Instituti i Studimeve dhe i Teknologjisë në Ndërtim

**Instituti i Studimeve dhe i Teknologjisë në Ndërtim** (**ISTN**) ishte një institucion studimor dhe projektues në fushën e teknologjisë së prodhimit të materialeve të ndërtimit, i cili operonte nën varësinë e Ministrisë së Ndërtimit të Shqipërisë. Instituti u krijua në vitin 1979 dhe luante një rol të rëndësishëm në zhvillimin dhe avancimin e sektorit të ndërtimit në vend.

## Historia 
ISTN ka një histori të pasur që daton që nga vitet e para të regjimit socialist në Shqipëri. Bërthama e tij e parë është formuar në vitin 1948 si një laborator i ndërmarrjes së ndërtimit të Kombinatit të Tekstileve "Stalin". Në vitin 1949, ky laborator u transformua në laborator qendror të Ministrisë së Ndërtimit. Në vitin 1969, ai hyri në përbërjen e Institutit të Studimeve dhe Kërkimeve në Ndërtim dhe më vonë, në vitin 1979, u bë pjesë e ISTN-së, duke e zgjeruar dhe forcuar fushën e tij të studimeve dhe kërkimeve shkencore.

## Aktiviteti dhe funksionet 
ISTN ishte i angazhuar në një sërë aktivitetesh të lidhura me ndërtimin dhe teknologjinë e materialeve të ndërtimit. Funksionet kryesore të tij përfshijnë:

* Mekanizimi i proceseve të punës në ndërtim: Instituti punonte në zhvillimin dhe përmirësimin e metodave të reja të mekanizimit të proceseve të punës për të rritur efikasitetin dhe cilësinë e ndërtimit.

* Studime dhe kërkime laboratorike: ISTN kryente kërkime shkencore dhe laboratorike për materialet e ndërtimit dhe metodat e ndërtimit, me qëllim zbatimin e standardeve të reja dhe përmirësimin e teknologjive ekzistuese.

* Eksperimentimi shkencor i konstruksioneve ndërtimore: Instituti kryente eksperimentime për testimin dhe vlerësimin e konstruksioneve ndërtimore për të siguruar që ato të përmbushin standardet e sigurisë dhe qëndrueshmërisë.

* Hartimi i kushteve teknike të zbatimit: ISTN hartonte dokumente dhe manuale për kushtet teknike të zbatimit të punimeve të ndryshme ndërtimore, duke përfshirë edhe teknologjitë e reja dhe praktikat më të mira në ndërtim.

* Projekte teknologjike për pajisjet dhe makineritë ndërtimore: Instituti hartonte dhe botonte projekte teknologjike për pajisje dhe makineri të përdorura në ndërtim, duke synuar përmirësimin e efikasitetit dhe sigurisë së tyre.

## Studimet kryesore 
Ndër studimet kryesore të kryera nga ISTN përfshihen:

* Rikonstruksioni i fabrikave të tullave: Projekte për përmirësimin dhe modernizimin e fabrikave të prodhimit të tullave, duke përfshirë përqendrimin e prodhimit të materialeve inerte dhe të gurit.

* Projekti teknologjik i fabrikës së tullave në Lushnjë: Një projekt i rëndësishëm për zhvillimin e industrisë së ndërtimit në Shqipëri.

* Hartimi i kushteve teknike për punimet e ndërtimit dhe montimit: Standarde teknike dhe metoda për të siguruar cilësinë dhe sigurinë në punimet ndërtimore.

* Studimi për mekanizimin e transportit vertikal dhe horizontal në ndërtimin e veprave: Përmirësimi i metodave të transportit të materialeve në kantieret e ndërtimit për të optimizuar procesin e ndërtimit.

## Rëndësia dhe kontributi 
ISTN ka kontribuar ndjeshëm në zhvillimin e teknologjisë së ndërtimit dhe në përmirësimin e metodave dhe proceseve të ndërtimit në Shqipëri. Instituti ka ofruar mbështetje teknike dhe ekspertizë për një sërë projektesh të rëndësishme ndërtimore, duke ndihmuar në modernizimin e industrisë së ndërtimit në vend dhe përqendrimin e prodhimit të materialeve të ndërtimit sipas standardeve ndërkombëtare.

Nëpërmjet aktiviteteve të tij kërkimore dhe eksperimentale, ISTN luajti një rol kyç në përhapjen e  dhe përparimin teknologjik në sektorin e ndërtimit në Shqipëri.
## Burime