Desilo

**Desilo** është një vend arkeologjik nënujor në jug të Bosnjës dhe Hercegovinës, i vendosur pranë lumit Neretva (ose Narenta ) dhe kufirit kroat . Vendi u zbulua për herë të parë në fund të shekullit të 20-të, por historia e Desilos mund të gjurmohet që në kohët e lashta. Hulumtimet nga një ekip arkeologjik i Universitetit të Mostarit në vitin 2007 zbuluan shumë varka të fundosura në fund të liqenit të vogël në luginën Desilo. Arkeologët besojnë se këto varka janë anije ilire, që datojnë në shekujt e parë dhe të dytë para Krishtit. Gërmimet e mëtejshme në vitin 2008 nga arkeologët e Universitetit të Oslos gjetën prova që sugjerojnë se Desilo ishte një pikë tregtare ilire. Këto gjetje arkeologjike janë domethënëse sepse janë zbulimi i parë i njohur i anijeve ilire. Për më tepër, Desilo që funksiononte si qendër tregtare sugjeron se kishte ndërveprime paqësore midis ilirëve dhe romakëve.
lidhja=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Ilirija_Ilirska_Ilira_plemena_Mapa.png/220px-Ilirija_Ilirska_Ilira_plemena_Mapa.png|parapamje| Harta e shpërndarjes së fiseve ilire

## Historia 
aaa aaa aaa aaa 

Vendi arkeologjik nënujor i Desilos u zbulua për herë të parë dhe u regjistrua zyrtarisht në vitin 1972.  Ai gjendet 20 kilometra nga bregu i lumit Neretva.  Në epokën e Bosnjës dhe Hercegovinës së lashtë, Neretva ishte shtëpia e fiseve të lashta ilire sidomos e Ardianëve  dhe Daorsëve (ose Daversi).      Desilo ndodhet pranë kalimeve të shumta të trafikut tokësor në drejtim të kryeqytetit Daorsoni, si dhe kolonisë romake Narona .  Kërkimet arkeologjike në vitet 2007 dhe 2008 u dhanë arkeologëve dhe historianëve informacion rreth funksionit dhe rëndësisë së Desilos në kohët e lashta.

## Gërmimet arkeologjike dhe gjetjet 
Në mars të vitit 2007, profesoresha Snjezana Vasili e Universitetit të Mostarit dhe ekipi i saj arkeologjik gjetën 16 varka ilire më shumë se 6 metra nën nivelin e ujit në Desilo.  Anijet ishin të mbuluara me fragmente amforash, shtamba romake për mbajtjen e verës.  Nga zbulimet e varkave, Vasili dhe ekipi i saj arkeologjik arritën në përfundimin se romakët i kishin fundosur anijet si hakmarrje ndaj një sulmi piratësh ilirë. 

Arkeologët Marina Prusac dhe Adam Lindhagen nga Universiteti i Oslos nuk ishin plotësisht dakord me interpretimin e ekipit arkeologjik të profesor Vasili. 

### Varkat e fundosura 
Midis anijeve të fundosura, Vasili dhe ekipi i saj gjetën shtiza romake të hekurta dhe mbathje kuajsh, përveç amforave të thyera të përmendura më parë. Sipas mendimit të tyre, këto gjetje i japin besueshmëri përfundimit të tyre se anijet u fundosën nga romakët pas një sulmi piratësh ilirë. 

aaa aaa aaa Gjetjet e Prusac dhe Lindhagen që sugjerojnë se Desilo ishte një qendër tregtare midis ilirëve dhe romakëve zbulojnë lidhje paqësore midis dy grupeve. Para këtij zbulimi, përshkrimet e ilirëve përqendroheshin në sjelljen e tyre luftarake dhe në marrëdhëniet e shkurtra me romakët dhe grekët.  Prusac tha se zbulimi i marrëdhënieve paqësore midis ilirëve dhe romakëve tregon se ilirët ishin rritur në kontakte të vazhdueshme të tyre kulturore me kombet e tjera. 

aaa aaa aaa aaa Prusac theksoi gjithashtu se zbulimi i tyre është i rëndësishëm për të kuptuar identitetet kulturore në Ballkan në kohët e lashta. Kërkimet arkeologjike mbi ilirët u përdorën politikisht si ngjitës kulturo-historik i grupeve të ndryshme në ish- Jugosllavi, pasi termi neutral "ilir" u përdor për të gjitha grupet etnike atje, por dëshmitë e Prusac dhe Lindhagen për marrëdhënie paqësore tregojnë se ka pasur dallimet midis popujve. 

## Shih edhe 
* Iliria
* Daorsët
* Daorsoni
* Lumi i Neretvës
* Mbretëria e Ilirisë
* Lista e fiseve ilire
* Historia e Ballkanit
* Lista e vendbanimeve ilire
* Historia e Bosnjës dhe Hercegovinës

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Komisioni i Bosnjës dhe Hercegovinës për Ruajtjen e Monumenteve Kombëtare
* Rruga e verës Hercegovina 
* Parku Natyror Hutovo Blato
* Parku Natyror Hutovo Blato — Rrjeti i Parqeve të Adriatikut
* Muzeu Arkeologjik i Naronës   në Vid, Kroaci
* Troja - vendndodhje të mundshme brenda luginës së Neretvës
* Gjeografija.hr
* Komuna e Çaplinës