open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oksitanët

parapamje|Hapësira amë e oksitanëve
**Oksitanët** ( Ocitanisht: *occitans*) janë një grup etnik që flet gjuhë neo-latine me origjinë nga rajoni historik i Ocitanisë (Franca jugore, Spanja verilindore dhe Italia veriperëndimore dhe Monako ).      Ata janë quajtur edhe Gaskonë,  Provençalë dhe Auvernjatë. 

Gjuha oksitane flitet ende në nivele të ndryshme nga 100,000 deri në 800,000 folës në Francën jugore dhe në Italinë veriore. Që nga viti 2006, gjuha oksitane njihet si një nga gjuhët zyrtare në Katalonjë, një rajon autonom i Spanjës.

Oksitanët janë të përqendruar jo vetëm në Ocitani, por edhe në qendrat e mëdha urbane në rajonet fqinje: Lion, Paris, Torino dhe Barcelonë . Ka edhe Oksitanë etnikë në Guardia Piemontese ( Kalabri ), si dhe në Argjentinë, Meksikë dhe Shtetet e Bashkuara . 

## Shiko gjithashtu 
* Languedoc
* Septimania
* Mesdhetare
* Hachmei Provence
* Iberia
* Katarizmi
* Kryqëzata Albigensiane
* Njeriu Grimaldi
* Aquitani
* iberikët
Sedna

Sedna is the farthest dwarf planet from the Sun . Sedna takes almost 11,408 years to orbit the sun from a distance of 488.5 AU (1 AU is the distance between Earth and Sun
Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara

[parapamje|Departamenti i Mbrojtjes i [Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara përditësoi vulën, 2022.]]
**Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara** (**DoD**, **USDOD**, ose **DOD**) është një departament i degës ekzekutive të qeverisë federale të Shteteve të Bashkuara, i ngarkuar me koordinimin dhe mbikëqyrjen e të gjitha agjencive dhe funksioneve të qeverisë amerikane që lidhen drejtpërdrejt me sigurinë kombëtare dhe me ushtrinë e Shteteve të Bashkuara. Forcat. Që nga qershori i vitit 2022, Departamenti i Mbrojtjes i SHBA-së është punëdhënësi më i madh në botë, me mbi 1.34 milion anëtarë të shërbimit aktiv, duke përfshirë ushtarë, marinarë, marinarë, avionë dhe kujdestarë. DoD gjithashtu mban mbi 778,000 Gardë Kombëtare dhe rezervistë, dhe mbi 747,000 civilë duke e çuar totalin në mbi 2.87 milion punonjës. Me seli në Pentagon në Arlington County, Virxhinia, jashtë Uashingtonit, DC, misioni i deklaruar i DoD është të sigurojë "forcat ushtarake të nevojshme për të penguar luftën dhe për të garantuar sigurinë e kombit tonë".

Departamenti i Mbrojtjes drejtohet nga sekretari i mbrojtjes, një drejtues i nivelit të kabinetit i cili i raporton drejtpërdrejt presidentit të Shteteve të Bashkuara. Nën Departamentin e Mbrojtjes janë tre departamente ushtarake vartëse: Departamenti i Ushtrisë, Departamenti i Marinës dhe Departamenti i Forcave Ajrore. Për më tepër, katër shërbime kombëtare të inteligjencës janë në varësi të Departamentit të Mbrojtjes: Agjencia e Inteligjencës së Mbrojtjes (DIA), Agjencia e Sigurisë Kombëtare (NSA), Agjencia Kombëtare e Inteligjencës Gjeohapësinore (NGA) dhe Zyra Kombëtare e Zbulimit (NRO). Agjencitë e tjera të mbrojtjes përfshijnë Agjencinë e Projekteve të Kërkimit të Avancuar të Mbrojtjes (DARPA), Agjencinë e Logjistikës së Mbrojtjes (DLA), Agjencinë e Mbrojtjes së Raketave (MDA), Agjencinë e Shëndetit të Mbrojtjes (DHA), Agjencinë për Reduktimin e Kërcënimeve të Mbrojtjes (DTRA), Kundërzbulimin e Mbrojtjes dhe Agjencia e Sigurisë (DCSA), Agjencia e Zhvillimit të Hapësirës (SDA) dhe Agjencia e Mbrojtjes së Forcave të Pentagonit (PFPA), të cilat janë të gjitha në varësi të sekretarit të mbrojtjes. Për më tepër, Agjencia e Menaxhimit të Kontratës së Mbrojtjes (DCMA) është përgjegjëse për administrimin e kontratave për DD. Operacionet ushtarake menaxhohen nga njëmbëdhjetë komanda luftarake të unifikuara rajonale ose funksionale. Departamenti i Mbrojtjes operon gjithashtu disa shkolla të përbashkëta të shërbimeve, duke përfshirë Shkollën Eisenhower (ES) dhe Kolegjin Kombëtar të Luftës (NWC).

## Shiko edhe 
* Forcat e Armatosura të Shteteve të Bashkuara të Amerikës

## Referime
Komanda Evropiane e Shteteve të Bashkuara

[parapamje|[Stema e Komandës Evropiane të Shteteve të Bashkuara.]]
**Komanda Evropiane e Shteteve të Bashkuara** (**EUCOM**) është 1 nga 11 komandat e unifikuara luftarake të ushtrisë së Shteteve të Bashkuara, me seli në Shtutgart, Gjermani. Zona e saj e fokusit mbulon 54,000,000 km2 dhe 51 vende dhe territore, duke përfshirë Evropën, Rusinë dhe Grenlandën. Komandanti i Shteteve të Bashkuara EUCOM shërben njëkohësisht si Komandanti Suprem i Aleatëve në Evropë (SACEUR) brenda NATO-s, një aleancë ushtarake. Gjatë Luftës së Gjirit dhe Operacionit Northern Watch, EUCOM kontrolloi forcat që fluturonin nga baza ajrore e Incirlik.

## Shiko edhe 
* Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara

## Referime
Komanda Qendrore e Shteteve të Bashkuara

[parapamje|Vula e Komandës Qendrore të [Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara.]]
**Komanda Qendrore e Shteteve të Bashkuara** (**USCENTCOM** ose **CENTCOM**) është 1 nga 11 komandat e unifikuara luftarake të Departamentit të Mbrojtjes të SHBA. Ajo u krijua në vitin 1983, duke marrë përsipër përgjegjësitë e mëparshme të Task Forcës së Përbashkët të Shpërndarjes së Shpejtë (RDJTF).

Zona e saj e Përgjegjësisë (AOR) përfshin Lindjen e Mesme (përfshirë Egjiptin në Afrikë), Azinë Qendrore dhe pjesë të Azisë Jugore. Komanda ka qenë prania kryesore amerikane në shumë operacione ushtarake, duke përfshirë Operacionin Desert Storm të Luftës së Gjirit Persik në 1991, Luftën në Afganistan, si dhe Luftën e Irakut nga viti 2003 deri në 2011. Që nga viti 2015, forcat CENTCOM u vendosën kryesisht në Afganistani nën kujdesin e Operacionit Freedom's Sentinel, i cili ishte vetë pjesë e Misionit të Mbështetjes Vendimtare të NATO-s (nga 2015 deri në 2021), dhe në Irak dhe Siri si pjesë e Operacionit Inherent Resolve që nga viti 2014 në rolet mbështetëse, këshilluese dhe ndihmëse.

Që nga 1 Prilli 2022, komandanti i CENTCOM është gjenerali Michael E. Kurilla, Ushtria e SHBA.

