Green Book (film)

***Green Book*** është një film biografik komedi dramatike amerikan i vitit 2018, me regji nga Peter Farrelly. Me aktorët Viggo Mortensen dhe Mahershala Ali, filmi është frymëzuar nga historia e vërtetë e një turneu në Jugun e Thellë në vitin 1962 nga pianisti afrikano-amerikan Don Shirley dhe rojtari italo-amerikan dhe më vonë aktori Frank "Tony Lip" Vallelonga, i cili shërbeu si shofer dhe truprojë e Shirley. I shkruar nga Farrelly së bashku me djalin e Lip, Nick Vallelonga dhe Brian Hayes Currie, filmi bazohet në intervista me Lip dhe Shirley, si dhe në letrat që Lip i shkroi gruas së tij. Ai është emëruar sipas *The Negro Motorist Green Book*, një libër udhëzues për udhëtarët afrikano-amerikanë i themeluar nga Victor Hugo Green në vitin 1936 dhe i botuar deri në vitin 1966.

*Green Book* pati premierën botërore në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Toronto më 11 shtator 2018, ku fitoi People's Choice Award. Më pas u shfaq në kinema në Shtetet e Bashkuara më 16 nëntor 2018 nga Universal Pictures dhe fitoi 321 milionë dollarë në të gjithë botën. Filmi mori vlerësime pozitive nga kritikët, me lëvdata për performancat e Mortensen dhe Ali, megjithëse mori edhe disa kritika për përshkrimin e racës dhe Shirley.

*Green Book* mori shumë çmime dhe nominime. Ai fitoi Academy Award për Filmin më të Mirë, Skenarin më të Mirë Origjinal, dhe Aktorin më të Mirë Mbështetës (për Ali). Gjithashtu fitoi Producers Guild of America Award për Filmin më të Mirë Teatral, Golden Globe Award për Filmin më të Mirë - Muzikal ose Komedi, dhe National Board of Review Award për Filmin më të Mirë të vitit 2018, dhe u zgjodh si një nga 10 filmat më të mirë të vitit nga American Film Institute. Ali gjithashtu fitoi Golden Globe, Screen Actors Guild dhe Çmimet BAFTA për Aktorin më të Mirë Mbështetës.

## Përmbajtja
Në Bronx në vitin 1962, rojtari italo-amerikan Tony Lip kërkon një punë të re ndërsa Copacabana është e mbyllur për rinovime. Ai ftohet në një intervistë me Don Shirley, një pianist afrikano-amerikan që ka nevojë për një shofer për turneun e tij tetë-javor të koncerteve nëpër Mwsperëndimit dhe Jugut.

Don punëson Tony bazuar në referencat e tij. Ata nisin planet për t'u kthyer në New York City në prag të Krishtlindjeve. Shtëpia diskografike e Don i jep Tony një kopje të *The Negro Motorist Green Book*, një udhëzues për udhëtarët afrikano-amerikanë që përmban adresat e atyre moteleve, restoranteve dhe stacioneve të karburantit që do t'u shërbenin atyre në Jim Crow South.

Tony dhe Don përplasen ndërsa Tony ndihet i pakëndshëm që i kërkohet të veprojë me më shumë rafinim, ndërsa Don arrogant është i pakënaqur nga zakonet e pahijshme të Tony. Ndërsa turneu përparon, Tony është i impresionuar nga talenti i Don në piano dhe bëhet gjithnjë e më i tmerruar nga trajtimi diskriminues që Don merr nga mikpritësit e tij dhe publiku i gjerë kur ai nuk është në skenë.

Në Louisville, Kentucky, një grup burrash të bardhë e rrahin Don dhe i kërcënojnë jetën në një bar përpara se Toni ta shpëtojë. Ai i udhëzon Don të mos dalë pa të për pjesën tjetër të turit.

Gjatë gjithë udhëtimit, Don e ndihmon Tony t'i shkruajë letra elokuente gruas së tij, të cilat e prekin thellë. Tony e inkurajon Don të lidhet me vëllain e tij të larguar, por Doni ngurron, duke vërejtur se është izoluar nga jeta dhe arritjet e tij profesionale. Më vonë, Don gjendet në një takim homoseksual me një burrë të bardhë në një dush publik, dhe Tony, i pashqetësuar, i korrupton oficerët e policisë në vendngjarje për të parandaluar arrestimin e tij.

