AK-74

**AK-74** (Rusisht: Автомат Калашникова образца 1974 года ose "Pushkë automatike Kallashnikov modeli 1974") është një pushkë mësymëse e zhvilluar në fillim të viteve '70 të shekullit të XX në Bashkimin Sovjetik si zëvendësim për modelin e mëparshëm AKM (e cila në vetvete ishte një version i përpunuar i AK-47). Ajo përdor një karikator të ndërmjetëm më të vogël, 5.45×39mm, i cili zëvendëson karikatorin 7.62×39mm të armëve të mëparshme të tipit Kallashnikov.

Arma u përdor për herë të parë nga forcat sovjetike të angazhuara në konfliktin në Afganistan në 1979. Në kohët e sotme, automatiku vazhdon të përdoret nga shumica e vendeve të ish-BRSS. Veç kësaj, kopje të liçensuara u prodhuan në Bullgari (AK-74, AKS-74 dhe AKS-74U), në ish Gjermaninë Lindore (MPi-AK-74N, MPi-AKS-74N, MPi-AKS-74NK) dhe Rumani (PA md. 86).

Përveç ish republikave sovjetike dhe vendeve të Europës Lindore, Mongolia, Forcat Speciale të Koresë së Veriut dhe Këmbësoria Sulmuese e Popullit Vietnamez përdorin AK-74.

Arma u krijua fillimisht në 1974, nga dizenjuesi rus Mikhail Kalashnikov.

## Detajet e projektimit
AK-74 është një përshtatje e pushkës së sulmit 7.62×39mm AKM dhe ka shumë përmirësime në projektim. Këto përmirësime ishin më shumë si rezultat i konvertimit të pushkës me fishekët e kalibrit të mesëm të shpejtësisë së lartë 5.45×39mm. Në fakt, disa nga mudelet e hershme thuhej se ishin AKM të konvertuar, tytë të ndërruar me 5.45×39mm. E krahasuar me AKM modeli AK-74 ka rreze më të mirë efektive, saktësi qitje (qëllimi kryesor) dhe besueshmëri. AK-74 dhe AKM ndajnë rreth 50% të pjesëve (kryesisht janë të shkëmbyeshme gjilpërat, sustat dhe vidat).

### Fisheku 5.45×39mm 
Relativisht të vogël, të lehtë, fishekët e shpejtësisë së lartë si 5.45×39mm e lejojnë ushtarin të mbajë më shumë municione me të njëjtën peshë si me fishekët paraardhës dhe krijojnë më pak shtytje në fole dhe pasgoditje me impuls të ulët, duke çuar në projektimin e një arme të lehtë dhe me saktësi goditje më të lartë në zjarrin automatik. Testet kanë matur energjinë pasgoditëse të fishekut 5.45×39mm AK-74 në 3.39 J, krahasuar me 7.19 J të fishekut 7.62×39mm tek AKM.

### Mekanizmi i punës
Puna e pushkës gjatë shkrehjes dhe rimbushjes është identike me atë të AKM. Pas ndezjes së kapsollës dhe shtytësit të fishekut, gazet që zgjerohen me shpejtësi drejtohen për te cilindri i gazit mbi tytë nëpërmjet një hapësire afër grykës. Gazrat e ngjeshura brenda cilindrit shtyjnë pistonin e gjatë i cili shtyn shulin mbrapsht, nëpërmjet një shlise rrotullohet shuli me rreth 35° dhe e çliron nga zgjatimi i tytës nëpërmjet një gjilpëre me gunga në shul. Pjesa e lëvizshme ka rreth 5.5&nbsp;mm rrugë të lirë e cila krijon një vonesë ndërmjet impulsit fillestar të pasgoditjes së pistonit dhe sekuencës së zhbllokimit të shulit, duke e lejuar presionin e gazit të ulet në nivel të sigurtë para se izolimi ndërmjet dhomës dhe shulit të thyhet.

### Tyta
Pushka u pajis me kanal tyte të kromuar dhe me shlisa. Baza e optikës dhe blloku i gazit u riprojektuan. Blloku i gazit ka një kanal gazi që është i vendosur në kënd 90° në raport me aksin e kanalit të tytes që të reduktohet gërryerja e plumbit tek vrima. Një palë kllapa mbajtëse u ngjitën në bllokun e gazit dhe përdoren për të montuar granatahedhëset BG-15c ose GP-25. Ashtu si AK-47 dhe AKM, gryka është me fileta për vendosjen e kompensatorit standart ose adaptor për fishekë manovre, ndërkohë që ka edhe një permistop që e ndalon të zhvidhoset gjatë zjarrit.

