Ali Pashë Tepelena dhe fillesat e nacionalizmit shqiptar

**Ali Pashë Tepelena dhe fillesat e nacionalizmit shqiptar**

Libri: Ali Pashë Tepelena dhe fillesat e nacionalizmit shqiptar

Autor: Fedhon Meksi

ISBN: 9789928178565

Vendi i botimit: Tiranë

Shtëpia botuese: Ilar

Viti i botimit: 2015

Formati: 368 faqe, ilustrime, 21 cm

Libri Ali Pashë Tepelena dhe fillesat e nacionalizmit shqiptar  nga Fedhon Meksi është një analizë e thellë historike e jetës dhe veprimtarisë së Ali Pashë Tepelenës, një figure të rëndësishme në historinë shqiptare dhe rajonale, si dhe një prej pionierëve të hershëm të nacionalizmit shqiptar. Përmes këtij studimi, Meksi eksploron se si aktiviteti politik, ushtarak dhe diplomatik i Ali Pashës ndikoi në formimin e një identiteti të përbashkët shqiptar dhe në përpjekjet e mëvonshme për pavarësi kombëtare.

Ali Pashë Tepelena (1740–1822) ishte një udhëheqës i fuqishëm i Pashallëkut të Janinës në fund të shekullit të 18-të dhe fillim të shekullit të 19-të. I njohur si "Luan i Janinës", ai krijoi një shtet pothuajse të pavarur brenda Perandorisë Osmane dhe u bë një nga sundimtarët më të njohur të kohës në Ballkan. Ali Pasha shquhet për aftësitë e tij politike, diplomatike dhe ushtarake, si dhe për ndërtimin e një aparati të fortë administrativ dhe ushtarak që i lejoi të konsolidonte pushtetin e tij dhe të sfidonte autoritetin e Portës së Lartë.

Përveç aftësive të tij si strateg dhe administrator, Ali Pasha është i njohur për përpjekjet e tij për të bashkuar territoret shqiptare dhe për të mbështetur një ndjenjë të përbashkët kombëtare midis shqiptarëve, e cila kontribuoi në fillesat e nacionalizmit shqiptar. Në këtë kontekst, ai konsiderohet një nga figurat kyçe që hodhi themelet e identitetit kombëtar shqiptar, pavarësisht se qëllimet e tij fillimisht ishin më shumë personale dhe përfitimore sesa të drejtuara drejt një lëvizjeje kombëtare të mirëfilltë.

Fedhon Meksi, në veprën e tij, argumenton se megjithëse Ali Pasha nuk ishte një nacionalist në kuptimin e ngushtë të fjalës, veprimtaria e tij krijoi një mjedis që i dha hov ndjenjës kombëtare shqiptare. Ai promovoi gjuhën, kulturën dhe traditat shqiptare, duke u dhënë rëndësi dhe duke i vendosur në qendër të identitetit të tij administrativ. Përmes ndikimit të tij të gjerë në rajon, ai ndihmoi në ngritjen e vetëdijes për një identitet të përbashkët shqiptar dhe në krijimin e një elite vendase që më vonë do të kontribuonte në lëvizjen e pavarësisë.

Një aspekt tjetër që theksohet në këtë libër është edhe roli i Ali Pashës në nxitjen e lidhjeve diplomatike dhe ushtarake me fuqitë evropiane, duke shërbyer kështu si një katalizator për përfshirjen e shqiptarëve në arenën ndërkombëtare. Meksi analizon me detaje se si politika e jashtme e Ali Pashës ndikoi në formimin e lidhjeve që ndihmuan në konsolidimin e një lëvizjeje shqiptare për pavarësi në vitet që pasuan vdekjen e tij.

Libri përbëhet nga disa kapituj që trajtojnë aspekte të ndryshme të jetës dhe veprimtarisë së Ali Pashë Tepelenës, si dhe ndikimin e tij në zhvillimet politike dhe kulturore të kohës. Meksi përdor burime historike të shumta, si dokumente arkivore, korrespondenca diplomatike dhe përshkrime të kohës, për të ndërtuar një portret sa më të saktë dhe të plotë të kësaj figure historike.

Në fund të librit, autori ofron një bibliografi të detajuar dhe një përmbledhje të burimeve kryesore që ka përdorur gjatë kërkimit të tij, duke i dhënë lexuesit mundësinë për të hulumtuar më thellë në këtë temë. Ky studim është i mbështetur në një analizë të thellë dhe kritike të burimeve historike, duke e bërë atë një kontribut të rëndësishëm në literaturën historike dhe në studimet mbi nacionalizmin shqiptar.

Ali Pashë Tepelena dhe fillesat e nacionalizmit shqiptar nga Fedhon Meksi është një studim i rëndësishëm që ndihmon në kuptimin e kontekstit historik dhe politik të Shqipërisë gjatë shekullit të 19-të. Libri përfaqëson një kontribut të çmuar në kuptimin e figurës së Ali Pashës si një pararendës i nacionalizmit shqiptar dhe një faktor kyç në zhvillimet politike dhe kulturore që formuan bazën për pavarësinë e ardhshme të Shqipërisë.

## Burimet