open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dhëmbi i gjatë

shtëpiake. (Dy dhëmbët më të mëdhenj të rreshtave të sipërm dhe të poshtëm të dhëmbëve.).]]
**Dhëmbi i gjatë** (Anglisht: *Fang*) është një dhëmb i gjatë dhe me majë. Tek gjitarët, dhëmbi i gjatë është një dhëmb maksilar i modifikuar, që përdoret për kafshimin dhe grisjen e mishit. Tek gjarpërinjtë, është një dhëmb i specializuar që lidhet me një gjëndër helmuese (shih helmin e gjarprit). Merimangat kanë edhe dhëmbë të jashtëm, të cilat janë pjesë e chelicerae.

Dhëmbët e gjatë janë më të zakonshëm tek mishngrënësit ose omnivorët, por disa barngrënës, si lakuriqët e natës, i kanë ato gjithashtu. Ato zakonisht përdoren për të mbajtur ose vrarë me shpejtësi gjahun, si për shembull te macet e mëdha. Kafshët gjithëngrënëse, si arinjtë, përdorin këpurdhët e tyre kur gjuajnë peshk ose gjahun tjetër, por ato nuk janë të nevojshme për të konsumuar fruta. Disa majmunë kanë edhe këpurdha, të cilat i përdorin për kërcënime dhe luftime. Megjithatë, qentë relativisht të shkurtër të njerëzve nuk konsiderohen si fanta.

## Shiko edhe 
* Kthetra

## Referime
Therja

.]]
**Therja** është depërtimi ose kontakti i ashpër me një objekt të mprehtë ose me majë në distancë të afërt. Therja nënkupton veprim të qëllimshëm, si nga një vrasës, por është gjithashtu e mundur që të godasësh aksidentalisht veten ose të tjerët. Goditja ndryshon nga qarja ose prerja në atë që lëvizja e objektit të përdorur në një goditje me thikë në përgjithësi lëviz pingul me dhe drejtpërdrejt në trupin e viktimës, në vend që të tërhiqet përgjatë tij.

Therjet kanë qenë të zakonshme mes bandave dhe në burgje, sepse thikat janë të lira, të lehta për t'u gjetur (ose prodhuar), lehtësisht të fshehshme dhe relativisht efektive.

## Epidemiologjia 
Në vitin 2013, rreth 8 milionë goditje me thikë kanë ndodhur në mbarë botën.

Në SHBA në vitin 2020, 9% e 22,429 vrasjeve përfshinin një instrument të mprehtë; prej tyre një përqindje më e madhe e femrave përdorën një instrument të mprehtë (13%) kundrejt meshkujve (8.2%).

## Shiko edhe 
* Vrasja

## Referime
Thyerja e kockës

parapamje|300x300px|Pamje e brendshme dhe e jashtme e një krahu me një frakturë komplekse, si para ashtu edhe pas operacionit.
Një **thyerje kockore** është një gjendje mjekësore në të cilën ka një thyerje të pjesshme ose të plotë në vazhdimësinë e çdo kocke në trup. Në raste më të rënda, kocka mund të thyhet në disa fragmente, të njohura si një *thyerj e grimcuar*. Një thyerje kockore mund të jetë rezultat i ndikimit me forcë të lartë ose stresit, ose një dëmtim minimal i traumës si rezultat i disa kushteve mjekësore që dobësojnë kockat, të tilla si osteoporoza, osteopenia, kanceri i kockave ose osteogenesis imperfecta, ku thyerja është më pas siç duhet. quhet thyerje patologjike.

## Shiko edhe 
* Kocka

## Referime
Rendi ndërkombëtar

Në marrëdhëniet ndërkombëtare, **rendi ndërkombëtar** i referohet marrëdhënieve të modeluara ose të strukturuara ndërmjet aktorëve në nivel ndërkombëtar.

## Definicioni 
David Lake, Lisa Martin dhe Thomas Risse e përkufizojnë "rendin" si "marrëdhënie të modeluara ose të strukturuara midis njësive". Porositë ndërkombëtare kanë një komponent material dhe social. Legjitimiteti (perceptimi i përgjithësuar se veprimet janë të dëshirueshme, të duhura ose të përshtatshme) është thelbësor për urdhrat politikë. George Lawson e ka përcaktuar një rend ndërkombëtar si "praktika të rregulluara të shkëmbimit midis njësive politike diskrete që e njohin njëra-tjetrën si të pavarur". John Mearsheimer e përkufizon një rend ndërkombëtar si "një grup i organizuar institucionesh ndërkombëtare që ndihmojnë në qeverisjen e ndërveprimeve midis shteteve anëtare".

Në *Pas Fitores* (2001), John Ikenberry përkufizon një rend politik si "rregullimet qeverisëse midis një grupi shtetesh, duke përfshirë rregullat, parimet dhe institucionet e tij themelore".

Kombet e Bashkuara janë karakterizuar si një përfaqësues për mënyrën se si shtetet e perceptojnë gjerësisht rendin ndërkombëtar.

Jeff Colgan e ka karakterizuar rendin ndërkombëtar si nënsisteme të shumta. Këto nënsisteme mund të përjetojnë ndryshime drastike pa ndryshuar rrënjësisht rendin ndërkombëtar.

## Shiko edhe 
* Ligji ndërkombëtar

## Referime
Sefedin Braho

**Sefedin Braho**

* Datëlindja: 18 gusht 1953
* Vendlindja: Gjirokastër, Shqipëri
* Datë ndarjeje nga jeta: 6 tetor 2024

Sefedin Braho ishte një nga futbollistët e shquar shqiptarë të viteve 1970-1980. I lindur në qytetin e Gjirokastrës më 18 gusht 1953, ai do të spikaste për talentin e tij të veçantë në fushën e lojës, duke fituar popullaritet të madh mes tifozëve dhe dashamirësve të futbollit shqiptar. Braho ishte i njohur për shpejtësinë, teknikën dhe elegancën e tij, veçori që i dhanë nofkën e merituar “Shigjeta” .

Braho e nisi karrierën e tij në ekipin e qytetit të tij të lindjes, Luftëtari Gjirokastër. Ai luajti për këtë skuadër për një periudhë të gjatë, duke dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm dhe duke u shquar si një lojtar kyç për ekipin. Më vonë, ai u transferua te Partizani i Tiranës, një nga klubet më të suksesshme dhe me traditë në futbollin shqiptar. Edhe me Partizanin, Braho vazhdoi të shfaqte talentin dhe energjinë e tij, duke qenë një lojtar vendimtar në ndeshje të rëndësishme.

Sefedin Braho ishte gjithashtu një anëtar i rëndësishëm i ekipit kombëtar shqiptar, ku ai përfaqësoi ngjyrat kuqezi në 9 ndeshje ndërkombëtare. Gjatë periudhës së tij me kombëtaren, ai arriti të shënojë një gol, duke lënë gjurmë edhe në arenën ndërkombëtare. Kontributi i tij për Shqipërinë vlerësohet si pjesë e historisë së futbollit të vendit dhe kujtohet me respekt nga tifozët dhe sportdashësit.

I njohur për shpejtësinë dhe teknikën e tij të shkëlqyer, Braho ishte një sulmues i frikshëm për mbrojtësit kundërshtarë. Triblimi i tij i rafinuar dhe aftësia për të krijuar hapësira e bënë atë një lojtar të pazëvendësueshëm në fushë. Shumë herë, shpejtësia e tij ishte ajo që i dha epitetin “Shigjeta”, pasi shpesh ishte i pakapshëm për mbrojtjet kundërshtare.

