Gianni Versace

**Giovanni Maria Versace** (Reggio Calabria, 2 dhjetor 1946 - Miami Beach, 15 korrik 1997) ishte një dizajner dhe sipërmarrës italian, themelues i shtëpisë së modës Versace.

## Biografia 
[parapamje| *Dyqani* Versace në Fifth Avenue në [Nju Jork (qytet)|New York .]]
Gianni Versace lindi në Reggio Calabria më 2 dhjetor 1946, pas lindjes së vëllait të tij Santo Versace dhe parashikimit të motrës së tij Donatella Versace . Ai kishte kontaktet e tij të para me botën e modës si fëmijë, duke punuar në atelien e nënës së tij, e cila ishte një rrobaqepëse me profesion, në numrin 13 në rrugën Tommaso Gulli pranë Duomo, ku ndodhej butiku Versace për disa vjet.

Në moshën 14 vjeçare ai ndoqi shkollën e mesme në Tommaso Campanella, por nuk i përfundoi studimet. Në 1972, në moshën njëzet e pesë vjeçare, ai u transferua në Milano për të punuar si një stilist veshjesh, duke krijuar koleksionet e para për Genny, Complice dhe Callaghan. Në fakt, në 1975 ai prezantoi koleksionin e tij të parë të rrobave prej lëkure për *Complice* . Më 28 Mars 1978 në Palazzo della Permanente, në Milano, Gianni Versace prezantoi koleksionin e parë të grave të nënshkruar me emrin e tij.

Versace vitin e ardhshëm filloi një bashkëpunim të suksesshëm me fotografit amerikan Richard Avedon, pastaj - i pari në një linjë të gjatë të accolades në karrierën e tij - në vitin 1982 ai fitoi ' Syri i Artë "projektuesi më të mirë në vitet 1982 / 83 koleksion vjeshtë / dimër gratë ". Në këtë periudhë Versace prezanton ato elemente metalike që më vonë do të bëhen klasike e prodhimit të tij.

Në të njëjtën kohë ai filloi një seri të gjatë bashkëpunimesh me mjedisin e teatrit; në fakt, si pjesë e sezonit të baletit 1981/82 në Teatro alla Scala në Milano, ai harton kostumet për *Josephslegende* nga Richard Strauss ( skenografia e të cilit është kuruar nga Luigi Veronesi ).  Në 1983  ai krijoi kostumet për *Lieb und Leid të* Gustav Mahler dhe emri i tij është protagonist në *È Design*, në Pavijonin e Artit Bashkëkohor në Milano, ku ai shfaq një sintezë të kërkimeve të tij teknologjike në fushën e modës.

Vitin pasues ai krijoi kostumet për *Don Pasquale të* Gaetano Donizetti dhe për *Dyonisos*, drejtuar nga Maurice Béjart në Piccolo Teatro në Milano, me këtë rast u përgatit një kërcim trepjesësh për nder të lansimit të parfumit ''Versace l'Homme* . Në Paris, me rastin e prezantimit evropian të parfumit, punimet e artistëve ndërkombëtarë të lidhur me emrin e Versace dhe me stilin e modës së tij, u ekspozuan në ekspozitën e artit bashkëkohor. Të rinjtë kanë qenë gjithmonë një nga burimet kryesore të frymëzimit për Gianni Versace: në të vërtetë në 1983 projektuesi u ftua në Muzeun Victoria dhe Albert në Londër për të folur në një konferencë për stilin e tij, për të folur me një grup të madh studentësh dhe për të prezantuar ekspozitën *Arti dhe Moda* .

Në 1986 Presidenti i Republikës Italiane Francesco Cossiga i jep Gianni Versace titullin *Komandant i Republikës Italiane* ; Muzeu Kombëtar i Fushës në Çikago paraqet një ekspozitë retrospektive mbi punën e Versace gjatë dekadës së fundit. Në Paris, në *ekspozitën Gianni Versace Obiettivo Moda*, e cila ilustron rezultatet e bashkëpunimit midis Versace dhe shumë fotografëve ndërkombëtarë si Avedon, Newton, Penn, Weber, Barbieri, Gastel; kreu i shtetit francez Zhak Shirak i akordon atij *Grande Medaille de Vermeil de la Ville de Paris(Medalja e Madhe e Vermeil e Qytetit të Parisit)* . Në 1995 *Versus*, linja e re nga Versace, bëri debutimin e saj në New York dhe financoi ekspozitën e modës së lartë të Muzeut Metropolitan të Artit dhe asaj kushtuar karrierës së Avedon. Gianni Versace bashkëpunon me Elton John për të ndihmuar fondacionin kërkimor AIDS të kantautorit dhe britanikut.

