Komisioni Trilateral

**Komisioni Trilateral** është një grup diskutimi jo-qeveritar, jopartiak i themeluar nga David Rockefeller në korrik 1973 për të nxitur bashkëpunimin më të ngushtë midis Japonisë, Evropës Perëndimore dhe Amerikës së Veriut.

## Historia
### Themelimi
Komisioni Trilateral u formua në vitin 1973 nga qytetarë privatë të Japonisë, kombeve të Amerikës së Veriut (ShBA dhe Kanada) dhe kombeve të Evropës Perëndimore

Zbigniew Brzezinski, një këshilltar i Rockefeller që ishte një specialist në çështjet ndërkombëtare (dhe më vonë Këshilltari i Sigurisë Kombëtare i Presidentit Jimmy Carter nga viti 1977 deri më 1981), u largua nga Universiteti i Kolumbias për të organizuar grupin, së bashku me:

*Edwin Reischauer, profesor në Universitetin e Harvardit dhe Ambasador i Shteteve të Bashkuara në Japoni, 1961–1966
*George S. Franklin, drejtor ekzekutiv i Këshillit për Marrëdhëniet e Jashtme në Nju Jork
*Gerard C. Smith, negociator i SALT I dhe kryetari i tij i parë i Amerikës së Veriut
*Henry D. Owen, drejtor i studimeve të politikës së jashtme në Institucionin Brookings
*[Max Kohnstamm]], Qendra Evropiane e Politikave
*Robert R. Bowie, Shoqata e Politikës së Jashtme dhe drejtori i Qendrës së Harvardit për Çështjet Ndërkombëtare
*Marshall Hornblower, ish partner në Wilmer, Cutler & Pickering
*Tadashi Yamamoto, Qendra Japoneze për Shkëmbim Ndërkombëtar
*William Scranton, ish-guvernator i Pensilvanisë

Anëtarët e tjerë themelues përfshinin Alan Greenspan dhe Paul Volcker, të dy drejtues të mëvonshëm të Sistemit të Rezervave Federale.

Të dhënat e organizatës ruhen në Qendrën e Arkivit Rockefeller në North Tarrytown, Nju Jork.

## Takimi
Komisioni Trilateral filloi takimet e tij dyvjeçare në tetor 1973 në Tokio, Japoni. Në maj 1976 u zhvillua takimi i parë plenar i të gjitha grupeve rajonale të Komisionit në Kioto, Japoni. Që nga takimi i nëntë në vitin 1978, takimet plenare janë zhvilluar çdo vit. Përveç takimeve vjetore plenare, takime rajonale janë zhvilluar gjithashtu në secilin nga Grupi i Paqësorit të Azisë, Grupi Evropian dhe Grupi i Amerikës së Veriut. Që nga themelimi, grupi i diskutimit ka prodhuar një ditar zyrtar, Trialogun.

## Antarësia
Anëtarësia është e ndarë në numra proporcionalë me secilën nga tre zonat rajonale të think tank. Amerika e Veriut përfaqësohet nga 120 anëtarë (20 kanadezë, 13 meksikanë dhe 87 shtetas amerikanë). Grupi Evropian ka arritur kufirin e tij prej 170 anëtarësh nga pothuajse çdo vend i kontinentit; kufiri për vendet individuale janë 20 për Gjermaninë, 18 për Francën, Italinë dhe Mbretërinë e Bashkuar, 12 për Spanjën dhe 1-6 për pjesën tjetër. Në fillim Azia dhe Oqeania u përfaqësuan vetëm nga Japonia, por në vitin 2000 grupi japonez me 85 anëtarë u bë grupi i Azisë Paqësore, i përbërë nga 117 anëtarë: 75 japonezë, 11 koreano jugorë, 7 shtetas australianë dhe zelandesë dhe 15 anëtarë nga kombet ASEAN (Indonezia, Malajzia, Filipinet, Singapori dhe Tajlanda). Grupi i Azisë Paqësore përfshinte gjithashtu 9 anëtarë nga Kina, Hong Kongu dhe Tajvani. Komisioni tani pretendon "më shumë se 100" anëtarë të Azisë Paqësore.

Rregulloret nënligjore të Komisionit Trilateral mohojnë anëtarësimin e zyrtarëve publikë. Ajo tërheq anëtarët e saj nga politika, biznesi dhe akademia dhe ka tre kryesues, një nga secili rajon. Karriget e tanishme janë ish ndihmës sekretari amerikan i mbrojtjes për çështjet e sigurisë ndërkombëtare Joseph Nye, ish-shefi i Bankës Qendrore Evropiane Jean-Claude Trichet dhe Yasuchika Hasegawa, kryetari i Kompanisë Farmaceutike Takeda.

## Referime