Trashëgimia e Sefedin Brahos mbetet e gjallë në futbollin shqiptar, duke u përkujtuar si një nga talentet më të mëdhenj të kohës së tij dhe një lojtar që dha gjithçka për ekipet që përfaqësoi, qoftë në nivelin e klubeve apo atë kombëtar.

Sefedin Braho u nda nga jeta më 6 tetor 2024 , , 
duke lënë pas kujtimin e një lojtari të madh dhe një njeriu të përkushtuar për sportin. Ai do të kujtohet për kontributin e tij të çmuar në futbollin shqiptar dhe për energjinë që solli në çdo ndeshje që luajti.

## Referime
Huginn dhe Muninn

[parapamje|300px|Huginn dhe Muninn ulen mbi supet e [Odinit në një ilustrim nga një dorëshkrim islandez i shekullit të 18-të]]
Në mitologjinë nordike, **Huginn** (nordishtja e vjetër "mendim") dhe **Muninn** (nordishtja e vjetër "kujtesë" ose "mendje") janë një palë korba që fluturojnë në të gjithë botën, Midgard, dhe i sjellin informacion perëndisë Odin. Huginn dhe Muninn dëshmohen në *Edda poetike*, të përpiluar në shekullin e 13-të nga burimet e mëparshme tradicionale: *Edda prozaike* dhe *Heimskringla*; në *Third Grammatical Treatise*, hartuar në shekullin e 13-të nga Óláfr Þórðarson; dhe në poezinë skaldëve.

Në *Edda poetike*, një Odin i maskuar shprehet se ka frikë se korbat mund të mos kthehen nga fluturimet e tyre të përditshme. *Edda prozaike* shpjegon se Odin përmendet si *Hrafnaguð* (zoti-korb) për shkak të lidhjes së tij me Huginn dhe Muninn. Në *Edda prozaike* dhe *Third Grammatical Treatise*, dy korbat përshkruhen si të ulur mbi supet e Odinit.  *Heimskringla* detajon se Odin i dha Huginn dhe Muninn aftësinë për të folur.

Shembuj të objekteve që mund të përshkruajnë Odin me një nga korbat përfshijnë brakteatet e arta të periudhës së migrimit, pllakat e helmetës së epokës Vendel, një palë karfica identike në formë zogu të epokës së hekurit gjermanik, objekte të epokës vikinge që përshkruajnë një burrë me mustaqe të veshur me helmetë dhe një pjesë të Kryqi i Thorwaldit të shekullit të 10-të ose të 11-të. Roli i Huginn dhe Muninn si lajmëtarë të Odinit ka qenë i lidhur me praktikat shamanike, flamurin e korbit norvegjez, simbolikën e përgjithshme të korbit midis popujve gjermanikë dhe konceptet nordike të fylgja dhe hamingja.

"Huginn" dhe "Muninn" janë emrat për misionet e astronautëve të Agjencisë Hapësinore Evropiane – respektivisht të Andreas Mogensen të Danimarkës dhe Marcus Wandt të Suedisë – të cilat do të përkojnë në bordin e Stacionit Ndërkombëtar të Hapësirës në janar 2024.

## Referime
Flota e peshkimit

Një **flotë peshkimi** është një grumbull i anijeve tregtare të peshkimit. Termi mund të përdoret për të gjitha anijet që operojnë jashtë një porti të caktuar, të gjitha anijet e angazhuara në një lloj të veçantë peshkimi (si në "flotën e peshkimit ton"), ose të gjitha anijet e peshkimit të një vendi ose rajoni.

Megjithëse anijet e peshkimit nuk janë formalisht të organizuara sikur të ishin një flotë detare, shumë shpesh kufizimet e kohës dhe të motit janë të tilla që ato duhet të largohen ose të kthehen të gjitha së bashku, duke krijuar kështu të paktën pamjen e një trupi të organizuar (disa vende, si p.sh. ish-Bashkimi Sovjetik, megjithatë organizoi flotat e tyre të peshkimit pjesërisht përgjatë linjave detare dhe përdori anijet për të mbledhur gjithashtu informacione detare).

Peshkatarët që operojnë një lloj të caktuar anijeje ose në një port të caktuar shpesh i përkasin një shoqate lokale që shpërndan informacion dhe mund të përdoret për të koordinuar aktivitetet, si për shembull mënyra më e mirë për të parandaluar mbipeshkimin në zona të veçanta.

## Shiko edhe 
* Flota

## Referime
Pafajësia

**Pafajësia** është mungesa e fajit, në lidhje me çdo lloj krimi, apo keqbërjeje. Në kontekstin ligjor, pafajësia është mungesa e fajit ligjor të një individi, në lidhje me një krim. Në kontekste të tjera, është mungesa e përvojës.

## Në lidhje me dijen 
Pafajësia mund të nënkuptojë përvojë më të vogël ose në një këndvështrim relativ ndaj bashkëmoshatarëve shoqërorë, ose nga një krahasim absolut me një shkallë normative më të zakonshme. Në ndryshim nga injoranca, përgjithësisht shihet si një term pozitiv, duke nënkuptuar një pikëpamje optimiste për botën, veçanërisht atë ku mungesa e keqbërjes rrjedh nga mungesa e njohurive, ndërsa keqbërja vjen nga mungesa e njohurive tek fëmijët. Tema të tilla si krimi dhe seksualiteti mund të merren parasysh veçanërisht. Ky konotacion mund të lidhet me një etimologji të rreme popullore që shpjegon "i pafajshëm" si kuptim "të mos dish" (latinisht noscere - të dish, të mësosh). Etimologjia aktuale është nga parashtesa e përgjithshme e mohimit in- dhe latinishtja nocere, "për të dëmtuar".

Njerëzit të cilëve u mungon aftësia mendore për të kuptuar natyrën e veprimeve të tyre mund të konsiderohen si të pafajshëm pavarësisht nga sjellja e tyre. Nga ky kuptim vjen përdorimi i pafajshëm si emër për t'iu referuar një fëmije nën moshën e arsyes, ose një personi, të çdo moshe, i cili është me aftësi të kufizuara mendore të rënda.

Jean-Jacques Rousseau e përshkroi "fëmijërinë si një kohë të pafajësisë" ku fëmijët "nuk dinë" dhe duhet të arrijnë moshën e arsyes për t'u bërë njerëz kompetentë në shoqëri. Megjithatë, ndërsa teknologjia përparon, fëmijët në botën bashkëkohore kanë një platformë ku ata quhen "vendas dixhitalë", ku ata duket se janë më të ditur në disa fusha sesa të rriturit.

## Shiko edhe 
* Faji

## Referime
F.C. Paços de Ferreira

**Paços de Ferreira** është një klub futbolli nga Paços de Ferreira, Portugalia.

## Shiko dhe këtë 
* Primeira Liga
* Kombëtarja portugeze e futbollit

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare
Bekimi

Në fe, një **bekim** (që përdoret gjithashtu për t'iu referuar dhënies së tij) është dhënia e diçkaje me hir, shenjtëri, shëlbim shpirtëror ose vullnet hyjnor.

## Fetë abrahamike 
*Artikulli kryesor: Fetë abrahamike*
.]]
'Të jesh i bekuar' do të thotë të jesh i favorizuar nga Perëndia, burimi i të gjitha bekimeve. Prandaj, bekimet lidhen drejtpërdrejt me Zotin dhe besohet se vijnë prej tij. Kështu, të shprehësh një bekim është si t'i japësh një dëshirë dikujt që të përjetojë favorin e Perëndisë dhe ta pranosh Zotin si burimin e të gjitha bekimeve.

