open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ulqini i Vjetër (ishull)

**Ulqini i Vjetër**, i njohur edhe si **Ada e Krruçit**, është një ishull pran Krruçit në bregdetin e Ulqinit, në mes të rrugës Ulqin – Tivar. Ka dimensione të vogla (230 metra i gjatë dhe 106 metra i gjërë) dhe është i larguar rreth 150 metra nga bregu. Ishulli i Ulqinit të Vjetër është pika më perendimore e Komunës së Ulqinit. 

Në anën lindore të khyer kah bregu gjendet një shkëmb i lartë 44 metra, nga ku terreni ulet kah veriperëndimi i ishullit. Sot, aty mund të shihen mbetjet e manastirit mesjetar nga shekulli 12 ose 13, mbetje të kishës, bedenave, cisterës për ujë dhe një objekti tjetër në qendër të ishullit. Për herë të parë përmendet në vitin 1376 - *in mari Dulcinii veteris*. Në hartat e shekullit 16, 17 dhe 18, haset me emrat *Dulcigno Vecchio* ose *Dolcigno Vecchio*.

Në vitin 1968 është shapllur rezervat i peizazhit natyror, ndërsa në vitin 2021 është shpallur park natyror. Hapësira e parkut natyror përfshin 929.16 ha, nga to 830.74 ha zonë detare dhe 17.03 zonë tokësore.

## Shiko dhe 
* Kërruçi
* Ada e Bunës

## Referime
Xhelal Luca

**Xhelal Luca**(15 Mars 1952) nga fshati Zall-Dardhë i Peshkopisë në rrethin e Dibrës është poet shqiptar. Ka shkruar në moshën 13 vjeçare dhe ka realizuar skeçe, parodi, monologë me estradat amatore në Elbasan 1976-1983. Fitoi "DIPLOMË" për interpretim të fjalës artistike në skenë (1980).

* Autor i librave me poezi "Shpirti Bredharak", "Ndizem në akull", "Pesë degë trungun thërrasin" me bashkautore dhe kohët e fundit "Mëngjese të munguara". Në dorëshkrim ende mban librin "Flladet e atdheut tim" teksa drejton dhe boton gazetën "Në gjurmët Migjeniane" (Periodike)
* Kryeson degën "PEGAS" të Dibrës
Stavri Dajo

**Stavri J. Dajo** është minoritar grek, nga Dropulli i Sipërm, doktor i shkencave historike i Universitetit "Aristoteli" të Selanikut, studiues, përkthyes,dhe padagog i gjuhës shqipe, i njohur dhe si njeri i biznesit me banim në Selanik, Greqi. Objekti i tij i studimit është historia bashkëkohore e Ballkanit dhe veçanërisht marrëdhëniet shqiptaro-greke pas Luftës së Dytë Botërore. Ka botuar disa monografi studimore, ndër të cilat më e spikatur është: “Greqia dhe Shqipëria, 50 vjet mosbesimi reciprok, marrëdhëniet dypalëshe dhe minoriteti  etnik grek 1945-1991” (Botime Literatus, 2015). Vepra tjetër “Konflikti Enver Hoxha – Josif B. Tito dhe përmasat ndërkombëtare të luftës civile greke, 1945-1949” (Selanik 2005) i referohet faktorit shqiptar në evoluimet greke të kohës, sipas dokumentacionit arkivistik. Stavri Dajo është pjesëmarrës në disa vepra të tjera kolektive me të njëjtën objekt studimi.    

Vepër me rendësi e tij konsiderohet studimi për këngët popullore të minoritetit etnik grek në Shqipëri (1997).    

Stavri Dajo ka shqipëruar me sukses kryeveprën "Jeta e Aleksis Zorba" të Nikos Kazantzakis (Botimi i 1-rë 1996, botimi i 2-të 2001), e vlerësuar si punë shumë e kujdesshme dhe e zellshme për pasurinë leksikore të shqipes nga kritikët dhe specialistët edhe është afirmuar në përkthimin e veprave letrare nga poetë, prozatorë, shkrimtarë e nobelistë të tjerë grekë dhe qipriotë. Ka përkthyer, gjithashtu, dhe shkrimtarë shqiptarë në greqisht. Krahas Perikli Jorgonit, Niko Kacalidhës, Robert Goros, Luan Zykës, por edhe më të hershmit, Spiro Çomora, Aleks Çaçi, e deri tek Nonda Bulka, Dajo ka krijuar profilin e tij të veçantë duke zotëruar e folur mirë  edhe anglisht, italisht e frëngjisht. Nisma të tij të guximshme ishin dhe dy përkthime veprash antologjike në të cilat morën pjesë dhe shumë krijues të tjerë të diasporës shqiptare në Greqi: “Antologjia e tregimit qipriot” (Tiranë 2003) dhe “Antologjia e poezisë qipriote" (Tiranë 2000).    

Stavri Dajo, si studiues, përkthyes dhe intelektual i njohur, bashkëpunon me shtypin prestigjioz shqiptar dhe grek, ndërsa shpesh diskuton në mënyrë aktive në emisione të veçanta në kanale televizive greke dhe shqiptare duke dhënë mendime për çështje të ndryshme historike, të emigracionit, marrëdhëniet mes dy vendeve fqinjë, me akte e dokumente historike për periudha e kohë të ndryshme, për çështje të letërsisë shqiptare të diasporës, të gjuhës shqipe dhe asaj greke etj. Mendimet dhe ndihmesën e tij intelektuale e ka dhënë dhe për organizime shtetërore e bamirëse në Shqipëri, Kosovë, FYROM.   

Stavri Dajo është pronar i qendrës së aplikimeve gjuhësore dhe botimeve Literatus në Selanik.    

*“Dega e Blertë” shoqata e krijuesve të Selanikut e ka anëtar të saj.

## Referime 
*bksh.al
Arben Vrapi

**Arben Vrapi** është një ndër shpikësit e patentuar dhe mendimtar ekonomik shqiptar nga Tirana. Në listën e tetë shpikjeve të njohura të autorit nga Zyra Europiane e Patentave renditen:

*1. Paisje për të drejtuar personat që nuk shikojnë
*2. Një sistem automatik shpëtimi për pasagjerët në Avion
*3. Motori me piston çift
*4. Skateboard lehtësisht i manovrueshëm
*5. Filtrimin e gazrave në makinë 
*6. Filtrimin e tymrave industrialë
*7. Sistem dinamik frenimi për patinën
*8. Sistem frenimi me rrota për patinën
Fytyra e Simurgut

**Fytyra e Simurgut** Gjinia: Roman. me autor: Gazmend Krasniqi. Shtëpia botuese: "Saras". Viti i botimit 2014. Faqet e librit 352. ISBN 978-9928-152-12-1

Fragment nga libri:

Është rrugë shumë e gjatë dhe e mundimshme, sepse duhet të kalojnë shtatë lugina. Këto lugina, të fundosura poshtë maleve, të errëta e të thella, janë shprehje e dyshimeve dhe hipokrizisë, e krenarisë njerëzore dhe mashtrimit, prandaj secili zog vepron në natyrën e llojit dhe udhëtimi përparon shumë ngadalë.

Për shembull, bilbili i këndon në mënyrë të paprerë trëndafilit, por ky një ditë vjeshte thahet dhe i prishet bukuria. Gruaja nuk e pranon shtyrjen e bisedës, prandaj Atari vazhdon:
Dikur Lugina e Shtatë, ose Lugina e Njësisë, arrihet dhe secili nga zogjtë që ia ka dalë të mbërrijë këtu, shikon vetveten te Simurgu.

Përballë secilit është vetja e tyre: Simurgu. Zogjtë kuptojnë se, duke parë veten, shikojnë Krijuesin: Simurgu është vetëm fakti që ata shikojnë e gjejnë veten e tyre. 

Dhe Zoti mistik thotë:

Jam pasqyrë para syve tuaj.