Për fushatat e tij reklamuese dhe shfaqjet e tij të modës, Gianni Versace gjithmonë ka përdorur fotografët më të famshëm (në veçanti Richard Avedon, Bruce Weber, Herb Ritts, Doug Ordway dhe Steven Meisel ) dhe modelet më të njohura të momentit, duke u bërë kështu arkitekt kryesor i fenomenit të supermodeleve. Linda Evangelista, Naomi Campbell, Claudia Schiffer, Yasmeen Ghauri, Christy Turlington, Stephanie Seymour, Cindy Crawford, Helena Christensen, Nadja Auermann, Carla Bruni dhe Karen Mulder kanë bërë  sfilatë për të dhe u shfaqën në fushatat reklamuese të shtëpisë së modës. Partneriteti me fotografin *Richard Avedon'' arriti kulmin në botimin e një vëllimi me imazhet më të bukura të fushatave reklamuese të Versace.

Gjithmonë i lidhur me botën e muzikës dhe mik i yjeve të shumtë të rrokut, Versace e ka përdorur këngëtaren Madonna tri herë si dëshmi të fushatave të tij reklamuese (hera e parë e fotografuar nga Steven Meisel, e mëposhtme nga Mario Testino ). Ai gjithashtu u takua me Tupac Shakur në verën e vitit 1996 gjatë javës së modës të mbajtur në Milano. Në Itali, midis 1980 dhe 1983 Loretta Goggi ishte e para artiste italiane që tregoi rrobat e dizajnuara nga Gianni Versace, të veshura në shumë raste publike dhe televizive  .

Gianni Versace ishte i lidhur deri në momentin e vdekjes me modelin dhe ish modelin Antonio D'Amico . Të dy kaluan kohën me pushime, shpesh në Miami, në vilën e madhe përballë oqeanit të viteve 1930 *, Casa Casuarina*, e blerë në 1992 për $ 10 milion dhe në të cilën Versace investoi mbi $ 33 milion për rinovimin  Rezidenca Miami e Versaces u ble në vitin 2000 nga manjati Peter Loftin i cili e shndërroi atë në një hotel luksoz. Në qershor të vitit 2012 ajo u vendos përsëri në shitje për 125 milion dollarë  .

## Vrasja e tij 
parapamje|217x217px| *Casa Casuarina*, rezidenca e Versace në Miami Beach, para së cilës ai u vra.
Në mëngjesin e 15 korrikut 1997, Versace u vra me dy të shtëna me armë në shkallët e shtëpisë së tij në Miami Beach. Të parët që e shpëtuan atë ishin partneri i Versace's Antonio D'Amico dhe shoku i tij Lazaro Quintana. Ai u transferua në Spitalin Jackson Memorial në Miami dhe pak më vonë u shpall i vdekur. Vrasja u akuzua përAndrew Cunanan, një narkoman, i varur nga prostitucioni homoseksual, i dyshuar se kishte vrarë më parë njerëz të tjerë, dhe për këtë arsye kërkohej prej kohësh. Andrew Cunanan nuk mund të merrej në pyetje, as nuk u krijua një gjyq kundër tij, sepse ai u gjet i vdekur disa ditë më vonë në një varkë shtëpie në një gji. Është hipotezuar se Cunanan ishte vrarë dhe në çdo rast se ai nuk kishte vdekur atje ku u gjet trupi, i cili u djeg menjëherë, duke e bërë të mundur një autopsi të mundshme të mëvonshme.

Testamenti i Gianni Versace u botua si një ekskluzivitet botëror në 1997 nga gazetari dhe shkrimtari Giancarlo Padula.

Shërbesa e parë përkujtimore u mbajt në Miami më 18 korrik 1997 në kishën e Shën Patrikut. Përkujtimi i dytë i varrimit u zhvillua në pasditen e 22 korrikut 1997 në Katedralen e Milanos dhe u kryesua nga Imzot Angelo Majo, kryeprift i katedrales. Në të morën pjesë, ndër të tjera, Princesha Diana, Elton John, Sting dhe Naomi Campbell . Elton John dhe Sting kënduan *Lord është Bariu im së bashku* gjatë kremtimit.

Trupi i Gianni Versace u dogj në Miami dhe urna me hirin e tij u vendos në varrin familjar në vilën në liqenin Como ; më vonë u zhvendos në varrezat Moltrasio kur vila u shit.

Në Dhjetor 1997, ekspozita *"Gianni Versace"* u përurua në Muzeun Metropolitan të Artit në New York (11 Dhjetor 1997 - 22 Mars 1998). Ekspozita, e përgaditur nga Richard Martin, ishte retrospektiva e parë kushtuar karrierës së stilistit pas vdekjes së tij, me shfaqjen e 50 veshjeve të marra nga koleksionet e tij dhe bashkëpunimet e tij teatrore. Në mbrëmjen e hapjes, e cila u ndoq nga 2.500 njerëz, drejtoresha e Vogue America Anna Wintour, ajo e Vogue Italia Franca Sozzani, stilisti Karl Lagerfeld dhe koreografi Maurice Béjart, këngëtarët Elton John, Sting dhe gruaja e tij Trudie Styler ndërhynë me dëshmitë personale, Cher, supermodelet Naomi Campbell, Eva Herzigová dhe Valeria Mazza, aktori Rupert Everett dhe fotografët Richard Avedon, Irving Penn dhe Bruce Weber të cilët gjithnjë kishin kontribuar me Gianni në krijimin e imazhit Versace përmes fushatave të famshme reklamuese dhe librave fotografikë. 