Një mallkim biblik, në kuptimin e tij më formal, është një bekim negativ.

Në Bibël, bekimet pozitive dhe negative lidhen; libri i Ligjit të Përtërirë përshkruan se bindja ndaj Ligjit të Moisiut sjell bekimin e Perëndisë. Një nga rastet e para të bekimit në Bibël është te Zanafilla, 12:1–2 ku Abrami urdhërohet nga Perëndia të largohet nga vendi i tij dhe i thuhet:"Unë do të të bekoj, do ta bëj të madh emrin".Bekimi Priftëror është paraqitur te Numrat 6:24–26:

* Adonai ju bekoftë dhe ju ruajtë;
* Adonai bëftë që fytyra e tij të shkëlqejë mbi ju dhe të jetë i mëshirshëm me ju;
* Adonai e ktheftë fytyrën e Tij drejt jush dhe ju dhuroftë paqe.

Kjo duket të jetë një nga lutjet më të vjetra dhe jetëgjata në historinë e paqes së njerëzimit.

## Shiko edhe 
* Shenjtëria
* Feja

## Referime
Rrugica

, Jemeni.]]
Një **rrugicë** është një korsi, shteg ose kalim i ngushtë, shpesh i rezervuar për këmbësorët, i cili zakonisht kalon midis, prapa ose brenda ndërtesave në pjesët e vjetra të qytezave dhe qyteteve. Është gjithashtu një rrugë aksesi ose shërbimi në pjesën e pasme (korsia e pasme), ose një shteg, shëtitje ose rrugë (frëngjisht allée) në një park ose kopsht.

Një rrugicë ose vendkalim i mbuluar, shpesh me dyqane, mund të quhet arkadë. Origjina e fjalës rrugicë është anglishtja e mesme e vonë, nga frëngjishtja e vjetër: alee "ecje ose kalim", nga aller "për të shkuar", nga latinishtja: ambulare "për të ecur".

## Shiko edhe 
* Rruga

## Referime
Përroi

.]]
Një **përrua** është një trup i vazhdueshëm i ujit sipërfaqësor që rrjedh brenda shtratit dhe brigjeve të një kanali. Në varësi të vendndodhjes së tij ose karakteristikave të caktuara, një rrymë mund të referohet me një sërë emrash lokalë ose rajonalë. Përrenjtë e gjatë dhe të mëdhenj zakonisht quhen lumenj, ndërsa përrenjtë më të vegjël, më pak voluminoz dhe më të ndërprerë njihen si **përrocka**.

Rrjedha e një përroi kontrollohet nga tre hyrje - rrjedhjet sipërfaqësore (nga reshjet ose uji i shkrirë), uji nëntokësor me dritë të ditës dhe ujërat nëntokësore sipërfaqësore (ujë burimi). Uji sipërfaqësor dhe ai nëntokësor janë shumë të ndryshueshëm ndërmjet periudhave të reshjeve. Uji nëntokësor, nga ana tjetër, ka një hyrje relativisht konstante dhe kontrollohet më shumë nga modelet afatgjata të reshjeve. Përroi përfshin flukse ujore sipërfaqësore, nëntokësore dhe nëntokësore që i përgjigjen kontrolleve gjeologjike, gjeomorfologjike, hidrologjike dhe biotike.
.]]
Përrenjtë janë të rëndësishëm si kanale në ciklin e ujit, instrumente për rimbushjen e ujërave nëntokësore dhe korridore për migrimin e peshqve dhe kafshëve të egra. Habitati biologjik në afërsi të një përroi quhet zonë bregore. Duke pasur parasysh statusin e zhdukjes së vazhdueshme të Holocenit, përrenjtë luajnë një rol të rëndësishëm korridori në lidhjen e habitateve të fragmentuara dhe kështu në ruajtjen e biodiversitetit. Studimi i përrenjve dhe rrugëve ujore në përgjithësi njihet si hidrologji sipërfaqësore dhe është një element thelbësor i gjeografisë mjedisore.

## Shiko edhe 
* Përrocka
* Lumi
* Liqeni

## Referime
Lugina

.]]
Një **luginë** është një zonë e ulët e zgjatur që shpesh kalon midis kodrave ose maleve dhe zakonisht përmban një lumë ose përrua që rrjedh nga një skaj në tjetrin. Shumica e luginave janë formuar nga erozioni i sipërfaqes së tokës nga lumenjtë ose përrenjtë për një periudhë shumë të gjatë. Disa lugina janë formuar nga erozioni nga akulli akullnajore. Këto akullnaja mund të mbeten të pranishme në lugina në male të larta ose zona polare.

Në gjerësi dhe lartësi më të ulëta, këto lugina të formuara në mënyrë akullnajore mund të jenë krijuar ose zgjeruar gjatë epokave të akullnajave, por tani janë pa akull dhe janë të zëna nga përrenj ose lumenj. Në zonat e shkretëtirës, ​​luginat mund të jenë krejtësisht të thata ose mund të mbajnë një rrjedhë uji vetëm rrallë. Në zonat e shkëmbinjve gëlqerorë, luginat e thata mund të rezultojnë gjithashtu nga kullimi që tani ndodh nën tokë dhe jo në sipërfaqe. Luginat e çara lindin kryesisht nga lëvizjet e tokës dhe jo nga erozioni. Shumë lloje të ndryshme luginash përshkruhen nga gjeografët, duke përdorur terma që mund të jenë globalë në përdorim ose të zbatohen vetëm në nivel lokal.

## Shiko edhe 
* Fusha
* Pylli
* Mali (gjeografi)
* Përroi

## Referime
Kurora

.]]
Një **kurorë** është një formë tradicionale e zbukurimit të kokës, ose kapelës, e veshur nga monarkët si një simbol i fuqisë dhe dinjitetit të tyre. Një kurorë është shpesh, sipas shtrirjes, një simbol i qeverisë së monarkut ose sende të miratuara prej saj. Vetë fjala përdoret, veçanërisht në vendet e Commonwealth-it, si një emër abstrakt për vetë monarkinë (dhe, si rrjedhojë, shteti i së cilës është kreu i përmendur monarku) ndryshe nga individi që e banon atë (d.m.th., Kurora). Një lloj i veçantë i kurorës (ose kurorë për gradat më të ulëta të kolegëve) përdoret në heraldikë sipas rregullave strikte. Në të vërtetë, disa monarki nuk patën kurrë një kurorë fizike, vetëm një përfaqësim heraldik, si në mbretërinë kushtetuese të Belgjikës.

## Shiko edhe 
* Monarkia

## Referime
Hyjnorja

**Hyjnorja** apo **hyjnore** janë gjëra që janë ose të lidhura, të përkushtuara ose që rrjedhin nga një hyjni. Ajo që është ose nuk është hyjnore mund të përkufizohet lirshëm, pasi përdoret nga sisteme të ndryshme besimi. Nën monoteizmin dhe politeizmin kjo përvijohet qartë. Megjithatë, në panteizëm dhe animizëm kjo bëhet sinonim i koncepteve të shenjtërisë dhe transcendencës.

## Etimologji 
Rrënja e fjalës *divinity* (*hyjni*) është nga latinishtja *divus* që do të thotë ose i përket një Zoti (*deus*). Fjala hyri në anglisht nga latinishtja mesjetare në shekullin e 14-të.

