Caroline Herschel

**Caroline Lucretia Herschel** ( /h ɜːr ʃ əl, H ɛər - / ;  16 Mars 1750 - 9 Janar 1848) ishte një astronome gjermane, kontributi më i rëndësishëm i të cilës në astronomi ishin zbulimet e disa kometave, përfshirë kometën periodike 35P / Herschel – Rigollet, e cila mban emrin e saj.  Ajo ishte motra e vogël e astronomit William Herschel, me të cilin punoi gjatë gjithë karrierës së saj.

Ajo ishte gruaja e parë që mori një rrogë si shkencëtare.  Ajo ishte gruaja e parë në Angli që mbajti një post qeveritar.  Ajo ishte gruaja e parë që publikoi gjetjet shkencore në *Transaksionet Filozofike* të Shoqërisë Mbretërore,  që iu dha një Medalje e Artë e Shoqërisë Mbretërore Astronomike (1828) dhe u emërua Anëtare Nderi e Shoqërisë Mbretërore Astronomike (1835, me Mary Somerville ). Ajo u emërua gjithashtu një anëtar nderi i Akademisë Mbretërore Irlandeze (1838). Mbreti i Prusisë i dhuroi asaj një Medalje të Artë për Shkencën me rastin e 96-vjetorit të lindjes (1846). 

## Jeta e hershme 
Caroline Lucretia Herschel lindi në qytetin e Hanoverit më 16 Mars 1750. Ajo ishte fëmija i tetë dhe vajza e katërt e Issak Herschel ajo gjithashtu ne menyre autodidakte ka mesuar oboen dhe gruaja e tij, Anna Ilse Moritzen. Familja Herschel e ka origjinën nga Pirna në Saksoninë afër Dresden .Issak u bë një drejtues bandash në rojet e këmbëve Hanoveriane, të cilit ai u bashkua për herë të parë në 1731 dhe ishte larg me regjimentin e tij për periudha të konsiderueshme. Ai u sëmur pas Betejës së Dettingen (pjesë e Luftës së Suksesit Austriak ) në 1743 dhe nuk u shërua kurrë plotësisht , ai pësoi një kushtetutë të dobët, dhimbje kronike dhe astmë për pjesën e mbetur të jetës së tij.    Vajzat e tyre më të mëdha, Sophia, ishte gjashtëmbëdhjetë vjet më e madhe dhe vajza e vetme që mbijetoi përveç Caroline. Ajo u martua kur Caroline ishte pesë vjeç , që do të thotë se vajza e re ishte ngarkuar me pjesën më të madhe të punës së shtëpisë.  Caroline dhe fëmijët e tjerë morën një arsim të përciptë , duke mësuar të lexojnë dhe të shkruajnë dhe pak më shumë. Babai i saj u përpoq ta edukonte atë në shtëpi, por përpjekjet e tij ishin kryesisht të suksesshme me djemtë. 

Në moshën dhjetë vjeçare ,Caroline u godit nga tifoja, e cila e pengoi rritjen e saj,e tillë që ajo kurrë nuk u rrit më e gjatë se   Ajo pësoi humbje të shikimit në syrin e saj të majtë si rezultat i sëmundjes së saj.  Familja e saj supozoi se ajo nuk do të martohej kurrë dhe nëna e saj mendonte se ishte më mirë që ajo të stërvitej për të qenë një shërbëtore shtëpie  sesa të bëhej e arsimuar në përputhje me dëshirat e babait të saj. Babai i saj ndonjëherë përfitonte nga mungesa e nënës së saj duke e mësuar individualisht, ose duke e përfshirë atë në mësimet e vëllait të saj, të tilla si violinë. Caroline u lejua për pak kohë të mësonte të bënte veshje. Megjithëse ajo mësoi të bënte punime me gjilpërë nga një fqinj,përpjekjet e saj u penguan nga punët e shtëpisë me orë të gjata.   Për ta parandaluar atë që të bëhej guvernate dhe të fitonte pavarësinë e saj në atë mënyrë, asaj iu ndalua të mësonte frëngjisht ose punë me grep më të përparuar sesa ato që mund të merrte nga fqinjët. 

Pas vdekjes së babait të saj, vëllezërit e saj William dhe Alexander, propozuan që ajo të bashkohej me ta në Bath, Angli për të pasur një periudhë prove si këngëtare për shfaqjet në kishë të vëllait muzikant William.   Caroline përfundimisht u largua nga Hanoveri më 16 gusht 1772 pas ndërhyrjes së vëllait të saj me nënën e tyre kryeneçe.   Gjatë udhëtimit për në Angli, ajo së pari u njoh me astronominë me anë të yjeve dhe dyqaneve të optikëve. 

