Rajonet historike të Rumanisë

**Rajonet historike të Rumanisë** ndodhen në Evropën Qendrore, Juglindore dhe Lindore. Rumania u krijua përmes bashkimit të dy principatave, Moldavisë dhe Vllahisë në vitin 1862. Shteti i ri unitar u shtri në rajone të tjera në periudha të ndryshme gjatë fundit të shekujve 19 dhe 20, duke përfshirë Dobrujën më 1878 dhe Transilvaninë më 1918.

**Këto rajone sot janë pjesë e Rumanisë:**

35px **Vllahia** (bashkuar me Moldavinë më 1859 për të krijuar Rumaninë moderne):

* **Muntenia (Vllahia e Madhe)**;
* **Oltenia (Vllahia e Vogël)**: territori midis lumenjve Danub dhe Olt dhe Karpatet Jugore u bë pjesë e Principatës së Vllahisë në fillim të shekullit të 14-të.

35px **Moldavia** (bashkuar me Moldavinë më 1859 për të krijuar Rumaninë moderne):

* **Moldavia Perëndimroe**: në pjesën e sotme të Rumanisë që nga viti 1944;
* **Bukovina Jugore**: pas bashkimit me Rumaninë më 1918 (fillimisht, i gjithë rajoni i Bukovinës ishte pjesë e Rumanisë, deri në Luftën e Dytë Botërore).

35px **Dobruja**:

* **Dobruja Veriore**: në Rumani që nga viti 1878 (me përjashtim të disa ishujve Danubian dhe ishullit të Gjarpërinjve, të cilët u inkorporuan në Bashkimin Sovjetik më 1948 dhe u bënë pjesë e Ukrainës më 1991).

Vllahia, Moldavia perëndimore dhe Dobruja nganjëherë referohen kolektivisht si Regat (Mbretëria), pasi ato formuan Mbretërinë "e Vjetër" Rumune përpara Luftës së Parë Botërore.

35px **Transilvania** (termi ndonjëherë përfshin jo vetëm Transilvaninë, por edhe një pjesë të rajoneve historike të Crișana, Maramureş dhe Banat. Kufijtë e rinj u vendosën nga Traktati i Trianon në 1920 midis shteteve përkatëse):

* **Transilvania e duhur**: pas shpalljes së bashkimit me Rumaninë më 1918;
* **Banati**: që nga viti 1918 pretendohet dhe ndahet përfundimisht midis Rumanisë, Mbretërisë së Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve (sot Serbia) dhe Hungaria;
* **Crișana**: rajoni i kufizuar nga lumenjtë Mureş dhe Someș dhe Malet Apuseni, pas shpalljes së bashkimit më 1918, u nda përfundimisht midis Hungarisë dhe Rumanisë;
* **Maramureș**: pjesë e rajonit malor veriperëndimor, pas shpalljes së bashkimit më 1918, u nda përfundimisht midis Çekosllovakisë dhe Rumanisë (sot, Maramureș Veriore është pjesë e Ukrainës).

Ndërmjet viteve 1918 dhe 1920, gjatë revolucioneve dhe ndërhyrjeve në Hungari, lufta hungaro-rumune preku edhe një pjesë të këtyre territoreve deri në zgjidhjen përfundimtare të çështjeve shtetërore nga Konferenca e Paqes në Paris.

thumbnail|right|Administrative map of Romania in 1930

**Këto rajone dhe territore ishin pjesë e Rumanisë në të kaluarën:**

* **Besarabia**: ky territor ishte pjesë (si gjysma lindore) e Moldavisë deri në vitin 1812, kur u përfshi në Perandorinë Ruse. I gjithë rajoni u bë pjesë e Rumanisë nga viti 1918 deri në 1940 kur ishte pushtuar nga sovjetikët. Rumania arriti ta aneksonte sërish në vitin 1941, por e humbi në vitin 1944, gjatë Luftës së Dytë Botërore.
* **Besarabia Jugore** (duke përfshirë një pjesë të Budjak): në vitin 1856, pjesa jugore e Besarabisë iu kthye Moldavisë, e cila u bashkua me Vllahinë në 1859 për të krijuar Rumaninë moderne. Në vitin 1878, Rumania u bë presion për të shkëmbyer këtë territor me Dobruja dhe sundimi rus u rivendos mbi të.
* **Bukovina Veriore**: rajoni ishte pjesë e Rumanisë nga viti 1918 deri në vitin 1940 kur u pushtua nga sovjetikët; Rumania arriti ta aneksojë atë përsëri në 1941, por e humbi atë në 1944. Sot ajo është pjesë e Chernivtsi Oblast në Ukrainë.
* **Rajoni Hertsa**: një territor i Moldavisë, ishte pjesë e Rumanisë nga viti 1859 deri më 1940, kur u pushtua nga sovjetikët; Rumania arriti ta aneksonte sërish në vitin 1941, por e humbi në vitin 1944. Sot është pjesë e Chernivtsi Oblast në Ukrainë.
* **Dobruja Jugore**: u aneksua nga Bullgaria në vitin 1913, pas Luftës së Dytë Ballkanike. Ajo u bë sërish bullgare pas vitit 1940.
* **Ishulli i gjarpërinjve**: një ishull i vendosur në Detin e Zi, që ishte pjesë e Rumanisë midis 1878 dhe 1948.

[parapamje|djathtas|Principata e Moldavisë gjatë mbretërimit të [Stefani i Madh|Stefanit të Madh]]

Të tjerat:

* **Transnistria**: i kontrolluar nga Rumania nga viti 1941 deri në vitin 1944 si Governorati Transnistria (Rumania nuk e inkorporoi zyrtarisht Transnistrinë në kuadrin e saj administrativ).
* **Pokuttia**: i kontrolluar për rreth një shekull e gjysmë me ndërprerje nga principata rumune e Moldavisë. Rajoni u pushtua nga Rumania për disa muaj në 1919.

## Referime
## Referime 
*