Nga të shtatë komandat e unifikuara luftarake rajonale amerikane, CENTCOM është ndër katër që kanë selinë jashtë zonës së tyre të operacioneve (tre të tjerat janë USAFRICOM, USSOUTHCOM dhe USSPACECOM). Selia kryesore e CENTCOM ndodhet në bazën e forcave ajrore MacDill, në Tampa, Florida. Një seli e përparme u krijua në vitin 2002 në Camp As Sayliyah në Doha, Katar, i cili në vitin 2009 kaloi në një seli përpara në bazën ajrore Al Udeid në Katar.

Në janar 2021, Izraeli u bë vendi i 21-të i AOR-it, i shtuar në 20 vende të tjera duke përfshirë Afganistanin, Bahreinin, Egjiptin, Iranin, Irakun, Jordaninë, Kazakistanin, Kuvajtin, Kirgistanin, Libanin, Omanin, Pakistanin, Katarin, Arabinë Saudite, Sirinë, Taxhikistani, Turkmenistani, Emiratet e Bashkuara Arabe, Uzbekistani dhe Jemeni.

## Shiko edhe 
* Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara

## Referime
Komanda Veriore e Shteteve të Bashkuara

[parapamje|Vula zyrtare e Komandës Veriore të [Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara (USNORTHCOM).]]
**Komanda Veriore e Shteteve të Bashkuara** (**USNORTHCOM**) është 1 nga 11 komandat e unifikuara luftarake të Departamentit të Mbrojtjes së Shteteve të Bashkuara. Komanda ka për detyrë të ofrojë mbështetje ushtarake për autoritetet joushtarake në SHBA dhe të mbrojë territorin dhe interesat kombëtare të Shteteve të Bashkuara brenda Shteteve të Bashkuara kontinentale, Porto Rikos, Kanadasë, Meksikës, Bahameve dhe ajrit, tokës dhe afërsive detare në këto zona. Është komanda ushtarake e SHBA-së e cila, nëse është e aplikueshme, do të ishte mbrojtësi kryesor kundër një pushtimi të SHBA-së.

USNORTHCOM u krijua më 25 prill 2002 kur Presidenti Xhorxh W. Bush miratoi një plan të ri të komandës së unifikuar, pas sulmeve të 11 shtatorit. USNORTHCOM hyri në funksion më 1 tetor 2002.

## Shiko edhe 
* Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara

## Referime
Komanda Afrikane e Shteteve të Bashkuara

[parapamje|Vula e Komandës së Afrikës së [Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara (AFRICOM).]]
**Komanda Afrikane e Shteteve të Bashkuara** (**USAFRICOM**, **USAFRICOM** dhe **AFRICOM**), është 1 nga 11 komandat e unifikuara luftarake të Departamentit të Mbrojtjes së Shteteve të Bashkuara, me seli në Kelley Barracks, Shtutgart, Gjermani. Ai është përgjegjës për operacionet ushtarake të SHBA-së, duke përfshirë luftimin e konflikteve rajonale dhe ruajtjen e marrëdhënieve ushtarake me 53 kombe afrikane. Zona e saj e përgjegjësisë mbulon të gjithë Afrikën, përveç Egjiptit, i cili është brenda zonës së përgjegjësisë së Komandës Qendrore të Shteteve të Bashkuara. Buxheti operativ i selisë së SHBA-së AFRICOM ishte 276 milionë dollarë në vitin fiskal 2012.

Komandanti i AFRICOM i SHBA i raporton Sekretarit të Mbrojtjes. Komandanti aktual i Komandës së SHBA-së në Afrikë deklaroi se qëllimi i komandës është të punojë së bashku me personelin ushtarak afrikan për të mbështetur operacionet e tyre ushtarake. Në vende të veçanta, ambasadorët e SHBA-së vazhdojnë të jenë përfaqësuesi kryesor diplomatik për marrëdhëniet me vendet pritëse. Komandanti aktual është Michael E. Langley.

## Shiko edhe 
* Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara

## Referime
Komanda Jugore e Shteteve të Bashkuara

[parapamje|Vula e Komandës Jugore të [Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara.]]
**Komanda Jugore e Shteteve të Bashkuara** (**USSOUTHCOM**), e vendosur në Doral, Florida në Majamin e Madh, është 1 nga 11 komandat e unifikuara luftarake në Departamentin e Mbrojtjes së Shteteve të Bashkuara. Ai është përgjegjës për sigurimin e planifikimit të emergjencës, operacioneve dhe bashkëpunimit të sigurisë për Amerikën Qendrore dhe Jugore, Karaibe (përveç shteteve të përbashkëta, territoreve dhe zotërimeve të SHBA), ujërat e tyre territoriale dhe për mbrojtjen e forcës së burimeve ushtarake të SHBA-së në këto vende. USSOUTHCOM është gjithashtu përgjegjës për sigurimin e mbrojtjes së Kanalit të Panamasë dhe zonës së kanalit.

Nën udhëheqjen e një komandanti me katër yje, USSOUTHCOM është i organizuar në një seli me gjashtë drejtori kryesore, komandat përbërëse dhe grupet ushtarake që përfaqësojnë SOUTHCOM në rajon. USSOUTHCOM është një komandë e përbashkët e më shumë se 1201 personelit ushtarak dhe civil që përfaqëson Ushtrinë e Shteteve të Bashkuara, Marinën, Forcat Ajrore, Trupat Detare, Rojet Bregdetare dhe disa agjenci të tjera federale. Civilët që punojnë në USSOUTHCOM janë, në pjesën më të madhe, punonjës civilë të Ushtrisë, pasi Ushtria është Agjenti i Mbështetjes së Komandës Luftarake të USSOUTHCOM. Shërbimet i ofrojnë USSOUTHCOM komandat përbërëse të cilat, së bashku me komponentin e tyre të Operacioneve Speciale të Përbashkëta, dy Task Forca të Përbashkëta, një Task Forcë të Përbashkët Ndërinstitucionale dhe Zyrat e Bashkëpunimit të Sigurisë, kryejnë misione USSOUTHCOM dhe aktivitete të bashkëpunimit të sigurisë. USSOUTHCOM ushtron autoritetin e tij nëpërmjet komandantëve të komponentëve të tij, Forcave të Përbashkëta të Task Forcave/Task Forcave të Përbashkëta Ndërinstitucionale dhe Organizatave të Bashkëpunimit të Sigurisë.

## Shiko edhe 
* Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara

## Referime
Komanda Indo-Paqësor e Shteteve të Bashkuara

[parapamje|Vula e Komandës së Indo-Paqësorit të [Shtetet e Bashkuara të Amerikës|SHBA-së.]]
**Komanda Indo-Paqësor e Shteteve të Bashkuara** (**USINDOPACOM**) është komanda e unifikuar luftarake e Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara përgjegjëse për rajonin Indo-Paqësor.

Është më e vjetra dhe më e madhja nga komandat e unifikuara luftarake. Komandanti i saj, oficeri i lartë ushtarak amerikan në Paqësor, është përgjegjës për më shumë se 375,000 anëtarë të shërbimit, si dhe një zonë që përfshin më shumë se 260,000,000 km2, ose afërsisht 52% të sipërfaqes së Tokës, që shtrihet nga ujërat e Bregut Perëndimor të Shteteve të Bashkuara në bregun lindor ujërat kufitare detare të Indisë në gjatësinë gjeografike meridiane 66° në lindje të Greenwich dhe nga Arktiku në Antarktik. E njohur më parë si "Komanda e Paqësorit të Shteteve të Bashkuara" (USPACOM) që nga fillimi i saj në 1947, komanda u riemërua në Komanda e SHBA-së Indo-Paqësorit në 2018, në njohje të lidhjes në rritje midis oqeanit Indian dhe Paqësor.