Në Bath, ajo mori përgjegjësitë e drejtimit të shtëpisë së William dhe filloi të mësonte  e të këndonte.  William e kishte vendosur veten si një organist dhe mësues muzike në New King Street, Bath (tani Muzeu i Astronomisë Herschel ). Ai ishte gjithashtu korimetri i Chapel Octagon .  William ishte i zënë me karrierën e tij muzikore dhe u bë mjaft i zënë me organizimin e koncerteve publike.

Caroline nuk u përzie me shoqërinë lokale dhe bëri pak miq,  por më në fund ishte në gjendje të kënaqte dëshirën e saj për të mësuar dhe mori rregullisht mësime të këngës, anglishtes dhe aritmetikës nga vëllai i saj dhe mësime vallëzimi nga një mësues vendas.  Ajo gjithashtu mësoi të luante harpen, dhe përfundimisht u bë një pjesë integrale në shfaqjet muzikore të William në audience të vogel.  Ajo u bë këngëtarja kryesore në koncertet e tij në oratorio dhe fitoi një reputacion të tillë si vokaliste sa që iu ofrua një bashkepunim  për festivalin e Birminghamit pas një shfaqjeje të Handel 's *Messiah* në Prill 1778, ku ajo ishte solistja e parë. Ajo nuk pranoi të këndonte për asnjë dirigjent përveç William, dhe pas kësaj performance, karriera e saj si këngëtare filloi të binte. Caroline më pas u zëvendësua si një interpretuese nga solistë të dalluar nga jashtë zonës sepse William dëshironte të kalonte më pak kohë në prova për t'u përqëndruar në astronomi.  

## Kalimi në astronomi 
parapamje| William dhe Caroline Herschel duke lustruar një pasqyrë teleskopi, Lithograph 1896
Kur William u interesua gjithnjë e më shumë në astronomi, duke u shndërruar nga një muzikant në një astronom, Caroline përsëri mbështeti përpjekjet e tij. Ajo tha disi me hidhërim, në Kujtesën e saj, "Unë nuk bëra asgjë për vëllain tim përveç asaj që një qen  i stërvitur mirë do të kishte bërë, domethënë unë bëra atë që ai më urdhëroi". Në fund të fundit, megjithatë, ajo u interesua për astronominë dhe u kënaq me punën e saj.  Në vitet 1770, ndërsa Uilliam u bë më i interesuar për astronominë, ai filloi të ndërtonte teleskopët e tij nga lentet që kishte tokë, i pakënaqur me cilësinë e lenteve që ishte në gjendje të blinte. Caroline do ta ushqente dhe do t'i lexonte ndërsa ai punonte, pavarësisht dëshirës së saj për të shkatërruar karrierën e saj si një këngëtare profesioniste.  Ajo u bë një astronome e  rëndësishëme në të drejtën e saj si rezultat i bashkëpunimit të saj me të.  Herschels u transferuan në një shtëpi të re në Mars 1781 pasi biznesi i tyre i fabrikës dështoi, dhe Caroline po ruante stokun e mbetur në 13 Mars, natën kur Uilliam zbuloi planetin Uran. Megjithëse e gaboi atë me një kometë, zbulimi i tij provoi epërsinë e teleskopit të tij të ri. Caroline dhe William dhanë shfaqjen e tyre të fundit muzikore në 1782, kur vëllai i saj pranoi zyrën private të astronomit të gjykatës te mbreti George III; muajt e fundit të karrierës së tyre muzikore kishin qenë të turbullta dhe ishin kritikuar.  

## Karriera astronomike 
### Zbulimet dhe katalogu i parë 
parapamje| Një teleskop që William Herschel bëri për Caroline 1795
Interesimi i Uilliam për astronominë filloi si një hobi për të kaluar kohën natën. Në mëngjes ditën tjetër ai do të mbante një leksion të improvizuar për ato që kishte mësuar një natë më parë. Caroline u interesua po aq sa William, duke deklaruar se ajo ishte "shumë e penguar në praktikën time nga ndihma ime që kërkohej vazhdimisht në ekzekutimin e komploteve të ndryshme astronomike".  William u bë i njohur për punën e tij në teleskopët me performancë të lartë dhe Caroline e gjeti veten duke mbështetur përpjekjet e tij. Caroline kaloi shumë orë duke lustruar pasqyra dhe duke montuar teleskopë në mënyrë që të maksimizonte sasinë e dritës së kapur.   Ajo mësoi të kopjojë katalogë astronomikë dhe botime të tjera që William kishte marrë hua. Ajo gjithashtu mësoi të regjistrojë ,  zvogëlojë dhe organizojë vëzhgimet astronomike të vëllait të saj.  Ajo e pranoi që kjo punë kërkonte shpejtësi, precision dhe saktësi. 

