Vilhelmi II

**Wilhelmi i II** ose *William II* (**Friedrich Wilhelm Viktor Albert**; 27 janar 18594 qershor 1941) ishte perandori i fundit gjerman () dhe Mbret i Prusisë nga 15 qershor 1888 deri në abdikimin e tij më 9 nëntor 1918 . Pavarësisht forcimit të pozitës së Perandorisë Gjermane si një fuqi e madhe duke ndërtuar një marinë të fuqishme, deklaratat e tij publike pa takt dhe politika e jashtme e çrregullt antagonizuan shumë komunitetin ndërkombëtar dhe konsiderohen nga shumë njerëz si një nga shkaqet themelore të Luftës së Parë Botërore . Kur përpjekja gjermane e luftës dështoi pas një sërë humbjesh dërrmuese në Frontin Perëndimor në vitin 1918, ai u detyrua të abdikonte, duke shënuar kështu fundin e Perandorisë Gjermane dhe mbretërimit 300-vjeçar të Hohenzollern në Prusi dhe mbretërimit 500-vjeçar në Brandenburg .

## Vështrim 
Wilhelm kishte lindur gjatë mbretërimit të nipit të tij Frederick William IV të Prusisë, Wilhelm ishte djali i Princit Frederick William dhe Victoria, Princesha Royal. Përmes nënës së tij, ai ishte nipi më i madh i Mbretëreshës Victoria të Mbretërisë së Bashkuar. Në mars 1888, Frederick William u ngjit në fronin gjerman dhe prusian si Frederick III. Frederiku vdiq vetëm 99 ditë më vonë, dhe djali i tij e pasoi atë si Wilhelm II.

Në mars 1890, Wilhelm shkarkoi kancelarin Otto von Bismarck dhe mori kontrollin e drejtpërdrejtë mbi politikat e kombit të tij, duke nisur një "Kurs të Ri" luftarak për të çimentuar statusin e Gjermanisë si një fuqi udhëheqëse botërore. Gjatë mbretërimit të tij, perandoria koloniale gjermane fitoi territore të reja në Kinë dhe Paqësor (si Gjiri Jiaozhou, Ishujt Mariana Veriore dhe Ishujt Karoline) dhe u bë prodhuesi më i madh i Evropës. Megjithatë, Wilhelm shpesh e minoi një përparim të tillë duke bërë deklarata pa takt dhe kërcënuese ndaj vendeve të tjera pa u konsultuar më parë me ministrat e tij. Po kështu, regjimi i tij bëri shumë për t'u larguar nga fuqitë e tjera të mëdha duke inicuar një ngritje masive detare, duke kundërshtuar kontrollin francez të Marokut dhe duke ndërtuar një hekurudhë përmes Bagdadit që sfidonte dominimin e Britanisë në Gjirin Persik. Deri në dekadën e dytë të shekullit të 20-të, Gjermania mund të mbështetej vetëm në kombe dukshëm më të dobëta si Austro-Hungaria dhe Perandoria Osmane në rënie si aleate.

Mbretërimi i Wilhelmit kulmoi me garancinë e Gjermanisë për mbështetjen ushtarake ndaj Austro-Hungarisë gjatë krizës së korrikut 1914, një nga shkaqet e menjëhershme të Luftës së Parë Botërore . Një udhëheqës i dobët i kohës së luftës, Wilhelm ia la pothuajse të gjithë vendimmarrjen në lidhje me strategjinë dhe organizimin e përpjekjeve të luftës në Shtabin e Përgjithshëm të Ushtrisë Gjermane . Deri në gusht 1916, ky delegim i gjerë i pushtetit shkaktoi një diktaturë ushtarake de fakto që dominoi politikën kombëtare për pjesën tjetër të konfliktit. Pavarësisht se doli fitimtare mbi Rusinë dhe fitoi fitime të rëndësishme territoriale në Evropën Lindore, Gjermania u detyrua të hiqte dorë nga të gjitha pushtimet e saj pas një disfate vendimtare në Frontin Perëndimor në vjeshtën e vitit 1918. Duke humbur mbështetjen e ushtrisë së vendit të tij dhe shumë prej subjekteve të tij, Wilhelm u detyrua të abdikonte gjatë Revolucionit Gjerman të 1918-1919 . Revolucioni e shndërroi Gjermaninë nga një monarki në një shtet të paqëndrueshëm demokratik të njohur si Republika e Vajmarit . Wilhelm iku në mërgim në Holandë, ku mbeti gjatë pushtimit të saj nga Gjermania naziste në vitin 1940. Ai vdiq atje në vitin 1941.