### Shënjestruesi
#### Shënjestruesit e hekurt
AK-74 përdor një shënjestrues me tangjente të pasme të dhëmbëzuar të rregullueshme e kalibrueshme në 100 m me nënndarje nga 100 në 1000 m. Shënjestruesi përparmë është i rregullueshëm në bazë të lartësisë. Rregullimet horizontale kërkojnë pajisje të veçantë dhe mund të kalibrohet nga fabrika para lëshimita. Rrezja e pikës bazë "**П**" tek 5.45×39mm AK-74 korrespondon në 400 m zero, e krahasuar me 300 m zero tek 7.62×39mm AK.

#### Shënjestruesit optikë
Ndërkohë që shumica e forcave të armatosura ruse dhe të BSHP përdorin shënjestrues hekuri për AK-74 gjithësesi ekzistojnë shumë shënjestrues optikë zmadhues ose jo për qitësit e dalluar, sidomos për trupat e forcave speciale siç janë forcat Spetsnaz.

Për pushkën 5.45×39mm AK-74 janë përdorur shënjestrues optikë si: gjermanolindorja **Zeiss ZFK 4×25**, **1P29**, bjellorusja  BelOMO **PO 3.5×21P**, **PO 4×24P** dhe **1P78 Kashtan**. Këto shënjestrues përdoren më shumë për shënjestrim të shpejtë në 400 m, por për shumë qëllime ato përdoren edhe për kompensim të rënies së plumbit (BDC) për shënjestra më të largëta. BDC ndihmon në kompensimin e efektit gravitacional të predhës në zjarr horizontal.

### Vetitë e reja
AK-74 u pajis me qytë të re, mbajtëse dore dhe cilindër gazi. Qyta ka një mbajtëse për shpatullën ndryshe nga AKM, e cila është e gomuar dhe e dhëmbëzuar për të ulur fërkimin. Përveç kësaj, ka të prera ekstra në qytë anash në çdo anë për lehtësim. Qyta dhe mbajtësja e poshtme dhe e sipërme e dorës në fillim bëheshin me dru të laminuar, kjo u ndryshua më vonë në në fibër xhami sintetike në ngjyrë kumbulle ose kafe të errët.

### Karikatorët
Karikatori origjinal i përforcuar me çelik me 30-fishekë i AK-74 është shumë i ngjashëm me atë të AKM, përveç ndryshimeve të vogla në përmasa për shkak të fishekut 5.45×39mm.
Ngjyra e tyre si e ndryshkut shpesh krijon idenë se janë prej Bakeliti, por në fakt janë prodhuar me një përbërje polimere rezine AG-S4. Pavarësisht fortësisë së tyre, këto karikatorë gjithësesi kompromentonin kamuflazhin e pushkës. është i përdorshëm edhe për AK-74.

Shënim: Të gjithë, karikatorët 7.62×39mm AK janë kompatibël me të gjithë modelet AK.Shënim *: 10.12&nbsp;kg është maksimumi i peshës që mund të mbajë një ushtar me armatime.

### Aksesorët
Aksesorët të përfshirë bashkë me armën përfshijnë bajonetën 6H4 ose 6H5, një pajisje për rikarikim të shpejtë, tre karikatorë rezervë, katër krëhëra me 15-fishekë, set mirëmbajtjeje, një shufër pastrimi dhe një rrip.

## Variantet
### AKS-74
**AKS-74** ("S"—Rusisht: ; *Skladnoy*, ose "palosje"), është një variant i AK-74 e pajisur me qytë shpatulle metalike të palosshme, e projektuar për përdorim kryesisht tek parashutistët e këmbësorisë dhe u zhvillua bashkë me AK-74. Ndryshe nga qyta sadopak e dobët e AKMS (e cila u modelua si qyta e automatikut të lehtë MP 40), qyta e AKS-74 është e fabrikuar me stampim në formë U dhe e salduar. Qyta ka formë trekëndore dhe paloset në anën e majtë.

### AKS-74U
Në vitin 1973, u nis një konkurs projektimi (i koduar "Modern"—Модерн) për përshtatjen e një karabine plotësisht automatike.

Kjo ishte pa dyshim e frymëzuar nga vëzhgimet e përvojës së SHBA në Vietnam me XM177. Projektuesit sovietikë u ndihmuan nga projekti i vjetër AO-46 i ndërtuar në vitin 1969 nga Peter Andreevich Tkachev, i cili peshonte vetëm 1.9&nbsp;kg. Kërkesat TTT specifikonin një peshë jo më të madhe se 2.2&nbsp;kg, një gjatësi prej 75/45&nbsp;cm me qytë të hapur/palosur, dhe shpejtësi fillestare predhe prej 700&nbsp;m/s. Konkursit iu bashkuan projektet M.T. Kalashnikov (PP1),  I.Y. Stechkin (TKB-0116), S.G. Simonov (AG-043), A.S. Konstantinov (AEK-958), dhe Yevgeny Dragunov (i cili e quante modelin e tij "MA"). Kalashnikov prezantoi edhe një projekt shtesë (A1-75) i cili ndryshonte nga PP1 ai kishte grykë të modifikuar për mbytjen e zhurmave dhe dritës.

