open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Salvatore Quasimodo

**Salvatore Quasimodo** (Modica, Sicili, 20 gusht 1901 - Napul,  14 qershor 1968), poet dhe përkthyes  italian.

Salvatore Quasimodo u lind në  Modicë të Sicilisë në vitin 1901. Deri në vitin 1935 punoi si inxhinier, pastaj e braktisë këtë profesion dhe I përkushtohet ligjërimit të letërsisë italiane në  Milano. Si poet i ri veproi në grupin e poetëve të rijnë të bashkuar rreth revistës *Solaria*, për të zhvillue dhe udhëheqë poetët e lirikës hermetike.

Quasimodo ka shkruar me një fjalorë të pa thenë deri atëherë, përmbajtje të vargjeve të tij ka ndikuar te brezi I tij poetik. Ka përkthyer vepra të tragjedistëve grekë (Eshilit dhe Sofokliut), sipas përvojës së tij, zhvilloi pastërtinë stikistike dhe funkcionalizimin e thjeshtësisë së shprehjve.
Në vitin 1959, e fitoi Çmimit Nobel për Letërsi. Vdiq në Napul në vitin 1968.

## Veprat
## Referimet
## Lidhje të jashtme
* Salvatore Quasimodo - Parco letterario Salvatore Quasimodo 
* Salvatore Quasimodo - Official website 
* Nobel Laureate Page Quasimodo page at the Nobel Prize website, with links to his biography and to his Nobel lecture "The Poet and the Politician"
* Strada di Agrigento in English translation
* Salvatore Quasimodo poems 
* Salvatore Quasimodo and Agrigento
Fjalor Shqip-Suedisht

**Fjalor Shqip-Suedisht** Autori: Sadulla Zendeli Daja, me rreth 35.000 fjalë, e botoi Shtëpia Botuese Toena në Tiranë më 2013. Fjalori pasuron dhe barazon leksikografitë e të dy gjuhësve, suedeze dhe shqiptare, dhe plotëson zbrazti të ndjeshme për fjalorë të këtij lloji, në të dy leksikografitë. Ka karakter shkencor e normativ, dy kritere me vlerë për leksikografinë e mirëfilltë bashkohore, teorike e praktike. Ky projekt përmbush të gjitha kriteret mbi të cilat ndërtohen fjalorët dygjuhësorë bashkohorë. Është punuar me kujdes të veçantë sa i përket makrostrukturës së tij dhe përmban informacione shtesë për jetën, kulturën e psikologjinë e popullit shqiptar dhe suedez, me çka paraqet pasurim lëndor e me vlerë për përdoruesit. Fjalori ka anën e tij praktike të përdorimit, dhe këtë anë e siguron përzgjidhja e duhur teknike e trajtimit të lëndës gjuhësore.

Në fjalor janë trajtuar me kujdes njësitë leksiko-semantike, fusha e informacionit të çdo zëri leksikografik, përkufizimet e shpjegimet, sinonimet e antonimet. Një punë jo e vogël është bërë në plotësimin e strukturës semantike brenda fjalës. Rruga që është ndjekur në hartimin e këtij fjalori, shkurtazi është kjo: për njësitë leksikore të shqipes është bërë përpjekje të gjenden njësitë gjegjëse të suedishtes.  Në pjesën suedishte është përfshirë leksiku aktiv, jo rrallë leksiku pasiv dhe ai potencial, për t´i dalë ballë fjalësit të shqipes. Në fjalor janë përfshirë edhe një numër fjalësh të reja, fjalësh pak të njohura, fjalësh të huaj me karakter ndërkombëtar, një numër  dialektizmash në mbështetje të vlerës së tyre objektive brenda strukturës leksikore, dhe një numër termash më të përhapura profesionale. Është bërë përpjekje që të jepet gjithnjë kuptimi më i përgjithshëm e më i saktë, ngjyrimet kuptimore, kuptimi figurativ dhe përdorimet e tjera funksionale të fjalës;

Për shumicën e fjalëve leksikore është dhënë përdorimi i tyre në frazeologji dhe shembuj të shumtë ilustrues. Një vëmedje e veçantë i është kushtuar anës normative të fjalorit, e cila ka përfshirë të gjitha rrafshet e gjuhës: Fonetikë, morfologji, sintaksë, fjalëformim, për çka mendoj se do të ketë një rol të caktuar edhe në përvetësimin e normës së gjuhës letrare. Autori, Sadulla Zendeli Daja, thekson: "Shpresoj që edhe ana e përzgjedhjes teknike, organizimi i artikujve të fjalorit, topografia, paraqitja e informacioneve gramatikore dhe të tjera, do të jenë në funksion të anës praktike të fjalorit dhe do ta rradhisin atë ndër fjalorët bashkohorë".
Gjykata e Apelit për Norrlandën e Sipërme

**Gjykata e Apelit për Norrlandën e Sipërme** (Hovrätten för Övre Norrland) është një hovrätt (gjykata mbretërore) që ka një gjykatë qarku që mbulon të gjithë sipërfaqen e qarkut Våsterbotten dhe qarkut Norrbotten. Hovrätt ka selinë e saj në Umeå,në një nga ndërtesat më të vjetra të qytetit, dhe një nga ndërtesat e pakta të gurit që janë ndërtuar para zjarrit të madh në qytet në vitin 1888 që shkatërroi pjesën më të madhe të qytetit.

## Ndërtesa 
Ndërtesa e madhe dhe e bardhë është ndërtuar në vitet 1886–1887, e projektuar në stil të Rilindjes nga arkitekti Johan Nordquist. Në vitet e para ndërtesa është përdorur si shkollë për mësuesit.  Ndërtesa  ka pasur rezidencën e drejtorit të shkollës, klasat, një auditorium dhe një palestër. Ndërtesa është e rrethuar nga një park i vogël.

Në vitet e 20-ta ndërtesa më nuk u përdor si shkollë dhe gjatë disa viteve në vazhdim ka shërbyer si bashki bashkë me bibliotekë dhe muze. Auditoriumi i madh është përdorur si teatër dhe sallë koncerti. Kryetari kryeson një departament administrativ dhe një departament legjislativ, që janë të përbërë nga anëtarë të gjykatës, dhe një njësi shqyrtimi.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*Hovrätten för Övre Norrland (Suedisht)
Kisha e Qytetit Umeå

**Kisha e Qytetit Umeå** (Suedisht: *Umeå stads kyrka*) është një kishë e cila ndodhet në qytetitn  Umeå, Suedi ndërmjet Vänortsparken dhe bregut verior të lumit Ume. Kisha është inauguruar në vitin 1894.

Kisha është projektuar nga arkitekti i qytetit Fredrik Olaus Lindström nga tulla me bazë guri. Kisha është ndërtuar ndërmjet viteve 1892 dhe 1894, dhe është e treta në serinë e kishave në të njëjtin vend.  Tri restaurime me shtesa të ndërtimit kanë ndryshuar pjesërisht pamjen origjinale të kishës. Kisha administrohet nga Dioqeza e Luleås.
Qyteti është shpallur Kryeqytet Evropian i Kulturës për vitin 2014.