Caroline u pyet për të lëvizur nga kultura e lartë e Bath në ujërat e pasme relativisht të Datchet në 1782, një qytet i vogël pranë Kështjellës Windsor, ku William do të ishte gati për të argëtuar mysafirët mbretërorë. Ai supozoi se Caroline do të bëhej ndihmësja e tij, një rol që ajo fillimisht nuk e pranoi. Ajo ishte e pakënaqur me akomodimet që kishin marrë; shtëpia që ata morën me qira për tre vjet kishte një tavan të rrjedhur dhe Caroline e përshkroi atë si "rrënojat e një vendi". Ajo ishte gjithashtu e shqetësuar për çmimet në qytet dhe faktin që shërbëtori i tyre shtëpiak u burgos për vjedhje në kohën e mbërritjes së saj. Ndërsa William punoi në një katalog me 3,000 yje, studioi yje të dyfishtë dhe u përpoq të zbulonte shkakun e ndryshueshmërisë së Mira -s dhe Algol- it, Caroline iu kërkua të "fshijë" qiellin, duke lëvizur me përpikmëri nëpër qiell në shirita për të kërkuar objekte interesante. Ajo ishte e pakënaqur me këtë detyrë në fillim të punës së saj, duke dashur mallin për kulturën e Bathit dhe duke u ndjerë e izoluar dhe e vetmuar, por gradualisht zhvilloi një dashuri për punën. 

Më 28 gusht 1782 Caroline nisi librin e saj të parë të rekordeve. Ajo shënoi tre faqet e para të hapjes: "Kjo është ajo që unë i quaj Faturat dhe Reklamat e Kometave të mia",  "Kometat dhe shkronjat" dhe "Librat e vëzhgimeve". Ky, së bashku me dy libra të mëvonshëm, aktualisht i përkasin trove Herschel në Shoqërinë Mbretërore Astronomike në Londër. 

Më 26 shkurt 1783, Caroline bëri zbulimin e saj të parë: ajo kishte gjetur një mjegullnaje që nuk ishte përfshirë në katalogun Messier. Po atë natë, ajo zbuloi në mënyrë të pavarur Messier 110 (NGC 205), shoqëruesin e dytë të Galaxy Andromeda . Uilliam atëherë filloi të kërkonte veten për mjegullnaja, duke ndjerë se kishte shumë zbulime për t'u bërë. Caroline u zbrit në një shkallë në reflektorin 20-këmbë të William, duke provuar matje të pamundura të yjeve të dyfishtë. William shpejt e kuptoi se metoda e tij e kërkimit të mjegullnajave ishte joefikase dhe ai kërkoi një ndihmës për të mbajtur të dhëna. Natyrisht, ai u kthye te Caroline.  

Në verën e vitit 1783, Uilliam përfundoi ndërtimin e një teleskopi për kërkimin e kometës për Carolinen, të cilin ajo filloi ta përdorte menjëherë.  Duke filluar në tetor 1783, Herschels përdori një teleskop reflektues 20 metra për të kërkuar mjegullnaja. Fillimisht, Uilliam u përpoq të vëzhgonte dhe regjistronte objekte, por edhe kjo ishte joefikase dhe ai përsëri iu drejtua Caroline. Ajo u ul pranë një dritareje brenda, William bërtiti vëzhgimet e tij, dhe Caroline regjistroi. Kjo nuk ishte një detyrë e thjeshtë klerike, megjithatë, sepse asaj do t'i duhej të përdorte katalogun e John Flamsteed për të identifikuar yllin William të përdorur si pikë referimi për mjegullnajat . Për shkak se katalogu i Flamsteed u organizua nga yjësia, ishte më pak i dobishëm për Herschels, kështu që Caroline krijoi katalogun e saj të organizuar nga distanca polare veriore.   Të nesërmen në mëngjes, Caroline shkonte mbi shënimet e saj dhe shkruante vëzhgime zyrtare, të cilat ajo i quajti "duke pasur parasysh qiejt". 

Gjatë viteve 1786– `97 ajo zbuloi tetë kometa, e para në 1 gusht 1786 ndërsa vëllai i saj ishte larg dhe ajo po përdorte teleskopin e tij.  Ajo kishte përparësi të padiskutueshme si zbuluese e pesë kometave    dhe rizbuloi Kometën Encke në 1795.  Pesë kometa të saj u botuan në Transaksionet Filozofike. Një paketë letre që mban mbishkrimin, "Kjo është ajo që unë i quaj Faturat dhe Faturat e Kometave të mia" përmban disa të dhëna që lidhen me zbulimin e secilit prej këtyre objekteve. William u thirr në Kështjellën Windsor për të demonstruar kometën e Caroline në familjen mbretërore. William e regjistroi këtë fenomen, vetë, duke e quajtur atë "Kometa e motrës sime".  Caroline Herschel shpesh vlerësohet si gruaja e parë që zbuloi një kometë; megjithatë, Maria Kirch zbuloi një kometë në fillim të viteve 1700, por shpesh neglizhohet sepse në atë kohë, zbulimi i atribuohej burrit të saj, Gottfried Kirch . 

## Referime 
### Shënimet në fund të faqes 
 

### Referime 
 

### Referime