Balenat me dhëmbë

**Balenat me dhëmbë** (emri sistematik **Odontoceti**) formojnë një nënrend të rendit Cetacea, ku përfshihen kashalotët,balenat me sqep, delfinët dhe derrat e detit. Siç sugjeron dhe emri, ky nënrend veçohet nga prania e dhëmbëve, jo e mustaqeve të balenës sikurse tek balenat tjera. Shtatëdhjetë e tre lloje të balenave me dhëmbë janë përshkruar. Mendohet të jenë ndarë nga balenat me mustaqe nënrendit *Mysticeti*, rreth 34 milionë vjet më parë. Balenat dhe delfinët, grupet parafiletike të cetaceve, si dhe marsuinët, i përkasin degës *Cetartiodactyla*, së bashku me dy thundrakët me majë; lloji i tyre më i afërt i gjallë është kali i Nilit, me të cilin u ndanë rreth 40 milionë vjet më parë.

## Klasifikimi 
* **Rendi Cetacea**
** **Nënrendi Odontoceti**: balenat me dhëmbë
*** Superfamilja Delphinoidea: delfinët 
**** Familja Delphinidae: delfinët e oqeanit
***** Subfamilja Delphininae
****** Gjinia *Delphinus*
*******[parapamje|[Delfini i zakonshëm]]*Delphinus delphis*, Delfini i zakonshëm sqepshkurtë
******* *Delphinus capensis*, Delfini i zakonshëm sqepgjatë
****** Gjinia *Lagenodelphis*
******* *Lagenodelphis hosei*
****** Gjinia *Sousa*
******* *Sousa teuszi*
******* *Sousa plumbea*
******* *Sousa chinensis*
****** Gjinia *Stenella* 
******* *Stenella attenuata*
******* *Stenella frontalis*, Delfini laran
******* *Stenella longirostris*, Delfini sqepgjatë
******* *Stenella clymene*
******* *Stenella coeruleoalba*, Delfini me shirita
****** Gjinia *Tursiops*
******* *Tursiops truncatus*, Delfini hundështypur
******* *Tursiops aduncus*
******* *Tursiops australis*
***** Subfamilja Lissodelphininae
****** Gjinia *Cephalorhynchus*
******* *Cephalorhynchus commersonii*
******* *Cephalorhynchus eutropia*
******* *Cephalorhynchus heavisidii*
******* *Cephalorhynchus hectori*
****** Genus *Lissodelphis* 
******* *Lissodelphis borealis*
******* *Lissodelphis peronii*
***** Subfamilja Orcininae
****** Gjinia *Feresa*
******* *Feresa attenuata*
****** Gjinia *Globicephala* 
******* *Globicephala melas*
******* *Globicephala macrorhyncus*
****** Gjinia *Grampus*
******* *Grampus griseus*
****** Gjinia *Orcaella*
******* *Orcaella brevirostris*
******* *Orcaella heinsohni*
******[parapamje|[Balena vrasëse]]Gjinia *Orcinus*
******* *Orcinus orca*, Balena vrasëse (orka)
****** Gjinia *Peponocephala*
******* *Peponocephala electra*
****** Gjinia †*Platalearostrum* 
******* †*Platalearostrum hoekmani*
****** Gjinia *Pseudorca* 
******* *Pseudorca crassidens*
***** Subfamilja Stenoninae
****** Gjinia *Sotalia* 
******* *Sotalia fluviatilis*
******* *Sotalia guianensis*
****** Gjinia *Steno* 
******* *Steno bredanensis*
***** Subfamilja incertae sedis
****** Gjinia *Lagenorhynchus*
******* *Lagenorhynchus albirostris*
******* *Lagenorhynchus acutus*
******* *Lagenorhynchus obliquidens*
******* *Lagenorhynchus obscurus*, Delfini i errët
******* *Lagenorhynchus