open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kung Fu Panda

**Kung Fu Panda** është një ekskluzivitet mediatik amerikan që filloi fillimisht në vitin 2008 me publikimin e filmit artistik të animuar me të njëjtin emër, prodhuar nga DreamWorks Animation. Pas aventurave të titullarit Po Ping (kryesisht i shprehur nga Jack Black dhe Mick Wingert), një panda gjigante që zgjidhet në mënyrë të pamundur si luftëtari i profetizuar i Dragoit dhe bëhet një mjeshtër i kung fu-së, ekskluziviteti vendoset në një version të zhanrit wuxia fantazi të Kina e lashtë e populluar nga kafshë antropomorfe. Edhe pse statusi i tij fillimisht dyshohet, Po e provon veten të denjë ndërsa përpiqet të përmbushë fatin e tij.

Ekskluziviteti përbëhet kryesisht nga tre filma të animuar nga CGI: Kung Fu Panda (2008), Kung Fu Panda 2 (2011) dhe Kung Fu Panda 3 (2016) me një film të katërt në zhvillim për publikim në 2024, dhe tre seri televizive: Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness (2011–2016), The Paws of Destiny (2018–2019) dhe The Dragon Knight (2022–). Dy filmat e parë u shpërndanë nga Paramount Pictures, filmi i tretë u shpërnda nga 20th Century Fox dhe i katërti do të shpërndahet nga Universal Pictures, ndërsa seritë televizive u transmetuan përkatësisht në Nickelodeon dhe Nicktoons, Amazon Prime dhe Netflix. Katër filma të shkurtër, Secrets of the Furious Five (2008), Secrets of the Masters (2011), Secrets of the Scroll, and Secrets of the Panda Paws (të dy 2016), dhe një speciale televizive, Kung Fu Panda Holiday (2010), janë prodhuar gjithashtu.

Dy pjesët e para të ekskluzivitetit u nominuan për Çmimin e Akademisë për Filmin më të Mirë të Animuar, si dhe për çmime të shumta Annie, dhe serinë e parë televizive që ka fituar 11 çmime Emmy. Tre filmat e parë ishin suksese kritike dhe komerciale ndërsa filmi i dytë ishte suksesi më i madh botëror në arkë për një film të drejtuar vetëm nga një grua (Jennifer Yuh Nelson) deri në Wonder Woman (2017). Seriali është gjithashtu i popullarizuar në Kinë si një interpretim i jashtëzakonshëm perëndimor i zhanrit të filmit wuxia.

## Shiko edhe 
## Referimet
Up

**Up** (shqip: **Lartë**) është një film amerikan i animuar me kompjuter i vitit 2009 i prodhuar nga Pixar Animation Studios dhe i publikuar nga Walt Disney Pictures. Filmi u drejtua nga Pete Docter, bashkë-regjisor nga Bob Peterson (në debutimin e tij artistik si regjisor) dhe prodhuar nga Jonas Rivera. Docter dhe Peterson shkruan gjithashtu skenarin dhe historinë e filmit, me Tom McCarthy që bashkë-shkruan këtë të fundit. Në film luajnë zërat e Ed Asner, Christopher Plummer, Jordan Nagai dhe Peterson. Filmi përqendrohet në Carl Fredricksen (Asner), një vejushë e moshuar që udhëton në Amerikën e Jugut me eksploruesin e shkretëtirës Russell (Nagai) për të përmbushur një premtim që Carl i bëri gruas së tij të ndjerë Ellie. Gjatë rrugës, ata takojnë një qen që flet me emrin Dug (Peterson) dhe ndeshen me një zog gjigant të quajtur Kevin, i cili po gjuhet nga eksploruesi Charles Muntz (Plummer), të cilin Carl e kishte idhulluar në fëmijëri.

I titulluar fillimisht Heliums, Docter konceptoi skicën për Up në 2004 bazuar në fantazitë e arratisjes nga jeta kur ajo bëhet shumë irrituese. Ai dhe njëmbëdhjetë artistë të tjerë të Pixar kaluan tre ditë në Venezuelë duke mbledhur kërkime dhe frymëzim. Modelet e personazheve ishin të karikaturuara dhe të stilizuara në mënyrë të konsiderueshme, dhe animatorët u sfiduan me krijimin e rrobave realiste. Kompozitori Michael Giacchino kompozoi partiturën e filmit. Ishte filmi i parë i Pixar që u prezantua në format 3D.

Up debutoi në Festivalin e 62-të të Filmit në Kanë më 13 maj 2009 dhe u publikua në Shtetet e Bashkuara më 29 maj. Filmi mori vlerësime kritike për skenarin, animacionin, personazhet, temat, narrativën, performancën vokale të Asnerit, partiturën muzikore të Giacchino, dhe sekuenca e hapjes. Organizata si Bordi Kombëtar i Rishikimit dhe Instituti Amerikan i Filmit u emëruan Up si një nga dhjetë filmat më të mirë të vitit 2009. Ai fitoi 735.1 milionë dollarë në mbarë botën, duke përfunduar shfaqjen e tij teatrale si filmi i gjashtë me fitimet më të larta të vitit 2009. Up u nominua për pesë çmime në çmimet e 82-të të Akademisë, duke fituar dy dhe mori shumë vlerësime të tjera. Midis tyre, ai u bë filmi i dytë i animuar në histori që mori një nominim për çmimin Oscar për filmin më të mirë, duke humbur përfundimisht nga The Hurt Locker.