Të gjithë që i afrohen dritës sime, shohin

Vetveten, realitetin e tyre në Njësi.
Pranvera e nëntë

**Pranvera e nëntë** Film dokumentar mbi ngritjen e kooperativës së parë blegtorale. Skenari dhe Regjia: Endri Keko. Operator: Jani Nano. Teksti: Llazar Siliqi. Asistent regjizor: Xhanfise Keko. Operator zëri: Koço Tollko. Piktor: Petraq Lubonja. Prodhim i Kino Studios "Shqipëria e re". Viti: 1956. Kohëzgjatja e filmit 23 min.
Trenat maglev

parapamje| Transrapid 09 në objektin e testimit Emsland në Saksoninë e Ulët, Gjermani
djathtas|parapamje| Shembull i sistemit maglev urban me shpejtësi të ulët, Linimo
**Maglev** (i rrjedhur nga *levitacioni magnetik* ) është një sistem transporti treni që ngrihet përgjatë një udhërrëfyese përmes përdorimit të forcave magnetike. Duke u ngritur, trenat maglev heqin kontaktin hekurudhor me rrotën e pranishme në hekurudhat konvencionale, duke eliminuar rezistencën e rrotullimit .   
## Vështrim 
Krahasuar me hekurudhat konvencionale, trenat maglev mund të kenë disa përparësi, duke përfshirë shpejtësi më të larta maksimale, përshpejtim dhe ngadalësim superior, kosto më të ulëta mirëmbajtjeje, trajtim të përmirësuar të gradientit dhe zhurmë më të ulët me shpejtësi ekuivalente. Megjithatë, sistemet maglev janë më të shtrenjta për t'u ndërtuar, nuk mund të përdorin infrastrukturën ekzistuese dhe kanë përdorim më të lartë të energjisë me shpejtësi të lartë. 

Trenat Maglev kanë vendosur disa rekorde shpejtësie . Rekordi i shpejtësisë së trenit prej  u vendos nga maglev eksperimental japonez i Serisë L0 në 2015.  Nga viti 2002 deri në vitin 2021, rekordi për shpejtësinë më të lartë operacionale të një treni pasagjerësh prej  u mbajt nga treni maglev i Shangait, i cili përdor teknologjinë gjermane Transrapid .  Shërbimi lidh Aeroportin Ndërkombëtar Pudong të Shangait dhe periferi të Pudong qendror, Shangai . Me shpejtësinë e tij maksimale historike, ai përshkoi distancën prej  në pak më shumë se 8minuta.

Sisteme të ndryshme maglev e arrijnë levitimin në mënyra të ndryshme, të cilat përgjithësisht ndahen në dy kategori: pezullim elektromagnetik (EMS) dhe pezullim elektrodinamik (EDS) . Lëvizja zakonisht sigurohet nga një motor linear .  Fuqia e nevojshme për levitacion zakonisht nuk është një përqindje e madhe e konsumit të përgjithshëm të energjisë të një sistemi maglev me shpejtësi të lartë.  Në vend të kësaj, tejkalimi i zvarritjes merr më shumë energji. Teknologjia Vaktrain është propozuar si një mjet për të kapërcyer këtë kufizim.

Pavarësisht mbi një shekull kërkimi dhe zhvillimi, sot ekzistojnë vetëm gjashtë trena maglev funksionalë - tre në Kinë, dy në Korenë e Jugut dhe një në Japoni.  

## Shih edhe 
* SCMaglev
* Transporti hekurudhor

## Referime
Francesk Macia Llusa

**Francesk Macia Llusa** {  } (1859 - 1933) ishte presidenti i 122-të i Katalunisë dhe ish oficer katalunas në ushtrinë spanjolle.

## Jeta
Ai mori gradën e lejtant-kolonelit gjatë karrierës ushtarake. Ai dënoi sulmin e disa oficerëve spanjoll ndaj gazetës *La Veu de Catalunya* në vitin 1905, dhe u detyrua ta braktisë ushtrinë.

Ai ishte përfaqësues i Barcelonës nga viti 1914 deri në 1923.

Në vitin 1922 ai themeloi partinë e pavarur Estat Català.

Në vitin 1926 ai mori pjesë në një kryengritje kundër diktaturës spanjolle të Miguel Primo de Riveras. Kjo kryengritje, qëllimi i së cilës ishte fitimi i pavarësisë së Katalunisë, u bazua në Prats de Mollo la Preste (Rousillion).

Në vitin 1931, pas zgjedhjeve për shkak të mërgimit të Alfonsit XIII dhe dhënies së qeverisë lokale partisë Republikane majtiste tw Katalunisw, Macia shpalli *Republikën e Lirë Katalunase* në Barcelonë, por u detyrua të pranonte autonominë e pjesshme brenda :en: Second Spanish Republic@Republikës së Dytë Spanjolle. Macia ishte presidenti i Generalitat (qeverisë katalunase) nga viti 1932 deri në vitin 1933 kur vdiq. Ai u varros në Varrezwn e Montjuicit në kodrën e Montjuicit në Barcelonë.

### Vdekja
Ai vdiq më 25 dhjetor 1933. Fuerali i tij shkaktoi një demonstratë masive të dëshpërimit, ngjashëm me vdekjen e Enric Prat de la Riba@Enric Prat de la Ribës. Eshtrat e tij gjenden në *Plaza de la Fe*, në varrezën e Montujicit.

## Dokumentacioni
Në **Arkivin Kombëtar të Katalunisë** ruhet një pjesë e tij personale, që ka të bëjë me dokumente figurative mbi udhëtimet e presidentit nëpër Kataluni dhe fotografi të familjes së tij. Ato janë depo e zonjës Teresa Peyrat Macia. Fondi përmban dokumente të krijuara dhe të pranuara nga Francesk Macia, dokumente personale dhe familjare, që i takojnë periudhës së republikës së dytë (deri në prill të vitit 1931) dhe dokumentacion i prodhuar kryesisht në drejtim të veprimtarisë së tij politike. Fondi sjell së bashku dokumente të udhëheqjes së tij para se të emërohej president i Generalitatit (qeverisë së Katalunisë) (1907 – 1931): si anëtar i parlamentit (deklaratat, shpalljet dhe konferencat) në shtetin katalunas (organizimet, raportet, shpalljet, thirrjet, publikimet etj.), në ushtrinë katalunase (kushtetuta, rregullat dhe organizimi, informacione mbi hartat dhe rrugët gjeografike) dhe në periudhën në Drejtorinë e Përgjiththshme Primo de Rivera. Në fund, theksohet koleksioni i fotografive të bëra kryesisht në kohën presidenciale.

## Referime 
## Lidhjet e jashtme
* Biography (Catalan)
* Macià proclaming the Catalan Republic
Shefqet Hoxha

**Shefqet Hoxha** (lindur më 5 prill 1934 në Bicaj, Shqipëri) është arsimtar dhe historian shqiptar. Si studiues, pjesa më e madhe e tematikave që ka shqyrtuar është e përqendruar rreth krahinës së Lumës, ku spikat edhe mbledhja, studimi e botimi i variantit lokal të kanunit.

## Biografia 
Ka lindur më 5 prill 1934, në Bicaj të Lumës i biri i Qamil Hoxhës, në një familje mullenjsh me tradita atdhetare. Studimet e para i kreu në vendlindje dhe më tej nuk iu nda mësimeve e studimeve, deri sa u diplomua për gjuhë e letërsi shqipe, në vitin 1959. Detyrën e mësimdhënësit e nisi që në vitin 1952 dhe nuk u shkëput asnjëherë nga ky profesion i nderuar, deri sa doli në pension, në vitin 1996.

Gjatë jetës së tij, ka qenë mësues e drejtues i shkollave 8-vjeçare e të mesme, inspektor arsimi dhe pedagog në filialin e Institutit Pedagogjik të Shkodrës. Bashkëpunoi me institutet shkencore të vendit tonë dhe ishte nënshkrues i akteve përkatëse, në Kongresin e Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe (Tiranë, 1972). Në vitin 1996, mori gradën "Doktor i Shkencave" dhe më 2007, "Prof.ass".