australis*
******* *Lagenorhynchus cruciger*
**** Familja Monodontidae, Balenat e bardha
***** Subfamilja Delphinapterinae
****** Gjinia *Delphinapterus*
******* *Delphinapterus leucas*, Beluga (delfini i bardhë)
***** Subfamilja Monodontinae
****** Gjinia *Monodon*
******* *Monodon monoceros*, Narvali
**** Familja Phocoenidae: marsuinët
***** Subfamily Phocoeninae
****** Gjinia *Neophocaena* 
******* *Neophocaena phocaenoides*
****** Gjinia *Phocoena* 
*******[parapamje|[marsuini i limanit]]*Phocoena phocaena*, marsuini i limanit
******* *Phocoena sinus*
******* *Phocoena dioptrica*
******* *Phocoena spinipinnis*
***** Subfamilja Phocoenoidinae
****** Gjinia *Phocoenoides*
******* *Phocoenoides dalli*
*** Superfamilja Inioidea, delfinët e lumit
**** Familja Iniidae
***** Gjinia *Inia*
****** *Inia boliviensis*
****** *Inia geoffrensis*, Delfini i Amazonës
****** *Inia araguaiaensis*, Delfini i Araguaias
**** Familja Pontoporiidae
***** Genus *Pontoporia*
****** *Pontoporia blainvillei*
*** Superfamilja Platanistoidea, delfinët e lumit
**** Family Platanistidae
***** Genus *Platanista*
****** *Platanista gangetica*, Delfini i lumit indian
**** Family †Squalodontidae
***** Gjinia †*Eosqualodon*
***** Gjinia †*Macrophoca*
***** Gjinia †*Neosqualodon*
***** Gjinia †*Phoberodon*
***** Gjinia †*Phocodon*
***** Gjinia †*Smilocamptus*
***** Gjinia †*Squalodon* 
***** Gjinia †*Tangaroasaurus*
*** Superfamily Lipotoidea, delfinët e lumit (potencialisht të zhdukur)
**** Family Lipotidae
***** Genus *Lipotes*
****** *Lipotes vexillifer,* Delfini i lumit kinez
*** Superfamilja Physeteroidea, kashalotët
**** Familja Kogiidae
***** Gjinia *Kogia*
****** *Kogia sima*, Kashaloti xhuxh
****** *Kogia breviceps*, Kashaloti i vogël
**** Familja Physeteridae:
***** Gjinia *Physeter*
******[parapamje|[Kashaloti]]*Physeter macrocephalus*, Kashaloti
*** Superfamilja Ziphioidea, balenat me sqep
**** Familja Ziphidae, balenat me sqep
***** Subfamilja Berardiinae
****** Genus *Berardius*
******* *Berardius arnuxii*
******* *Berardius bairdii*
***** Subfamilja Hyperoodontinae
****** Genus *Hyperoodon*
******* *Hyperoodon ampullatus*
******* *Hyperoodon planifrons*
****** Gjinia *Indopacetus*
******* *Indopacetus pacificus*
****** Gjinia *Mesoplodon*
******* *Mesoplodon hectori*
******* *Mesoplodon mirus*
******* *Mesoplodon europaeus*
******* *Mesoplodon bidens*
******* *Mesoplodon grayi*
******* *Mesoplodon peruvianus*
******* *Mesoplodon bowdoini*
******* *Mesoplodon bahamondi*
******* *Mesoplodon carlhubbsi*
******* *Mesoplodon ginkgodens*
******* *Mesoplodon stejnegeri*
******* *Mesoplodon layardii*
******* *Mesoplodon densirostris*
******* *Mesoplodon perrini*
******* *Mesoplodon hotaula*
***** Subfamilja Ziphiinae
****** Gjinia *Tasmacetus*
******* *Tasmacetus shepherdi*
****** Gjinia *Ziphius*
******* *Ziphius cavirostris,* Balena me sqep e Kuvierit

## Shiko dhe 
* Cetacetë