Në vitin 1977 GRAU vendosi të zgjedhë modelin e Kalashnikovit, i cili parimisht ishte një AKS-74 i shkurtuar, sepse nuk ishte më i keq se konkurentët përsa i përket performancës, dhe kishte kosto prodhimi shumë të ulët pasi mund të përdoreshin të njëjtat linja prodhimi si AK-74. AKS-74U ("U"—Rusisht: ; *Ukorochenniy*, ose "i shkurtuar") u fut në shërbim zyrtarisht në 1979, dhe iu dha emërtimi zyrtar 6P26.

Për sa i përket anës taktike, AKS-74U krijon një urë bashkimi ndërmjet automatikut të lehtë dhe pushkës së sulmit. Qëllimi ishte që të përdorej kryesisht për forcat speciale, parashutishtët, njësitë ushtarake të prapavijës dhe ekuipazhet e mjeteve të blinduara. Ende përdoret për këto role por ka gjetur vend edhe tek policia pasi është praktik në zonat urbane.

### Variantet e specializuara
AK-74 është i disponueshëm në disa konfigurime për "luftë-nate", e pajisur me një shlisë për montimin e shënjestrave optike. Këto variante, **AK-74N**, **AKS-74N** dhe **AKS-74UN** mund të përdorin shënjestruesit NSPU dhe NSPU-3. (1PN51) Variantet AK-74N2 dhe AKS-74N2 mund të përdorin shënjestruesin optik për shikim natën NSPUM (1PN58). **AKS-74UB** ("B"—rusisht: ; *Besshumniy* ose "pa zhurmë") është varianti silencioz i AKS-74U i pajisur me supresorin PBS-4 (i përdorur në kombinim me municionin subsonik rus 5.45×39mm). Shumë pak dihet për këtë model.

### AK-74M
Në vitin 1991 fabrika e Izhmash në Izhevsk filloi prodhimin në shkallë të gjerë të variantit të modernizuar të pushkës së sulmit AK-74 **AK-74M** (M—rusisht: *Модернизированный*; *Modernizirovanniy* ose "modernizuar") i cili është përmirësim i paraardhësit. Përveç disa përmirësimeve të vogla mekanike, siç është lehtësimi i shulit dhe ulje e impulsit të pistonit të gazit dhe suportit të shulit gjatë zjarrit, pushka ka edhe një qytë të re prej poliamidi me fibra xhami të zezë por të palosshme si AKS-74. Gjithashtu AK-74M ka një pajim të përmirësuar në grykë, mbulesë të përmirësuar pluhuri dhe një përmirësim që lehtëson përdorimin e granata-hedhësve GP-25, GP-30 dhe GP-34. Çdo AK-74M është i pajisur me shlisë për shënjestrues. AK-74M ka hyrë në shërbim në Forcat e Armatosura Ruse.

### Seria AK-100
AK-74M ishte gjithashtu baza e familes së re të armëve ruse Kalashnikov AK-100: pushka e sulmit **AK-101** dhe karabina **AK-102** (të dyja përdorin fishekun standart NATO 5.56×45mm NATO), pushka e sulmit **AK-103** dhe karabina **AK-104** (të dyja përdorin fishekun 7.62×39mm) dhe karabina 5.45×39mm **AK-105**. AK-101, AK-102, AK-103 dhe AK-104 janë destinuar kryesisht për eksport, ndërkohë që AK-105 do të zëvendësojë AKS-74U në Forcat e Armatosura Ruse.

### AK-12
Në vitin 2010 u prezantua një variant i ri, seria **AK-12**. Ai ndryshonte në peshë, kishte teknologji të re të reduktimit të pasgoditjes, dhe kishte përmirësim në ergonomi. Shënjestruesi i mbrapëm është i montuar në një shinë dhe mund të lëvizet deri në fund për saktësi më të lartë, pjesa e sipërme e armës eshtë e pajisur me shlisë të tipit Picatinny për lehtësim të montimit të aksesorëve prodhim perëndimor po ashtu edhe në pjesën e poshtme ka shinë Picatinny për montimin e dritave taktike, lazera dhe lëshues granatash.

## Krahasime 
## Përdoruesit
* 
* 
* 
* : AK-74M përdoret nga garda kombëtare qipriote
* : Prodhohet në vend si Tipi-88 dhe Tipi-98-1. përdoret nga forcat speciale.
* : Kbk wz. 1988 Tantal prodhohet në vend, tërhequr nga shërbimi në 2005, disa iu shitën Irakut.
* : Prodhim vendas .
* .
* 
* 
* 
* 
*  Përdoret nga marina

## Shiko edhe
* Lista e Pushkëve të Sulmit
* AK-47
* AKM

## Referime 
## Lidhje të jashtëme