Komanda Indo-Paqësor përbëhet nga komandat përbërëse të Ushtrisë së SHBA-së në Paqësor, Forcave Detare të SHBA-së në Paqësor, Flota e Paqësorit të SHBA-së, Forcave Ajrore të Paqësorit të SHBA-së; Luftëtari vartës komandon Forcat e SHBA-së në Japoni, Forcat e SHBA-së në Kore (përfshirë Komandën e Operacioneve Speciale Koreane) dhe Komandën e Operacioneve Speciale në Paqësor; dy njësitë e raportimit të drejtpërdrejtë të Qendrës së Përbashkët të Operacioneve të Inteligjencës të Komandës së Paqësorit të SHBA-së dhe Qendrës për Përsosmëri në Menaxhimin e Fatkeqësive dhe Ndihmën Humanitare; Task Forcat e Përbashkëta të Përbashkëta, Task Forca e Përbashkët Ndërinstitucionale Perëndimore dhe Task Forca e Përbashkët Red Hill. Qendra e Komandës së Paqësorit Nimitz-MacArthur shërben si selia e Komandës Indo-Paqësorit dhe ndodhet në kampin H. M. Smith në Havai.

## Shiko edhe 
* Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara

## Referime
Komanda Strategjike e Shteteve të Bashkuara

[parapamje|[Stema e Komandës Strategjike të SHBA.]]
**Komanda Strategjike e Shteteve të Bashkuara** (**USSTRATCOM**) është 1 nga 11 komandat e unifikuara luftarake në Departamentin e Mbrojtjes së Shteteve të Bashkuara. Me seli në bazën e Forcave Ajrore Offutt, Nebraska, USSTRATCOM është përgjegjës për parandalimin strategjik bërthamor, goditjen globale dhe funksionimin e Rrjetit të Informacionit Global të Departamentit të Mbrojtjes. Ai gjithashtu ofron një mori aftësish për të mbështetur komandat e tjera luftarake, duke përfshirë mbrojtjen e integruar të raketave; dhe **komanda** globale, **kontrolli**, **komunikimi**, **kompjuterët**, **inteligjenca**, **mbikëqyrja** dhe **zbulimi** (**C4ISR**). Kjo komandë ekziston për t'i dhënë "lidershipit kombëtar një burim të unifikuar për një kuptim më të madh të kërcënimeve specifike në mbarë botën dhe mjetet për t'iu përgjigjur atyre kërcënimeve me shpejtësi".

## Shiko edhe 
* Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara

## Referime
Komanda e Forcave të Flotës e Shteteve të Bashkuara

[parapamje|Vula e Komandantit të Komandës së Forcave të Flotës së [Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara.]]
**Komanda e Forcave të Flotës e Shteteve të Bashkuara** (**USFF**) është një komandë e komponentëve të shërbimit të Marinës së Shteteve të Bashkuara që ofron forca detare për një shumëllojshmëri të gjerë të forcave amerikane. Burimet detare mund t'u ndahen komandantëve luftarakë të tillë si Komanda Veriore e Shteteve të Bashkuara (USNORTHCOM) nën autoritetin e Sekretarit të Mbrojtjes. Fillimisht e formuar si **Flota Atlantike e Shteteve të Bashkuara** (USLANTFLT) në 1906, ajo ka qenë një pjesë integrale e mbrojtjes së Shteteve të Bashkuara të Amerikës që nga fillimi i shekullit të 20-të. Në vitin 2002, flota përbëhej nga mbi 118,000 personel të Marinës dhe Trupave Detare që shërbenin në 186 anije dhe në 1300 avionë, me një zonë përgjegjësie që shtrihej në pjesën më të madhe të Oqeanit Atlantik nga Poli i Veriut në Polin e Jugut, Deti Karaibe, Gjiri i Meksikës. , dhe ujërat e Oqeanit Paqësor përgjatë brigjeve të Amerikës Qendrore dhe Jugore (deri në perëndim deri në ishujt Galapagos).

Në vitin 2006, Flota e Atlantikut të SHBA-së u riemërua Komanda e Forcave të Flotës së Shteteve të Bashkuara.

Komanda është e bazuar në Aktivitetin e Mbështetjes Detare Hampton Roads në Norfolk, Virxhinia dhe është komponenti i shërbimit të Marinës për Komandën Veriore të SHBA dhe është Komanda e Përbashkët Funksionale Detare nën Komandën Strategjike të SHBA.

Misioni i komandës është të organizojë, menaxhojë, trajnojë dhe pajis forcat detare për t'u caktuar komandantëve të Komandës së Bashkuar Luftarake; për të penguar, zbuluar dhe mbrojtur kundër kërcënimeve detare të atdheut; dhe për të artikuluar kërkesat e luftimeve dhe gatishmërisë së flotës për Shefin e Operacioneve Detare.

## Shiko edhe 
* Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara

## Referime
Komanda Hapësinore e Shteteve të Bashkuara

[parapamje|Stema e Komandës Hapësinore të [Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara, 2019.]]
**Komanda Hapësinore e Shteteve të Bashkuara** (**USSPACECOM** ose **SPACECOM**) është një komandë e unifikuar luftarake e Departamentit të Mbrojtjes së Shteteve të Bashkuara, përgjegjëse për operacionet ushtarake në hapësirën e jashtme, veçanërisht të gjitha operacionet 100 kilometra dhe më shumë mbi nivelin mesatar të detit. Komanda Hapësinore e SHBA është përgjegjëse për punësimin operacional të forcave hapësinore që ofrohen nga shërbimet e uniformuara të Departamentit të Mbrojtjes.

Komanda Hapësinore u krijua fillimisht në shtator 1985 për të ofruar komandë dhe kontroll të përbashkët për të gjitha forcat ushtarake në hapësirën e jashtme dhe të koordinohej me komandat e tjera luftarake. SPACECOM u shpërbë në vitin 2002 dhe përgjegjësitë dhe forcat e saj u bashkuan në Komandën Strategjike të Shteteve të Bashkuara. Ajo u rivendos në 29 gusht 2019, me një fokus të ritheksuar në hapësirën si një fushë luftimi.

Forca Hapësinore e SHBA është shërbimi ushtarak përgjegjës për organizimin, trajnimin dhe pajisjen e shumicës së forcave për Komandën Hapësinore të SHBA, e cila përfshin gjithashtu sasi më të vogla forcash nga degë të tjera të Forcave të Armatosura të SHBA.

## Shiko edhe 
* Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara

## Referime
Komanda e Operacioneve Speciale e Shteteve të Bashkuara

[parapamje|Shenjat e Komandës së Operacioneve Speciale të [Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara.]]
**Komanda e Operacioneve Speciale e Shteteve të Bashkuara** (**USSOCOM** ose **SOCOM**) është komanda e unifikuar luftarake e ngarkuar me mbikëqyrjen e komandave të ndryshme të komponentëve të operacioneve speciale të Ushtrisë, Marinës dhe Forcave Ajrore të Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara. Komanda është pjesë e Departamentit të Mbrojtjes dhe është komanda e vetme e unifikuar luftarake e krijuar nga një Akt i Kongresit. USSOCOM ka selinë në bazën e forcave ajrore MacDill në Tampa, Florida.

