Nekibe Kelmendi

## Hyrje 
Nekibe Kelmendi (1944-2011) ishte juriste dhe politikane e njohur nga Kosova, e cila shërbeu si Ministre e Drejtësisë së Republikës së Kosovës dhe deputete në Kuvendin e Kosovës. Ajo u dallua për angazhimin e saj të pakursyer në fushën e të drejtave të njeriut dhe drejtësisë tranzicionale, duke lënë gjurmë të thella në institucionet e reja të shtetit të Kosovës.

## Jeta Personale dhe Arsimi 
Nekibe Kelmendi lindi më 11 maj 1944 në Pejë. Ajo diplomoi në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës në vitin 1968, duke qenë nga gratë e para shqiptare avokate në Kosovë. Karrierën e nisi si gjyqtare, pozicion që mbajti deri në vitin 1987, me një ndërprerje gjatë viteve 1974–1976 kur punoi si avokate (Kadriu, 2011). Në vitin 1987 u shkarkua nga pozita e gjyqtares për shkak të represionit politik nga regjimi i Slobodan Milosheviqit. Pas kësaj punoi si sekretare gjenerale e Barnatoreve të Kosovës deri në vitin 1991, kur iu rikthye avokatisë.

Ajo ishte bashkëshorte e Bajram Kelmendit dhe nënë e Kastriot dhe Kushtrim Kelmendit, të vrarë nga forcat serbe në mars 1999. Nekibe Kelmendi ndërroi jetë më 19 qershor 2011 në Prishtinë (Human Rights Watch, 1999).

## Karriera dhe Angazhimet Profesionale 
Nga janari 2000 deri në nëntor 2001, Kelmendi ishte bashkëdrejtore e Departamentit të Drejtësisë në Misionin e Kombeve të Bashkuara në Kosovë (UNMIK), duke dhënë kontribut të rëndësishëm në ndërtimin e sistemit të drejtësisë pas luftës (UNMIK, 2001).

Ajo ishte bashkëthemeluese e Këshillit për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive në Prishtinë (1989) dhe një nga anëtarët themelues të Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), ku shërbeu si sekretare e përgjithshme (1998–2003) dhe më pas si zëvendëskryetare e partisë (LDK, 2005). Nekibe Kelmendi mbetet një figurë kyçe në historinë e drejtësisë dhe politikës së Kosovës, simbol i drejtësisë dhe guximit në kohëra të vështira.

## Aktivitetet Ndërkombëtare dhe Shoqërore 
Kelmendi mori pjesë në shumë konferenca ndërkombëtare, duke përfshirë Kongresin e Kriminologëve në Ohër (1972), Kongresin Evropian të Avokatëve në Stamboll (1974), Konferencën Botërore për të Drejtat e Njeriut në Vjenë (1993) dhe Konferencën e OKB-së për të Drejtat e Grave në Nju Jork (2004) (Human Rights Watch, 1999; Kadriu, 2011).

Ajo ishte autore e shumë shkrimeve mbi të drejtat e njeriut, ndër to spikat eseja “Kosova nën barrën e ligjeve diskriminuese dhe antikushtetuese të Serbisë – fakte dhe dëshmi”, e përfshirë në një rezolutë të Kombeve të Bashkuara (United Nations, 1992).

## Referencat 
# Gashi, S. (2020). *Gra që lanë gjurmë: Kaqusha Jashari*. Prishtinë: Botime Kosova.
# Gashi, S., & Hoxha, I. (2019). *Kontributi i grave në lëvizjet politike dhe sociale të Kosovës*. Prishtinë: Instituti Kosovar për Kërkime Sociale.
# Human Rights Watch. (1999). *Under Orders: War Crimes in Kosovo*. Marrë më 8 nëntor 2024, nga https://www.hrw.org/
# Kadriu, A. (2011, 20 qershor). Nekibe Kelmendi, simbol i drejtësisë dhe guximit. *Koha Ditore*. Marrë më 8 nëntor 2024, nga 
# Kadriu, A. (2015, 24 shtator). Shukrije Meholli, një udhëheqëse e gruas dhe shkrimtare e angazhuar. *Koha Ditore*. Marrë më 8 nëntor 2024, nga https://www.koha.net/
# Krasniqi, V. (2018). Roli i grave në politikën kosovare: Nga tradita deri te aktivizmi i sotëm. *Revista e Studimeve Politike*, 7(2), 45–67.
# Lidhja Demokratike e Kosovës. (2005). *Historiku dhe Struktura Organizuese*. Prishtinë: Arkiva e LDK-së.
# Lidhja e Shkrimtarëve të Kosovës. (2005). *Shkrimtarë dhe publicistë të Kosovës*. Prishtinë: Lidhja e Shkrimtarëve të Kosovës.
# Lulaj, A. (2015). *Figura të grave në politikën e Kosovës: Një studim i thellë mbi veprimtarinë e tyre*. Tiranë: Instituti Shqiptar për Studime Politike.
# Meholli, S. (2003). *Kosova dhe Gratë – Nga Liria në Barazi*. Prishtinë: Shtëpia Botuese “Dukagjin”.
# Oral History Kosovo. (n.d.). *Protestat e grave, mars 1998*. Marrë më 8 nëntor 2024, nga https://oralhistorykosovo.org/sq/march-1998-womens-protests//
# UNMIK. (2001). *Raporti Vjetor i Departamentit të Drejtësisë 2000–2001*. Prishtinë: Misioni i Kombeve të Bashkuara në Kosovë.
# United Nations. (1992). *Raporti mbi situatën e të drejtave të njeriut në Kosovë* (UN Doc. E/CN.4/1992/54). Nju Jork: Organizata e Kombeve të Bashkuara.
# United Nations. (2005). *Raporti për Gratë dhe Barazinë Gjinore në Ballkan*. Nju Jork: UN Women.

# Wikipedia Contributors. (n.d.). *Kaqusha Jashari*. Wikipedia. Marrë më 8 nëntor 2024, nga https://en.wikipedia.org/wiki/Kaqusha_Jashari/