Në Mississippi, të dy arrestohen pasi oficerët e policisë i ndalojnë natën vonë në një qytet me perëndim dielli, dhe Tony godet njërin pasi është fyer. Ndërsa është në burg, Doni kërkon të telefonojë avokatin e tij, por telefonon Prokurorin e Përgjithshëm Robert F. Kennedy, i cili i bën presion guvernatorit dhe policisë që t'i lirojnë.

Pasi rifillojnë udhëtimin, Don e qorton Tony për veprimet e tij dhe shpërthen një debat i nxehtë në lidhje me marrëdhëniet racore dhe meritokracinë, me Don që shpreh frustrimin që ndihet i refuzuar nga komuniteti i zi për shkak të sjelljes së tij, ndërsa komuniteti i bardhë ose e keqtrajton ose e përdor atë për t'u dukur mendjehapur. Ata përfundimisht gjejnë një hotel për të kaluar natën dhe pajtohen.

Natën e performancës së fundit të Don në Birmingham, Alabama, atij i refuzohet hyrja në dhomën e ngrënies vetëm për të bardhët të klubit të vendit ku ai duhet të performojë. Tony kërcënon menaxherin dhe Don refuzon të luajë nëse nuk i shërbejnë në dhomë me audiencën e tij. Përfundimisht, Don i jep Tony zgjedhjen nëse do të luajë apo jo, për të zbutur tensionet. Tony zgjedh miqësinë e tij, ndoshta duke ndërprerë kontratën e tij me kompaninë diskografike që kërkon që Don të mos humbasë asnjë shfaqje. Tony dhe Don largohen nga vendi dhe në vend të kësaj hanë në një klub bluzi të zinj, ku Don i bashkohet grupit në piano.

Dyshja shkon në veri, duke u përpjekur të kthehet në shtëpi deri në prag të Krishtlindjeve, por kapen në një stuhi dëbore. Pastaj ata ndalohen përsëri nga një oficer policie. Të shqetësuar se do të trajtohen njësoj si më parë, të dy habiten kur del se oficeri i kishte ndaluar vetëm për shkak të një gome të shpuar. Oficeri i ndihmon të rregullojnë gomën e tyre, u uron udhëtim të mbarë dhe ata janë në gjendje të shkojnë në Nju Jork.

Tony e fton Don të hajë darkë me familjen e tij, por Don nuk pranon. I ulur vetëm në shtëpi, ai ndryshon mendje dhe kthehet te Tony, ku merr një pritje çuditërisht të ngrohtë nga familja e zgjeruar e Tony.

Kartat e titullit të fundit tregojnë foto nga jeta reale të Donit dhe Tony, duke shpjeguar se Don vazhdoi të bënte turne dhe të krijonte muzikë, ndërsa Tony u kthye të punonte në Copacabana, dhe ata mbetën miq derisa vdiqën muaj larg njëri-tjetrit në vitin 2013.

## Rolet
Përveç kësaj, djali i Tony dhe Dolores Vallelonga, Frank Jr., shfaqet si xhaxhai i tij, Rudy (Rodolfo) Vallelonga, ndërsa djali i tyre më i vogël (dhe bashkëproducenti dhe bashkëskenaristi i filmit), Nick, shfaqet si Augie, mafiozi që i ofron Tony një punë duke bërë "gjëra" ndërsa Copacabana është në rinovim. Rodolfo Vallelonga i vërtetë shfaqet si babai i tij, gjyshi Nicola Vallelonga, ndërsa Louis Venere i vërtetë shfaqet si babai i tij, gjyshi Anthony Venere. Një tjetër bashkëproducent dhe bashkëskenarist, Brian Currie, luan rolin e Ushtarit Shtetëror të Maryland-it i cili ndihmon në stuhinë e dëborës. Aktori Daniel Greene, i cili shfaqet shpesh në filma të drejtuar nga vëllezërit Farrelly, portretizon Policin e Macon #1.

## Referime
## Lidhje të jashtme
* 
*