Ideja e një komande të unifikuar të operacioneve speciale amerikane e kishte origjinën e saj në pasojat e operacionit Eagle Claw, tentativa katastrofike për shpëtimin e pengjeve në ambasadën amerikane në Iran në vitin 1980. Hetimi që pasoi, i kryesuar nga admirali James L. Holloway III, pensionisti Shefi i Operacioneve Detare, përmendi mungesën e komandës dhe kontrollit dhe koordinimin ndër-shërbues si faktorë të rëndësishëm në dështimin e misionit. Që nga aktivizimi i saj më 16 prill 1987, Komanda e Operacioneve Speciale të SHBA-së ka marrë pjesë në shumë operacione, nga pushtimi i Panamasë në vitin 1989 e deri te Lufta kundër terrorizmit.

USSOCOM është i përfshirë në aktivitete klandestine, si veprimi i drejtpërdrejtë, zbulimi special, kundër-terrorizmi, mbrojtja e brendshme e huaj, lufta jokonvencionale, lufta psikologjike, çështjet civile dhe operacionet kundër narkotikëve. Çdo degë ka një komandë të dallueshme të operacioneve speciale që është në gjendje të drejtojë operacionet e veta, por kur forcat e ndryshme të operacioneve speciale duhet të punojnë së bashku për një operacion, USSOCOM bëhet komanda e përbashkët e komponentit të operacionit, në vend të një SOC të një dege specifike.

## Shiko edhe 
* Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara

## Referime
Komanda e Transportit e Shteteve të Bashkuara

[parapamje|Vula e Komandës së Transportit të [Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara.]]
**Komanda e Transportit e Shteteve të Bashkuara** (**USTRANSCOM**) është 1 nga 11 komandat e unifikuara të Departamentit të Mbrojtjes së SHBA-së. Në të dyja kohët e paqes dhe të luftës, roli i USTRANSCOM është t'i sigurojë Departamentit të Mbrojtjes transportin ajror, tokësor dhe detar. USTRANSCOM u themelua në vitin 1987 dhe është i bazuar në bazën e forcave ajrore Scott në Illinois.

Komandanti i USTRANSCOM është gjenerali i Forcave Ajrore Jacqueline Van Ovost.

## Shiko edhe 
* Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara

## Referime
Komanda Kibernetike e Shteteve të Bashkuara

[parapamje|Vula e Komandës Kibernetike të [Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara.]]
**Komanda Kibernetike e Shteteve të Bashkuara** (**USCYBERCOM**) është 1 nga 11 komandat e unifikuara luftarake të Departamentit të Mbrojtjes së Shteteve të Bashkuara (DoD). Ai unifikon drejtimin e operacioneve të hapësirës kibernetike, forcon dhe integron aftësitë, ekspertizën e hapësirës kibernetike të DoD.

USCYBERCOM u krijua si një komandë e nën-unifikuar nën Komandën Strategjike të SHBA nën drejtimin e Sekretarit të Mbrojtjes Robert Gates më 23 qershor 2009 në selinë e Agjencia e Sigurisë Kombëtare (NSA) në Fort George G. Meade, Maryland. Ajo bashkëpunon me rrjetet e NSA-së dhe është drejtuar njëkohësisht nga drejtori i Agjencisë së Sigurisë Kombëtare që nga fillimi i saj. Ndërsa fillimisht u krijua me një mision mbrojtës në mendje, ajo është parë gjithnjë e më shumë si një forcë sulmuese. Më 18 gusht 2017, u njoftua se USCYBERCOM do të ngrihej në statusin e një komande të bashkuar luftarake të plotë dhe të pavarur. Më 23 maj 2023, u njoftua se Presidenti Biden propozoi në Senat Lejtënant-Gjeneral Timothy Haugh si komandantin e ardhshëm të USCYBERCOM.

## Shiko edhe 
* Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara

## Referime
Departamenti i Thesarit i Shteteve të Bashkuara

[parapamje|Vula e Departamentit të Thesarit të [Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara.]]
**Departamenti i Thesarit** (**USDT**) është departamenti kombëtar i thesarit dhe financave i qeverisë federale të Shteteve të Bashkuara, ku shërben si një departament ekzekutiv. Departamenti mbikëqyr Byronë e Gdhendjes dhe Shtypjes dhe U.S. Mint. Këto dy agjenci janë përgjegjëse për printimin e të gjitha monedhave të letrës dhe prerjen e monedhave, ndërsa thesari ekzekuton qarkullimin valutor në sistemin fiskal të brendshëm. USDT mbledh të gjitha taksat federale përmes Shërbimit të të Ardhurave të Brendshme; menaxhon instrumentet e borxhit të qeverisë amerikane; licencon dhe mbikëqyr bankat dhe institucionet e kursimit; dhe këshillon degën legjislative dhe ekzekutive për çështjet e politikës fiskale. Departamenti administrohet nga sekretari i thesarit, i cili është anëtar i kabinetit. Thesarari i Shteteve të Bashkuara ka detyra të kufizuara statutore, por këshillon Sekretarin për çështje të ndryshme si monedha dhe prodhimi i monedhës. Nënshkrimet e të dy zyrtarëve shfaqen në të gjitha shënimet e Rezervës Federale.

Departamenti u krijua me një Akt të Kongresit në 1789 për të menaxhuar të ardhurat e qeverisë. Sekretari i parë i thesarit ishte Alexander Hamilton, i cili u betua në detyrë më 11 shtator 1789. Hamilton u emërua nga Presidenti Xhorxh Uashington me rekomandimin e Robert Morris, zgjedhja e parë e Uashingtonit për këtë pozicion, i cili kishte refuzuar emërimin. Hamilton krijoi sistemin e hershëm financiar të vendit dhe për disa vite ishte një prani e madhe në administratën e Uashingtonit. Departamenti përmendet zakonisht si "Thesari", vetëm, pa asnjë artikull të mëparshëm, si një mbetje e kalimit të vendit nga anglishtja britanike në atë amerikane gjatë fundit të shekullit të 18-të. Portreti i Hamiltonit shfaqet në pjesën e përparme të kartëmonedhës dhjetë dollarëshe, ndërsa ndërtesa e Departamentit të Thesarit është përshkruar në anën e pasme.

## Shiko edhe 
* Qeveria Federale e Shteteve të Bashkuara

## Referime
Qeveria Federale e Shteteve të Bashkuara

[parapamje|Stema më e madhe e [Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara të Amerikës, siç përshkruhet në pasaporta, ambasada dhe Vula e Madhe.]]
**Qeveria federale e Shteteve të Bashkuara** apo **qeveria e SHBA** është qeveria kombëtare e Shteteve të Bashkuara, një republikë federale e vendosur kryesisht në Amerikën e Veriut, e përbërë nga 50 shtete, 5 territore të mëdha vetëqeverisëse, disa zotërime ishujsh, distrikti federal dhe kryeqyteti kombëtar i Uashington, D.C, ku është vendosur pjesa më e madhe e qeverisë federale.

Qeveria federale e SHBA-së, nganjëherë e referuar thjesht si "Uashington", përbëhet nga 3 degë të dallueshme: legjislative, ekzekutive dhe gjyqësore, kompetencat e të cilave u jepen nga Kushtetuta e SHBA-së në Kongres, presidenti dhe gjykatat federale, përkatësisht. Kompetencat dhe detyrat e këtyre degëve përcaktohen më tej nga aktet e Kongresit, duke përfshirë krijimin e departamenteve ekzekutive dhe gjykatave inferiore ndaj Gjykatës së Lartë të SHBA.

