open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sait Halim Pasha

**Sait Halim Pasha** (Turqishtja osmane: سعيد حليم پاشا‎; Turqisht: *Said Halim Paşa*; 18 janar 1865 – 6 dhjetor 1921) ishte një burrë shteti osman me origjinë shqiptare toske, i cili shërbeu si vezir i madh i Perandorisë Osmane nga viti 1913 deri më 1917. Ai ishte një nga autorët e gjenocidit armen, dhe më vonë u vra nga Arshavir Shirakian si pjesë e Operacionit Nemesis, një fushatë shpagimi për të vrarë autorët e gjenocidit armen.

## Jetëshkrimi 
Said Halim Pasha ishte djali i Mehmet Ali Pashës, i cili konsiderohet si themeluesi i Egjiptit.

Ai ishte një nga nënshkruesit në aleancën osmano-gjermane. Megjithatë, ai dha dorëheqjen pas incidentit të ndjekjes së Goeben dhe Breslau, një ngjarje që shërbeu për të çimentuar aleancën osmano-gjermane gjatë Luftës së Parë Botërore. Pretendohet se Mehmeti V donte një person tek i cili ai besonte si vezir i madh, dhe se ai i kërkoi Said Halimit të qëndronte në postin e tij për aq kohë sa të ishte e mundur. Mandati i Halimit zgjati deri në vitin 1917, i ndërprerë për shkak të përplasjeve të vazhdueshme midis tij dhe Komitetit të Bashkimit dhe Progresit, i cili deri atëherë kontrollonte qeverinë perandorake të Perandorisë Osmane.

Gjatë gjenocidit armen, Said Halim nënshkroi nënshkrimin e tij mbi urdhrat e dëbimit për popullatën armene. Patriarku armen Zaven I Der Jegiajan i bëri thirrje që të pushonte terrori që po kryhej kundër armenëve, të cilit iu përgjigj Said Halim duke pretenduar se raportet e arrestimeve dhe dëbimeve po ekzagjeroheshin shumë. Vetë Der Jegiajan u dëbua më vonë.

Said Halimi u akuzua për tradhti gjatë gjykimeve ushtarake në gjykatë pas Luftës së Parë Botërore në Perandorinë Osmane, pasi ai kishte nënshkrimin e tij nën aleancën osmano-gjermane. Ai u internua më 29 maj 1919 në një burg në Maltë. Ai u lirua nga akuzat dhe u la i lirë në vitin 1921, dhe ai u transferua në Siçili. Ai donte të kthehej në Stamboll, kryeqytetin e Perandorisë Osmane, por kjo kërkesë u refuzua. Ai u vra menjëherë më pas në Romë nga Arshavir Shirakian, një agjent i Federatës Revolucionare Armene, për rolin e tij në gjenocidin armen.

## Referime
Mansioni Sait Halim Pasha

parapamje|240px|Shkallët brenda në Rezidencën Said Halim Pasha, Sarıyer, Stamboll
**Mansioni Said Halim Pasha** është një rezidencë osman e vendosur në rrethin Jenikoj të Stambollit. Ndërtesa është ndërtuar në një stil neo-klasik dhe i përket çerekut të fundit të shekullit të 19-të. Në përputhje me stilin e tij, pavarësisht nga pjesa e jashtme e tij më e qetë, ajo i ngjan një pallati të vogël arab, pasi elementët e rëndë arabeskë janë përdorur në dekorimin e tij. Ndërtesa e mori emrin nga Said Halim Pasha (1861-1921), djali osman i Princit Mehmet Abdylhalim Pasha, një nga katër djemtë e Mehmet Ali Pasha.

## Historia
Pronarët e parë të rezidencës që identifikohen janë familja Düzoğulları. Me sa dihet, familja Aristarhis shkatërroi rezidencën nga Düzoğulları dhe u rindërtua në 1863.

Rezidenca kaloi në pronësi të Princit Abdylhalim Pasha më 1876. Sidoqoftë, për shkak të faktit se rezidenca ishte në rrënoja në atë kohë dhe nuk ishte e madhësisë së dëshiruar, ajo u rindërtua nga arkitekti Petraki Adamandidis në formën e tij aktuale. Me vdekjen e Abdylhalim Pashës në vitin 1890, prona e tij u la të nëntë djemve të Pashait. Said Halim Pasha fitoi të gjithë rezidencën në vitin 1894 duke blerë aksionet e vëllezërve të tij.

Ndërtesa u transferua në Bankën e Turizmit në vitin 1968 dhe për një kohë u përdor si kazino vetëm për të huajt. Kazinoja u transferua në Hilton në vitin 1972 për shkak të rreziqeve nga zjarri dhe arsye të ngjashme.

Në vitin 1974, gjatë rinovimit të madh të viteve të dobëta 1980 deri më 1984, TACA nga Fondacioni i Bankës së Turizmit (Monumentet e Turqisë dhe Mbrojtja e Mjedisit) e ndërtuar atë u realizua.

Në vitin 1989, Banka e Turizmit të TC, u shndërrua në Bankën e Zhvillimit të Turqisë ka qenë Banka e Zhvillimit të Turqisë. Kopshti i pallatit ishte operuar si një restorant gjatë muajve të verës, dhe disa nga dhomat e tij ishin rregulluar si një muze. Për më tepër, ajo u përdor si rezidenca verore e kryeministrisë dhe takimet zyrtare mbaheshin këtu herë pas here.

Pas zjarrit më 1995, rezidenca u restaurua nën emrin "Kryeministria Shtëpia e Vizitave Zyrtare". Ky restaurim përfundoi më 2002. Rezidenca u restaurua jo sipas gjendjes së tij para zjarrit, por sipas shtetit u ndërtua në vitet 1860 dhe nuk u përdor derisa u transferua në operacionin e Göçtur Turizm A.Ş.

## Lidhje të jashtme
*Faqja zyrtare

## Referimet
Pandemia e COVID-19 në Hungari

**Pandemia e COVID-19 në Hungari** është pjesë e pandemisë në vazhdim në mbarë botën e sëmundjes koronavirus 2019 () e shkaktuar nga sindroma e rëndë akute e frymëmarrjes koronavirus 2 (). Më 4 mars 2020, u njoftuan rastet e para në Hungari. Vdekja e parë e lidhur me koronavirusin u njoftua më 15 mars në faqen zyrtare të qeverisë.

Më 18 mars, Kirurgu i Përgjithshëm Cecília Müller njoftoi se virusi ishte përhapur në çdo pjesë të vendit.

## Shiko edhe 
* Pandemia e COVID-19 në Evropë
* Pandemia e COVID-19 sipas shteteve dhe territoreve
* Pandemia e COVID-19 në Austri
* Pandemia e COVID-19 në Kroaci
* Pandemia e COVID-19 në Rumani
* Pandemia e COVID-19 në Serbi
* Pandemia e COVID-19 në Sllovaki
* Pandemia e COVID-19 në Slloveni
* Pandemia e COVID-19 në Ukrainë

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Uebfaqja zyrtare - Zyra e Kabinetit të Kryeministrit (Hungari) 
*
Polat Alemdar

**Efe Jakup Karahanllë**, pasi u birësua emri i tij u ndryshua në **Ali Xhandan** pastaj u bë **Polat Alemdar**, është personazhi kryesor i serisë *Lugina e Ujqërve*. Ai u luajt nga Nexhati Shashmas.