## Shiko edhe 
* Besimi (epistemologji)
* Hyjnitë
* Shenjtëria

## Referime
Afrimiteti

**Afeksioni** apo **afrimiteti** është një "dispozitë ose gjendje shpirtërore ose trupore" e lidhur zakonisht me një ndjenjë ose lloj dashurie. Ajo ka çuar në degë të shumta në filozofi dhe psikologji që diskutojnë emocionet, sëmundjet, ndikimin dhe gjendjen e qenies. Shpesh, "dashuria" nënkupton më shumë sesa thjesht vullnet të mirë ose miqësi. Shkrimtarët e etikës në përgjithësi e përdorin fjalën për t'iu referuar gjendjeve të dallueshme të ndjenjës, të qëndrueshme dhe të përkohshme. Disa e krahasojnë atë me *pasionin* si të lirë nga elementi dallues sensual.

Dashuria mund të shkaktojë reagime të ndryshme emocionale si siklet, neveri, kënaqësi dhe bezdi. Efekti emocional dhe fizik i dashurisë gjithashtu ndryshon midis dhënësit dhe marrësit.

## Shiko edhe 
* Dashuria
* Lumturia

## Referime
Agjencia për Informim dhe Privatësi (Kosovë)

**Agjencia për Informim dhe Privatësi** (**AIP**), është agjenci e pavarur e cila është përgjegjëse për mbikëqyrjen dhe zbatimin e Ligjit Nr.06/L-.082 për Mbrojtjen e të Dhënave Personale dhe Ligjit NR.06/L-081 për Qasjen në Dokumente Publike në Republikën e Kosovës.

Qëllimi kryesor i Agjencisë për Informim dhe Privatësi është mbrojtja e të drejtave dhe lirive themelore të personave fizik lidhur me përpunimin e të dhënave personale dhe garantimin e qasjes në dokumente publike, me qëllim të transparencës dhe llogaridhënies të institucioneve publike.

Agjencia i përgjigjet Kuvendit të Republikës së Kosovës dhe vepron si e pavarur në përmbushjen e detyrave dhe ushtrimin e kompetencave të saj, operon lirshëm nga ndikimi i jashtëm dhe nuk merr udhëzime nga askush.

Detyrat dhe kompetencat e AIP-së janë përcaktuar në kuadër të dispozitave ligjore për të cilat agjencia është përgjegjëse për mbikëqyrje.

Bazuar në legjislacionin e Republikës së Kosovës, Agjencia ka të drejt të ndërmarrë masa dhe shqiptoj  gjoba të cilat parashihen me Ligjin NR.06/L-081 për Qasje në Dokumente Publike si dhe Ligjin Nr.06/L-.082 për Mbrojtjen e të Dhënave Personale.

Agjencia për Informim dhe Privatësi merret edhe me promovimin dhe informimin e institucioneve publike për zbatimin e këtyre ligjeve, njëherit ofron edhe trajnime në fusha të mbikëqyrjes, sesione informuese, konferenca në institucionet publike por edhe më gjerë, të cilat ndërlidhen me zbatimin e Ligjit për Mbrojtjen e të Dhënave Personale dhe Ligjit për Qasje në Dokumente Publike.

Ligji është në përputhje me standardet ndërkombëtare në fushën e qasjes së dokumenteve publike, duke garantuar të drejtën e secilit person fizik dhe juridik për qasje në dokumente të institucioneve publike.

Ligji për Mbrojtjen e të Dhënave Personale është në harmoni me Rregulloren e BE-së 2016/679 të Parlamentit Evropian dhe të Këshillit të datës 27 prill 2016, për mbrojtjen e personave fizik sa i përket përpunimit të të dhënave personale.

AIP është institucion përgjegjës për mbikëqyrjen dhe zbatimin e këtij ligji, me ç’ rast AIP ka ndërmarrë një sërë iniciativash të cilat janë në funksion të avancimit të mbrojtjes të të dhënave personale duke trajtuar një numër të konsiderueshëm të ankesave, duke shqiptuar gjoba për shkelje që kanë të bëjnë me mbrojtjen e të dhënave personale.

Këshilldhënia e organeve publike dhe private, marrja e vendimeve për ankesat e paraqitura, inspektimet dhe kontrollet, informimi i publikut, promovimi dhe përkrahja e të drejtave themelore për mbrojtjen e të dhënave personale janë pjesë e fushëveprimtarisë kryesore të Agjencisë për Informim dhe Privatësi.

## Shiko edhe 
* Agjencia për Barazi Gjinore

## Referime
Autoudha

.]]
**Autoudhë** është çdo rrugë publike ose private ose rrugë tjetër publike në tokë. Ai përfshin jo vetëm rrugët kryesore, por edhe rrugët e tjera publike dhe të drejtat e kalimit. Në Shtetet e Bashkuara, përdoret gjithashtu si një term ekuivalent me autostradën me akses të kontrolluar, ose një përkthim për autostradën, Autobahn, autoudha, autoroute, etj.

Sipas Merriam-Webster, përdorimi i termit daton para shekullit të 12-të. Sipas Etymonline, "i lartë" është në kuptimin "kryesor".

Në anglishten e Amerikës së Veriut dhe Australisë, rrugët kryesore si autoudhët me akses të kontrolluar ose rrugët arteriale janë shpesh autoudha shtetërore (Kanada: autoudha provinciale). Rrugë të tjera mund të caktohen "autoudha qarku" në SHBA dhe Ontario. Këto klasifikime i referohen nivelit të qeverisjes (shtet, krahinë, qark) që mirëmban rrugën. Në anglisht britanike, "autoudha" është kryesisht një term ligjor. Përdorimi i përditshëm zakonisht nënkupton rrugët, ndërsa përdorimi i ligjshëm mbulon çdo rrugë ose shteg me të drejtë aksesi publik, duke përfshirë shtigjet e këmbësorëve etj.

Termi ka çuar në disa terma të prejardhur të lidhur, duke përfshirë sistemin e autostradës, kodin e autostradës, patrullën e autostradës dhe drejtuesin e autostradës.

## Shiko edhe 
* Autoudha me qasje të kontrolluar

## Referime
Fondacioni Dritan Hoxha

**Fondacioni Mediatik Dritan Hoxha** është një organizatë shqiptare për stimulimin e tregut mediatik në Shqipëri, e themeluar në dhjetor 2010 nga familja Hoxha në kuadër të kompanisë Top Media. Emërtohet pas themeluesit të ndjerë, Dritan Hoxhës, familja e të cilit zotëron Top Channel. Për këtë qëllim, organizata ndihmon në nxitjen e gazetarëve vendas, si dhe mirënjohjen e njerëzve me kontribute të vlefshme në kulturën dhe shoqërinë shqiptare. Ajo edhe mban aksione bamirëse për të ndihmuar njerëzit në nevojë. u krijua në dhjetor të vitit 2010 dhe mban emrin e themeluesit të Top Media Group për të nderuar kontributin e tij në fushën e mediave audio-vizive në Shqipëri. Ky fondacion synon të mbështesë zhvillimin e sektorit medial në vend dhe të promovojë vlera kulturore dhe mediatike. Ai u themelua me mbështetje nga familja dhe bashkëpunëtorët e Dritan Hoxhës, me qëllimin për të kontribuar në avancimin e standardeve dhe praktikave në këtë fushë.