## Shiko edhe 
* Shtetet e Bashkuara të Amerikës

## Referime
Kryengritja

[parapamje|Një kryengritës i ushtrisë së shtëpisë pranë një posteri [Propaganda|propagandistik gjatë Kryengritjes së Varshavës 1944.]]
Një **kryengritje** është një rebelim i dhunshëm, i armatosur nga banda të vogla, të armatosura lehtë që praktikojnë luftën guerile nga zonat kryesisht rurale kundër një autoriteti më të madh. Karakteristika kryesore përshkruese e kryengritjes është natyra e saj asimetrike: forcat e vogla të parregullta përballen me një kundërshtar shtetëror të madh, të pajisur mirë dhe të rregullt. Për shkak të kësaj asimetrie, kryengritësit shmangin betejat e drejtpërdrejta në shkallë të gjerë, duke zgjedhur në vend të kësaj të përzihen me popullsinë civile (kryesisht në fshat) ku ata gradualisht zgjerojnë kontrollin territorial dhe forcat ushtarake. Kryengritja shpesh varet nga kontrolli dhe bashkëpunimi me popullsinë lokale.

Një kryengritje mund të luftohet nëpërmjet luftës kundër kryengritjes, si dhe me veprime të tjera politike, ekonomike dhe sociale të llojeve të ndryshme. Për shkak të përzierjes së kryengritësve me popullsinë civile, kryengritjet priren të përfshijnë dhunë të konsiderueshme kundër civilëve (nga shteti dhe kryengritësit). Përpjekjet e shtetit për të shuar kryengritjet shpesh çojnë në shkaktimin e dhunës pa dallim, ndërsa kontrolli i territorit nga rebelët shpesh përfshin dhunë kundër popullatës civile.

Kur një revoltë merr formën e rebelimit të armatosur, ajo nuk mund të shihet si një kryengritje nëse ekziston një gjendje luftarake midis një ose më shumë shteteve sovrane dhe forcave rebele. Për shembull, gjatë Luftës Civile Amerikane, Shtetet Konfederate të Amerikës nuk u njohën si një shtet sovran, por u njohën si një fuqi luftarake, dhe kështu luftanijeve të Konfederatës iu dhanë të njëjtat të drejta si luftanijeve të Shteteve të Bashkuara në portet e huaja.

Ndonjëherë mund të ketë dy ose më shumë kryengritje të njëkohshme (multipolare) që ndodhin në një vend. Kryengritja në Irak është një shembull i një qeverie të njohur kundrejt grupeve të shumta të kryengritësve. Kryengritje të tjera historike, si Lufta Civile Ruse, kanë qenë shumëpolare dhe jo një model i drejtpërdrejtë i përbërë nga dy palë. Gjatë Luftës Civile të Angolës kishte dy anë kryesore: MPLA dhe UNITA. Në të njëjtën kohë, kishte një tjetër lëvizje separatiste për pavarësinë e rajonit të Kabindës, e kryesuar nga FLEC. Multipolariteti e zgjeron përkufizimin e kryengritjes në situata ku nuk ka autoritet të njohur, si në Luftën Civile të Somalisë, veçanërisht në periudhën nga viti 1998 deri në 2006, ku u shpërtheu në shtete më të vogla pothuajse autonome, duke luftuar mes njëri-tjetrit në ndryshimin e aleancave.

Qendra e OJQ-ve për Grupet e Armatosura me bazë në Gjenevë është e përkushtuar për të kuptuar më mirë dhe për t'u angazhuar me grupet e armatosura.

## Shiko edhe 
* Rebelimi

## Referime
Paul Molac

**Paul Molac** (lindur më 21 maj 1962) është një politikan francez i cili ka shërbyer si anëtar i Asamblesë Kombëtare që nga zgjedhjet e vitit 2012, duke përfaqësuar zonën e 4-të zgjedhore të Morbihanit .  Në zgjedhjet parlamentare të  vitit 2017, ai ishte një nga vetëm katër deputetët që u zgjodhën në raundin e parë. 

## Karriera politike 
Në parlament, Molac ka shërbyer në Komisionin për Çështjet Ligjore që nga viti 2012. Ai ishte gjithashtu anëtar i Komitetit të Mbrojtjes nga viti 2013 deri në 2015). Përveç detyrave të tij në komisione, ai është pjesë e Grupit Parlamentar të Miqësisë Franko-Irlandeze. 

Në vitin 2018, Molac ishte një nga anëtarët themelues të grupit parlamentar Liritë dhe Territoret . 

Në prill të vitit 2021, Molac arriti të siguronte mbështetje ndërpartiake për një propozim legjislativ që synonte mbrojtjen e trashëgimisë dhe promovimin e gjuhëve rajonale të Francës.  Kur ministria e arsimit më pas apeloi të ashtuquajturin "ligj Molac", Këshilli Kushtetues vendosi se ai nuk ishte në përputhje me nenin dy (shtuar në 1994) të Kushtetutës së Francës, i cili përcakton se gjuha e republikës franceze është gjuha frënge . 

## Pozicionet politike 
Në prill 2018, Molac iu bashkua nënshkruesve të tjerë rreth Sébastien Nadot të cilët paraqitën zyrtarisht një kërkesë për komision hetimor mbi ligjshmërinë e shitjes së armëve nga Franca për koalicionin e udhëhequr nga Arabia Saudite që lufton në Jemen, disa ditë përpara një vizite zyrtare të princit saudit të kurorës Mohammed bin Salman në Paris.
Loubens, Ariège

**Loubens** (  ; Ocitanisht: *Lobenç* ; Shqip: *Lobensa*) është një komunë në departamentin Ariezhë në Francën jugperëndimore.

## Popullatë
Loubières

**Loubières** (  ; Ocitanisht: *Lobièras* ; Shqip: *Libira*) është një komunë në departamentin Ariege në Francën jugperëndimore.

## Popullatë
Luzenac

**Luzenac** (  ; Ocitanisht: *Lusenac* ; Shqip: *Luzenaku*) është një komunë në departamentin Ariege në Francën jugperëndimore. Stacioni Luzenac-Garanou ka lidhje hekurudhore me Tuluzën, Fojshin dhe Latour-de-Carol.

## Popullatë
Le Mas-d'Azil

'''Le Mas-d'Azil'* (  ; Ocitanisht: *Lo Mas d'Asilh* ; Shqip: *Masazili*) është një komunë në departamentin Ariezhë në Francën jugperëndimore, e cila përmban një shpellë që është lloji i kulturës prehistorike aziliane . *Grotte du Mas d'Azil'' (nganjëherë me vizë në mes) është një "supersajt" me mbetje të pasura të përdorimit njerëzor nga rreth 30,000 vjet më parë, dhe është gjithashtu një vend kyç për kulturën e mëparshme Magdaleniane . Rruga D119 kalon pikërisht përmes shpellës së madhe, e cila është një tunel natyror 420 metra i gjatë dhe 50 metra i lartë. 

## Popullsia
Mouzon, Ardennes

**Mouzon** (  ; Shqip: Muzoni) është një komunë në departamentin e Ardeneve në Francën veriore. Ndodhet në lumin Meuse . Më 1 janar 2016, ish-komuna Amblimont u shkri në Muzon. 

## Popullatë
Ndue Paluca

**Ndue Paluca** mund ti referohet:
* Ndue Paluca (1881) publicist shqiptar.
* Ndue Paluca (1966) politikan shqiptar.
Ndue Paluca (1881)

**Ndue Paluca** (1881, Gjakovë, Kosovë - 1958, Buffallo, SHBA) ishte mësimdhënës dhe publicist shqiptar nga Gjakova në një familje me origjinë nga Mirdita.