## Historia
Polat Alemdar është djali biologjik i Mehmet Karahanllë dhe Nergis Karahanllë. Mehmet Karahanllë ishte një oficer i inteligjencës që i dha shumë shërbime shtetit. Ai kishte shumë operacione të suksesshme, veçanërisht me Asllan Akbej. Sidoqoftë, në misionet e tij më të fundit, Karahanllë tradhtoi Izraelin duke njoftuar se armët fshiheshin në një kamp palestinez të refugjatëve. Pas kësaj, Izraeli bombardoi kampin. Vëllai dhe nusja e Asllan Akbejit, të cilët ishin në kamp në atë kohë, gjithashtu vdiqën. Asllani, ose Xhaxhai, me emrin e tij të koduar, rrëmbeu djalin e Karahanllës, Efe Jakup Karahanllë për të marrë hak për këtë dhe ia dha Agjencisë për Mbrojtjen e Fëmijëve. Ai teshtin 3 herë me radhë njëjtë si Mehmeti. Ky sekret dihet vetëm nga Asllan Akbej. Një çift me emrin Omer Xhandan dhe Nazife Xhandan dëshironin të birësonin një fëmijë nga Agjencia për Mbrojtjen e Fëmijëve. Xhaxhai siguroi që Efe Jakupin t'i jepej këtij çifti si birësim. Qëllimi i xhaxhait ishte për të parandaluar që Efeja të gjendej nga familja e tij biologjike. Omeri dhe Nazife i dhanë emrin Ali Efe Jakup. Kështu, djali i Mehmet Karahanllë, Efe Jakup Karahanllë, u bë Ali Xhandan. Kur Aliu u rrit, ai u diplomua në Fakultetin e Shkencave Politike dhe u bë një diplomat. Megjithëse Aliu dukej si një diplomat, ai ishte një oficer i inteligjencës dhe i shërbeu Asllan Akbejit. Aliu ka pasur operacione të suksesshme në shumë vende evropiane. Ai përdori emrin e koduar Hikmet në shumë operacione jashtë shtetit.
Fosforilimi oksidativ

parapamje|Fosforilimi oksidativ përbëhet nga dy komponentë të lidhur ngushtë: zinxhiri i transportit të elektroneve dhe kemiosmoza. Zinxhiri i transportit të elektroneve në qelizë është vendi i fosforilimit oksidativ. NADH dhe suksinati i gjeneruar në ciklin e acidit citrik oksidohen, duke çliruar energjinë e O2 për të fuqizuar ATP sintazën.
**Fosforilimi oksidativ** ose **fosforilimi i lidhur me transportin e elektroneve** ose **oksidimi terminal**, është rruga metabolike në të cilën qelizat përdorin enzima për të oksiduar lëndët ushqyese, duke çliruar kështu energji kimike në mënyrë që të prodhojnë adenozinë trifosfat (ATP). Në eukariote, kjo ndodh brenda mitokondrive. Pothuajse të gjithë organizmat aerobë kryejnë fosforilim oksidativ. Kjo rrugë është kaq e përhapur sepse çliron më shumë energji sesa fermentimi.

Në frymëmarrjen aerobe, energjia e ruajtur në lidhjet kimike të glukozës çlirohet nga qeliza në glikolizë dhe më pas në ciklin e acidit citrik, duke prodhuar dioksid karboni dhe dhuruesit energjikë të elektroneve NADH dhe FADH. Fosforilimi oksidativ përdor këto molekula dhe O2 për të prodhuar ATP, e cila përdoret në të gjithë qelizën sa herë që nevojitet energji. Gjatë fosforilimit oksidativ, elektronet transferohen nga dhuruesit e elektroneve në një seri pranuesish elektronesh në një seri reaksionesh redoks që përfundojnë në oksigjen, reagimi i të cilit çliron gjysmën e energjisë totale.

Në eukariote, këto reaksione redoks katalizohen nga një seri kompleksesh proteinash brenda membranës së brendshme mitokondriale; ndërsa, te prokariotë, këto proteina ndodhen në membranën plazmatike të qelizës. Këto grupe të lidhura proteinash quhen zinxhiri i transportit të elektroneve. Në mitokondri, përfshihen pesë komplekse kryesore proteinash, ndërsa prokariotë kanë enzima të tjera të ndryshme, duke përdorur një sërë dhuruesish dhe pranuesish elektronesh.

Energjia e transferuar nga elektronet që rrjedhin nëpër këtë zinxhir transporti elektronesh përdoret për të transportuar protonet nëpër membranën e brendshme. Kjo gjeneron energji potenciale në formën e një gradienti pH dhe potencialin elektrik që rezulton nëpër këtë membranë. Kjo rezervë energjie shfrytëzohet kur protonet rrjedhin përsëri nëpër membranë përmes ATP sintazës në një proces të quajtur kemiosmozë. ATP sintaza përdor energjinë për të transformuar adenozin difosfatin (ADP) në adenozin trifosfat, në një reaksion fosforilimi. Reaksioni drejtohet nga rrjedha e protoneve, e cila detyron rrotullimin e një pjese të enzimës. ATP sintaza është një motor mekanik rrotullues.

Edhe pse fosforilimi oksidativ është një pjesë jetësore e metabolizmit, ai prodhon specie reaktive të oksigjenit si superoksidi dhe peroksidi i hidrogjenit, të cilat çojnë në përhapjen e radikaleve të lira, duke dëmtuar qelizat dhe duke kontribuar në sëmundje dhe, ndoshta, në plakjen dhe plakjen. Enzimat që kryejnë këtë rrugë metabolike janë gjithashtu shënjestra e shumë barnave dhe helmeve që pengojnë aktivitetet e tyre.

## Shiko edhe 
## Referime
Abdylhej Çoban

**Abdylhej Çoban** është personazh imagjinar i serisë *Lugina e Ujqërve*, i cili u luajt nga Kenan Çoban.

## Abdylhej në *Lugina e Ujqërve*
Ai së pari u shfaq si mbledhës i mbeturinave, por më vonë u zbulua se Abdylheji ishte një anëtar i KGT-së i cili me urdhër të Asllan Akbej, ai u bë njeriu i Polat Alemdarit. Emri i tij është në arabisht dhe forma e tij origjinale është "Abd el-Haj" dhe do të thotë "shërbëtori i të gjallit (el-Haj)". Gjatë operacioneve, Abdylheji përdori emrin e kodit Akrep.

## Abdylhej në *Lugina e Ujqërve Kurthi*
Pas përfundimit të operacionit Lugina e Ujqërve, Abdylheji mbeti krahu i majtë i Polat Alemdarit. Ai u mor në pyetje nën tortura nga Hakan dhe agjentët amerikanë, të cilët dikur ndërhynë dhe më vonë ndërruan anën, dhe në një rast tjetër Aron Feller i dha ilaçe dhe humbi kujtesën dhe i shërbeu Iskender Byjykut, të cilit Hakan i shërbeu gjithashtu. Ai më vonë u trajtua nga doktoresha Gaje. Por më pas Polat Alemdar arriti ta rikthejë kujtesën e tij. Përveç kësaj, Abdyleh (Zylfy Jyskel) është një nga anëtarët e heshtur të ekipit dhe është i kujdesshëm në operacionet. Ai vepron logjikisht, nuk i zbulon ndjenjat e tij dhe u bë krahu i djathtë i Polat Alemdar pas vdekjes së Memati Bashit.

Polat Alemdar emëroi Abylhej si regjent dhe pas pak ai u përball me Abdylhejin. Abdylheji është zemëruar me Polatin (pasi në fund të sezonit 7, Polati vendosi të vdes por u shpëtua nga Akifi) i cili po fsheh jetën e tij dhe nuk i pranon ofertat e tij. Ai më pas bëri paqe dhe u kthye në ekip. Abdylheji dëshiron të heqë dorë nga të gjitha detyrat e tij dhe të fillojë një jetë të re për veten e tij. Abdylhej u martua me Gajen kur u tërhoq nga punët e shtetit. Por më vonë ai u pendua për atë që bëri dhe u kthye përsëri te Polati.

Në episodin 229, kur ai sheh bombën që Key ka vendosur në zyrë, e merr atë në dorë dhe përpiqet ta heqë. Sidoqoftë, Key shpërthen bombën dhe Abdylheji vdes.

## Shënime
Halil Avdulli

**Halil Avdulli** u lind më 22.12.1980 në fshatin Dubovc, komuna e Vushtrrisë, shkollimin fillor e kreu në shkollën Azem Bejta në vendlindje.

