open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qeveria e koalicionit

parapamje|Sigmar Gabriel (SPD), Angela Merkel (CDU) dhe Horst Seehofer (CSU) duke paraqitur marrëveshjen e koalicionit 2013 për kabinetin e tretë gjerman Merkel.
Një **koalicion qeveritar**, ose **kabineti i koalicionit**, është një qeveri nga partitë politike që hyjnë në një marrëveshje për ndarjen e pushtetit të ekzekutivit. Qeveritë e koalicionit zakonisht ndodhin kur asnjë parti e vetme nuk ka arritur një shumicë absolute pas zgjedhjeve. Një parti që nuk ka shumicë është e zakonshme në përfaqësimin proporcional, por jo në vendet me sisteme zgjedhore mazhoritar.

Ekzistojnë forma të ndryshme të koalicioneve qeveritare, koalicionesh të pakicave dhe qeverive të koalicionit me shumicë të tepërt. Një qeveri e koalicionit me shumicë të tepërt kontrollon më shumë se shumicën absolute të vendeve në parlament të nevojshme për të pasur një shumicë në qeveri, ndërsa qeveritë e koalicionit të pakicës nuk mbajnë shumicën e vendeve legjislative.

Një qeveri koalicioni mund të krijohet gjithashtu në një kohë vështirësish ose krize kombëtare (për shembull, gjatë kohës së luftës ose krizës ekonomike) për t'i dhënë një qeverie shkallën e lartë të legjitimitetit politik ose identitetit kolektiv të perceptuar, ajo gjithashtu mund të luajë një rol në pakësimin e grindjeve të brendshme politike. Në kohë të tilla, partitë kanë krijuar koalicione gjithëpartiake (qeveri të unitetit kombëtar, koalicione të mëdha).

Nëse një koalicion shembet, kryeministri dhe kabineti mund të shkarkohen me një votë mosbesimi, të shpallin zgjedhje të parakohshme, të formojnë një koalicion të ri të shumicës ose të vazhdojnë si një qeveri e pakicës.

## Shiko edhe 
* Qeveria
* Qeveria e unitetit kombëtar

## Referime
Qeveria e Belgjikës

[parapamje|Stema e vogël e [Belgjika|Mbretërisë së Belgjikës.]]
**Qeveria Federale e Belgjikës** (holandisht: *Federale regering*; frëngjisht: Gouvernement fédéral; gjermanisht: *Föderalregierung*) ushtron pushtetin ekzekutiv në Mbretërinë e Belgjikës. Ai përbëhet nga ministra dhe sekretar shteti (“junior”, ose zëvendësministra që nuk janë pjesë e Këshillit të Ministrave) të nxjerrë nga partitë politike që formojnë koalicionin qeverisës. Qeveria federale udhëhiqet nga kryeministri i Belgjikës dhe ministrat drejtojnë ministritë e qeverisë. Ministrat së bashku formojnë Këshillin e Ministrave, i cili është organi më i lartë ekzekutiv i qeverisë (e barabartë me një kabinet).

Formalisht, pushteti ekzekutiv i është dhënë mbretit, i cili zyrtarisht emëron ministrat. Megjithatë, sipas Kushtetutës së Belgjikës, mbreti nuk është politikisht përgjegjës për ushtrimin e kompetencave të tij, por duhet ta ushtrojë atë nëpërmjet ministrave. Veprat e mbretit nuk janë të vlefshme nëse nuk kundërfirmohen nga një ministër dhe ministri kundërnënshkrues merr përgjegjësinë politike për aktin. Kështu, në praktikë, ministrat bëjnë punën e përditshme të qeverisjes.

## Shiko edhe 
* Qeveria e Gjermanisë

## Referime
Ligji i trafikut

**Ligji i trafikut** apo **kodet e trafikut** janë ligje që përgjithësisht përfshijnë dispozita që kanë të bëjnë me vendosjen e autoritetit dhe procedurat e zbatimit, deklaratën e rregullave të rrugës dhe dispozita të tjera të sigurisë. Mund të përfshihen gjithashtu rregullore administrative për patentë shoferin, pronësinë dhe regjistrimin e automjeteve, sigurimet, inspektimet e sigurisë së automjeteve dhe shkeljet e parkimit, megjithëse jo gjithmonë të lidhura drejtpërdrejt me sigurinë e drejtimit. Shkeljet e kodit të trafikut (d.m.th., një "shkelje në lëvizje") trajtohen shpesh duke konfiskuar një gjobë në përgjigje të marrjes së një citimi të vlefshëm ("marrja e një bilete"). Shkeljet e tjera, si drejtimi i mjetit në gjendje të dehur ose vrasja me automjet trajtohen përmes gjykatave penale, megjithëse mund të ketë edhe çështje civile dhe administrative që lindin nga e njëjta shkelje (përfshirë pagesën e dëmit dhe humbjen e privilegjeve të drejtimit të automjetit). Në disa juridiksione, ekziston një degë e veçantë e qeverisë për zbatimin e kodeve që trajton parkimet e paligjshme dhe shkeljet e tjera që nuk lëvizin (p.sh., zhurmat dhe shkarkimet e tjera, pajisjet e paligjshme). Diku tjetër, mund të ketë shumë agjenci policore të mbivendosura që patrullojnë për shkelje të rregulloreve shtetërore ose federale të drejtimit të automjeteve.

## Shiko edhe 
* Kufiri i shpejtësisë

## Referime
Qeveria e unitetit kombëtar

Një **qeveri e unitetit kombëtar** ose **qeveri e bashkimit kombëtar** është një qeveri e koalicionit të gjerë që përbëhet nga të gjitha partitë (ose të gjitha partitë kryesore) në legjislaturë, e formuar zakonisht gjatë një kohe lufte ose emergjence tjetër kombëtare. Një qeveri uniteti sipas parimeve të demokracisë konsensusi i mungon opozita, ose partitë opozitare janë shumë të vogla dhe të papërfillshme.

Këto qeveri synojnë të sigurojnë një bashkëpunim të gjerë dhe të përbashkët për të përballuar krizën, duke minimizuar përçarjet politike dhe duke fokusuar përpjekjet në stabilizimin e situatës. Megjithatë, qeveritë e unitetit kombëtar shpesh hasin sfida në menaxhimin e interesave të ndryshme politike dhe në ruajtjen e kohezionit brenda koalicionit.

## Sipas vendit 
## Shiko edhe 
* Qeveria
* Qeveria e koalicionit

## Referime
Pushteti (shoqëror dhe politik)

Në shkencën politike, **pushteti** apo **fuqia politike** është aftësia për të ndikuar ose drejtuar veprimet, besimet ose sjelljen e aktorëve. Pushteti nuk i referohet ekskluzivisht kërcënimit ose përdorimit të forcës (shtrëngimit) nga një aktor kundër një tjetri, por mund të ushtrohet edhe nëpërmjet mjeteve të përhapura (siç janë institucionet).

Pushteti mund të marrë gjithashtu forma strukturore, pasi urdhëron aktorët në lidhje me njëri-tjetrin (si p.sh. dallimi midis një zotërie dhe një personi të skllavëruar, një pronari dhe të afërmve të tyre, një punëdhënësi dhe punonjësit e tyre, një prind dhe një fëmijë, një përfaqësues politik dhe votuesit e tyre, etj.) dhe forma diskursive, pasi kategoritë dhe gjuha mund t'u japin legjitimitet disa sjelljeve dhe grupeve të tjerave.

Termi autoritet përdoret shpesh për pushtetin që perceptohet si legjitim ose i miratuar shoqërisht nga struktura shoqërore.