Për meritat e shumta në fushën e arsimit tonë kombëtar, më 1995, Presidenti i Republikës i dha titullin e lartë "Mësues i Popullit". I përfshirë në jetën politike të vendit, në vitet 1992-1996, ishte deputet në Kuvendin e Shqipërisë.

## Referime
Punëtorët (gazetë)

**Punëtorët** organ i klasës punëtore të Kosovës. Ishte gazetë informative, politike, propagandistike dhe programoro-aksionale e cila dilte kohë pas kohe.
Rudi Goga

**Ruzhdi "Rudi" Goga** (Ulqin, 1948 – Ulqin, 2017) është piktor shqiptar nga Mali i Zi.

Piktori Rudi Goga, ka lindur në vitin 1948 në qytetin e Ulqinit, në Malin e Zi. Eshtë diplomuar në Akademinë e Arteve të Prishtinës, në klasën e akademikut Muslim Mulliqi, në vitin 1979. Ka kryer studimet pasuniversitare në Dyseldorf të Gjermanisë, me profesorët e njohur gjermanë, Rolf Sockhenheim dhe Joseph Beuys. Për tre vjet ai ka drejtuar Muzeun-Galeri të Arteve në Ulqin. Ekspozita e parë vetjake, e titulluar Kulla e Balshajve, do të hapej në Ulqin në vitin 1978 dhe do të pasohej nga një numër i madh aktivitetesh, brenda dhe jashtë vendit. Gjatë karrierës artistike, Goga numëron 40 ekspozita personale dhe 60 kolektive, jo vetëm brenda kufijve të Malit të Zi, në Ulqin e Tivar, por edhe në Gjermani, Hollandë, Francë, Nju Jork, Maqedoni, Kosovë, Shqipëri. Punime të tij gjenden në galeri dhe koleksione private, në vende të ndryshme të Evropës, ku piktori ka ekspozuar. Ndërkohë Goga numëron edhe disa çmime, mes të cilave në vitin 1991 çmimin vjetor të Art Klubit, Ulqin, në 1995 Onufri 95, Tiranë, në 1998 i SHJMZ, Podgoricë.

## Referime
Nazif Cungu

**Nazif Cungu** është biznesmen dhe politikan shqiptar nga Mali i Zi, kryetar i Forcës së Re Demokratike. Nga viti 2011 deri në vitin 2014 ishte Kryetar i Komunës së Ulqinit, post në të cilin u rizgjodh më 21 mars 2016.

## Jeta dhe arsimi 
Ka lindur më 13 maj 1958 në Ulqin, Jugosllavi (sot Mali i Zi), ku ka kryer shkollën fillore dhe të mesme. Studimet i ka kryer në Fakultetin e turizmit dhe tregtisë së jashtme në Universitetin e Dubrovnikut, ku ka diplomuar në vitin 1980.

Është i martuar dhe ka tre fëmijë. Përveç gjuhës shqipe dhe serbokroate, flet gjuhën gjermane dhe angleze.

## Veprimtaria 
Në Kuvendin e Komunës së Ulqinit ka punuar si Sekretar për ekonomi, buxhet dhe financa nga viti 1983 deri në vitin 1987. Në ndërmarrjen hoteliere-turistike "Riviera e Ulqinit" nga viti 1987 deri në vitin 1991 punoi si drejtor komercial. Në vitet 1991–1993 ka jetuar dhe punuar në Zvicër. Pas kthimit nga Zvicra nga viti 1993 deri në vitin 1997 ka punuar si udhëheqës i marketingut në kompaninë "Primus" në Ulqin. Në vitin 1997 ka themeluar kompaninë e vet "Cungu & Co", e cila punëson më shumë se 100 puntorë.

Është një ndër themeluesit e organizatës humanitare "Drita", shoqatës kulturoro-artistike "Zana", Shoqatës së ullishtarëve të Ulqinit si dhe i "Montenegro Biznis Alijanse" në Podgoricë. Gjithashtu është një ndër themeluesit e "Ulqin Biznis Asociacioni" me më shumë se 200 biznesmenë të antëarsuar. Nazif Cungu është një ndër themeluesit e Klubit të Tenisit "Bellevue".

Më 22 shtator 2011, Cungu është zgjedhur kryetar i Ulqinit, pas formimit të shumicës së re parlamentare të formuar nga 11 deputetë të Forcës, 4 të ish-degës së Anës së Malit të UDSH-së, dy të Partisë Socialdemokrate dhe një të Lëvizjes qytetare Prespektiva.

Më 21 mars 2016, Cungu është zgjedhur përsëri kryetar i Ulqinit, me votat e përfaqësuesve të shumicës së re: PDS-së, Forcës, Koalicionit “Bashkë për të ardhmen e Ulqinit” dhe UDSH-së.

## Shiko dhe 
* Lista e kryetarëve të Ulqinit
* Forca e Re Demokratike

## Referime 

|-
! colspan="3" style="border-top: 5px solid #007FFF;" | Titujt
Kulla e Balshajve

[200px|parapamje|djathtas|Pamje e Kullës së Balshajve nga [Kepi i Sukës.]]
**Kulla e Balshajve** është një kullë e cila gjendet në pjesën e epërme të Kalasë së Ulqinit. Emrin e ka marrë nga dinastia e Balshajve që e kanë pasur Ulqinin kryeqendër kah fundi i shek. XIV dhe fillimi i shek. XV. Osmanët kanë rregulluar dhe ndërtuar katin e tretë të kullës dhe një pjesë në katin përdhesë. Tri anë të kësaj ndërtese kanë pamje kah deti. Përveç Balshajve, banor i famshëm i kësaj kulle ishte dhe Sabataj Cevi. Tani shërben si galeri dhe si hapësirë ku mbahen netët e poezisë.

## Shiko dhe
* Kalaja e Ulqinit
Ura e Klleznës

250px|parapamje|djathtas|Ura e Klleznës
parapamje|250x250px|Ura e Klleznës (2022)
**Ura e Vjetër në Kllezën** është një urë prej guri e ndërtuar në vitin 1696 mbi përroin e Megjureçit në Këlleznën e Sipërme të Komunës së Ulqinit. Ajo ka këto dimensione: gjatësia 12 m, gjerësia 3,60 m, lartësia nga fundi i përroit 9.26 m dhe trashësia e gurëve te çelësi 80 cm. 

Për ndërtimin e kësaj urë është një rrëfim interesant që u përcoll brez mbas brezi deri në ditët tona. Thuhet se mjeshtri i cili e ka ndërtuar këtë urë ka qenë nga Dibra. Atij kjo punë i është ofruar nga klleznorët; ai ka thënë se gëlqerja e cila do të përdoret për ndërtim duhet të qëndrojë në gropë 15 vjet. Mbas kësaj periudhe, mjeshtri dibran dhe një punëtor tjetër e kanë ndërtuar këtë urë. Pas kryerjes së punës, mjeshtri është vrarë dhe është varrosur në afërsi të xhamisë së Klleznës, ku edhe sot ekziston varri. Thuhet se atë e ka vrarë, për motive te ulëta, ish punëtori i tij. Nëpër këtë urë kanë qarkulluar banorët e Klleznës, por edhe të tjerët të cilët kanë udhëtuar nga kjo anë për në Ulqin e gjetiu. Ndërsa, me rastin e ndërtimit të rrugës *Ulqin-Krythë* në vitin 1954, pranë kësaj urë është ndërtuar ura e re për qarkullimin e mjeteve të komunikacionit, dhe nga ajo kohë ura e vjetër humbi vlerat e mëparshme duke u bërë dytësore. Që nga ndërtimi i saj nuk është bërë ndonjë intervenim apo restaurim i saj, ndërsa në vitin 1982 ajo pësoi goditje, sepse mbi urë, pasi u hoqën gurët, u vendosën gypat e ujësjellësit të Millës, duke krijuar kanalin përkatës. Por për fat të mirë ura nuk pësoi dëme të mëdha, edhe pse një gjë e tillë ka mundur të ndodhë. Ndërkaq sikur të kishte pasur trajtimin e monumentit të kulturës në Mal të Zi, një gjë e tillë nuk do të kishte ndodhur.