## Historia 
### Restaurimi i parë
Në vitin 1929, këshilli i kishës vendosi të bëjë një restaurim të madh të kishës. Një çati  që pikonte kishte dëmtuar muralin e tavanit si dhe përkeqësime të tjera parashtruan nevojën për një restaurim të madh; më parë, vetëm riparime të vogla ishin bërë. Kishte gjithashtu një dëshirë për të prishur imazhin arkitektonik të viteve të 90-ta të shekullit XIX, që përfaqësonte “periudhën më të vështirë të arkitekturës dekadentiste të kohës”.. Arkitekti i kështjellës Knut Nordenskjöld u angazhua për inspektimin e kishës dhe sugjerimin e restaurimeve të nevojshme, që përfundoi në vitin 1930. Sugjerimet e tij nxitën debate të shumta, veçanërisht për çështjen e shtimit të një korridori ndërmjet stolave. Më 27 dhjetor  1935, këshilli i kishës vendosi të implementoi propozimin e arkitektit. Punimet në kishë filluan më 17 janar. Hapësira për galerinë dhe korin u zgjeruan; kanalet e ventilimit u zhvendosën; dyer të brendshme u shtuan në hyrjen kryesore; pjesë të dyshemesë u zëvendësuan me pllaka gëlqerore, dhe pjesa e brendshme u lye me ngjyrë të bardhë. Kisha u ridedikua në vitin 1937, me kryesimin e ipeshkvit  Dioqezës të Luleås, Olof Bergqvist,pjesëmarrës në shërbim.

### Ndërtimi i urës 
Në vitin 1971, u vendos që Östra Kyrkogatan të zgjerohej mbi lumin Ume, duke shtuar një urë të tretë në qytet, Kyrkbron. Në fillim të ndërtimit, një fushë varresh afër kishës u zbulua. Në marrëveshje me Aktine Antikiteteve (*Suedisht*: Fornminneslagen), ndërtimi u ndal në vitin 1972, derisa zona u hulumtua nga arkeologët. Kufinjtë origjinal të varrezave ishin të panjohura dhe nuk kishte regjistrime ose hartë. Gërmimi nxori në dritë 40 arkivole dhe 60 skelete. Në varrin e fundit një targë e lexueshme emri zbuloi se ishte një varr familjar për guvernatorin  Pehr Adam Stromberg. Gurë varresh nuk u gjetën. Besohet që një gur varri ishte shkatërruar nga zjarri në vitin 1887, dhe të gjitha dokumentet e varrit të familjes janë shkatërruar nga zjarri gjithashtu. Pas kontrollimit të pjesës së mbetur, ato u kthyen në kishë në qese plastike. Portieri i kishës varrosi eshtrat pa dokumentuar vendndodhjen e saktë, dhe pak kohë më vonë ai vdiq.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
*Umeå stads kyrka (suedisht)
Makare

**Makaret** 

Një makare është një rrotë në një bosht që është projektuar për të mbështetur lëvizjen dhe ndryshimin e drejtimit të një kabllo apo rrip përgjatë perimetrin e tij.Makaret janë përdorur në mënyra të ndryshme për të hequr ngarkesa, aplikojnë forcat, dhe të transmetojë pushtetin. Në kontekste detare, kuvendi i timon, bosht, dhe mbështetjen shell është referuar si një &quot;bllok&quot;. Një rrotull është quajtur edhe një rrotull apo daulle dhe mund të ketë një zakon mes dy flanges rreth e qark tij. Elementi transmetues i sistemit rrotull mund të jetë një litari, kabllo, rrip, ose zinxhir që shkon mbi rrotull brenda ullukut. Hero i Aleksandrisë identifikuar rrotull si një nga gjashtë makina të thjeshta të përdorura për të hequr pesha.Makaret janë mbledhur për të formuar një bllok dhe të trajtuar në mënyrë që të sigurojë avantazh mekanik për të aplikuar forcave të mëdha.Makaret janë mbledhur edhe si pjesë e rrip zinxhir drives dhe në mënyrë që të transmetojë energji nga një bosht rradhës në një tjetër
Villa Scharinska

**Villa Scharinska** është villë rozë në rrugën **Storgatan** 63-65, e vendosur afër Parkut Doblens në Umea, Suedi. Kjo villë u dizajnua nga arkitekti Rangnar Ostberg dhe u ngrit në vitin 1904-1905 për Egil Unander-Sharin dhe familjen e tij. Në vitet e 1950-ta ndërtsa strehoi familjen biznesmene AB Scharins Soner.
Instituti i Dizajnit Umeå

**Instituti i Dizajnit Umeå**, UID, është institut brenda Universitetit të Umeå-s. UID u hap në vitin 1989 dhe u projektua dhe u pajis vetëm për mësimin e dizajinit industrial, dizajnit të trasportit dhe të bashkëveprimit. Instituti ndodhet në mes të Kampusit kryesor dhe qendrës së qytetit Umea, si pjesë e Umeå Arts Campus.

UID është e vetmja shkollë skandinave që u listua në top 60 në Businessëeek si shkollë e dizajnit në tri vite (2006, 2007 dhe 2009),  dhe po ashtu u emërua si njëra nga 18 shkollat e mrekullueshme botërore për dizajn në vitin 2010.  Në vitin 2011 UID u vlerësua si shkolla edukative dizajnues e dyta në regjionin "Europa & the Americans" dhe në vitin 2012 tentoi për vendin e parë.

## Edukimi
### Programi Bachelor
Instituti ofron një program të projektimit industrial tre-vjeçar që çon në një shkallë univerzitare (180 credits) (vetëm në suedisht).

### Programi Master
Ka tre programe të orientuar ndërkombëtarisht dhe të specializuara dy-vjeçare për titullin Master  (120 credits). Tri programet janë Advanced Product Design, Interaction Design dhe Transport Design.

### Kurset njëvjeçare
Dy kurse me orar të plotë, njëvjeçare jepen në UID në anglisht.  Industrial Design Introduction (60 credits) është i hapur për studentët me arsimim të mëparshëm në ndonjë nga fushat akademike, që dëshirojnë ta specializojnë fushën e dizajnit ose të përgatiten për studimet e mëpasshme të dizajnit.  Design Connections (60 credits) është kurs specializmi në nivelin master, për studentët e diplomuar në dizajnin industrial. 

### Studimet hulumtuese dhe të doktoraturës
Instituti po ashtu transmeton hulumtimet e aplikuara dhe zhvillimin e punës në Design Research Group dhe Volvo Research Programme (SET). 
Që nga vjeshta e vitit 2001 Instituti i Dizajnit ofron studime doktoruese nw diazjnin idustrial. (në anglisht)

## Referime 
## Lidhjet e jashtme
*pdstuts+ list of 18 excellent design schools around the world
*BusinessWeek's list of the 30 design schools considered best in the world, 2009 
*BusinessWeek's list of the 60 design school considered best in the world, 2006
*BusinessWeek's list of the 60 design school considered best in the world, 2007
*BA Industrial Design 
*MA Advanced Product Design 
*MA Interaction Design 
*MA Transportation Design 
*Industrial Design Introduction, 1-year course 
*Design Connections, 1-year course
Akademia e Arteve të Bukura, Umeå

** Academy of Fine Arts, Umeå** 

*Konsthögskolan*
:

**Akademia e Arteve të Bukura** në Universitetin e Umeås është shkollë suedeze e artit. Ajo u themelua në vitin 1987 në një ish-fabrikë në lumin Uman. Çdo vit pranohet nga 12 studentë të rinj, dhe gjithsej në këtë shkollë studiojnë 60 studentë. Shkolla është pjesë e Umeå Arts Campus.
Bildmuseet

**Bildmusset** (Muzeu i Pikturës) është muze bashkëkohor i arteve në Umeå, Suedia veriore.

## Historia
Muzeu u themelua në vitin 1981 nga Universiteti Umeå dhe ai ekspozon artin suedez dhe ndërkombëtar, kulturën vizuale, dizajnin dhe arkitekturën.  Në bashkëpunim me programin, ajo gjithashtu organizon ligjërata, shfaqje, koncerte, shfaqje dhe seminare.

Në pranverë të vitit 2012, muzeu u zhvendos në godinën e re në Umea Arts Campus. Bildmusseti i ri, orgaizoi hapjen në një ndërtesë shtatë katëshe (Architecture: Henning Larsen Architects) më 19 maj 2012.

