open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miss Prissy

**Miss Prissy** është një personazh imagjinar në filmat vizatimorë të Warner Bros.. Ajo përshkruhet zakonisht si një pulë e vjetër beqare, më e dobët se pulat e tjera në kafaz pule, me një kapuç blu dhe syze me kornizë teli. Edhe pse ndonjëherë mjaft fjalëshumë, ajo njihet për faktin se i kalon të gjitha filmat vizatimorë pa thënë më shumë fjalë se "Yeees!". Ky imitim bazohet në Martha Harrison, një personazh monosilabik i portretizuar nga aktorja Pert Kelton në emisionin radiofonik të Milton Berle.

## Biografia
Një pulë e bardhë me një kapelë blu shfaqet në filmat e shkurtër të vitit 1936, *Boulevardier from the Bronx* dhe *Let It Be Me*, si dhe në filmin e vitit 1938, *A Star is Hatched*, në të cilin emri i saj është Emily. Është e mundur që ajo të jetë Miss Prissy në rininë e saj.

Shfaqja e parë zyrtare e Miss Prissy ishte në filmin e shkurtër *An Egg Scramble* (1950), i vetmi vizatimor që e paraqet atë dhe Porky Pig së bashku, në të cilin pulat e tjera tallen me faktin se ajo nuk mund të lëshojë vezë, sepse mendon se është e turpshme.

Shfaqjet e saj të ardhshme përqendrohen në Foghorn Leghorn. Në *Lovelorn Leghorn* (1951), ajo është e vendosur të gjejë një burrë, dhe në *Of Rice and Hen* (1953), ajo kërkon të ketë fëmijë. Megjithatë, në *Little Boy Boo* (1954), ajo përshkruhet si një e ve me një fëmijë, Egghead Jr., dhe me një fjalor shumë më të gjerë me fjalë që tingëllojnë të gjata, përveç "yeeesss." të saj karakteristik. Foghorn portretizohet zakonisht si një person që i reziston propozimeve të saj romantike, megjithëse si *Little Boy Boo* dhe *Strangled Eggs* (1961) e përshkruajnë atë si personin që ndjek Prissy për nevojat e tij egoiste. Megjithatë, ai tregon një simpati të pazakontë për cenueshmërinë e saj emocionale.

Miss Prissy u shfaq gjithashtu në filmin vizatimor ''The Yelk's on You'' (1980).

## Referime
Liga e Parë e Futbollit të Maqedonisë

**Liga e Parë e Futbollit të Maqedonisë** ( maqedonisht : Прва македонска фудбалска лига ), e quajtur **1. MFL** dhe Prva Liga , është gara më e lartë profesionale e futbollit në Maqedoninë e Veriut. Është një garë profesionale për klubet e futbollit të vendosura në krye të sistemit të ligave të futbollit të Maqedonisë dhe ka qenë në funksion që nga sezoni 1992–93. Organizohet nga Federata e Futbollit të Maqedonisë. 

## Fituesit
Titujt sipas klubeve. 

## Referime
Egghead Jr.

**Egghead Jr.** është një personazh imagjinar në serinë e filmave vizatimorë të Warner Bros. *Looney Tunes* dhe *Merrie Melodies*, krijuar nga Robert McKimson në vitet 1950. Ai debutoi në *Little Boy Boo* (1954) dhe bëri dy paraqitje të mëvonshme të epokës klasike, në *Feather Dusted* (1955) dhe *Crockett-Doodle-Do* (1960).

## Historia
Egghead Jr. është një vajzë me kokë të madhe dhe shumë inteligjente, e cila u shfaq në disa filma të shkurtër me Foghorn Leghorn arrogant (gjithashtu një personazh i drejtuar nga McKimson dhe i dubluar nga Mel Blanc). Fëmija i vetëm i Miss Prissy, një pulë e ve, Egghead Jr. ishte i dhënë pas librave dhe nuk fliste kurrë (megjithëse murmuriste kur numëronte se luante fshehurazi me Foghorn në *Little Boy Boo*). Egghead Jr. ka aftësinë e çuditshme për të arritur praktikisht çdo gjë, thjesht duke shkruar teorema fizike, dhe më pas duke kryer veprimin e propozuar prej tyre. Foghorn do të përpiqej ta mësonte të luante lojëra si bejsboll, kauboj dhe indianë, me qëllim që ai të sillej më shumë si një djalë tipik, por pa ndryshim duke rezultuar në lëndime trupore për Foghorn.

Më parë ishte vënë re se Egghead Jr. ishte gjithashtu në filmin vizatimor *A Broken Leghorn* (1959), por ky ishte personazhi Junior Rooster.

Egghead Jr. nuk kishte asnjë lidhje me Egghead, një personazh njerëzor që u shfaq në filmat e shkurtër *Looney Tunes* dhe *Merrie Melodies* të viteve 1930.

Në vitin 1991, Egghead Jr. u shfaq në episodin "Hog-Wild Hamton" të serialit *Tiny Toon Adventures*. Ai është fqinji i Hamton J. Pig dhe nuk i pëlqen ta shqetësojnë. Kështu që, kur një festë e çmendur e organizuar nga Plucky Duck zhvillohet në shtëpinë e Hamton ndërsa prindërit e tij janë larg dhe të ftuarit refuzojnë ta ulin zhurmën, Egghead merr situatën në dorë duke lëshuar një raketë që shkatërroi shtëpinë e tij. Egghead Jr. më vonë i jep Ed McMayhem një shënim ku i thotë se po studion për një provim shumë të rëndësishëm dhe i kërkon të ndalojë së qeshuri. Ed vazhdon të qeshë dhe Egghead Jr. e shpon në gjurin e majtë duke i shkaktuar dhimbje në gju.

Egghead Jr. gjithashtu bën një rol të shkurtër në episodin "Star Warners" të *Pinky and the Brain*.

Ai bëri një rol të shkurtër në *Space Jam* duke shikuar Michael Jordan.

Egghead Jr. shfaqet në filmin direct-to-video ''Tweety's High-Flying Adventure* si pjesë e ekipit të zogjve që ndjekin udhëtimin e Tweety nëpër botë.

Egghead Jr. shfaqet në episodin "Corporate Pigfall" të *Duck Dodgers*.

Egghead Jr. shfaqet në *Bah, Humduck! A Looney Tunes Christmas*. Ai shfaqet si këngëtar së bashku me Henery Hawk, Barnyard Dawg Jr. dhe vajzën e Porky Pig, Priscilla.

Egghead Jr., tani i riemëruar "Eggbert", shfaqet shpesh në *Looney Tunes* të publikuar nga DC.

Egghead Jr. shfaqet në *Bugs Bunny Builders''. Ndryshe nga shumica e paraqitjeve të tij, Egghead Jr. në të vërtetë flet. Ai është i dubluar nga aktori fëmijë Luke Lowe.
Patronazhi i Virgjëreshës së Bekuar Mari

Një **patronazh i Virgjëreshës së Bekuar** është një formë e mbrojtjes shpirtërore e Marisë, nënës së Jezusit, për disa profesione, aktivitete, urdhra fetarë, kongregacione, dioqeza dhe vende gjeografike.
KB Partizani Tirana

**KB Partizani Tirana** është klub basketbolli nga Tirana. Me 33 tituj të fituar është klubi më i trofeshem në Shqipëri.
Serioziteti

**Serioziteti** (emër; mbiemër: ***serioz***) është një qëndrim i thellë, solemn, këmbëngulës dhe i sinqertë ndaj diçkaje që konsiderohet e rëndësishme. Disa filozofë dhe komentatorë të njohur e kanë kritikuar seriozitetin e tepruar, ndërsa të tjerë e kanë lavdëruar. Serioziteti shpesh kontrastohet me komedinë, si në rastin e seriokomedisë.