## Shiko dhe
* Kllezna

## Referimet
Shkolla fillore "Marshalli Tito"

**Shkolla Fillore "Marshalli Tito"** është një shkollë fillore e cila gjendet në Ulqin, Mali i Zi. Shkolla është formuar më 1968 dhe mban emrin e marshallit jugosllav Josip Broz Tito. Mësimi zhvillohet në dy gjuhë: shqip dhe malazezisht.
## Gjendja e sotme 
## Shih edhe
* Shkolla fillore "Bedri Elezaga"
* Shkolla fillore "Boshko Strugar"
* Shkolla fillore "Mark Nuculloviq"
## Referimet
Memoriali Hormovitëve

alt=memorialihormovës|parapamje|Pllakata e memorialit të Hormovës buzë rrugës nacionale drejt Grykës së Këlcyrës
**Memoriali i Hormovës** ose **Memoriali i Masakrës së Hormovës** është një monument historik, që ndodhet në jug të Shqipërisë. I ndodhur buzë rrugës nacionale, që të drejton drejt qytetit të Këlcyrës dhe Përmetit, Memoriali i Hormovës është ngritur në mars të vitit 1982, për nder të 217 banorëve të këtij fshati të vrarë brenda një nate nga bandat shoviniste greke, në prill të vitit 1914, në vendin e quajtur 'Kodër', 7 kilometra larg Hormovës.

## Masakra greke e Hormovës 
Masakra e Hormovës është një nga ngjarjet më të rëndë që ka përjetuar populli shqiptar gjatë Luftës së parë Botërore. Siç shkruan në librat e tij, historiani Pëllumb Xhufi, më 27 prill 1914 në fshatin Hormovë të Tepelenës bandat e ushtarëve dhe të andartëve grekë masakruan 217 burra e djem hormovitë brenda ambienteve të manastirit të Shën Mërisë, mbi fshatin Kodër. Xhufi e cilëson si ngjarje të kobshme dhe vrasje të programuar nga Athina zyrtare për t’iu kundërvënë ndarjes së kufijve greko-shqiptarë të fiksuara përfundimisht nga Protokolli i Firences. Kështu në muajt prill e maj 1914, me dhjetëra mijëra banorë të fshatrave të jugut, braktisën vatrat e tyre dhe u dyndën drejt veriut. Me mijëra ishin ata që vdiqën nga uria, etja, epidemitë e sëmundjet e ndryshme.

## Plani për rindërtimin e memorialit të Hormovës 
Në shtator të vitit 2020, një grup atdhetarësh shqiptarë morën iniciativën për t'a rikonstruktuar nga fillimi, memorialin e Hormovës, me një projekt ambicioz, ku do të shpluhurosej historia e dhimbshme e masakrës greke ndaj shqiptarëve. Duke bërë disa thirrje nëpër rrjete sociale, nismëtarët fillimisht grumbulluan fondet për ndërtimin e memorialit, me ndihmën e atdhetarëve shqiptarë nga diaspora e bota, më pas kërkuan lejen në bashkinë Tepelenë për të filluar punimet. Pasi bashkia Tepelenë dha garancinë për rikonstruksionin e memorialit, filluan punimet, por disa ditë më vonë, zyrtarët e bashkisë Tepelenë bënë thirrje të ndaleshin menjëherë punimet.

Edhe pse kanë kaluar disa muaj, që nga ndërprerja e punimeve, nismëtarët pretendojnë dhe janë të bindur se ka presione nga autoritetet greke, për të mos lejuar rindërtimin e këtij memoriali. Ata shpresojnë dhe presin të marrin një leje nga autoritetet lokale sa më shpejt të jetë e mundur.

## Referime
Forumi "Djemtë e Gjirokastrës"

**Forumi "Djemtë e Gjirokastrës"** ka si mision ngritjen e frymës atdhetare shqiptare në krahinën e Gjirokastrës.
Fillimet (revistë)

200px|parapamje|djathtas|Numri i fundit i revistës *Fillimet*.
***Fillimet*** (malazezisht: *Počeci*) është revistë e Shkollës së Mesme të Kombinuar "Vëllazërim-Bashkim". Kjo revistë është e shtypur në dy gjuhë: shqip dhe malazezisht. Zakonisht ka 40 faqe, nga 20 për në gjuhë.

## Shiko dhe 
* Lista e mjeteve të informimit të Ulqinit
Shkëndija (revistë)

200px|parapamje|djathtas|Kopertina e numrit të vitit 2009.
**Shkëndija** është revistë e Shkollës Fillore "Boshko Strugar".
Shkëndijat (revistë)

200px|parapamje|djathtas|Numri 33 i revistës *Shkëndijat*.
**Shkëndijat** është revistë e Shkollës Fillore "Bedri Elezaga".
## Shih edhe
* Jonuz Divani
* Shkolla fillore "Bedri Elezaga"
Razip Baçi

**Razip Baçi** ka lindur në Tërbaç të Vlorës më 5 shkurt 1935. Shkollën e mesme e kreu në Teknikumin e Naftës në Kuçovë, kurse studimet e larta në Institutin Shtetëror të Naftës e Gazit "GUBKIN" në Moskë, në Fakultetin e Mekanikës(1957-1961).

U kthye në Shqipëri dhe për 40 vjet punoi në industrinë e naftës e të gazit, pothuaj në të gjitha vendburimet tona, në detyra si teknik, inxhinier, drejtor, shef seksioni në Komitetin Ekzekutiv të Rrethit e deri kryespecialist në Ministrinë e Energjetikës, ku qëndroi rreth 12 vjet. Gjashtë vjetët e fundit punoi në Ndërmarrjen e Ndërtimit të Minierave në Tiranë, në detyrën e zv.drejtorit. Më pas pensionist i nderuar në Tiranë. U nda nga jeta më 19 qershor 2019.

## Botime 
* Mbi krahë emocionesh : poezi - 2014
Mehmet Aloja

**Mehmet Aloja** është piktor shqiptar nga Mali i Zi.

Piktori Mehmet Aloja u lind më 1943 në Ulqin. Shkollën Normale dhe Akademinë pedagogjike – dega e pikturës, e ka mbaruar në Nikshiq, në vitin 1969, kurse Fakultetin Juridik e kreu në Prishtinë në vitin 1984. Punoi si mësimdhënës në Shkollën e Mesme në Ulqin.

Aloja është anëtar i Shoqatës Mbarëshqiptare të Artistëve Figurativë me seli në Tiranë që nga viti 1992 dhe është kryetar i Shoqatës së Artistëve Figurativë të Ulqinit.

Deri tani ka organizuar ekspozita individuale në Teatrin Krahinor të Prishtinës dhe Bibliotekën e Qytetit në Ulqin, si dhe ka ekspozuar në shumë ekspozita kolektive.