Jashtë ndërtesës është e mbuluar me dritare të vendosura mënyrë të rastësishme dhe një larsh që do të zbehet në gri në kohë. Brenda ndërtesa është e zbukuruar në bardhësi me dritare me pamje nga lumi Ure.

## Lidhjet e jashtme
*

## Referimet
Spitali Universitar i Norrlandit

campus in upper left corner and Umeå East Station at the bottom.]]
**Spitali Universitari i Umeas**, në suedisht **Norrlands universitetssjukhus (Nus)** është spitali kryesor në Suedinë veriore, që ndodhet në Umea. Spitali ka 5,600 të punësuar. Dekreti u takua me protesta, përfshirë ato nga  Sveriges Television, TV4 dhe Västerbottens-Kuriren.

## Referime 
## Lidhjet e jashtme 
*website of the University Hospital of Umeå
*Västerbottens läns landsting
*Medicinska institutionen vid Umeå universitet: En kort historik
*Centrum för kardiovaskulär genetik, CKG, Västerbottens läns landsting
Gamla bron (Ura e vjetër)

**Gamla bron** (*ura e vjetër*) është ura më e vjetër në Umeå mbi lumin Ume dhe është 301 metra e gjatë.

## Historia
Para se Umea të kishte një urë, banorët e kalonin lumin përmes rrugëve të akullta gjatë dimrit dhe me anije gjatë stinëve të tjera.

Gjatë okupimit të dytë rus në Umea në Luftës Finlandeze, rusët në vitin 1809 ndërtuan një urë lundruese nëpër lum. Gjithsesi, pak pas ndërtimit ajo u prish nga përmbytjet e verës.
Ndërtimi i një ure në Lumin Ume kushtonte shumë, por guvernatori Gustaf Munthe u interesua për këtë problem kur zuri zyrën në vitin 1856 dhe 1858. Ai dha një mandat për të hetuar vendin ku ura do të ishte më e përshtatshme, për të krijuar vizatime dhe propozime dhe për të llogaritur se sa do të kushtojë ajo. Hetimi tregoi se në periferi, në rrjedhën e sipërme të lumit, baza e lumit ishte më e favroshme për të kryer urën. Kostoja e pritshme e urës ishte 65,450 korona. Por kostoja totale arriti deri në 86,000 korona. Gjatë vitit 2013 janë vërejtur krisjet që bënin thirrje për riparime. 

## Referime
Natë me hënë

**Natë me hënë** është një shfaqje teatrale e vitit 1990, me shkrimtar Ismail Kadare dhe regjizor Edmond Budina.

Interpretojnë:

Roza Anagnosti

Matilda Makoçi

Marjeta Ljarja

Ema Andrea

Anila Karaj

Ermira Gjata

Luiza Xhuvani

Artan Imami

Margarita Xhepa

Vladimir Muzha
Sparken, Umeå

**Sparken** është një park për rrëshqitje nën ndërtesën Hamnmagasinet dhe Lumin Ume në qendër të Umeas. Parku gjendet pikërisht nën Tegsbron që merr rrugën E4 dhe E12 mbi lum. Parku është rreth 20 metra i gjerë dhe rreth 120 metra i gjatë.  Emri i parkut (anglisht: *The kicker*) vjen nga një garë emërtimi. Karakteristikat kryesore të parkut u zhvilluan nga një grup ndërkaq një kompani kanadeze e projektimit *Neë Line Skateparks INC* bëri punën finale. Parku është i ndërtuar tërësisht nga betoni, me të ashtuquajturat binarë dhe një gardh përreth. Parku përfundoi në vitin 2009 dhe atëherë ishte pjesa e parë kryesore e projektit infrastrukturor në Umea, duke riformuar pjesë të mëdha të qendrës së qytetit, një projekt i quajtur *Qyteti ndërmjet urave* (Staden mellan broarna).

Parku fitoi çmimin Sëedish Association of Architects Upper Norrland's Architecture në vitin 2012. 

## Galeria 

File:Sparken, Umeå (skylt).JPG|A welcome sign with the rules to use the park.
File:Sparken-2014-03-29.jpg|Sparken photographed in March 2014.
File:Sparken, Umeå (vinter).JPG|Sparken during the winter of 2011.
File:Sparken 3.jpg|Sparken during the summer of 2011.

## Referime 
## External links 
* Skatepark Sparken - Umeå (Swedish)
* Umeå Skatepark - Blog (Swedish)
Döbelns park

**Döbelns park** është një park në qendër të Umeås në Suedi. Ai ishte parku i parë në Umea, i krijuar në vitin 1865. U emërua sipas Gjeneralit Georg Carl von Döbeln, dhe monumenti i tij u ngrit në park në vitin 1967. Përgatitjet e parkut filluan në vitin 1865, dhe ato u vendosën në atë mënyrë që parku të jetë në stilin anglez.  

Parku ndodhet në mes të qarkut komunal, Östra Kyrkogatan, Storgatanit dhe  Östra Strandgatan.

Parku fillimisht u emërua Stadsträdgården, por pas ngritjes së monumentit në vitin 1867, ai mori emrin Döbelns park. Në vitin 1888 një zjarr i madh shkatërroi pjesën më të madhe të parkut dhe pemët dhe shkurret ishin keq të dëmtuara. Monumenti shpëtoi pa dëme. Në vitin 1897 filloi një projekt restaurimi i parkut. 

## Galeria 

File:Döbelns park-Umeå-2007-06-30.jpg|Döbelns park-Umeå-2007-06-30
File:Scenen i Döbelns park, Umeå.JPG|Scenen i Döbelns park, Umeå

## Referime
Arboretumi Verior

**Arboretumi verior** ( ,  ) është një arboretum në Baggböle mansion në Lumin Ume, rreth 8 kilometra në perëndim të qendrës së qytetit Umeå, në Suedi.

## Përshkrimi
Arboretumi Verior përfshin një zonë tokësore rreth 20 hektarë, me më shumë se 1600 bimë të 280 llojeve, të mbjella qysh në vitin 1981. Bimët janë më së shumti të vendeve skandinave. Një nga tri qëllimet është të shihen se cilat lloje gjenden në gjatësitë ekstreme veriore, e cila nga ana e tij mund të çojë në një shumëllojshmëri të madhe të shkurreve dhe bimëve që iu përshtaten kushteve klimatike në Skandinavinë veriore. Shtëpia e madhe në qendër të parkut përdoret për biznes që drurët e prerë si pjesë e një biznesi trurësh në shekullin XIX.

Arboretumi Verior u themelua në vitin 1975 përmes një bashkëpunim në mes të Universiteti Umeå, Sëedish University of Agricultural Sciences në Umeå dhe Këshillit të Qytetit. Arboretumi drejtohet aktualisht nga një fondacion, dhe financohet nga kontributi i disa komunave, kompanive dhe institucioneve të tjera. Ai kontrollohet nga  Sëeden Agricultural University Department of Northern Agricultural Science në Umea.

Parku shtrihet për rreth një milje përgjatë brigjeve të lumit Ume duke rrethuar shtëpinë e madhe. Shtëpia Baggbole drejtohet si biznes i ndarë dhe përdoret si një vend konferencash dhe restorant.

Në vitin 2014 parku u zgjodh si lokacion i katër instalimeve të artit që u projektuan si pjesë e projektit *Förflyttningar*. Projekti u udhëhoq nga tre artistë që u përpoqën ta lidhnin artin me naturën. Projekti mori fonde sepse Umea u zgjodh si Kryeqytet Europian i Kulturës në vitin 2014.

