Universiteti i Torinos

**Universiteti i Torinos** ( italisht : *Università degli Studi di Torino*, **UNITO** ) është një universitet kërkimor publik në qytetin e Torinos, në rajonin Piemonte të Italisë . Është një nga universitetet më të vjetra në Evropë dhe vazhdon të luajë një rol të rëndësishëm në kërkime dhe trajnime. Ajo renditet në mënyrë të qëndrueshme ndër 5 universitetet më të mira italiane  dhe renditet e treta për aktivitetet kërkimore në Itali, sipas të dhënave më të fundit  nga ANVUR .

## Historiku 
Universiteti i Torinos u themelua si një *studim* në 1404, nën iniciativën e Princit Ludovico di Savoia . Nga 1427 në 1436 selia e universitetit u transferua në Chieri dhe Savigliano . Ajo u mbyll në 1536 pas pushtimit të tokave të Savojës nga Franca dhe u rivendos nga Duka Emmanuel Philibert tridhjetë vjet më vonë. Filloi të merrte formën e tij moderne sipas modelit të Universitetit të Bolonjës, megjithëse zhvillim i rëndësishëm nuk ndodhi deri në reformat e bëra nga Victor Amadeus II, i cili gjithashtu krijoi Collegio delle Province për studentët jo vendas të Torinos.

Me reformat e kryera nga Victor Amadeus II, Universiteti i Torinos u bë një model i ri referimi për shumë universitete të tjera. Gjatë shekullit të 19-të, Universiteti u përball me një rritje të madhe në madhësinë e fakultetit dhe të fondacionit, duke u bërë një pikë referimi e pozitivizmit italian. Studiues të shquar të kësaj periudhe përfshijnë Cesare Lombroso, Carlo Forlanini dhe Arturo Graf .

Në shekullin e 20-të, Universiteti i Torinos ishte një nga qendrat e lëvizjes italiane antifashiste . Pas periudhës së pasluftës, u imponua rritja e numrit të studentëve dhe përmirësimi i strukturës së kampusit, ndonëse humbën një pjesë të rëndësisë së tyre derisa u krye një valë e re investimesh në fund të atij shekulli. Impulsi i ri u realizua në bashkëpunim me qendra të tjera kërkimore kombëtare dhe ndërkombëtare, si dhe me organizata vendase dhe Ministrin Italian të Udhëzimit Publik .

## Organizimi 
### Fakultetet 
Universiteti është i ndarë në 55 departamente që janë të vendosura në 13 fakultete:

* Fakulteti i Bujqësisë
* Fakulteti Ekonomik
* Fakulteti i Edukimit
* Fakulteti i Gjuhëve të Huaja dhe i Letërsisë 
* Fakulteti Juridik 
* Fakulteti i Letërsisë dhe i Filozofisë 
* Fakulteti i Shkencave Matematike, Fizikës dhe Natyrës
* Fakulteti i Mjekësisë dhe Kirurgjisë
* Fakulteti i Dytë i Mjekësisë dhe Kirurgjisë "Shën Luigi Gonzaga"
* Fakulteti i Farmacisë 
* Fakulteti i Shkencave Politike
* Fakulteti i Psikologjisë 
* Fakulteti i Mjekësisë Veterinare 

### Njësitë speciale 
Për më tepër, Universiteti ka krijuar shkolla të dedikuara posaçërisht për fusha të caktuara akademike, qoftë vetëm ose me partneritet me institucione të tjera. Aktualisht ato shkolla janë:

* Shkolla Universitare Ndërdepartamentale në Shkenca Strategjike (SUISS)
* Shkolla Ndërfakultete për Bioteknologji
* Shkolla Ndërfakultetore e Shkencave Motorike (SUISM) 
* Shkolla Ndërfakultete e Studimeve Strategjike
* Shkolla e Biznesit
* Qendra e Studimeve të Avancuara mbi Kinën Bashkëkohore
* Shkolla Ndëruniversitare e Specializimit për mësuesit e shkollave të mesme (SIS)
* Shkolla e Psikologjisë së Aplikuar
* Shkolla Ndërkombëtare e Studimeve të Avancuara të Universitetit të Torinos (ISASUT)
* Qendra Ndëruniversitare për Analizë Krahasuese të Institucioneve, Ekonomisë dhe Drejtësisë
* Qendra për Shkencën Kognitive

### Fakultetet e decentralizuara 
Universiteti ka një numër fakultete jashtë Torinos, kryesisht të vendosura në Piemonte . Aktualisht ekzistojnë njësi në fushat e:

* Bujqësia: në Asti, Alba, Peveragno, Saluzzo, Fossano, Verzuolo, Ormea, Sanremo
* Ekonomik: në Asti, Pinerolo dhe Biella
* Farmakologjia: në Savigliano
* Ligji: në Cuneo
* Artet dhe Filozofia: në Ivrea dhe Biella
* Mjekësia dhe Kirurgjia: në Orbassano, Cuneo dhe Aosta
* Mjekësia Veterinare: në Moretta dhe Asti
* Shkencat e Arsimit: në Savigliano
* Shkenca Politike: në Ivrea, Cuneo, Biella

## Lidhjet e jashtme 
* Faqja zyrtare 
* Annals of the History of Italian Universities – Volume 5 (2001), kushtuar Univ. të Torinos.
* Studiues dhe letrarë në Universitetin e Torinos (1404–1800), në Repertorium Eruditorum Totius Europae/RETE.

## Referime