Studiuesit kanë bërë dallimin ndërmjet fuqisë së butë dhe fuqisë së fortë.

## Shiko edhe 
* Qeverisja

## Referime
Gani Strazimiri

**Gani Strazimiri** (1915–1993) ishte një arkitekt dhe urbanist shqiptar, i njohur për kontributin e tij të rëndësishëm në zhvillimin urbanistik dhe ruajtjen e trashëgimisë kulturore të Shqipërisë.

## Edukimi dhe karriera
Strazimiri  u arsimua në Torino, Itali, dhe më pas u diplomua për arkitekturë në Bashkimin Sovjetik. Pas kthimit në Shqipëri, ai u angazhua në projekte të rëndësishme, duke përfshirë:

* Projektimin e Planit të Parë Rregullues të qytetit të Tiranës.

* Projektimin e hotelit "Adriatiku" në plazhin e Durrësit, si dhe ndjekjen e projekteve për hotelet "Kruja", "Apollonia" dhe "Butrinti".

* Projektimin e ndërtesës së Komitetit Qendror si arkitekt i parë.

* Projektimin e pallateve "Shallvare" dhe "Agimi" në Tiranë.

Gjithashtu, ai eksperimentoi me metoda të reja ndërtimi, duke përdorur tulla në formë "S" për të ulur koston e ndërtimit .

## Kontributi në ruajtjen e monumenteve kulturore
Në vitin 1965, Strazimiri themeloi Institutin për Ruajtjen dhe Restaurimin e Monumenteve të Kulturës , duke shërbyer si drejtori i parë i tij. Në këtë rol, ai kontribuoi në:

* Krijimin e atelieve të restaurimit në qytetet kryesore të vendit.

* Vendosjen e sistemit të kujdestarëve për monumentet kulturore në fshatra.

* Zonimin e qyteteve muze të Beratit dhe Gjirokastrës, duke përcaktuar rregullore specifike për ruajtjen e tyre.

Në vitin 1964, së bashku me inxhinier Aleksandër Meksin, ai mori pjesë në Kongresin e Venecias në Itali dhe u zgjodh anëtar i Asamblesë për aprovimin e Kartës së Restaurimit të Venecias.

## Përplasjet profesionale
Në fundin e viteve 1950, Strazimiri pati mosmarrëveshje me specialistët sovjetikë lidhur me vendndodhjen e Pallatit të Kulturës në Tiranë. Ai propozoi që pallati të ndërtohej në zonën ku sot ndodhet Bulevardi i Ri, përballë Universitetit të Tiranës, duke ruajtur qendrën historike të qytetit dhe "Pazarin e Vjetër". Megjithatë, ky propozim nuk u pranua, dhe Pallati i Kulturës u ndërtua në vendndodhjen aktuale, duke rezultuar në prishjen e Pazarit të Vjetër.
memorie.al

## Trashëgimia
Për kontributin e tij të çmuar në arkitekturë dhe ruajtjen e trashëgimisë kulturore shqiptare, Instituti i Monumenteve të Kulturës mban emrin "Gani Strazimiri" .

## Burimet
Erion Kristo

**Erion Kristo**

Lindur: 1972, Vlorë, Shqipëri

Profesioni: Përkthyes, shkrimtar, publicist shqiptar

## Biografia
Erion Kristo  është një përkthyes, shkrimtar dhe intelektual shqiptar, i lindur në vitin 1972 në qytetin e Vlorës. Ai ka përfunduar studimet e larta për Gjuhë dhe Letërsi në Fakultetin e Historisë dhe të Filologjisë, Universiteti i Tiranës, në vitin 1994. Më pas, ka ndjekur studime master dhe doktorale në fusha të ndryshme si filozofia, letërsia dhe administrimi në institucione të njohura akademike në Shqipëri, Itali, Francë dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Në vitin 2012, ai ishte fitues i bursës Fulbright dhe ndoqi studime në Departamentin e Shkencave Politike në UCLA, Los Anxhelos. Në vitin 2014, ai përfundoi doktoraturën në Filozofi në Universitetin "San Tommaso" në Romë, Itali.

## Veprimtaria letrare
Erion Kristo ka përkthyer mbi 20 vepra për fëmijë , të rinj dhe të rritur, duke përfshirë titujt "Dëgjoje zemrën time" nga Bianca Pitzorno, "Matia dhe gjyshi" nga Roberto Piumini, "Pema e errët" nga Donatella Bindi Mondaini dhe "Magjistari i Ozit" nga L. Frank Baum. Përkthimet e tij janë përfshirë në programet shkollore të letërsisë në Shqipëri.

Përveç letërsisë artistike, ai ka përkthyer dhjetëra vepra në fushën e filozofisë dhe sociologjisë nga italishtja dhe anglishtja në shqip. Ai është autor i librave me ese dhe publicistikë, ndër të cilët veçohet "Publicistikë e zgjedhur: 2000-2020" , një përmbledhje e shkrimeve të tij mbi jetën, kulturën, arsimin dhe shoqërinë shqiptare.

## Veprimtaria publike
Për më shumë se një dekadë, Erion Kristo ka qenë aktiv në debatet publike dhe në rrjetet sociale, duke trajtuar çështje të ndryshme shoqërore dhe kulturore. Në prill të vitit 2022, ai vendosi të tërhiqet nga rrjetet sociale  për t’u përkushtuar më shumë angazhimeve akademike dhe personale.

## Shih gjithashtu
* Përkthimi në Shqipëri
* Letërsia për fëmijë
* Publicistika shqiptare

## Burimet
Wydad Casablanca

**Wydad Athletic Club** (Arabisht: , ), i njohur edhe si **Wydad AC** ose thjesht si **Wydad Casablanca**, është një klub futbolli marokan bazuar në Kazablanca. Wydad AC aktualisht garon në Botola, niveli më i lartë i sistemi i ligës së futbollit maroken. Ata janë një nga tre klubet që kanë nuk kanë rënë kurrë nga liga më e mirë.

Ajo u themelua më 8 maj 1937 nga shtatë marokenë që i përkisnin lëvizjes kombëtare për pavarësi, të udhëhequr nga Mohamed Benjelloun Touimi. Ata fillimisht u fokusuan në vaterpolo për t'u dhënë marokenëve indigjenë të drejtën për të hyrë në pishina përpara se Mohamed Ben Lahcen Affani – i njohur gjithashtu me pseudonimin e "Père Jégo" ("Babai Jégo") - krijoi seksionin e parë të futbollit në vitin 1939. Klubi tradicionalisht ka veshur një fanellë të kuqe shtëpie që nga fillimi.

Brenda vendit, Wydad ka fituar një rekord prej 22 tituj të ligës marokene dhe 4 Kupa e elitës marokene, duke u bërë klubi më i titulluar në Marok. Në garat kontinentale, ndërkombëtare dhe rajonale, klubi ka fituar tre CAF Champions League, një Kupa e Fituesve të Kupës Afrikane, një CAF Superkupa, një Kampionat Afro-Aziatik të Klubeve, një Mohammed V Cup, një Kampionët e Klubeve Arabe, një Kupa e Kampionëve të Klubeve Arabe, tre Superkupa e Afrikës Veriore dhe një Kupa e Afrikës së Veriut.

