James Galway

**Sir James Galway** [lexo anglisht: Sër Xhejms Golluej] (lindur më 8 dhjetor 1939) është flautist virtuoz irlandez   nga Belfasti, që është mbiquajtur edhe "Njeriu me Flautin e Artë".  Ai krijoi një karrierë ndërkombëtare si solist flautist. Në vitin 2005, ai mori çmimin Brit për kontributin e jashtëzakonshëm në muzikë në eventin Class Awards Brit Awards.

## Jeta e hershme 
Galway lindi në Belfastin Verior. I ati, që luante flaut, ishte i punësuar në kantierin detar Harland dhe Wolff deri në fund të Luftës së Dytë Botërore dhe i kalonte turnet e natës duke pastruar autobusët pas luftës, ndërsa nëna e tij, pianiste, punonte si tjerrëse liri. Ai ishte rrethuar nga një traditë e bandave të flautit dhe shumë miq dhe anëtarë të familjes që luanin instrumentin, ai e mësoi flautin nga i ungji në moshën nëntë vjeç dhe iu bashkua grupit muzikor Pipëza dhe daulle. Në moshën njëmbëdhjetëvjeçare Galway fitoi Kampionatin e flautistëve të rinj, të moshuar dhe të hapur në Belfast në një ditë të vetme. Instrumenti i tij i parë ishte një flaut irlandez me pesë çelësa dhe në moshën dymbëdhjetë ose trembëdhjetë vjeç, ai mori një instrument Boehm. Ai e la shkollën në moshën katërmbëdhjetë vjeç dhe punoi si çirak i një riparuesi të pianos për dy vjet.    

## Edukimi dhe karriera 
Ai më pas studioi flaut në Kolegjin Mbretëror të Muzikës nën John Francis-in dhe në Shkollën e Muzikës Guildhall nën Geoffrey Gilbert-in. Ai më pas studioi për pak kohë në Konservatorin e Parisit nën Gaston Crunelle-in. Ndërsa ishte në Paris, ai kërkoi mësime nga flautisti i famshëm francez Jean-Pierre Rampal, i cili i ofroi këshilla për të luajtur, por mendoi se tashmë ai ishte bërë një flautist shumë i mirë që të kishte  nevojë për të marrë mësime ose nga Rampali ose nga konservatori. Ai u largua nga Parisi për të fituar punën e tij të parë orkestrale duke luajtur flaut në Sadler's Wells Opera në Londër. 

Ai kaloi pesëmbëdhjetë vjet si flautist orkestre.  Përveç Sadler's Wells, ai luajti me Covent Garden Opera, Orkestrën Simfonike të Londrës dhe Orkestrën Filarmonike Mbretërore .  Ai bëri një audicion për Orkestrën Filarmonike të Berlinit nën drejtimin e Herbert von Karajan dhe ishte flauti kryesor në atë orkestër nga 1969 deri në 1975. Për habinë dhe tronditjen e Karajanit, pas një periudhe mosmarrëveshjesh, Galway vendosi që të largohej për të ndjekur karrierë si solist.  

Përveç interpretimeve në repertorin standard klasik, ai luan muzikë bashkëkohore, ku përfshin vepra të reja të flautit të porositura prej tij dhe për të nga kompozitorët, ndër të cilët përmenden: David Amram, Malcolm Arnold, William Bolcom, John Corigliano, John Wolf Brennan, Dave Heath, Lowell Liebermann dhe Joaquín Rodrigo . Albumi *James Galway dhe The Chieftains në Irlandë* nga Galway dhe The Chieftains arriti numrin 32 në listën e albumeve më të shitura muzikore të Mbretërisë së Bashkuar (UK Albums Chart) më 1987. 

Galway vazhdon të japë shfaqje rregullisht dhe është një nga flautistët më të njohur në botë. Regjistrimet e tij kanë shitur mbi 30 milion kopje. 

Në vitin 1990, ai u ftua nga Roger Waters për të luajtur në *koncertin The Wall - Live in Berlin*, të mbajtur në Potsdamer Platz ; ai luajti këngët e Pink Floyd " Mirupafshim Blue Sky " dhe "A ka njeri atje?". Galway interpretoi për ansamblin fitues të Çmimit të Akademisë duke regjistruar kolonat zanore të trilogjisë së filmit Peter Jackson "*Lord of the Rings* ", të përbërë nga Howard Shore . Në qershor 2008, ai u fut në Hollywood Bowl Hall of Fame së bashku me Liza Minnelli dhe BB King. 