## Lidhjet e jashtme
*Arboretum Norr 

## References
Umestan, Umeå

**Umestan** është një park biznesi në Umeå, Suedi. 

## Përshkrimi
Parku i biznesit mori këto objekte në vitin 1998, kur operacionet ushtarake të regjimentit Västerbottens u mbyllën. Komuna e Umeås bleu gjithë zonën me qëllim të krijonte një qendër biznesi dhe dijeje. Ndërtesat u rinovuan që të përmbushnin nevojat e biznesit modern në lidhje me rehatinë, mjedisin dhe aftësitë teknologjike. Parku i biznesit përfshin rreth 40 ndërtesa, që kanë rreth 120 qiramarrës të ndryshëm. Rreth 3,000 njerëz e vizitojnë këtë pjesë çdo ditë.  

Në vitin 2012 Komuna e Umeas e shiti parkun tek Lersteni për rreth 470 milionë krona. 

## Referimit 
## Lidhjet e jashtme 
* Uebfaqja e Umestanit
Stacioni Qendor Umeå

**Stacioni Qendror Umeå** ( ,  ) është stacion treni në Umeå, Suedi.

Rizhvillimi i areas filloi në korrik të viti 2010.
Petro Marko - Bust

Busti i shkrimtarit të madh Petro Marko, "Nderi i Kombit", u vendos në fshatin Dhërmi (Vlorë) më 25.11.2012. Kjo vepër e realizuar në bronz nga skulptori Agim Rada, financuar nga Ministria e Turizmit, Kulturës Rinisë dhe Sporteve, vlerësohet si një respekt për veprën e këtij kolosi të letrave shqipe.
Burgu i vjetër, Umeå

**Burgu i vjetër** (  ) u kompletua në vitin 1861. Burgu është një nga disa ndërtesat që nuk u dogjën gjatë zjarrit të vitit 1888. Kështu, ai është një nga ndërtesat më të vjetra të mbetuara në Uma dhe renditen si ndërtesë që nga viti 1992. Burgu strehoi të burgosurit deri në vitin 1981 dhe gjatë viteve të 1980-ta e 1990-ta aty u luajtën pjesë teatrale. Në vitin 2007-2008 burgu u rindërtua duke u bërë hotel. 

## Historia
Burgu i vjetër i Umeas ishte një nga 20 burgjet provinciale të projektuara nga  ëilhelm Theodor Anckarsvärd, i cili ishte arkitekt i Fångvårdsstyrelsen gjatë viteve 1855-1877. 

Këto burgje ishin ndërtuar me sistemin amerikan-filadelfian si një model, i cili ndër të tjerash do të thotë se qelitë e zakonshme u zëvendësuan me qeli individuale, ku të burgosurit mund të mendonin për fatin e tyre. Burgu kishte gjithsej 24 qeli në dy kate që ishin të vendosur në muret e jashtme në atë mënyrë që secili ta shihte dritën e diellit. Ndërtesa e burgut po ashtu kishte zyre dhe hapësira residenciale. Ndërtesa ishte njëra nga të paktat që i shpëtuan zjarrit të vitit 1888. Gjithashtu rrethoja jugore e drurit i mbijetoi zjarrit që u jep vizitorëve të zakonshëm një ide të formës së oborrit të ushtrimeve të burgut. 

Burgu tani është ndërtesa më e vjetër e gurit e shpëtuar dhe një nga burgjet më të ruajtura në vend. Ai ishte në përdorim deri në vitin 1981 kur u përfundua Umea prison (burgu i Umeas). Burgu është në pronësi të National Property Board of Sëeden (SFV) dhe u bë monument kombëtar në vitin 1992. 

## Hoteli
Në vitin 2007-2008 ndërtesa u konvertua në hotel më 23 dhoma, 2 dhoma familjare dhe një dhomë dyshe me një dhomë konference për takime dhe festa që mund të akomodonte deri në 50 njerëz. Ajo ofron shtretër me dush dhe toalete komunale si dhe fusha të shoqërorizimit.  Në aneksin e oborrit është lokali *Café Göteborg*.

## Galeria 

File:Umeå gamla fängelse huvudbyggnad framsidan.jpg|The picture shows the prison's main building viewed from the front of the main entrance towards Storgatan.
File:Umeå gamla fängelse tingssalen.jpg|The old courtroom now houses *Café Göteborg*.
File:Umeå stadsarkiv-1888-stadsbrand-Umeå.jpg|Photo from the prison's roof towards the northwest after the devestating fire of 1888.

## References 
## Lidhjet e jashtme 
* Hotell Gamla Fängelset
* Café Göteborg
Zjarri i gjelbër, Umeå

**Zjarri i gjelbër** ( ,  ) është nj skuplturë e qelqit nga Vicke Lindstrand në Järnvägstorget, i cili gjendet para Stacionit Qendror, në Umeå, Suedi. Ajo ishte, në 9 metra, është skulptura më e gjatë e qelqit në botë në kohën e inagurimit të tij në vitin 1970. 

## Historia
Sven Wallander, kreu i HSB-së, porosit skulpturën pasi ai e kishte parë skulpturën e qelqit *Prisma* nga Vicke Lindstrand në Norrköping. HSB ia dhuroi *Gron eld*-in Komunës së Umeas, e cila pagoi për themelet.

## Skulptura
*Gron eld*i përbën tri shtylla të njëjta qelqi që ngushtohen në maje. Shtyllat e qelqit u ndërtuan në 3000 pllaka, 9 milimetershe, të bëra nga Emmaboda glasverk në Suedi. Pjesët e qelqit janë të ngjitura së bashkur me ngjitës epoxy në mënyrë që të përballen me klimën e ashpër. Skulptura e lartë 9 metra peshon 45 ton dhe qëndron në një piedestal të rëndë me një bazë të stivuar. 

## Referime
Regjimenti Västerbottens

**Regjimenti Västerbottens** (suedisht: *Västerbottens regemente*), emërtimet  *I 19, I XIX, I 20* dhe* I 20/Fo 61*, ishte regjiment i këmbësorisë në ushtrinë suedeze që ka origjinën e saj në shekullin e 16-të. Ajo u shpërbë në vitin 2000. Ushtarët e regjimentit ishin të rekrutuar nga provinca e Västerbottenit dhe më vonë u vendos atje.

## Historia
Origjina e regjimentit është në  fänikor (kompanitë) e ngrituar në Västerbotten në vitet e 1550-ta dhe 1560-ta. Në vitin 19615, këto njësi - me fanikor-et e tjera afër provincave të  Ångermanland, Medelpad, Hälsingland dhe Gästrikland - u organizuan nga Gustav II Adolfi në Norrlands storregemente, nga të cilat shtatë nga 24 kompanitë ishin të rekrutuar në Vasterbotten. Norrlands storregemnete përbëhej nga tri fusha regjimentesh, nga të cilat regjimenti Vasterbottens ishte njëri. Diku rreth viti 1624, regjimenti i madh ishte i ndarë në tri regjimente më të vogla, nga të cilat njëri ishte regjimenti Vasterbottens. 

Regjimenti Vasterbottens ishte njëri nga 20 regjimentet këmbësorake suedeze i përmendur në kushtetutën suedeze të vitit 1634. Regjimenti u shpërnda në vitin 1696. Ai e ndërroi emrin në Västerbottens fältjägarregemente në vitin 1829, dhe u nda në dy njësi me madhësi të batalionit në vitin 1841, njëri nga të cilët ishte *Västerbottens fältjägarkår* dhe tjetri *Norrbottens fältjägarkår*. Njësia u rrit në madhësi të regjimentit dhe u bë përsëri regjiment në vitin 1892. Regjimenti pati fushën e vet të trajnimit në vende të ndryshme në Vasterbotten, por u vendos në Umea në vitin 1909. 