Klubi gjithashtu garon në basketboll, vaterpolo, hendboll, volejboll, pingpong, hokej në fushë, skermë, sporti i ciklit, regbi, futsal dhe futboll për femra. Klubi ka shumë rivalitete të kahershme në Marok me Raja Casablanca, dhe me anën e kapitalit FAR Rabat.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*  
*  Faqja e lajmeve. .
*  Faqja zyrtare 
*  Faqja tifozëve. .
SHF "Ismail Qemali" në Çair

**Shkolla fillore "Ismail Qemali"** zyrtarisht: **Shkolla fillore komunale "Ismail Qemali" - Çair** ; shkurtuar: **Shkolla fillore "Ismail Qemali"** ) është shkollë fillore qendrore në lagjen Çair të Shkupit, Komuna e Çairit . 

## Vështrim 
Sot shkolla mban emrin e politikanit dhe diplomatit shqiptar Ismail Qemali, ndërsa në të kaluarën mbante emrin e rilindësit maqedonas Rajko Zinzifov .

Në vitin 2012, Komuna e Çairit mori vendim që katër shkollat fillore, përfshirë shkollën “Rajko Zhinzifov” t’i emërtojë në “Ismail Qemali”, por Inspektorati Administrativ e kundërshtoi vendimin për shkak të mosrespektimit të shumicës Badintere me rastin e marrjes së vendimit në këshillin komunal.  Megjithatë, në vitin 2021, Ministria e Arsimit dhe Shkencës pranoi riemërtimet. Më 5 maj 2021, Gjykata Kushtetuese nuk ka nisur procedurën për vlerësimin e kushtetutshmërisë dhe ligjshmërisë së vendimit të vitit 2012. 

## Shih edhe 
* Arsimi shqip në Maqedoninë e Veriut

## Referime
Raja Casablanca

**Raja Club Athletic,** i njohur gjerësisht si **Raja Casablanca** ose thjesht **Raja**, është një klub futbolli marokan me seli në Casablanca, Marok, që garon në Botola, liga më e mirë e sistemi i futbollit maroken të futbollit.

E themeluar më 20 mars 1949 në rrethin e Derb Sultan, klubi tradicionalisht ka veshur një fanellë të gjelbër për shtëpi që nga fillimi. Raja është një klub i njohur për suksesin e sektorit të tij të futbollit, shumë i njohur brenda dhe jashtë vendit. Klubi ndodhet në Raja CA Academy për stërvitje dhe luan lojëra në shtëpi në Stade Mohammed V që nga viti 1955. Ndryshe nga shumica e entiteteve sportive afrikane, anëtarët e Raja kanë zotëruar dhe drejtuar klubin gjatë gjithë historisë së tij.

Klubi është një nga skuadrat më të mbështetura në Afrikë. Raja ishte një anëtar themelues i Botola dhe është një nga tre klubet që nuk kanë zbritur nga liga më e lartë asnjëherë, së bashku me klubet Wydad Casablanca dhe FAR Rabat. Klubi ka shumë rivalitete të gjata, më së shumti në Derbin e Casablanca me Wydad Casablanca dhe Classico me anën kapitale FAR Rabat.

Raja u vendos si një forcë kryesore në futbollin maroken dhe atë afrikan në fund të viteve 1980 duke fituar tre CAF Liga e Kampionëve. Ky sukses u përsërit në ligë, të cilën klubi e fitoi shtatë herë në dhjetë vjet, duke përfshirë gjashtë radhazi midis 1995 dhe 2001. Ky ekip, i cili përfshinte disa ikona të klubeve si Mustapha Moustawdaa, Mustapha Chadili, Salaheddine Bassir dhe konsiderohet nga C.A.F. skuadra më e madhe afrikane në vitet 1990. Legjenda e klubit dhe Kombëtares së marokut, Abdelmajid Dolmy mban rekordin për më shumë paraqitje për klubin.

Në vitin 2000, Raja u rendit nga CAF në vendin e 3-të të klubeve më të mira afrikane të shekullit të 20-të, pas Al Ahly dhe Zamalek.

Në futbollin vendas, klubi ka fituar 22 trofe; 13 tituj Botola, 9 Kupa e Fronit Maroken. Në garat ndërkombëtare, Raja ka fituar 9 trofe; 3 tituj CAF Champions League tituj, dy CAF Confederation Cup, dy CAF Super Cup dhe 1 CAF Cup. Është e vetmja skuadër afrikane, me TP Mazembe, për të arritur në finalen e FIFA World Cup në 2013 kur u përballën me Bayern Mynihut. Që nga viti 2024, Raja renditet si klubi i nëntë më i pasur në Afrikë për nga vlera e tregut, me vlerë 14 milionë euro.

## Referime
FAR Rabat

**Association sportive des Forces armées royales**, shkurtuar si **FAR Rabat**, është një klub sportiv marokan me bazë në Rabat, që garon në Botola, niveli më i lartë i futbollit marokan.

Klubi u themelua në vitin 1958, 3 vjet pasi Maroku kishte fituar pavarësinë e tyre dhe është një nga klubet më të famshme të futbollit në Marok. Klubi tradicionalisht ka veshur një fanellë të zezë shtëpiake që nga fillimi. AS FAR është një klub i njohur për suksesin e sektorit të tij të futbollit, shumë i njohur brenda dhe jashtë vendit. Skuadra luajti ndeshjet e saj në shtëpi në kapacitetin 53,000 Stadiumi Princ Moulay Abdellah në qendër të qytetit Rabat.

Klubi është një nga skuadrat më të mbështetura në Afrikë. AS FAR është një nga tre anëtarët themelues të Botola që kanë asnjëherë nga divizioni më i lartë, që nga fillimi i klubit në 1958, së bashku me Wydad Casablanca dhe Raja Casablanca. Klubi ka shumë rivalitete të kahershme, veçanërisht rivalitetet me Wydad AC, Raja CA dhe FUS Rabat, të cilët ata konkurrojnë në "Derbin e Kryeqytetit".

FAR Rabat është ndër klubet me më shumë tituj në Marok, dhe u rendit i pari në nivel lokal, 10 kontinental dhe 201 universal, në renditjen ndërkombëtare të klubeve gjatë dhjetë viteve të para të shekullit të 21-të (2001–2010), të lëshuar nga Federata Ndërkombëtare e Historisë dhe Statistikave të Futbollit.

AS FAR është një nga klubet më të suksesshme në Marok me 31 tituj gjithsej: 13 Botola, 12 Kupa e Fronit Marokan, 4 Superkupa të Marokut, 1 Liga e Kampioneve Afrikane dhe 1 Kupa të Konfederatës Afrikane. Ata janë skuadra e parë marokene që fiton Ligën e Kampionëve Afrikan në 1985 dhe Kupën e Konfederatës Afrikane në 2005.

## Referime
Shkolla fillore Tefejuz

parapamje| Një pamje nga shkolla
**Shkolla fillore Tefejuz** është shkollë fillore me mësim në gjuhën shqipe dhe turke që ndodhet në Çair të Shkupit, Maqedoni .Shkolla u hap më 21 dhjetor 1944, në një kohë kur Luftës së Dytë Botërore po i vinte fundi.

## Vështrim 
Drejtori i parë i saj ishte Hashim Efendiu, babai i Burhanetinit, një ish-mësues recitimi dhe anëtar i Organizatës Yücel. Mësuesit që ishin pionierët e hapjes së shkollës ishin anëtarë të grupit modernist dhe nacionalist Yücel Organization. Pas largimit të Haşim Efendiut në vitin 1945, drejtor i shkollës u bë Sekretari i Përgjithshëm i Organizatës Yücel, Şerafettin Ferit (mbiemri i të cilit në Türkiye është Yücel). Përveç Şerafettin Ferit (Yücelden), japin mësim edhe shumë ndjekës të Yücelit si Dëshmori i Organizatës Yücel Nazmi Ömer, anëtari i Organizatës Yücel Recep Salih (Kumbaracı), Fadıl Abdurrahman (Eriş).

