Hekurudha Rrogozhinë-Fier

**Hekurudha Rrogozhinë-Fier** është një linjë hekurudhore me gjatësi prej 50 kilometrash në Shqipëri . Lidh qytetet e Fierit dhe Rrogozhinës . Infrastruktura është në pronësi të shtetit. 

## Historia 
Pasi nuk u ndërtuan linja të reja hekurudhore në Shqipëri për më shumë se dhjetë vjet në vitet 1950, rrjeti hekurudhor u zgjerua në vitet 1960 për të lidhur zona të rëndësishme industriale. Pas një zgjerimi në veri ( linja hekurudhore Vorë-Laç ), më pas filloi ndërtimi i një linje në jug. Në datën 13 janar 1967 kryeministri Mehmet Shehu hapi punimet në Rrogozhinë. 100,000 “vullnetarë” nga i gjithë vendi ishin mbledhur në qytetin e vogël për të ndihmuar në ndërtimin, i cili ishte shpallur në gazeta dy javë më parë. 

Linja hekurudhore u hap për trafikun e mallrave dhe pasagjerëve më 13 tetor 1968.  Një tren special i tërhequr nga dy T458, transportonte zyrtarë të lartë të qeverisë.  pasi trafiku në linjë ishte pezulluar që nga viti 2018. Që nga viti 2018, pjesa nga Lushnja në Fier është përdorur vetëm për udhëtime transferimi drejt jugut. 

