Puthja (Klimt)

***Puthja*** (në gjermanisht *Der Kuss* ) është një pikturë vaj në kanavacë me fletë ari, argjendi dhe platini nga piktori simbolist austriak Gustav Klimt. Ajo u pikturua në një moment mes viteve 1907 dhe 1908, gjatë kulmit të asaj që studiuesit e quajnë "Periudha e Artë".  Ajo u ekspozua në vitin 1908 me titullin *Liebespaar* (të dashuruarit)  siç thuhet në katalogun e ekspozitës. Piktura përshkruan një çift të përqafuar me njëri-tjetrin, trupat e tyre të ndërthurur me rroba të bukura të përpunuara të dekoruara në një stil të ndikuar nga stili bashkëkohor i Art Nouveau dhe format organike të lëvizjes së mëparshme Arte dhe Mjeshtëri.

Piktura tani është e varur në muzeun Österreichische Galerie Belvedere në Belvedere, Vjenë, dhe konsiderohet një kryevepër e Shkëputjes së Vjenës (variacion lokal i Art Nouveau ) dhe vepra më e njohur e Klimt pas Portretit të Adele Bloch-Bauer I.  Konsiderohet gjerësisht si një nga veprat më të njohura të artit në histori, si dhe një nga portretet më të njohura të grave. 

## Prapavija 
djathtas|parapamje| *Përmbushja*, një skicë për Stoclets të Brukselit 1905–09
Dashuria, intimiteti dhe seksualiteti janë tema të zakonshme që gjenden në veprat e Gustav Klimt.  Friza e Stoclet dhe Friza e Beethoven janë shembuj të tillë të përqendrimit të Klimt në intimitetin romantik. Të dyja veprat janë pararendëse të *Der Kuss* dhe paraqesin motivin e përsëritur të një çifti të përqafuar.

Mendohet se Klimt dhe shoqëruesja e tij Emilie Flöge modeluan për veprën,  por nuk ka asnjë provë apo regjistrim për ta vërtetuar këtë. Të tjerë sugjerojnë se femra ishte modelja e njohur si 'Red Hilda'; ajo ka ngjashmëri të madhe me modelen në *Gruaja me pendë boa, peshk i kuq* dhe *Danaë* . 

## Përshkrimi 
majtas|parapamje| *Puthja*, Francesco Hayez, 1859
Gustav Klimt përshkruan çiftin të mbyllur në një përqafim intim në një sfond ari dhe të sheshtë. Dy figurat janë të vendosura në buzë të një livadhi me lule që përfundon nën këmbët e zbuluara të gruas. Burri vesh një mantel të printuar me modele gjeometrike dhe rrotulla delikate. Ai mban një kurorë hardhish, ndërsa gruaja mban një kurorë me lule. Ajo shfaqet me një fustan të rrjedhshëm me modele lulesh. Fytyra e burrit nuk i shfaqet audiencës dhe përkundrazi, fytyra e tij është e përkulur poshtë për të shtypur një puthje në faqen e gruas, dhe duart e tij janë duke u mbështetur në fytyrën e gruas. Sytë e saj janë të mbyllur, me një krah të mbështjellë rreth qafës së burrit, tjetrin të mbështetur butësisht në dorën e tij dhe fytyra e saj është përmbysur për të marrë puthjen e burrit.

