Ruajtja e të dhënave

parapamje| Fonografi me cilindër Edison, afërsisht nga viti 1899. Cilindri i fonografit ishte një medium ruajtjeje.  Fonografi mund të konsiderohet si një pajisje ruajtjeje, sidomos pasi pajisjet e asaj kohe kishin aftësinë të regjistronin në cilindra bosh.
parapamje| Në një regjistrues kasetë me rrotullim (Sony TC-630), regjistruesi është pajisje për ruajtjen e të dhënave dhe kaseta magnetike është një medium për ruajtjen e të dhënave.
parapamje| Pajisje të ndryshme ruajtëse elektronike, me një monedhë për peshore.
[parapamje| [ADN-ja dhe ARN-ja mund të konsiderohen si mjete të ruajtjes biologjike.]]

**Ruajtja e të dhënave** është regjistrimi (ruajtja) e informacionit ( të dhënave ) në një **medium ruajtjeje**. Shkrimi i dorës, regjistrimi fonografik, shiriti magnetik dhe disqet optike janë të gjitha shembuj të mediave të ruajtjes. Molekulat biologjike si ARN dhe ADN konsiderohen nga disa si ruajtje të të dhënave. Barkodet dhe njohja e karaktereve të bojës magnetike (MICR) janë dy mënyra për regjistrimin e të dhënave të lexueshme nga makina në letër.

## Media regjistrimi 
Një medium regjistrimi është një material fizik që mban informacion. Informacioni i sapokrijuar shpërndahet dhe mund të ruhet në katër lloje mediumesh ruajtjeje  shtyp, filmike, magnetike dhe optike dhe mund të shihet ose dëgjohet përmes katër rrjedhave të informacionit: telefon, radio dhe TV, internet, si dhe të vëzhgohet drejtpërdrejt. Informacioni dixhital ruhet në mediume elektronike në shumë formate të ndryshme regjistrimi.

Në mediat elektronike, të dhënat dhe mediat e regjistrimit ndonjëherë quhen "softuer", pavarësisht se ky term përdoret më shpesh për të përshkruar softuerin kompjuterik. Me media statike ( arti tradicional ), materialet e artit si shkumësat me ngjyra mund të konsiderohen si pajisje dhe materiale pasi dylli, qymyri ose materiali i shkumës nga pajisja bëhet pjesë e sipërfaqes së mediumit.

Disa media regjistrimi mund të jenë të përkohshme qofte nga dizajni ose nga natyra. Përbërjet organike të paqëndrueshme mund të përdoren për të ruajtur mjedisin ose për të bërë që të dhënat të skadojnë me kalimin e kohës. Të dhënat si sinjalet e tymit ose shkrimi qiellor janë të përkohshme nga natyra. Në varësi të paqëndrueshmërisë, një gaz (p.sh. atmosfera, tymi ) ose një sipërfaqe e lëngshme si një liqen mund të quhet medium i përkohshëm regjistrimi, nëse mund të konsiderohet si i tillë.

## Kapaciteti global, dixhitalizimi dhe tendencat 
Një raport i UC Berkeley i vitit 2003 vlerësoi se rreth pesë eksabajt informacione të reja u prodhuan në vitin 2002 dhe se 92% e këtyre të dhënave ruheshin në disqet e diskut. Kjo ishte rreth dyfishi i të dhënave të prodhuara në vitin 2000. Sasia e të dhënave të transmetuara përmes sistemeve të telekomunikacionit në vitin 2002 ishte gati 18 eksabajt – tre herë e gjysmë më shumë se sa ishte regjistruar në ruajtjen jo të paqëndrueshme. Thirrjet telefonike përbënin 98% të informacionit të transmetuar në vitin 2002. Vlerësimi më i lartë i studiuesve për shkallën e rritjes së informacionit të ri te ruajtur (të pakompresuar) ishte më shumë se 30% në vit.

Në një studim më të kufizuar, Korporata Ndërkombëtare e Të Dhënave (IDC) vlerësoi se sasia totale e të dhënave dixhitale në vitin 2007 ishte 281 eksabajt dhe se sasia totale e të dhënave dixhitale të prodhuara e kaloi për herë të parë kapacitetin global të ruajtjes.