## Shiko edhe 
## Referimet
Ratatouille

**Ratatouille** është një film komedi-dramë i animuar kompjuterik amerikan i vitit 2007 i prodhuar nga Pixar Animation Studios dhe i publikuar nga Walt Disney Pictures. Filmi i tetë i prodhuar nga Pixar, ai u shkrua dhe u drejtua nga Brad Bird, i cili mori detyrën nga Jan Pinkava në 2005, dhe prodhuar nga Brad Lewis, nga një ide origjinale e Pinkava, e cila u vlerësua për konceptimin e historisë së filmit me Bird dhe Jim. Capobianco. Në film luajnë zërat e Patton Oswalt, Lou Romano, Ian Holm, Janeane Garofalo, Peter O'Toole, Brian Dennehy, Peter Sohn dhe Brad Garrett. Titulli i referohet pjatës franceze ratatouille, e cila shërbehet në fund të filmit, dhe gjithashtu i referohet llojit të personazhit kryesor, një miu. I vendosur në Paris, komploti ndjek një mi të ri Remy (Oswalt) i cili ëndërron të bëhet kuzhinier në restorantin e Auguste Gusteau (Garrett) dhe përpiqet të arrijë qëllimin e tij duke krijuar një aleancë të pamundur me djaloshin e plehrave të restorantit, Alfredo Linguini (Romano).

Zhvillimi për Ratatouille filloi në vitin 2000 kur Pinkava shkroi konceptet origjinale të filmit, megjithëse ai kurrë nuk u emërua zyrtarisht regjisor i filmit. Në vitin 2005, pas largimit të Pinkava nga Pixar për mungesë besimi në zhvillimin e historisë, Zogut iu afrua për të drejtuar filmin dhe për të rishikuar historinë. Bird dhe disa nga anëtarët e ekuipazhit të filmit vizituan gjithashtu Parisin për frymëzim. Për të krijuar animacionin e ushqimit të përdorur në film, ekuipazhi u konsultua me kuzhinierë nga Franca dhe Shtetet e Bashkuara. Lewis u internua në restorantin The French Laundry të Thomas Keller, ku Keller zhvilloi konfit byaldi, një pjatë e përdorur në film. Michael Giacchino kompozoi muzikën e frymëzuar nga Parisi për filmin.

Ratatouille u shfaq premierë më 22 qershor 2007, në Teatrin Kodak në Los Angeles, Kaliforni, me publikimin e tij të përgjithshëm më 29 qershor, në Shtetet e Bashkuara. Filmi u bë një sukses kritik dhe komercial, fitoi 623.7 milionë dollarë, duke përfunduar shfaqjen e tij teatrale si filmi i gjashtë me fitimet më të larta të vitit 2007 dhe filmi i dytë i animuar me fitimet më të larta të vitit (pas Shrek të Tretë) dhe mori një vlerësim të gjerë nga kritikët për skenarin e tij. animacion, humor, aktrim zanor dhe partiturë e Michael Giacchino. Ai gjithashtu fitoi çmimin Oscar për filmin më të mirë të animuar dhe u nominua për disa të tjera, duke përfshirë skenarin më të mirë origjinal. Ratatouille u votua më vonë si një nga 100 filmat më të mëdhenj të shekullit të 21-të nga një sondazh i vitit 2016 i kritikëve ndërkombëtarë të kryer nga BBC.

## Shiko edhe 
## Referimet
Safet Zec

**Safet Zec** (lindur më 5 dhjetor 1943) është një piktor dhe dizajner grafik bosnjanë.   

## Biografia 
Safet Zec lindi në qytetin Rogatica, SR Bosnje dhe Hercegovinë,  në një familje bosnjane . Ai u diplomua në Shkollën e Arteve të Aplikuara në Sarajevë në vitin 1964. Në vitin 1969, Zeci u diplomua në Universitetin e Arteve të Bukura në Beograd, dhe më pas në vitin 1972 kreu studimet pasuniversitare në të njëjtin universitet.  Deri në vitin 1989, ai jetoi dhe punoi në Beograd me familjen e tij, përpara se të kthehej në Sarajevë .  Ai ishte një nga artistët më të njohur në Jugosllavi në fillim të viteve nëntëdhjetë.

Safet Zec ka përgatitur mbi 70 ekspozita vetjake në Bosnje dhe Hercegovinë dhe në qytete të mëdha anembanë botës. Ai është gjithashtu anëtar i *Shoqatës së Artistëve Pamor të Bosnjës dhe Hercegovinës* . Ai ka fituar mbi 20 çmime dhe është vlerësuar për punën e tij.  Në vitin 2007 u nderua me Urdhrin e Arteve dhe Letërsisë së Francës. Punimet e tij gjenden në galeri të mëdha evropiane dhe ndërkombëtare, si dhe në koleksione private.