## Biografia 
Ndue Paluca lindi në vitin 1881 në Gjakovë. Mësimet e para i kreu në Shkollën shqipe të Prizrenit ndërsa studioi në Vjenë dhe Klagenfurt të Austrisë për pedagogji dhe shkencat e natyrës. Në shoqërinë kulturore “Dija” të studentëve shqiptarë në Austri, Paluca qe në kryesinë e saj. Pas mbarimit të studimweve (1906) kthehet në Prizren dhe një vit më vonë caktohet mësues në koloninë arbëreshe të Borgo Erizzës (Zara). Në vitin 1912 transferohet në Shkup, ku kryen edhe detyrën si përkthyes i konsullatës austro-hungareze.

Më 1914 Ndue Paluca shkon në Vjenë për të kryer studimet e larta. Më pas kthehet në Shkodër si administrator dhe shoqërues i studentëve që shkonin në Austri nga administrata shqiptare në Shkodër.

Me këto cilësi në 1916 merr pjesë në Komisine Letrare Shqipe në Shkodër që ishte një këshill i formuar nga intelektualët më në zë të kohës mbi çështjen e gjuhes shqipe. Në këtë elitë merrnin pjesë edhe shumë albanologë të huaj.

Ndue Paluca vdiq në Buflallo të Shteteve të Bashkuara në vitin 1958.

## Veprat 
* "Abetar", 
* "Shkollë dhe jetë", 
* "Aritmetika për shkollat fillore", 
* "Antologjia për shkollat e mesme",

## Referime
Béguios

**Béguios** (Baske: *Behauze* ; Ocitanisht: *Beguiòs* ; Shqip: *Behaza*)  është një komunë e departamentit Pyrénées-Atlantiques në Francën jugperëndimore.

Ndodhet në ish-provincën e Navarrës së Poshtme .
Bédeille, Pyrénées-Atlantiques

**Bédeille** (  ; Ocitanisht: *Vedelha* ; Shqip: *Vedeja*) është një komunë e departamentit Pyrenees-Atlantiques në Francën jugperëndimore.

## Shiko gjithashtu 
* Komunat e departamentit Pyrenees-Atlantiques
Bescat

**Bescat** (Shqip: *Beskati*) është një komunë e departamentit Pyrenees-Atlantiques në Francën jugperëndimore.
Numri i Laplasit

**Numri i Laplasit** ( **La** ), i njohur gjithashtu si **numri Suratman** ( **Su** ), është një numër pa dimensiione i përdorur në studimin e dinamikës së lëngut të sipërfaqes së lirë. Ai përfaqëson raportin e tensionit sipërfaqësor me impulsin e transportit (veçanërisht shpërndarjen ) brenda një lëngu.

Ai përcaktohet si më poshtë:

: \mathrm{La} = \mathrm{Su} = \frac{\sigma \rho L}{\mu^2}

ku:

* σ = tensioni sipërfaqësor
* ρ = dendësia
* L = gjatësia
* μ = viskoziteti i lëngjeve

Numri Laplace është i lidhur me numrin Reynolds (Re) dhe numrin Weber (Ne) në mënyrën e mëposhtme:

: \mathrm{La} = \frac{\mathrm{Re}^2}{\mathrm{We}}
Beuste

**Beuste** (  ; Shqip: *Busta*) është një komunë e departamentit Pyrenees-Atlantiques në Francën jugperëndimore.

parapamje|Kisha,shkolla dhe bashkia e Bustës
Bétracq

**Bétracq** (  ; Béarnese: *Vetrac* ; Shqip: *Vetraku*) është një komunë e departamentit Pyrenees-Atlantiques në Francën jugperëndimore.
Bidart

**Bidart** (  ; Baskisht: *Bidarte* ; Shqip: *Arta*)  është një komunë e departamentit Pyrenees-Atlantiques në Francën jugperëndimore. 

Ajo është e vendosur në provincën tradicionale baske të Laburdit . 

## Popullsia
Bidarray

**Bidarray** (  ; Baskisht: *Bidarrai* ; Shqip: *Bidarra*)  është një komunë e departamentit Pyrenees-Atlantiques në Francën jugperëndimore.  Ndodhet në ish-provincën e Navarrës së Poshtme .  Stacioni Bidarray-Pont-Noblia ka lidhje hekurudhore me Saint-Jean-Pied-de-Port, Cambo-les-Bains dhe Bajonën.

Këtu ndodhet ura Noblia, një urë romake që përshkon lumin Nive. Sipas legjendës ajo u ndërtua nga Laminak ose Sorginak (shtrigat) brenda një nate, duke i dhënë pseudonimin "Ura e Ferrit".
Moumour

**Moumour** ( Ocitanisht: *Momor* ; Baskisht: *Mumur* ; Shqip: *Mumuri* ) është një komunë në departamentin Pyrenees-Atlantiques në Francën jugperëndimore. Këngëtari francez i operës Marc Bonnehée lindi atje në 1828.
Bulles

**Bulles** (  ; Shqip: *Bula*) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore.

## Popullatë
Broyes, Oise

**Broyes** (  ; Shqip: *Broja*) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore.

## Popullsia
Mouhous

**Mouhous** (Ocitanisht: *Mohós* ; Shqip: *Muhosi*) është një komunë në departamentin Pyrenees-Atlantiques në Francën jugperëndimore.
Bornel

**Bornel** (Shqip: *Borneli*) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore. Më 1 janar 2016, ish-komunat Anserville dhe Fosseuse u bashkuan nën komunën e Bornelit.  Stacioni Bornel-Belle-Église ka lidhje hekurudhore me Beauvais dhe Parisin.

## Popullatë
Boursonne

**Boursonne** (  ; Shqip: *Bursona*) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore, afër kufirit me Aisne .

Dramaturgu dhe romancieri francez Armand Durantin vdiq në Bursonë më 30 dhjetor 1891.

## Popullsia
Bresles

**Bresles** (  ; Shqip: *Breslesi*) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore. 

## Gjeografia 
Breslesi është rreth 88 km në veri të Parisit, dhe pak më pak se 15&nbsp;km në lindje të Beauvais.

## Historia 
Qënia e saj dëshmohet që nga viti 1262 dhe kishëza e Shën Pjetrit dhe Shën Palit, që daton nga viti 1312, është gjithçka që ka mbetur nga një fortesë e themeluar në 1212. Faqja e internetit e krijuar nga departamenti Oise (shih freeoise.free.fr) përmend një këngëtar të famshëm të operës së shekullit të XIX-të me emrin Nicolas Levasseur si një vendas i rëndësishëm i Breslesit, por nuk përmend liderin fashist francez Jacques Doriot shumë më famëkeq.

## Popullatë
Breteuil, Oise

**Breteuil** (  ) ose **Breteuil-sur-Noye** ( , fjalë për fjalë *Breteuil në Noye*; Shqip: *Bretelja*) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore. 

Ndodhet në luginën e lumit Noye .

## Ligji i Breteljës 
Duka i Normandisë i dha një kartë Breteljës duke i garantuar atij shumë liri. Pas pushtimit norman të Anglisë dhe më vonë pushtimit norman të Irlandës, "ligji i Breteljës" iu dha shumë qyteteve në ato vende.  

