Lisa (Blackpink)

**Lalisa Manoban** (Tajlandisht: ลลิษา มโนบาล; lindur **Pranpriya Manoban** (Tajlandisht: ปราณปรียา มโนบาล; 27 mars 1997), e njohur më mirë nga mononimi **Lisa** (Koreanisht: 리사), është një repere, këngëtare dhe valltare tajlandeze. Ajo është anëtare e grupit të vajzave të Koresë së Jugut Blackpink, i cili debutoi nën YG Entertainment në gusht 2016. Ajo do të bëjë debutimin e saj në aktrim në vitin 2025 në serinë televizive HBO *The White Lotus*..

Në shtator 2021, Lisa publikoi albumin e saj debutues të tekjes *Lalisa*, i cili e bëri atë artisten e parë femër që shiti 736,000 kopje të një albumi në javën e parë në Korenë e Jugut. Videoja muzikore për tekjen e saj kryesore u bë videoklipi më i shikuar në 24 orët e para në YouTube nga një artist solo. Si "Lalisa" dhe tekja e dytë virale e albumit "Money" u renditën në dhjetëshen e parë të *Billboard* Global 200, me këtë të fundit duke thyer rekordin për këngën më të gjatë në tabelë nga një soliste femër e K-pop në US *Billboard* Hot 100 dhe UK Singles Chart. *Lalisa* dhe *Money* u bënë albumi dhe kënga e parë e një artisti solo të K-pop që arriti respektivisht një miliardë transmetime në Spotify. Në vitin 2024, Lisa themeloi kompaninë e saj të menaxhimit të quajtur Lloud, nënshkroi me RCA Records dhe arriti tekjen e saj të parë numër një në *Billboard* Global Excl. US me "Rockstar", tekja kryesore e albumit të saj debutues në studio *Alter Ego* (2025).

Lisa ka fituar disa vlerësime, duke përfshirë nëntë Rekorde Botërore Guinness, një [Gaon Chart Music Award]], një Mnet Asian Music Award, tre MTV Europe Music Awards, dhe dy MTV Video Music Awards; ajo u bë solistja e parë K-pop që fitoi në dy ceremonitë e fundit të çmimeve. Ajo është artistja më e ndjekur e K-pop-it në Instagram dhe femra më e ndjekur soliste e K-pop në Spotify. Lisa u nderua si udhëheqëse e ambasadores kulturore nga Ministria e Kulturës së Tajlandës dhe u vlerësua nga kryeministri i atëhershëm i Tajlandës Prayut Chan-o-cha për kontributin e saj në përhapjen e kulturës tajlandeze në mbarë botën.

## Jeta 
### 1997–2010: Jeta e hershme dhe edukimi 
Lindur si Pranpriya Manoban më 27 mars 1997, ajo më vonë ndryshoi legalisht emrin e saj në Lalisa. Ajo është fëmija i vetëm i nënës së saj tajlandeze dhe njerkut me origjinë zvicerane. Lisa përfundoi arsimin e mesëm në shkollën Praphamontree I dhe II. Nga një moshë e re, Lisa fitoi një interes në industrinë e muzikës pop të Koresë së Jugut, domethënë duke admiruar artistët Big Bang dhe 2NE1, prandaj dëshironte që një ditë të ndiqte një rrugë të ngjashme.

Së pari duke marrë klasa vallëzimi në moshën 4 vjeç, ajo konkurroi në shumë konkurse vallëzimi gjatë fëmijërisë së saj duke përfshirë "To Be Number One" dhe ishte një anëtare e ekuipazhit të vallëzimit We Zaa Cool, i përbërë nga njëmbëdhjetë anëtarë përfshirë BamBam të Got7. Në shtator 2009, ata hynë në konkursin LG Entertainment Million Dream Sanan World të transmetuar në Kanalin 9, dhe fituan çmimin "Ekipi Special". Ajo gjithashtu mori pjesë në një konkurs këndimi si përfaqësuese e shkollës për "Top 3 Moralët e Mirë të Tailandës" të organizuar nga Qendra e Promovimit Moral në fillim të vitit 2009. Lisa përfundoi si nënkampione.