Sot jeton dhe punon në Venecia, Sarajevë, Paris dhe Poçitelj . 

## Punimet 
* *Dhoma e motrës sime*
* *llozha e Bakareviqit*
* *Një dhomë e madhe*
* *Shtëpia dhe gjethi*
* *Dritaret*
* *Shtëpia e madhe në Bistrik që nuk ekziston më*
* Seria e pikturave *Srebrenicë*
* *Il pane della carità*

## Shih edhe 
* Kultura e Bosnjës dhe Hercegovinës

## Referime
Aladdin

**Aladdin** është një film komedi i animuar muzikor i vitit 1992 i prodhuar nga Walt Disney Feature Animation dhe i lëshuar nga Walt Disney Pictures. Filmi i 31-të artistik i animuar i Disney-t dhe i katërti i prodhuar gjatë Rilindjes së Disney-t, ai bazohet në përrallën popullore arabe me të njëjtin emër nga Një mijë e një netë. Filmi u prodhua dhe u drejtua nga John Musker dhe Ron Clements nga një skenar që ata shkruan bashkë me ekipin e shkrimtarëve të Ted Elliott dhe Terry Rossio. Me zërat e Scott Weinger, Robin Williams, Linda Larkin dhe Jonathan Freeman, filmi ndjek titullarin Aladdin, një iriq rruge arabe, i cili gjen një llambë magjike që përmban një xhind. Me ndihmën e xhindit, Aladdin maskohet si një princ i pasur dhe përpiqet t'i lërë përshtypje Sulltanit në mënyrë që të fitojë zemrën e vajzës së tij shpirt të lirë, Princeshës Jasmine, ndërsa veziri i keq i Sulltanit, Jafar komploton për të vjedhur llambën magjike për përdorimet e tij. .

Liriku Howard Ashman parashtroi fillimisht idenë dhe skenari kaloi nëpër tre drafte përpara se presidenti i atëhershëm i Disney Studios, Jeffrey Katzenberg, të pranonte prodhimin e tij. Animatorët i bazuan dizajnet e tyre në punën e karikaturistit Al Hirschfeld dhe kompjuterët u përdorën si për përfundimin e veprës artistike ashtu edhe për krijimin e disa elementeve të animuar. Partitura muzikore u shkrua nga Alan Menken dhe përmban gjashtë këngë me tekste të shkruara nga Ashman dhe Sir Tim Rice, të cilët morën përsipër pas vdekjes së Ashman.

Aladdin u lirua më 11 nëntor 1992. Ai mori vlerësime pozitive nga kritikët (veçanërisht për performancën e Williams). Ishte një sukses komercial, duke u bërë filmi me fitimet më të larta të vitit 1992 me një fitim prej mbi 504 milion dollarësh në të ardhurat botërore të arkës. Pas publikimit, ai u bë filmi i parë i animuar që arriti shifrën e gjysmë miliardë dollarëve dhe ishte filmi i animuar me fitimet më të larta të të gjitha kohërave derisa u tejkalua nga Mbreti Luan (1994).

Aladdin fitoi dy çmime Oscar, si dhe vlerësime të tjera për kolonën zanore, e cila kishte numrin e parë dhe të vetëm nga një film i Disney për të fituar një çmim Grammy për Këngën e Vitit, për filmin "A Whole New World", të kënduar nga Peabo. Bryson dhe Regina Belle. Publikimi i videos në shtëpi të filmit VHS gjithashtu vendosi një rekord shitjesh dhe fitoi rreth 500 milion dollarë në Shtetet e Bashkuara. Suksesi i Aladdin çoi në vepra të ndryshme të prejardhura dhe materiale të tjera të frymëzuara nga filmi, duke përfshirë dy vazhdime direkte në video Kthimi i Jafarit (1994) dhe Aladdin and the King of Thieves (1996), një seri televizive e animuar dhe një përshtatje në Broadway. . Një adaptim i filmit live-action me regji të Guy Ritchie u publikua më 24 maj 2019.

## Shiko edhe 
## Referimet
Mbretëresha e Dëborës II

***Mbretëresha e Dëborës 2*** (i stilizuar si, dhe titulli origjinal **Frozen II**) është një film fantazi muzikor i animuar kompjuterik amerikan i vitit 2019 i prodhuar nga Walt Disney Animation Studios dhe i shpërndarë nga Walt Disney Studios Motion Pictures. Filmi i 58-të i animuar i prodhuar nga studio, është vazhdimi i Frozen (2013). Filmi u drejtua nga Chris Buck dhe Jennifer Lee, prodhuar nga Peter Del Vecho, dhe skenari nga Lee, Buck, Marc Smith, Kristen Anderson-Lopez dhe Robert Lopez. Në të luajnë zërat e Kristen Bell, Idina Menzel, Josh Gad dhe Jonathan Groff. I vendosur tre vjet pas filmit të parë, Frozen II ndjek motrat Anna dhe Elsa, Kristoff, renë e tij Sven dhe burrë dëbore Olaf teksa udhëtojnë drejt një pylli të magjepsur për të zbuluar origjinën e fuqisë magjike të Elsës.