Në teorinë e humorit, një person duhet të ketë një ndjenjë humori dhe një ndjenjë serioziteti për të dalluar se çfarë duhet kuptuar fjalë për fjalë dhe çfarë jo, ose çfarë është e rëndësishme dhe çfarë jo. Përveç kësaj, serioziteti mund të kontrastohet edhe me ndjenjën e lojës.

Psikologjia zhvillimore dhe ajo arsimore studiojnë mënyrën se si fëmijët mësojnë seriozitetin, duke ndihmuar në formimin e vlerave dhe në dallimin midis asaj që është serioze dhe asaj që nuk është. Ekziston një dallim midis shkallës së seriozitetit të krimeve të ndryshme kur vendosen dënimet sipas ligjit, si dhe në zbatimin e tij. Gjithashtu, ekziston një korrelacion pozitiv midis seriozitetit të një krimi dhe vlerësimeve të publikut mbi mbulimin e lajmeve.

Ajo që konsiderohet serioze ose jo ndryshon ndjeshëm nga një kulturë në tjetrën. Ndonjëherë, fushat që studiojnë seriozitetin ndërthuren, për shembull studimet e psikologjisë zhvillimore mbi perceptimin e shkeljeve, të cilat lidhen me kriminologjinë dhe seriozitetin e krimeve.

## Shiko edhe 
* Disiplina
* Etika

## Referime
Kontesti

parapamje|Një skenë e rabinëve në debat në pikturën e Carl Schleicher. Një polemikë nga Talmudi, shekulli i 19-të.
**Kontesti** është një gjendje e mosmarrëveshjes ose debatit të zgjatur publik, zakonisht në lidhje me një çështje me mendime ose pikëpamje kontradiktore. Fjala u krijua nga latinishtja controversia, si një përbërje e controversus - "e kthyer në një drejtim të kundërt", dhe gjithashtu do të thotë një ushtrim në retorikën e praktikuar në Romë.

## Ligjore 
Në teorinë e ligjit, një mosmarrëveshje ndryshon nga një çështje ligjore; ndërsa çështjet ligjore përfshijnë të gjitha paditë, penale si dhe civile, një mosmarrëveshje është një procedurë thjesht civile.

Për shembull, Klauzola e Rastit ose Kontradiktës e Nenit Tre të Kushtetutës së Shteteve të Bashkuara (Seksioni 2, Klauzola 1) thotë se "pushteti gjyqësor do të shtrihet ... në Kontradiktat në të cilat Shtetet e Bashkuara do të jenë Palë". Kjo klauzolë është konsideruar se vendos një kërkesë që gjykatave federale të Shteteve të Bashkuara nuk u lejohet të shqyrtojnë çështje që nuk paraqesin një mosmarrëveshje reale - domethënë, një mosmarrëveshje reale midis palëve kundërshtare që mund të zgjidhet nga gjykata. Përveç përcaktimit të fushëveprimit të juridiksionit të gjyqësorit federal, ajo gjithashtu ndalon gjykatat të lëshojnë opinione këshillimore ose të dëgjojnë çështje që janë ose të papjekura, që do të thotë se mosmarrëveshja nuk ka lindur ende, ose të dyshimta, që do të thotë se mosmarrëveshja është zgjidhur tashmë.

## Shiko edhe 
* Mosmarrveshja

## Referime
Përshkallëzimi i konfliktit

**Përshkallëzimi i konfliktit** është procesi me të cilin konfliktet rriten në ashpërsi ose shkallë me kalimin e kohës. Kjo mund t'i referohet konflikteve midis individëve ose grupeve në marrëdhënie ndërpersonale, ose mund t'i referohet përshkallëzimit të armiqësive në një kontekst politik ose ushtarak. Në teorinë e sistemeve, procesi i përshkallëzimit të konfliktit modelohet nga reagimet pozitive. Përshkallëzimi i konfliktit mund të modelohet me teorinë e lojërave. Në të kundërt, de-përshkallëzimi janë qasje që çojnë në një ulje ose përfundim të një konflikti.

Ndërsa fjala përshkallëzim është përdorur që në vitin 1938, ajo u popullarizua gjatë Luftës së Ftohtë nga dy libra të rëndësishëm: Mbi Përshkallëzimin (Herman Kahn, 1965) dhe Përshkallëzimi dhe Opsioni Bërthamor (Bernard Brodie, 1966). Në këto kontekste, ajo i referohej veçanërisht luftës midis dy shteteve të mëdha me armë shkatërrimi në masë gjatë Luftës së Ftohtë.

Përshkallëzimi i konfliktit ka një rol taktik në konfliktin ushtarak dhe shpesh formalizohet me rregulla të qarta angazhimi. Taktikat ushtarake shumë të suksesshme shfrytëzojnë një formë të veçantë të përshkallëzimit të konfliktit, siç është kontrollimi i kohës së reagimit të kundërshtarit, gjë që i lejon taktikantit të ndjekë ose të zërë në kurth kundërshtarin e tij. Si Napoleon Bonaparti ashtu edhe Heinz Guderiani e mbështetën këtë qasje. Sun Tzu e përpunoi atë në një formë më abstrakte dhe pohoi se strategjia ushtarake kishte të bënte me minimizimin e përshkallëzimit dhe diplomacia kishte të bënte me eliminimin e tij.

## Shiko edhe 
* Konflikti

## Referime
Mohimi i besueshëm

[parapamje|Ushtarë rusë me uniforma pa emblema gjatë [Aneksimi i Krimesë nga Rusia|aneksimit të Krimesë nga Rusia në vitin 2014. Përdorimi nga Rusia i këtyre të ashtuquajturve "burra të vegjël të gjelbër" është cituar si një shembull i mohimit të besueshëm.]]
**Mohimi i besueshëm** është një taktikë shoqërore që u lejon njerëzve të mohojnë njohurinë, pjesëmarrjen ose një rol aktiv në kryerjen e një aktiviteti, duke transmetuar një mesazh të ngarkuar, etj. Mohimi ekziston për shkak të mungesës së provave fajësuese, ose më shpesh, nga interpretime të shumëfishta të besueshme të provave aktuale. Mohimi i besueshëm është mburoja kryesore e mbrojtjes kundër llogaridhënies dhe formon bazën e sulmeve të fshehta që përbëjnë sjelljen shoqërore njerëzore.

Në një zinxhir komandues, zyrtarët e lartë mund të mohojnë dijeninë ose përgjegjësinë për veprimet e kryera nga ose në emër të anëtarëve të hierarkisë së tyre organizative. Ata mund ta bëjnë këtë për shkak të mungesës së provave që mund të konfirmojnë pjesëmarrjen e tyre, edhe nëse kanë qenë të përfshirë personalisht ose të paktën kanë qenë të paditur me dashje për veprimet. Nëse aktivitetet e paligjshme ose ndryshe të pandershme dhe jopopullore bëhen publike, zyrtarët e lartë mund të mohojnë çdo dijeni për akte të tilla për të izoluar veten dhe për të hedhur fajin mbi agjentët që i kanë kryer aktet, pasi janë të bindur se dyshuesit e tyre nuk do të jenë në gjendje të provojnë të kundërtën. Mungesa e provave për të kundërtën e bën mohimin në dukje të besueshëm (të besueshëm), por ndonjëherë, i bën çdo akuzë vetëm të pavlefshme .

