Hysen Sylë Gecaj

**Kolonel Hysen Gecaj Sylë Gecaj** (i lindur më 21 shkurt 1963 në Llaushë, Skenderaj) është ish-ushtarak, kolonel i TMK-së dhe FSK-së, veteran i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe themelues e komandant i Akademisë Ushtarake “Hamëz Jashari” të UÇK-së. Ai është konsideruar një nga figurat qendrore të përgatitjes ushtarake gjatë viteve 1990–1999 dhe ndër ushtarakët e parë profesionistë shqiptarë që organizuan trajnime të armatosura në Kosovë para dhe gjatë luftës.

## Biografia e hershme 
Hysen Gecaj lindi në fshatin Llaushë të Skenderajt. Arsimin e lartë ushtarak e kreu në Akademinë Ushtarake të Jugosllavisë, ku u specializua në fushën e komandimit dhe në doktrinën ushtarake. Ky formim e bëri njërin nga kuadrot e rrallë shqiptarë me edukim të strukturuar ushtarak profesional para fillimit të konfliktit në Kosovë.

## Fillimet e aktivitetit ushtarak (1992) 
Sipas dëshmive të bashkëluftëtarëve dhe burimeve të komunitetit të rezistencës, nga viti 1992 Gecaj organizoi stërvitjet e para të armatosura për shqiptarët në Llaushë, fshatin e tij të lindjes. Trajnimet përfshinin:
* përdorimin e armëve të zjarrit,
* gjuajtjen praktike,
* taktikat bazike ushtarake,
* përgatitjen fizike dhe disiplinore,
* formacionet dhe veprimet në terren.

Këto veprimtari përbëjnë fazën më të hershme të organizimit ushtarak shqiptar në Kosovë, shumë përpara shfaqjes publike të UÇK-së, dhe vendosën themelet e para të përgatitjes së strukturave guerile. Ishte i vetmi ushtarak karriere në guerile që nga vitet e 1990 deri në mars të vitit 1998.

Ai gjithashtu:
* organizoi sistemin e alarmimit dhe komunikimit të grupeve të armatosura në Llaushë që nga viti 1990,
* gjatë luftës bashkërendoi goditje të caktuara të NATO-s ndaj caqeve serbe në Zonën Operative të Drenicës, në rajonin mes rrugëve Prishtinë–Pejë (Orllat) dhe Mitrovicë–Pejë (Qubrel, Vitak).

## Pjesëmarrja në Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës 
### Angazhimi i parë dhe strukturimi gueril 
Me formimin e strukturave të organizuara të UÇK-së, Gecaj u përfshi në ngritjen, stërvitjen dhe organizimin e njësive operative, duke qenë një nga figurat me përvojën më të thellë profesionale brenda organizatës.

### Themelimi dhe komandimi i Akademisë Ushtarake “Hamëz Jashari” 
Në vitet 1998–1999, ai themeloi dhe komandoi Akademinë Ushtarake “Hamëz Jashari”, institucionin qendror të përgatitjes ushtarake të UÇK-së, me qendër në Negroc - për nivelet Komandant Toge dhe Komandant Skuadre, dhe me degë trajnimi në:
* Gradicë – për nivelet Komandant Toge dhe Komandant Skuadre;
* Likofc – për nivelin e Komandantëve të Kompanisë.

Nën drejtimin e tij, Akademia:
* krijoi programet e para të trajnimit të oficerëve dhe nënoficerëve të UÇK-së,
* standardizoi përgatitjen operative të njësive,
* zbatonte metoda dhe struktura të ngjashme me akademitë e ushtrive të rregullta.

### Statusi hierarkik gjatë luftës 
Në ushtritë e rregullta, komandantët e akademive ushtarake mbajnë zakonisht gradat Gjeneral Brigade ose Gjeneral Major. Edhe pse UÇK nuk kishte sistem zyrtar gradash, pozita dhe roli i Gecajt si komandant i akademisë së vetme ushtarake të organizatës konsiderohet ekuivalent funksional me nivel gjeneralie sipas hierarkive standarde ushtarake.

## Karriera në TMK 
Pas luftës dhe transformimit të UÇK-së në Trupat Mbrojtëse të Kosovës, Gecaj u integrua me gradën Kolonel, duke shërbyer në pozita kyçe:
* Oficer për Planifikim në Qendrën Operative të Zonës së Parë Mbrojtëse (Drenicë) dhe ndërlidhës me forcat e KFOR-it në Mitrovicë dhe Skenderaj,
* Shef i Departamentit për Marrëdhënie Publike në Akademinë e Mbrojtjes së TMK-së,
* Ligjërues në Katedrën e Arsimit të Akademisë së Mbrojtjes,
* Komandant i Shkollës së Nënoficerëve të TMK-së,
* Hartues programesh trajnimi dhe instruktor për kualifikimin e kuadrove të TMK-së.

## Karriera në FSK 
Me transformimin e TMK-së në Forcën e Sigurisë së Kosovës, Gecaj vazhdoi të shërbejë si kolonel, duke mbuluar pozita me përgjegjësi të lartë:
* Zëvendësdrejtor i Qendrës së Situatave të Ministrisë së FSK-së,
* Hartues i Procedurave Standarde të Operimit për Qendrën e Situatave të MFSK-së,
* Koordinator mes Qendrës së Situatave të FSK-së dhe Qendrës së Situatave të Qeverisë së Kosovës,
* Shef i Sektorit për Trajnime dhe Ushtrime në Ministrinë e FSK-së,
* Ideator, projektues dhe realizues i Poligonit të Qitjes me Municion Real në Babaj të Bokës (poligoni qendror i FSK-së),
* Realizues i projektit të Gjeografisë Ushtarake për FSK-në.

## Veprimtaria pas uniformës 
Pas daljes në pension, Hysen Gecaj është aktiv në:
* analizat e sigurisë kombëtare,
* intervista mediatike,
* debatet mbi sigurinë dhe zhvillimet ushtarake,
* projektet për forcimin e institucioneve të sigurisë në Kosovë.

Ai është një nga themeluesit e Federatës “Arbëria”, një platformë gjithëkombëtare për unitetin shqiptar, si dhe ideator e udhëheqës i Organizatës për Kultivimin e Traditës dhe Kulturës “Shqiptaria”, me shtrirje në të gjitha trojet shqiptare dhe në diasporë.

## Referencat 
 ==
      

## Kategoritë