Në vitin 1996 fillon shkollimin e mesëm në Prishtinë në Medresen Alaudin.

Studimet pasdiplomike i ka kryer në Yemen në Sanaa, shkencat Islame në vitet 2000-2005. Jeton në Vushtrri, është i martuar, ka tri vajza, ka shërbyer si imam në xhaminë Gazi Ali Beg në Vushtrri, tani jeton në Zvicër në Katonin e Glarusit, shërben si Imam në xhaminë shqiptare në Netstal.

Përveç gjuhës së nënes e njeh mirë gjuhën arabe dhe atë gjermane.

## References 
1.  Dialektika e politikës dhe kulturës – nga Halil Avdulli Islampress.ch. 30 August 2019.

2. Një  ambient I pastër ështe dhëshmi e një  mendësie të pastër - Halil Avdulli Mesazhi.com. 15 December 2020.

3. I dashuruar pa kushte - Halil Avdulli Mesazhi.com. 7 December 2020.

4. Gratë e hekurta - Halil Avdulli Mesazhi.com. 29 November 2020.

5. Emruesi i përbashkët i popujve të varfër - Halil Avdulli Mesazhi.com. 31 August 2020.

6. Ja fotoja e vërtetë e Profetit Muhamed - Halil Avdulli Mesazhi.com. 14 November 2020.

7. KANDILI – Agjërimi (VIDEO) - Halil Avdulli Mesazhi.com. 26 Aprill 2020.

8. Kujdes, fushë e minuar! - Halil Avdulli Mesazhi.com. 19 December 2020.

## External Links 
The Official Facebook Fanspage 

The Official Instagram Account

The Official Youtube Channel
Norrmalmstorg

parapamje|280px|Sheshi Norrmalm me pamje nga lindja
**Sheshi Norrmalm** (Suedisht: *Norrmalmstorg*) është një shesh midis Hamngatan dhe Smålandsgatan në Norrmalm në qendër të Stokholmit. Sheshi mori emrin e tij aktual në vitin 1853.

Sheshi është pika fillestare për udhëtarët e tramvajit me linjën Djurgården. Afër jugperëndimit ndodhet parku Kungsträdgården.

Sheshi u bë i njohur për grabitjen e Norrmalmstorgut në vitin 1973, kur grabitësit e bankave morën pengje në Kreditbanken në shesh dhe koncepti i sindromës së Stokholmit u shpik gjithashtu.
Arthur C. Clarke

**Sir Arthur Charles Clarke** CBE FRAS (shqip: **Zotëri Artur Çarls Klark**, 16 dhjetor 1917 - 19 mars 2008) ishte një shkrimtar anglez fantashkence, shkrimtar shkence, futurist, shpikës, ekplorues nëndetar dhe moderator i serialeve televizive.

Ai bashkëshkroi skenarin për filmin e vitit 1968 *2001: A Space Odyssey,* një ndër filmat më me ndikim të të gjithë kohrave. Klark ishte shkrimtar fantashkence, një ndër njerëzit që popullarizuan udhëtimin hapsinor dhe një futurist me aftësi të veçanta. Ai shkroi shumë libra dhe ese për revizsta të njohura. Në 1961, ai mori çmimin Kalinga, një çmim nga UNESCO për popullarizimin e shkencës. Shkrimet e shkencës dhe fantashkencës i mundësuan Klarkut të fitojë nofkën "Profet i epokës hapsinore". Shkrimet e tij të fantashkencës në veçanti i mundësuan atij të fitojë një mori çmimesh Hugo dhe Nebula, të cilat bashkë me një lexueshmëri të madhe, e bënë atë një ndër figurat kryesore të këtij zhanri. Për shumë vite Klark, Robert Heinlein dhe Isak Asimov njiheshin si treshja e madhe e fantashkencës.

Klark ishte një ithtar i udhëtimit hapsinor gjatë gjithë jetës së tij. Në vitin 1934, kur ishte ende adoleshent, ai hyri në Shoqërinë Interplanetare të Britanisë. Në vitin 1945, ai propozoi një sistem komunikimi me satelit duke përdorur orbita gjeostacionare. Ai ishte kryetari i Shoqërisë Interplanetare Britanike nga viti 1946-1947 dhe sërish në vitin 1951-1953.

Klark emigroi nga Anglia për në Sejlon (Sri Lanka e sotshme) në vitin 1956, për të ndjekur interesin e tij të zhytjes në ujë. Atë vit ai zbuloi rrënojat e lashta të tempullit Konesuaram në Trinkomale. Klarkut iu rrit popullariteti në vitet 1980, kur moderonte shfaqje televizive si *Bota Misterioze e Artur C. Klarkut*. Ai jetoi në Sri Lankë deri në vdekje. 

Klarkut iu dha titulli i nderit Komandant i Rendit të Mbretërisë Britanike (KMB) në 1989 "për sherbimet që bëri për interesat kulturore Britanike në Sri Lanka". Ai u kalorësua në 1998 dhe iu dha çmimi më i lartë civil i nderit, Sri Lankabhimanya, në vitin 2005.

## Referime
Yeni Hayat

**Yeni Hayat** (Shqip: *Jetë e Re*) është serial aksion dhe drama televizive turke. Epizodi i parë u publikua më 3 shtator 2020, drejtuar nga Başak Soysal dhe Cem Özüduru, dhe shkruar nga treshja e Elif Usman, Serdar Soydan dhe Deniz Büyükkırlı. Seriali përfundoi me 9 epizoda, e cila u publikua më 29 tetor 2020.

## Përmbajtja 
Adem Shahin sapo është larguar nga Forcat Speciale. Një ditë, ai gjen një mundësi pune. E vetmja gjë që ai mund të bëjë është të mbrojë Jaseminin, gruan e Timur Karatan, një biznesmen i pasur dhe i fuqishëm. Ademi pranon ofertën e punës. Edhe pse Jasemini dhe Adem urrejnë njëri-tjetrin në fillim, do të jetë keq për të gjithë nëse kjo urrejtje kthehet në dashuri.

## Luajtën 
### Personazhet kryesor 
* Serkan Çayoğlu (Adem Shahin)
* Melisa Aslı Pamuk (Jasemin Karatan)
* Tayanç Ayaydın (Timur Karatan)
* Nilperi Şahinkaya (Nevin Shahin)
* İpek Filiz Yazıcı (Gokçe Karatan)
* Nisa Sofya Aksongur (Exhe Shahin)

### Personazhet mbështetës 
* Devrim Nas (Ozgur Haseki)
* Nebil Sayın (Kunduzi)
* Begüm Akkaya (Fatma)
* Zeynep Kızıltan (Ferda)
* Aziz Caner İnan (Bekir Tosun)
* Furkan Kalabalık (Fatih Jëllmaz)

## Transmetimi
E pafajshmja

Një vajze lind e jashtligjshme . Atë e rrisin tre zonja në moshë , me qellim se kur të rritet vajza dhe ato te plaken ajo tu sherbejë atyre ne punet e shtëpisë . Zonjat e edukojne vajzen mjaft mire . Por vajza sa me shume rritej aq me shume i shtohej bukuria . Kur vajza shkon ne moshe te pjekur tek zonjat vjen per vizitë një nip i tyre . Vajza ishte jashtezakonisht e bukur dhe djali dashurohet me te . Pasi arrin ta bejë  për vete vajzen , djali kalon një natë me të dhe pas asaj nate djali largohet per te mos u kthyer më kurrë. Nga ajo natë vajza mbetet shtatëzënë. Ajo e pret djalin për një kohë të gjatë , por ai nuk kthehet kurrë.Vajza e mban të fshehur atësine e femijës . Keshtu që fillojnë problemet me zonjat që e rritën , derisa ajo largohet prej tyre. Per të mbajtur frymën gjalle ajo është e detyruar të punojë. Por , per shkak te bukurisë së tepruar qe posedonte , kudo haste probleme me punëdhënësit. Ajo përfundon duke punuar si kurtizane e mirfilltë. Në një nga hotelet ku ajo punonte , ndodhi një vrasje dhe akuzohet që e ka kryer ajo , ku në të vertetë ajo nuk kishte gisht në të. Kur ajo gjendet në bankën e të akuzuarve , një nga anëtarët e jurisë eshtë pikerisht djali , ish babai i femijes që kishte kohë që kishte vdekur. Djali kur risheh vajzën  po aq të bukur sa para aq vitesh , kupton qe te gjitha gabimet që asaj i kishte servirur jeta , ishin pasojë e gabimit të tij. Se në qoftë se ai do ta kishte trajtuar si grua të mirfilltë , Gjithçka do të kishte qene ndryshe ne jeten e saj. Ai i kërkon të falur vajzës dhe i premton t'ia nisin gjithçkaje nga e para. Por ajo nuk e fal më kurrë.