**Ekspozitat grupore**

1958 Dubrovnik-Akuarelistët e rinj të Adriatikut (çmimi II)

1964 Pejë-Akuarelet me piktorin Vllado Radoviq

1973 Prishtinë-Shoqata e artistëve figurativë ‘Bajram Curri’, Teatri krahinor

2000 Tuz-Piktorët shqiptarë në Mal të Zi, ‘Golden Gate’

2003 Ulqin-Piktorët shqiptarë në Mal të Zi, Biblioteka e qyteti

2003 Shkodër-Piktorët shqiptarë në Mal të Zi, Galeria e arteve

2003 Cetinjë-Piktorët shqiptarë në Mal të Zi, ‘Bilard’

2004 Ulqin-Piktorët ulqinakë, ‘Real Gallery’

2004 Tiranë-Piktorët shqiptarë në Mal të Zi, Muzeu kombëtar

2005 Ulqin-Piktorët ulqinakë, ‘Art Gallery’

2005 Ulqin-Piktorët e pakicave nacionale në Mal të Zi, ‘Art Gallery’N

2006 Shkodër-Në hapjen e ‘Rozafa Art Gallery’

2007 Ulqin-Ekspozita e artistëve figurativë të Ulqinit, ‘Art Gallery’ (promovimi i Shoqatës)

2007 Vjen 23 (Austria)-galeria ‘Art Erlaa’

2008 Pejë-Galeria e qytetit

2009 Skodër-Rozafa Art Gallery

**Ekspozitat vetjake**

1971 Prishtinë- Teatri krahinor

2003 Ulqin-Biblioteka e qytetit

2008 Prishtinë-Galeri ‘Qafa’

2009 Ulqin-Art Gallery

2009 Shkodër- Rozafa Gallery

2010 Mitrovicë-Muzeu i qytetit (çmimi II)

2010 Durrës-Muzeu ‘Aleksandër Mojsiu’

## Referime
Mbi krahë emocionesh : poezi

**Mbi krahë emocionesh**  poezi me autor Razip Baçi. Shtëpia Botuese "Neraida". Tiranë, 2014. Faqet e librit 160. ISBN 978-99956-44-75-8
Biblioteka e Qytetit në Ulqin

**Biblioteka e Qytetit – Ulqin**, dikur Biblioteka popullore "Mirko Sërzentiq", është bibliotekë në Ulqin, Mali i Zi. Biblioteka është themeluar në vitin 1884 dhe me ndërprerje të shkurtra punon dhe sot. Kohët e fundit është dorëzuar iniciativa për dryshimin e emrit të bibliotekës në Gjon Buzuku ose Hafiz Ali Ulqinaku. 

## Historia 
Fillet e bibliotekarisë publike në Ulqin fillonë më 1884, me hapjen e *Sallës së leximit* (malazisht: *čitaonica*), me nismën e qytetarëve ulqinakë. Kjo *Sallë e leximit*, e hapur atëbotë në shtëpinë e Dushan Hajdukoviqit, kishte rreth 50 libra. Pesë vjet më vonë, ajo kishte këshillin e vet i cili, pas ndërprerjes së përkohshme të veprimtarisë gjatë luftërave ballkanike, vazhdon punën në vitin 1922 me një fond prej 400 librash. Prej vitit 1927-1937 quhet *Salla popullore e leximit*, pastaj *Salla e leximit e Gajretit*, ndërsa prej vitit 1947 punon si bibliotekë popullore e leximi e vendosur në Shtëpinë e Kulturës në Ranë, me një fond prej 3000 librash. Në vitin 1971 biblioteka zhvendoset në një objekt të veçantë, afër Mezgjahut. Në vitin 1984 ndërtohet ndërtesa e re e bibliotekës, e cila është edhe sot, në pjesën e re të qytetit dhe në kuadër të Qendrës për Kulturë.

## Struktura 
Prej vitit 1984 punon në lokalet e reja të cilat janë rregulluar veçmas për nevojat e bibliotekës. Kjo mundësoi që Biblioteka të organizojë punën në reparte, të cilat janë:
* Reparti i librit për fëmijë (rreth 9000 libra)
* Reparti i librit për të rritur (rreth 24.000 libra)
* Reparti i librit shkencor (rreth 8000 libra) 
* Reparti i periodikut
* Reparti i katalogut
* Reparti i fondit të vendlindjes

Pranë bibliotekës punojnë edhe dy salla të leximit, salla për fëmijë me 20 vende dhe salla për të rritur me 50 vende. Biblioteka është organizator i shumë manifestimeve kulturore dhe promovime librash. Fondi i librave është rradhitur sipas sistemit KUD, në të cilin ekzistojnë rreth 66.000 libra.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare e Bibliotekës së Qytetit në facebook
Shkolla e Muzikës (Ulqin)

**Shkolla për arsim fillor muzikor në Ulqin** (malazezisht: *Škola za osnovno muzičko obrazovanje, Ulcinj*) është e vetmja shkollë muzikore në Ulqin.

Shkolla e Muzikës në Ulqin ka filluar si paralele e Shkollës së Ulët të Muzikës në Tivar. Si klasë eksperimentale kjo paralele ka filluar punën në prill të vitit 1995 nën udhëheqjen e Jusuf Likës. Në vitin shkollor 1995/96 kjo paralele regjistronte 30 nxënës në degët piano, gitarë dhe fizarmonikë. Por me vitet që pasuan numri i nxënësve u rrit dhe interesimi pë këtë shkollë është rritur ndjeshëm. Si paralele shkolla e muzikës në Ulqin filloi prezantimin e saj edhe në aktivitetet më të rëndësishme, në nivel republikan e federativ, gjithashtu edhe atë evropian.

Duke përmbushur numrin e konsiderueshëm në stafin mësimdhënës gjithashtu dhe numrit të madh të nxënësve, Ministria për Shkencë dhe Arsim e Malit të Zi e miratoi kërkesën, drejtuar nga disa qytetarë dhe intelektualë të Ulqinit të kryesuar nga Jusuf Lika, për mëvetsimin nga shkolla amë nga Tivari. Dhe në vitin shkollor 2000/01, Shkolla e Muzikës në Ulqin me një numër prej 144 nxënës në degët piano, kitarë, violinë dhe fizarmonik fillon aktivitetin e saj si shkollë e pavarur me të drejta si shkollat e tjera në Mal të Zi.

## Shiko dhe 
* Jusuf Lika

## Referimet
Jusuf Lika

**Jusuf Lika** është muzikant shqiptar nga Mali i Zi. Lindi në Ulqin më 1953 dhe shkollën fillore e kreu në vendlindje, shkollën e mesme të muzikës e kreu në Dubrovnik. Akademinë e Arteve - Degën e Muzikës e kreu në Prishtinë. Merret me kompozime të këngëve popullore të cilat u intepretuan në festivale të ndryshëm dhe me fotografi dokumentare dhe artistike. Eshtë themeluesi i Shkollës Fillore për Arsimin Muzikor në Ulqin, e hapur më 1995.
Gjimnazi "Drita", Ulqin

**Gjimnazi "Drita"** (malaz. *Gimnazija "Drita"*) është një gjimnaz privat në gjuhën shqipe në Ulqin, Mal të Zi.  Mësimi zhvillohet sipas programit të drejtimit të gjimanzit të përgjithshëm, të miratuar nga Ministria e Arsimit dhe e Sportit e Malit të Zi.

Drejtori aktual i gjimnazit është Fejzo Hoxha.

## Historia 
Gjimnazi privat “Drita” është institucioni i parë privat arsimor-edukativ në gjuhën shqipe në Mal të Zi i inicuar nga Fondacioni “Nur” me kryetar Husejn Bisha.

Qeveria e Malit të Zi, gjegjësisht Ministria e Arsimit dhe e Sportit, më 30 gusht 2006 ka miratuar vendimin për dhënien e lejes për punë të Gjimnazit privat “Drita” në Ulqin. Inagurimi zyrtar me rastin e hapjes së Gjimnazit privat “Drita” është bërë më 03 shtator 2006, ndërsa procesi mësimor filloi më 04 shtator 2006.

## Shiko dhe
* Shkolla e mesme e kombinuar "Vëllazërim-Bashkim"

## Referimet 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare e Gjimnazit "Drita"
Miquel Crusafont

**Miquel Crusafont i Pairso**(Sabadell, 1910 - 1983) ishte paleontolog katalunas, i specializuar për eshtra të gjitarëve. 

## Jeta
Ai diplomoi në Farmaci në Universitetin e Barcelonës në vitin 1933, dhe mori gradë në Shkenca Natyrore nga Universitetin e Madridit në vitin 1950.

Ai unanimisht u zgjodh profesor i paleontologjisë në Universitetin e Oviedos si i pari në fushën e tij, dhe pastaj pranoi një post si profesor i antropologjisë në Societatis lesu në Barcelonë.