### 2012–2015: Aktivitetet para debutimit 
Në vitin 2010, në moshën 13 vjeç, Lisa bëri audicion për t'u bashkuar me labelin muzikor të Koresë së Jugut YG Entertainment në Tajlandë. Ajo u interesua për K-pop që në fëmijëri falë artistëve si BigBang dhe 2NE1 dhe aspiroi të ndiqte një rrugë të ngjashme. Midis 4,000 aplikantëve, ajo ishte e vetmja që u kualifikua, gjë që e shtyu drejtorin ekzekutiv të atëhershëm Yang Hyun-suk t'i ofronte Lisës një mundësi për t'u bërë një praktikante e YG Entertainment. Në audicionin e saj, Lisa bëri përshtypje edhe një nga gjyqtarët, Danny Im të 1TYM, i cili më vonë vlerësoi vetëbesimin e saj në skenë dhe qëndrimin jashtë skenës.

Në vitin 2011, Lisa u transferua në Korenë e Jugut për të filluar trajnimin e saj formal. Ajo u bashkua zyrtarisht me labelin si praktikantja e parë jo-etnike koreane më 11 prill. Në nëntor 2013, ajo u shfaq në videoklipin muzikor për këngën "Ringa Linga" të kolegut të labelit Taeyang si balerinë zëvendësuese së bashku me anëtarët e kolegëve të labelit dhe grupeve të djemve iKon dhe Winner. Në mars të vitit 2015, Lisa ndërmori punën e saj të parë si modele për markën e veshjeve të rrugës Nona9on, e ndjekur nga marka e kozmetikës së Koresë së Jugut Moonshot në vitin 2016.

### 2016 – 2023: Debutimi me Blackpink dhe *Lalisa* 
parapamje|upright|majtas|Lisa duke performuar në maj 2017
Në gusht 2016, Lisa debutoi si një nga katër anëtarët e grupit të vajzave të Koresë së Jugut Blackpink, si dhe e para jo-koreane që debutoi nën agjencinë. Blackpink debutoi me albumin e vetëm *Square One* me teke kryesorë "Whistle", i cili kryesoi të gjitha listat e Koresë së Jugut me debutimin, dhe "Boombayah". Në vitin 2018, Blackpink nënshkroi me Interscope Records në një partneritet global me YG Entertainment.

Lisa u hodh nga programi i larmisë ushtarake MBC *Real Man 300* si një anëtare e përhershme në shfaqje si pjesë e edicionit të Akademisë së Ushtrisë Koreane nga 21 shtator 2018 e tutje. Shfaqja shënoi rolin e saj të parë të përhershëm në një program televiziv që nga debutimi. Pamja e saj i dha asaj një çmim jozyrtar të titulluar "Karakteri i Vitit" përmes 2018 MBC Entertainment Awards. Më 5 nëntor 2018, ajo zbuloi kanalin e saj në YouTube, *Lilifilm Official*, duke u fokusuar në udhëtimet dhe stilin e jetës së bashku me shfaqjet e kërcimit. Që nga korriku 2019, ajo grumbulloi mbi 1.3 milionë abonentë dhe mori një Gold Play Button në Youtube.

Më 19 prill 2021, një zyrtar nga YG Entertainment zbuloi për median koreano-jugore *The Korea Herald* se Lisa do të debutonte si solistja e tretë nga grupi i saj me oraret që do të shpalleshin më vonë zyrtarisht përmes një njoftimi. Më 12 korrik, përmes *Star News*, labeli i saj zbuloi se xhirimet për videoklipin e saj po zhvillohen.

Albumi i vetëm debutues i Lisa *Lalisa* dhe tekja e saj kryesore me të njëjtin emër u publikuan më 10 shtator 2021. Pas publikimit, videoklipi i "Lalisa" u bë videoklipi më i shikuar i një solisti në 24 orë me 73.6 milionë shikime, duke thyer rekordin e mbajtur nga "Me!" e Taylor Swift. duke shfaqur Brendon Urie, i cili mori 65.2 milionë shikime në 24 orë. Kënga debutoi në numrin 84 në US *Billboard* Hot 100 dhe në vendin e dytë në *Billboard* Global 200, duke u bërë hiti i parë i Lizës në dhjetëshen e këtij të fundit. Albumi tekje shiti 736,221 kopje në Kore në javën e parë të publikimit, duke vendosur rekordin për shitjet më të larta të javës së parë midis të gjitha artisteve femra dhe duke e bërë Lizën solisten e parë femër që arriti 500,000 kopje në shitjet e javës së parë. Pas suksesit të saj, kënga e B-side "Money" u dërgua si kënga e dytë e albumit në radio hit bashkëkohore amerikane dhe arriti kulmin në vendin e 90 në *Billboard* Hot 100 dhe në vendin e dhjetë në Billboard Global 200, duke i dhënë Lizës hyrjen e saj të dytë në karrierë. të dy tabelat dhe hiti i saj i dytë në dhjetëshen më të mirë global.