Emrat e protagonistëve: Katjushka dhe Nekludovi 

INTERPRETIME

TITULLI  --  E pafajshmja

Titulli i veprës së Tolstoit mund të shihet në dy kendveshtrime:

- Katjushka është e pafajshme në lidhje me vrasjen e ndodhur në hotel, edhe pse fillimisht është një nga të dyshuarit kryesorë duke parë rrjedhën e ngjarjeve.

- Katjushka është e pafajshme në jetën e saj. Ajo nuk u rrit nga prindërit e saj, por nga tre zonja, të cilat donin thjesht ta shfrytëzonin kur ajo të rritej.

Ajo u dashurua pas një djali, i cili e braktisi në momentet më të vështira të jetës së saj. Detyrohet ta mbajë të fshehtë atesinë e fëmijës në një shoqëri paragjykuese, por fëmija i saj lind i pajetë. Pavarësisht të gjithave ajo kerkon të  punojë, por bukuria i hap probleme me punëdhënesit.
Rektumi

**Rektumi** ashtu si koloni jane pjese se aparatit tretes.Si rektumi , si kolonit të dyja ndodhen në stomak .

Disa  nda semundjet e tij eshte kanceri fillon në qelizat, blloqet të cilat ndërtojnë indet. Indet më pas ndërtojnë të gjitha organet tjera në organizëm.

Qelizat normale të organizmit rriten dhe ndahen në një mënyrë të kontrolluar, në varësi të nevojave të organizmit. Kur qelizat normale plaken ose dëmtohen, ato vdesin dhe krijohen qeliza të reja në vend të tyre.

Ndonjëherë ky proces nuk zhvillohet siç duhet. Qelizat e reja krijohen kur organizmi nuk ka nevojë për ta dhe qelizat e dëmtuara nuk vdesin siç duhet. Krijimi i qelizave shtesë shpesh krijon një masë të indit të quajtur tumor.
Stanisław Szukalski

**Stanisław Szukalski** (ka lindur më 1893 në Polanówka, Polonia; dhe ka vdekur më 1987 në Chicago, ishte një skulptor polak.

### Ekspozitë  

File:Gordon Bennett Cup (founded by Gazeta Polska 1936, Stanisław Szukalski).jpg
File:Szukalski eagle in Katowice.jpg
File:Ink drawing of unidentified sitter (NBY 1104).jpg|Ink drawing of unidentified sitter

## Literaturë 
* Gambon, Blanche. “Stanislaw Szukalski: Painter, Sculptor, Architect, Philosopher.” *The New American: A Monthly Digest of Polish-American Life and Culture,* Chicago,  September, 1935; Vol II, No. 10 (polonisht)

## Lidhje të jashtme 
* Szukalski.com – official website (English)
* Polishness as Religion: The Mystical Delirium of a Nationalist Artist by Mikołaj Gliński at Culture.pl
* Stanislav Szukalski: Reminiscences , Mukul Dey Archives
Tsujigiri

**Tsujigiri** (辻斬り or 辻斬, fjalë për fjalë "vrasje në kryqëzim") është një term japonez për një praktikë kur një samurai, pasi merr një katana të re ose zhvillon një stil të ri luftimi ose armë, teston efektivitetin e tij duke sulmuar një kundërshtar njerëzor, zakonisht një i rastësishëm i pambrojtur kalimtar, në shumë raste gjatë natës. Vetë praktikuesit referohen gjithashtu si *tsujigiri*.

## Variantet
Sulmet me shpatë nuk ishin zbatimi i vetëm i mundshëm i këtij akti. Në një variant të quajtur *tsuji-nage* (辻 投 げ, "hedhja e kryqëzimeve"), samurai do të sulmonte kalimtarin me jujutsu në mënyrë që të provonte teknikat e tij. Kjo nuk duhet të gabohet me *tsuji-zumo*, periudha sumo të sanksionuara të organizuara në rrugë midis pjesëmarrësve të gatshëm.

## Historia
Në epokën mesjetare, termi i referohej dueleve tradicionale midis samurajve, por në periudhën Sengoku (1467–1600), paligjshmëria e përhapur bëri që ajo të degradohej në vrasje pa kriter, e lejuar nga fuqia e pakontrolluar e samurajve. Pak kohë pasi rivendosja e rendit, qeveria Edo ndaloi praktikën në vitin 1602. Shkelësit do të merrnin dënim me vdekje.

## Vrasje zbavitëse e vitit 1686
E vetmja incident i njohur ku një numër shumë i madh njerëzish u vranë pa dallim në periudhën Edo ishte vrasja zbavitëse e Yoshiwara në vitin 1696 (吉原百人斬り, *Yoshiwara hyakunin giri*; "Njëqind prerje e Yoshiwara"), ku një lord i pasur, Sano Jirōzaemon, kishte një përshtatje psikotike dhe vrau dhjetëra prostituta me një katana në Yoshiwara, një zonë e kuqe në Edo (Tokio e sotme). Mbi 100 u vranë në sulmet dhe procesin e mëposhtëm të kapjes. Pavarësisht klasit dhe trashëgimisë së tij, ai u trajtua nga autoritetet si një vrasës zbavitës dhe më vonë u dënua me vdekje dhe u ekzekutua. Më vonë, u bë një shfaqje kabuki në lidhje me incidentin; incidenti më vonë frymëzoi përshtatjen e filmit 1960 *Heroi i Zonës së Kuqe*. 50-vjeçari Tokugawa Tsunayoshi, shoguni i 5-të i shogunatit Tokugawa, po shërbente vitin e tij të 16-të në pushtet në kohën e sulmit.

## Shih edhe
*Tameshigiri
*Kiri-sute gomen

## Referimet
Ana-tsurushi

parapamje|240px|Ilustrimi i *Ana-tsurushi*
**Ana-tsurushi** (穴吊るし, fjalë për fjalë "Varja e vrimës"), e njohur gjithashtu thjesht si **tsurushi** (吊 る し, fjalë për fjalë "varja"), ishte një teknikë japoneze e torturës e përdorur në shekullin e 17-të për të detyruar të krishterët ("Kirishitan") të tërhiqeshin besimin e tyre. Viktima u vareshin nga këmbët poshtë kokës. Të dy të krishterët japonezë dhe perëndimorë dihet se janë nënshtruar torturave. Njëri prej duarve të viktimës do të mbahej i ngushtë me një litar, por tjetri do të lihej i lirë në mënyrë që ai të tregonte vullnetin e tij për t'u hequr dorë.

Teknika u tha të ishte e padurueshme për ata që iu nënshtruan asaj, megjithëse disa martirë veçanërisht elastikë si Lorenzo Ruiz nuk u thyen kurrë nën tortura. Trupi shpesh ulej në një vrimë, vetë shpesh mbushej me jashtëqitje në pjesën e poshtme. Në mënyrë tipike, një prerje do të bëhej në ballë në mënyrë që të linte presionin e gjakut të ulet në zonën përreth kokës.