Termi zakonisht nënkupton paramendim, siç është krijimi i qëllimshëm i kushteve për shmangien e mundshme të përgjegjësisë për veprimet ose njohuritë e dikujt në të ardhmen. Në disa organizata, doktrinat ligjore, të tilla si përgjegjësia e komandës, ekzistojnë për t'i mbajtur palët kryesore përgjegjëse për veprimet e vartësve që janë të përfshirë në veprime dhe për të anuluar çdo mbrojtje ligjore që do të sillte mohimi i përfshirjes së tyre.

Në politikë dhe veçanërisht në spiunazh , mohimi i referohet aftësisë së një lojtari ose agjencie të fuqishme inteligjence për t'ia kaluar fajin dhe për të shmangur kundërsulmin duke rregulluar fshehurazi që një veprim të ndërmerret në emër të tij nga një palë e tretë që në dukje nuk ka lidhje me lojtarin kryesor. Kjo u lejon politikanëve të shmangin lidhjen e drejtpërdrejtë me fushatat negative dhe u mundëson atyre të denoncojnë ose mohojnë fushatat e shpifjeve të palëve të treta që përdorin qasje joetike ose aludime potencialisht shpifëse kundër kundërshtarëve të tyre politikë.

Edhe pse mohimi i besueshëm ka ekzistuar gjatë gjithë historisë, termi besohet se është shpikur nga CIA në vitet 1950 dhe u bë popullor gjatë skandalit Watergate në vitet 1970.

## Shiko edhe 
* Mohimi
* Aneksimi i Krimesë nga Rusia

## Referime
Mohimi

parapamje|Një pikturë e shekullit të 17-të që përshkruan Mohimin e Pjetrit, e gjetur në katër Ungjijtë në Dhiatën e Re. Në të, Pjetri mohon të ketë pasur lidhje me Jezusin, i cili po kërkohet nga autoritetet.
**Mohimi**, në përdorimin bisedor të anglishtes, ka të paktën tre kuptime:

* pohimi se çdo deklaratë ose pretendim i veçantë, vërtetësia e të cilit është e pasigurt, nuk është i vërtetë;
* refuzimi i një kërkese; dhe
* pohimi se një deklaratë e vërtetë është e rreme.

Në psikologji, mohimi është zgjedhja e një personi për të mohuar realitetin si një mënyrë për të shmangur një të vërtetë psikologjikisht të pakëndshme.

Në teorinë psikoanalitike, mohimi është një mekanizëm mbrojtës në të cilin një person përballet me një fakt që është shumë i pakëndshëm për ta pranuar dhe e refuzon atë, duke këmbëngulur se nuk është i vërtetë pavarësisht asaj që mund të jetë provë dërrmuese. Koncepti i mohimit është i rëndësishëm në programet me dymbëdhjetë hapa, ku braktisja ose përmbysja e mohimit se varësia nga substanca është problematike formon bazën e hapave të parë, të katërt, të pestë, të tetë dhe të dhjetë.

Njerëzit që shfaqin simptoma të një gjendjeje të rëndë mjekësore ndonjëherë i mohojnë ose i injorojnë ato simptoma sepse ideja e të pasurit një problem serioz shëndetësor është e pakëndshme ose shqetësuese. Shoqata Amerikane e Zemrës citon mohimin si një arsye kryesore pse trajtimi i një ataku në zemër vonohet. Meqenëse simptomat janë kaq të ndryshme dhe shpesh kanë shpjegime të tjera të mundshme, ekziston mundësia që pacienti të mohojë realitetin e urgjencës, shpesh me pasoja fatale. Është e zakonshme që pacientët të vonojnë mamografitë ose testet e tjera të rekomanduara për shkak të frikës nga kanceri, megjithëse kjo zakonisht përkeqëson rezultatin mjekësor afatgjatë.

## Psikologji 
Mohimi fillestar afatshkurtër mund të jetë një gjë e mirë, duke i dhënë kohë për t'u përshtatur me një çështje të dhimbshme ose stresuese. Mund të jetë gjithashtu një pararendës për të bërë një lloj ndryshimi në jetën e dikujt. Por mohimi mund të jetë gjithashtu i dëmshëm; nëse mohimi vazhdon dhe e pengon një person të ndërmarrë veprimet e duhura, ky është një reagim i dëmshëm.

## Në kontekste politike dhe ekonomike 
Disa njerëz që janë njohur për mohimin e fakteve historike ose shkencore të pranuara nga rrjedha kryesore e shoqërisë ose nga ekspertët, për arsye politike ose ekonomike, janë referuar si mohues ose besimtarë të vërtetë. Shembuj të mohimit në këtë kontekst përfshijnë:

* Mohimi i ndryshimeve klimatike
* Mohimi i evolucionit
* Lëvizja e mohimit e zgjedhjeve në Bashkimin Evropian
* Negacionizmi historik (si mohimi i Holokaustit)
* Mohimi i HIV/AIDS
* Shoqërite moderne të Tokës së sheshtë

## Në kontekste fetare 
Në Dhiatën e Re, sekti çifut saduce është i shquar për mohimin e besimeve të mbajtura nga pjesë të tjera të komunitetit hebre: ata nuk besonin në ringjalljen e të vdekurve ose në ekzistencën e engjëjve dhe shpirtrave.

## Shiko edhe 
* Pohimi
* Shprehja

## Referime
Tabela e Smeraldit

parapamje|Dorëshkrimi i recensionit më të vjetër të Pllakës së Smeraldit, recensioni A i Librit të Sekretit të Krijimit. (Leipzig, Vollers 832).
**Tabela e Smeraldit**, e njohur gjithashtu si **Tabela Smaragdine** ose **Tabula Smaragdina**, është një tekst kompakt dhe kriptik që tradicionalisht i atribuohet figurës legjendare helenistike Hermes Trismegistus. Versionet më të hershme të njohura janë katër recensione arabe të ruajtura në traktate mistike dhe alkimike midis shekujve të 8-të dhe të 10-të të erës sonë - kryesisht Sekreti i Krijimit (arabisht: سر الخليقة, i romanizuar: Sirr al-Khalīqa) dhe Sekreti i Sekreteve (سرّ الأسرار, Sirr al-Asrār). Shpesh shoqërohej nga një histori kornizë rreth zbulimit të një pllake smeraldi në varrin e Hermesit.

Nga shekulli i 12-të e tutje, përkthimet latine - më së shumti e ashtuquajtura vulgata e përhapur - e prezantuan tekstin në Evropë, ku tërhoqi interes të madh shkencor. Komentues mesjetarë si Hortulanus e interpretuan atë si një "tekst themelor" të udhëzimeve alkimike për prodhimin e gurit filozofik dhe bërjen e arit. Gjatë Rilindjes, interpretuesit e lexonin gjithnjë e më shumë tekstin përmes lenteve neoplatonike, alegorike dhe të krishtera; dhe shtypshkronjat shpesh e shoqëronin atë me një emblemë që filloi të konsiderohej si një përfaqësim vizual i vetë Pllakës. Filluan të shfaqen edhe përkthime të vulgatës latine në gjuhë të ndryshme, siç është një përkthim në anglisht i përgatitur nga Isak Njutoni.

Pas rizbulimit të burimeve arabe në shekullin e 20-të nga EricHolmyard dhe JuliusRuska, studiuesit modernë vazhdojnë të debatojnë për origjinën e saj. Ata bien dakord se Sekreti i Krijimit, burimi më i hershëm i Pllakës dhe konteksti i saj i mundshëm origjinal, ishte ose tërësisht ose të paktën pjesërisht i përpiluar nga materiale të mëparshme greke ose siriane. Pllaka mbetet me ndikim në ezoterizëm dhe okultizëm, ku fraza si më sipër, kështu poshtë (një parafrazim i vargut të saj të dytë) është bërë një maksimë popullore. Është marrë gjithashtu nga psikologë, artistë dhe figura të kulturës pop jungiane, duke çimentuar statusin e saj si një nga Hermetikat më të njohura.