Ndër punimet e tij më të rëndësishme janë *Los Vertebrados del Mioceno Continental de la cuenca del Vallés-Penedés*(1943, me Josep Fernández de Villalta), *El Mioceno Continental del Vallès y sus yacimientos de vertebrados* (1948, me Josep Fernández de Villalta); *El Burdigaliense continental de la cuenca del Vallès-Penedès* (1955, me Josep Fernández de Villalta dhe Jaume Truyols), *Estudio Masterométricos en la evolución de los Fisípedos * (1957, me Jaume Truyols); *La Evolución* (1966, me Bermudo Meléndez dhe Emiliano Aguirre).

Në vitin 1969 ai themeloi **Institut Provincial de Paleontologia**, që nga viti 1983 i njohur si **Institut de Paleontologia Miquel Crusafont**.

Gjitari parahistorik Crusafontia është emëruar me emrin e tij. 

## Veprat
**Proteognosia Versus Evolucionismo*, Editorial Herder, 1964

## External links
*Info about Institut Paleontològic Dr. M. Crusafont
*
*
Josep Maria Ventura

**Jose Maria Ventura Casas** (Alcalá la Real, 1817 - Figueres, 1875), më shumë i njohur si **Pep Ventura**, ka qënë  një muzikant dhe kompozitor katalanas që i konsolidoi sardanën e gjatë dhe reformoi cobla-n, duke shtuar instrumente që ia dhanë formën e saj aktuale. 

## Jeta
Familja Ventura vinte nga regjioni katalanas i Empordà. I lindur në Andalusia, ku babai i tij, një vendas i Roses, ishte vendosur me ushtrinë. Dy vite më vonë, familja u kthye në Emporda. Djali shpejt mbeti jetim dhe shkoi të jetonte me prindërit e babait të tij. Ai mësoi rrobaqepësi dhe disa nocione të Solfège nga babai i tij i ardhshëm në ligj, Joan Llandriqi, drejtor i cobla-s. 

Ventura duke e konsideruar sardanën si shumë të kufizuar, gjithmonë 98 masa dhe rrallë dy minuta gjatësi, shfaqet si figurë e rëndësishme në periudhën e ndryshimit të sardanës me një numër të pakufizuar të masave (sardana e gjatë), në kundërshtim me tradicionalen, sardanëne shkurtër. 
Ai ndryshoi kompozicionin e cobla-s, të cilën në të njëjtën mënyrë e konsideronte shumë të kufizuar, duke e transformuar të vjetrën *cobla de tres quartans* (gajdet, Shawm, flauti dhe tupanat) në një formacion që fillimisht kompozohej në pesë ose shtate muzikantë, por që në mënyrë progresive përmbante instrumentet e tunxhit. Ai organizoi instrumentet frymore dhe ata të tunxhit në dy rreshta, të kryesuar nga @@basi i dyfishtë. Cobla-t e tjera e morën këtë model, të cilat pësuan disa ndryshime të vogla. 

Ventura vdiq në vitin 1875 në Figueres, duke lënë gjurmët e tij në kulturën muzikore katalanase. Meloditë e tij, të përshtatura nga mjeshtërit si Pujo, Nicolau dhe Lluis Alberti, e bënë Pep Venturën të pavdekshëm. Ai la 312 sardane të gjata, shumë nga to të patitulluara, dhe disa sardane të shkurtëra dhe kompozime korale. Vepra e tij prej 550 pjesësh, kopja origjinale me shkrimin e Venturës, ruhet në arkivat e Orfeó Català.

## Referime 
## Lidhjet e jashtme
*
Lefterhori

**Lefterhor** (greqisht: *Ελευθεροχώρι/Eleftherokhori*) është fshat në qarkun i Çamërisë, Greqi.

## Lidhje të jashtme 
vendndodhja
Trikopallku

**Trikopallk** (greqisht: *Κυψέλη/Kipséli*) është fshat në qarkun i Prevezës, Greqi. Përpara vitit 1958, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke *Τουρκοπάλουκον/Tourkopáloukon*.

## Gjeografia 
Nga veriu Trikopallku kufizohet me Stanovën, nga jugu me Koronopullin, nga lindja me Potamenë dhe nga perëndimi me Morfatin.

**Toponimet të fshatit Trikopallk:**(Kjo nuk është një listë e plotë të toponimeve për këtë fshat. Për më shumë informacion, shih shënimin më poshtë)

***Arat e Manastirit** – ara.
***Bregu** – breg.
***Çuk’ e Krieziut** – çukë.
***Fush’ e Trikopallkut** – fushë, në L.
***Grabozet** - rrëzë mali, në V.
***Kamaret** – kullota.
***Klish’ e Kaniut** - kishë në mesin e fushës, në L.
***Klish’ e Kodrës** - kishë në fushë, në L.
***Klish’ e Shënkollit** — kishë.
***Klish’ e Klishës** -  kodër ku ka qenë një kishë.
***Krevatat** – kullota.
***Kseneja** – ara, në L.
***Kumeste** - arë.
***Kumestret** - ara. 
***Lëm i Mecirranjet** - lëmë ku shinin të lashtat.
***Lëm i Pananjet** – lëmë.
***Lisat e Dinos** – faqe mali, në V.
***Lum i Ambullit** — lum’ i vogël, aty populli mbushte ujë për të pirë.
***Llak’ e Shënmavrës** - arë në një grykë.
***Mal i Trikopallkut** – mal, në P. 
***Manastir i Trikopallkut** – manastir, në V.
***Mesokoshat** - ara.
***Mëndrat ne Pusi** - ara.
***Mënet** - fushë rreth 200 dyn., në L.
***Muçika** – lumë, në L.
***Palo Ura** – kullotë.
***Pashametë** - ara.
***Përroi Thellë** - gërmadhat e njij fshati të vjetër i cili ka pasur këtë emër dhe është zhdukur kur erdhën turqit në Ballkan.
***Përroi Xinrralit** – përrua, në V.
***Pus i Trikopallkut** – pus, në VL.
***Qaf’ e Manastirit** - qafë mali, në V.
***Rrap i Kristo Lolit** - “rrap në diqanet, nek mblidheshin pleqtë në mexhlis”.
***Rrovolet** - ara.
***Sopet** - ara.
***Stan’ i Koçi Jotit** — stan i ndërtuar me gurë.
***Shënthanasi** — kishë bizantine pranë fshatit, ndërtuar më 1400.
***Ur’ e Madhe** - urë.
***Ur’ e Manastirit Vuvoit** – urë, në V.
***Ur e Trikopallkut** - urë me harqe të gurtë, në J.
***Ur’ e Vuvoit** - urë mbi lumin e Vuvoit, në J.
***Verret e Shënkollit** - varret e fshatit. 
***Verret në Përroi i Manastirit** – dy varre të vjetër të përroi i Manastirit, në V.

## Demografia 
**Familjet në fshatin Trikopallk:**

Babo, Barjabai (Foto Barjabai), Dashi (Koç Dashi), Dodenj (Vasil Dodo), Kiçoqanj, Kondo, Loli, Macirra (Kristo Macirra), Markanj, Nikollanj, Pananj, Vashanj (Çavo Vashi), Zhotanj.

## Historia 
Gjatë krizës lindore të 1870-të, Greqia u përpoq të aneksonte viset e Çamërisë poshtë lumit Kalama përmes diplomacisë në Kongresin e Berlinit. Duke arritur në rajon në këtë kohë ka qenë diplomat dhe udhëtar Valentine Chirol, i cili kaloi nëpër Trikopallk. Gjatë kësaj kohe ai reflektoi mbi qëndrimit të tij atje, Chirol shkruan:

## Lidhje të jashtme 
*vendndodhja

## Burimet
Isuf Xhuli

**Isuf Xhuli** ishte mjek popullor nga Gjirokastra i njohur për kontributin e tij në shërimin e shumë pacientëve shqiptarë nga djegiet e lëkurës, koliti dhe hemorroidet. Doktor Isuf Xhuli siç e thërritnin njerëzit ishte ndër përfaqësuesit e Shoqatës së Mjekëve Popullorë të Shqipërisë që punoi edhe në shërbimin diplomatik në vendet e Evropës Lindore. Barnat dhe kurat e tij dobiprurëse mbështeteshin tek vetitë e bimëve mjeksore.