## Misioni 
Misioni i Fondacionit Dritan Hoxha është të kontribuojë në forcimin e medias dhe përmirësimin e standardeve të gazetarisë, duke promovuar transparencën dhe llogaridhënien në informim,për një shoqëri shqiptare të orientuar edhe më shumë nga kultura, arti, komunikimi, zhvillimi mediatik, nëpërmjet talentit dhe inovacionit. 

## Aktivitete 
Fondacioni angazhohet në aktivitete të ndryshme ku përfshihen:
* Trajnime për gazetarët dhe profesionistët e tjerë të mediave.
* Projekte për promovimin e kulturës dhe artit.
* Krijimin e platformave për diskutimin e temave të rëndësishme shoqërore.
* Forumet e medias për diskutimin e çështjeve aktuale.
* Iniciativa për zhvillimin e talentëve të rinj në media.
* Mbështetje për projekte artistike dhe kulturore.

## Projekte televizive  
* *StarTop* (2022) - Ide të reja në teknologji, shpikje, aplikacione, sipërmarrje inovatore dhe ato që i ndihmojnë në rrugën drejt suksesit. Autore: Ledja Liku, udhëhequr nga Eno Popi 
* *Në Sofrën Shqiptare* (2024) - Një udhëtim në çdo skaj të vendit për shijuar kulinarinë vendase, një nga segmentet më dinamike të turizmit që mbart vlera tradicionale. Udhëhequr nga Doris Sallaku 
* *Jashtë Vijës së Verdhë* (2024) - Cikël reportazhesh që kanë në fokus zonat jashtë vijës së verdhë të kryeqytetit. Udhëhequr nga Ardi Pulaj

## Lidhje të jashtme 
* 

## Referime
PAOK Selaniku

**P.A.O.K.** është një klub futbolli nga Selaniku, Greqia.

## Historia 
Klubi u themelua në 1926.

## Triumfe dhe Arritje 
* **Kampionë të Greqisë: 4**
**  1975/76, 1984/85, 2018/19, 2023/24.
* **Kupen: 9**
** 1971/72, 1973/74, 2000/01, 2002/03, 2016/17, 2017/18, 2018/19, 2020/21.

## Skuadra aktuale 
Redaktuar më 16-09-2024.

## Shiko dhe këtë 
[parapamje|320x320px|[Stadiumi Toumba]]
* Superliga e Greqisë
* Kombëtarja greke e futbollit

## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare
APOEL Nikozia

**APOEL** është klub futbolli nga Nikozia, Qiproja.

## Historia 
Klubi u themelua në 1926.

### Emrat 
* *PÓEL Nicosia* (1926-1928)
* *APÓEL Nicosia* (1928-)

## Triumfet dhe Arritjet 
* **Kampionë të Qipros: 29**
** 1935/36, 1936/37, 1937/38, 1938/39, 1939/40, 1946/47, 1947/48, 1948/49, 1951/52, 1964/65, 1972/73, 1979/80, 1985/86, 1989/90, 1991/92, 1995/96, 2001/02, 2003/04, 2006/07, 2008/09, 2010/11, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19, 2023/24.
* **Kupen: 21**
** 1936/37, 1940/41, 1946/47, 1950/51, 1962/63, 1967/68, 1968/69, 1972/73, 1975/76, 1977/78, 1978/79, 1983/84, 1992/93, 1994/95, 1995/96, 1996/97, 1998/99, 2005/06, 2007/08, 2013/14, 2014/15.
* **Superkupa: 14**
** 1963, 1984, 1986, 1992, 1993, 1996, 1997, 2002, 2004, 2008, 2009, 2011, 2013, 2019.

## Skuadra aktuale 
## Shiko dhe këtë 
[parapamje|365x365px|[Stadiumi GSP]]
* Liga e Parë Qipriote
* Kombëtarja qipriote e futbollit

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare
Udha

Një **udhë** është një rrugë publike në një mjedis të ndërtuar. Është një parcelë publike e tokës ngjitur me ndërtesat në një kontekst urban, në të cilën njerëzit mund të mblidhen lirisht, të ndërveprojnë dhe të lëvizin. Një rrugë mund të jetë aq e thjeshtë sa një copë tokë e rrafshët, por më shpesh është e shtruar me një sipërfaqe të fortë dhe të qëndrueshme si asfalt, beton, kalldrëm ose tulla. Pjesët mund të jenë gjithashtu të lëmuara me asfalt, të ngulitura me shina ose të përgatiten ndryshe për të akomoduar trafikun jo-këmbësor.

Fillimisht, fjala udhë nënkuptonte thjesht një rrugë të asfaltuar (latinisht: via strata). Fjala udhë përdoret ende nganjëherë joformalisht si sinonim i rrugës, për shembull në lidhje me udhën e lashtë Watling, por banorët e qytetit dhe planifikuesit urbanë bëjnë një dallim thelbësor modern: funksioni kryesor i një rruge është transporti, ndërsa rrugët lehtësojnë ndërveprimin publik. Shembujt e rrugëve përfshijnë rrugët e këmbësorëve, rrugicat dhe udhët e qendrës së qytetit shumë të mbushura me njerëz për të kaluar automjetet rrugore. Në të kundërt, autostradat dhe rrugët motorike janë lloje rrugësh, por pak do t'i referoheshin si udhë.

## Shiko edhe 
* Autoudha

## Referime
Shpejtësia hipersonike

-s X-43A në Mak 7.]]Në aerodinamikë, një **shpejtësi hipersonike** është ajo që tejkalon pesë herë shpejtësinë e tingullit, që shpesh thuhet se fillon me shpejtësi Mak 5 dhe më lart.
Numri i saktë Mach në të cilin mund të thuhet se një mjet fluturues po fluturon me shpejtësi hipersonike ndryshon, pasi ndryshimet fizike individuale në rrjedhën e ajrit (si disociimi molekular dhe jonizimi) ndodhin me shpejtësi të ndryshme; këto efekte së bashku bëhen të rëndësishme rreth 5-10 Mach. Regjimi hipersonik gjithashtu mund të përkufizohet në mënyrë alternative si shpejtësi ku kapaciteti specifik i nxehtësisë ndryshon me temperaturën e rrjedhës ndërsa energjia kinetike e objektit lëvizës shndërrohet në nxehtësi.

## Shiko edhe 
* Shpejtësia supersonike
* Shpejtësia e tingullit

## Referime
Big Brother VIP Kosova (sezoni 1)

***Big Brother VIP Kosova 1*** është sezoni i parë i programit të realitetit *Big Brother VIP Kosova*, i drejtuar nga Alaudin Hamiti dhe Jonida Vokshi. Sezoni filloi të transmetohej më 5 dhjetor 2022 në Klan Kosova, dhe mbaroi së transmetuari pas 102 ditësh më 17 mars 2023. I gjithë sezoni, drejtpërdrejt nga shtëpia, mund të shihet në dy kanale live pay-per-view, me emrin *Big Brother VIP Kosova 1* dhe *Big Brother VIP Kosova 2*, në dispozicion për abonentët e operatorit kabllor Artmotion në Kosovë, si dhe në operatorët NimiTV dhe TVALB për diasporën shqiptare në Evropë, SHBA dhe Kanada. Opinionistët e këtij sezoni ishin Olti Curri dhe Afërdita Paçarada; kjo e fundit u zëvendësua prej edicionit prime 15 nga Anita Haradinaj deri në fund. Elita Rudi ishte moderatore e emisionit spin-off *Big Talk Kosova*.

Më 17 mars 2023, Stresi u shpall fituesi i sezonit, duke fituar një shpërblim prej 200,000 eurove, me Vedat Bajramin në vendin e dytë.