Modelet në pikturë sugjerojnë stilin e Art Nouveau dhe format organike të *lëvizjes Arte dhe Mjeshtëri*. Në të njëjtën kohë, sfondi ngjall konfliktin midis dy- dhe tre-dimensionalitetit të brendshëm të punës së Edgar Degas dhe modernistëve të tjerë. Piktura të tilla si *Puthja* janë manifestime vizuale të shpirtit fin-de-siecle sepse ato kapin një dekadencë të përcjellë nga imazhe të pasura dhe sensuale. Përdorimi i fletëve të arit të kujton pikturat mesjetare prej ari, dorëshkrimet e ndriçuara, mozaikët e mëparshëm dhe modelet spirale në rroba të kujtojnë artin e epokës së bronzit dhe fijet dekorative që shiheshin në artin perëndimor që përpara kohërave klasike. Koka e burrit përfundon shumë afër majës së kanavacës, një largim nga kanunet tradicionale perëndimore që pasqyron ndikimin e printimeve japoneze, ashtu si edhe kompozimi i thjeshtuar i pikturës.
parapamje| *Kupola e korit: Një engjëll i ofron një model të kishës peshkopit Ecclesius*, Bazilika e San Vitale në Ravenna, Itali
Babai i Klimt ishte një artizan udhëtues i specializuar në gdhendjet e arit, por përdorimi i fletëve të arit nga Klimt në piktura u frymëzua nga një udhëtim që ai bëri në Itali në 1903. Kur ai vizitoi Ravenën, ai pa mozaikët bizantinë në Kishën e San Vitale . Për Klimt, rrafshësia e mozaikëve dhe mungesa e perspektivës dhe thellësisë së tyre vetëm sa e rritën shkëlqimin e tyre të artë, dhe ai filloi të përdorte pa precedentë fletët e arit dhe argjendit në punën e tij. 

Është argumentuar gjithashtu se në këtë pikturë Klimt përfaqësonte momentin kur Apoloni puth Dafinën, duke ndjekur rrëfimin e Metamorfozave të Ovidit . 

Historianët e artit kanë sugjeruar gjithashtu se Klimt përshkruan përrallën e Orfeut dhe Eurydice . Më konkretisht, Klimt duket se po tregon momentin e saktë kur Orfeu kthehet për të përkëdhelur Euridikën dhe e humbet dashurinë përgjithmonë. Siç tregohet në këtë pikturë, gruaja që mbahet është paksa e tejdukshme, duke treguar një zbehje ose zhdukje - siç tregohet në histori.

## Pritja 
Klimt pikturoi *Der Kuss* menjëherë pas serisë së tij me tre pjesë, *Piktura në tavan të Vjenës*, i cili krijoi një skandal dhe u kritikua si "pornografik" dhe si dëshmi e "tepricës së çoroditur". Veprat e kishin riformuluar artistin si një fëmijë të *tmerrshëm* për pikëpamjet e tij antiautoritare dhe antipopullare për artin. Ai shkroi: "Nëse nuk mund t'i kënaqni të gjithë me veprat dhe artin tuaj, kenaqni vetëm disa". 

*Puthja* u ekspozua në vitin 1908 në Vjenë në Kunstschau – ndërtesa e krijuar në bashkëpunim nga Josef Hoffmann, Gustav Klimt, Otto Prutscher, Koloman Moser dhe shumë të tjerë, për të përkuar me festimet në Vjenë për gjashtëdhjetëvjetorin e Perandorit të ri Francis Joseph I. nga 1 qershori deri më 16 nëntor 1908.   

## Referime 
## Referime 
* Alfred Weidinger, Stefanie Penck: Gustav Klimt *The Kiss* . Berlin, Jovis Verlag 2013, 
* Schwartz, Agatha. *Gjinia dhe Moderniteti në Evropën Qendrore* . Shtypi i Universitetit të Otavës, 2010. ISBN&nbsp;0-7766-0726-X
* Partsch, Susanna. *Klimt: Jeta dhe Puna* . Londër, Bracken Books, 1989. ISBN&nbsp;1-85170-286-5
* O'Connor, Anne-Marie (2012). *Zonja në Ar, Përralla e jashtëzakonshme e kryeveprës së Gustav Klimt, Portreti i Adele Bloch-Bauer*, Alfred A. Knopf, Nju Jork,  .
* Julio Vives Chillida, "El significado iconográfico de El beso (los enamorados), nga Gustav Klimt", komunikim në abetare *Coup de Fouet Art nouveau International Congress*, Barcelona, Junio de 2013. http://artnouveau.eu/admin_ponencies/functions/upload/uploads/Julio_Vives_Chillida_PaperB.pdf 
* Kontribuesit e historisë së artit. *"Përmbledhje dhe analizë e artistit Gustav Klimt".* [Internet]. 2018. TheArtStory.org

## Linqe te jashtme 
* *Puthja*  në Smarthistory e Gustav Klimt
* Gustav Klimt në Österreichische Galerie Belvedere