Filmi u ndez me dritë jeshile në mars 2015 pas një debati të kompanisë nëse do të perceptohej si inferior ndaj origjinalit. Ai përdorte teknologji animacioni më komplekse dhe të përmirësuar se Frozen dhe ishte një bashkëpunim ndër-departamental. Anderson-Lopez dhe Lopez u kthyen si kompozitorë të filmit, dhe Christophe Beck përsëri kompozoi partiturën. Filmi u përkthye në 46 gjuhë dhe u shoqërua nga Into the Unknown: Making Frozen II, një seri dokumentare.

Frozen II u shfaq premierë në Teatrin Dolby në Los Anxhelos më 7 nëntor 2019 dhe u publikua në Shtetet e Bashkuara më 22 nëntor. Filmi mori vlerësime përgjithësisht pozitive për mjeshtërinë, shpërndarjen dhe temat e tij; tregimi dhe fokusi i saj tërhoqi disa kritika dhe muzika pati një reagim të përzier. Frozen II fitoi 1.450 miliardë dollarë në mbarë botën, duke përfunduar shfaqjen e tij teatrale si filmi i tretë me fitime më të larta të vitit 2019, filmi i dhjetë me fitimet më të larta të të gjitha kohërave dhe filmi i dytë i animuar me fitimet më të larta të të gjitha kohërave. Ai pati hapjen më të madhe botërore të të gjitha kohërave për një film të animuar. Frozen II mori një nominim për këngën më të mirë origjinale në çmimet e 92-të të Akademisë, midis shumë vlerësimeve të tjera. Një vazhdim është në zhvillim e sipër.

## Shiko edhe 
## Referimet
Fantastic Mr. Fox

**Fantastic Mr. Fox** është një film komedi i animuar amerikan i vitit 2009 me regji të Wes Anderson, i cili shkroi skenarin me Noah Baumbach. Projekti bazohet në romanin për fëmijë të vitit 1970 me të njëjtin emër nga Roald Dahl. George Clooney, Meryl Streep, Jason Schwartzman, Bill Murray, Willem Dafoe dhe Owen Wilson janë aktorë. Komploti ndjek personazhin titullar Z. Fox (Clooney), pasi zbavitja e tij e vjedhjeve rezulton në familjen e tij dhe më vonë komunitetin e tij, duke u gjuajtur nga tre fermerë të njohur si Boggis (Robin Hurlstone), Bunce (Hugo Guinness) dhe Bean. (Michael Gambon).

Zhvillimi i projektit filloi në 2004 si një bashkëpunim midis Anderson dhe Henry Selick (i cili punoi me Anderson në filmin e vitit 2004 The Life Aquatic me Steve Zissou) nën Revolution Studios. Në vitin 2007, Revolution dhe Selick u larguan për projekte të tjera; puna për filmin u zhvendos në 20th Century Fox, ku prodhimi filloi në 2007. U lëshua në Shtetet e Bashkuara më 13 nëntor 2009, me vlerësimin e kritikëve, me vlerësime për regjinë, humorin dhe animacionin stop-motion të Anderson. Megjithatë, ai nuk performoi mirë në arkë, duke fituar vetëm 46.5 milionë dollarë kundrejt një buxheti prej 40 milionë dollarësh. Filmi u nominua për çmimin Oscar për filmin më të mirë të animuar dhe këngën më të mirë origjinale, duke humbur të dy çmimet ndaj Up.

## Shiko edhe 
## Referimet
Industrializimi

[parapamje|Industrializimi nënkupton edhe mekanizimin e sektorëve ekonomikë tradicionalisht manualë si [bujqësia.|220x220px]]
**Industrializimi** është periudha e ndryshimeve shoqërore dhe ekonomike që transformojnë një grup njerëzor nga një shoqëri agrare në një shoqëri industriale. Kjo përfshin një riorganizim të gjerë të një ekonomie për qëllime të prodhimit. Historikisht industrializimi është i lidhur me rritjen e industrive ndotëse të varura shumë nga lëndët djegëse fosile. Me fokusin në rritje në zhvillimin e qëndrueshëm dhe praktikat e politikave industriale të gjelbra, industrializimi përfshin gjithnjë e më shumë kapërcimin teknologjik, me investime direkte në teknologji më të avancuara dhe më të pastra.

Riorganizimi i ekonomisë ka shumë pasoja të padëshiruara si në aspektin ekonomik ashtu edhe në atë social. Ndërsa të ardhurat e punëtorëve industrialë rriten, tregjet për mallrat dhe shërbimet e konsumit të të gjitha llojeve priren të zgjerohen dhe të ofrojnë një stimul të mëtejshëm për investimet industriale dhe rritjen ekonomike. Për më tepër, strukturat familjare priren të ndryshojnë pasi familjet e zgjeruara priren të mos jetojnë më së bashku në një familje, vendndodhje ose vend.