Shkolla, e cila filloi të funksionojë në një ndërtesë dykatëshe pranë Xhamisë së Jahja Pashës në vitet 1944-45, e mbështet traditën e saj në Üsküp Rüştiyesi, e cila u krijua gjatë Perandorisë Osmane dhe synonte metodat moderne të edukimit. Kështu, Yücelciler, i cili vuri në funksion shkollën, vazhdoi arsimin në turqisht duke adoptuar alfabetin e përdorur në Turqi . Ndërsa shkolla Tefeyyüz u shërben djemve, shkolla Beyhan Sultan, e cila ka një ndërtesë pranë Xhamisë Hünkar, u rinovua gjatë kësaj periudhe dhe u shërben vajzave me emrin Shkolla İrfan. Po kështu, drejtor i Shkollës Irfan është Hüsamettin Vardar, anëtar i Organizatës Yücel.

Shkolla Tefeyyüz u zhvendos në rrethin Bacdarhane për një kohë të shkurtër në vitin 1946, vazhdoi aktivitetet e saj arsimore midis rrënojave të ndërtesës dhe më pas u zhvendos në ndërtesën e saj aktuale.

Që nga themelimi i saj, gjuha e arsimit në shkollën fillore Tefeyyüz ka qenë turqishtja dhe mësuesit janë turq maqedonas, përveç kursit të gjuhës maqedonase . Ndër lëndët e mbajtura ishin turqisht, frëngjisht, maqedonisht, histori dhe matematikë . Arrestimi i anëtarëve të Yücel në 1947; Pasi Organizata Yücel u gjykua si "spiunë dhe terroristë" në vitin 1948, pati një vend vakant të përkohshëm në stafin mësimdhënës. Megjithatë, shkolla shpejt rimëkëmbet. Kështu që;  Edhe në vitet 1950 në kopshtin e kësaj shkolle këndoheshin marshime turke. Në këtë shkollë në vitet ’50 dhanë mësim Enver Tuzcu dhe Nigar Tuzcu, të cilët kontribuan në zhvillimin e kulturës dhe letërsisë ballkanike.

Në atë kohë, studentët lejoheshin të mbanin veshje të gjera, por mbanin kapele me shami.

## Shih edhe 
* Arsimi në Maqedoninë e Veriut
SHF "Jashar bej Shkupi" në Çair

**Shkolla fillore "Jashar-bej Shkupi"**  (në të kaluarën: **Shkolla fillore "Jane Sandanski"** ; zyrtarisht: **Shkolla fillore komunale "Jashar-beg Shkupi" - Çair**) është një shkollë fillore qendrore në lagjen Çazikir të Shkupit, Komuna e Çairit .  Sot shkolla mban emrin e ish-kryetarit të Shkupit, Jasharbej Kumbaraxhi. 

## Vështrim 
Në vitin 2012, Komuna e Çairit mori vendim që katër shkollat fillore, përfshirë edhe shkollën “Jane Sandanski” t’i emërtojë në “Jashar-beg Skopski” (“Jashar Bej Shkupi”), por Inspektorati Administrativ e kundërshtoi vendimin për shkak të mosrespektimit të shumicës së Badinterit gjatë marrjes së vendimit në këshillin komunal.  Megjithatë, në vitin 2021, Ministria e Arsimit dhe Shkencës pranoi riemërtimet. Më 5 maj 2021, Gjykata Kushtetuese nuk ka nisur procedurën për vlerësimin e kushtetutshmërisë dhe ligjshmërisë së vendimit të vitit 2012. 

Shkolla "Jane Sandanski" është themeluar në vitin 1957 dhe ka rreth 600 nxënës që mësojnë në gjuhën maqedonase, shqipe dhe turke si gjuhë mësimore.

## Shih edhe 
* Arsimi në Maqedoninë e Veriut

## Referime
Ghazl El Mahalla SC

**Ghazl El Mahalla Sporting Club** është klub futbolli egjiptian. Klubi u themelua më 1 tetor 1936 në El Mahalla El Kubra.

## Historia 
### Themelimi 
## Referimet 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare e tifozëve
Haras El Hodoud SC

**Haras el-Hodoud Sporting Club** është klub futbolli egjiptian. Klubi u themelua më 1932 në El Max.

## Historia 
### Themelimi 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*Profili i ekipit&nbsp;– *EFA faqja zyrtare* (arkivuar 2 mars 2014)
Artisti i rrugës

]]
Një **artist rruge** është një person që praktikon artin e tij në hapësira publike.  Artistët e rrugëve mund të jenë artistë portretesh, karikaturistë, muralistë, njerëz që bëjnë krafte . Termi "artist rruge" mund t'u referohet edhe interpretuesve të rrugës si muzikantët, akrobatët, zhonglerët, statujat dhe interpretuesit e teatrit të rrugës.

## Shiko edhe 
* Artisti
* Arti

## Referime
Maghreb Fez

**Maghreb Association Sportive of Fez** është klub futbolli marokan. Klubi u themelua më 16 tetor 1946 në Fez.

## Historia 
### Themelimi 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja tifozëve (arkivuar 1 korrik 2019)
RS Berkane

**RS Berkane** është një klub futbolli marokan me qendër në Berkane. RS Berkane luan në Botola dhe janë kampionët aktual.

## Lidhje të jashtme 
* Profili i klubit - Soccerway
SHF "Hasan Prishtina" në Çair

**Shkolla fillore "Hasan Prishtina"**; zyrtarisht: **Shkolla fillore komunale "Hasan Prishtina" - Çair**) është një shkollë fillore qendrore në lagjen Çair të Shkupit, Komuna e Çairit . 

## Vështrim 
Sot shkolla mban emrin e politikanit të shquar shqiptar Hasan Prishtina, ndërsa në të kaluarën e ka marrë emrin e komunistit maqedonas, sindikalistit dhe pjesëmarrësit në Luftën Nacionalçlirimtare, Cvetan Dimov .

Në vitin 2012, Komuna e Çairit ka marrë vendim për riemërimin e katër shkollave fillore, përfshirë edhe shkollën "Cvetan Dimov" në "Hasan Prishtina", por Inspektorati administrativ e ka kundërshtuar vendimin për shkak të mosrespektimit të shumicës Badenter në marrjen e vendimit në Këshillin Komunal. Megjithatë, në vitin 2021, Ministria e arsimit dhe shkencës pranoi riemërimet. Më 5 Maj 2021, Gjykata Kushtetuese nuk ka iniciuar procedurë për vlerësimin e kushtetutshmërisë dhe ligjshmërisë së vendimit të miratuar nga viti 2012.

## Shih edhe 
* Arsimi shqip në Maqedoninë e Veriut

## Lidhje të jashtme 
* Faqja e internetit e shkollës

## Referime
SHF "Liria" në Çair

**Shkolla fillore "Liria"** (zyrtarisht: **Shkolla fillore komunale "Lirija" - Çair** ; shkurtuar: **OOU "Liria"** ) është shkollë fillore qendrore në lagjen Çair të Shkupit, Komuna e Çairit . 