Të krishterët u lanë të lirë pas apostatizimit dhe në këtë mënyrë shogunati praktikisht e pastroi atë nga Japonia.

Një viktimë e dukshme e kësaj metode të torturës ishte Shën Lorenzo Ruiz, martiri i parë filipinas që u shenjtërua nga Kisha Katolike Romake.

Ana-tsurushi u bë e famshme në romanin *Heshtja* nga Shūsaku Endō.

## Referime 
*Boxer, C.R. *The Christian Century in Japan, 1549&ndash;1650*. Berkeley, Calif.: University of California Press, 1951.  (botim i ribotuar më 1993).
Inis Neziri

**Inis Neziri** (e lindur më 12 janar 2001) është një këngëtare dhe tekstshkruese shqiptare. Ajo është kurorëzuar fituese e festivaleve të shumta duke përfshirë Stagun e Artë Rumun dhe Vala e Re Ruse.

## Jeta dhe karriera 
Në vitin 2013, Neziri filloi t'i përkushtohej muzikës kur ishte dymbëdhjetë vjeçe kur fitoi edicionin e 5-të të talent show shqiptar për fëmijë Gjeniu i Vogël. Në dhjetor 2017, ajo mori pjesë me sukses në edicionin e 56-të të Festivali i Këngës me këngën "Piedestal" ku përfundoi në vendin e tretë. Në shtator 2018, ajo mori pjesë në Festivalin e Stagut të Artë në Rumani dhe përfundimisht doli si fituese e konkursit. Në tetor 2020, transmetuesi shqiptar, Radio Televizioni Shqiptar (RTSH), e shpalli atë si një nga njëzet e gjashtë garuesit e zgjedhur për të konkurruar në edicionin e 59-të të Festivalit të Këngës me këngën "Pendesë".

## Diskografia 
### Këngët teke 
## Referime
Fëmija i parë

"**Fëmija i Parë**" është një nga këngët më të famshme të këngëtares shqiptare Vaçe Zela. Ishte kënga e parë që fitoi Festivalin e Këngës. Kënga flet për një nënë të lumtur e cila është emocionuar që është bekuar me një fëmijë në jetën e saj.

## Referime
Shkopi i Asklepit

parapamje|Ylli i Jetës i shërbimeve të urgjencës mjekësore përmban një shufër Asklepius.
Në mitologjinë greke, **shkopi i Asklepiusit** (Greqishtja e lashtë: Ῥάβδος τοῦ Ἀσκληπιοῦ, Rhábdos toû Asklēpioû, ndonjëherë shqiptohet edhe **Asklepios**), i njohur gjithashtu si **bastuni i Aesculapius** dhe si asklepian, është një shufër e ndërthurur me gjarpër të përdorur nga perëndia greke Asclepius, një hyjni që lidhet me shërimin dhe mjekësinë. Në kohët moderne, është simboli mbizotërues për mjekësinë dhe kujdesin shëndetësor, megjithëse ndonjëherë ngatërrohet me kaduceusin e ngjashëm, i cili ka dy gjarpërinj dhe një palë krahë.

## Shiko edhe 
* Asklepi

## Referime
Festivali Evropian i Këngës 1993

**Festivali Evropian i Këngës 1993** ishte Konkursi i 38-të i Këngës Eurovision dhe u mbajt më 15 maj 1993 në Green Glens Arena në Millstreet, County Cork, Irlandë. Prezantues ishte Fionnuala Sweeney. Niamh Kavanagh ishte fituesi i këtij Eurovision për Irlandën me këngën, "In Your Eyes". Kjo ishte fitorja e pestë e Irlandës dhe barazoi numrin e pesë fitoreve në Eurovision të arritura nga Franca në 1977 dhe Luksemburgu në 1983. Irlanda u bë vendi i katërt që fitoi dy vjet me radhë, tre vendet e mëparshme që e bënë këtë ishin Spanja në 1968 dhe 1969, Luksemburgu në 1972 dhe 1973 dhe Izraeli në 1978 dhe 1979.

Dy vendet e para të kësaj gare ishin të njëjta me dy vendet e para në konkursin e vitit të kaluar, duke qenë Irlanda dhe Mbretëria e Bashkuar.

## Vendndodhja 
Vendndodhja për edicionin e këtij viti të konkursit ishte unike, pasi Millstreet, me një popullsi në kohën e vetëm 1,500 personave, ishte qyteti më i vogël mikpritës i zgjedhur ndonjëherë për Festivalin Evropian të Këngës.

## Rezultatet 
*Shtetet me shkronja të zeza u lejuan të konkurrojnë në Festivalin Evropian të Këngës 1994.*

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
Senad Haxhifejzoviq

**Senad Hadžifejzović** ( është lindur më 15 Maj 1962) është një gazetar dhe prezantues boshnjak, dhe pronari i Face TV . 

Hadžifejzović është një nga gazetarët dhe prezantuesit më të famshëm   në Bosnjë dhe Hercegovinë. Ka fituar shumë çmime dhe mirënjohje, duke përfshirë  Šestoaprilsku nagradu Grada Sarajeva dhe Çmimin e Lidhjes Ndërkombëtare të Humanistëve.

## Biografia 
Teksti i tij i parë u botua në   gazeta në vitin 1974, kur  e Beogradit botoi një tekstin e  12-vjeçarit Haxhifejzoviq si veprën më të mirë gazetareske nga një autor i ri. Nga 1978 deri në 1984 ai punoi për *Borba* ( Beograd ), *Omladinske novine* (NON Beograd), *Radio Indeksi 202* (Beograd), *Radio Sarajeva 202* dhe *Večernje novine* ( Sarajevë ). Gjatë kësaj periudhe, ai botoi më shumë se 800 tekste, artikuj, raporte dhe komente në gazeta. Ai ishte gjithashtu reporter, drejtues dhe redaktor në radio stacione. Nga 1981 deri në 1984 ai studioi gazetari në Fakultetet e Shkencave Politike në Universitetin e Beogradit dhe Universitetin e Sarajevës . Ai u diplomua në Sarajevë në 1984 dhe ishte i diplomuari më i ri i fakultetit.  

## Çmime 
Gjatë karrierës së tij, Hadžifejzović mori çmimet e mëposhtme:

* Personaliteti TV i Vitit (1991)
* Gazetari më i mirë në Bosnjë dhe Hercegovinë (1993)
* Shfaqja më e mirë televizive në Bosnjë dhe Hercegovinë - "Ballë për ballë" (1996; 1997)
* TV më i mirë i vitit në Bosnjë dhe Hercegovinë - BHT (1999)
* Libri më i mirë në fushën e gazetarisë në BiH - "Lufta drejtpërdrejt - Lufta: jeto në ajër" (2003)
* Šestoaprilska nagrada Grada Sarajeva (2005)  
* Çmimi i Lidhjes Ndërkombëtare të Humanistëve - "Humanisti i Vitit" - Pllaka Linus Pauling (2005)

## Referime
Ndërfaqja tru-kompjuter

Një **ndërfaqe tru-kompjuter** (**BCI**), ndonjëherë e quajtur edhe **ndërfaqe e kontrollit nervor** (**NCI**), **ndërfaqe mendje-makine** (**MMI**), **ndërfaqe nervore e drejtpërdrejtë** (**DNI**), ose **ndërfaqe** **tru-makinë** (**BMI**), është një rrugë komunikimi e drejtpërdrejtë midis një truri të përmirësuar ose të lidhur dhe një pajisje e jashtme. BCI-të shpesh drejtohen në kërkimin, hartëzimin, ndihmën, shtimin ose riparimin e funksioneve njohëse ose shqisore-lëvizore të njeriut. 

Kërkimi mbi BCI filloi në vitet 1970 në Universitetin e Kalifornisë, Los Angeles (UCLA) nën grantin e Fondacionit Kombëtar të Shkencës, i ndjekur nga një kontratë nga DARPA .   Publikimet e botuara pas këtij hulumtimi shënojnë gjithashtu shfaqjen e parë të shprehjes *ndërfaqja tru-kompjuter* në literaturën shkencore.

