Memoriali i Gjenocidit të Srebrenicës

parapamje|240px|Gurët e varreve në Qendrën Përkujtimore
**Memoriali i Gjenocidit të Srebrenicës**, i njohur zyrtarisht si **Memoriali i Srebrenicës-Potoçarit dhe Varrezat për Viktimat e Gjenocidit të 1995**, është kompleksi memorial-varrezash në Srebrenicë i ngritur për të nderuar viktimat e masakrës së Srebrenicës të vitit 1995. Viktimat - të paktën 8,372 prej tyre - ishin kryesisht meshkuj, kryesisht boshnjakë muslimanë dhe disa kroatë katolikë.

Që nga maji 2017, 6,938 viktima të gjenocidit janë identifikuar përmes analizës së ADN-së (të kryer nga Komisioni Ndërkombëtar për Personat e Zhdukur) të mbetjeve njerëzore të gjetura nga varret masive dhe 6,643 (që nga korriku 2020) viktima muslimane boshnjake janë varrosur.

## Prapavija 
Masakra në Srebrenicë filloi në Potočari, ku rreth 25,000 refugjatë muslimanë boshnjakë ishin mbledhur në mënyrë të dëshpëruar në pritje të evakuimit. Pasi hynë në qytet më 11 korrik 1995, forcat serbe të Bosnjës, të udhëhequra nga Ratko Mlladiq, hynë në Potočari dhe ndanë shumë burra dhe djem boshnjakë nga pjesa tjetër e turmës përpara se t'i vrisnin; disa gra dhe vajza u përdhunuan dhe u vranë gjithashtu. Paqeruajtësit holandezë të OKB-së të vendosur në Srebrenicë (Dutchbat) nuk ishin në gjendje të ndalonin masakrën, pavarësisht se kishin selinë e tyre në qytet. Gjithsej, rreth 1200 njerëz të pafajshëm u vranë në Potočari përpara se të mbijetuarit të evakuoheshin në Tuzla.

Në tetor 2000 Wolfgang Petritsch, Përfaqësuesi i Lartë për Bosnjë dhe Hercegovinën, deklaroi se toka në Potočari do të shndërrohej në një memorial dhe varrezë për viktimat e gjenocidit. Në maj 2001, u krijua një fondacion për të mbikëqyrur dhe financuar ndërtimin e Memorialit të Gjenocidit të Srebrenicës. Dy muaj më vonë, rreth përvjetorit të gjashtë të masakrës, u vendos një gur themeli për memorialin përpara një turme prej 15,000 vetësh. Përkujtimi i parë u mbajt në korrik 2002 me rreth 20,000 pjesëmarrës. 600 viktimat e para u varrosën në varrezat e reja në mars 2003.

## Hapja 
Kompleksi i varrezave përkujtimore prej 5.8 milionë dollarësh është paguar me donacione nga grupe private dhe qeveri. Shtetet e Bashkuara dhanë 1 milion dollarë për projektin. Memoriali u hap nga ish-presidenti i Shteteve të Bashkuara, Bill Clinton, më 20 shtator 2003, kur ai u tha mijëra të afërmve të viktimave të masakrës së Srebrenicës:

Bill Clinton ishte Presidenti i Shteteve të Bashkuara gjatë pjesës më të madhe të luftës në Bosnje dhe kryesoi marrëveshjen e paqes të Dejtonit.

## Galeria 

Skeda:Srebrenica Potocari Memorial 2.JPG|Varret në Qendrën Përkujtimore  (2005)
Skeda:Srebrenica Graveyard.JPG|Varreza (2008)
Skeda:Srebrenica massacre memorial gravestones 2009 3.jpg|Gur varret (2009)
Skeda:Srebrenica massacre memorial wall of names 2009 1.jpg|Muri me emra, me retë e shiut në sfond (2009)
Skeda:Srebrenica massacre memorial wall of names 2009 2.jpg|Një pjesë e murit prej mermeri me emrat e viktimave të vrarë (2009)
Skeda:Monument du Mémorial et Cimetière de Srebrenica-Potocari.JPG|Një numër i pacaktuar i njerëzve të masakruar në gjenocid (2009)
Skeda:Srebrenica Memorial Photo.jpg|Gurë varresh dhe zona qendrore përkutjimore (2019)

## Shih edhe 
* Lufta e Bosnjës
* Gjenocidi boshnjak
* Mohimi i gjenocidit boshnjak
* Gjenocidi i Srebrenicës

## Referime