## Popullatë
Carlepont

**Carlepont** (  ; Shqip: *Karlaponti* ose *Urakarli*) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore.

## Shiko gjithashtu 
* Komunat e departamentit Oise
* Monument aux morts (Oise)
Magrie

**Magrie** ( ; Ocitanisht: *Magria* ; Shqip: *Magri*) është një komunë në departamentin Audë në Francën jugore. 

## Popullsia
Berriac

**Berriac** ( ; Shqip: *Berriaku*) është një komunë në departamentin Audë në Francën jugore .

## Popullsia
La Bezole

**La Bezole** ( ; Ocitanisht: *La Vesòla* ; Shqip: *Besola*) është një komunë në departamentin Aude në Francën jugore.

## Popullsia
Bizanet

**Bizanet** (  ; Languedocien : *Bisanet* : Shqip: *Bizaneti*) është një komunë në departamentin Audë në Francën jugore. Château de Gaussan ndodhet në komunë.

## Popullsia
Malras

**Malras** (  ; Ocitanisht: *Malràs* ; Shqip: *Malrasi* ) është një komunë në departamentin Audë në Francën jugore.

Ilustruesi dhe autori ushtarak britanik Michael Chappell jetonte në fshat.

## Popullsia
Conteville

**Conteville** ( ; Shqip: *Kotvila* ) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore .

## Popullsia
Cinqueux

**Cinqueux** (  ; Shqip: *Seko*) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore. Seko ka një popullsi prej 1 541 as of 2016 , një vlerësim nga Instituti Kombëtar i Statistikave dhe Studimet Ekonomike Insee .

## Gjeografia 
Seko ndodhet në rajonin Hauts-de-France afërsisht 66 kilometra nga Amiens, 34 kilometra nga Beauvais dhe 52 kilometra nga Parisi.

### Kryetarët e bashkive 
## Shiko gjithashtu 
* Komunat e departamentit Oise
Tomorr Osmani

**Tomorr Osmani** (1935, Shkodër) është gjuhëtar, mësimdhënës dhe albanolog shqiptar nga Shkodra, përndryshe vëllai i Shefik Osmanit. 
## Biografia 
Tomorr Osmani lindi në Shkodër, ku kreu dhe shkollën e mesme. Ndoqi studimet e larta dhe u diplomua në degën e gjuhës shqipe e të letërsisë në Universitetin e Tiranës (1958). Shërbeu disa vjet në arsimin e mesëm. Që nga viti 1963 punoi profesor në Universitetin e Shkodrës "Luigj Gurakuqi", nga viti 1995 ishte përgjegjës i sektorit shkencor të albanologjisë, ndërsa në vitet 2005- 2007 ishte drejtor i departamentit të gjuhësisë. Ka shkruar dhe publikuar studime e artikuj në shtypin shkencor profesional si dhe disa tekste universitatre për gjuhën shqipe. Ka qenë kryeredaktor i "Buletinit shkencor" (Seria e shkencave shoqërore) të Universitetit të Shkodrës (nga viti 2000). Ka qenë delegat i Kongresit të Drejtshkrimit (1972). Eshtë dekoruar me Urdhrin "Mjeshtër i Madh". 

## Vepra 
* "Histori e alfabetit të gjuhës shqipe" (Tiranë, 1987), 
* "Udha e shkronjave shqipe" (Shkodër, 1999; botimi i dytë i plotësuar Tiranë, 2008); 
* "Komisia Letrare Shqipe e Shko-drës" (Shkodër, 2004); 
* "Tradita dhe e sotmja në vështrimin gjuhësor" I, II (Shkodër, 2006, 2007);  
* "Tabu dhe eufemizma" (Shkoder, 2000), 
* "Universiteti i Shkodrës ndër vite" (Shkodër, 2002) 

## Shih edhe 
* Universiteti i Shkodrës

## Referime
Cuvergnon

**Cuvergnon** (  ; Shqip: *Kuvernjoni*) është një komunë në departamentin Oise, Hauts-de-France, Franca veriore.
Elif Buse Dogan

**Elif Buse Doğan** (lindur më 16 mars 1993, Kocaeli ) është një muzikante turke .

## Biografia 
Elif Buse Doğan ka lindur në vitin 1993 në Kocaeli .

Ajo u diplomua në Departamentin e Muzikës Popullore Turke në Konservatorin e Komunës Metropolitane të Kocaelit në vitin 2008.

Përfundoi gjithashtu Konservatorin Shtetëror të Muzikës Turke të Universitetit Teknik të Stambollit dhe vazhdon masterin në këtë departament.

## Diskografia 
### albume 
* Bihaber (2015)
* Elif Zamanı (2018)

### PE 
* Këngë popullore akustike (2022)
* Këngë popullore akustike 2 (2022)

### Single  
* Gel Sevduğum (2016)
* Telli Turnam (Tarık İster ile birlikte) (2019)
* Bir Nefes Gibi (2019)
* Küp İçindeki Nişasta (2020)
* Yaş (2020)
* Yandırdın Kalbimi (2020)
* Kendine İyi Bak (2020)
* Göçmen Kızı (2020)
* Yazı Bir Dert Kışı Bir Dert (2021)
* Mağusa Limanı (2021)
* Eller Kıskanır (2021)
* Yalan Dünya (Deep Mix) (2022)
* Çanakkale İçinde (2022)
* Samsak Döveci (2022)
* Samsak Döveci (Club Mix) (2022)
* Suya Gider Allı Gelin (2022)
* Yare Gidin Turnalar (2022)
* Beyaz Giyme Toz Olur (2022)
* Bir Alo De (Yaşar İpek ile birlikte) (2022)
* Gesi Bağları (2022)
* Aşk Sana Benzer (2022)
* Neriman (2022)
* Unutamazsın (2022)
* Silfanlım (2022)
* Sazım (2022)
* Can Yarim (2022)
* Sazım (Trap Versiyon) (2022)

## Çmimet dhe nominimet 
## Shih edhe 
* Shqiptarët në Turqi
* Lista e shqiptarëve në Turqi

## Referime
Chambors

**Chambors** (  ; Shqip: *Shambori*) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore.

## Referime
La Drenne

**La Drenne** (  ; Shqip: Drena) është një komunë në departamentin e Oise, Franca veriore. Komuna u krijua më 1 janar 2017 nga bashkimi i ish-komunave Le Déluge (selia), La Neuville-d'Aumont dhe Ressons-l'Abbaye . 

## Shiko gjithashtu 
* Komunat e departamentit Oise
Ermenonville

**Ermenonville** (  ; Shqip: Ermevila) është një komunë në departamentin Oise, në Francën veriore.  Ermevila është e njohur për parkun e saj të emërtuar për nder Jean-Jacques Rousseau nga René Louis de Girardin . Varri i Rousseau u projektua nga piktori Hubert Robert dhe ndodhet në Ishullin e Plepave në liqenin e tij.

## Historia 
Në vitin 1974, Fluturimi 981 i Turkish Airlines u rrëzua në pyllin e komunës në Fontaine-Chaalis, Oise, afër Ermevilës. 

Tre këshilltarë të qytetit vdiqën më 1 qershor 2009 kur Fluturimi 447 i Air France u rrëzua në Atlantik. 

## Parku 
Napoleon Bonaparti vizitoi Ermevilën, ku i tha Girardinit se mund të kishte qenë më mirë për paqen franceze nëse as ai dhe as Rusoi nuk do të kishin lindur ndonjëherë. Girardin e ritregoi këtë histori përsëri dhe përsëri. 

