Jorge Alessandri

**Jorge Alessandri Rodríguez** (; 19 maj  1896 &ndash; 31 gusht 1986) ishte President i Kilit nga viti 1958 deri në 1964 dhe ishte kandidat kilian i djathtë në zgjedhjet vendimtare presidenciale të vitit 1970, të cilat ai humbi ndaj Salvador Allende. Ai ishte djali i Arturo Alessandri, i cili ishte president nga viti 1920 deri në 1925 dhe përsëri nga viti 1932 deri në 1938.

## Vitet e hershne
upright|left|parapamje|Portreti zyrtar i Jorge Alessandri
Jorge Alessandri lindi në Santiago. Ai studioi në Instituto Nacional General José Miguel Carrera, shkollën e mesme publike prestigjioze të Santiagos dhe Universitetin e Kilit, dhe pasi u diplomua në 1919 punoi atje si pedagog. Pas rënies së republikës parlamentare, ai jetoi në mërgim evropian me prindërit e tij nga 1924–1925, por u kthye në tokën e tij të lindjes ku u zgjodh në parlament si i pavarur nga një zonë elektorale e Santiago në vitin 1926.

Ai u tërhoq nga jeta publike në vitin 1932 për t'u përqëndruar në interesat e biznesit, duke u bërë president i bankës së hipotekave, *Caja de Crédito Hipotecario* deri në vitin 1938 dhe duke drejtuar *Kompaninë e Prodhimit të Letrës dhe Kartonit*. Nga viti 1944 deri në 1947, ai ishte kryetar i konfederatës së punëdhënësve kilian.

## Kthimi në politikë
Vitet e para të presidencës së Gabriel González u shënuan nga trazira serioze midis mbështetësve të majtë dhe të djathtë dhe më 2 gusht 1947 González emëroi një kabinet të oficerëve ushtarakë dhe të pavarur në një përpjekje të supozuar për të depolitizuar situatën. Alessandri u emërua Ministër i Financave, ku ai riorganizoi sistemin e administratës dhe ndoqi një program rigoroz të kursimit.

Në vitin 1950, ai kishte rivendosur rendin në financat publike dhe kishte kontrolluar inflacionin. Sidoqoftë, ngrirja e tij e shpërblimit të sektorit publik gradualisht çoi në trazira më të mëdha industriale. Punonjësit e sektorit publik dolën në grevë në fund të janarit 1950, i cili u kthye me shpejtësi në një opozitë të gjerë kundër politikave ekonomike të qeverisë. Së bashku me pjesën tjetër të kabinetit, Alessandri dha dorëheqjen më 3 shkurt dhe u kthye në rolin e tij si president i konfederatës së punëdhënësve.

## Senati dhe presidenca
upright|parapamje|Jorge Alessandri gjatë presidencës së tij
Në vitin 1956, party Liberale e zgjodhi atë si një kandidat për një vend të Senatit të Santiagos, të cilin ai e fitoi me një shumicë të konsiderueshme më 1957. Sidoqoftë, Alessandri u pa si mjaft konservator nga Partia Liberale, dhe në fund ajo ishte krahu i moderuar i party Konservatore e cila siguroi pozicionin e tij si një kandidat i pavarur për presidencën, me fushatën e tij drejtuar ekspertizës së tij ekonomike.

Në mars 1958, ai nxori kandidatin e majtë të bashkuar për presidencën, Salvador Allende me 32.2% në 28.5%, me demokratin e krishterë Eduardo Frei Montalva që votonte 20.5%. Në rast se asnjë kandidat nuk siguron shumicën e përgjithshme të votave të popullit, zgjedhja e presidentit ra në Kongres, i cili zgjodhi siç duhet Alessandri, i cili kishte një koalicion të kongresistëve të Konservatorëve, Liberalëve dhe Partisë Radikale pas tij.

Alessandri fillimisht u përqëndrua, në mënyrë të çuditshme, në çështjet ekonomike, veçanërisht në kontrollimin e inflacionit dhe balancimin e buxhetit të shtetit, dhe ai liberalizoi regjimin tarifor të Kilit. Sidoqoftë, ai përsëri ngriu pagat e sektorit publik, duke lëshuar trazira të përhapura industriale.

Në vitin 1961, zgjedhjet për në Kongres panë humbje masive për Konservatorët dhe Liberalët, me Radikalët, vetëm nga partitë e koalicionit, duke bërë mirë. Kjo e detyroi Alessandrin të emërojë më shumë ministra nga Partia Radikale, e cila nga ana tjetër lëvizi qeverinë e tij në të majtë. Kjo u lidh me politikën më aktiviste të zhvillimit të jashtëm të ndjekur nga Xhon F. Kenedi në prag të Revolucionit Kuban të vitit 1959, në formën e Aleancës për Progresin. Së bashku, këto lëshuan një valë reformash progresive të taksave dhe bujqësisë. Përkundër kësaj, shpërndarja e pronësisë së tokës mbeti jashtëzakonisht e pabarabartë.

Periudha e zyrës së Alessandrit përfundoi në vitin 1964, dhe ai u pasua nga kundërshtari i tij i vitit 1958, Demokristiani Eduardo Frei Montalva. Alessandri u kthye në administrimin e fabrikës së tij të letrës.

[parapamje|Presidenti Jorge Alessandri me Presidentin amerikan [Xhon F. Kenedi (1962)]]

## Jeta publike pas qeverisë së tij
Më 3 nëntor 1965, në shtyp u botua një letër, e mbështetur nga 900 firma, ku iu drejtua Alessandrit për të analizuar realitetin e përgjithshëm dhe për të theksuar veprimin e tij publik, duke filluar kështu kandidaturën e tij të dytë presidenciale.

Botimi në shtyp në shtator 1968, një manifest për vendin - nënshkruar nga Guillermo Feliú Cruz, historian; Hugo Galvez Gajardo, ish-ministër; Adolfo Silva Henríquez, fermer; Jaime Guzmán Errázuriz, udhëheqës universiteti; Eduardo Boetsch G. H., inxhinier; dhe Jorge Delano Frederick, reporter kërkuan aderimin për të promovuar kandidaturën presidenciale të Jorge Alessandri.

Edhe pse Alessandri mbajti një profil të ulët për pjesën më të madhe të periudhës 1964-1970, ai kurrë nuk përjashtoi në mënyrë të qartë kthimin në politikë. Në një rast ai tha për popullin kilian: "Unë e perceptova, dhe domosdoshmërisht, thashethemet në rritje e pakënaqësisë, dëshpërimit dhe ankthit, produkt i pashmangshëm i aspiratave të sapo zgjuara por të pakënaqura".

## Vitet e fundit
Pas kësaj, Jorge Alessandri u tërhoq edhe një herë në jetën private, tani për herë të fundit, duke jetuar mjaft i qetë në apartamentin e tij në qendër të Santiagos. Ai vazhdoi të ishte kryetar i bordit të një fabrike letre deri në vdekjen e tij në Santiago në vitin 1986. Ai nuk jetoi për të parë fundin e juntës dhe kthimin e Kilit në demokraci.

Nipi i tij Arturo Alessandri Besa qëndroi si kandidat presidencial për Alianza të krahut të djathtë në 1993, duke humbur ndaj Demokristianit Eduardo Frei Ruiz-Tagle të koalicionit të qendrës së majtë Concertación.

## Shih edhe
*Familja Alessandri