Krishtërimi Perëndimor

parapamje|Jezusi përfaqësohej si Qengji i Perëndisë (Agnus Dei), një praktikë e zakonshme në Krishterimin Perëndimor.
**Krishtërimi Perëndimor** është një nga dy nënndarjet e Krishtërimit (Krishtërimi Lindor është tjetri). Krishtërimi Perëndimor përbëhet nga Kisha Latine dhe Protestantizmi Perëndimor, së bashku me degët e tyre si Kisha e Vjetër Katolike, Katolicizmi i Pavarur dhe Restoracioni.

Shumica dërrmuese e 2.3 miliardë të krishterëve në botë janë të krishterë perëndimorë (rreth 2 miliardë: 1.3 miliardë katolikë latinë dhe 1.17 miliardë protestantë). Një komponent kryesor, Kisha Latine, u zhvillua nën peshkopin e Romës. Nga Kisha Latine doli një larmi e gjerë e besimeve të pavarura protestante, duke përfshirë Luteranizmin dhe Anglikanizmin, duke filluar nga Reformimi Protestant në shekullin e 16-të, ashtu si edhe Katolicizmi i Pavarur në shekullin e 19-të. Kështu, termi "Krishtërimi Perëndimor" nuk përshkruan një bashkësi të vetme ose besim fetar, por zbatohet për të dalluar të gjitha këto besime së bashku nga Krishtërimi Lindor.

Themelimi i Kishës së dallueshme Latine, një kishe e veçantë sui iuris e Kishës Katolike, përkoi me konsolidimin e Selisë së Shenjtë në Romë, e cila pretendonte përparësi që nga Antikiteti. Kisha Latine është e dallueshme nga Kishat Katolike Lindore, gjithashtu në bashkësi të plotë me Papën në Romë, dhe nga Kisha Ortodokse Lindore dhe Kishat Ortodokse Orientale, të cilat nuk janë në bashkësi me Romën. Këto kisha të tjera janë pjesë e Krishtërimit Lindor. Termat "Perëndimore" dhe "Lindore" në këtë drejtim e kanë origjinën nga ndarjet gjeografike që pasqyrojnë ndarjen kulturore midis Lindjes Helenistike dhe Perëndimit Latin dhe ndarjen politike midis perandorive Romake Perëndimore dhe Lindore. Gjatë Mesjetës, ithtarët e Kishës Latine, pavarësisht nga përkatësia etnike, zakonisht e quanin veten "Latinë" për t'u dalluar nga të krishterët lindorë ("Grekët").

Krishtërimi Perëndimor ka luajtur një rol të spikatur në formësimin e qytetërimit perëndimor. Me zgjerimin e kolonializmit evropian nga epoka e hershme moderne, Kisha Latine, me kalimin e kohës së bashku me ndarjet e saj protestante, u përhap në të gjithë Amerikën, pjesën më të madhe të Filipineve, Afrikën Jugore, zona të Afrikës Perëndimore dhe në të gjithë Australinë dhe Zelandën e Re. Kështu, kur përdoret për periudhat historike pas shekullit të 16-të, termi "Krishtërimi Perëndimor" nuk i referohet një zone të caktuar gjeografike, por përdoret si një term kolektiv për të gjitha këto.

Sot, dallimi gjeografik midis Krishtërimit Perëndimor dhe atij Lindor nuk është aq absolut sa në Antikitet ose Mesjetë, për shkak të përhapjes së misionarëve të krishterë, migrimeve dhe globalizimit. Si të tilla, mbiemrat "Krishtërim Perëndimor" dhe "Krishtërim Lindor" përdoren zakonisht për t'iu referuar origjinës historike dhe ndryshimeve në teologji dhe liturgji, në vend të vendndodhjeve gjeografike aktuale.

Ndërsa Kisha Latine ruan përdorimin e riteve liturgjike latine, besimet protestante dhe katolicizmi i pavarur përdorin praktika të ndryshme liturgjike.

Koncepti më i hershëm i Evropës si një sferë kulturore (në vend të thjesht një termi gjeografik) u shfaq gjatë Rilindjes Karolingiane të shekullit të 9-të, e cila përfshinte territore që praktikonin Krishtërimin Perëndimor në atë kohë.

## Shiko edhe 
* Krishtërimi
* Krishtërimi Lindor

## Referime