## Historiografia 
Tre prirje kanë karakterizuar shkrimet për Wilhelmin. Së pari, shkrimtarët e frymëzuar nga gjykata e konsideruan atë një martir dhe një hero, shpesh duke pranuar në mënyrë jokritike justifikimet e dhëna në kujtimet e vetë Kaiserit. Së dyti, erdhën ata që e gjykuan Wilhelmin si plotësisht të paaftë për të përballuar përgjegjësitë e mëdha të pozitës së tij, një sundimtar shumë i pamatur për t'u marrë me pushtetin. Së treti, pas vitit 1950, studiuesit e mëvonshëm janë përpjekur të kapërcejnë pasionet e fillimit të shekullit të 20-të dhe kanë tentuar një portretizimin objektiv të Wilhelmit dhe sundimit të tij. 

Më 8 qershor 1913, një vit para fillimit të Luftës së Madhe, *The New York Times* botoi një suplement të veçantë kushtuar 25 vjetorit të pranimit të Kaiser. Titulli i banderolës lexonte: *"Kaiser, 25 vjet sundimtar, i përshëndetur si kryepaqebërësi"* . Historia shoqëruese e quajti atë "faktori më i madh për paqen që mund të tregojë koha jonë" dhe i dha meritën Wilhelmit për shpëtimin e shpeshtë të Evropës nga pragu i luftës.  Deri në fund të viteve 1950, Gjermania nën Kaizerin e fundit përshkruhej nga shumica e historianëve si një monarki pothuajse absolute . Megjithatë, pjesërisht, ky ishte një mashtrim i qëllimshëm nga nëpunësit civilë gjermanë dhe zyrtarët e zgjedhur. Për shembull, ish-presidenti Theodore Roosevelt besonte se Kaiser kishte kontrollin e politikës së jashtme gjermane, sepse Hermann Speck von Sternburg, ambasadori gjerman në Uashington dhe një mik personal i Roosevelt, i paraqiti Presidentit mesazhe nga kancelari von Bülow sikur të ishin mesazhe nga Kaiser. Historianët e mëvonshëm e minimizuan rolin e tij, duke argumentuar se zyrtarët e lartë mësonin rregullisht të punonin rreth shpinës së Kaiserit. Kohët e fundit, historiani John CG Röhl e ka portretizuar Vilhelmin si figurën kryesore në të kuptuarit e pamaturisë dhe rënies së Gjermanisë Perandorake.  Kështu, argumenti ende bëhet se Kaiser luajti një rol të madh në promovimin e politikave të zgjerimit detar dhe kolonialist që shkaktoi përkeqësimin e marrëdhënieve të Gjermanisë me Britaninë para vitit 1914.  

## Feja 
### Pikëpamjet e veta 
Në përputhje me rolin e tij si Mbret i Prusisë, Perandori Wilhelm II ishte një anëtar luteran i Kishës Shtetërore Ungjillore të Provincave të vjetra të Prusisë . Ishte një emërtim i bashkuar protestant, që bashkonte besimtarët reformues dhe luteranë.

### Qëndrimi ndaj Islamit 
Vilhelmi II ishte në marrëdhënie miqësore me botën myslimane. Ai e përshkroi veten si “mik” i “300 milionë muhamedanëve ”.  Pas udhëtimit të tij në Kostandinopojë (të cilën ai e vizitoi tre herë, një rekord i pamposhtur për asnjë monark evropian)  në 1898, Wilhelm II i shkroi Nikollës II se, 

si përgjigje ndaj konkurrencës politike midis sekteve të krishtera për të ndërtuar kisha dhe monumente më të mëdha dhe më madhështore, gjë që i bëri sektet të dukeshin idhujtare dhe i larguan myslimanët nga mesazhi i krishterë.
Në një vizitë të bërë në Perandorinë Osmane në tetor të vitit 1898 mes tjerash kishte thënë edhe këtë:

## Shih edhe 
* Ålesund, një qytet norvegjez i rindërtuar nga Wilhelm II pasi ishte shkatërruar pothuajse plotësisht nga zjarri në vitin 1904
* Perandoria Gjermane

## Referime