## Vështrim 
Shkolla fillore komunale "Liria" ndodhet në komunën e Çairit, në pjesën e vjetër të Shkupit. E themeluar më 1 dhjetor 1944, ajo filloi mësimin në gjuhën shqipe me 362 nxënës. Për shkak të mungesës së një objekti të vet, mësimi fillimisht u zhvillua në shkolla të tjera përreth. Pas tërmetit të vitit 1963, objekti i ri i shkollës u hap më 29 nëntor 1968, ku funksionon edhe sot. Aktualisht, shkolla ka 937 nxënës dhe 76 të punësuar. ​

Në vitin 2025, shkolla përfitoi një donacion prej 1.200.000 denarësh nga Agjencia për Komunikime Elektronike, duke u pajisur me teknologji moderne si kompjuterë, laptopë, tabela të mençura dhe printerë, për të përgatitur nxënësit për të ardhmen digjitale. 

Për të përmirësuar efikasitetin energjetik, shkolla u pajis me poçe elektrike të reja dhe planifikon instalimin e paneleve solare, si pjesë e projektit "CBC Ekokid" të mbështetur nga Bashkimi Evropian.

## Shih edhe 
* Arsimi shqip në Maqedoninë e Veriut

## Referime
Shkëputja e propozuar e Republikës Sërbska

parapamje|Vendndodhja e Republika Srpska (portokalli) dhe Distrikti Brčko (jeshile) në Bosnje dhe Hercegovinë.
Marrëveshja e Dejtonit i dha fund Luftës së Bosnjës dhe krijoi republikën federale të Bosnje dhe Hercegovinës (BiH), e cila përbëhet nga Federata e Bosnjës dhe Hercegovinës (FBiH) e banuar nga boshnjakët dhe kroatët dhe Republika Sërbska (RS) e banuar nga serbët.

Edhe pse serbët e Bosnjës shiheshin si "anti-Dayton" gjatë viteve të para pas luftës, që nga viti 2000 ata kanë qenë mbështetës të vendosur të Marrëveshjes së Dejtonit dhe të ruajtjes së RS. Boshnjakët në përgjithësi e shohin RS-në si të paligjshme dhe në RS është propozuar një referendum për pavarësinë nga BiH.

Referendumi i Malit të Zi për pavarësinë e vitit 2006 dhe shpallja e pavarësisë së Kosovës në vitin 2008 kanë ngritur mundësinë e një referendumi dhe bashkimit me Serbinë. Në vitin 2015, pas një krize gjyqësore dhe policore, Aleanca qeverisëse e Social Demokratëve të Pavarur tha se do të mbante një referendum për pavarësinë në vitin 2018 nëse nuk ruhej autonomia e RS.
parapamje|Rajoni qendror dhe lindor i ish-Jugosllavisë (Republika Srpska e paraqitur me blu të errët).

## Prapaskena 
Gjatë Luftërave Jugosllave, qëllimi i Republika Srpska (territor i kontrolluar nga serbët në Republikën Socialiste të Bosnjës dhe Hercegovinës) ishte bashkimi me pjesën tjetër të atyre që konsideroheshin toka serbe - Republikën e Krajinës Serbe (RSK, në Kroaci), Republikën e Serbisë dhe Republikën e Malit të Zi - në Republikën Federale të Jugos). Republika e Bashkuar Serbe ishte një projekt për bashkimin e RS dhe RSK-së përpara aneksimit nga "shteti-mëmë i Serbisë".

Udhëheqja politike serbe dhe kroate ranë dakord për një ndarje të BiH me takimin e 1991 Millosheviç-Tugjman Karagjorgjevë dhe marrëveshjen e Grazit të vitit 1992, duke çuar në një ndarje trepalëshe të vendit. Negociatat serbo-kroate rezultuan gjithashtu në kthimin e forcave kroate kundër Ushtrisë Boshnjake në Luftën Kroato-Boshnjake (1992-1994). Një republikë boshnjake ishte pjesë e marrëveshjes së propozuar të Gracit. Marrëveshja e Dejtonit në nëntor-dhjetor 1995 i dha fund luftës dhe krijoi republikën federale të Bosnjë-Hercegovinës, e përbërë nga Federata e Bosnjës dhe Hercegovinës (FBiH) e banuar nga boshnjakët dhe kroatët dhe Republika Srpska e banuar nga serbët. Sipas Niels van Willigen, "Ndërsa kroatët e Bosnjës dhe serbët e Bosnjës mund ta identifikonin veten përkatësisht me Kroacinë ose Serbinë, mungesa e një shteti boshnjak i bëri boshnjakët të përkushtohen fort ndaj Bosnjës si një entitet i vetëm politik."

## Shiko edhe 
* Lufta e Bosnjës
* Republika Sërbska
* Bosnja dhe Hercegovina

## Referime
Frida Vokopola Gjoka

**Frida Vokopola Gjoka** është një përkthyese shqiptare e njohur për kontributet e saj  në fushën e albanologjisë dhe studimeve historike. Ajo ka sjellë në gjuhën shqipe vepra të rëndësishme, duke ndihmuar në pasurimin e literaturës akademike dhe kulturore shqiptare.

## Veprimtaria akademike dhe përkthimet
Një nga përkthimet më të rëndësishme të Frida Vokopola Gjokës është vepra "Historia dhe gjuha e Shqiptarëve dhe Vllehëve"  e autorit suedez Johann Thunmann. Kjo vepër, e botuar fillimisht në vitin 1774, trajton historinë dhe gjuhën e shqiptarëve dhe vllehëve dhe përmban një fjalor në katër gjuhë: latinisht, shqip, vllahisht dhe greqishten e re. Përkthimi i saj në shqip, i realizuar në bashkëpunim me bashkëshortin e saj Albert Gjoka, ka sjellë një kontribut të rëndësishëm në studimet albanologjike.

## Angazhimi në çështjet kulturore
Përveç veprimtarisë së saj si përkthyese, Frida Vokopola Gjoka është shprehur hapur për problematikat institucionale në fushën e kulturës në Shqipëri. Ajo ka ngritur shqetësime mbi gjendjen e Bibliotekës Kombëtare , duke vënë në dukje mungesën e stafit dhe problemet burokratike që ndikojnë në funksionimin e këtij institucioni të rëndësishëm kulturor.

## Kontributi dhe rëndësia
Puna e Frida Vokopola Gjokës në përkthimin dhe përhapjen e studimeve historike për shqiptarët ka ndihmuar në promovimin dhe ruajtjen e trashëgimisë kulturore të vendit. Kontributet e saj mbeten të rëndësishme për kërkimet albanologjike dhe studimet gjuhësore.

## Libra të përkthyer
* "Historia dhe gjuha e shqiptarëve dhe vllehëve" i autorit Johann Thunmann, përkthyer nga Albert Gjoka dhe Frida Vokopola Gjoka  në vitin 2018
* "Popujt e alpeve" i autorit Wilhelm Obermueller, përkthyer nga Albert Gjoka dhe Frida Vokopola Gjoka në vitin 2019
* "Skanderbeg, Princi i Epirit"  me autor Bernardino De Bindoni, përkthyer nga Albert Gjoka, Frida Vokopola Gjoka në vitin 2020 
* "Topografia dhe rrjeta e rrugëvet të Shqipnis në kohët e vjetra"  me autor Tahsin Jonusi, përkthyer nga Frida Vokopola Gjoka & Albert Gjoka në vitin 2021
* "Përshkrimi historiko-gjeografik i vendit dhe banorëve të Epirit"  me autor Karl Friedrich Merleker, përkthyer nga Frida Vokopola Gjoka dhe Albert Gjoka në vitin 2022

## Burimet
Jetmir Barbullushi

**Jetmir Barbullushi** (lindur më 22 mars 1958 në Shkodër) është një dirigjent dhe pianist shqiptar, i njohur për kontributin e tij në muzikën simfonike shqiptare.