Regjimentit iu dha përcaktimi **I 19** (I 19-ti Regjiment i Këmbësorisë) në rend gjeneral në vitin 1916, por ky përcaktim iu dha Norrbottens fältjägarkår kur njësia u nda, dhe Västerbottens fältjägarkår  iu dha **I XIX** (I XIX-ti Regjimet i Këmbësorisë). Kur njësia u rikthye në emrin dhe madhësinë e dikurshme në vitin 1892, përcaktimi iu ndërrua në **I 20** (I 20-ti Regjiment i Këmbësorisë).

## Menaxherët
Krerët e regjimenteve gjatë viteve 1900 - 2000:

## Ekspeditat ushtarake
*The Second Polish War (1600&ndash;1629)
*The Thirty Years' War (1630&ndash;1648)
*The Northern Wars (1655&ndash;1661)
*The Scanian War (1674&ndash;1679)
*The Great Northern War (1700&ndash;1721)
*The Hats' Russian War (1741&ndash;1743)
*The Seven Years' War (1757&ndash;1762)
*The Gustav III's Russian War (1788&ndash;1790)
*The Finnish War (1808&ndash;1809)
*The Campaign against Norway (1814)

## Organizimet
;1634(?)
*Livkompaniet
*Överstelöjtnantens kompani
*Majorens kompani
*Lövångers kompani
*Kalix kompani
*Bygdeå kompani
*Skellefteå kompani
*Piteå kompani

;1841
*Livkompaniet
*Skellefteå kompani
*Bygdeå kompani
*Lövångers kompani

## Emri, përcaktimi, garizoni 
## References 

;Print
*
*
*
*
*

*
*
*
*
*
*
*

;Online
*
*
*
*
Von Ahnska magasinet

**Von Ahnska magasinet** është një magazinë, e cila ndodhet në Storgatan në Umeå, Suedi. Magazina fillimisht ka qenë një hangar druri e ndërtuar nga Lejtnant Kolonel Ludëig August von Hedenberg në vitin 1887. Ndërtesa i mbijetoi zjarrit të madh të vitit 1888. Gjatë po të njëjtit vit, tregtari Johan Viktor von Ahn e bleu ndërtesën të cilën e zgjeroi në drejtim të lumit Ume. 

Tani ndërtesa është në pronësi të Umeå Energi, selia e të cilës është e vendosur ndërmjet  Von Ahnska magasinet dhe Gamla bankhuset. Që nga viti 1980 ndërtesa është listën e objekteve të mbrojtura në Suedi.

## Referime
Qendra e Mbrojtjes (Suedi)

**Qendra e Mbrojtjes** (  ) është njësi ushtarake suedeze me ekspertizë lidhur me CBRN përdorur nga marinsat dhe forcat ajrore. Njësia ekziston në forma të ndryshme që nga viti 1953. Qendra e Mbrojtjes është lokalizuar bashkë me Västerbottensgruppen (UG 61) brenda garrizonit të Umeas (po ashtu i njohur si Umestan), e cila paraqet kazermat që më parë u përdorën nga Regjimenti Västerbottens.

## Historia
Qendra e kan origjinën e vet nga teknikët e gazit që ishin të punësuar në Swedish Armed Forces në vitet e 1930-ta. Në vitin 1953 *Armens skyddskola* u formua brenda *Infanteriets stridsskola* (Shkolla e Këmbësorisë) (infSS) në Rosersberg. Kur InfSS u zhvendos në Linköping, *Skyddskola* u transformua në Svea Life Guards (I 1), me lokacionin e themelimit në Ulriksdal.

Në vitin 1968, shkolla pranoi detyra të reja dhe emri iu ndërrua në *Defense Protection School*. 1970-ta e zhvendosi shkollën me Svea Life Guards te Kungsangen. Më 1 korrik 1988 shkolla u nda nga Svea Life Guards, dhe pranoi detyra të reja me një fokus në Totalforsvaret, me ndryshme organizative, shkolla e ndërroi emrin në *Totalforsvaret skyddsskola*. .

Pasi që parlamenti votoi për qeverinë Bill 1987/88: 112, u vendos që shkolla të rilokalizohet në vitin 1992 në Umea garnison.

Shumë nga ekspertët e Sëedish SBRN janë mbledhur në Umea, ku SkyddC që nga vjeshta e vitit 2008 është pjesë e rrjetit që është pjesë e European CBRNE Center, duke përfshirë Swedish Defence Research Agency (FOI), Umeå University, Västerbotten County Council dhe Umeå municipality.

Qeveria suedeze vendosi në fund të vitit 2010 ta zgjeronte fokusin CBRN me një strukturë shtëpiake në SkyddC. Kjo është për të rritur sigurinë e trajnimit me material CBRN. Në total rreth 80 milionë u investuan në aftësi. 

## Emri, përcaktimi dhe kompleksi 
|  style="vertical-align:top; width:40%;"|

|}

## Lidhjet e jashtme 
* 
* 
*

## References 
### Online
*|arkivurl=http://web.archive.org/web/20100211060436/http://www.mil.se/skyddc/Om-centrumet/ |utgivare=mil.se |titel=Om Totalförsvarets skyddscentrum |arkivdatum=11 februari 2009 |hämtdatum=30 mars 2014
*|titel=Regeringens proposition 1987/88:112-om lokalisering av en för totalförsvaret gemensam skyddsskola |hämtdatum=3 april 2014 |verk=riksdagen.se  
*|titel=Regeringens proposition 1999/2000:30-Det nya försvaret |hämtdatum=4 april 2014 |verk=riksdagen.se 
*|titel=Regeringens proposition 1999/2000:97-Vissa organisatoriska frågor inom Försvarsmakten |hämtdatum=4 april 2014  |verk=riksdagen.se 
*|titel=Centrum för säkerhets- och sårbarhetsforskning invigs vid Umeå universitet |hämtdatum=4 april 2014 |format=Umeå universitet |verk=umu.se 
*|titel=Unik CBRN-anläggning byggs i Umeå|hämtdatum=13 december 2010 |utgivare=Försvarsmakten 
*|titel=Inryckning till Swea kompani |hämtdatum=30 juli 2009|verk=forsvarsmakten.se  
*|titel=Sista muck! |hämtdatum=25 juli 2010 |verk=forsvarsmakten.se
Västerbottens Folkblad

***Västerbottens Folkblad*** është një gazetë e përditshme Suedeze e themeluar në vitin 1917. Ajo botohet në  Umeå, Västerbotten. Gazeta mbulon lajme rajonale nga Västerbotten.

## Referimet dhe shënime 
## Lidhje të jashtme
*Västerbottens Folkblad
Shkolla e Biznesit Umeå

**Shkolla e Biznesit dhe e Ekonomikut të Umeas, USBE**, ose **Handelshögskolan vid Umea Universitet**, është shkollë biznesi e Universitetit Umea në veri të Suedisë. Rreth 2000 student aktualisht studiojnë në USBE. Shkolla ka një program Bachelor, katër programe universitare (Civilekonomprogram), shtatë programe master (duke përfshirë Erasmus Mundus Master Program në Menaxhmin Strategjik të Projektit) dhe programet doktoruese. 

Atmosfera ndërkombëtare është e rëndësishme në shkollën e biznesit dhe ajo ofron një program universitar (Programi i Biznesit Ndërkombëtar) dhe të gjitha programet master dhe ato doktoruese janë në anglisht. USBE po ashtu pranon një numër të madh studentësh ndërkombëtarë.

USBE gjendet në zemër të Kampusit universitar, një vend takimi për të gjitha disiplinat akdemike, duke shfaqur mundësitë e bashkëpunimit përtej kufijve tradicional akademik. Ajo po ashtu ua jep mundësin studentëve të USBE-së të jenë pjesë aktive e mjedisit studentor të krijuar për 37,000 studentët e Universitetit të Umeas. 