Për shkak të plasticitetit kortikal të trurit, sinjalet nga protezat e implantuara, pas adaptimit, mund të trajtohen nga truri si sensorë natyralë ose kanale efektive.  Pas viteve eksperimentesh tek kafshët, pajisjet e para neuroproteztike të implantuara te njerëzit u shfaqën në mesin e viteve 90.

Kohët e fundit, studimet në ndërveprimin njeri-kompjuter përmes aplikimit të machine learning me karakteristika të përkohshme statistikore të nxjerra nga lobi frontal, të dhënat e valëve të trurit EEG kanë treguar nivele të larta të suksesit në klasifikimin e gjendjeve mendore (i relaksuar, neutral, duke u përqëndruar), gjëndje emocionale mendore (negative, neutrale, pozitive)  dhe disrhythmia talamokortikale .
Interneti Satelitor

[parapamje|Një [Pjata satelitore|pjatë satelitore WildBlue në anën e një shtëpie për marrjen e internetit.]]
**Qasja në Internet Satelitor** është qasja në Internet e siguruar përmes satelitëve të komunikimit. Shërbimi modern satelitor i klasës së konsumatorit i ofrohet zakonisht përdoruesve individualë përmes satelitëve gjeostacionarë që mund të ofrojnë shpejtësi relativisht të larta të të dhënave, me satelitë më të rinj që përdorin një gjerësi brezi për të arritur shpejtësi transferi të të dhënave deri në 506 Mbit/s. Përveç kësaj, konstelacionet e reja satelitore të internetit janë duke u zhvilluar në orbitë të ulët për të mundësuar hyrje në internet me vonesë të ulët nga hapësira.

## Shiko edhe 
* Starlink
* Interneti

## Referime
Shtëpia e Zoi Vesho

**Shtëpia e Zoi Vesho** është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri . Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "*17.04.2015*".

## Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit] 
# https://web.archive.org/web/20171011023327/http://imk.gov.al/site/wp-content/uploads/2014/08/DRKK-BERAT.pdf Instituti i Monumenteve të Kulturës - Ministria e Kulturës. Arkivuar nga origjinali origjinali (PDF) më 11 tetor 2017. Marrë më 10 qershor 2017.

## Lidhje të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit] 
* Instituti i Monumenteve të Kulturës

Kategoria: 

* Monumente kulturore në Berat
Elena Tsagrinou

**Elena Cagrinu** (lindur më 16 nëntor 1994) është një këngëtare greke, ish anëtare dhe këngëtare kryesore e grupit OtherView. Ajo do të përfaqësojë Qipron në Festivalin Evropian të Këngës 2021.

## Diskografia 
### Këngët teke 
## Referime 
## Lidhje të jashtme
Destiny Chukunyere

**Destiny Chukunyere** MQR (lindur më 29 gusht 2002) është një këngëtare malteze nga Birkirkara, Malta. Ajo fitoi Festivalin Evropian të Këngës për Fëmijë 2015, ku përfaqësoi Maltën me këngën "Not My Soul".

Në vitin 2017, ajo mori pjesë në sezonin e njëmbëdhjetë të ''Britain's Got Talent* dhe përfundoi e 6-ta në gjysmëfinalen e dytë dhe kështu u eliminua. Ajo fitoi sezonin e dytë të versionit maltez të *The X Factor'' dhe u zgjodh të përfaqësonte Maltën në Festivalin Evropian të Këngës 2020 në Roterdam me këngën "All of My Love", para se konkursi të anulohej për shkak të pandemisë koronavirus 2019-2020. Sidoqoftë, Destiny është konfirmuar ta përfaqësojë Maltën në Festivalin Evropian të Këngës 2021 në Roterdam.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Mësimdhënia e anglishtes si gjuhë e huaj

**Mësimdhënia e anglishtes si gjuhë e huaj** (**TEFL**) i referohet mësimit të gjuhës angleze studentëve me gjuhë amtare të ndryshme, zakonisht të përdorura për të nënkuptuar se Nxënësi i Gjuhës Angleze mund të ketë mësuar tashmë më shumë se një gjuhë, para se të mësojë anglishten. TEFL mund të ndodhë ose brenda sistemit shkollor shtetëror ose më privatisht, në një shkollë gjuhe ose me një tutor. TEFL mund të zhvillohet gjithashtu në një vend anglishtfolës për njerëzit që kanë emigruar atje ( përkohësisht për shkollë ose punë, ose përgjithmonë). Mësuesit e TEFL-it mund të jenë folës amtare ose jo-amtare të anglishtes. Akronime të tjera janë **TESL** (**mësimdhënia e anglishtes si gjuhë e dytë**),**TESOL** (**Mësimdhënia e anglishtes për folësit e gjuhëve të tjera**) dhe **ESL** (**anglishtja si gjuhë e dytë**, një term që përdoret zakonisht në vendet anglishtfolëse dhe që më shpesh i referohet të mësuarit sesa mësimdhënies).  Studentët që mësojnë anglishten si gjuhë të dytë njihen si studentë të **ESL** (**anglisht si gjuhë e dytë** ) ose **EFL** (**anglisht si gjuhë e huaj**).  Në përgjithësi, këta studentë referohen si studentë **ELL (nxënës i gjuhës angleze)**. Disa nga këto terma nuk janë në përdorim të gjerë jashtë materialeve të ofruesve të programeve.

## Referime
Kopshti Zoologjik në Shkup

**Kopshti Zoologjik i Shkupit** (maqedonisht: Зоолошка градина Скопје, *Zoološka Gradina Skopje*) është një kopsht zoologjik me  në Parkun e Qytetit, Shkup, Maqedonia e Veriut. Ai ka një kapacitet prej diku rreth 500 kafshësh që përfaqësojnë 85 specie të ndryshme.

## Historiku 
Kopshti zoologjik u themelua në vitin 1926 nga një komision prej tre anëtarësh i udhëhequr nga Stanko Karamani. Kur u hap, kopshti zoologjik kishte vetëm  dhe ekspozoi vetëm disa kafshë që i kishte marrë si dhuratë. Me një vendim nga këshilli i qytetit të Shkupit në vitin 1965 dhe zonimi i ri i qytetit në vitin 1966, kopshti zoologjik u zgjerua në madhësinë e tij aktuale. 

Me kalimin e viteve kopshti zoologjik mori shumë kritika për kushtet e jetesës së kafshëve të tij. I vetmi elefant i mbajtur ndonjëherë nga kopshti zoologjik vdiq në moshën 23 vjeç më pak se një vit pasi u transferua nga Kopshti Zoologjik i Beogradit, dhe shimpanzeja Koko e vetmuar në depresion kronik u transferua në vitin 2009. 

Sidoqoftë, në vitin 2008 Qyteti i Shkupit ndau 42 milion denarë fonde për të përmirësuar kopshtin zoologjik kur edhe filloi të bashkëpunojë me Shoqatën Evropiane të Kopshteve Zoologjike dhe Akuarive (EAZA) për të përmirësuar kushtet dhe për ta sjellë kopshtin zoologjik në standardet moderne. Deri në vitin 2010, ishin ndërtuar 18 rrethime të reja, 85% e ekspozitave të vjetra në kopshtin zoologjik ishin rinovuar dhe kopshti zoologjik ishte një anëtar kandidat i EAZA.  

Kopshti zoologjik planifikon të ndërtojë rrethime të reja për elefantët dhe gjirafat (financuar nga qyteti),  si dhe të ndërtojë një mbyllje të re të shimpanzesë në mënyrë që Koko të kthehet në shtëpi.   

