Source Code

***Source Code*** është një film aksion thriller fantastiko-shkencor amerikan i vitit 2011 i drejtuar nga Duncan Jones dhe i shkruar nga Ben Ripley sipas specifikimeve. Në film luan Jake Gyllenhaal në rolin e kapitenit të ushtrisë amerikane Colter Stevens, i cili dërgohet në një rikrijim dixhital tetë-minutësh të një shpërthimi treni në jetën reale, i ngarkuar me përcaktimin e identitetit të terroristit që e bombardoi atë. Michelle Monaghan, Vera Farmiga, dhe Jeffrey Wright luajnë role dytësore.

Ai pati premierën e tij botërore më 11 mars 2011, në South by Southwest dhe u publikua nga Summit Entertainment më 1 prill 2011, në Amerikën e Veriut dhe Evropë. Ai mori vlerësimin e kritikëve dhe ishte një sukses në arkë, duke fituar mbi 147.3 milionë dollarë me një buxhet prej 31.9 milionë dollarësh. që shkon në Çikago. Ai është i çorientuar, pasi kujtimi i tij i fundit ishte fluturimi në një mision në Afganistan. Megjithatë, për botën përreth tij – përfshirë shoqen e tij Christina Warren dhe reflektimin e tij në dritaret dhe pasqyrat e trenit – ai duket të jetë një njeri tjetër: një mësues shkolle i quajtur Sean Fentres. Teksa i shpreh Kristinës se është i ngatërruar, treni shpërthen teksa kalonte pranë një treni tjetër, duke vrarë të gjithë në bord.

Stevens zgjohet befas në një kabinë me ndriçim të dobët. Duke komunikuar përmes një ekrani video, kapiteni i Forcave Ajrore Colleen Goodwin verifikon identitetin e Stevens dhe i tregon atij për misionin e tij për të gjetur bombarduesin e trenit përpara se ta kthejë atë në momentin kur u zgjua në tren. Duke besuar se po testohet në një simulim, Stevens e gjen bombën në një vrimë brenda tualetit, por nuk është në gjendje të identifikojë bombarduesin. Ende duke menduar se është në një simulim, Stevens lë bombën dhe zbret përsëri në kabinën kryesore përpara se treni të shpërthejë përsëri.

Stevens rizgjohet sërish në kapsulën e tij dhe pasi kërkon të informohet, mëson se shpërthimi i trenit ka ndodhur në të vërtetë dhe se ishte thjesht sulmi i parë i një serie të dyshuar. Ai dërgohet përsëri, tetë minuta para shpërthimit, për të identifikuar bombarduesin. Këtë herë, ai zbret nga treni (me Kristinën) për të ndjekur një të dyshuar. Kjo rezulton të jetë një rrugë pa krye, treni ende shpërthen në distancë dhe Stevens vritet nga një tren që kalonte pasi ra në shina ndërsa merrte në pyetje të dyshuarin.

Furnizimi me energji i kapsulës keqfunksionon ndërsa Stevens rizgjohet. Ai pretendon se e ka shpëtuar Kristinën, por doktori Rutledge i thotë se ajo u shpëtua vetëm brenda "Kodit burimor". Rutledge shpjegon se Kodi burimor është një makinë eksperimentale që rindërton të kaluarën duke përdorur kujtimet kolektive të mbetura të pasagjerëve të vdekur tetë minuta para vdekjes së tyre. Prandaj, e vetmja gjë që ka rëndësi është gjetja e bombarduesit për të parandaluar sulmin e dytë të ardhshëm në Çikago.

Në përplasjen e tij të radhës, Stevens mëson se ai u raportua si i vrarë në aksion dy muaj më parë. Ai përballet me Goodwin, i cili zbulon se i mungon pjesa më e madhe e trupit të tij, është në mbështetje të jetës dhe është i lidhur me sensorët nervorë. Kapsula dhe trupi i tij i shëndetshëm janë "manifestime" të bëra nga mendja e tij për t'i dhënë kuptim mjedisit. Stevens është i zemëruar me këtë burgim të detyruar. Rutledge i ofron t'i jep fund pas misionit dhe Stevens përfundimisht pranon.

Pas përpjekjeve të shumta, duke përfshirë arrestimin nga sigurimi i trenit për përpjekjen për të marrë një armë, Stevens identifikon bombarduesin përmes një portofoli të rënë, terroristin vendas nihilist Derek Frost. Ai mëson përmendësh patentën e Frostit dhe targat e regjistrimit të automjeteve. Duke zbuluar një bombë të pistë të ndërtuar brenda një furgon në pronësi të Frostit, ndërsa Christina e ndjek atë, të dy vriten nga Frost.

Jashtë kodit burimor, Stevens i transmeton njohuritë e tij Goodwin-it, i cili ndihmon policinë të arrestojë Frost-in dhe të parandalojë sulmin e dytë. Ai është përgëzuar për përfundimin e misionit të tij. Rutledge refuzon fshehurazi marrëveshjen e tij për të lënë Stevens të vdesë, pasi ai është ende i vetmi kandidat që mund të hyjë në Kodin Burim.

Duke qenë më dashamirës për gjendjen e tij të vështirë, Goodwin e kthen Stevensin për herë të fundit dhe i premton se do të shkëputë mbështetjen e tij të jetës pas tetë minutash. Këtë herë, ai cakton një takim me Kristinën, çaktivizon bombën, kap Frostin dhe e raporton në polici. Ai thërret babain e tij nën maskën e një shoku ushtar dhe pajtohet me të dhe i dërgon një email Goodwin. Pas tetë minutash, Goodwin ndërpret mbështetjen në jetë të Stevens.