## Shiko edhe 
* Atlantida

## Burime
Milan Mato

**Milan Mato**  (; 8 nëntor 1875 - 21 maj 1962) ishte një vojvodë i Komitasit dhe një nga anëtarët e shquar të VMRO-së. Së bashku me Petar Çaulevin dhe Isa Boletinin, ai organizoi Kryengritjen Ohër-Dibër.

## Biografia
Në fund të shekullit të 19-të, të krishterët ortodoksë në Maqedoni iu nënshtruan bullgarizimit sepse Perandoria Osmane ndaloi aktivitetet e Patriarkanës së Pejës në fund të shekullit të 18-të dhe i vendosi të krishterët në Maqedoni nën juridiksionin e Patriarkanës së Kostandinopojës dhe më pas të Ekzarkatit Bullgar në fund të shekullit të 19-të. Milan Matov lindi më 8 nëntor 1875 në Strugë si i fundit nga njëmbëdhjetë fëmijët e babait të tij, Apostol, dhe nënës së tij, Petra. Familja e tij ishte me prejardhje ortodokse shqiptare.

## Referime
Projeksioni astral

parapamje|"Ndarja e Trupit Shpirtëror" nga Sekreti i Lules së Artë, një manual kinez mbi alkiminë dhe meditimin.
Në ezoterizëm, **projeksioni astral** (i njohur edhe si **udhëtim astral**, **udhëtim shpirtëror**, **endje shpirti**) është një përvojë e qëllimshme jashtë trupit në të cilën një trup delikat, i njohur si trupi astral ose trupi i dritës përmes të cilit vetëdija funksionon veçmas nga trupi fizik, udhëton në të gjithë planin astral.

Ideja e udhëtimit astral është e lashtë dhe ndodh në kultura të shumta. Termi "projeksion astral" u shpik dhe u promovua nga teozofistët e shekullit të 19-të. Ndonjëherë shoqërohet me ëndrra dhe forma meditimi. Disa individë kanë raportuar perceptime të ngjashme me përshkrimet e projeksionit astral që u nxitën përmes mjeteve të ndryshme halucinogjene dhe hipnotike (përfshirë vetë-hipnozën). Nuk ka prova shkencore se ekziston një vetëdije, funksionet e mishëruara të së cilës janë të ndara nga aktiviteti normal nervor ose se dikush mund të largohet me vetëdije nga trupi dhe të bëjë vëzhgime të universit fizik. Si rezultat, projeksioni astral është karakterizuar si pseudoshkencë.

## Shiko edhe 
* Ezoterika

## Burime
Libri i të Vdekurve

parapamje|Kjo skenë e detajuar, nga Papirusi i Huneferit (rreth vitit 1275 p.e.s.), tregon zemrën e shkruesit Hunefer duke u peshuar në peshoren e Maatit kundrejt pendës së së vërtetës, nga Anubisi me kokë çakalli. Thothi me kokë ibisi, shkruesi i perëndive, regjistron rezultatin. Nëse zemra e tij është saktësisht e barabartë me peshën e pendës, Huneferit i lejohet të kalojë në jetën e përtejme. Nëse jo, ai hahet nga krijesa gllabëruese kimerike Ammit, e përbërë nga krokodili vdekjeprurës, luani dhe hipopotami. Vinjeta të tilla ishin një ilustrim i zakonshëm në librat egjiptianë të të vdekurve.
***Libri i të Vdekurve*** është emri i dhënë një teksti të lashtë egjiptian funeral, i shkruar përgjithësisht në papirus dhe i përdorur që nga fillimi i Mbretërisë së Re (rreth vitit 1550 p.e.s.) deri rreth vitit 50 p.e.s. "Libër" është termi më i afërt për të përshkruar koleksionin e lirshëm të teksteve që përbëhet nga një numër magjish magjike që synojnë të ndihmojnë udhëtimin e një personi të vdekur nëpër Duat, ose botën e nëndheshme, dhe në jetën e përtejme, dhe të shkruara nga shumë priftërinj gjatë një periudhe prej rreth 1,000 vjetësh. Në vitin 1842, egjiptologu Karl Richard Lepsius prezantoi për këto tekste emrin gjerman Todtenbuch (drejtshkrimi modern Totenbuch), i përkthyer në anglisht si 'Libri i të Vdekurve'. Emri origjinal egjiptian për tekstin, i transliteruar rw nw prt m hrw, përkthehet si **Magji të Daljes në Fytyrë Ditën**.

Libri i të Vdekurve, i cili vendosej në arkivolin ose dhomën e varrimit të të ndjerit, ishte pjesë e një tradite tekstesh funerale që përfshin Tekstet e Piramidave dhe Tekstet e Arkivoleve më të hershme, të cilat ishin pikturuar mbi objekte, jo të shkruara në papirus. Disa nga magjitë e përfshira në libër u morën nga këto vepra më të vjetra dhe datojnë në mijëvjeçarin e 3-të para Krishtit. Magji të tjera u krijuan më vonë në historinë egjiptiane, që datojnë në Periudhën e Tretë të Ndërmjetme të Egjiptit (shekujt 11 deri në 7 para Krishtit). Një numër magjish që përbëjnë Librin vazhduan të gdhendeshin veçmas në muret e varreve dhe sarkofagë, siç kishin qenë gjithmonë magjitë nga të cilat ato buronin.

Nuk kishte një Libër të vetëm ose kanonik të të Vdekurve. Papiruset që mbijetuan përmbajnë një përzgjedhje të ndryshme tekstesh fetare dhe magjike dhe ndryshojnë ndjeshëm në ilustrimin e tyre. Disa njerëz duket se kanë porositur kopjet e tyre të Librit të të Vdekurve, ndoshta duke zgjedhur magjitë që mendonin se ishin më jetësore në përparimin e tyre drejt jetës së përtejme. Libri i të Vdekurve shkruhej më së shpeshti me shkrim hieroglifik ose hieratik në një rrotull papirusi dhe shpesh ilustrohej me skica që përshkruanin të ndjerin dhe udhëtimin e tyre në jetën e përtejme.

Shembulli më i mirë ekzistues i shkrimit egjiptian në antikitet është Papirusi i Anit. Anit i përkiste një shkruesi egjiptian. U zbulua në Luxor në vitin 1888 nga egjiptianët që tregtonin antikitete të paligjshme. U ble nga E. A. Wallis Budge, siç përshkruhet në autobiografinë e tij "Nga Nili dhe Tigri" në vitin 1888 dhe u dërgua në Muzeun Britanik, ku edhe mbetet.

## Shiko edhe 
* Magjia (e mbinatyrshme)

## Referime
Heated Rivalry

***Heated Rivalry*** është një serial televiziv kanadez me temë romancën sportive, i krijuar, shkruar dhe drejtuar nga Jacob Tierney për Crave. Është bazuar në serinë e romaneve *Game Changers* nga Rachel Reid, e cila mban emrin e librit të dytë. Në serial luajnë Hudson Williams si Shane Hollander dhe Connor Storrie si Ilya Rozanov, dy lojtarë profesionistë hokeji që mbajnë një marrëdhënie romantike sekrete dhe afatgjatë, ndërsa luajnë për ekipet rivale. Kasti përfshin François Arnaud, Robbie G.K., Christina Chang, Ksenia Daniela Kharlamova, Sophie Nélisse dhe Dylan Walsh.

