Violanta e Hungarisë

**Violanta e Hungarisë** (rreth 1216 – 1251) ishte Mbretëresha Bashkëshorte e Aragonit dhe gruaja e dytë e Mbretit Xhejms I. Ajo quhej Jolanta në hungarisht, Iolanda or Violant d’Hongria në katalunisht dhe Yolana or Violante de Hungria në spanjisht. 

## Familja
Violanta u lind në Esztergom, vajza e Mbretit Andrea II i Hungarisë dhe Mbretëreshës Bashkëshorte Violanda e Kortenajit. Gjyshërit e saj nga babai ishin Bela III i Hungarisë dhe gruaja e tij e parë Agnesa e Antioqit. Gjyshërit nga nëna ishin Pjetri II i Kortenajit dhe gruaja e tij e dytë Violanta e Flandersit.

Violanta ishte gjysmë-motra e Ana Marisë, Belës IV, Elizabetës dhe Kolomanit të Galicisë.

Nëna e Violantës vdiq më 1233, kur Violanta ishte 17 vjeçare. Babai i saj u rimartua, me Beatriçen e Estes, dhe pati një djalë të quajtur Stefan. 

## Martesa
Violanta u martua me Xhejmsin në vitin 1235. Në atë kohë, Xhejmsi kishte një djalë, Alfonsin, me Mbretëreshën Eleanor. Xhejmsi u nda nga Eleanori dhe vendosi të rimartohej. Ai e zgjodhi Violanten.

Xhejmsi dhe Violanta patën dhjetë fëmijë:
James and Violant had ten children:
#Violant of Aragon (1236–1301), Mbretëreshë e Kastiljes përmes martesës me  Alfonsin X të Kastiljes
# Constance of Aragon, Lady of Villena 
# Peter III of Aragon (1240–1285)
# James II of Majorca (1243–1311)
# Ferdinand of Aragon (1245–1250)
#Sancha of Aragon (1246–1251)
# Isabella of Aragon (1247–1271)
# Maria of Aragon (1248–1267), murgeshë
# Sancho, Arkipeshkop i Toledos (1250–1275)
# Eleanor of Aragon (born 1251, data e vdekjes nuk dihet; vdiq e re)

Violanta ishte gjyshja e Mbretit Filipi IV i Francës dhe Qarllsit, Kontit të Valoisit. Qarllsi ishte babai i Filipit VI të Francës.

## Aktivieteti Publik
Violanta ishte një grua e talentuar. Afër Xhejmsit I, ajo luajti një rol të rëndësishëm politik në Kurorën (Mbretërinë) e Aragonit. Ajo ishte këshilltarja më e çmuar e mbretit, në të cilin ajo kishte një ndikim të madh. 

Ajo ndërhyri me vendosmëri në marrëveshiet ndërkombëtare të rëndësishme si Traktati i Almizrës me Mbretërinë e Kastiljes (1244), e nënshkruar me kusht që Zayyan ibn Mardanish ta dorëzojë qytetin e Valencias, ku ajo hyri triumfalisht me burrin e saj më 9 tetor 1238. 

## Vdekja dhe varrimi
Ajo vdiq nga ethet duke shkelur në shenjtëroren e Salas, afër Hueskas, në vitin 1251.  

Eshtrat e Violantës dhe vajzës së saj, Sançës, janë në Manastirin e Shën Marisë së Valbonës në Vallbona de les Monges, Kataluni. 

Ajo zgjodhi të varrosej në manastirin e Valbonës, ndaj të cilit ajo ishte treguar mirëbërëse. Varri i saj, i ndërtuar në murin e së drejtës së altarit është një seriozitet i madh. Varri, i ngritur në dy shtylla të zbukuruara me kryqe individuale të gdhendura me ari, është i sigurtë, me çati dhe gur të bardhë.  Stolisja e vetme është një kryq në qendër të kulmit me të njëjtat karakteristika si shtyllat, por më i madh dhe pa ngjyra, tre mantelet me krahë mbretëror të burrit të saj në anën e dukshme në të dy skajet e kutisë. 

Eshtrat e Mbretëreshës u zhvendosën në varr në vitin 1275, siç tregohet nga një mbishkrim në anën e kutisë së dukshme( Fuit translata donna | Violán regina | Aragonum | anno 1276 ) . violanta është anëtarja e vetme e dinastisë Arpad eshtrat e së cilës nuk janë trazuar. 

Burri i saj u rimartua edhe një herë, me Teresa Gil de Vidaure e cila kishte qenë mësuese e tij.

## Trashëgimia
Nga shekulli XIX, rrugë të qyteteve të Barcelonës, Zaragozës dhe qytete të tjera të ish-Shtëpisë së Aragonit, i janë dedikuar Violantës së Hungarisë. 

Në vitin 2002, qeveria hungareze financoi restaurimin e varrin të saj, me vlerë prej 12.000 euro, por komuniteti i manastirit ndaloi studimin e brendshëm të saj. 

## Referimet
## Bibliografia
*The Queens of Aragon: Their Lives and Times  *Forgotten Books*