## Referime 
bksh.al
Kujtim Neli

**Kujtim Neli** është mjek kimist nga Peshkopia , Dibra , i cili njihet dhe vlerësohet për kurat e tij të mbështetura në vetitë e bimëve heterovajore e tanifere të Shqipërisë të mbledhura kryesisht në malin Korabi. Kimisti Kujtim Neli ka dhënë rezultat në lehtësimin e dhimbjeve të disa sëmundjeve të rënda tek njerëzit. Teoria dhe praktika e tij bazohet tek tradita shqiptare dhe fitoterapia kineze duke afruar më shumë publikun tek bashkveprimi i mjekësisë shkencore dhe mjekësisë alternative.
Philippe Chinard

**Philippe Chinard** (1205 - 1266) ka qene një fisnik francez, admiral dhe guvernator i Manfred of Sicily.  Mbasi arriti te kape disa vende ne Shqipëri, Philipi u emërua guvernator i përgjithshëm i Manfredit për këto zotërime.  Initially based in Korfuzi, Chinard zhvendos selinë e tij për në Kanina, then the dominant center of the Vlorë region, ku ai u martua me një të afërm të Michael II Komnenos Doukas.

Me të dëgjuar lajmin e vdekjes së Manfredit  në beteja e Beneventos, Michael II komplotoi dhe arriti të vriste Philippe Chinard, me ndihmën e gruas së Chinardit, por ai nuk arriti të kapte zotërimet e Manfredit.

## Referime
Skerdilajd Llagami

**Skerdilajd Llagami** u lind në 31 tetor 1969 në qytetin e Tiranës dhe ishte fëmija i parë i Bardhyl Llagamit, i cili rrjedh nga një familje qytetare tiranse.Që kur ishte në bankat e shkollës së mesme "Myslym Keta", Skerdi shquhej për fizikun e tij të fortë. Në fillimin e viteteve '90, ashtu si pjesa më e madhe e rinisë tironase, edhe Skerd Llagami u përfshi në proceset demokratike duke përkrahur Lëvizjen e Dhjetorit, madje të gjitha që vazhduan ato ditë, mitingjet në Qytetin e Studentëve, ai ishte prezent.

* Sipas Dott.Ing. Ardian Llagamit tek Tirona Intellectum , Skerdi nuk e la pas asnjëherë pasionin e tij, e të ushtruarit me sport dhe fiziku i tij u bë shkak, që në vitin 1997, atë e morën si efektiv të Forcave Speciale, (BRISKU) të Ministrisë së Punëve të Brendshme. 

*Në marsin e vitit 1999, braktisi repartin special të BRISKUT dhe iku në Kosovë. Deri në vitin 2001 ai luftoi në batiolionet e UCK-së i njohur si Komandant Shpendi, sepse thuhej për të që shkonte me luftuar atje ku ishte vdekja më e sigurtë. Me mbarimin e luftës në Kosovë ai shkoi në Luginën e Preshevës. Gjithmone shprehej se lufta e shqiptarëve s’ka të mbaruar sa të bashkohemi të gjithë në një shtet. Pas luftës së Preshevës, edhe pse i thonin të kthehej pranë familjes në Tiranë, ai vendosi të shkonte pranë Tetovës me trazirat që kishin filluar atje. U tradhetua nga Spiunet shqipetar qe punonin per Udb u vra pas shpine ne fshatin Bogovin në afërsi të Tetovës. Trupi i tij prehet në "Varrezat e Dëshmorëve" në Tiranë.

## Referenca 
bksh.al

Kategori :Lindje 1969
Hysen Kazazi

**Hysen Kazazi** i njohur ndryshe si **Ceni i Lakut** ishte  ortoped i famshëm dhe mjek popullor nga Tirana. Hysen Kazazi kujtohet si personi që i dhuroi shoqërisë plot 70 vite pune, me përkushtim për të shpëtuar nga sakatllëku njerëz të dëmtuar, të traumatizuar e të aksidentuar, duke i riaftësuar ata për një jetë normale. Rezulton se doktor Ceni kishte mjekuar më shumë se 500 mijë pacientë duke filluar nga fëmijët tek të rriturit, nga sportistët e deri tek udhëheqësit e shtetit. Gjatë viteve të humanizmit, Babë Ceni mbeti i respektuar me të cilin konsultoheshin edhe shumë nga mjekët e spitaleve të asaj kohe, veçanërisht nga Prof.Dr. Frederik Shiroka, Dr. Dërrasa, Dr. Boga, Dr. Heqimi, Dr. Flamur Topi. Respekti ndaj Mjekut Popullor kaq të njohur në mbarë vendin është shfaqur, jo vetëm nga ata që ishin pacientë të tij dhe familjarët e tyre, por edhe nga mbarë publiku.Bashkia e Tiranës e ka nderuar Babë Cenin me tituj nderi si "Mirënjohja e Qytetit të Tiranës" dhe "Qytetar Nderi i Tiranës".

## Referime 
bksh.al
Jezuizmi

**Jezuizmi** ose **Jezusizmi** është një sistem besimi që e konsideron veten si përfaqësimin e vërtetë të mësimeve të Jezusit dhe është në kontrast me mësimet e krishterimit të zakonshëm. Në veçanti, termi shpesh është në kontrast me krishterimin *Pauline* dhe dogmën e kishës kryesore të krishterimit nicene.

## Shiko edhe 
* Jezusi

## Referime
Ismailizmi

[parapamje|Kaligrafia me [Aliun si lunani i Allahut]]
**Ismailizmi** është një degë e besimtarët shiitë pasuesit e të cilit janë të njohur edhe si Shtatëshat. Ismaʿili marrë emrin e tyre nga pranimin e Ismaili ibn Xhafer si pasardhëse të caktuar shpirtërore (imam) për Xhafer el-Sadiku, ku ato ndryshojnë nga Dymbëdhjetëshat, të cilët pranojnë Musa el-Qazim, vëllai i vogël i Ismailit, si e vërtetë Imam.

Gjetjen e saj më të hershme teologji në jetën e Muhamedit, Ismailizm u rrit në një pikë për të bërë dega më e madhe e shiizmit, klimaksing si një fuqi politike me Kalifatit fatimid në dhjetë përmes dymbëdhjetë shekuj. Ismailis besojnë në njëshmërinë e Perëndia, si dhe mbylljen e zbulesës hyjnore me Muhammedin, të cilin ata e gjykojnë si "Profeti përfundimtar dhe të dërguarin e Perëndisë për të gjithë njerëzimin". Ismaʿili dhe Dymbëdhjetëshat të dyja pranojnë të njëjtat Imamët fillestare nga pasardhësit e Muhamedit nëpërmjet vajzës së tij Fatime ndajnë dhe për këtë arsye të madhe të historisë së tyre të hershme. Të dy grupet e shohin familjen e Muhamedit (Ehl ul-Bejtit) të zgjedhur në mënyrë hyjnore, të pagabueshëm (isma) , dhe të udhëhequr nga Perëndia për të udhëhequr bashkësinë islame (ummetit) , një besim që dallon ata nga shumicë sunite degë e Islamit.