Prodhuar nga Accent Aigu Entertainment dhe Bell Media, seriali pati shfaqjen e tij paraprake në Festivalin e Filmit Image+Nation LGBTQ+ në Montreal, Quebec, Kanada më 23 nëntor 2025. Xhirimet kryesore u kryen në të gjithë Ontarion, me Hamiltonin që shërbeu si një qendër kryesore xhirimi për të zëvendësuar vende të tilla si Nju Jorku dhe Moska. Vende të shquara përfshijnë Kështjellën Dundurn, Sallën e Koncerteve FirstOntario dhe Qendrën Sleeman në Guelph për të gjitha sekuencat në akull. Sezoni i parë u shfaq premierë në Crave më 28 nëntor 2025; u transmetua njëkohësisht në HBO Max, i cili e kishte blerë serialin për një publikim ndërkombëtar nëntë ditë para premierës kanadeze. U shpërnda gjithashtu nëpërmjet Neon dhe Movistar Plus+.

Heated Rivalry mori vlerësime kritike, me lëvdata për regjinë, skenarin dhe performancën dhe kiminë e aktorëve kryesorë. U bë seriali origjinal më i shikuar në Crave dhe u raportua si debutimi më i mirë i blerë dhe jo i animuar në HBO Max. Seriali është përshkruar nga mediat si një sensacion global dhe një sukses i jashtëzakonshëm nga kritikët. Më 12 dhjetor 2025, seriali u rinovua për një sezon të dytë.

## Aktorët dhe personazhet
* Hudson Williams - Shane Hollander
* Connor Storrie - Ilya Grigoryevich Rozanov
* François Arnaud - Scott Hunter
* Robbie G.K. - Christopher "Kip" Grady
* Christina Chang - Yuna Hollander
* Dylan Walsh - David Hollander
* Ksenia Daniela Kharlamova - Svetlana Sergeevna Vetrova
* Callan Potter - Hayden Pike
* Franco Lo Presti - Cliff Marleau
* Kamilla Kowal - Jackie Pike
* Yaroslav Poverlo - Polkovnik Grigori Rozanov
* Slavic Rogozine - Alexei Grigoryevich Rozanov
* Benjamin Roy - JJ Dagenais
* Kolton Stewart - Carter Vaughn
* Bianca Nugara - Maria Villanueva
* Brandon Ash-Mohammed - Shawn
* Matthew Finlan - Kyle Swift
* Nadine Bhabha - Elena Rygg
* Matt Gordon - George Grady
* Sophie Nélisse - Rose Landry

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* 
*
Goga Basket

**Goga Basket** është një klub profesionist shqiptar basketbolli, i bazuar në Durrës. Klubi u themelua në vitin 2015 dhe ishte pjesë e Superligës prej 2017 deri më 2021.

## Nderime
***Liga e Basketbollit e Shqipërisë (1):** 
:2019
***Kupa e basketbollit e Shqipërisë (1):**
:2020

## Burime
## External links
*Official website
Ilo Teneqexhi

**Ilo Teneqexhi** (1 qershor 1936 – 11 nëntor 2021) ishte një basketbollist shqiptar nga Korça.

## Referime
Muhamed Thaçi

**Muhamed Thaçi** (lindi më 30 prill 1981), i njohur më nofken **Mujo Thaçi**,  është ish-basketbollist kosovar dhe trajner nga Shkupi.

## Referime
Granit Rugova

**Granit Rugova** është ish-basketbollist kosovar. Ai mban rekordin për më se shumti pikë të shenuar në një ndeshje të Superligës se Kosovës.

## Referime
Edlir Tetova

**Edlir Tetova** (lindi më 14 prill 1983) is është një trajner dhe ish-lojtar shqiptar, i cili aktualisht është kryetrajner i KF Egnatia në Kategorinë Superiore.

## Nderime
;Egnatia
* Kategoria Superiore: 2023–24, 2024–25
* Kupa e Shqipërisë: 2022–23, 2023–24
* Superkupa e Shqipërisë: 2024
KB Dinamo Tbilisi

**KB Dinamo Tbilisi** (; ) është klub basketbolli nga Gjeorgjia.

## Trajnerët
*/ Otar Korkia (1959–1968)
*/ Muhamed Thaçi (2019–2021)

## Referime
Nderim Nexhipi

**Nderim Nexhipi** është ish-futbollist maqedonas me prejardhje shqiptare. Ai tani është drejtor sportiv i skuadrës kosovare KF Ballkani. Ai poashtu mban nënshtetësinë shqiptare.

## Jeta personale
Nderimi është djali i ish-futbollistit Mensur Nexhipi.

## Referime
Rafet Prekazi

**Rafet Prekazi** (lindur më 2 janar 1959) është një ish-futbollist dhe trajner kosovar. Prej vitit 2024, ai është drejtori sportiv të Trepça.

## Referime
Stivjan Janku

**Stivjan Janku** është futbollist shqiptar që luan për klubin shqiptar Flamurtari Vlorë. I lindur në Janinë, Janku është me prejardhje nga Delvina.

## Referime
Gjimnazi "Vasil Kamami" Elbasan

**Gjimnazi "Vasil Kamami" Elbasan** është shkollë e mesme në qytetin e Elbasanit. 

## Historia 
Vendimi për hapjen e gjimnazit është marrë në vitin 1958 nga Komiteti Ekzekutiv i Këshillit Popullor të rrethit të Elbasanit. 

Në mungesë të godinës së gjimnazit, dy paralelet e para të tij zhvilluan mësimin në shkollën "Thoma Kalefi", sot shkolla 9-vjeçare "Ali Agjah". Në vitin 1960 përfundon godina e gjimnazit dhe i jepet emri "Qemal Stafa" në një ceremoni festive.

Në vitin 1961- 1962 mbarojnë studimet dy maturat e para. Ky gjimnaz, ndër të paktat shkolla ne Shqipëri eksperimentale, gërshetoi mësimin me punën prodhuese, ku djemtë bënin praktikën prodhuese në parkun e mallrave Elbasan dhe vajzat kursin e robaqepësisë. 

Në vitin 1966 pērfundon matura e fundit dhe në shtator 1966 realizohet bashkimi i të gjithe gjimnazeve të Elbasanit në të vetmin gjimnaz i quajtur "Dhaskal Todri". Ish-gjimnazi "Qemal Stafa" mbetet shkollë muzike, sportive dhe 8 -vjecare për kohën.

Në vitin shkollor 1998-1999 rihapet gjimnazi, me nxënës të shkollës "Salih Ceka", ish-shkollë bujqësore, dhe mban të njëjtin emër dhe në vitin 2004, me kërkesë të drejtorit të shkollës të asaj kohe drejtuar Këshillit Bashkiak për arsye se vula e shkollës mbante emrin "Salih Ceka" ndërsa në ambietet e saj qëndronte busti i Qemal Stafës", Këshilli Bashkiak i asaj kohe riemërton shkollën me emrin "Qemal Stafa" në vitin 2004. Në mars të vitit 2012, pas vendimit të marrrë nga Këshilli Bashkiak shkolla merr emrin "Vasil Kamami".

## Aktivitet shkollore 
parapamje|Projekti i WikiClub-it të shkollës "Vasil Kamami"
Në shkollën “Vasil Kamami” organizohen aktivitete të ndryshme shkollore për të rritur aftësitë e nxënësve të jenë aktivë dhe krijues, si orë letrare, punëtori tematike, miniprojekte etj. 