## Jeta dhe karriera
Jetmir Barbullushi  filloi studimet muzikore që në moshë të hershme, duke marrë mësimet e para nga i ati, Zyhdi Barbullushi. Ai vazhdoi shkollimin në shkollën e muzikës në degën e pianos dhe në moshën 9-vjeçare debutoi si solist në skenën e Teatrit "Migjeni" në Shkodër, duke interpretuar në fizarmonikë.

Në vitin 1968, ai fitoi konkursin për piano në Liceun Artistik "Jordan Misja" në Tiranë, ku u dallua për talentin e tij të veçantë. Pas përfundimit të studimeve, Barbullushi u përkushtua në drejtimin e orkestrave simfonike, duke dhënë një kontribut të rëndësishëm në zhvillimin e muzikës klasike shqiptare.

Jetmir Barbullushi e nisi punën me Orkestrën Simfonike të Shkodrës në fillim të viteve ’80 deri në 1991, kur u ndërpre për shkak të ndryshimit të sistemit.

## Rikthimi i Orkestrës Simfonike të Shkodrës
Një nga arritjet e tij më të rëndësishme është rikthimi i Orkestrës Simfonike të Shkodrës në vitin 2023, pas 32 vitesh mungesë . Nën drejtimin e tij, orkestra u rikthye në skenën e Teatrit "Migjeni", duke interpretuar vepra të njohura të kompozitorëve shkodranë dhe duke pasuruar jetën artistike të qytetit.

## Largimi nga Orkestra Simfonike
Në mars 2025, Barbullushi u largua  nga posti i drejtuesit artistik të Orkestrës Simfonike të Shkodrës . Ai e cilësoi këtë largim si të motivuar politikisht dhe shprehu keqardhje për mënyrën e zëvendësimit të tij, duke deklaruar: "Fali Zot se nuk dinë çfarë bëjnë!".

## Kontributi në muzikë
Gjatë karrierës së tij, Jetmir Barbullushi ka luajtur një rol të rëndësishëm në rikthimin dhe promovimin e muzikës simfonike në Shkodër dhe në Shqipëri. Ai ka sjellë në skenë vepra të rëndësishme të kompozitorëve shqiptarë dhe ka ndikuar në pasurimin e kulturës muzikore kombëtare.

## Burimet
SCC Mohammédia

**Sporting Club Chabab Mohammedia** është një klub futbolli marokan nga Mohammedia, i themeluar në vitin 1948.

## Referime
FUS Rabat

**Fath Union Sport Football Club** është një klub futbolli marokan nga Rabat, i themeluar në vitin 1946.

## Referime
Botola

**Botola** është liga më e lartë e Marokut. Liga u themelua në 1915 dhe ka 16 ekipe. Kampioni aktual është RS Berkane, me 1 titull.

## Skuadrat aktuale 
# Chabab Mohammedia
# Club Meknès
# Difaâ Hassani El Jadidi
# FAR Rabat
# FUS Rabat
# Hassania Agadir
# Ittihad Tanger
# Maghreb Fez
# MA Tétouan
# Olympic Safi
# Raja Casablanca
# Renaissance Zemamra
# RS Berkane
# Salmi
# Union de Touarga
# Wydad Casablanca

## Kampionët 
Klubet e mëposhtme kanë fituar *Botola-n*:

## Referime
COD Meknès

**Club Omnisport De Meknès** është një klub futbolli marokan nga Meknès, i themeluar në vitin 1962.

## Referime
Fatos Qerimaj

**Fatos Qerimaj** është një kompozitor, klarinetist dhe dirigjent shqiptar, i njohur për kontributet e tij në muzikën klasike dhe bashkëkohore shqiptare. Ai është profesor në Akademinë e Arteve të Bukura në Tiranë që nga viti 2018 dhe themelues i orkestrave *In – Sequence* dhe *Big Band*.

## Jeta
Fatos Qerimaj u lind në një familje me traditë muzikore të njohur si Familja Qerimaj, ku babai i tij, Hetem Qerimaj (1934–2022), ishte violinist i shquar. Ai përfundoi studimet për klarinetë dhe kompozim në Akademinë e Arteve të Bukura në Tiranë në vitin 1982.  

Qerimaj ka performuar si solist dhe me ansamble në koncerte ndërkombëtare në vende si Greqia, Italia, Franca, Zvicra, Gjermania, Danimarka, Suedia, Serbia, Anglia dhe Kroacia.

## Veprat
Qerimaj ka kompozuar vepra simfonike, balete dhe muzikë dhome, duke përfshirë "Vargje sonore" (1995) për klarinet, violonçel dhe piano, dhe "Fantasy Concert for Clarinet and Symphony Orchestra" (1991).  

Ai ka kompozuar gjithashtu muzikë për filma si *Police Për Kokë* (2023), *Mao Ce Dun* (2007) dhe *Across the Sea* (2015). Një koncert për violinë i kompozuar nga Qerimaj është interpretuar nga violinisti Ibrahim Madhi.

## Jeta personale
Fatos Qerimaj vjen nga një dinasti muzikore me tre gjenerata dhe vazhdon trashëgiminë e familjes së tij në skenën artistike shqiptare.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
* Profili në LinkedIn  
* Familja Qerimaj në Facebook
UGM-133 Trident II

parapamje|UGM-133A Trident II.
**UGM-133A Trident II**, ose **Trident D5** është një raketë balistike e lëshuar nga nëndetëse (SLBM), e ndërtuar nga Lockheed Martin Space në Sunnyvale, Kaliforni, dhe e vendosur me Shtetet e Bashkuara dhe Marinën Mbretërore. Ai u vendos për herë të parë në mars 1990 dhe mbetet në shërbim. Sistemi i Armëve Strategjike Trident II është një SLBM i përmirësuar me saktësi, ngarkesë dhe rreze më të madhe sesa Trident C-4 i mëparshëm. Ai është një element kyç i treshes strategjike bërthamore të SHBA-së dhe forcon parandalimin strategjik të SHBA-së. Trident II konsiderohet të jetë një sistem i qëndrueshëm me bazë deti, i aftë për të përfshirë shumë objektiva. Ai ka fleksibilitet të ngarkesës që mund të akomodojë kërkesa të ndryshme të traktateve, të tilla si New START. Ngarkesa e shtuar e Trident II lejon që parandalimi bërthamor të realizohet me më pak nëndetëse dhe saktësia e tij e lartë - duke iu afruar asaj të raketave me bazë tokësore - mundëson që ajo të përdoret si armë e parë e goditjes.

Raketat Trident II barten nga 14 nëndetëse amerikane Ohio dhe 4 nëndetëse britanike Vanguard, me 24 raketa në secilën klasë Ohio dhe 16 raketa në secilën klasë Vanguard (numri i raketave në nëndetëset e klasit Ohio u reduktua në 20, deri në vitin 2017, në përputhje me Rekomandimet e reja). Ka pasur 177 fluturime provë të suksesshme të raketës D5 që nga përfundimi i dizajnit në vitin 1989, më i fundit ishte nga USS Maine (SSBN-741) në shkurt 2020. Ka pasur më pak se 10 fluturime provë që ishin të dështuar, më i fundit ishte nga HMS Vanguard në brigjet e Floridas që nga gjenerata e gjashtë raketave D në janar 2024. Programi i parandalimit me bazë deti filloi 60 vjet më parë. Versioni Trident D5LE (life-extension) do të qëndrojë në shërbim deri në vitin 2042.