## Shiko edhe 
* Industria
* Koha Industriale

## Referime
Shoqëria industriale

[parapamje|294x294px|Dyqani i lokomotivave hekurudhore të [Çikago|Çikagos dhe Veriperëndimit në shekullin e 20-të.]]
Në sociologji, **shoqëria industriale** është një shoqëri e drejtuar nga përdorimi i teknologjisë dhe makinerive për të mundësuar prodhimin masiv, duke mbështetur një popullsi të madhe me një kapacitet të lartë për ndarje të punës. Një strukturë e tillë u zhvillua në botën perëndimore në periudhën kohore pas Revolucionit Industrial dhe zëvendësoi shoqëritë agrare të epokës para-moderne, para-industriale. Shoqëritë industriale janë përgjithësisht shoqëri masive dhe mund të pasohen nga një shoqëri informacioni. Ato shpesh janë në kontrast me shoqëritë tradicionale.

Shoqëritë industriale përdorin burime të jashtme të energjisë, siç janë lëndët djegëse fosile, për të rritur shkallën dhe shkallën e prodhimit. Prodhimi i ushqimit zhvendoset në ferma të mëdha komerciale ku produktet e industrisë, të tilla si autokombajnat dhe plehrat me bazë karburanti fosile, përdoren për të ulur punën e kërkuar njerëzore duke rritur prodhimin. Nuk nevojitet më për prodhimin e ushqimit, puna e tepërt zhvendoset në këto fabrika ku përdoret mekanizimi për të rritur më tej efikasitetin. Ndërsa popullsia rritet dhe mekanizimi rafinohet më tej, shpesh në nivelin e automatizimit, shumë punëtorë kalojnë në zgjerimin e industrive të shërbimeve.

Shoqëria industriale e bën urbanizimin të dëshirueshëm, pjesërisht në mënyrë që punëtorët të mund të jenë më afër qendrave të prodhimit, dhe industria e shërbimeve mund t'u sigurojë punë punëtorëve dhe atyre që përfitojnë financiarisht prej tyre, në këmbim të një pjese të fitimit të prodhimit me të cilin ata mund të blejnë mallra. . Kjo çon në ngritjen e qyteteve shumë të mëdha dhe zonave periferike përreth me një shkallë të lartë të aktivitetit ekonomik.

Këto qendra urbane kërkojnë hyrjen e burimeve të jashtme të energjisë për të kapërcyer kthimet në pakësim të konsolidimit bujqësor, pjesërisht për shkak të mungesës së tokës së punueshme pranë, kostove të transportit dhe magazinimit, dhe përndryshe janë të paqëndrueshme. Kjo e bën disponueshmërinë e besueshme të burimeve të nevojshme energjetike prioritet të lartë në politikat e qeverisë industriale.

## Shiko edhe 
## Referimet
Labrador Retriever

parapamje|Labrador Retriever.
**Labrador Retriever** ose thjesht **Labrador** është një racë britanike e qenve retriever. Ajo u zhvillua në Mbretërinë e Bashkuar nga qentë e peshkimit të importuar nga kolonia e Newfoundland (tani një provincë e Kanadasë) dhe u emërua pas rajonit Labrador të asaj kolonie. Është ndër qentë më të mbajtur në disa vende, veçanërisht në botën perëndimore.

Labradori është miqësor, energjik dhe lozonjar. Ai u edukua si një qen sportiv dhe gjuetie, por mbahet gjerësisht si qen shoqërues. Ai gjithashtu mund të trajnohet si qen udhërrëfyes ose ndihmës, ose për punë shpëtimi ose terapie.

Në vitet 1830, Earl i 10-të i Home dhe nipërit e tij, Duka i 5-të i Buccleuch dhe Lord John Scott, importuan paraardhësit e racës nga Newfoundland në Evropë për t'u përdorur si qen armësh. Një tjetër avokat i hershëm i këtyre qenve të peshkimit të Newfoundland ishte Konti i 2-të i Malmesbury, i cili i edukoi ata për ekspertizën e tyre në gjuetinë ujore.

Gjatë viteve 1880, Konti i 3-të i Malmesbury-t, Duka i 6-të i Buccleuch-it dhe Konti i 12-të i Home-it bashkëpunuan për të zhvilluar dhe krijuar racën Labrador Retriever. Qentë Buccleuch Avon dhe Buccleuch Ned, dhënë nga Malmesbury për Buccleuch, u çiftuan me kurva që mbanin gjak nga ato të importuara fillimisht nga Duka i 5-të dhe Konti i 10-të i Home. Pasardhësit janë paraardhësit e të gjithë Labradorëve modernë.

## Shiko edhe 
## Referimet
Pastori Gjerman

parapamje|Pastori Gjerman.
**Pastori Gjerman, Bariu Gjerman** apo **Alsasi** (anglisht: **German Shepherd**) është një racë gjermane e qenve të punës me përmasa mesatare dhe të mëdha. Raca u zhvillua nga Max von Stephanitz duke përdorur qen të ndryshëm tradicionalë gjermanë që nga viti 1899.