## Banorët 
Në ditën e parë, katërmbëdhjetë banorë hynë në shtëpi.

## Tabela e nominimit 

## Referime
Kërkimi i lëmoshës

**Kërkimi i lëmoshës** apo **lypja** është praktika e përgjërimit të të tjerëve që të japin një favor, shpesh një dhuratë parash, me pak ose aspak pritshmëri reciproke. Një person që bën një gjë të tillë quhet lypës ose kujdestar. Lypësit mund të veprojnë në vende publike si rrugët e transportit, parqet urbane dhe tregjet. Përveç parave, ata mund të kërkojnë edhe ushqim, pije, cigare ose sende të tjera të vogla.

Lypja në internet është praktika moderne e kërkimit të njerëzve që t'u japin para të tjerëve nëpërmjet internetit dhe jo personalisht. Lypja në internet mund të përfshijë kërkesat për ndihmë në plotësimin e nevojave themelore si kujdesi mjekësor dhe strehimi, si dhe kërkesat që njerëzit të paguajnë për pushimet, udhëtimet në shkollë dhe gjëra të tjera që lypësi dëshiron, por nuk mund t'i përballojë me lehtësi.

Lypësit ndryshojnë nga ata që mendojnë fetar në atë që disa kërkues nuk kërkojnë para. Jetesa e tyre është reciproke duke i ofruar shoqërisë forma të ndryshme të shërbimit fetar, edukimit moral dhe ruajtjes së kulturës.

## Shiko edhe 
* Të pastrehët

## Referime
Flirtimi

**Flirtimi** është një sjellje shoqërore dhe seksuale që përfshin gjuhën e trupit, ose komunikimin e folur ose të shkruar midis njerëzve. Përdoret për të sugjeruar interes për një marrëdhënie më të thellë me një person tjetër dhe për argëtim. Flirtimi mund të ndryshojë si në qëllim ashtu edhe në intensitet, pavarësisht nëse është një argëtim i padëmshëm, ose i përdorur për të kërkuar një marrëdhënie romantike ose seksuale.

Një person mund të flirtojë me një tjetër duke folur ose duke u sjellë në atë mënyrë që sugjeron dëshirën e tij për të rritur intimitetin në marrëdhënien e tij aktuale me atë person. Qasja mund të përfshijë komunikimin e një ndjenje lozonjare, ironie, ose duke përdorur qëllime të dyfishta.

## Shiko edhe 
* Dashuria

## Referime
Rajoni i Kaliningradit

[parapamje|Flamuri i Rajonit të [Kaliningradi|Kaliningradit.]]
**Rajoni i Kaliningradit** (rusisht: *Kaliningradskaya oblast*) është subjekti federal më perëndimor i Federatës Ruse, në Evropën Qendrore dhe Lindore. Është një gjysmë-eksklavë e vendosur në Detin Baltik. Rajoni është i rrethuar nga dy anëtarë të Bashkimit Evropian dhe NATO-s: Polonia në jug dhe Lituania në veri dhe lindje. Qyteti më i madh dhe qendra administrative e provincës (oblastit) është qyteti i Kaliningradit, i njohur më parë si Königsberg. Gjysma e popullsisë së rajonit jeton në qytetin e Kaliningradit. Qyteti port i Baltiysk është porti i vetëm i Rusisë në Detin Baltik që mbetet pa akull në dimër. Rajoni i Kaliningradit kishte një popullsi prej afërsisht 1 milion në Regjistrimin rus të vitit 2021. Zona e rajonit të Kaliningradit është 15,125 kilometra katrorë.

Territori ishte më parë pjesa veriore e provincës prusiane të Prusisë Lindore; pjesa jugore e mbetur e provincës është sot pjesë e Voivodeship Warmian-Masurian në Poloni. Me humbjen e Gjermanisë naziste në Luftën e Dytë Botërore, territori iu aneksua RSFSR-së ruse nga Bashkimi Sovjetik. Pas migrimit të pasluftës dhe largimit dhe dëbimit të gjermanëve, territori u popullua me qytetarë sovjetikë, kryesisht rusë.

## Shiko edhe 
* Kaliningradi
* Rajoni i Kurskut

## Referime
I arratisuri

Një **i arratisur** është një person që po ikën nga paraburgimi, qoftë nga burgu, një arrestim qeveritar, marrje në pyetje nga qeveria ose joqeveritare, dhunë vigjilente ose individë privatë të indinjuar. Një i arratisur nga drejtësia, i njohur gjithashtu si person i kërkuar, mund të jetë një person i cili ose është i dënuar ose i akuzuar për një krim dhe që fshihet nga zbatimi i ligjit në shtet ose strehohet në një vend tjetër për të shmangur arrestimin.

Një i arratisur nga drejtësia është përkufizuar si një person i akuzuar zyrtarisht për një krim ose një kriminel i dënuar, dënimi i të cilit nuk është përcaktuar ende ose është kryer plotësisht, i cili aktualisht është jashtë kontrollit ose kontrollit të qeverisë kombëtare ose nënkombëtare ose gjykatës penale ndërkombëtare. me interes për arrestimin e tyre. Ky përkufizim i fundit miraton perspektivën e qeverisë ose gjykatës në ndjekje, duke pranuar se individi i akuzuar (kundër të arratisurit) nuk e kupton domosdoshmërisht se është zyrtarisht person i kërkuar (p.sh., për shkak të një rasti të identitetit të gabuar ose mbështetjes në një aktakuzë të mbyllur) , dhe për këtë arsye nuk mund të ikë, të fshihet ose të strehohet për të shmangur arrestimin. I arratisuri nga drejtësia është 'ndërkombëtar' (kundër 'vendas') nëse kërkohet nga autoritetet e zbatimit të ligjit përtej kufirit kombëtar. Interpoli është organizata ndërkombëtare pa autoritet ligjor për të ndjekur ose arrestuar drejtpërdrejt të arratisurit e çfarëdo lloji. Europoli është autoriteti evropian për ndjekjen e të arratisurve që janë në arrati brenda Evropës dhe koordinon kërkimin e tyre, ndërsa autoritetet kombëtare në vendin e mundshëm të qëndrimit të tyre koordinojnë arrestimin e tyre. Në Shtetet e Bashkuara, Shërbimi i Marshallëve të SHBA është agjencia kryesore e zbatimit të ligjit që gjurmon të arratisurit federalë, megjithëse Byroja Federale e Hetimit gjurmon gjithashtu të arratisurit.

Si një metaforë verbale dhe koncept psikologjik, dikush mund të përshkruhet edhe si "i arratisur nga vetvetja". Kuptimi letrar i "i arratisurit" përfshin kuptimin e thjesht "duke ikur". Në shumë juridiksione, një i arratisur që ikën nga paraburgimi ndërkohë që një gjyq është duke u zhvilluar humbet të drejtën për të apeluar çdo dënim ose dënim të shqiptuar ndaj tij, pasi akti i arratisjes konsiderohet se shkel autoritetin e gjykatës. Në vitin 2003, përdhunuesit të dënuar Andrew Luster iu refuzuan ankesat mbi bazën se ai kaloi gjashtë muaj si i arratisur (ai u dënua në mungesë).