Në qershor të vitit 1998 u përurua në Itali, në Como, ekspozitën *"Gianni Versace.* *Ri-shpikja e materies "*, një ekspozitë e ndarë në dy vende të ndara, Villa Olmo dhe Fondacioni Ratti. Në vendndodhjen e parë, Villa Olmo, u ekspozuan 120 fustane nga e gjithë karriera e stilistit, të ekspozuara në një itinerar të ekspozitës që grupoi krijimet në një mënyrë tematike dhe jo kronologjike; ndërsa në vendndodhjen e dytë, La Fondazione Ratti, disa nga materialet dhe pëlhura që projektuesi përdori për krijimet e tij u ekspozuan, gjithmonë në një rrugë të ndarë nga temat, këtu të shoqëruara nga imazhet e fushatave reklamuese dhe katalogët e rrobave të bëra më pas.  Ekspozita u përsërit në Muzeun e Artit Modern në Miami në 1999.

Kanali muzikor VH1, në vitin 1998, krijoi *"Versace Awards"* për nder dhe kujtim të stilistit, për t'u caktuar gjatë *"VH1 Fashion Awards"* personaliteteve muzikore që e kishin bërë imazhin dhe kostumin një komponent themelor të karrierës së tyre. E para që mori çmimin ishte Madonna në 1998  . Jennifer Lopez fitoi çmimin në vitin 2000. 

Në tetor të vitit 2002, Muzeu Victoria dhe Albert në Londër i kushtoi atij një nga ekspozitat më gjithëpërfshirëse kushtuar veprimtarisë së tij. Nën titullin *"Versace në V&A"* u ekspozuan 130 pjesë të zgjedhura drejtpërdrejt nga koleksioni Versace, duke përfshirë disa nga pjesët e veshura nga Madonna, Lady Diana, Elton John dhe kompleti i paharrueshëm me kunjat e sigurisë të veshura nga Elizabeth Hurley, shoqëruar me foto origjinale dhe skica nga projektuesi. Për të përfunduar ekspozitën, u prezantuan gjithashtu disa krijime të reja nga maison Versace, të krijuara nën drejtimin artistik të motrës së saj Donatella, siç ishte veshja me shtypje tropikale e veshur nga Jennifer Lopez në Çmimet e Modës 2000 VH1. 

Më 9 qershor 2004, Elton John i kushtoi një koncert Versace në stadiumin Reggio. Koncerti u transmetua nga Rai Due dhe Rai International nën drejtimin e Gianni Boncompagni .

Në vitin 2006 ishte Muzeu Mazzucchelli në Ciliverghe di Mazzano që i kushtoi një ekspozitë karrierës së Gianni Versace. Ekspozita e titulluar thjesht *"Versace",*  ekspozoi rreth gjashtëdhjetë fustane të kombinuara me vepra arti nga të gjitha kohërat në një itinerar të ekspozitës të ndarë në katër seksione: "The Ancient / The Form", "Iconography of Medusa", "Modern Art / Color and Forma ”dhe“ Arti bashkëkohor. Warhol, Delaunay, Dine dhe Calder ”, riafirmuan lidhjen e fortë që Gianni kishte pasur gjithmonë midis koleksioneve të tij të artit dhe krijimeve të tij stilistike. 

Dhjetë vjet pas vdekjes së tij, më 15 korrik 2007, u mbajt një balet në Teatro alla Scala në Milano, konceptuar nga shoku i tij Maurice Béjart, kushtuar Gianni Versace, me emrin "Thanks Gianni con Amore(Faleminderit Giannni -me dashuri)".

Ekspozita e fundit kushtuar tij u mbajt në Muzeun e Veshjeve në Madrid midis qershorit dhe tetorit 2012. Ekspozita, me titull *“XV años sin Gianni.* *Homenaje te Gianni Versace (15 vjet pa Gianni Versacen).* *Homazhe për Gianni Versace) "* , për të rindërtuar ndikimin e artit klasik brenda karrierës së stilistit, duke ekspozuar njëzet e ca fustane nga projektuesi nga koleksioni i muzeut së bashku me disa riprodhime të antikitetit nga Muzeu Kombëtar i Skulpturave të Valladolid . 

Në vitin 2017 atij iu dha Çmimi Amerikë në kujtim të Fondacionit Itali-SHBA në dhomën e Deputetëve .

Sezoni i dytë i serialit televiziv American Crime Story përqendrohet në vrasjen e stilistit dhe transmetohet që nga janari i vitit 2018.

*

*

*