Gjimnazi Bangas

**Gjimnazi Bangas** ose **Gjimnazi i Koricës**, ishte një shkollë e nivelit të mesëm grek në Korçë (greqisht: *Korytsa*), në Shqipërinë e jugut, nga viti 1856 deri më 1930. Ai u emërua pas bamirësit të tij, Ioannis Pangas (ose Bangas). Gjimnazi Bangas u bë një nga institucionet arsimore më të rëndësishme greke në rajon gjatë periudhës së vonë të sundimit osman.

## Historia 
Arsimi grek lulëzoi në Korçë gjatë periudhës së fundit të sundimit osman, me krijimin e kopshteve, shkollave të djemve të nivelit fillor dhe të mesëm, si dhe shkollave të vajzave.  Arsimi i mesëm ishte i pranishëm në Korçë që nga viti 1724, me themelimin e *shkollës helene (greke)* . 

Gjimnazi i Koricës u themelua në vitin 1856, megjithëse në vitet e para të funksionimit u vendos në ambientet e Shkollës Helenike. Në vitin 1863, Gjimnazi përbëhej nga pesë klasa dhe filloi të funksiononte në një godinë të re të veçantë, të ngritur me mbështetjen e fondit të komunitetit lokal, Lasso .  Ky i fundit synonte promovimin e veprimtarisë kulturore dhe arsimore greke në Korçë.  Në vitin 1889 u shtua një klasë e gjashtë, duke siguruar arsim të plotë të mesëm sipas standardeve arsimore greke të asaj kohe. 

Shpenzimet e gjimnazit fillimisht mbuloheshin nga konsullata greke e Manastirit . Megjithatë, për shkak të financimit të kufizuar, shkolla duhej të mbështetej në iniciativat lokale.  Në vitin 1889, përfituesi kombëtar, sipërmarrësi dhe pjesëtari i diasporës vendase, Ioannis Pangas, mori iniciativën dhe subvencionoi projekte arsimore dhe kulturore, për të mirën e popullit grek në përgjithësi.  Ndër nismat e tij ishte një ofertë prej 18.000 frangash franceze, në bazë vjetore, për nevojat e gjimnazit, duke përfshirë edhe mbulimin e pagave të mësuesve.   Pangas, pas të cilit u emërua shkolla, u bë gjithashtu kontribuuesi kryesor i Lasso. 

Stafi mësimor i gjimnazit Bangas përbëhej kryesisht nga të diplomuar universitarë, shumica e të cilëve kishin studiuar në Universitetin e Athinës, si dhe në Politeknikun e Athinës dhe Seminarin Halki, Konstandinopojë (Stamboll) dhe institucione të tjera.  Nga ana tjetër, shumica e studentëve (rreth 70%) ishin vendas të Korçës, ndërsa pjesa tjetër nga qytetet dhe fshatrat përreth.  Shkolla ka siguruar edhe akomodimin e nevojshëm për nxënësit jo vendas. 

Gjatë Luftërave Ballkanike, ndërtesa e gjimnazit u përdor si kazermë nga trupat osmane dhe më pas nga ushtria greke. Ky i fundit hyri në qytet më 7 dhjetor 1912, si rezultat i tërheqjes osmane në rajon.  Pas luftës së armatosur për krijimin e Republikës Autonome të Vorio Epirit (1914), një pjesë e nxënësve më të vjetër iu bashkuan ushtrisë Vorioepirote, ndërsa disa prej tyre u arrestuan dhe u burgosën nga xhandarmëria shqiptare. 

Me përfshirjen përfundimtare të Korçës në Shqipëri (1920), arsimi grek u ndalua në qytet, pasi qyteti nuk ishte pjesë e zonës së njohur të minoritetit grek nga shteti.  Megjithatë, Gjimnazi Bangas vazhdoi funksionimin e tij për disa vite, si një akademi fetare ( Greek   *Bageio Ierodidaskaleio* ) nën drejtimin e Vasileios Ioannidis . Ajo pushoi së funksionuari në vitin 1930. 

## Akademikët 
Programi i shkollës u mbikëqyr nga *Komiteti për Mbështetjen e Arsimit Grek dhe Kishës Ortodokse* .  Kurrikula theksoi edukimin humanist, por veçanërisht atë klasik .  Greqishtja arkaike ishte e dobishme në kuptimin e dorëshkrimeve antike dhe kishtare, megjithatë, nuk ishte e dobishme në komunikimin e përditshëm. Për këtë arsye stafi mësimdhënës përdorte edhe greqishten popullore në ndërveprime të drejtpërdrejta me studentët.  Bibliografia e përdorur në gjimnaz ishte e ngjashme me atë të shkollave të mesme greke në përgjithësi, por kishte edhe libra për historinë e qytetit dhe rajonit përreth, si dhe përkthime të librave jo grekë. 

Pas një propozimi të peshkopit lokal metropolit Fotios, gjimnastika u bë gjithashtu pjesë e programit shkollor në vitin shkollor 1903-1904.  Gjatë vitit shkollor 1905-1906, Gjimnazi organizoi aktivitete gjimnastike, të cilat ishin të hapura për publikun.  Në përgjithësi, peshkopi Fotios ishte i interesuar për edukimin e përgjithshëm të rinisë së qytetit dhe shpesh bënte propozime të ndryshme për përmirësimin e tij.  Nxënësve iu mësua edhe muzikë. 

Provimet me shkrim mbaheshin tre herë çdo sezon: mes dhjetori, fundi i shkurtit dhe mesi i majit.  Për më tepër, festimet në gjimnaz mbaheshin çdo 7 janar, në ditën e Shën Gjon Pagëzorit, në ditën e emrit të Joani Pangas. 

## Shih edhe 
* Arsimi në Shqipëri

## Literatura 
* 
* 

## Referime