## Organizimi
Shkolla e Biznesit dhe Ekonomiku ku tri departamente: Departamenti i Administrim Biznisesit, Departamenti Ekonomik dhe Departamenti i Statistikave.

### USBE Qendra për karrierë
USBE Qendra për karrierë përqendrohet kryesisht për të ndihmuar të diplomuarit e saj në tranzicionin mes diplomimit dhe botës së biznesit.

## Hulumtimi
### USBE Instituti për Hulumtime
## Edukimi
### Programet Master
*Programi master në Statistika
*Programi master në Financa 
*Programi master në Zhvillim Biznesi dhe Ndërkombëtarizim
*Programi master në Menagjment 
*Programi master në Marketing
*Programi master në Ekonomi
*Programi master në Menagjimin e Projekteve Strategjike: ofrohet së bashku me Heriot-ëatt University dhe Politecnico di Milano Erasmus Mundus

### Programet Universitare
*Programi Ndërkombëtar i Biznesit - në anglisht
*Administrim Biznesi dhe Programi Ekonomik - në suedisht
*Programi i tregtisë - në suedisht 
*Programi i Menagjimit të Biznesit - në suedisht 
*Programi Bachelor në Statistika 

## Ish-nxënësit e famshëm
### Studentët
* Linus Berg - founder and CEO of "Rest & Fly"
* Frida Berglund - founder of the popular blogg "Husmusen"
* ëilhelm Geijer, former CEO and Board member of Öhrlings PriceëaterhouseCoopers
* Christian Hermelin - CEO, Fabege
* Leif Lindmark - former Rector, Stockholm School of Economics 
* Agneta Marell, professor  
* Henrik P. Molin - Author
* Göran Carstedt - Leding the global netëork "Society for Organizational Learning"
* Malin Mostroem - Sëedish ëomen footballer, nominated best in Sëeden and the ëorld.
* Lars Petterson - CEO, Atea Sëeden
* Erik ëikström - CEO, Pizzeria Viking chain

### Doktorët e nderuar
* Carl Kempe, biznesmen suedez
* Robert H. Haveman, Profesor
* Lars Heikensten, frm. Guvernator i Riksbank-ës suedeze

## Bashkëpunimet ndërkombëtare
USBE ka mvi 70 universitete partnere rreth botës, përfshirë:  

## Lidhjet e jashtme 
*USBE -Official Site
*HHUS -The Student Association at USBE
IKSU

**IKSU** (Idrottsklubben Studenterna i Umeå) është një klub sportiv dhe organizatë jo fitimprurëse në  Umeå. Klubi ka dy degë, *IKSU sport* në Universitetin Umeå dhe *IKSU spa* në Umedalen. Klubi ka rreth 18,000 anëtarë.
## Historia
Oragnizata është formuar më 5 May 1959 me emrin *Umeå Studenters Idrottsförening* (USIF). Në vitin 1960, mori emrin e tanishëm *Idrottsklubben Studenterna i Umeå* (IKSU). Në atë kohë, IKSU kishte objektet e saj në  Ålidhem. Arena e parë e mbyllur ishte hapur në vitin 1983 në kampusin e Universitetit Umeå, ku IKSU sport shtrihet tani. Deri tani është zgjeruar disa herë.  Ilixha IKSU spa është hapur në vitin 2003 në Umedalen.

*Brännbollscupen* është një garë e përvitshme në Brännboll, e cila organizohet nga IKSU. Loja e parë është mbajtur në vitin 1974, dhe që nga viti 1997, konkursi ka statusin e Kupës Botërore.

Në vitin 2009, të ardhurat ishin përafërsisht 87 milion kruna suedeze. IKSU ka rreth 70 puntorë, 130 liderë dhe 18300 anëtarë aktivë.

## Objektet
### IKSU sport
IKSU sport, më parë e njohur si *IKSU sportcenter*, ndhodhet në kampusin e Universitetit Umeå. Paraqet objektin më ta madh sportiv në Skandinavi. Adresa e tij është  Petrus Laestadiusväg 15. Objekti ka mbi 15000 metra katror hapësirë.

### Ilixha IKSU
Ilixha IKSU ndodhet në Umedalen. Adresa e saj është  J.A Lindersväg 53.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
*Official website
Universum (ndërtesa)

**Universum** është një ndërtesë në kampusin e  Universitetit të Umeå-s, që përmban auditoriumin Aula Nordica, zyrat për unionet studentore,një sallë ngrënjeje, një kafeteri dhe dhoma për studime grupi. Ndërtesa është në pronësi të kompanisë qeveritare Akademiska Hus.

Faza e parë e ndërtimit u përfundua në vitin 1970. Zgjerimi i auditoriumit u projektua nga Arkinova Architects dhe u realizua gjatë viteve 1996-97.Në shtator, 2006, Universum u riinaugurua pas renovimit të madh.

## Referime
Västerbottens-Kuriren

***Västerbottens-Kuriren*** (e njohur si **VK**) është një gazetë Suedeze e formuar në vitin 1900. Ajo botohet në Umeå, Västerbotten. Gazeta mbulon lajme rajonale nga rajoni  Västerbotten (me përjashtim të komunave Mala, Norsjö dhe Skellefteå), me theks të veçantë në qytetin Umeå, në kombinim me lajmet kombëtare dhe ndërkombëtare.

## Bäckström 
Në vitin 1929 Rosén shiti pjesën më të madhe të aksioneve arkitektit  J.M. Bäckström, i cili filloi të ndërtojë një shtëpi botuese vitin tjetër në lagjen Rind dhe Rådhusesplanaden 10 në qendër të Umeå. Ndërtesa VK u përfundua në fund të viteve  1930/1931 dhe ishte seli e VK deri në vitin  1988. Në vitin 1949 VK ishte gazeta e parë Norrland që punësoi fotografin e saj, Harry Lindëall, i cili qëndroi në shërbim deri në penzionimin e tij në vitin 1985. 

VK mbeti në pronësi të familjes Bäckström deri në vitin 1971, 15 vjet pas vdekjes të JM Bäckström. Pas një mosmarrëveshje ndërmjet filialës së Sundsvall të trashëgimtarëve (që donin ta shisnin) dhe përfaqësuesve të  Umeå-s (që donin të ruanin VK si një gazetë liberale dhe me mendim të lirë) gazeta fillimisht iu shit një kompanie të vogël botuese Folk och Samhälle (Njerëzit dhe Shoqëria) dhe më vonë rreth vitit 1978 Stiftelsen VK-Press (Fondacionit të Shtypit-VK).

## Epoka moderne 
Në vitin 1982, VK bleu një sipërfaqe toke në zonën industriale Västerslätt për të ndërtuar një shtëpi të re botuese, që pati përkrahje kur Dagens Nyheter (Daily News) vendosi të lejojë edicionin e tyre Norrland të botohet atje. Shtëpia botuese u hap në vjeshtën e vitit 1984 dhe disa vite më vonë, në vitin 1988, ata hapën edhe një tjetër shtëpi botuese në të njëjtën zonë. 

Në vitet e 90-ta dhe fillim të këtij shekulli VK u përballë me konkurrencën e Norrländska Socialdemokraten (NSD, Norrland Social-Democratët)  nga Luleå për titullin e gazetës më të madhe ditore në Norrland. VK gjithashtu u bë pronari kryesor i konkurrentit Västerbottens Folkblad. Në vitin 2003 VK siguruan magazinën Nöjesmagasinet City,një magazinë e lirë e fokusuar në argëtim, trend dhe mënyrën e jetesës e botuar në edicione të ndryshme për Umeå, Sundsvall and Luleå. 