## Galeria 

Skeda:Skopje Zoo 2.jpg|Hipopotami
Skeda:Skopje Zoo 3.jpg|Buf dëbore
Skeda:Skopje Zoo 4.jpg|Deveja
Skeda:Skopje Zoo 5.jpg|Gomari
Skeda:Skopje Zoo 6.jpg|Zebra

## Shih edhe 
* Shkupi
* Muzeu i Natyrës i Maqedonisë së Veriut

## Shënime 
## Lidhje të jashtme 
* (në maqedonisht dhe shqip)
Mbarështimi i kuajve

parapamje| Kali, pela dhe mëzi
**Mbarështimi i kuajve** paraqet riprodhimin dhe rritjen e kuajve, si një proces posaçërisht i drejtuar nga njeriu i mbarështimit selektiv të kuajve dhe sidomos i racave të pastra të tyre. Çiftëzimet e planifikuara mund të përdoren për të kultivuar dhe zhvilluar karakteristikat e dëshiruara posaçërisht në kuaj të një race ose nënrace të caktuar. Për më tepër, menaxhimi dhe teknologjitë moderne të mbarështimit mund të rrisin shkallën e konceptimit, një shtatzëni të shëndetshme me një mbarështim dhe rritje të suksesshme.

## Shih edhe 
* Kali
* Zebra
* Mushka
* Blegtoria
* Kali arab
* Kali i egër
* Teoritë e racave të pastra

## Burimet 
* Riegal, Ronald J. DMV, and Susan E. Hakola DMV. *Illustrated Atlas of Clinical Equine Anatomy and Common Disorders of the Horse Vol. II*. Equistar Publication, Limited. Marysville, OH. Copyright 2000.
Derrëtaria

parapamje|
**Derrëtaria** është rritja, mbarështimi dhe shumimi i derrave shtëpiak si bagëti dhe si e tillë paraqet një degë të blegtorisë. Derrat kultivohen kryesisht për ushqim (p.sh. mish derri, proshutë, sallam, etj.) dhe lëkura.

## Shih edhe 
* Derri
* Derri i egër
* Gjedhëtaria
* Blegtoria
* Zooteknika

## Referime 
* J.L. Anderson, *Capitalist Pigs: Pigs, Pork, and Power in America.* Morgantown, WV: West Virginia University Press, 2019.
*
Bad Neuenahr-Ahrweiler

**Bad Neuenahr-Ahrweiler** është një qytet i njohur hidrotermale në njësin federative gjermane të Rheinland-Pfalz që shërben si kryeqyteti i rrethit Ahrweiler. AutostradaA61 lidh qytetin me të tjerë si Këlnin dhe Majncin.

Qyteti u formua nga bashkimi i qyteteve (tani rrethe) të Bad Neuenahr dhe Ahrweiler në vitin 1969, Bad Neuenahr-Ahrweiler përbëhet nga 11 rrethe të tilla.
Mbarështimi i dhive

parapamje|240x240px|
**Mbarështimi i dhive** përfshin rritjen dhe mbarështimin e dhive shtëpiake ( *Capra aegagrus hircus* ) si një degë e blegtorisë . Njerëzit merren me rritjen e dhive kryesisht për mishin, qumështin, fibrat dhe lëkurat e tyre .

Blegtoria e dhive mund të jetë shumë e përshtatshme për prodhim së bashku me bagëtitë e tjera (të tilla si dele dhe bagëti tjera) në toka me kullosa me cilësi të ulët. Dhitë në mënyrë efikase shndërrojnë lëndën kullotëse nëncilësore që është më pak e dëshirueshme për bagëtitë e tjera në mish pa dhjam cilësor. Për më tepër, dhitë mund të kultivohen në një sipërfaqe relativisht të vogël kullotash dhe me burime të kufizuara. 

## Shih edhe 
* Dhia
* Dhia e egër
* Blegtoria
* Zooteknika

## Referime 
*  

## Referime
Hatibi

**Hatibi** ose **Hatipi** (arabisht: خطيب‎ *khaṭīb*) është hoxha i caktuar për të kënduar hytben e xhumasë në xhami.

## Referime
Tespishte

**Tespishte** në Kosovë, **tespiçe** në jug, **tespixhe** në Shkodër.

Në Shkodër ka qenë ëmbëlsirë e dorës së dytë, që gatuhet porsi *sheqerpareja* e Beratit me brum të miellit të grunjtë, i zënë me qumësht, vezë dhe pak sheqer. Brumët nxirret në një kusi, dhe si t'i jipen dy-tri valë, ngjeshet mirë e mirë e mandej shtrihet në tepsi, ku ndahet nuska-nuska në trajtë rombi. Si piqet në furrë, ëmbëlsohet me sherbet sheqeri. Një mënyrë tjetër gatimi përshkruhet nga Filip Ndocaj.

## Shih edhe 
* Sutliash
* Tullumba
* Hallva
* Bakllava

## Referime
Filip Ndocaj

**Filip Ndocaj** (Gjakovë, 2 tetor 1914 - Tiranë, 23 tetor 1983) ka qenë arsimtar, publicist, studiues, përkthyes dhe shkrimtar shqiptar. 

## Biografia 
U lind në Gjakovë në gjirin e një familjeje shkodrane, i ati Engjëlli ishte mësues në një shkollë të qytetit. Në vitin 1919, familja transferohet me punë në Shkup ku qëndron deri në vitin 1920. Në vitin 1925, familja kthehet për banim në Shkodër.

Më 1935, hapi të parën shkollë në fshatin Dardhë të Pukës, ku punoi dy vjet. Po atë vit nisi studimet me korrespondencë për letërsi Universitetin e Firenzes, të cilat i përfundoi me studime të rregullta në vitin 1939..

**Studime dhe përgatitje për botim**

*Letratyra e jonë*, “Fryma” 1942 (4);

Gaspër Pali, *Hyjt mbi greminë*, përgatitje për botim bashkë me Nasho Jorgaqin (1959);

*Veçantia e gjuhës dhe Fjalori i Institutit të Shkencave* (1954), Buletini i Institutit të Shkecave, Tiranë 1958, nr 2 dhe 1961, nr.1, dhe nr. 2;

*Zani i Atdheut,* vepra e Hilë Mosit shoqëruar me një monografi (1960);

*Bejtet e Karnavaleve*, studim mbi poezinë satirike popullore gjatë karnavaleve në Shkodër;

Edmondo de Amicis*, Zemra,* vëllim i përgatitur me shënime për nxënësit e klasës së 6-të (1964);

Recension i Giuseppe Gradilone, *Studi di letteratura albanese*, Urbinati editore, Roma, 1960, Studime filologjike, 1968 (2);

## Referime
Kandigjibeku

**Kandigjibeku** është mënyra si e ka shtrajtuar e folmja e Dibrës ëmbëlsirën turke të *kadın göbeği*, fjalëpërfjalë *kërthizë zonje*. Është një ëmbëlsirë në trajtë të petullave të mëdha me një quk në mes, e ujdisur me miell, vezë, tlyn dhe e ëmbëlsuar me sherbet sheqerit.

## Referime
Qeveria Përmeti I

**Qeveria e parë e Turhan pashë Përmetit** ishte qeveria e Principatës së Shqipërisë nga 14 marsi 1914 deri më 20 maj 1914.

## Përbërja 
## Referime
Qeveria Mitrovica

**Qeveria e Rexhep Mitrovicës** ishte qeveria e Mbretërisë Shqiptare nga 5 nëntorI 1943 deri më 16 qershor 1944.

## Përbërja 
## Referime
Tre Pashallarët

**Tre Pashallarët** përbëhet nga tre sundimtarë të rëndësishëm osmanë që lanë gjurmët e tyre në ditët e fundit të Perandorisë Osmane: Mehmet Talat Pasha (1874–1921), Veziri i Madh (kryeministër) dhe Ministri i Brendshëm; Ismail Enver Pasha (1881–1922), Ministri i Luftës; dhe Ahmet Xhemal Pasha (1872–1922), Ministri i Marinës. Këta tre pashallarë, të cilët ishin drejtorët kryesorë të Partisë për Bashkim e Përparim, luajtën një rol themelor në hyrjen e Perandorisë Osmane në Luftën e Parë Botërore përkrah gjermanëve.