Fillimisht u edukua si qen bari, për kullotjen e deleve. Që atëherë është përdorur në shumë lloje të tjera pune, duke përfshirë ndihmën për aftësinë e kufizuar, kërkimin dhe shpëtimin, punën e policisë dhe luftën. Zakonisht mbahet si qen shoqërues dhe sipas Fédération Cynologique Internationale kishte numrin e dytë më të lartë të regjistrimeve vjetore në vitin 2013.

## Shiko edhe 
## Referimet
Dobermann

parapamje|281x281px|Dobermann tradicional i zi dhe ngjyrë kafe me veshë të prerë.
**Dobermann**, ose **Doberman Pinscher** në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada, është një racë mesatare e madhe e qenit shtëpiak që u zhvillua fillimisht rreth vitit 1890 nga Louis Dobermann, një mbledhës taksash nga Gjermania. Dobermann ka një surrat të gjatë. Ai qëndron në jastëkët e tij dhe zakonisht nuk është me këmbë të rënda. Idealisht, ata kanë një ecje të barabartë dhe të këndshme. Tradicionalisht, veshët priten dhe ngjiten dhe bishti është i lidhur. Megjithatë, në disa vende, këto procedura tani janë të paligjshme dhe shpesh konsiderohen mizore dhe të panevojshme. Dobermanët kanë shenja në gjoks, putra/këmbë, surrat, sipër syve dhe poshtë bishtit.

Dobermanët njihen si shoqërues dhe qen roje inteligjente, vigjilente dhe me këmbëngulje besnike.

## Shiko edhe 
## Referimet
Pit bull

parapamje|Një përzgjedhje e racave të qenve ndonjëherë klasifikohen si lloje pit bull. Në drejtim të akrepave të orës nga lart majtas: American Pit Bull Terrier, American Staffordshire Terrier, American Bulldog, Staffordshire Bull Terrier.
**Pit bull** është një term që përdoret në Shtetet e Bashkuara për një lloj qeni që rrjedh nga bulldogs dhe terrier, ndërsa në vende të tjera si Mbretëria e Bashkuar termi përdoret si shkurtim i racës American Pit Bull Terrier. Termi u përdor për herë të parë në vitin 1927. Brenda Shteteve të Bashkuara, pitbulli zakonisht konsiderohet një grupim heterogjen që përfshin racat American Pit Bull Terrier, American Staffordshire Terrier, American Bully, Staffordshire Bull Terrier dhe herë pas here Bulldog Amerikan, së bashku me ndonjë të kryqëzuar. qen që ndan disa karakteristika fizike me këto raca. Në vende të tjera, përfshirë Britaninë, Staffordshire Bull Terrier nuk konsiderohet një pitbull. Shumica e qenve të tipit pitbull vijnë nga British Bull and Terrier, një lloj luftimi i qenve i shekullit të 19-të i zhvilluar nga kryqëzimet midis Bulldog-ut Old English dhe Old English Terrier-it.

Qentë e tipit Pitbull kanë një reputacion të diskutueshëm si kafshë shtëpiake si në Shtetet e Bashkuara ashtu edhe ndërkombëtarisht, për shkak të historisë së tyre në luftimin e qenve, numrit të sulmeve të profilit të lartë të dokumentuara në media gjatë dekadave dhe prirjes së tyre për t'u kapur gjatë kafshimit. Përkrahësit e racës dhe mbrojtësit e rregullores janë përfshirë në një debat natyra kundër edukimit nëse tendencat e dukshme agresive në pitbull mund t'i atribuohen në mënyrë të përshtatshme kujdesit të pronarëve për qenin ose cilësive të qenësishme. Organizata të shumta avokuese janë krijuar në mbrojtje të pitbullit. Disa studime kanë argumentuar se lloji nuk është i rrezikshëm në mënyrë disproporcionale, duke ofruar interpretime konkurruese mbi statistikat e kafshimit të qenit. Organizatat e pavarura kanë publikuar statistika të bazuara në të dhënat spitalore që tregojnë se pitbullët janë përgjegjës për më shumë se gjysmën e incidenteve të kafshimit të qenve midis të gjitha racave, pavarësisht se përbëjnë 6% të qenve të përkëdhelur.: fq. 18, 49  Disa kompani sigurimesh nuk do të mbulojnë pitbullët (së bashku me rotweilers dhe hibridet e ujkut) sepse këto raca të veçanta shkaktojnë një shkallë disproporcionale të incidenteve të kafshimit. Ashpërsia e kafshimit të qenit ndryshon nga raca e qenit dhe studimet kanë zbuluar se qentë e tipit pitbull kanë një shkallë të lartë të kafshimeve të raportuara dhe një shkallë të lartë të lëndimeve të rënda, krahasuar me racat e tjera.

