e detyruar të ndalonte këtë shërbim.  

## Shih edhe 
* Akropolis Ekspres
* Hekurudha Selanik-Shkup-Mitrovicë

## Referime