Ndërsa bota rreth tij vazhdon të përparojë përtej tetë minutash, Stevens konfirmon dyshimin e tij se Kodi burimor nuk është thjesht një simulim, por më tepër një makinë që e lejon atë të krijojë afate kohore alternative. Ai dhe Christina largohen nga treni dhe shkojnë në një takim. Në të njëjtin realitet (alternativ), Goodwin merr mesazhin e Stevens. Ai i tregon asaj për aftësinë e vërtetë të Source Code dhe i kërkon asaj të ndihmojë versionin e tij të realitetit alternativ.

## Luajnë
* Jake Gyllenhaal si Kapiteni Colter Stevens
* Michelle Monaghan si Christina Warren
* Vera Farmiga si Kapiteni Colleen Goodwin
* Jeffrey Wright si Dr. Rutledge
* Michael Arden si Derek Frost
* Russell Peters si Max Denoff
* Scott Bakula si Donald Stevens, babai i Colter
* Frédérick De Grandpré si Sean Fentress 
* Cas Anvar si Hazmi

## Prodhimi
### Paraprodhimi
David Hahn, djali i përshkruar në dokumentarin e krijuar për televizion të vitit 2003 *The Nuclear Boy Scout*, ishte frymëzimi për antagonistin Derek Frost. Në një artikull të botuar nga Shoqata e Shkrimtarëve të Amerikës, skenaristi Ben Ripley përshkruhet se u ofronte pistën origjinale studiove përgjegjëse për prodhimin e *Source Code*:

Skenari origjinal i specifikave u shit fillimisht te Universal Pictures më 2007, por u rendit në Listën e Zezë të skenarëve kryesorë të paprodhuar.

Pasi pa *Moon*, Gyllenhaal loboi që Jones të drejtonte *Source Code*; Jones i pëlqente skenari me ritme të shpejta; siç tha ai më vonë: "Kishte lloj-lloj sfidash dhe enigmash, dhe mua më pëlqente të zgjidhja enigma, kështu që ishte diçka argëtuese për mua të gjeja se si t'i arrij të gjitha këto gjëra të vështira që ishin vendosur në skenar."

Në skenën përfundimtare, personazhet e Jake Gyllenhaal dhe Michelle Monaghan shihen duke ecur nëpër Millennium Park dhe duke bërë rrugën e tyre për në Cloud Gate. Në një intervistë të vitit 2011, Gyllenhaal diskutoi se si regjisori Duncan Jones mendonte se struktura ishte një metaforë për temën e filmit dhe synonte që ajo të shfaqej në fillim dhe në fund të filmit.

### Xhirimet
Fotografia kryesore filloi më 1 mars 2010, në Montreal, Quebec, dhe përfundoi më 29 prill 2010. Disa skena janë xhiruar në Çikago, Illinois, konkretisht në Millennium Park dhe në ndërtesën kryesore në Institutin e Teknologjisë në Illinois, megjithëse tabela që tregonte emrin e këtij të fundit, në kryqëzimin e Rrugës 31 dhe Rrugës S LaSalle, ishte edituar.

Fillimisht, disa xhirime ishin planifikuar në Stacionin e Trenit të Otavës në Otava, Ontario, por u anuluan për mungesë të një marrëveshjeje me VIA Rail.

## Pritja
### Përgjigje kritike
Faqja e grumbulluesit të rishikimeve Rotten Tomatoes raporton një vlerësim miratimi prej 92%, bazuar në një grumbullim prej 261 rishikimesh, me një vlerësim mesatar prej 7,5/10. Konsensusi i faqes thotë: "Duke gjetur historinë njerëzore në mes të veprimit, regjisori Duncan Jones dhe simpatik Jake Gyllenhaal krijojnë një thriller të zgjuar dhe të kënaqshëm fantastiko-shkencor." Metacritic i dha filmit një rezultat mesatar prej 74/100, bazuar në 41 komente, duke treguar "vlerësime përgjithësisht të favorshme". Audiencat e anketuara nga CinemaScore i dhanë filmit një notë mesatare "B" në një shkallë A+ në F.

Kritikët e kanë krahasuar *Source Code* si me filmin e vitit 1993, *Groundhog Day* dhe me filmin fantastiko-shkencor të vitit 2006 të regjisorit britanik Tony Scott, me ndryshimin e kohës, *Déjà Vu*: në rastin e fundit, ngjashmëria e komplotit në përcaktimin e protagonistit për të ndryshuar të kaluarën u theksua dhe angazhimi i tij emocional për të shpëtuar viktimën, në vend që thjesht të përpiqej të zbulonte identitetin e autorit të krimit. Përndryshe, ai është përshkruar si një "kryq midis *Groundhog Day* dhe *Murder on the Orient Express*", ndërsa kritiku i filmit i *The Arizona Republic* Bill Goodykoontz thotë se krahasimi i *Source Code* me *Groundhog Day* po i bën një shërbim të keq "lojës së mendjes" magjepsëse të *Source Code*.

Richard Roeper i *Chicago Sun-Times* e quajti filmin "Ngatërrues, emocionues, sfidues - dhe filmi më i mirë që kam parë deri më tani në 2011." Kenneth Turan i *Los Angeles Times* e quajti skenarin e Ben Ripley "të ndërtuar me zgjuarsi" dhe një film "të drejtuar qartë nga Duncan Jones". Ai vlerësoi gjithashtu "kastën me vendosmërinë dhe aftësinë për të shitur realisht historinë e saj". CNN e quajti skenarin e Ripley-t "gjenial" dhe filmin "po aq autoritar një ushtrim në tregimin e thyer si *Memento* e Christopher Nolan". Ai gjithashtu komentoi se Gyllenhaal është "më bindës këtu sesa ka qenë për një kohë të gjatë".

### Vlerësime
## Referime