Papa Kalisti III,Skënderbeu, Shqipëria dhe Kryqëzata (1455 - 1458)

*Papa Kalisti III, Skënderbeu, Shqipëria dhe Kryqëzata (1455-1458)*'

Përmbledhje: "Papa Kalisti III, Skënderbeu, Shqipëria dhe Kryqëzata (1455-1458)"  është një studim i thelluar mbi marrëdhëniet e Gjergj Kastriotit (Skënderbeut) me Papën Kalisti III dhe përpjekjet e tyre për të organizuar një kryqëzatë kundër Perandorisë Osmane. Libri është përmbledhje e punës së tre studiuesve, Matteo Sciambra, Giuseppe Valentini dhe Ignazio Parrino, dhe është përgatitur dhe përkthyer nga Ndriçim Kulla dhe Dritan Thomollari. Botuar në vitin 2009 nga shtëpia botuese "Plejad" në Tiranë, ky vëllim përfshin 303 faqe dhe trajton një nga periudhat më kritike të historisë shqiptare dhe evropiane, kur rreziku osman kërcënonte Evropën dhe Shqipërinë.

Konteksti historik: Në mesin e shekullit të 15-të, Perandoria Osmane ishte në ekspansion të plotë dhe kërcënonte Evropën Qendrore dhe Jugore. Shqipëria, nën udhëheqjen e Skënderbeut, ishte një nga pikat kryesore të rezistencës kundër osmanëve. Papa Kalisti III (alfons Borxhia, në detyrë nga 1455 deri në 1458), përfaqësonte një Vatikan të përfshirë në përpjekje për të organizuar një Kryqëzatë të madhe, për të ndaluar zgjerimin e osmanëve dhe për të mbrojtur krishterimin në rajonin e Ballkanit dhe më gjerë.

Roli i Papa Kalistit III: Papa Kalisti III ishte një nga mbështetësit kryesorë të Skënderbeut dhe kauzës së tij kundër osmanëve. Ai ishte tejet i shqetësuar për rritjen e fuqisë osmane dhe ndikimin e saj mbi territorin e Ballkanit dhe Italisë. Një nga përpjekjet më të rëndësishme të tij ishte organizimi i një Kryqëzate për të ndaluar osmanët dhe për të ndihmuar mbrojtësit e krishterimit, ndër të cilët ishte Skënderbeu. Kalisti III kontribuoi jo vetëm përmes mbështetjes morale, por edhe përmes dërgimit të ndihmave financiare dhe materiale në Shqipëri.

Roli i Skënderbeut: Skënderbeu ishte figura qendrore e rezistencës shqiptare ndaj Perandorisë Osmane. Ai kishte arritur suksese të jashtëzakonshme ushtarake, duke u bërë një simbol i rezistencës së krishterë kundër osmanëve. Gjatë periudhës së pontifikatit të Papa Kalistit III, Skënderbeu vazhdoi të mbronte Shqipërinë nga sulmet osmane dhe ishte i gatshëm të udhëhiqte një kryqëzatë për të çliruar më shumë territore të pushtuara nga osmanët. Marrëdhënia mes tij dhe Papës ishte shumë e ngushtë dhe e bazuar në besimin e përbashkët për një luftë të drejtë për mbrojtjen e krishterimit.

Përpjekjet për kryqëzatën: Në vitet 1455-1458, përpjekjet për organizimin e një Kryqëzate u intensifikuan. Papa Kalisti III filloi thirrjet e tij për një aleancë evropiane kundër osmanëve dhe synonte të angazhonte fuqitë e mëdha të kohës në këtë ndërmarrje. Megjithatë, për shkak të ndarjeve politike dhe vështirësive ekonomike të shumë vendeve evropiane, Kryqëzata nuk u realizua plotësisht sipas planeve të Papës dhe Skënderbeut.

Dokumentet dhe dëshmitë historike: Libri bazohet në dokumente dhe dëshmi të vlefshme nga arkivat e Vatikanit, që hedhin dritë mbi përpjekjet e koordinuara mes Papës dhe Skënderbeut. Këto burime dokumentare përmbajnë korrespondenca, udhëzime dhe vendime të rëndësishme që tregojnë për përkushtimin e Kalistit III dhe vendosmërinë e Skënderbeut për të organizuar një kryqëzatë dhe për të mbrojtur Ballkanin nga pushtimi osman.

Përfundime: Ky vëllim është një kontribut i rëndësishëm për të kuptuar më mirë rolin e Papës Kalisti III dhe Skënderbeut në historinë e kryqëzatave dhe rezistencës kundër osmanëve. Libri ofron një pasqyrë të thelluar të marrëdhënieve ndërmjet Vatikanit dhe Shqipërisë gjatë kësaj periudhe kritike dhe tregon për përpjekjet ndërkombëtare për të mbrojtur Evropën dhe krishterimin nga zgjerimi osman.

Vlera e librit: Përmes këtij studimi, lexuesi merr një kuptim më të plotë të kontekstit politik, ushtarak dhe fetar të kohës. Libri është gjithashtu një dëshmi e rëndësishme e rezistencës së shqiptarëve dhe kontributit të Skënderbeut në historinë evropiane, si dhe e përpjekjeve të Papës për të mbrojtur krishterimin dhe vlerat evropiane nga kërcënimi osman.

## Shih edhe këtë 
*Albanologjia
*Arbëreshët

## Burimet