Pas vdekjes së Muhamed ibn Ismail në shekullin e 8-të pas Krishtit, mësimet e Ismailism transformuar më tej në sistemin e besimit siç është e njohur sot, me një përqendrim të qartë në më të thellë, ezoterike kuptimi (Batin) të fesë islame. Me zhvillimin eventual të Tuelverizm në të më shumë literalistik (zahir) të orientuar Ahbari dhe më vonë Usuli shkollave të mendimit, Islami Shi'it zhvilluar në dy drejtime të veçanta: të grupit metaforik Ismaili duke u përqëndruar në mistike rrugën dhe natyrën e Perëndisë , me "Imam e kohës "përfaqëson manifestimin e së vërtetës dhe realitetit, me grupi më literalistic të Dymbëdhjetëve, duke u fokusuar në ligjin hyjnor (sheriatit) dhe veprat e mira dhe thëniet (Sunetit) të Muhamedit dhe të Dymbëdhjetë Imamllarëve që ishin udhëzon dhe një dritë ndaj Zotit.

Edhe pse ka disa rrugë (tarikat) brenda Ismailizm, termi në gjuhë e folur e sotme në përgjithësi i referohet Nizari, i cili e njeh Khan IV Aga si Imamin e trashëguar e 49 dhe është grupi më i madh Ismaili. Në shekujt e fundit īlīs Isma ʿ kanë qenë në masë të madhe një pakistanez, indian dhe afgan komunitetit, por pakicat Ismaili janë gjetur edhe në Shqipëri, Siri, Arabi Saudite, Jemen, Jordani, Afrikën Lindore, Angola, Liban, dhe Afrika e Jugut, dhe kanë në vitet e fundit emigroi në Evropë, Kanada, Australi, Zelandën e Re, në Shtetet e Bashkuara, dhe Trinidad dhe Tobago. Ka gjithashtu një numër i konsiderueshëm i Ismaʿīlīs në Azinë Qendrore.
Denis Vipret

**Denis Vipret** është një shërues magnetist i njohur në Léchelles pranë Fribourgut Zvicër. Në klinikën e tij janë vizituar mijëra pacientë nga mbarë bota edhe nga Shqipëria.
Bernhardi i Valencës

**Bernhardi i Valences** (frz. *Bernard*; * ne Valence, Provence; † 1135) ka qene nje klerik nga Provanca, i cili ne  kuader  te  Kryqezates se pare me 1099 u rrit ne pergjegejsisne e  peshkopit te Artah dhe me  1100 i pari Patriark latin i Antiochia.

Ai ishte nga Valence ne Provence. Er nahm als Feldkaplan im Gefolge des päpstlichen Legaten Adhemar von Le Puy am Ersten Kreuzzug teil. Nachdem Adhemar 1098 nach der erfolgreichen Belagerung von Antiochia gestorben war, schloss er sich dem Gefolge des süditalienischen Normannenfürsten Bohemunds von Tarent an, der sich in und um Antiochia ein eigenständiges Fürstentum errichtete. Bohemund brach damit den zuvor gegenüber dem byzantinischen Kaiser Alexios II. abgegebenen Lehnseid, nach dem alle Eroberungen der Kreuzfahrer unter dessen Hoheit gestellt werden sollten. Während das Hauptheer des Kreuzzuges im Januar 1099 nach Jerusalem weiterzog, blieb er bei Bohemund in Antiochia. Bohemund setzte ihn 1099 in der soeben eroberten Stadt Artah als Bischof ein. Als Bohemund gegen Ende des Jahres 1099 ins bereits von den Kreuzfahrern eroberte Jerusalem pilgerte, um sein Kreuzfahrergelübde zu erfüllen, begleitete ihn Bernhard um in Jerusalem die Bischofsweihe zu erhalten.

Das Oberhaupt der christlichen Kirche in der Region von Antiochia, den byzantinisch-orthodoxen Patriarchen von Antiochia, Johannes VII. Oxites, hatten die Kreuzfahrer nach der Eroberung Antiochias im Amt belassen. Diese Haltung änderte sich, als der byzantinische Kaiser im Sommer 1100 das Fürstentum Antiochia angriff um sein Hoheitsrechte durchzusetzen, und weite Teile Kilikiens zurückeroberte. Da der Patriarch offen mit Byzanz sympathisierte und in seinen Predigten die griechisch-byzantinischen Einwohner der Stadt der Hoffnung auf eine Befreiung durch den Kaiser bestärkte, ließ Bohemund ihn der Stadt verweisen, woraufhin Joahnnes ins Exil nach Konstantinopel floh. An dessen Stelle setzte er im September 1099 Bernhard als neuen Patriarchen von Antiochia ein.

Während seines Episkopats beteiligte sich Bernhard aktiv am Kampf gegen die Muslime, so nahm er mit einem eigenen Kontingent 1104 an der Schlacht von Harran teil. Auch 1119 befand er sich im Heer Rogers von Salerno, blieb aber in Artah zurück, während Rogers Heer in der verheerenden Schlacht von Ager Sanguinis fast vollständig aufgerieben wurde. Daraufhin organisierte Bernhard die Verteidigung des nun ungeschützten Antiochia bis Entsatz unter Balduin II. von Jerusalem und Pons von Tripolis eintraf.

Als Bernhard 1135 starb, wurde der normannische Kleriker Ralf von Domfront zu seinem Nachfolger als Patriarch von Antiochia gewählt.

## Literatur 
* Steven Runciman: *Geschichte der Kreuzzüge.* C.H. Beck, München 1995, ISBN 3406399606.

## Einzelnachweise
Gjergj Stres Balsha

**Gjergj Stres Balsha** ose **Gjorgj Strez Balshiq** ( *Đorđe Strez Balšić*) dhe vëllezërit e tij Gojko dhe Gjoni kane qene zotërit e Mizisë, zona bregdetare nga Drini i Bardhe përgjatë detit Adriatik. Vëllezërit ishin anëtarë të familjes Balsha, te cilët më parë kishin zotëruar Zetën. Ata morën pjesë në themelimin e Lidhjes e Lezhës, një aleancë e udhëhequr nga daja i tyre Skënderbeu. Gjergj Stresi me vone e tradhetoi Skënderbeu, duke u shitur një zotërim osmanëve, ndërsa dy vëllezërit e tij vazhduan të mbështesin Skenderbeun deri në vdekjen e tij dhe më pas ka vazhduar për të luftuar për forcat venedikase.

## Familja 
Sipas Nolit, Gjergji dhe vellai i tij Ivan dhe Gojko kane qene niperit e Skenderbeu nga motra e tij Jelena qe u martua me Pal Balshen. Gjenealogjia e familjes Kastrioti e shkruar nga Karl Hopf nuk e paraqet informimin per Gjergj Stres Balsha qe te kete qene djale i motres Jelena te Skenderbeut.

## Lidhja e Lezhës 
Tre vellezerit Balshaj morren pjese ne themelimin e Besëlidhja e Lezhës, nje alenance e krijuar nga xhaxhai i linjes amesore Skenderbeu, pasi u takuan ne kishen e Shen Kollit (Xhamia Selimie) ne Lezhë ne mars 2, 1444. Si anetare ishin edhe Lekë Zaharia, Pjetër Spani, Lekë Dushmani, Andrea Topia, Gjergj Arianiti, Theodor Muzaka, Stefan Crnojeviq, dhe varësit e tyre. Skendebeu u zgjodh udheheqesi i saj, dhe kryekomandant i forcave te armatosura me nje numer te pergjithshsem prej 8,000 luftetaresh.

Ne 1451 mbasi Alfonso nenshkroi Traktati i Gaeta-s me Skenderbeun, ai nenshkroi marreveshje te ngjashme Gjergj Stres Balshen dhe nje anetar tjeter te parise se Arbërisë me: Gjergj Arianitin, Ghin Musachi, Pjetër Spani, Pal Dukagjini, Thopia Musachi, Peter nga Himara, Simon Zanebisha dhe Carlo Toco.

George ishte një nga fisnikët që terhoqi mbështetjen e tij per Skenderbeun. Sipas historianeve shqiptare Kristo Frashëri dhe Fan Noli, Strez Balšić e tradhetoi Skanderbeun duke ia shitur fortesen e Modricës Perandorisë Osmane pranverën 1457. Hamza Kastrioti e braktisi Skënderbeun disa javë më vonë.

## Referime 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Referime