Studiuesit perëndimorë thonë se pas Bastisjes në Portën e Lartë në vitin 1913, këta tre burra u bënë sundimtarët *de facto* të Perandorisë Osmane deri në shpërbërjen e saj pas Luftës së Parë Botërore.

Pas armëpushimit të Mondros, Talat, Enver dhe Xhemal Pasha, të cilët u larguan nga Stambolli me një nëndetëse gjermane më 2 nëntor 1918, u dënuan më vonë me vdekje për shkak të ndikimit të tyre në gjenocidin armen. Talat dhe Xhemal Pasha u vranë nga komandantët armenë, ndërsa Enveri vdiq në një pritë nga armenët në Taxhikistan ndërsa po përpiqej të ngrinte një kryengritje myslimane anti-ruse. Enveri akuzoi vrasësit armenë, gjë që rezultoi në vdekjen e tij.
Bizoni

parapamje|Një grup imazhesh nga Eadweard Muybridge, për të ilustruar lëvizjen e bizonëve
parapamje|*Bizonët e fundit kanadez* (1902 - fotografuar nga Steele & Company)

**Bizonët** janë kafshë dythundrake të mëdha, në kuadër të gjinisë së *Bizonëve* brenda nënfamiljes së Gjedheve (Bovinae). Deri më tani njihen dy specie ekzistuese dhe gjashtë të zhdukura. 

## Përmbledhje 
Nga gjashtë speciet e zhdukura, pesë u zhdukën në kohën e shuarjes Kuaternare. Prej tyre *Bison palaeosinensis* evoluoi në kohën e Pleistocenit të Hershëm në Azinë Jugore dhe ishte paraardhësi evolucionar i *Bison priscus* ( bizonit të stepës ) i cili ishte paraardhësi i të gjitha llojeve të tjera të *Bizonëve*. Duke filluar prej para rreth 2 milion vjetësh e deri rreth viteve 6,000 pes, bizonët e stepave varionin nëpër stepën e *mamuthëve*, duke banuar në Evropë dhe Azinë Veriore me *Bison schoetensacki* (bizonët e pyjeve) dhe Amerikën e Veriut me *Bison antiquus*, *Bison latifrons* dhe *Bison occidentalis.* Speciet e fundit që u zhdukën janë, *Bison occidentalis*, pasuar nga *Bison bison* rreth viteve 3000 pes.

Nga dy speciet e mbijetuara, bizoni amerikan, *B. bison*, i gjetur vetëm në Amerikën e Veriut, është numerikisht më i madhi. Edhe pse zakonisht njihet si një **buall** në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada,  ai lidhet vetëm me buallin e vërtetë. Speciet e Amerikës së Veriut përbëhen nga dy nënlloje, bizonet e rrafshët, *B. b. bison*, dhe bizoni i pyjeve, *B. b. athabascae*, i cili është edhe emri i Parkut Kombëtar të Wood Buffalo në Kanada. Një nënlloj i tretë, është bizoni lindor ( *B. b. Penncilvanicus* ) që nuk konsiderohet më një takson i vlefshëm, duke qenë një sinonim i vogël i species *B. b. bison*.  Referencat për "bizonët e pyjeve" ose "bizonët e drurëve" nga Shtetet e Bashkuara lindore i referohen në mënyrë konfuze këtij nënlloji, dhe jo *B. b. athabascae*, e cila nuk gjendet fare në rajonin në fjalë. Bizoni evropian, *B. bonasus*, gjendet në Evropë dhe Kaukaz, rishfaqur pasi që u zhduk në natyrën e egër.

Ndërsa të gjitha speciet e bizonit janë klasifikuar në një gjini të tyre, ata ndonjëherë janë mbarështuar me bagëtinë e gjedheve (gjinia *Bos)* dhe për të prodhuar ndonjëherë pasardhës fertilë të quajtur beefalo ose zubron.

## Shih edhe 
* Bualli
* Gjedhët
* Buallica
* Blegtoria
* Gjedhëtaria
* Regina (Saskatchewan) 

## Literatura 
* Boyd, D (2003) "Conservation of North American Bison: Status and Recommendations". Master's dissertation, University of Calgary
* Cunfer, Geoff and Bill Waiser. *Bison and People on the North American Great Plains: A Deep Environmental History*. College Station, TX: Texas A&M University Press, 2016.
* 
* 
* 

## Referime
Talat Pasha

**Mehmet Talat** (Turqishtja osmane: محمد طلعت‎, *Mehmed Talât*; 1 shtator 1874 - 15 mars 1921) i njohur zakonisht si **Telat Pasha** (turqishtja osmane: طلعت پاشا; turqisht: *Talât Paşa*), ishte një nga triumviratët e njohur si Tre Pashallarët që *de facto* drejtuan Perandorinë Osmane gjatë Luftës së Parë Botërore. Ai ishte një nga udhëheqësit e Turqve të Rinj dhe qeverisi perandorinë gjatë Gjenocidit Armen, të cilin ai e nisi si Ministër i Brendshëm më 1915.

Si Ministër i Brendshëm, Telat Pasha urdhëroi më 24 prill 1915 arrestimin dhe dëbimin e intelektualëve armenë në Stamboll, shumica e tyre u vranë përfundimisht, dhe më 30 maj 1915 kërkoi Ligjin e Tehxhir (Ligji i Dëbimit të Përkohshëm); këto ngjarje çuan në gjenocidin armen.

Telat u largua nga Perandoria Osmane së bashku me Ahmet Xhemal Pasha dhe Enver Pasha. Ai u vra nga Soghomon Tehlirian në Berlin më 1921.
Zyber Lisi

**Zyber Lisi** (lindur më 1 janar 1919) është një ish futbollist profesionist shqiptar i cili e shpenzoi karrierën e tij duke luajtur me dy klubet e kryeqytetit, Tirana dhe Partizani në vitet 1937–1954. Ai asokohe konsiderohej si një nga sulmuesit më të mirë në Shqipëri, sidomos pas largimit të Riza Lushtës në Bari të Italisë.

## Karriera sportive 
### KS Tirana 
Zyber Lisi lindi në Tiranë dhe bëri debutimin e tij profesional kundër KS Ismail Qemali i Vlorës më 2 maj 1937 në javën e dytë të Kampionatit Kombëtar 1937. Si 18 vjeçar ai filloi karrierën përkrah Riza Lushtës, i cili hapi rezultatin në minutën e 20-të, para se Lisi të shënonte në debutimin e tij për të dyfishuar epërsinë e Tiranës në minutën e 40-të në një lojë e cila përfundoi 2-0. Goli i tij i ardhshëm për klubin do të vinte në 6 qershor në një fitore të theksuar 11-0 ndaj KS Bardhyli Lezhë, ku Lushta shënoi 6 herë në 51 minutat e para, me golin e vetëm të Lisit në lojë që erdhi në minutën e 35-të. Në sezonin e tij debutues ai arriti të shënonte 10 gola për të ndihmuar klubin të ruante kampionatin kombëtar me 17 fitore, 1 barazim dhe pa humbje.

Ai gjithashtu shënoi në finalen e parë të Kupës së Mbretit kundër Vllaznia Shkodër në një lojë e cila përfundoi në një fitore 2-1 për Tiranën për t'i kurorëzuar ata si fituesit e Kupës së Mbretit. Pas pushtimit italian të Shqipërisë në vitin 1939, disa lojtarë të vjetër të Tiranës, përfshirë Riza Lushtën dhe Naim Kryeziun u larguan nga vendi, gjë që Haki Korça duhej të zëvendësonte Lushtën që luante përkrah Lisit. 

## Nderimet 
* **Superliga shqiptare : 3**

:: 1937, 1947, 1948, 

## Shih edhe 
* KF Tirana
* Riza Lushta
* Naim Kryeziu
* FK Partizani Tirana
* Njëqindvjeçarët shqiptarë

## Referime