## Shiko edhe 
* USS *Pennsylvania* (SSBN-735)

## Referime
Meteor (raketë)

parapamje|Një raketë ajër-ajër Meteor, e shënuar si një artikull trajnimi inert.
**Meteor** është një raketë radar aktiv evropian i drejtuar jashtë rrezes vizuale ajër-ajër (BVRAAM) i zhvilluar dhe prodhuar nga MBDA. Ai ofron një aftësi të shumëfishtë (nisje të shumëfishta kundër objektivave të shumëfishtë) dhe ka aftësinë për të përfshirë objektiva shumë të manovrueshëm si avionët reaktivë dhe objektiva të vegjël si UAV dhe raketa lundrimi në një mjedis kundërmasash të rënda elektronike (ECM) me një rreze largësi shumë më të madhe se 200 kilometra.

Një motor ramjet me lëndë djegëse të ngurtë lejon që raketa të lundrojë me një shpejtësi mbi 4 Mach dhe i siguron raketës shtytje dhe përshpejtim në mes të kursit. Një lidhje e dyanshme e të dhënave i mundëson avionit të lëshimit të sigurojë përditësime të objektivit në mes të kursit ose rishënjestrim nëse kërkohet, duke përfshirë të dhëna nga palët e tjera. Lidhja e të dhënave mund të transmetojë informacione të raketave të tilla si statusi funksional dhe kinematik, informacione rreth objektivave të shumtë dhe njoftimi për marrjen e objektivit nga kërkuesi. Sipas MBDA, Meteor ka tre deri në gjashtë herë performancën kinetike të raketave aktuale ajër-ajër të llojit të tij. Raketa është e pajisur me siguresa të afërsisë dhe goditjes për të maksimizuar efektet shkatërruese dhe besueshmërinë.

Fryti i një projekti të përbashkët evropian, raketat Meteor hynë për herë të parë në shërbim në JAS 39 Gripens të Forcave Ajrore Suedeze në prill 2016 dhe arritën zyrtarisht aftësinë fillestare të operimit (IOC) në korrik 2016. Ato gjithashtu pajisin Forcën Ajrore dhe Hapësinore Franceze dhe Dassault Rafale të Marinës, dhe Eurofighter Force Ajrore Italiane dhe Spanjolle Force Air Force T. Forca Ajrore. Meteor synohet gjithashtu të pajisë F-35 Lightning II britanike dhe italiane dhe është eksportuar te klientë të ndryshëm të Rafale, Typhoon dhe Gripen.

## Shiko edhe 
* Raketa (armë)
* MBDA

## Referime
USS Pennsylvania (SSBN-735)

parapamje|USS Pennsylvania (SSBN-735) në nëntor 1995.
**USS Pennsylvania (SSBN-735)** është një nëndetëse bërthamore e klasit Ohio të Marinës së Shteteve të Bashkuara, e pajisur me raketa balistike. Ajo është në shërbim që nga viti 1989 dhe është anija e katërt e Marinës Amerikane që mban emrin e Commonwealth-it të Pensilvanisë.

## Ndërtimi dhe vënia në punë 
Kontrata për ndërtimin e Pensilvanisë iu dha Divizionit Elektrik të Varkave të General Dynamics Corporation në Groton, Connecticut, më 29 nëntor 1982 dhe këmba e saj u vendos atje më 10 janar 1984. Ajo u nis më 23 prill 1988, e sponsorizuar nga znj. Marilyn 8 në Garrett 9, 9 shtator.

## Historia e shërbimit 
Më 29 shtator 1989, Pensilvania u përplas kur hyri në kanal gjatë vizitës së saj të parë në Port Canaveral, Florida. Rimorkiatorë e liruan atë në rreth dy orë. Një hetim i marinës amerikane përcaktoi se Pensilvania ishte pozicionuar siç duhet në kanal, por kanali ishte fshirë nga kalimi i fundit i uraganit Hugo. Pensilvania ishte ridrejtuar në Port Canaveral menjëherë pasi një nëndetëse tjetër kishte goditur një bojë që ishte ripozicionuar në kanalin hyrës të Kings Bay. Megjithatë, mendohej se kanali për në Port Canaveral ishte i paprekur. Pensilvania nuk u dëmtua. Ky ishte një rast i rrallë kur një anije luftarake u rrëzua dhe komandanti nuk disiplinohej. Menjëherë pas kësaj, Pensilvania u nis me patrullën e saj të parë parandaluese strategjike, e cila zgjati 82 ditë.

Në vitin 2001, Pensilvania fitoi çmimin Marjorie Sterrett Battleship Fund për Flotën e Atlantikut të Shteteve të Bashkuara.

Në vitin 2009, Pensilvania u shfaq në një episod të serialit dokumentar televiziv britanik Big, Bigger, Biggest.

Në vitin 2012, Pensilvania përfundoi një rinovim të rinovimit të rimbushjes me karburant 2+1⁄2 vjeçar (ERO) në Puget Sound Naval, ku reaktori i saj u furnizua me karburant për rreth 25 vite të tjera shërbimi.

Më 14 qershor 2014, Pensilvania përfundoi një patrullë parandaluese strategjike rekord 140-ditore. Kjo është patrulla më e gjatë parandaluese strategjike e përfunduar që nga fillimi i programit të raketave Poseidon C3 në vitet 1970.

## Shiko edhe 
* Meteor (raketë)

## Referime
AIM-120 AMRAAM

parapamje|Në ekspozitë në Qendrën Steven F. Udvar-Hazy.
**Raketa ajër-ajër me rreze të mesme të avancuar AIM-120** (**AMRAAM**) është një raketë amerikane ajër-ajër me rreze veprimi përtej rrezes vizuale, e aftë për operacione ditë e natë gjatë qfardo moti. Ajo përdor drejtimin aktiv të radarit të transmetimit-marrjes në vend të udhëzimit të radarit vetëm për marrjen gjysmë-aktive. Kur lëshohet një raketë AMRAAM, pilotët e NATO-s përdorin kodin e shkurtër "Fox Three".

AMRAAM zëvendësoi gjerësisht AIM-7 Sparrow si raketën kryesore ajër-ajër me rreze vizuele në inventarin e SHBA. Që nga viti 2008, më shumë se 14,000 ishin prodhuar për Forcën Ajrore të Shteteve të Bashkuara, Marinën e Shteteve të Bashkuara dhe 33 klientë ndërkombëtarë. AMRAAM është përdorur në disa angazhime, duke arritur 16 vrasje ajër-ajër në konfliktet mbi Irakun, Bosnjën, Kosovën, Indinë dhe Sirinë. Në afat të gjatë, pritet që përfundimisht të zëvendësohet nga AIM-260 JATM me rreze të gjatë në shërbimin e SHBA-së dhe MBDA Meteor në disa vende evropiane.

## Shiko edhe 
* AGM-88 HARM

## Referime
AGM-88 HARM

parapamje|Një AGM-88 i ngarkuar në një F-4 Phantom.
**AGM-88 HARM** (High-speed Anti-Radiation Missile) është një raketë taktike kundër rrezatimit ajër-tokë e krijuar për të vendosur transmetimet elektronike që vijnë nga sistemet e radarëve tokë-ajër. Fillimisht u zhvillua nga Texas Instruments si një zëvendësim për sistemin AGM-45 Shrike dhe AGM-78 Standard ARM. Prodhimi u mor më vonë nga Raytheon Corporation kur bleu biznesin e prodhimit të mbrojtjes të Texas Instruments.