## Popullatë 
Ermevila ka një popullsi prej 1,007 banorësh. Afërsia me aeroportin Charles de Gaulle bën që ai të ketë dendësinë më të lartë të punonjësve të Air France midis komunave franceze.
Esches

**Esches** (  ; Shqip: Eshi) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore. Stacioni Esches ka lidhje hekurudhore me Beauvais dhe Paris.
Fitz-James

**Fitz-James** (Shqip: Fic-Xhejms) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore. Qyteti është emërtuar sipas James FitzJames, Duka i parë i Berwick .
Crapeaumesnil

**Crapeaumesnil** (  ; Shqip: Krapomesili) është një komunë në departamentin Oise të Francës veriore.
Gouvieux

**Gouvieux** (  ; Shqip: Guvjë) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore. 

## Gjeografia 
Guvjëja shërbehet nga stacioni Chantilly-Gouvieux në linjën RER D ose trenat TER nga stacioni parizien Gare du Nord. Qyteti ndodhet në zonën urbane Chantilly .

## Popullatë 
## Njerëz të shquar 
* Aga Khan IV jeton në zotërimin Aiglemont në Guvjë.
Prona Aiglemont

**Prona Aiglemont ** është një pronë në Gouvieux në rajonin Pikardi të Francës dhe funksionon si sekretariati  dhe rezidenca  e Lartësisë së Tij Princit Karīm al-Hussaynī Āgā Khān IV . Është selia  e Rrjetit të Zhvillimit Aga Khan, një nga rrjetet më të mëdha ndërkombëtare të zhvillimit në botë.
Froissy

**Froissy** (  ; Shqip: Frasi) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore. Më 25 nëntor 1968, fshati ishte vendi i një zjarri që ra në një shtëpi për fëmijë me aftësi të kufizuara dhe vrau 14 djem dhe vajza të moshave nga 10 deri në 14 vjeç.
Gannes

**Gannes** (  ; Shqip: Gana) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore. Është rreth 35&nbsp;km në jug të Amiens dhe 80&nbsp;km në veri të Parisit .

Stacioni hekurudhor Gare de Gannes ndodhet në Ganë.
Gaudechart

**Gaudechart** (  ; Shqip: Gadesharti) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore.
Gjuha sercquiais

**Sercquiais** (  ), i njohur gjithashtu si '***, **Sarkese** ose **Sark-Frëngjisht*', është dialekti norman i ishullit të Kanalit, Sark ( Bejluiku i Guernsey ).

Sercquiais është një pasardhës i dialektit Jèrriais të shekullit të 16-të i përdorur nga kolonistët origjinalë,  40 familje kryesisht nga Saint Ouen, Jersey të cilët u vendosën në ishullin atëhere të pabanuar, megjithëse u ndikuan përkohësisht nga Guernésiais (dialekti i Guernsey ). Dialekti është gjithashtu i lidhur ngushtë me dialektin Auregnais ( Alderney ), tashmë të zhdukur, si dhe me normanishten kontinentale. Flitet ende nga banorët më të vjetër të ishullit dhe shumica e emrave lokalë janë në Sercquiais.

Në kohët e mëparshme, mund të ketë pasur dy nëndialekte të Sarkishtes, por sot dialekti është relativisht homogjen.  Fonologjia e gjuhës ruan tipare të humbura në Jèrriais që nga shekulli i 16-të.

## Sercquiais e shkruar 
Shumë pak nga Sercquiais është transkriptuar dhe meqë nuk ka një formë të pranuar gjerësisht, ka marrë një sasi të caktuar stigme si rezultat. Një sundimtare e shquar e Sark, Sibyl Hathaway, e cila ishte vetë folëse, deklaroi se "nuk mund të shkruhej kurrë" dhe ky perceptim ka vazhduar në vitet e mëpaskëtajme.

Teksti më i hershëm i botuar në dialektin Sarkez i identifikuar deri më tani është *Fabula e Mbjellësit* ( ) nga Ungjilli i Mateut . Princi Louis Lucien Bonaparte, gjuhëtar, vizitoi Ishujt e Kanalit në shtator 1862 për të transkriptuar mostra të varieteteve të gjuhëve ishullore, të cilat ai i botoi më pas në 1863:

## E tashmja 
Deri në vitin 2022 ka 3 folës amtare. Gjuhëtari çek Martin Neudörfl po përpiqet të ruajë gjuhën duke i inkurajuar fëmijët dhe duke u mësuar atyre dialektin e Sarkut.  Që nga viti 2019 gjuha mësohet në shkolla. 

## Fonologjia 
| valign="top" |

|}
Sercquiais nuk e ka fërkimin dentar të zëshëm, i cili është një karakteristikë tepër dalluese e St. Ouen në Xhersi, prej nga erdhën shumica e kolonistëve.
Ishulli i Manit

**Ishulli i Manit** (Manksisht: *Mannin* [ˈmanɪnʲ], gjithashtu *Ellan Vannin* [ˈɛlʲan ˈvanɪnʲ] ose **Mann**) është një varësi vetëqeverisëse e Kurorës Britanike në Detin Irlandez midis Britanisë së Madhe dhe Irlandës . Si kreu i shtetit, Charles III mban titullin Lord i Manit dhe përfaqësohet nga një guvernator nëntoger . Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar është përgjegjëse për mbrojtjen ushtarake të ishullit dhe e përfaqëson atë jashtë vendit.

Njerëzit kanë jetuar në ishull që para vitit 6500 para Krishtit. Ndikimi kulturor gal filloi në shekullin e 5-të pas Krishtit, kur misionarët irlandezë që ndiqnin mësimet e Shën Patrikut filluan të vendoseshin në ishull, dhe u shfaq gjuha mankse, një degë e gjuhëve goidelike. Në 627, Mbreti Edwin i Northumbrias pushtoi Ishullin e Manit së bashku me pjesën më të madhe të mbretërisë së Mercias . Në shekullin e 9-të, skandinavët themeluan Mbretërinë thalasokratike të Ishujve, e cila përfshinte Ishullin e Manit. Magnus III, Mbreti i Norvegjisë nga viti 1093 deri në 1103, mbretëroi si Mbreti i Manit dhe Ishujve midis viteve 1099 dhe 1103. 

Në 1266, Mbreti Magnus VI i Norvegjisë ia shiti sundimin e tij mbi Man Mbretit Aleksandër III të Skocisë sipas Traktatit të Perthit .  Pas një periudhe sundimi të alternuar nga Mbretërit e Skocisë dhe Anglisë, ishulli ra nën sundimin feudal të Kurorës Angleze në 1399. Sundimi iu rikthye Kurorës Britanike në 1765, por ishulli nuk u bë pjesë e Mbretërisë së Britanisë së Madhe të shekullit të 18-të, as e pasardhësve të saj, Mbretërisë së Bashkuar të Britanisë së Madhe dhe Irlandës dhe versionit të sotëm të Mbretërisë së Bashkuar të Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut. Ishulli ka ruajtur gjithmonë vetëqeverisjen e tij të brendshme. Në 1881, Parlamenti i Ishullit të Manit, Tynwald, u bë organi i parë legjislativ kombëtar në botë që u dha grave të drejtën për të votuar në zgjedhjet e përgjithshme, megjithëse kjo përjashtonte gratë e martuara. 

Ekonomia e Manit forcohet nga statusi i saj si një parajsë fiskale dhe destinacion bankar tejbrigjeve. Sigurimet dhe lojërat e fatit në internet gjenerojnë secila 17% të GNP-së, të ndjekura nga teknologjia e informacionit dhe komunikimit dhe bankat me 9% secila.  Ky status ka sjellë edhe problemet e pastrimit të parave, krimit financiar dhe financimit të terrorizmit.

Ndërkombëtarisht, Ishulli i Manit është i njohur për Garat e Motoçikletave TT,  dhe macen Manx, një racë macesh me bisht të shkurtër ose pa bisht.  Në vitin 2016, UNESCO i dha Ishullit të Manit statusin e rezervës së biosferës.

## Shënime 
## Referime