Qentë e tipit Pitbull përdoren gjerësisht në Shtetet e Bashkuara për luftimin e qenve, një praktikë që ka vazhduar pavarësisht se është shpallur jashtë ligjit. Një numër kombesh dhe juridiksionesh kufizojnë pronësinë e qenve të tipit pitbull përmes legjislacionit specifik për racat. Ekziston një lobi pro-pit bull që shpenzon miliona dollarë në vit për të promovuar gropat si kafshë shtëpiake, financuar studiues pro-pit bull dhe kundërshton ligjet që rregullojnë pronësinë e tyre.

## Shiko edhe 
## Referimet
Rottweiler

parapamje|293x293px|Rottweiler një vjeçar.
**Rottweiler** është një racë qensh shtëpiake, që konsiderohet si i mesëm në të madh ose të madh. Qentë njiheshin në gjermanisht si Rottweiler Metzgerhund, që do të thotë qentë e kasapëve Rottweil, sepse përdorimi i tyre kryesor ishte të grumbullonin bagëti dhe të tërhiqnin karrocat e ngarkuara me mish të therur në treg. Kjo vazhdoi deri në mesin e shekullit të 19-të, kur hekurudhat zëvendësuan vozitjen. Edhe pse ende përdoren për të grumbulluar bagëti në shumë pjesë të botës, Rottweilerët tani përdoren gjithashtu si qen kërkimi dhe shpëtimi, qen roje dhe qen policie.
Vetura sportive

parapamje|350px|Modeli me 2 ulëse (Ferrari 458 Italia).
Një **makinë sportive** është një automobil i projektuar me një theks në performancën dinamike, të tilla si drejtimi, përshpejtimi, shpejtësia maksimale, emocioni i drejtimit dhe aftësia e garave. Makinat sportive e kanë origjinën në Evropë në fillim të viteve 1900 dhe aktualisht prodhohen nga shumë prodhues në mbarë botën.

## Shiko edhe 
## Referimet
Komandot (Mbretëri e Bashkuar)

parapamje|267x267px|Një pamje ndryshe që tregon mbishkrimin në monument.
**Komandot Britanike**, u formuan gjatë Luftës së Dytë Botërore në qershor 1940, pas një kërkese të Winston Churchill, për forca speciale që mund të kryenin bastisje kundër Evropës së pushtuar nga gjermanët. Fillimisht të tërhequr nga brenda Ushtrisë Britanike nga ushtarë që dolën vullnetarë për Brigadën e Shërbimit Special, radhët e komandove përfundimisht do të plotësoheshin nga anëtarë të të gjitha degëve të Forcave të Armatosura Britanike dhe një numër vullnetarësh të huaj nga vendet e pushtuara nga gjermanët. Deri në fund të luftës 25,000 burra kishin kaluar nëpër kursin Komando në Achnacarry. Ky total përfshin jo vetëm vullnetarët britanikë, por vullnetarë nga Greqia, Franca, Belgjika, Holanda, Kanadaja, Norvegjia, Polonia, dhe Rangers e Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara dhe Raiderët e Korpusit Detar të SHBA, të cilët u modeluan sipas komandove.

Duke arritur një forcë lufte prej mbi 30 njësive dhe 4 brigadave sulmuese, komandot shërbyen në të gjitha teatrot e luftës nga Rrethi Arktik në Evropë dhe nga Mesdheu dhe Lindja e Mesme deri në Azinë Juglindore. Operacionet e tyre varionin nga grupe të vogla njerëzish që zbarkonin nga deti ose me parashutë, deri te një brigadë trupash sulmuese që drejtonin pushtimet aleate të Evropës dhe Azisë.

Pas luftës, shumica e njësive komando u shpërbë, duke lënë vetëm Brigadën 3 Komando të Marinsave Mbretërore. Komandot moderne të Marinës Mbretërore, Regjimenti i Parashutës, Shërbimi Special Ajror, Komandot e Ushtrisë Britanike dhe Shërbimi Special i Varkave e gjurmojnë origjinën e tyre tek Komandot. Trashëgimia e Komandove të Luftës së Dytë Botërore shtrihet edhe në Evropën kontinentale dhe në Shtetet e Bashkuara: Komandos Marine franceze; Komandotroepen e Korpusit Holandez; Regjimenti Belg i Operacioneve Speciale; Brigada e Parë Greke Sulmuese–Parashutiste; dhe Rangers e Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara u ndikuan nga komandot e kohës së luftës.

## Shiko edhe 
## Referimet
Oso Kuka në kullë të barotit

**Oso Kuka në kullë të barotit** libër për fëmijë me autor Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë në vitin 2000 nga "Toena". Libri ka 16 faqe me ilustrime. ISBN 9992712554
Çamçakëzi : poemë humoristike

**Çamçakëzi**: Poemë Humoristike

Autori: Odhise K. Grillo

Redaktori: Ramadan Pasmaçiu

Ilustruesja: Xhilda Paloka

Botuesi: Toena

Viti i botimit: 2000

ISBN: 9992713526

Çamçakëzi: Poemë Humoristike  është një libër poetik për fëmijë, shkruar nga autori i njohur shqiptar Odhise K. Grillo. Libri përbëhet nga një poemë humoristike që trajton tema të lehta dhe argëtuese, të përshtatura për botën e fëmijëve. E pasuruar me ilustrime të realizuara nga artistja Xhilda Paloka dhe e redaktuar nga Ramadan Pasmaçiu, vepra përçon humor, energji dhe mesazhe edukative për lexuesit e vegjël.