Ai luan me flaut Nagahara, si dhe disa flauta Muramatsu. Conn-Selmer prodhon linjën e tij të flautave, "Galway Spirit Flutes".

Galway është president i shoqarës Flutewise, një organizatë bamirëse globale që mbështet flautistët e rinj,   drejtuar nga Liz Goodwin. Në vitin 2003 ai formoi Konsorciumin e Edukimit Muzikor së bashku me Julian Lloyd Webber, Evelyn Glennie dhe Michael Kamen për t'i bërë presion Qeverisë Britanike për të siguruar arsim më të mirë muzikor nëpër shkolla. Ai është Ambasador për Fondacionin Kombëtar për Muzikën e të Rinjve, një organizatë bamirësie në Mbretërinë e Bashkuar.  Ai u bë Oficer i Urdhrit të Perandorisë Britanike (OBE) më 1977, dhe u bë kalorës më 2001,  muzikanti i parë i frymës që ka marrë atë vlerësim.  Ai është një Patron Kombëtar i Delta Omicron, një vëllazëri ndërkombëtare muzikore profesionale. 

Në dhjetor 2013 Galway nisi serinë e mësimeve *Flauti i Parë*, një program interaktiv në internet për studentë fillestarë të flautit nga të gjitha moshat.

Ai ka marrë çmimin Gramophone Lifetime Achievement 2014. 

## Jeta personale 
Galway është martuar tri herë. Martesa e tij e parë, me një franceze, i dha një djalë. Ai u martua me gruan e dytë, Anna (Annie) Renggli, vajza e një arkitekti të njohur zviceran, më 1972 dhe u transferua nga Berlini në Lucern, Zvicër, qyteti i saj i lindjes. Çifti kishte dy vajza binjake dhe një djalë. Më 1978 ai regjistroi për të një version instrumental të "Annie's Song" të John Denver. Ajo arriti kulmin në nr. 3 në UK Singles Chart.  

Galway është një i krishterë i devotshëm që viziton lloje të ndryshme kishash kur është në udhëtim dhe lutet para daljeve të tij nëpër koncerte.  Ai gjithashtu mban një varëse kryq, për të cilën thotë, "Nuk është zbukurim, por diçka që më kujton se çfarë duhet të bëj dhe si duhet të sillem ".

Në gusht 1977, Galway u përplas nga një motor me shpejtësi në Lucernë, duke thyer krahun e majtë dhe të dy këmbët dhe kërkoi një qëndrim katër muaj në spital.  Në dhjetor 2009, ai ra në një shkallë në shtëpinë e tij, duke thyer kyçin e majtë dhe duke thyer krahun e djathtë. 

Duke dalë në *The Nolan Show* në qershor 2015, Galway deklaroi se ai e shikon identitetin e tij kombëtar si irlandez. Ai ishte kritik ndaj veprimeve të qeverisë së Irlandës së Veriut gjatë fëmijërisë së tij dhe veçoi figura të shquara Unioniste si Ian Paisley për nxitjen e ndarjes që çoi te Trazirat. Komentet e tij u kritikuan nga politikanë të shquar unionistë, mes tyre Sammy Wilson .  Duke e përshkruar Irlandën e Veriut si "pjesa irlandeze e okupuar nga britanikët", Galway shtjelloi më tej se ai do të donte që "Irlanda të ishte Irlandë" dhe se kur njerëzit e pyesin se "nga je", ai thotë "nga Irlanda" dhe kur pyetet nëse ai është "irlandez", ai përgjigjet pozitivisht. 

 

## Diskografia 
SHENIM: Të gjitha datat e lëshimit për mos-përpilimet e mëposhtme janë marrë nga shënimet e  serisë së CD-ve *Njeriu me Flautin e Artë - Koleksioni i plotë i RCA* (komplet kutish 71 CD dhe 2 DVD) (2014).