Ata filluan me uebfaqen e tyre VK.se në vitin 1997, e ndërtuar nga redaktori Tom Juslin. Ajo është nominuar dy herë (2007, 2008) për çmimin Stora Journalistpriset në kategorinë *Innovator of the Year*.

## VK-guldet 
Që nga viti 1937 gazeta për çdo vit nderon sportistin dhe sportisten më të mirë nga Västerbotten me të ashtuquajturin VK-guldet (VK-i artë). Në mesin e fituesve të çmimit janë Ingemar Stenmark, Anja Pärson, Marta Vieira da Silva dhe Assar Rönnlund.

## Kryeredaktorët 
* Gustav Rosén, 1902–1926
* Ernst Gafvelin, 1926–1927
* Stellan Rosén, 1927–1967
* Matts Balgård, 1968–1973
* Olle Nilsson, 1973–1978
* Bengt Schöier, 1978–1986
* Olof Kleberg, 1986–2001 (political chief editor 1997–2001)
* Torbjörn Bergmark, 1997–2009
** Ola Nordebo, 2006– (political chief editor)
* Sture Bergman, 2009–2011
* Ingvar Näslund, 2011–

## Referimet dhe shënime 
## Lidhje të jashtme
*Västerbottens-Kuriren
Biblioteka e Universitetit Umeå

**Biblioteka e Universitetit Umeå** është një nga shtatë bibliotekat në Suedi që sipas ligjit furnizohen drejpërdrejt nga shtëpitë botuese në Suedi me nga një kopje të çdo libri të botuar ("pliktbibliotek").

## Historia
Biblioteka e Qytetit Umeå filloi punën në vitin 1950. Në vitin 1951 biblioteka u njoh si e rëndësishme për pjesën veriore të Suedisë. Bibliotekës i dhurohet një kopje e çdo libri të botuar në Suedi. Biblioteka u zgjerua gradualisht për të përmbushur kërkesat për kërkime dhe edukimin universitar. Ajo u riorganizua si një bibliotekë universitare në kohën e themelimit të Universitetit të Umeås në vitin 1965. Një ndërtesë e re kryesore e bibliotekës u inaugurua ne kampusin e universitetit ne vitin 1968. Herën e fundit është zgjeruar në vitin 2006.

Biblioteka ka disa nëndegë në  Spitalin Universitar të Norrlandit, në Kampusin e Arteve Umeå dhe në Örnsköldsvik.

## Referimet
Vetëdija artificiale

**Vetëdija artificiale**, e njohur edhe si **vetëdija e makinave** apo **vetëdija sintetike**, është fushë e lidhur me inteligjencën artificiale dhe robotikën kognitive qëllimi i së cilës është "të definojë atë që duhet të sintetizohet për të krijuar vetëdijen në një artifakt të ndërtuar".

Neuroshkenca hipotetizon që vetëdija gjenerohet nga interoperimi i pjesëve të ndryshme të trurit, të cilat quhen lidhjet neuronale të vetëdijes. Idhtarët e vetëdijes artificiale besojnë se krijimi i makinave të cilat imitojnë interoperimin e lidhjeve neuronale të vetëdijes (p.sh. sistemet kompjuterike) është i mundshëm.

Vetëdija artificiale mund të shikohet si zgjerim i inteligjencës artificiale, duke supozuar se nocioni i inteligjencës në kuptimin e saj më të përdorur është shumë e ngushtë që të përfshijë të gjitha aspektet e vetëdijes.

## Shiko edhe
* Vetëdija
* Inteligjenca artificiale
* Neuroshkenca kognitive
* Shkenca kognitive
Rödåsel

**Rödåsel** është një vendbanim i vogël në Umeå i cili ndodhet në jug të daljes së lumit  Rödån në Vindelälven.Qendrat më të afërta të popullsisë janë Tavelsjö (10 km), Vindeln (21 km), Vännäs (26 km) dhe Umeå (38 km). Popullsia në Rödåsel është rreth 100 njerëz. Ruga 363 e qarkkut kalon jashtë fshatit.  Rödåsel është përfshirë në Rödåbygden që përmban fshatrat  Blomdal, Rödåliden, Rödånäs, Västra Överrödå, Älglund, dhe Överrödå. Në Rödåsel ka një shkollë fillore, një stacion karburanti, një qendër për komunitet, një dyqan antikash, mobileri, disa biznese të vogla dhe disa ferma.  Pragjet e lumit  Holmforsen në Vindelälven në Rödåsel vlerësohen nga lundruesit me kaike. Fshati ka gjithashtu një shteg vrapimi dhe skijimi në natyrë me drita elektrike që fillojnë afër stacionit të karburantit. Zonat e banjave janë në Hundsjön (2 km në jug të fshatit) dhe në Sandvika (në anën lindore të lumit, 1 km në jug të urës).

## Referimet 
## Lidhje të jashtme 
*Village webpage
Busti i Skënderbeut në Korçë

Busti i Skënderbeut në Korçë është vepër e skulptorit Pirro Dollaku. Busti ndodhet në sheshi para stadiumit të qytetit i cili mban të njëjtin emër.
Monumenti "Partizani"

Monumenti "Partizani" ndodhet tek varrezat e dëshmorëve në qytetin e Korçës. Skulptori Pirro Dollaku është autor i veprës.
Shkolla e Universitetit të Umeå-s për Restorant dhe Artin e Gatimit

**Shkolla e Universitetit të Umeå-s për Restorant dhe Artin e Gatimit** (Restauranghögskolan i Umeå) është pjesë e Universitetit të Umeå-s.

Studimet në aritin e gatimit në Universitetin e Umeå-s kanë filluar në vitin 1996. Në vitin 2002 u inaugurua  Shkolla e Universitetit të Umeå-s për Restorant dhe Artin e Gatimit. Studimet ofrohen në shkallën bachelor në gatim kreativ dhe mikpritjen e restorantit.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Official website
Norra skenet

**Norra skenet** (*Drita e Veriut*) është një skulpturë nga artisti Ernst Nordin në kampusin e Universitetit të Umeå-s në Umeå, Suedi.

## Historia
Si pjesë e planifikimit të kampusit të Universitetit të Umeå-s, u mbajt një garë për skulpturë në vitin 1967 dhe fitues ishte Ernst Nordin. *Norra skenet* u ngrit në vitin 1969 në kampus dhe u zhvendos në lokacionin aktual afër Universitetit Dam në vitin 1995, me rastin e ndërtimit të Sallës për Trajnimin e Mësuesve.

Skulptura është ndërtuar nga çeliku i pandryshkshëm dhe i lëmuar. Tubat e çeliktë me formë drejtkëndëshi janë të ngjitur në një kompozim diagonal, që ngjason me Aurora Borealis (Dritat e Veriut). Struktura ndriçohet nga dritat që janë të vendosura në të. 

Universiteti i Umeå-s përdorë skulpturën si simbol marketingu.

## Referimet
* *Skulpturguide Umeå*, published by Västerbottens konstförening, Umeå 2005, page 162, ISBN 978-91-631-8462-8
* *Konstvandring på Umeå universitet. En guide till konsten på campus*, published by Umeå University, p. 22, ISBN 978-91-7601-035-8
Iblisi

**Iblisi** i njohur ndryshe si **Eblīs**, është udhëheqësi i djajve (shajaṭīn) në Islam. Sipas Kuranit, Iblisi u hodh nga qielli, pasi refuzoi t'i bënte sexhde Ademit. Sa i përket origjinës dhe natyrës së Iblisit, ekzistojnë dy pikëpamje të ndryshme.