## Shih edhe 
Gjimnazi "Vasil Kamami"-Faqja zyrtare

## Referime
Nënvlerësimi

**Nënvlerësimi** është një shprehje me forcë më të vogël se ajo që folësi ose shkrimtari nënkupton në të vërtetë ose nga ajo që pritet normalisht. Është e kundërta e zbukurimit ose ekzagjerimit dhe përdoret për theksim, ironi, mbrojtje ose humor. Një formë e veçantë e nënvlerësimit duke përdorur sintaksë negative quhet litote. Kjo nuk duhet ngatërruar me eufemizmin, ku një frazë e sjellshme përdoret në vend të një shprehjeje më të ashpër ose më ofenduese.

Ai përdoret shpesh në retorikë dhe në gjuhën e përditshme për të krijuar një efekt të tërthortë, duke e lënë dëgjuesin ose lexuesin të kuptojë vetë peshën reale të pohimit.

Nënvlerësimi mund të quhet edhe nënekzagjerim për të treguar më pak entuziazëm. Nënvlerësimi gjithashtu bashkon komikën me ironinë, si në komentin e Mark Twain, "Raporti i vdekjes sime ishte një ekzagjerim".

## Shiko edhe 
* Mbivlerësimi
* Kompleksi i superioritetit
* Ekzagjerimi
* Vlerësimi

## Referime
Kompleksi i superioritetit

Një **kompleks superioriteti** është një mekanizëm mbrojtës që zhvillohet me kalimin e kohës për të ndihmuar një person të përballojë ndjenjat e inferioritetit. Termi u shpik nga Alfred Adler (1870–1937) në fillim të viteve 1900, si pjesë e shkollës së tij të psikologjisë individuale.

Individët me një kompleks superioriteti zakonisht duken si arrogantë, mendjemëdhenj dhe përbuzës ndaj të tjerëve. Ata mund t'i trajtojnë të tjerët në një mënyrë arrogante, mbizotëruese dhe madje agresive.

Në përdorimin e përditshëm, termi shpesh përdoret për t'iu referuar një mendimi tepër të lartë për veten.

## Shiko edhe 
* Ekzagjerimi

## Referime
Ekzagjerimi

parapamje|Karikaturë mode e vitit 1796 nga Richard Newton, që parodon duke përdorur ekzagjerim mbulesën e kokës së një gruaje, stilin e fustanit dhe geta shumë të holla.
**Ekzagjerimi** është përfaqësimi i diçkaje si më ekstreme ose dramatike nga ç'është, me qëllim ose pa qëllim. Mund të jetë një mjet retorik ose figurë e të folurit, e përdorur për të ngjallur ndjenja të forta ose për të krijuar një përshtypje të fortë.

Zgjerimi i arritjeve, pengesave dhe problemeve për të kërkuar vëmendje është një dukuri e përditshme. Zmadhimi i vështirësisë së arritjes së një qëllimi pas arritjes së tij, mund të përdoret për të forcuar vetëvlerësimin.

Në arte, ekzagjerimet përdoren për të krijuar theks ose efekt. Si një mjet letrar, ekzagjerimet përdoren shpesh në poezi dhe hasen shpesh në të folurit e rastësishëm. Shumë herë përdorimi i hiperbolës përshkruan diçka si më të mirë ose më të keqe nga ç'është në të vërtetë. Një shembull i hiperbolës është: "Çanta peshonte një ton". Hiperbola thekson se çanta ishte shumë e rëndë, megjithëse ndoshta nuk peshon një ton.

Ekzagjerimi është gjithashtu një lloj mashtrimi, si dhe një mjet për të simuluar - duke zmadhuar lëndimet ose shqetësimet e vogla si një justifikim për të shmangur përgjegjësitë.

## Shiko edhe 
* Hiperbola

## Referime
Konotacioni

Një **konotacion** është një shoqërim kulturor ose emocional i kuptuar zakonisht që çdo fjalë ose frazë e dhënë mbart, përveç kuptimit të saj të qartë ose të drejtpërdrejtë, i cili është edhe denotacioni i saj.

Një konotacion përshkruhet shpesh si pozitiv ose negativ, në lidhje me lidhjen e tij emocionale të këndshme ose të pakëndshme. Për shembull, një person kokëfortë mund të përshkruhet si me vullnet të fortë ose kokëfortë; megjithëse këto kanë të njëjtin kuptim të drejtpërdrejtë (kokëfortë), vullneti i fortë nënkupton admirim për nivelin e vullnetit të dikujt (një konotacion pozitiv), ndërsa kokëfortësia nënkupton zhgënjim në marrëdhëniet me dikë (një konotacion negativ).

## Përdorimi 
"Konotacioni" degëzohet në një përzierje kuptimesh të ndryshme. Këto mund të përfshijnë kontrastin e një fjale ose fraze me kuptimin e saj parësor, të drejtpërdrejtë (i njohur si denotacion), me atë që ajo fjalë ose frazë tregon konkretisht. Konotacioni në thelb lidhet me mënyrën se si çdo gjë mund të shoqërohet me një fjalë ose frazë; për shembull, një vlerë, gjykim ose ndjenja të nënkuptuara.

### Logjika 
Në logjikë dhe semantikë, konotacioni është afërsisht sinonim i intensitetit. Konotacioni shpesh kontrastohet me denotacionin, i cili është pak a shumë sinonim i zgjatjes. Nga ana tjetër, konotacioni i fjalës mund të mendohet si bashkësia e të gjithë referentëve të saj të mundshëm (në krahasim me thjesht ato aktuale). Denotacioni i një fjale është koleksioni i gjërave për të cilat i referohet; konotacioni i saj është ajo që nënkupton në lidhje me gjërat për të cilat përdoret për t'iu referuar (një nivel i dytë kuptimesh quhet konotativ). Konotacioni i qenit është (diçka si) mishngrënës me katër këmbë. Pra, të thuash, "Ti je një qen" do të nënkuptonte se ishe i shëmtuar ose agresiv në vend që të tregonte fjalë për fjalë si një qen.

### Terma të lidhur 
Shpesh është e dobishme të shmangen fjalët me konotacione të forta (veçanërisht ato pejorative ose përçmuese) kur përpiqesh të arrish një pikëpamje neutrale. Dëshira për më shumë konotacione pozitive, ose më pak negative, është një nga arsyet kryesore për përdorimin e eufemizmave.

Mbyllja semiotike, siç përcaktohet nga Terry Eagleton, ka të bëjë me "një botë të mbyllur të stabilitetit ideologjik, e cila i largon forcat përçarëse dhe të decentralizuara të gjuhës në emër të një uniteti imagjinar. Shenjat renditen nga një dhunë e caktuar e fshehtë në një rend të ngurtë hierarkik... Procesi i farkëtimit të 'përfaqësimeve' gjithmonë përfshin këtë mbyllje arbitrare të zinxhirit shenjues, duke e kufizuar lojën e lirë të shenjuesit në një kuptim të përcaktuar në mënyrë të rreme, i cili më pas mund të pranohet nga subjekti si i natyrshëm dhe i pashmangshëm".

## Shiko edhe 
* Konteksti

## Referime
Fotaq Xheka

**Fotaq Xheka** aktor shqiptar, është një nga aktorët e teatrit shqiptar, i njohur veçanërisht për kontributin e tij në skenën e teatrit të Korçës . Me një interpretim të natyrshëm dhe një prani të fortë artistike, ai ka lënë gjurmë të rëndësishme në artin skenik dhe në kinematografinë shqiptare.

Karriera e tij nuk u kufizua vetëm në teatër. Fotaq Xheka u bë pjesë edhe e filmit shqiptar , duke interpretuar me sukses një sërë rolesh që dëshmuan shkathtësinë dhe diapazonin e tij artistik. Në vitin 1979 ai luajti në filmin Shtrëngata në mal, ndërsa në vitin 1981 u shfaq në filmin Agimet e stinës së madhe , duke forcuar më tej pozitat e tij si aktor i respektuar.

