Henry Morgan

thumb|240px|Henry Morgan
**Sir Henry Morgan** (Uellsisht: *Harri Morgan*, rreth vitit 1635 – 25 gusht 1688) ishte një piratë uellsian, pronar i tokës, pronar skallvërish dhe më vonë, Toger i Guvernatorit të Xhamajkës. Nga baza e tij në Port Royal, Xhamajkë, ai bastisi vendbanime dhe anije në Spanish Main, duke u bërë i pasur siç ai e bëri këtë. Me paratë e çmimeve nga sulmet, ai bleu tre plantacione të mëdha të sheqerit në ishull.

Jeta e tij e hershme është e panjohur. Ai lindi në Uells të Jugut rreth vitit 1635, por nuk dihet se si ai u kthye në Inditë Perëndimore, ose si filloi karrierën e tij si një piratë. Ai ishte ndoshta një anëtar i një grupi sulmuesish të udhëhequr nga Christopher Myngs në fillim të viteve 1660. Morgan u bë mik i ngushtë i Thomas Modyford, Guvernator i Xhamajkës. Kur marrëdhëniet diplomatike midis Mbretërisë së Anglisë dhe Spanjës u përkeqësuan më 1667, Modyford i dha Morganit një letër, një licencë për të sulmuar dhe për të kapur anijet spanjolle. Më pas, Morgan kreu bastisje të suksesshme dhe shumë fitimprurëse në Puerto Principe (tani Camagüey në Kubën moderne) dhe Porto Bello (në Panama moderne). Në vitin 1668 ai lundroi për Maracaibo dhe Gjibraltar, si në Liqenin Maracaibo në Venezuelën moderne. Ai bastisi dy qytetet dhe i hoqi ato nga pasuria e tyre para se të shkatërronte një skuadër të madhe spanjolle pasi ai u arratis.

Në vitin 1671 Morgan sulmoi Panamanë, duke u ulur në bregun e Karaibeve dhe duke kaluar istmin përpara se të sulmonte qytetin, i cili ishte në bregun e Paqësorit. Beteja ishte një rrënim, edhe pse piratët përfitonin më pak se në sulme të tjera. Për të qetësuar spanjollët, me të cilët anglezët kishin nënshkruar një traktat paqeje, Morgan u arrestua dhe thirri në Londër në vitin 1672, por u trajtua si një hero nga populli i përgjithshëm dhe figurat udhëheqëse të qeverisë dhe mbretërve përfshirë Charles II.

Morgan u emërua një Knight Bachelor në nëntor të vitit 1674 dhe u kthye në Xhamajka pak kohë më pas për të shërbyer si toger Guvernator i Tokës. Ai shërbeu në Kuvendin e Xhamajkës deri në vitin 1683 dhe në tri raste ai veproi si Guvernator i Xhamajkës në mungesë të mbajtësit të postës. Një kujtim i botuar nga Alexandre Exquemelin, një ish-marinës i Morgan-it, akuzoi privimin e torturës dhe shkeljeve të tjera; Morgan solli një padi shpifje kundër botuesve anglezë të librit dhe fitoi, edhe pse fotografia e zezë Exquemelin e portretizuar nga Morgan ka ndikuar në pikëpamjen e historisë për uellshmen. Ai vdiq në Xhamajka më 25 gusht 1688. Jeta e tij u romantizua pas vdekjes së tij dhe ai u bë frymëzimi për vepra të pikturuara me pirat në fiktiv në një gamë zhanrash.

## Në kulturën popullore
Jeta e Henry Morgan u adoptua në shumë filma, seriale dhe libra. Disa prej tyre janë:

*Captain Morgan, një markë e pijes alkoholike rum u emërua pas këtij pirati.
*Historia e parë e librit komik të aventurës amerikane Donald Duck *Donald Duck Finds Pirate Gold përmban Donald, Huey, Dewey dhe Louie duke kërkuar për thesarin e humbur të Henry Morgan. Ishte shkruar nga Bob Karp dhe ilustruar nga Jack Hannah dhe Carl Barks.
*Filmi i vitit 1935, *Captain Blood* i adaptuar nga romani i Rafael Sabatinit, u bazua lirshëm në jetën e Morganit.
*Romani i Rafael Sabatinit, *Captain Blood u bazua në pjesë të madhe në karrierë e Morganit.
*Torin Thatcher luajti rolin e Morganit si antagonist në filmin *Mjekërrziu Pirati*.
*Në filmin 2003, *Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl*, Henry Morgan u përmend si një nga piratët që supozohet që ka krijuar Kodin e Piratëve të Brethern Court, së bashku me Bartolomeu Português.
*Romani i parë i John Steinbeck *Cup of Gold* (1929) flet rreth jetës së Henry Morgan.
*Autori i One Piece, Oda konfirmoi në SBS (pyetje dhe përgjigje) se ish-kapiteni i Marinës, Morgan u emërua pas këtij pirati.

## Referime