## Shiko edhe 
* Burgimi
* Arratisja

## Referime
Rregullat e shahut

parapamje|Pjesë shahu të stilit Staunton. Nga e majta në të djathtë: mbret, krerë, mbretëreshë, peng, kalorës, peshkop.
**Rregullat e shahut** (të njohura edhe si **ligjet e shahut**) rregullojnë lojën e shahut. Shahu është një lojë bordi me strategji abstrakte me dy lojtarë. Çdo lojtar kontrollon gjashtëmbëdhjetë pjesë të gjashtë llojeve në një tabelë shahu. Çdo lloj pjesë lëviz në një mënyrë të veçantë. Objekti i lojës është të matësh mbretin e kundërshtarit; mat ndodh kur një mbret kërcënohet me kapje dhe nuk ka shpëtim. Një lojë mund të përfundojë në mënyra të ndryshme përveç shahut: një lojtar mund të japë dorëheqjen dhe ka disa mënyra se si një lojë mund të përfundojë në barazim.

Ndërsa origjina e saktë e shahut është e paqartë, rregullat moderne u formuan fillimisht gjatë Mesjetës. Rregullat vazhduan të modifikoheshin pak deri në fillim të shekullit të 19-të, kur ato arritën në thelb formën e tyre aktuale. Rregullat gjithashtu ndryshonin disi nga rajoni në rajon. Sot, rregullat standarde vendosen nga FIDE (Fédération Internationale des Échecs), organi ndërkombëtar qeverisës për shahun. Ndryshime të vogla janë bërë nga disa organizata kombëtare për qëllimet e tyre. Ka variacione të rregullave për shah të shpejtë, shah me korrespondencë, shah në internet dhe Chess960.

Përveç lëvizjeve bazë të pjesëve, rregullat rregullojnë gjithashtu pajisjet e përdorura, kontrollin e kohës, sjelljen dhe etikën e lojtarëve, akomodimin për lojtarët me sfida fizike dhe regjistrimin e lëvizjeve duke përdorur shënimin e shahut. Janë dhënë gjithashtu procedura për zgjidhjen e parregullsive që mund të ndodhin gjatë një loje.

## Shiko edhe 
* Shahu

## Referime
I çmenduri

**I çmendur** është një term që i referohet një personi që shihet si i sëmurë mendor, i rrezikshëm, budalla ose i çmendur - kushte që dikur i atribuoheshin "çmendurisë". Fjala rrjedh nga lunaticus që do të thotë "e hënës" ose "e goditur nga hëna".

## Historia 
Termi "i çmendur" rrjedh nga fjala latine lunaticus, e cila fillimisht i referohej kryesisht epilepsisë dhe çmendurisë, si sëmundje që mendohet se shkaktohen nga hëna. Versioni i King James i Biblës regjistron "të çmendurin" në Ungjillin e Mateut, i cili është interpretuar si një referencë për epilepsinë. Në shekullin e katërt dhe të pestë, astrologët zakonisht e përdornin termin për t'iu referuar sëmundjeve neurologjike dhe psikiatrike. Plini Plaku argumentoi se hëna e plotë i shtynte individët në çmenduri dhe epilepsi nga efektet në tru të ngjashme me vesën e natës. Të paktën deri në vitin 1700, ishte gjithashtu një besim i zakonshëm se hëna ndikonte në ethet, reumatizmat, episodet e epilepsisë dhe sëmundjeve të tjera.

## Shiko edhe 
* Çmenduria

## Referime
Budallallëku

**Budallallëku** është paaftësia ose dështimi për të vepruar sipas arsyes për shkak të mungesës së gjykimit, kokëfortësisë, etj. Gjëra të tilla si impulsiviteti dhe/ose ndikimet mund të ndikojnë në aftësinë e një personi për të marrë vendime të arsyeshme. Arsyet e tjera të dukshme të budallallëkut përfshijnë naivitetin, mendjemprehtësinë dhe besnikërinë. Budallallëku ndryshon nga marrëzia, që është mungesa e inteligjencës. Një akt budallallëku quhet budallallëk. Një person që bën budallallëqe quhet **budalla**. E kundërta e budallallëkut është mençuria.

## Koncepti 
Në vitin 1995, Andreas Maercker e përcaktoi budallallëkun si një mendim të ngurtë, dogmatik dhe të palëkundur që krijon ndjenja hidhërimi dhe bezdie të mundshme. Konsiderohet si themeli i iluzioneve të madhështisë si gjithëdija, gjithëpushtetësia dhe paprekshmëria.

Disa fjalë të urta nga Libri i Proverbave karakterizojnë tiparet e budallallëkut.

## Shiko edhe 
* Naiviteti
* Paaftësia
* Padituria
* Marrëzia

## Referime
Risku

Me fjalë të thjeshta, **risku** apo **rreziku** është mundësia që diçka e keqe të ndodhë. Rreziku përfshin pasigurinë në lidhje me efektet/inmplikimet e një aktiviteti në lidhje me diçka që njerëzit vlerësojnë (siç është shëndeti, mirëqenia, pasuria, prona ose mjedisi), duke u fokusuar shpesh në pasoja negative dhe të padëshirueshme. Janë propozuar shumë përkufizime të ndryshme. Një përkufizim standard ndërkombëtar i rrezikut është "efekti i pasigurisë mbi objektivat".

Kuptimi i rrezikut, metodat e vlerësimit dhe menaxhimit, përshkrimet e rrezikut dhe madje edhe përkufizimet e rrezikut ndryshojnë në fusha të ndryshme praktike (biznes, ekonomi, mjedis, financa, teknologji informacioni, shëndetësi, sigurime, siguri, siguri etj.). Ky artikull ofron lidhje me artikuj më të detajuar mbi këto fusha. Standardi ndërkombëtar për menaxhimin e rrezikut, ISO 31000, ofron parime dhe udhëzime të përgjithshme për menaxhimin e rreziqeve me të cilat përballen organizatat.

## Shiko edhe 
* Rreziku
* Rreziku financiar

## Referime
Personi i zhdukur

Një **person i zhdukur** është një person që është zhdukur dhe statusi i të cilit si i gjallë apo i vdekur nuk mund të konfirmohet pasi nuk dihet vendndodhja dhe gjendja e tij. Një person mund të zhduket përmes një zhdukjeje vullnetare, ose për shkak të një aksidenti, krimi, vdekjeje në një vend ku nuk mund të gjendet (si në det) ose shumë arsye të tjera. Në shumicën e pjesëve të botës, një person i zhdukur zakonisht gjendet shpejt. Rrëmbimet kriminale janë disa nga rastet më të raportuara të personave të zhdukur.

Në të kundërt, disa raste të personave të zhdukur mbeten të pazgjidhura për shumë vite. Ligjet që lidhen me këto raste janë shpesh komplekse pasi, në shumë juridiksione, të afërmit dhe palët e treta nuk mund të merren me pasuritë e një personi derisa vdekja e tyre të konsiderohet e provuar me ligj dhe të lëshohet një certifikatë zyrtare vdekjeje. Situata, pasiguritë dhe mungesa e mbylljes ose një funerali që rezulton kur një person zhduket mund të jenë jashtëzakonisht të dhimbshme me efekte afatgjata te familja dhe miqtë.

Një numër organizatash kërkojnë të lidhen, të ndajnë praktikat më të mira dhe të shpërndajnë informacione dhe imazhe të fëmijëve të humbur për të përmirësuar efektivitetin e hetimeve për fëmijët e humbur, duke përfshirë Komisionin Ndërkombëtar për Personat e Zhdukur, Qendrën Ndërkombëtare për Fëmijët e Zhdukur dhe të Shfrytëzuar (ICMEC), si si dhe organizatat kombëtare, duke përfshirë Qendrën Kombëtare për Fëmijët e Zhdukur dhe të Shfrytëzuar në SHBA, Personat e Zhdukur në MB, Fokusi i Fëmijëve në Belgjikë dhe Buzëqeshja e Fëmijës në Greqi.

