Sava Shtedimlija

parapamje|Savo M. Štedimlija
**Sava Shtedimlija** (malazezisht: Савић Марковић Штедимлија *Savić Marković Štedimlija*, 12 janar 1906 – 25 janar 1971) ishte një shkrimtar malazez. Ai studioi historinë e Kroacisë dhe ishte bashkëpunëtor i Institutit Leksikografik në Zagreb. Gjatë jetës së tij, ai shkroi më shumë se 20 libra dhe një sërë artikujsh, si dhe punoi si kritik letrar. Štedimlija njihet gjithashtu si kryeredaktor i botimeve që promovojnë Kishën Ortodokse Kroate të regjimit ustash.

## Biografia 
Shtedimlija lindi në Stijena Piperska, një fshat i vogël i malësisë së Piperit afër Podgoricës në Principatën e Malit të Zi. Ndoqi gjimnazin në Leskovc dhe u transferua në Zagreb në vitin 1930. Atje ai punoi si gazetar dhe shkrimtar i cili botoi artikuj dhe recensione të shumta për letërsinë, politikën dhe historinë në gazeta dhe revista periodike. Artikujt e Shtedimlijas mbi historinë malazeze ankoheshin për pavarësinë e humbur të Mbretërisë së Malit të Zi pas Kuvendit të Podgoricës në vitin 1918, dhe artikujt e tij mbi politikën e brendshme të Mbretërisë së Jugosllavisë u ndikuan nga nacionalizmi kroat i asaj kohe.

Në vitin 1941, pas ndryshimeve politike në Ballkan, ai themeloi Komitetin Kombëtar Malazez të Shtetit të Pavarur të Kroacisë dhe një vit më vonë, ai u bë kryeredaktor i botimeve që promovonin kishën ortodokse kroate të regjimit ustash. Në fund të vitit 1944 ai u arratis në Ostmark të Gjermanisë naziste, në vitin 1945 u arrestua në zonën sovjetike të Austrisë dhe u deportua në një Gulag në BRSS. Pas dhjetë vitesh burg, ai u kthye në RSF Jugosllavi në vitin 1955, u ndoq penalisht për bashkëpunim fashist dhe u dënua me 8 vjet burg për veprimtarinë e tij politike gjatë luftës. Në vitin 1959, ai u lirua tashmë me kusht që të pranonte ndalimin e botimit të veprave nën emrin e tij. Në vitet 1960 ishte anëtar i Institutit Leksikografik Jugosllav derisa u tërhoq në jetën private. Saviq Markoviq Shtedimlija vdiq në vitin 1971 dhe u varros në varrezat Mirogoj të Zagrebit.  

## Botime historiografike 
Ai botoi teorinë e tij qendrore mbi origjinën e malazezëve për herë të parë në librat e tij *"Kroacia e kuqe* " dhe *"Bazat e nacionalizmit malazez"* të vitit 1937.

Ai shpjegoi në teorinë e tij të skajshme se malazezët ishin pasardhës të "popullit kroat", i cili më pas do të ishte vendosur në territorin e vjetër malazez të Kroacisë së Kuqe. Prandaj, sipas tij, gjuha malazeze do të ishte "por një dialekt i kroatishtes". Pika e fundit e kësaj teorie rezultoi në pohimin e tij se popullsia ishte serbizuar gradualisht gjatë shekujve në vijim. Kjo teori nuk ishte ideja origjinale e SHtedimlijas, por rrënjët e saj ideologjike shkojnë prapa në fund të shekullit të 19-të në historinë intelektuale të irredentizmit kroat. 

## Bibliografi e zgjedhur 
* *Gorštačka krv: Crna Gora 1918-1928* ( Gjaku i malësorit : Mali i Zi 1918–1928), Beograd 1928.
* *Školovanje crnogorske omladine* (Arsimi i rinisë malazeze), Zagreb 1936.
* *Crna Gora u Jugosllaviji* (Mali i Zi në Jugosllavi), Zagreb 1936.
* *Crvena Hrvatska* ( Kroacia e Kuqe ), Zagreb 1937.
* ''* (Bazat e nacionalizmit malazez ), Zagreb 1937.
* *Rusia i Balkan* (Rusia dhe Ballkani), Zagreb 1937.
* *Crnogorsko pitanje* (Çështja malazeze), Zagreb 1941
* *Auf dem Balkan* (gjermanisht; Në Ballkan), Zagreb 1943.
* *Verschwörungen gegen den Frieden* (gjermanisht; Komplotet kundër paqes), Zagreb 1944.
* *Partizani o sebi: izvorni dokumenti o političkom podrijetlu partizana io njihovom prebacivanju iz inozemstva na području Nezavisne Države Hrvatske* ( Partizanët rreth vetes: Dokumentet origjinale mbi origjinën politike të partizanëve dhe transferimin e tyre në territorin e pavarur të Kroacis;), Zagreb 1944.
* *Deset godina u gulagu'' (Dhjetë vjet në gulag), Matica crnogorska, Podgoricë 2004. 

## Shih edhe 
* Nacionalizmi malazez
* Historia e Malit të Zi

## Referime