Lisa bashkëpunoi me producentin francez të muzikës DJ Snake, këngëtarin portorikan Ozuna, dhe reperen amerikane Megan Thee Stallion në këngën "SG" me moombahton dhe trap latin. Bashkëpunimi debutoi në numrin 19 në *Billboard* Global 200. dhe në vendin e dytë në Bubbling Under Hot 100 dhe u bë kënga e saj e parë numër një në tabelën Latin Airplay. Më 28 gusht 2022, Lisa fitoi MTV Video Music Award për Videon më të Mirë K-Pop për "Lalisa" dhe u bë artistja e parë solo K-pop në histori që fitoi një MTV Video Music Award. Më 13 nëntor, ajo fitoi MTV Europe Music Award për K-Pop më të Mirë dhe u bë artistja e parë solo K-pop në histori që fitoi gjithashtu një MTV Europe Music Award. Lisa iu dha dy Rekorde Botërore Guinness në vitin 2023 për arritjet, përveç një të treti për t'u bërë artistja K-pop më e ndjekur në Instagram.

Lisa u shfaq në këngën "Shoong!" të anëtarit të BigBang, Taeyang, një këngë nga albumi i tij i dytë i zgjeruar *Down to Earth*, i cili u publikua më 25 prill 2023. Ajo u shfaq gjithashtu në videon e performancës së këngës, në të cilën Taeyang dhe Lisa performuan së bashku koreografinë e këngës. Lisa u vlerësua me dy rekorde të tjera Guinness në maj për artisten femër solo K-pop që arriti 1 miliard transmetime dhe albumin e parë nga një artiste solo K-pop që arriti 1 miliard transmetime në Spotify me *Lalisa*. Me këtë, ajo u bë solistja e K-pop me më shumë rekorde Guinness në histori, duke fituar shtatë krahasuar me pesë të ish-mbajtësit të rekordit Psy.

Në shtator 2023, Lisa kryesoi pesë shfaqje për kabarenë pariziane Crazy Horse. Ajo performoi disa skena solo dhe u shfaq me trupën për numra origjinalë nga repertori i kabaresë, duke përfshirë "But I Am a Good Girl" and "Crisis? What Crisis?" Në të njëjtin muaj, ajo fitoi rekordin e saj të tetë botëror Guinness për këngën e parë K-pop nga një artist solo që arrin 1 miliard dëgjime në Spotify me këngën "Money". Për të festuar arritjen, Lisa u shfaq në episodin e katërt të serisë *Billions Club* të Spotify më 15 nëntor, në të cilin ajo mori një pllakë në formë pjate në Paris dhe gatoi një pjatë tajlandeze për pjatën. Më 5 dhjetor, YG Entertainment njoftoi se Lisa së bashku me anëtarët e tjerë të Blackpink kishin rinovuar kontratat e tyre për aktivitete në grup dhe se kontratat individuale të anëtarëve ishin ende në diskutim. YG Entertainment më pas konfirmoi më 29 dhjetor se Lisa dhe anëtarët e tjerë të Blackpink ranë dakord të mos vazhdonin me një kontratë me labelin për aktivitete individuale.

## Jeta personale 
Lisa flet disa gjuhë të huaja, duke përfshirë tajlandishten, anglishten, koreanishten, japonishten dhe kinezishten themelore.

## Projekte të tjera 
### Reklamat 
Përmes punës së saj si modele për markën kozmetike të Koresë së Jugut Moonshot, ajo u bë ambasadore e markës së tyre në Kinë në 21 Mars 2018. 

Më 25 korrik 2019 Lisa u bë ambasadorja dhe prezantuese e markës ekskluzivisht për koleksionin e ri të nisur në Tajlandë ku gjashtë prej produkteve përfshijnë nënshkrimin e Manoban si pjesë e paketimit. Më 28 Mars 2019 Lisa nënshkroi marrëveshjen e saj të parë të miratimit për AIS Thailand, operatori më i madh i telefonit celular GSM në Tajlandë. Lisa u bë prezantuesja e markës më të paguar për AIS. Për më tepër, fushata e saj reklamuese u bë reklama më e vlerësuar në Tajlandë. Më 11 maj 2019, Lisa u bë prezantuesja e markës për Samsung Galaxy S10 në Tajlandë. Materiali i saj i parë promovues për markën u lançua më 14 maj. Loja mobile Ragnarok M: Eternal Love përdor Lisa si modelin e tyre të miratimit dhe shfaqet si personazh në serverin e tyre "Midnight Party" nga 24 korrik 2019 e tutje. 