Një artikull *i Revistës Science* 2011 vlerësoi se viti 2002 ishte fillimi i epokës dixhitale për ruajtjen e informacionit, një epokë në të cilën më shumë informacion ruhet në pajisjet e ruajtjes dixhitale sesa në pajisjet e ruajtjes analoge. Në vitin 1986, afërsisht 1% e kapacitetit botëror për të ruajtur informacionin ishte në format dixhital; kjo u rrit në 3% në 1993, në 25% në 2000 dhe në 97% në 2007. Këto shifra korrespondojnë me më pak se tre ekzabajt të ngjeshur në vitin 1986 dhe 295 ekzabajt të ngjeshur në vitin 2007.

= Ruajtja Massive =
Në informatikë, **ruajtja masive** i referohet ruajtjes së sasive të mëdha të dhënash në mënyrë të qëndrueshme dhe të lexueshme nga makina. Në përgjithësi, termi *masive* në *ruajtje masive* përdoret për të nënkuptuar *vëllim të madh* në krahasim me hard disk-et bashkëkohor, por është përdorur edhe për të nënkuptuar *madhësi* në raport me madhësinë e kujtesës primare, si për shembull me disketat në kompjuterat personal.

Pajisjet dhe/ose sistemet që janë përshkruar si ruajtje masive përfshijnë: biblioteka me shirita (*tape libraries*), sistemet RAID, dhe një shumëllojshmëri njësish kompjuterike si hard disk-et (HDD), njësitë me shirit magnetik, njësitë me disqe magneto-optike, njësitë me disqe optike, kartat e kujtesës dhe disqet e gjendjes së ngurtë (SSD). Ajo përfshin gjithashtu forma eksperimentale si kujtesa holografike. Ruajtja masive përfshin pajisje me media të hequra dhe jo të hequra. Ajo nuk përfshin kujtesën me akses të rastësishëm (RAM).

Ekzistojnë dy klasa të mëdha të ruajtjes masive: të dhënat lokale në pajisje si telefonat inteligjentë ose kompjuterat, dhe serverët e ndërmarrjeve dhe qendrat e të dhënave për "cloud". Për ruajtjen lokale, SSD-t janë në rrugëtim për të zëvendësuar HDD-t. Duke marrë parasysh segmentin mobil (nga telefonat në laptopë), shumica e sistemeve sot bazohet në NAND Flash. Sa i përket serverëve të ndërmarrjeve dhe qendrave të të dhënave, janë krijuar nivele ruajtjeje duke përdorur një përzierje të SSD dhe HDD.

Vlerësohet se rreth 120 zetabajt të dhëna do të gjenerohen në vitin 2023, një rritje prej 60 herësh krahasuar me vitin 2010, dhe se kjo shifër do të rritet në 181 zetabajt në vitin 2025.

## Shihni gjithashtu 
* Shkenca arkivore
* Taksa për media bosh
* Ruajtja e të dhënave kompjuterike
* Kujtesa kompjuterike
* Formati i përmbajtjes
* Ruajtja e të dhënave
* Transmetimi i të dhënave
* Epoka e errët digjitale
* Ruajtja digjitale
* Revolucioni Digjital
* Ruajtja e shpërndarë
* Ruajtja e shpërndarë me blloqe
* Karakteristikat e performancës së disqeve të ruajtjes
* Ruajtja me disk
* Holografia kuantike elektronike
* Ruajtja e jashtme
* Lufta e formateve
* Flip-flop (elektronikë)
* Bit i paqartë
* Epoka e Informacionit
* Operacione Input/Output për sekondë
* Bibliotekë
* Shirit magnetik
* Media (komunikimi)
* Kontrolli i mediave
* Formati mesatar (film)
* Memristor
* Nanopikë
* Medium jolinear (akses i rastësishëm)
* Ruajtja digjitale e të dhënave me bazë bimore
* Formati i regjistrimit
* Formati i regjistrimit
* Ruajtja e përcaktuar nga softueri
* Kujtesa e paqëndrueshme
* Artet vizuale

## Lexim të mëtejshëm 
*
* Timeline of Milestones in Storage Technology at Computer History Museum
* History of Storage from Cave Paintings to Electrons
* The Evolution of Data Storage

## Referime