5000 vjet fortifikime në Shqipëri

Libri "Pesë mijë vjet fortifikime në Shqipëri"  është një vepër madhore e studiuesit të njohur shqiptar, Gjerak Karaiskaj, me redaktor Jani Toçka, e botuar në vitin 1981 nga shtëpia botuese "8 Nëntori" në Tiranë. Kjo vepër përbën një kontribut të rëndësishëm në fushën e studimeve mbi historinë dhe arkeologjinë e fortifikimeve në Shqipëri, duke ofruar një panoramë të plotë të zhvillimit të tyre në një periudhë prej pesë mijë vjetësh.

Libri ka një fokus të veçantë mbi fortifikimet dhe kështjellat në territorin e Shqipërisë që nga periudha e antikitetit deri në mesjetë, duke përfshirë edhe analizën e fortifikimeve të mëvonshme. Nëpërmjet 311 faqeve të tij, Karaiskaj eksploron evolucionin e teknikave mbrojtëse, arkitekturën dhe rolin e fortifikimeve në mbrojtjen e territorit shqiptar. Përveç analizës historike, ai bazohet në dokumente arkeologjike dhe harta për të ilustruar gjetjet dhe për të krijuar një kuadër të qartë të sistemeve mbrojtëse të përdorura ndër shekuj.

Temat kryesore

* Historia: Libri trajton periudha të ndryshme historike, që nga kultura e hershme prehistorike, kohët ilire, periudha romake, mesjeta dhe deri në kohët moderne, duke evidentuar rolin strategjik të Shqipërisë në rajon.
* Antikiteti: Një pjesë e madhe e librit i dedikohet fortifikimeve ilire dhe greko-romake, duke dokumentuar kështjellat dhe strukturat mbrojtëse të ndërtuara nga këto qytetërime.
* Kështjellat: Karaiskaj përshkruan në detaje kështjellat më të njohura të Shqipërisë, si ajo e Beratit, Gjirokastrës, Shkodrës, Krujës, dhe shumë të tjera, duke analizuar ndërtimin e tyre, funksionet dhe ndryshimet e bëra përgjatë shekujve.

Ky libër shquhet për rigorozitetin shkencor dhe për qasjen e tij multidisiplinare. Duke u mbështetur në të dhëna arkeologjike dhe historike, Karaiskaj ndërton një tablo gjithëpërfshirëse të fortifikimeve shqiptare dhe ndikimit të tyre në zhvillimet historike të rajonit. Veç kësaj, libri është një burim i rëndësishëm për studiuesit e fushës së arkeologjisë, historisë dhe arkitekturës mesjetare, duke u bërë referencë për të kuptuar më mirë transformimin dhe rolin strategjik të kështjellave dhe fortifikimeve në historinë e Shqipërisë.

Kontributi i autorëve

Gjerak Karaiskaj, një arkeolog dhe studiues i shquar shqiptar, njihet për punën e tij kërkimore mbi historinë e fortifikimeve në Shqipëri. Ai ka kontribuar gjerësisht në identifikimin dhe studimin e kështjellave dhe fortifikimeve në gjithë territorin e vendit, duke ndriçuar aspekte të rëndësishme të zhvillimeve kulturore dhe ushtarake që lidhen me to. Jani Toçka, si redaktor i librit, ka kontribuar në përpunimin dhe përmirësimin e tekstit, duke e bërë këtë vepër të aksesueshme dhe të strukturuar në mënyrë profesionale.

Pesë mijë vjet fortifikime në Shqipëri mbetet një libër referencial për këdo që është i interesuar për historinë e arkitekturës ushtarake dhe mbrojtëse të Shqipërisë. Me analizën e detajuar dhe ilustrimet e shumta, libri ka ndihmuar në përhapjen e njohurive mbi trashëgiminë fortifikuese të Shqipërisë, duke treguar zhvillimet e teknikave mbrojtëse dhe rolin e tyre të pazëvendësueshëm në mbrojtjen e territoreve dhe popullsisë së vendit ndër shekuj.

 
## Burimet