Megjithatë, një nga rolet që i dha më shumë hapësirë për të shpalosur talentin e tij ishte ai në filmin Kush është vrasësi. Në këtë produksion, ai interpretoi rolin e Nikos, një personazh antagonist që i dha mundësinë të shfaqte një dimension tjetër të aftësive të tij interpretative. Ky rol u vlerësua për thellësinë psikologjike dhe forcën dramatike që Xheka arriti të transmetonte në ekran.

Përmes punës së tij në teatër dhe film, Fotaq Xheka mbetet një figurë e rëndësishme e artit shqiptar, një aktor që ka kontribuar ndjeshëm në pasurimin e kulturës skenike dhe kinematografike të vendit.

## Burimet
Korrupsioni politik

**Korrupsioni politik** është përdorimi i pushteteve nga zyrtarët qeveritarë ose kontaktet e tyre në rrjet për përfitime private të paligjshme. Format e korrupsionit ndryshojnë, por mund të përfshijnë ryshfetin, lobimin, zhvatjen, favorizimin e të afërve, nepotizmin, provincializmin, patronazhin, ndikimin e paligjshëm, ryshfetin dhe përvetësimin. Korrupsioni mund të lehtësojë sipërmarrjen kriminale, siç është trafikimi i drogës, pastrimi i parave dhe trafikimi i qenieve njerëzore, megjithëse nuk kufizohet vetëm në këto aktivitete.

Me kalimin e kohës, korrupsioni është përcaktuar ndryshe. Për shembull, gjatë kryerjes së punës për një qeveri ose si përfaqësues, është joetike të pranosh një dhuratë. Çdo dhuratë falas mund të interpretohet si një skemë për të joshur marrësin drejt disa paragjykimeve. Në shumicën e rasteve, dhurata shihet si një qëllim për të kërkuar favore të caktuara, të tilla si ngritja në punë, bakshishi për të fituar një kontratë, punë ose përjashtim nga detyra të caktuara në rastin e një punonjësi të ri që ia dorëzon dhuratën një punonjësi të lartë i cili mund të jetë çelësi në fitimin e favorit.

Disa forma të korrupsionit, të quajtura tani "korrupsion institucional", dallohen nga ryshfeti dhe lloje të tjera të fitimit të dukshëm personal. Për shembull, disa institucione shtetërore mund të veprojnë vazhdimisht kundër interesave të publikut, siç është keqpërdorimi i fondeve publike për interesin e tyre, ose duke u angazhuar në sjellje të paligjshme ose imorale pa u ndëshkuar. Ryshfeti dhe aktet e hapura kriminale nga individët mund të mos jenë domosdoshmërisht të dukshme, por institucioni megjithatë vepron në mënyrë imorale në tërësi. Fenomeni i shtetit mafioz është një shembull i korrupsionit institucional.

Një veprim i paligjshëm nga një titullar përbën korrupsion politik vetëm nëse veprimi lidhet drejtpërdrejt me detyrat e tij zyrtare, kryhet nën ngjyrosjen e ligjit ose përfshin tregtimin e ndikimit. Aktivitetet që përbëjnë korrupsion të paligjshëm ndryshojnë në varësi të vendit ose juridiksionit. Për shembull, disa praktika të financimit politik që janë të ligjshme në një vend mund të jenë të paligjshme në një tjetër. Në disa raste, zyrtarët qeveritarë kanë kompetenca të gjera ose të papërcaktuara mirë, të cilat e bëjnë të vështirë dallimin midis veprimeve të ligjshme dhe të paligjshme. Në të gjithë botën, vetëm ryshfeti vlerësohet të përfshijë mbi 1 trilion dollarë amerikanë në vit. Një gjendje korrupsioni politik i pakufizuar njihet si kleptokraci, që fjalë për fjalë do të thotë "sundim nga hajdutët".

## Shiko edhe 
* Korrupsioni

## Referime
A priori dhe a posteriori

**A priori** ('nga më e hershmja') dhe **a posteriori** ('nga më e vonshmja') janë fraza latine të përdorura në filozofi dhe gjuhësi për të dalluar llojet e njohurive, justifikimeve ose argumenteve sipas mbështetjes së tyre në përvojë. Njohuria a priori është e pavarur nga çdo përvojë. Shembujt përfshijnë matematikën, tautologjitë dhe deduksionin nga arsyeja e pastër. Njohuria a posteriori varet nga provat empirike. Shembujt përfshijnë shumicën e fushave të shkencës dhe aspektet e njohurive personale.

Termat burojnë nga metodat analitike të gjetura në Organon, një koleksion veprash nga Aristoteli. Analitika paraprake (a priori) ka të bëjë me logjikën deduktive, e cila vjen nga përkufizimet dhe parimet e para. Analitika posteriore (a posteriori) ka të bëjë me logjikën induktive, e cila vjen nga provat vëzhguese.

Të dy termat shfaqen në Elementet e Euklidit dhe u popullarizuan nga Kritika e Arsyes së Pastër e Immanuel Kantit, një vepër me ndikim në historinë e filozofisë. Të dy termat përdoren kryesisht si modifikues të emrit "njohuri" (p.sh., "njohuri a priori"). A priori mund të përdoret për të modifikuar emra të tjerë si "e vërteta". Filozofët mund të përdorin aprioritet, apriorist dhe aprioritet si emra që i referohen cilësisë së të qenit a priori.

## Shiko edhe 
* De jure
* De facto
* Latinishtja

## Burime
E Hëna e Bardhë

**E Hëna e Bardhë** (Greqisht: Καθαρά Δευτέρα, *Kathara Deftera*), e njohur edhe si **E Hëna e Pastër**, është dita e parë e Kreshmës së Madhe në të gjithë Krishterimin Lindor  dhe është një festë e paqëndrueshme, që do të thotë se data e saj ndryshon çdo vit, bazuar në datën e Pashkës, por bie gjithmonë të hënën e gjashtë para të Dielës së Palmave e cila fillon Javën e Shenjtë, duke i paraprirë të Dielës së Pashkës. 

Termi i zakonshëm për këtë ditë, "E Hëna e Pastër" apo "e Hëna e Bardhë", i referohet pastrimit të trupit në përgatitje për Kreshmën e Madhe, është dita e parë e abstenimit nga ushqimet e palejuara gjatë kreshmimit ose e shumë lloje ushqimesh, për të bekuarit dhe ata që janë në gjendje ta përballojnë.   Tradicionalisht, siç ndodh në shumë vende dhe tradita ortodokse, disa besimtarë të devotshëm, murgj, dhe murgesha bëjnë një agjërim shumë të rreptë, duke e pastruar trupin nga të gjitha ushqimet deri në Liturgjinë Hyjnore të Dhuratave të Parashenjtëruara të së mërkurës, në një mënyrë që Trupi i Shenjtë i Krishtit të jetë forca e parë e tyre gjatë Kreshmëve. Jashtë Kishës Ortodokse, ndonjëherë mund të quhet "E Hëna e Përhime", në analogji me të Mërkurën e Përhime (dita e parë e Kreshmëve në Krishterimin Perëndimor). 