## Shiko edhe 
* Jeta
* Vdekja

## Referime
E qeshura

parapamje|Djali i qeshur në orën e artë.
**E qeshura** është një reagim dhe emocion i këndshëm fizik që përbëhet zakonisht nga kontraktime ritmike, zakonisht të dëgjueshme të diafragmës dhe pjesëve të tjera të sistemit të frymëmarrjes. Është një përgjigje ndaj disa stimujve të jashtëm ose të brendshëm. E qeshura mund të lindë nga aktivitete të tilla si gudulisja, ose nga histori humoristike, imazhe, video ose mendime. Më së shpeshti, ajo konsiderohet një shprehje dëgjimore e një sërë gjendjesh emocionale pozitive, si gëzimi, gëzimi, lumturia ose lehtësimi. Megjithatë, në disa raste, mund të shkaktohet nga gjendje emocionale të kundërta, si siklet, befasi ose konfuzion si e qeshura nervoze ose e qeshura me mirësjellje. Mosha, gjinia, arsimimi, gjuha dhe kultura janë të gjithë tregues nëse një person do të përjetojë të qeshura në një situatë të caktuar. Përveç njerëzve, disa lloje të tjera primatësh (shimpanzetë, gorillat dhe orangutanët) shfaqin vokalizime të ngjashme me të qeshurit në përgjigje të kontaktit fizik si mundja, loja e ndjekjes ose gudulisja.

E qeshura është një pjesë e sjelljes njerëzore e rregulluar nga truri, duke i ndihmuar njerëzit të qartësojnë qëllimet e tyre në ndërveprimin shoqëror dhe duke ofruar një kontekst emocional për bisedat. E qeshura përdoret si sinjal për të qenë pjesë e një grupi - sinjalizon pranimin dhe ndërveprimet pozitive me të tjerët. E qeshura nganjëherë shihet si ngjitëse dhe e qeshura e një personi mund të provokojë të qeshura nga të tjerët si një reagim pozitiv.

Studimi i humorit dhe të qeshurës, dhe efektet e tij psikologjike dhe fiziologjike në trupin e njeriut, quhet gelotologji.

## Shiko edhe 
* Buzëqeshja

## Referime
Vila Nova de Gaia

**Vila Nova de Gaia** është një qytet në Portugali. Komuna e Vila Nova de Gaia ka një popullsi rezidente prej 302.295 banorësh (në vitin 2011).

## Historia
thumb|djathtas|Këshilli komunal i Vila Nova de Gaia

Vila Nova de Gaia ekzistonte tashmë nën Perandorinë Romake si qyteti i Cale. Ai u zhvillua me shumë gjasa nga një vendbanim paraekzistues keltik Castro, ose vendbanim neolitik. Origjina e emrit Cale (ose Gale, pasi në latinisht klasike nuk kishte gjithmonë një dallimi midis shkronjave "g" dhe "c") ka të ngjarë Kelte, nga rrënja "Gall-" me të cilën keltët i referoheshin vetes, ngjashëm me Galicia, Gaul ose Galway. Vetë lumi ka një emër kelt, Douro (latinizuar Durus) pas keltit "dwr", ujë i thellë, ujë ose lumë. Në kohën romake pjesa më e madhe e popullsisë ndoshta jetonte në jug të lumit Douro, dhe në anën veriore, kishte një vendbanim më të vogël rreth portit të ujit të thellë që tani është lagja Ribeira e Porto. Emri i Portos, në kohët e larta mesjetare Portus Cale, kështu qëndronte për portin ("portus" në latinisht) të qytetit të Cale. Me tregtinë e rëndësishme të lumit Douro, i cili është lehtësisht i lundrueshëm deri në Régua thellë në brendësi, pjesa e Porto e qytetit filloi të mbizotërojë Cale dhe u bë pjesa më e rëndësishme e qytetit, ku Peshkopia dhe tregtarët u krijuan.

Me pushtimet maure në shekullin e tetë, kufiri "de facto" midis shtetit islam dhe atij të krishterë pushoi për një periudhë të konsiderueshme kohore në lumin Douro. Me bastisjet dhe kundërsulmet e vazhdueshme, qyteti Cale, ose Gaia, u shkretua dhe shumica e banorëve të tij u strehuan në Porto, në anën veriore të lumit. Pikërisht në këtë periudhë, shekulli i dhjetë, vendoset mesjetari i vonë *Lenda de Gaia* (Legjenda e Gaias).

Pas pushtimit dhe qetësimit të anës jugore të lumit Douro pas vitit 1035, me eksodin ose dëbimin e popullsive myslimane, duke lënë pas toka pjellore gjysmë të braktisura, kolonistët nga veriu u vendosën në këmbim të kontratave më të mira feudale me zotërit e sapoemëruar. Këta emigrantë rithemeluan qytetin e vjetër të Cale ose Gaia nën emrin Vila Nova de Gaia (qyteti i ri i Gaia) rreth kështjellës e vjetër dhe rrënojave të "Gaia e vjetër".

Emri i qytetit të dyfishtë të Portos dhe Gaia-s përmendej shpesh në dokumentet bashkëkohore si "villa de Portucale", dhe qarku i Mbretërisë së León që ishte në qendër të saj u emërua Condado Portucalense. Ky qark u zgjerua përfundimisht dhe pasi fitoi pavarësinë e tij, u bë Mbretëria e Portugalisë.

## Famulli 
Administrativisht, komuna është e ndarë në 15 famulli civile (*freguesias*):

Famullia Santa Marinha e São Pedro da Afurada përmban qendrën e qytetit të Vila Nova de Gaia.

## Qytete motrash 
Vila Nova de Gaia është e binjakëzuar me:

 Concord, Massachusetts, Shtetet e Bashkuara të Amerikës

 Dunavarsány, Hungari

## Referime
Setúbal

**Setúbal** (/səˈtuːbəl/) është një qytet dhe një komunë në Portugali. Popullsia e komunës në regjistrimin e vitit 2021 ishte 140,796.

## Historia 
Në antikitet qyteti njihej si Cetobriga, një vendbanim Turdetani që ra nën kontrollin romak në provincën e Lusitania.

## Kultura
thumb|Castelo de São Filipe
Monumenti kryesor historik i qytetit të Setúbal është Manastiri i Jezusit, i cili është një kishë e shekullit të 15-të dhe 16-të që përfaqëson një nga ndërtesat e para në arkitekturën e vonë portugeze Gotik stil i njohur si Manueline.

Kisha Katolike Romake ka një dioqezë, Dioqeza Katolike Romake e Setúbal, me seli në qytet, me selinë e saj (selinë e peshkopit) në Katedralja Zoja e Hirit, Setúbal , i famshëm për fasadën e tij Maneriste.

Gjithashtu me interes janë Kisha São Julião, gjithashtu me portalet Manueline. "Castelo de São Filipe", është një kështjellë e shekullit të 16-të dhe 17-të në bregun verior të lumit Sado, që mbikëqyr qytetin. Kalaja u shndërrua në një hotel luksoz (*pousada*).

Teatro Animação de Setúbal është i vendosur në Setúbal.

## Demografia (komuna)

## Sport
Klubi kryesor sportiv i qytetit është Vitória de Setúbal, klubi i futbollit i themeluar më 20 nëntor 1910.
[thumb|[Estádio do Bonfim]]

## Referime