## Traseja 
Linja hekurudhore kalon nëpër fushën e madhe të Myzeqesë, e cila karakterizon rajonin bregdetar të Shqipërisë së mesme. Në terrenin e sheshtë, vetëm dy lumenj përbënin pengesa të mëdha.
majtas|parapamje| Rrogozhina me urë hekurudhore mbi rrugën në jug
Linja lidhet me linjën që vjen nga Durrësi në stacionin e Rrogozhinës. Nga stacioni paksa i ngritur në veri të qytetit, ai shkon drejt në juglindje në një argjinaturë hekurudhore, e cila të çon në një hark përgjatë qytetit derisa për një kohë të shkurtër ka një drejtim veri-veriperëndim në skajin jugor të qytetit dhe më pas kthehet në 90&nbsp;gradë drejt lumit. Në Rrogozhinë, linja hekurudhore përshkon dy ish-rrugë kombëtare mbi ura betoni, SH7 në Elbasan dhe SH4 në jug. Rruga e re e anashkalimit në drejtim të Elbasanit mu në fund të seksionit në formë pikëpyetjeje është një prerje e mëpasshme në argjinaturën hekurudhore.
majtas|parapamje| Ura rrugore dhe hekurudhore e Rrogozhinës
Pas rreth dy kilometrash, ura kalon lumin Shkumbin, lumi më i rëndësishëm në Shqipërinë e mesme. Për këtë qëllim është ndërtuar një urë e re, e kombinuar rrugore dhe hekurudhore, paralelisht me urën rrugore ekzistuese. Ura është rreth 260&nbsp;metra e gjatë. Rruga (ish) nacionale e çonte argjinaturën hekurudhore në anën lindore dhe pas urës në një kthesë të mprehtë në kodrën në anën jugore të bregut të lumit. Që nga viti 2006  përmes trafikut në jug ka mundur të anashkalojë Rrogozhinën, e cila ka urën e saj mbi Shkumbin, kështu që trafiku rrugor mezi e përdor më Urën e Shkumbinit. Në jug të urës ka një argjinaturë tjetër hekurudhore. Pas rreth 500&nbsp;metra arrin në terren të ngritur. Në një prerje të vogël kalon nëpër një kodër të dalë dhe përshkohet edhe nga rruga.
parapamje| Stacioni i Dushkut
Duke vazhduar në jug, itinerari shkon përgjatë rrëzës së kodrave të Dumrejës, të cilat kufizohen me fushën e Myzeqesë në lindje. Në perëndim, paralel me linjën hekurudhore, kalon SH4, e cila është zgjeruar në një autostradë ekspres me shumë korsi. Pas një kilometër e gjysmë, arrihet në fshatin e parë Zhamë, i cili, si shumica e atyre të mëposhtëm, është pykë midis argjinaturës hekurudhore dhe kodrës dhe shkëputet ashpër nga linja hekurudhore. Fshatrat janë kryesisht të aksesueshëm përmes kalimeve të ulëta në argjinaturën hekurudhore dhe kalimeve të improvizuara hekurudhore . Më pas vjen fshati Gramsh dhe Konjati pak i ngritur përpara se linja të arrijë në Dushk, ku pika e parë e kalimit dhe ndalimit të linjës ndodhet pas kalimit zyrtar hekurudhor. Në veri të Lushnjës itinerari kthehet në drejtim jug-jugperëndim. Në periferi veriore të Lushnjës përshkohet rruga kryesore, e cila nuk përdoret më aq shumë falë rrugës bypass. Menjëherë pas urës mbi përroin e Perrios futeni në stacionin e trenit të Lushnjës.
parapamje| Linja hekurudhore në Myzeqe (në perëndim të Lushnjës)
parapamje| Stacioni i Gradishtës pas mbylljes së linjës (2019)
Në periferi jugore të Lushnjës, itinerari kthehet në një kthesë të gjerë në perëndim. Në fund përshkohet nga rruga e anashkalimit (SH4) dhe kalon një kanal . Rruga dhe hekurudha nuk do të ecin më paralel deri në Fier. Linja hekurudhore bën një kthesë më të madhe në veri dhe perëndim përgjatë fushës së Myzeqesë. Në fshatin Sopëzë takohet me kanalin e fuqishëm të Myzeqesë, i cili ujit dhe kullon fushën e dikurshme shumë kënetore. Gjurmët ndjekin kanalin në bregun verior të tij në një argjinaturë. Në zonën e pakët të populluar, dymbëdhjetë kilometra shtrihen në anën e Gradishtës dhe ndalojnë, ku vija kthehet në jug. Në stacionin e trenit kalon për herë të vetme një rrugë të asfaltuar. Dy kilometra më tutje, linja hekurudhore përshkon kanalin e Myzeqesë dhe më pas kthehet menjëherë në perëndim. Rruga për pak kohë shkon përgjatë skajit verior të kodrës së Ardenicës . Nga fshati Vanaj shkon sërish në jug, disa qindra metra në perëndim të rrëzës së kodrës. Tre kilometra më tej arrini në devijimin tjetër dhe ndaloni: Libofsha. Një kilometër e gjysmë më tutje rruga lokale kalon argjinaturën hekurudhore dhe më pas kalon rreth Libofshës. Linja hekurudhore më pas kalon midis kodrës në lindje dhe lumit Seman në perëndim, i cili rrjedh në veri drejt detit Adriatik në një seksion të shkurtër. Pas fshatit Petovë, ura e Autostradës A2 (bypass i Fierit) të çon mbi shinat hekurudhore. Pak më vonë, kalimi tjetër i madh lumor vijon në skajin verior të Fierit. Në jug të Semanit, itinerari kthen në jugperëndim, duke kaluar një kanal tjetër dhe lumin Gjanica . Pak para stacionit të Fierit, linja hekurudhore kthehet sërish në jug-jugperëndim.

Linja e ndërtuar në vitin 1968 shkonte përtej stacionit të Fierit. Më pas vijoi stacioni i mallrave, pas të cilit u degëzua linja për në Ballsh, e ndërtuar në vitin 1975 dhe lidhja me objektet industriale në jug të qytetit, që kalon nën SH8 në një nënkalim. U zhvillua rafineria, termocentrali dhe fabrika e nitratit të amonit “ Gogo Nushi ”. Pista, e cila u braktis në 1992 (fillimisht 2.5&nbsp;kilometra, sot 2.7&nbsp;Kilometra e gjatë) është përdorur sërish nga Albrail për transportin e naftës që nga viti 2018.    

## Shih edhe 
* Hekurudha Shqiptare

## Referime