* *Sonatas for Flute and Piano* (with Martha Argerich (November 1975)
* *Man with the Golden Flute* (with the National Philharmonic Orchestra, Charles Gerhardt, conductor) (May 1976)
* *Mozart:  The Two Flute Concertos, Andante for Flute and Orchestra* (with the Festival Strings Lucerne, Rudolf Baumgartner, conductor) (March 1977)
* *Vivaldi:  The Four Seasons* (with the Zagreb Soloists) (May 1977)
* *The Magic Flute of James Galway*  (with the New Irish Chamber Orchestra, André Prieur, conductor) (March 1978)
* *James Galway Plays Bach* (with the Zagreb Soloists, Tonko Ninic, concertmaster) (September 1978)
* ''Annie's Song and Other Galway Favorites*  (with the Harp Ensemble, Marisa Robles, director; Kevin Conneff, bodhrán (Irish drum); and the National Philharmonic Orchestra, Charles Gerhardt, conductor) (January 1979)
* *James Galway Plays Mozart* (with Marisa Robles, harp, and the London Symphony Orchestra, Eduardo Mata, conductor) (May 1979)
* *James Galway Plays Rodrigo* (with Philharmonia Orchestra, Eduardo Mata, conductor) (August 1979)
* *James Galway Plays Telemann* (with the Zagreb Soloists, Tonko Ninic, concertmaster) (October 1979)
* *Song of the Seashore* (with Susumu Miyashita, koto; Ayako Shinozaki, harp; and the Tokyo String Orchestra,  Hiroyuki Iwaki, conductor) (February 1980)
* *Sometimes When We Touch* (with Cleo Laine) (June 1980)
* *French Flute Concertos* (with the Royal Philharmonic Orchestra, Charles Dutoit, conductor) (October 1980)
* *James Galway Plays Stamitz*  (with the New Irish Chamber Orchestra, André Prieur, conductor) (January 1981)
* *Songs of the southern cross* (with The Sydney Symphony Orchestra, David Measham, conductor) (1981)
* *James Galway Plays Reinecke* (with Phillip Moll, piano, and the London Philharmonic Orchestra, Hiroyuki Iwaki, conductor) (May 1981)
* *Pachelbel Canon* (June 1981)
* *Galway Plays Mayer:  Sri Krishna* (with Phillip Moll, piano; John Mayer, tanpura; and the London Philharmonic Orchestra, Hiroyuki Iwaki, conductor) (1981)
* *Bach:  Trio Sonatas* (with Kyung-wha Chung, violin; Phillip Moll, harpsichord; and Moray Welsh, cello continuo) (February 1982)
* *The Wayward Wind* (September 1982)
* *Mozart:  The Two Flute Concertos* (with the New Irish Chamber Orchestra, André Prieur, conductor) (October 1982)
* *Nocturne* (August 1983)
* *James Galway Plays Schubert* (with Phillip Moll, piano) (August 1984)
* *In the Pink* (with Henry Mancini, conductor) (August 1984)
* *Lennox Berkeley -- The Complete Works for Flute* (April 1985)
* *Vivaldi:  6 concerti opus 10* (with Malcolm Proud, harpsichord, and the New Irish Chamber Orchestra) (April 1985)
* *Phoenix -- Australian Flute Concertos* (April 1985)
* *James Galway Plays Khachaturian* (with the Royal Philharmonic Orchestra, Myung-whun Chung, conductor) (October 1985)
* *Clair de lune* (with Marisa Robles, harp, and the Chamber Orchestra of Europe) (April 1986)
* *James Galway's Christmas Carol* (August 1986)
* *Italian Serenade* (with Kazuhito Yamashita) (October 1986)
* *In Ireland* (with The Chieftains) (January 1987)
* *James Galway Plays Nielsen* (May 1987)
* *John Corigliano:  Pied Piper Fantasy* (October 1987)
* *Mercadante:  Concertos for Flute and Orchestra* (April 1988)
* *Sonatas by Dvorak, Feld, and Martinu* (September 1988)
* *James Galway Plays Mozart* (2 CD set) (with Marisa Robles, harp, and the Chamber Orchestra of Europe) (December 1988)
* *Vivaldi:  6 Concertos* (with I Solisti Veneti, Claudio Scimone, conductor) (September 1989)
* *James Galway Plays Beethoven* (February 1990)
* *The Enchanted Forest – Melodies of Japan* (with Hiro Fujikake) (March 1990)
* *Over the Sea to Skye -- The Celtic Connection* (with The Chieftains) (January 1991)
* *C.P.E. Bach: 3 Concertos* (August 1990)
* *Quantz:  4 Concertos* (March 1991)
* *In Dulci Jubilo:  Christmas with James Galway* (August 1991)
* *The Wind Beneath my Wings* (September 1991)
* *James Galway, Kazuhito Yamashita, and Joseph Swensen Play Giuliani* (with Kazuhito Yamashita, guitar, and Joseph Swensen, violin) (July 1992)
* *J.S. Bach:  Suite No. 2; Concerto for Flute, Violin and Harpsichord* (July 1992)
* *Beauty and the Beast:  Galway at the Movies* (July 1992)
* *Italian Flute Concertos* (July 1993)
* *Mozart Flute Quartets* (with the Tokyo String Quartet) (1993)

