Pablo Emilio Escobar Gaviria

**Pablo Eskobar** ishte nje narkotrafikant kolumbian. Karteli i tij i drogës kishte 80% të shitjeve në Shtetet e Bashkuara, duke i dhënë të ardhura personale prej 21.9 miliardë dollarë në vit.Ai u quajt shpesh **"Mbreti i kokainës"** dhe ishte krimineli më i pasur në histori, me një vlerë neto të njohur neto prej 30 miliardë dollarësh në fillim të viteve 1990 (ekuivalente me rreth 56 miliardë dollarë të vitit 2017) duke e bërë atë një nga njerëzit më të pasur në botë..

Escobar ka lindur në Rionegro, Kolumbi dhe është rritur në Medellin aty pranë. Ai studioi një periudhë të shkurtër kohore në *Universidad Autónoma Latinoamericana* të Medellinit, por mbeti pa diplomë; ai filloi të angazhohej në veprimtari kriminale që përfshinte shitjen e cigareve kontrabandë dhe bileta të rreme lotarie, poashtu ai mori pjesë në vjedhjen e automjeteve. Në vitet 1970 filloi të punonte për kontrabandistë të ndryshëm , shpesh duke rrëmbyer dhe mbajtur njerëz për shpërblesë, para se të fillonte të shpërndante vetë kokainën , si dhe të vendoste rrugët e para të kontrabandës në Shtetet e Bashkuara në vitin 1975. Infiltrimi i tij në tregun e drogës SHBA u zgjerua në mënyrë eksponenciale për shkak të rritjes së kërkesës për kokainë dhe nga vitet 1980, u vlerësua se 70 deri në 80 tonë kokainë po transportoheshin nga Kolumbia në SHBA çdo muaj. Rrjeti i tij i drogës njihej zakonisht si **Karteli Medelin(Cartel Medellín)**, i cili shpesh konkuronte me kartelet rivale brenda dhe jashtë vendit, duke rezultuar në masakra dhe vrasje të oficerëve të policisë, gjykatësve, vendasve dhe politikanëve të shquar.

Në 1982, Escobar u zgjodh si anëtar i Kongresit, gjegjësisht anëtar i Dhomës së Përfaqësuesve të Kolumbisë, si pjesë e lëvizjes Alternative Liberale. Përmes kësaj, ai ishte përgjegjës për ndërtimin e shtëpive dhe fushave të futbollit në Kolumbinë perëndimore, e cila i dha  popullaritet të dukshëm në mesin e vendësve të qyteteve ku frekuentonte. Megjithatë, Kolumbia u bë kryeqyteti i vrasjeve të botës dhe Escobari u mashtrua nga qeveritë kolumbiane dhe amerikane.Në 1993, Escobar u qëllua dhe u vra në qytetin e tij nga Policia Kombëtare Kolumbiane, një ditë pas ditëlindjes së 44-të..
 
## Jeta e hershme
250px|right|thumb|Pamje nga qyteti Medelin, ku Pablo u rrit dhe vazhdoi karierën e tij kriminale

Pablo Emilio Escobar Gaviria lindi më 1 dhjetor 1949, në Rionegro, në Departamentin e Antioquia të Kolumbisë. Ai ishte i treti nga shtatë fëmijët e Abel de Jesús Dari Escobar, një fermer, dhe Hermilda Gaviria, një mësuese e shkollës fillore.I rritur në qytetin e afërt të Medellinit, Escobar mendohet të ketë filluar karrierën e tij kriminale si një adoleshent, duke pretenduar se ka vjedhur varreza dhe i ka lyer për rishitje kontrabandistëve lokalë. Vëllai i tij, Roberto Escobar, e mohon këtë, përkundrazi pretendon se varrezat vinin nga pronarët e varrezave, klientët e të cilëve kishin ndaluar pagesën për kujdesin e vendit dhe se kishte një të afërm që kishte një biznes monumentesh . Djali i Escobarit, Sebastián Marroquín, pretendon se bastisja e babait të tij në krime filloi me një praktikë të suksesshme të shitjes së diplomave të falsifikuara të shkollave të mesme, duke falsifikuar përgjithësisht ato të dhëna nga *Universidad Autónoma Latinoamericana* të Medellin. Escobari studioi në Universitet për një periudhë të shkurtër, por u largua pa marrë një diplomë.

Escobar përfundimisht u përfshi në shumë aktivitete kriminale me Oscar Benel Aguirre, meqë të dy konkurronin me rrugë të vogla, duke shitur cigare kontrabandë, bileta të rreme lotarie dhe duke vjedhur makina. Në fillim të viteve 1970, para hyrjes në tregtinë e drogës, Escobar ka vepruar si një hajdut dhe truproje, duke fituar 100,000 dollarë amerikanë duke rrëmbyer dhe mbajtur një ekzekutiv të Medellinit për shpërblim.
Escobar filloi të punonte për Alvaro Prieto, një kontrabandist  i cili operonte rreth Medellinit, duke synuar përmbushjen e një ambicie fëmijërie që të kishte $ 1 milion kur ishte 22 vjeç. Escobar vuri në dukje se depozita e tij bankare arriti në 100 milionë dollarë (më shumë se 3 milionë dollarë amerikanë), kur ai arriti moshën 26 vjet.

