Olusegun Obasanjo

**Olusegun Mathew Okikiola Aremu Obasanjo** (lindi më 5 maj 1937) ishte President i Nigerisë nga viti 1999 deri më 2007. Ai shërbeu si udhëheqës i ushtrisë prej 13 shkurt 1976 deri më 1 tetor 1979. Ai poashtu shërbeu si President i Bashkimit Afrikan prej korrikut 2004 deri në janar 2006.

Në gusht 2021, Unioni Afrikan emëroi Olusegun Obasanjo si Përfaqësues të Lartë për Paqen në Bririn e Afrikës.

## Jeta e hershme
Prindërit e Obasanjos ishin Amos Adigun Obasanjo Bankole dhe Ashabi. Nëna e tij vdiq më 1958 dhe babai i tij vdiq më 1959. Ai u bë jetim në moshën 22 vjeç

Në vitin 1948, Obasanjo shkoi në Shkollën Shën David Ebenezer në Ibogun, për edukimin e tij të shkollës fillore. Prej vitit 1952 deri më 1957, ai shkoi në Shkollën e Lartë për Djem të Pagëzuar, për edukimin e tij të shkollës së mesme.

## Karriera ushtarake
Në vitin 1958, Olusegun Obasanjo u bashkua në ushtrinë nigeriane. Disa nga studimet dhe trajnimet e tij përfshijnë Shkollën Mons Cadet, Aldershot, Angli; Kolegji Mbretëror i Inxhinierëve Ushtarakë, Chatham, Angli; Shkolla e Hulumtimit, Newbury, Angli; Shkolla e Inxhinierisë së Ushtrisë Indiane, Poona; dhe Kolegji Mbretëror i Studimeve të Mbrojtjes, Londër.

Obasanjo shërbeu në Batalionin e 5-të të Ushtrisë Nigeriane në Kaduna dhe në Kamerun mes viteve 1958 dhe 1959. Ai u ngarkua në toger i dytë në Ushtrinë Nigeriane më 1959 dhe promovoi një toger në vitin 1960.

Në rendin e togerit, Obasanjo shërbeu në kontigjentin nigerian të Forcës së Kombeve të Bashkuara në Kongo (më parë Zaire, tani Republika Demokratike e Kongos) në vitin 1960. Më vonë u bashkua me njësinë e vetme inxhinierike të Ushtrisë Nigeriane dhe u bë komandant i njësisë së saj më 1963.

Në vitin 1963, Obasanjo u promovua në rangun e kapitenit, në Ushtrinë Nigeriane. Ai ishte bashkangjitur në Shkolla e Inxhinierisë Ushtarake Indiane, në Kirkee, Indi në vitin 1965. Atë vit ai u gradua në rangun e majorit.

Në vitin 1965, ai mori pjesë në Kolegjin e Shtabit të Shërbimeve të Mbrojtjes në Wellington, Indi.

Obasanjo u promovua nënkolonel në vitin 1967, komandant i emëruar i Komandës së Zonës së Dytë të Ushtrisë Nigeriane. Ai u bë komandant, Garrison, Ibadan, Nigeri, midis 1967 dhe 1969.

Promovimi i kolonelit Obasanjo erdhi në vitin 1969. Ai u emërua nga 1969-1970, oficeri i përgjithshëm që komandonte Divizionin e 3 të Këmbësorisë, Ushtria Nigeriane. Ai u bë më vonë komandanti, Divizioni i Komandës së Tretë Detare Detare, Shteti Juglindor, gjatë Luftës Civile Nigerian Biafran.

Më 12 janar 1970, Obasanjo pranoi dorëzimin e Biafranit duke i dhënë fund Luftës Civile Nigeriane.

Nga viti 1970 deri në 1975, ai ishte komandant i Korpusit Inxhinierik, Ushtria Nigeriane. Më parë në vitin 1972, ai u gradua në rangun e gjeneral brigade.

Në janar 1975 kreu i shtetit për republikën federale të Nigerisë, gjenerali Yakubu Gowon, e bëri Obasanjo komisioner federal për punë dhe strehim.

Më 29 korrik 1975, kur gjenerali Murtala Mohammed mori pushtetin si kreu i shtetit nëpërmjet një grushti ushtarak, Obasanjo u emërua shef i shtabit të lartë të stafit. Në janar të vitit 1976 ai u promovua në toger gjeneral.

Pas një grushti të dështuar të nënkolonelit Buka Suka Dimka, në të cilin u vra gjenerali Murtala Mohammed, Obasanjo u zgjodh si kreu i shtetit nga këshilli i lartë ushtarak më 13 shkurt 1976.

Obasanjo dha dorëheqjen si kreu i shtetit dhe gjithashtu dha dorëheqjen nga ushtria më 1 tetor 1979, duke ia dorëzuar pushtetin presidentit të ri të zgjedhur të Shehu Shagari.

## Grusht shteti ushtarak
Më 13 shkurt 1976, komplotët e grushtit të shtetit, të udhëhequr nga Kolona e Ushtrisë Dimka, e shënuan atë, Murtalën dhe personelin tjetër ushtarak të lartë për vrasjen. Murtala u vra gjatë grushtit të tentuar, por Obasanjo u arratis nga vdekja. Politika e sigurisë së profilit të ulët të miratuar nga Murtala i kishte lejuar komplotuesit qasje të lehtë në objektivat e tyre. Grupi i shtetit u hodh poshtë sepse komplotët e humbën Obasanjo dhe Gjeneral Theophilus Danjuma, shefi i shtabit të ushtrisë dhe *de facto* numri tre i njeriut në vend. Planifikuesit nuk arritën të monopolizonin komunikimet, megjithëse ata ishin në gjendje të merrnin radio stacionin për të njoftuar përpjekjen e grushtit të shtetit.

Obasanjo dhe Danjuma krijuan një zinxhir komandimi dhe rivendosën sigurinë në Lagos, duke rifituar kështu kontrollin. Obasanjo u emërua si kreu i shtetit nga Këshilli Suprem Ushtarak. Mbajtja e zinxhirit komandues të themeluar nga Murtala, Obasanjo u zotua të vazhdojë programin për restaurimin e qeverisë civile në vitin 1979 dhe të vazhdojë programin e reformës për të përmirësuar cilësinë e shërbimit publik.

## Jeta personale
Obasanjo u martua katër herë. Gratë e tij ishin Esther Oluremi, Lynda (e vdekur), Mojiosola Adekunle (e vdekur), dhe Stella Abebe (deceased).

Obasanjo ka pasur njëzet fëmijë. Ata ishin (sipas alfabetit): Bisoye, Biyi, Bola, Bukola, Busola, Damilola, Dare, Dayo, Deboye, Funke, Funso,  Gbenga, Iyabo, Juwon, Kofo,  Kunle (nipi Obasanjo ka adoptuar një djalë), Olu,  Segun, Seun, dhe Toyosi.

Në vitin 1987, gruaja e tij e dytë, Lynda, u urdhërua të dalë nga vetura nga forcat ushtarake, dhe u qëllua për vdekje pasi nuk doli shpejtë.

Më 23 tetor 2005, Presidenti humbi gruan e tij, Stella Obasanjo, një ditë pasi kishte një abdominoplastikë në Spanjë. Në vitin 2009, mjeku, i njohur vetëm si 'AM', u dënua me një vit në burg për neglizhencë në Spanjë dhe urdhëroi të paguante kthimin e djalit të saj prej rreth 176,000 dollarë.

## Referime