* *The Lark in the Clear Air* (July 1994)
* *Mozart:  Concerto for Flute and Harp, K. 299; Sonatas for Flute and Piano, K. 296 and K. 376* (with Marisa Robles) (July 1993)
* *Danzi* (with Sabine Meyer, clarinet) (July 1994)
* *Wind of Change* (July 1994)
* *Bach Sonatas* (February 1995)
* *Bach, Vol. 2:  Trio Sonatas* (with Monica Huggett, violin; Jeanne Galway, flute; Phillip Moll, harpsichord; and Sarah Cunningham, viola da gamba) (October 1996)
* *The French Recital'' (with Christopher O'Riley, piano) (July 1995)
* *The Celtic Minstrel* (with The Chieftains) (July 1995)
* *Mozart:  Concerto for Flute and Harp; Concerto No. 1 and Concerto No. 2* (with Marisa Robles, harp, and Academy of St. Martin in the Fields with Neville Marriner, conductor) (October 1996)
* *Legends* (with Phil Coulter, piano) (February 1997)
* *James Galway Plays the Music of Sir Malcolm Arnold* (with Phillip Moll, piano, and Academy of St. Martin in the Fields with Neville Marriner, conductor) (October 1997)
* *Music for my Friends* (with Phillip Moll, piano, and Jeanne Galway, flute) (December 1997)
* ''Winter's Crossing* (with Phil Coulter, piano, and Liam Neeson, narrator) (August 1998)
* *James Galway Plays Lowell Liebermann* (with Hyun-sun Na, harp, and the London Mozart Players with Lowell Liebermann, conductor) (1997)
* *Tango Del Fuego* (February 1999)
* *Un-Break my Heart* (with Jeanne Galway, flute) (September 1999)
* *Hommage à Rampal* (with Jeanne Galway, flute, and the London Mozart Players) (October 1999)
* *Music for my Little Friends* (with Phillip Moll, piano, and the London Mozart Players) (May 2002)
* *A Song of Home:  An Irish American Musical Journey* (with Jay Ungar, fiddle; Molly Mason, guitar, piano, and vocals; Peter Ostroushko, mandolin and guitar; Steve Rust, bass; Ruth Ungar, harmony vocals; and Michael Merenda, shaker) (September 2003)
* *O'Reilly Street* (with Tiempo Libre) (August 2008)
* *James Galway and The Chieftains -- In Ireland* (DVD) (1991)
* *Dudley Moore Introduces Concerto!  Mozart:  Concerto for Flute and Harp* (DVD) (with Marisa Robles, harp, and the London Symphony Orchestra. Michael Tilson Thomas, conductor) (1993)

Compilations:

* *Greatest Hits* (1988)
* *The Concerto Collection* (1990)
* *Greatest Hits Vol. 2* (1992)
* *The Essential James Galway* (2-CD compilation)
* *The Classical James Galway* (1993)
* *Greatest Hits Vol. 3* (1998)
* *Sixty Years – Sixty Flute Masterpieces Collection* (1999)
* *The Very Best of James Galway* (2002)
* *The Essential James Galway* (2006)
* *Vivaldi – Concerti for Flute* (DVD) (2008)
* *Celebrating 70:  A Collection of Personal Favorites* (2009)
* *James Galway Plays Flute Concertos* (12 CD box set) (2011)
* *The Man with the Golden Flute – The Complete RCA Collection* (71 CDs and 2 DVDs box set) (2014)

## Media 
## Referime 
; Shënime 

;Sources
*
*
*Galway, James. (1982). *Flute*. Yehudi Menuhin Music Guides. London: Macdonald.  (cloth);  (pbk.) New York: Schirmer Books.  Reprinted 1990, London: Kahn & Averill London: Khan & Averill 

; Burimet

* 0-340-24721-5 
* 0-85533-382-0 
* Galway, James. (1982) *Fyell'' Guidat e Muzikës Yehudi Menuhin. Londër: Macdonald. ISBN&nbsp;0-356-04711-3 (leckë);  (pbk. ) New York: Schirmer Books. ISBN&nbsp;0-02-871380-X Ribotuar 1990, Londër: Kahn & Averill London: Khan & Averill 

## Lidhje të jashtme 
* 
*  IMGArtists.com 15 shtator 2008.
*  AllAboutJazz.com 5 Gusht 2008.
*   
* 
* Biografia e plotë 
* Foto dhe detaje të turneut në Afrikën e Jugut, 1976, kushtuar organizatorit të turneut Hans Adler
* Intervistë me Sir James Galway, 21 prill 1989