## Data 
E Hëna e Bardhë është pjesë e ciklit paskal dhe si e tillë varet nga llogaritja e Pashkëve, e cila mund të ndryshojë midis denominacioneve dhe kishave. Data mund të varet edhe nga kalendari i përdorur nga kisha. Disa kisha ortodokse lindore përdorin Kalendarin e Ri Julian, kishat katolike  kalendarin gregorian, ndërsa disa kisha ortodokse orientale përdorin kalendarin etiopian apo atë kopt.  Kur dita e Pashkës përkon në kalendarë të ndryshëm, e Hëna e Bardhë bie dy ditë përpara të Mërkurës së Përhime (dita e njohur në Perëndim si e Hëna Shrove). Nëse jo, atëherë  bie në një javë tjetër.
## Shih edhe
*Kreshma
*E Mërkura e Përhime
## Referime
Ergys Agasi

**Ergys Agasi** është biznesmen shqiptar nga Durrësi, i përfshirë në sektorë si prodhimi i cigareve, logjistika, ndërtimi, tregtia dhe shërbimet e informacionit. Ai është djali i ish deputetit të Partisë Socialiste Bardhyl Agasi. Ai është përshkruar si njeriu hije i qeverisë Rama, si dhe "koordinatori" i Ramës me grupet kriminale.  

Në dhjetor 2025 Agasi është përballur me akuza nga Struktura e Posaçme Anti-Korrupsion (SPAK) se drejton një grup të strukturuar kriminal të përfshirë në manipulimin e tenderave publikë në Agjencinë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit (AKSHI). 

SPAK ka lëshuar urdhër-arrest për Agasin me akuza për përfshirje në korrupsion, konkurrencë e paligjshme dhe lidhje me krimin e organizuar, manipulim tenderash, pengmarrje dhe ushtrim ndikimi të padrejtë mbi proçeset e prokuriit shtetëror. 

Agasi shquhet në realitetin shqiptar si figurë me ndikim në Durrës, i lidhur me interesa politike dhe kriminale.

## Referime
MSV Duisburg

**Meidericher Spielverein 02 e. V. Duisburg** është një klub profesionist futbolli gjerman nga Dyzburgu. Klubi u themelua në vitin 1902.
KF Rabotniçki Shkup

**KF Rabotniçki Shkup** () është klub futbollistik i cili luan në Shkup, Republika e Maqedonisë së Veriut. Klubi luan në Ligën e Parë Maqedonase.
KF Liria Zagraçan

**KF Liria Zagraçan – Shum**  është klub futbollistik nga Zagraçani. Klubi u themelua në vitin 1979.

## Referime 
## External links
*Liria Zagračani Facebook në 
*Club info at MacedonianFootball
KF Fortuna 1975

**KF Fortuna 1975** është klub futbollistik nga Hasanbegu, Shkup.

## Historia
Klubi u themelua në vitin 1975.

## Referime 
## External links
*Fortuna Skopje Facebook
*Club info at MacedonianFootball
Erald Kapri

**Erald Kapri** është deputet në Kuvendin e Shqipërisë. Dalë prej zgjedhjeve të 11 Maj 2025, së bashku me Agron Shehaj ai përfaqëson Partinë Mundësia.

## Referime
Mirlinda Karçanaj

**Mirlinda Karçanaj** është zyrtare shqiptare, dhe ish-drejtoreshë e Agjencisë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit (AKSHI).

E njohur për përfshirje në skandalin e tenderave të AKSHI-t, në bashkëpunim me Ergys Agasin dhe Ermal Beqirin, ku akuzohet nga Struktura e Posaçme Anti-Korrupsion (SPAK) për shkelje të barazisë në procedurat publike dhe pjesëmarrje në grup të strukturuar kriminal.

Ajo u vendos në arrest shtëpie në dhjetor 2025 pas hetimeve të SPAK-ut, dhe dha dorëheqjen nga posti në shkurt 2026. 

## Referime
Kriminalizimi

**Kriminalizimi**, në kriminologji, është "procesi me të cilin sjelljet dhe individët transformohen në krim dhe kriminelë". Më parë aktet ligjore mund të transformoheshin në krime me anë të legjislacionit ose vendimit gjyqësor. Megjithatë, zakonisht ekziston një supozim formal në rregullat e interpretimit statutor kundër zbatimit retrospektiv të ligjeve, dhe vetëm përdorimi i fjalëve të shprehura nga legjislatura mund ta kundërshtojë këtë supozim. Fuqia e gjyqtarëve për të nxjerrë ligje të reja dhe për të kriminalizuar sjelljen në mënyrë retrospektive gjithashtu dekurajohet. Në një mënyrë më pak të hapur, aty ku ligjet nuk janë zbatuar në mënyrë strikte, veprimet e ndaluara nga ato ligje mund t'i nënshtrohen gjithashtu kriminalizimit de facto përmes zbatimit ligjor më efektiv ose më të përkushtuar. Procesi i kriminalizimit zhvillohet përmes institucioneve shoqërore, duke përfshirë shkollat, familjen dhe sistemin e drejtësisë penale.

## Shiko edhe 
* Kriminologjia
* Shkenca mjekoligjore
* Politizimi

## Referime
Politizimi

**Politizimi** është një koncept në shkencën dhe teorinë politike që përdoret për të shpjeguar se si ideve, entiteteve ose koleksioneve të fakteve u jepet një ton ose karakter politik dhe si pasojë u atribuohen ideve dhe strategjive të një grupi ose partie të caktuar, duke u bërë kështu subjekt i kontestimit. Politizimi është përshkruar si kompromentim i objektivitetit dhe është i lidhur me polarizimin politik. Anasjelltas, ai mund të ketë një efekt demokratizues dhe të rrisë zgjedhjen politike, dhe është treguar se përmirëson reagimin e institucioneve mbikombëtare si Bashkimi Evropian. Politizimi i një grupi ka më shumë të ngjarë të ndodhë kur justifikimet për dhunën politike konsiderohen të pranueshme brenda një shoqërie, ose në mungesë të normave që dënojnë dhunën.

Depolitizimi, procesi i kundërt, është kur çështjet nuk janë më objekt i kontestimit politik. Ai karakterizohet nga qeverisja përmes ndërtimit të konsensusit dhe kompromisit pragmatik. Ai ndodh kur subjektet u lihen ekspertëve, siç janë institucionet teknokratike ose burokratike, ose u lihen individëve dhe tregjeve të lira, përmes liberalizimit ose derregullimit. Shpesh lidhet me qeverisjen shumënivelëshe. Koncepti është përdorur për të shpjeguar "boshllëkun demokratik" midis politikanëve dhe qytetarëve të cilëve u mungon zgjedhja, veprimi dhe mundësitë për diskutim. Në shekullin e 21-të, depolitizimi është lidhur me zhgënjimin me neoliberalizmin. Depolitizimi ka pasoja negative për legjitimitetin e regjimit dhe prodhon ndjenja antipolitike të shoqëruara me populizmin, të cilat mund të rezultojnë në "ripolitizim" (politizim pas depolitizimit).

Studimet aktuale të politizimit ndahen në nënfusha të ndryshme. Kryesisht shqyrtohet në tre nivele të ndara: brenda sistemeve politike kombëtare, brenda Bashkimit Evropian dhe brenda institucioneve ndërkombëtare. Qasjet akademike ndryshojnë shumë dhe shpesh janë të shkëputura. Është studiuar nga nëndisiplina të tilla si politika krahasuese, sociologjia politike, studimet evropiane dhe teoria ligjore.

Politikizimi i shkencës ndodh kur aktorët theksojnë pasigurinë e natyrshme të metodës shkencore për të sfiduar konsensusin shkencor, duke minuar ndikimin pozitiv të shkencës në debatin politik duke bërë që qytetarët të hedhin poshtë provat shkencore.

## Shiko edhe 
* Shkenca politike
* Filozofia politike

## Referime