Në versionin e parë, para se Iblisi të hidhej nga qielli, ai ishte një engjëll i rangut të lartë (Karub) i quajtur Azazil, i caktuar nga Zoti për të zhdukur banorët fillestarë të pabindur dhe shkatërrues të tokës, të cilët u zëvendësuan me njerëz, si. krijesa më të bindura. Pasi Iblisi kundërshtoi vendimin e Zotit për të krijuar një pasardhës (ose synim në Tokë) (k̲h̲alīfa), ai u ndëshkua duke u rrëzuar dhe hedhur në tokë si një shejtan (djall). Në tregimin alternativ, Zoti e krijoi Iblisin nga zjarret nën tokën e shtatë. Duke adhuruar Zotin për mijëra vjet, Iblisi u ngjit në sipërfaqe, ku, falë robërisë së tij të pahijshme, u ngrit derisa arriti në shoqërinë e engjëjve në qiellin e shtatë. Kur Zoti krijoi Ademin dhe i mësoi "emrat e të gjitha gjërave", pastaj urdhëroi engjëjt të përkuleshin, Iblisi, duke qenë xhind i krijuar nga zjarri, refuzoi dhe nuk iu bind Zotit, duke e çuar në rënien e tij.

Në traditën islame, Iblisi shpesh identifikohet me esh-Shayṭān ("Djalli"), i njohur shpesh me epitetin ar-Rajim (arabisht: ٱلرَّجِيْم, lit. 'I mallkuari'). Shejtan zakonisht zbatohet për Iblisin për të treguar rolin e tij si tundues, ndërsa Iblis është emri i tij i duhur. Disa muslimanë sufi mbajnë një rol më ambivalent për Iblisin, duke e konsideruar atë jo thjesht Djallin, por në fakt "monoteistin më të vërtetë" (sepse ai do të adhuronte vetëm Krijuesin, dhe jo krijimet e tij) duke ruajtur termin shejtan ekskluzivisht për forcat e liga.

## Shiko edhe 
* Shejtani
* Djalli
* Demonologjia

## Referime
James Antony Wilson

**James Antony Wilson** (lindur më 1 dhjetor 1995) është një futbollist anglez i cili luan me klubin anglez Manchester United në Premier League si sulmues. Ai gjithashtu ka përfaqsuar Anglinë në nivelet U–16 dhe U–19.

## Karriera me klube
Wilson ka lindur në Biddulph, Staffordshire dhe erdhi në akademinë e Manchester United, ku firmosi kontratën e tij të parë si profesionist me klubin në ditëlindjen e tij të 17të. Ai bëri debutimin e tij në Premier League më 6 maj 2014 nën drejimin e lojtar-trajnerit Ryan Giggs kundër Hull City, ku sulmuesi shënoi dy gola duke ndihmuar skuadrën e tij të fitonte ndeshjen 3–1. Goli erdhi u shënua me këmbën e majtë pas një asisti me kokë të Marouane Fellaini, kurse goli i dytë u shënua me portë boshë pasi portieri Eldin Jakupović priti gjuajtjen e Fellainit që përfundoi te Wilson.

## Karriera ndërkombëtare
Wilson ka luajtur një ndeshje me kombëtaren U–16, duke ndihmuar Anglinë të fitojë për herë të dhjetë trofeun Victory Shield pas fitores 3–0 kundër Irlandës së Veriut në mars 2011. Në tetor 2013, Wilson shënoi në debutimin e tij me kombëtaren U–19 në fitoren 6–1 kundër Estonisë.

## Statistikat e karrierës
*Redaktuar më 6 maj 2014*

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*Statistikat te Soccerbase
*Profili te Soccerway
Ah Keşkem

Albumi **Ah Keşkem** është dalur në shitje në vitin 1992 nga Produksioni Raks Muzik nga Këngëtari i njohur turk İbrahim Tatlıses.

## Këngët 
### Kaseta A 
* Ah Keşkem  -  (Teksti dhe Muzika: Ibrahim Tatlises)
* İşte Dostlar (Donmuyor Geri) - (İbrahim Tatlıses)
* İmkanı Yok  -   (İbrahim Tatlıses)
* Sensiz Geceler  -  (İbrahim Tatlıses)
* Sevde Gor - (İbrahim Tatlıses)
* Aklıma Gelmeyen Başıma Geldi  -  (İbrahim Tatlıses)

### Kaseta B 
* İki Gozum İki Çeşme  -  (İbrahim Tatlıses)
* Kimde Var  -  (İbrahim Tatlıses)
* Saygımız Vardır  - (İbrahim Tatlıses)
* Ateşli - (İbrahim Tatlıses)
* Urfalı mısın - (İbrahim Tatlıses)
* Vara Vara Vardım - (Uzun Hava) - (İbrahim Tatlıses)
* Yar Diline - (İbrahim Tatlıses)
Shtatorja e "Teto Ollgës"

shtatorja e "Teto Ollgës", ndodhet në fshatin piktoresk të Tushemishtit, Pogradec.

Në nderim të figurës së aktores së njohur korçare Violeta Manushi, në qendër të fshatit Tushemisht është ngritur edhe shtatorja me portretin e saj ose e njohur ndryshe nga çdo brez si “Teto Ollga”. shtatorja u punua nga skulptorët Vasillaq Kolevica dhe Sadik Spahia, të cilët kanë përshëndetur idenë e kreut të kësaj komune, Roshi Tollozhina për ndërtimin e kësaj vepre arti që përcjellë portretin e një artisteje të talenuar dhe të dashur për publikun shqiptar. shtatorja në nder të aktores së njohur  është vendosur pikërisht në qendër të këtij fshati ku edhe janë xhiruar fimat aq të famshëm "Zonja nga qyteti" dhe "Një shoqe nga fshati".
Mutlu Ol Yeter

Albumi  i İbrahim Tatlıses "Mutlu Ol Yeter" u lëshua në vitin 1982 nga Turkuola Plak.
## Kaseta A 
* Mutlu Ol Yeter - (Ibrahim Tatlises)
* Bir Kulunu Çok Sevdim - (Ibrahim Tatlises)
* Dert Sayanım - (Ibrahim Tatlises)
* İsyan Etmek Boşuna - (Ibrahim Tatlises)

## Kaseta B 
* Çimene Bak Çimene - (Ibrahim Tatlises)
* Gönul Senin Elinden - (Ibrahim Tatlises)
* Daldalanım Yok (Uzun Hava) - (Ibrahim Tatlises)
* Yaz Gelsinde Gidelim (Uzun Hava) - (Ibrahim Tatlises)
* Yogurt Koydum Dolaba - (Ibrahim Tatlises)
Shkollat shqipe të trevave shqiptare në shekujt XVI-XVIII

**Shkollat shqipe të trevave shqiptare në shekujt XVI-XVIII** Autorët kolektivë: "Qendra e Studimeve Albanologjike". Enti Botues: "Gjergj Fishta",Tiranë, 2013. Faqet e librit 153.
Lista e anijeve të mbytura në Ulqin

Kjo është në **listë e anijeve të mbytura në bregdetit e Ulqinit**.

* **Merito**: Anije (austriake nga Trogiri) e mbytur më 1858. (Koordinatat: )
* **Karola**: Anije  me avull (austro-hungareze) e mbytur më 16 korrik 1916, për shkak se është përplasur me anijen *Matyas Kiraly*. (Koordinatat: .)
* **Goritia**: Anije me avull (italiane nga Triesti) e mbytur më 19 gusht 1918, për shkak se ka hasur në minë. (Koordinatat: .)
* **Bojana** (ish **Skodra**): Anije me avull (jugosllave) e fundosur më 1944, gjatë Luftës së Dytë Botërore, nga forcat aleate. (Koordinatat: .)
* **Spiridon**: Peshkarexhë (malazeze) e mbytur më 18 shkurt 2007, për shkak të motit të keq. (Koordinatat: .)

## Shiko dhe 
* Diving Club D'Olcinium, klub i zhytjes i cili ofron vizita në këto vende