## Kariera Kriminale 
### Shpërndarja e Kokainës
Në Historinë e Kontabilistit, Roberto Escobar diskuton mbi mjetet me të cilat Pablo u ngrit nga thjeshtësia dhe paqartësia e klasës së mesme te një prej burrave më të pasur në botë. Duke filluar në vitin 1975, Pablo filloi të zhvillonte operacionin e tij të kokainës, duke kontrabanduar kokainë nëpërmjet avionëve disa herë, kryesisht midis Kolumbisë dhe Panamasë dhe përgjatë rrugëve të kontrabandës në Shtetet e Bashkuara. Më vonë bleu pesëmbëdhjetë aeroplanë më të mëdhenj, duke përfshirë një **Learjet** dhe gjashtë helikopterë, sipas djalit të tij, një mik i dashur i Pablo-s vdiq gjatë uljes së një aeroplani dhe avioni u shkatërrua. Pablo rindërtoi aeroplanin nga pjesët e skrapit që kishin mbetur dhe më vonë e varën atë mbi portën në fermën e tij në *Hacienda Nápoles*

Në Maj 1976, Escobar dhe disa prej burrave të tij u arrestuan dhe u gjetën në posedim të 18 kg ngjitës të bardhë, duke u përpjekur të ktheheshin në Medellin me një ngarkesë të rëndë nga Ekuadori. Fillimisht, Pablo u përpoq të koruptonte gjykatësit e Medellinit të cilët po formonin një rast kundër tij, dhe ishte i pasuksesshëm. Pas shumë muajsh grindjesh ligjore, ai urdhëroi vrasjen e dy oficerëve të arrestuar, dhe rasti më vonë u hoq. Roberto Escobar e detajon këtë si pikën ku Pablo filloi modelin e tij të trajtimit me autoritetet, qoftë nga ryshfeti ose nga vrasja.

Roberto Escobar thotë se Pablo ra në biznesin e drogës thjesht sepse llojet e tjera të kontrabandës u bënë shumë të rrezikshme për trafikun. Meqënëse nuk kishte asnjë kartelë droge, dhe vetëm disa barona("zotërinjë") të drogës, Pablo e pa atë si territor të pashfrytëzuar që dëshironte të bënte vetë. Në Peru, Pablo bleu një sasi të konsiderushme të kokainës, e cila më pas u rafinua në një laborator në një shtëpi dykatëshe në Medellín. Gjatë udhëtimit të tij të parë, Pablo bleu një peshë prej rreth 30 kilogramë kokainë dhe kjo shënohet si hapi i parë drejt ndërtimit të perandorisë së tij. Në fillim, ai kontrabandoi kokainën në goma të vjetra të aeroplanëve dhe një pilot mund të kthehej sa më shumë në US $ 500,000 për fluturim, varësisht nga sasia e kontrabanduar.

### Zgjerimi i Rrjetit të Kokainës 
Së shpejti, kërkesa për kokainë ishte rritur me përmasa gjigande në Shtetet e Bashkuara dhe Escobar organizoi më shumë kontrabandë dërgesash, rrugë dhe rrjete të shpërndarjes në Floridën e Jugut, Kaliforni dhe pjesë të tjera të vendit. Ai dhe bashkëthemeluesi i kartelit Carlos Lehder punuan së bashku për të zhvilluar një pikë të re transporti në Ishujt Bahamas, një ishull që quhet Cay Norman rreth 350 kilometra në juglindje të bregut të Floridës. Sipas vëllait të tij, Escobar nuk e bleu Cay Normanin; Ishte, në vend të kësaj, një sipërmarrje e vetme e Lehder. Escobar dhe Robert Vesco bleu pjesën më të madhe të tokës në ishull, ku përfshihej një aeroplan, një port, një hotel, shtëpi, anije dhe aeroplanë me një gjatësi prej 1 kilometër, dhe ndërtuan një depo të ftohur për të ruajtur kokainën. Nga viti 1978 deri në vitin 1982, kjo është përdorur si një rrugë qendrore e kontrabandës për Kartelin Medellín. Me fitimet e mëdha të gjeneruara nga kjo rrugë, Escobar shpejt arriti të blinte 20 milionë metra katrorë në Antioquia për disa milionë dollarë, në të cilën ai ndërtoi *Napaet Hacienda*. Shtëpia luksoze që ai krijoi përmbante një kopsht zoologjik, një liqen, një kopsht skulpture, një arenë private dhe devijime të tjera për familjen e tij dhe kartelin.

Në një moment u vlerësua se 70 deri 80 ton kokainë po dërgoheshin nga Kolumbia në Shtetet e Bashkuara çdo muaj. Në mes të viteve 1980, në kulmin e fuqisë së saj, kartela e Medellin dërgonte në Shtetet e Bashkuara po aq sa 11 ton në fluturim në aeroplanët (ngarkesa më e madhe e dërguar nga Escobar ishte 23,000 kg e përzier me paste të peshkut dhe dërguar nëpërmjet anijes, siç konfirmohet nga vëllai i tij në librin Escobar). Roberto Escobar pohoi gjithashtu se, përveç përdorimit të avionëve, vëllai i tij punësonte dy nëndetëse të vogla për të transportuar ngarkesat masive.

## Referime