Stojan Risteski

**Stojan Risteski** (, 1932, Leshani) është shkrimtar, poet dhe historian nga Maqedonia e Veriut .  

## Biografia 
Risteski u lind më 2 nëntor 1932 në fshatin Leshani të Ohrit, atëherë në Jugosllavi . Ka studiuar në Leshani, Belçishtë dhe Ohër. Në Manastir mbaroi shkollën pedagogjike, kurse në Shkup - Shkollën e Lartë Pedagogjike dhe historinë e letërsisë së popujve të Jugosllavisë në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Shkupit . Më 30 qershor 1975 mbrojti disertacionin e doktoraturës në Fakultetin Filozofik në Novi Sad me temën “Vepra letrare dhe jeta e Radosllav K. Petkoski”. 

Risteski punoi në shkollat fillore në fshatrat Orovnik, Zlest dhe Trebenishtë, si dhe në shkollën pedagogjike dhe në gjimnazin e Ohrit (1960 - 1978). Punoi si konsulent pedagogjik i vetëpunësuar për gjuhën maqedonase (1978 - 1983). Nga viti 1983 deri në pensionimin e tij në vitin 1993, ai ishte profesor i gjuhës maqedonase në universitetet e Prishtinës dhe Nishit, dhe në Fakultetin e Turizmit dhe Menaxhmentit të Restoranteve në Ohër dha mësim për trashëgiminë kulturore dhe kulturën e shërbimit.

Një pjesë e rëndësishme e punës së tij shkencore sqaron krijimin e gjuhës letrare zyrtare maqedonase në vitet 1944-1945. Ai e kritikoi këtë proces dhe veçanërisht rolin e kodifikuesit të gjuhës kryesore Blazhe Koneski, i konsideruar si baba themelues dhe ikonë e kulturës jugosllave maqedonase. Duke mbetur qartazi në kuadrin e maqedonizmit, Ristevski mban qëndrime alternative-disidente lidhur me disa dogma gjuhësore dhe historike të Shkupit.

Mënyra e tij individuale dhe liridashëse e të menduarit tërhoqi vëmendjen e shërbimeve sekrete jugosllave maqedonase, të cilët e vunë nën kontroll të rreptë. Kjo u dokumentua në librin Tutorët e mi (2001), ku Ristevski botoi pjesë të gjera të dosjes për të.

## Publikimet 
* Methodia Patche (1974)
* Dejan Vojvoda (1974)
* Estreya Ovadya Mara (roman, 1978; shkurtuar në gjuhën hebraike në Izrael, 1984)
* Jubori (përmbledhje poezish, 1978)
* Lazar Pop Trajkov (1980)
* Kosta Abrash (1981)
* Velgoshti  Архив на оригинала от    (1982)
* Hetimet letrare (1983)
* Shtojca për detyrat e shkruara dhe gjuhën letrare (1983)
* Lirika maqedonase (1987)
* Krijimi i një gjuhe letrare moderne maqedonase (1988)
* Vajzat e Perch (1988)
* Dy fate maqedonase (1988)
* Grigor Prliçev – faqe të reja (1989)
* Orovnik dhe Podmolje (1989)
* Legjendat dhe legjendat e Shën Naumit (1990)
* Nightingale Guerrilla Squad (1990)
* Përralla, legjenda dhe zakone popullore tek egjiptianët në Maqedoni (1991)
* Një Golgota Lakuriq (1991)
* Një gramatikë e pabotuar maqedonase e vitit 1944 nga George Kiselinov (1991)
* Sleep Under Albania (1993)
* Gjykuar për Maqedoninë  (1993 / 1995 / libri 2, 1996)
* Tema tabu: Kiselinov – Koneski (1994)
* Viktimat e pafajshme Basili dhe Stojanço (1994)
* Volino (1995)
* Neprobol (përmbledhje poezish, 1995)
* Golgota e mbesës së Gocevës Katerina (1997)
* Shtojcat letrare-folklorike (1999)
* Rishikimi i Temave Historike (2000)
* Shtojcat e historisë së gjuhës maqedonase (2000)
* Leshani (2000)
* Stuhia (histori, 2000)
* Shënime Stenografike të Komisionit të Parë të Gjuhëve (2000)
* Estreya (2001)
* Tutorët e mi (2001)
* Naked Confession (2003)
* Liqeni i Ohrit dhe mbrojtja e tij (2003)
* Duart e Artë të Vangel Dereban (2003)
* Duka Argir Marinçe (2003)
* Prifti Vasil Popangelev (2003)
* Zinxhiri (2004)
* Para karikaturës (2004)
* Records për Mićunović (2005)
* Kodi i Metropolit të Ohrit (2005)
* Kisha e Qershisë së Shën Petkës (2007)
* Dimitar Uzunov (2007)
* Manastiri i Shenjtë i Kërçovës (2007)
* Si Sveti (Të Gjithë Shenjtorët) nga fshati Leshani (2007)
* Shenjtëria e Bardhë (2008)
* I dëbuar për një ide, Sllave Tsirkoski (2008)
* Voislav I. Ilić: Lidhja e dy letërsive, e dy kulturave (2010)
* Kujtimet e gjeneralit Vasko Karangelski (2011) 

## Shih edhe 
* Kultura e Maqedonisë së Veriut

## Referime