## Përshkrimi 
AGM-88 mund të zbulojë, sulmojë dhe shkatërrojë një antenë ose transmetues radar me hyrje minimale të ekuipazhit ajror. Sistemi proporcional i drejtimit që përmban emetimet e radarëve të armikut ka një antenë fikse dhe kokën e kërkuesit në hundën e raketës. Një motor rakete pa tym, me lëndë djegëse të ngurtë, përforcues e shtyn raketën me shpejtësi mbi 2 Mach. HARM ishte një program raketash i udhëhequr nga Marina e SHBA-së dhe fillimisht u transportua nga aeroplanët A-6E, A-7 dhe F/A-18A/B, dhe më pas pajisi EA-18B avionin e dedikuar për sulmin elektronik. RDT&E për përdorim në avionët F-14 filloi, por nuk përfundoi. Forcat Ajrore të SHBA (USAF) vendosën HARM në aeroplanin F-4G Wild Weasel, dhe më vonë në F-16 të specializuar të pajisur me Sistemin e Synimeve HARM (HTS). Raketa ka tre mënyra operative: Pre-Briefed (PB), Target Of Opportunity (TOO) dhe Self-Protect (SP). Mbushja HTS, e përdorur vetëm nga USAF, lejon F-16 të zbulojnë dhe synojnë automatikisht sistemet e radarëve me HARM në vend që të mbështeten vetëm në sensorët e raketës.

## Shiko edhe 
* AIM-120 AMRAAM

## Referime
LGM-30 Minuteman

parapamje|Nisja e testit të raketës Minuteman II.
**LGM-30 Minuteman** është një raketë balistike ndërkontinentale amerikane me bazë tokësore (ICBM) në shërbim të Komandës së Goditjes Globale të Forcave Ajrore. Që nga viti 2024, LGM-30G (Versioni 3) është i vetmi ICBM me bazë tokësore në shërbim në Shtetet e Bashkuara dhe përfaqëson pjesën tokësore të treshes bërthamore të SHBA-së, së bashku me raketën balistike të lëshuar nga nëndetësja Trident II (SLBM) dhe armët bërthamore të bartura nga bombardues strategjikë me rreze të gjatë.

Zhvillimi i Minuteman-it filloi në mesin e viteve 1950, kur kërkimet bazë treguan se një motor rakete me lëndë djegëse të ngurtë mund të qëndronte gati për t'u lëshuar për periudha të gjata kohore, në kontrast me raketat me karburant të lëngshëm që kërkonin karburant përpara nisjes dhe kështu mund të shkatërroheshin në një sulm të befasishëm. Raketa u emërua për ministrat kolonialë të Luftës Revolucionare Amerikane, të cilët mund të ishin gati për të luftuar në një njoftim të shkurtër.

Minuteman hyri në shërbim në 1962 si një armë parandaluese që mund të godiste qytetet sovjetike me një goditje të dytë dhe kundërsulm kundërvlerë nëse SHBA-ja sulmohej. Megjithatë, zhvillimi i UGM-27 Polaris nga Marina e SHBA-ve, i cili trajtoi të njëjtin rol, i lejoi Forcave Ajrore të modifikonte Minuteman, duke rritur saktësinë e tij mjaftueshëm për të sulmuar objektivat e ngurtësuar ushtarakë, përfshirë kapanonet e raketave sovjetike. Minuteman II hyri në shërbim në vitin 1965 me një mori përmirësimesh për të përmirësuar saktësinë dhe mbijetesën e tij përballë një sistemi raketash anti-balistike (ABM) që dihej se po zhvillonin sovjetikët. Në vitin 1970, Minuteman III u bë ICBM-ja e parë e dislokuar me shumë automjete rihyrjeje në mënyrë të pavarur (MIRV): tre koka më të vogla që përmirësonin aftësinë e raketës për të goditur objektivat e mbrojtura nga ABM. Megjithatë, raketat Minutemen III më vonë u "de-MIRVed"; që nga viti 2016 ata kanë pasur vetëm një kokë lufte për raketë, ose një W78 (335 kT) ose W87 (300 kT).

Deri në vitet 1970, u vendosën 1000 raketa Minuteman. Kjo forcë është zvogëluar në 400 raketa Minuteman III që nga shtatori 2017, të vendosura në kapanone raketash rreth Malmstrom AFB, Montana; Minot AFB, Dakota e Veriut; dhe Francis E. Warren AFB, Wyoming. Minuteman III do të zëvendësohet në mënyrë progresive nga LGM-35 Sentinel ICBM i ri, që do të ndërtohet nga Northrop Grumman, duke filluar nga viti 2030.

## Shiko edhe 
* AIM-120 AMRAAM

## Referime
FN FAL

parapamje|FN FAL belge.
**FAL** (frëngjisht: *Fusil Automatique Léger*, anglisht: *Light Automatic Rifle*) është një pushkë beteje e krijuar në Belgjikë nga Dieudonné Saive dhe e prodhuar nga FN Herstal dhe të tjerë që nga viti 1953.

Gjatë Luftës së Ftohtë, FAL u miratua nga shumë vende të Organizatës së Traktatit të Atlantikut të Veriut (NATO), me përjashtim të dukshëm të Shteteve të Bashkuara. Është një nga pushkët më të përdorura në histori, e cila është përdorur nga më shumë se 90 vende. Ai mori titullin "krahu i djathtë i botës së lirë" nga miratimi i tij nga shumë vende të vetëshpallura të botës së lirë. Ai është i vendosur në 7.62×51 mm NATO, megjithëse fillimisht i projektuar për britanikët mesatarë 0,280.

Një version i ndërtuar me licencë i FAL u prodhua dhe u miratua nga Mbretëria e Bashkuar dhe në të gjithë Komonuelthin si pushkë vetë-ngarkuese L1A1.

## Shiko edhe 
* Colt AR-15

## Referime
Leja e ndërtimit

parapamje|One57, një rrokaqiell në New York City, në ndërtim e sipër. Një zhvillim i tillë do të kishte kaluar përmes kontrolleve të rrepta kundër kodit lokal të ndërtimit përpara se të jepej leja e planifikimit.
**Leja e planifikimit** ose **leja e ndërtimit** i referohet miratimit të nevojshëm për ndërtim ose zgjerim (përfshirë rinovimin e konsiderueshëm), dhe ndonjëherë për prishje, në disa juridiksione.

Lejet e ndërtimit të shtëpive, për shembull, i nënshtrohen kodeve të ndërtimit. Ekziston gjithashtu një "kontroll i planit" (PLCK) për të kontrolluar përputhjen me planet për zonën, nëse ka. Për shembull, nuk mund të merret leje për të ndërtuar një klub nate në një zonë ku është e papërshtatshme, si p.sh. një periferi me densitet të lartë. Kriteret për lejen e planifikimit janë pjesë e ligjit të urbanistikës dhe ndërtimit dhe zakonisht menaxhohen nga urbanistë të punësuar nga pushteti vendor.

Dështimi për të marrë një leje mund të rezultojë në gjoba, gjoba dhe prishje të ndërtimit të paautorizuar nëse nuk mund të bëhet në përputhje me kodin. Në përgjithësi, ndërtimi i ri duhet të inspektohet gjatë ndërtimit dhe pas përfundimit për të siguruar përputhjen me kodet kombëtare, rajonale dhe lokale të ndërtimit. Duke qenë se lejet e ndërtimit zakonisht i paraprijnë shpenzimeve për ndërtim, punësim, financim dhe mobilim, ato përdoren shpesh si një tregues kryesor për zhvillimet në fusha të tjera të ekonomisë.

Numri i lejeve të ndërtimit të lëshuara në vit ndryshon sipas vendit. Proceset e miratimit sipas të drejtës mund të jenë më të shpejta se proceset e miratimit diskrecional.

## Shiko edhe 
* Ndërtimtaria

## Referime