Në janar të vitit 2020, Lisa u bashkua me shoqërinë e markës Winner's Mino si një model i miratuar për gamën e veshjeve sportive Adidas të sezonit SS20 My Shelter. Përmes popullaritetit të sapo gjetur të Lisa-s në Kinë përmes paraqitjes së saj në iQiyi Youth With You 2 si mentore kërcimi, ajo u zbulua të ishte zëdhënësja e markës së re në Kinë për kompaninë e zbutësve të rrobave D&G Downy më 13 maj. Më vonë atë muaj, ajo shpejt vazhdoi të bëhej zëdhënësja e markës së re për një nga kompanitë më të mëdha të qumështit të Kinës, markë kineze kineze Mengniu Dairy, Zhengouli.

Më 27 qershor, Tencent Games njoftoi Lisa si zëdhënësen më të re të Supercell në Kinë për lojën e tyre të lëvizshme video, Brawl Stars.

### Moda dhe fotografia 
Në janar 2019, Lisa u bë muza e Hedi Slimane, drejtori artistik, krijues dhe imazhit për Celine, një markë luksoze franceze. Në të njëjtin vit, në nëntor, Penshoppe zbuloi se Lisa ishte bashkuar me familjen Penshoppe si ambasadorja e tyre më e re. Për më tepër, më 24 korrik 2020 Lisa u zgjodh zyrtarisht si ambasadori më i ri i markës që përfaqëson Bulgari, një markë luksoze italiane. Si ambasadore për Bulgari, ajo mori pjesë në fushatat dixhitale për koleksionet "Serpenti" dhe "Bzero One".

Përmes YG Entertainment, Lisa lëshoi ​​një libër fotografik me botim të kufizuar me titull "0327", i përbërë tërësisht me fotografi të bëra vetë përmes një aparati filmik. Photobook u publikua në ditëlindjen e saj, 27 mars, 2020. 

### Bamirësia 
Më 17 shtator 2019, pasi shiu i rrëmbyeshëm i sjellë nga një muson shkaktoi përmbytje në 32 provinca Tailandeze, blogerja bukuroshe Tailandeze Koi Onusa, një e afërme e Lisa, zbuloi se Lisa kishte dhuruar 100,000 ฿ në fondin e aktorit Thai Bin Bunluerit për të ndihmuar ata që u evakuuan në përmbytjet si lehtësim nga katastrofat.

## Ndikimi 
parapamje|Lisa në një event të fansave të Blackpink në 2018
Në Prill 2019, Lisa u bë idhulli më i ndjekur i K-pop në Instagram, me 17.4 milion ndjekës në atë kohë. Që nga marsi i vitit 2020, Lisa e ruan atë status me 30.1 milion ndjekës në platformë. 

Ndërsa Lisa lëshoi ​​kopertinën e saj të parë solo të revistës për numrin e Harper's Bazaar Thailand në maj të vitit 2019, MEI, një shpërndarës i Harper's Bazaar, raportoi se të gjitha 120,000 kopjet e shtypura në magazinë ishin shitur. Wasshtë raportuar se, mesatarisht, 30,000 kopje shtypen normalisht, dhe të famshëm të njohur kanë të shtypura mesatarisht 60,000 kopje. Sidoqoftë, pavarësisht shitjes së 120,000 kopjeve, kërkesa e publikut ende nuk u plotësua.

Pas pjesëmarrjes së Lisa në Celine Fashion Show për koleksionin e Pranverës Verë 2020 për burra në Paris, Francë, gjatë Javës së Modës në Paris, Lyst raportoi se kërkimet globale për çantën Triomphe të Celine u rritën me 66% në 28 Qershor 2019, pasi ajo publikoi një imazh të stilit në mediat e saj sociale, duke tërhequr kështu vëmendjen tek publiku.

## Diskografia 
* *Alter Ego* (2025)

## Filmografia 
### Television 
## Shënime 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*Faqja zyrtare e Blackpink