Vepra përmban 46 faqe dhe përfshin ilustrime me ngjyra që e bëjnë librin tërheqës për fëmijët. Poezia ka një stil të rrjedhshëm dhe argëtues, duke përfshirë gjuhë të thjeshtë dhe rimë të lehtë, elemente që i ndihmojnë lexuesit e rinj të lidhen lehtësisht me përmbajtjen. Përmes batutave të saj dhe situatave komike, poezia krijon skena të gjalla dhe ngjarje të cilat mbeten të ngulitura në mendjen e lexuesve.

Poema përqendrohet në ngjarje të zakonshme të jetës së përditshme të një fëmije, të përshkruara me një dozë të mirë humori dhe ironie të lehtë. Çamçakëzi, simbol i një elementi të njohur dhe të dashur për fëmijët, bëhet shkas për të eksploruar situata të ndryshme që ngjallin të qeshura, por edhe për të nxjerrë mësime të rëndësishme.

Odhise Grillo, si një autor i njohur i letërsisë për fëmijë, përdor një stil të ngrohtë, të lehtë dhe komunikues. Mesazhet e poemës janë të thjeshta, por të fuqishme, duke promovuar vlera si mirësia, shoqëria dhe gëzimi i gjërave të vogla në jetë. Poezia gjithashtu i nxit fëmijët të përdorin imagjinatën dhe të gjejnë humor në çdo situatë.

Çamçakëzi është një shembull i shkëlqyer i letërsisë shqiptare për fëmijë, duke mishëruar traditën e pasur të krijimtarisë poetike në këtë fushë. Duke kombinuar humorin me një stil artistik të veçantë, libri mbetet një pikë referimi për edukimin dhe argëtimin e fëmijëve.

Pikturat e realizuara nga Xhilda Paloka janë një element thelbësor i librit, duke i shtuar dimensione vizuale tekstit. Stili i ngjyrshëm dhe dinamik i ilustrimeve ndihmon në gjallërimin e vargjeve dhe pasuron përvojën e leximit për fëmijët.

Çamçakëzi: Poemë Humoristike është një libër i dashur dhe argëtues që mbetet një pjesë e rëndësishme e letërsisë për fëmijë në Shqipëri. Vepra pasqyron talentin dhe përkushtimin e Odhise K. Grillos për të edukuar dhe argëtuar brezin e ri, duke ofruar një përvojë të paharrueshme leximi.

## Referime
Erdhi ditë e arbërit

**Erdhi ditë e arbërit** rikrijime sipas poemave të De Radës, Çajupit, Mjedës, Asdrenit dhe Hil Mosit me autor Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë në vitin 2000 nga "Reklama". Libri ka 67 faqe me ilustrime. ISBN 9992767596
Amadeus Austrian Music Awards

**Amadeus Austrian Music Awards** është ceremonia vjetore e ndarjes së çmimeve për përsosmërinë në industrinë muzikore austriake. Ajo u është dhënë muzikantëve më të suksesshëm austriakë që nga viti 2000 dhe është mbajtur në Volkstheater në Vjenë çdo mars që nga viti 2012. Është ekuivalenti austriak me Grammy.

## Historia 
Ceremonia e ndarjes së çmimeve u themelua nga IFPI Austria në vitin 2000 dhe u transmetua nga transmetuesi kombëtar austriak Österreichischer Rundfunk (ORF). Andi Knoll drejtoi emisionin. Në vitin 2008, transmetuesit Puls 4 dhe ProSiebenSat.1 Media filluan të organizonin ceremoninë së bashku. Michael Ostrowski drejtoi shfaqjen nga viti 2008 deri në vitin 2010, dhe Manuel Rubey filloi të presë në 2012. Që nga viti 2012, ceremonia është mbajtur në Volkstheater, pasi më parë është mbajtur në Gasometer B, Kunsthalle Wien dhe Wiener Stadthalle. Ceremonia e vitit 2011 u anulua dhe më vonë u riplanifikua si ngjarja e 2012-ës.
## Çmimet 
Çmimet mund t'i jepen çdo muzikanti me shtetësi austriake ose që ka krijuar karrierën e tij në Austri. Që nga viti 2016, janë krijuar 19 kategori.

### Gjeneral 
*Band of the Year
*Male Artist of the Year
*Female Artist of the Year
*Album of the Year
*Song of the Year

*Live Act of the Year
*Video of the Year 
*Songwriter of the Year
*FM4 Award
*Lifetime Achievement
*Best Engineered Album

### Zhanri 
*Alternative Pop / Rock
*Hard & Heavy
*HipHop / Urban
*Jazz / World / Blues

*Electronic / Dance
*Pop / Rock
*Schlager
*Folk music

## Referencat 
## Linqe te jashtme 
* Media lidhur me Amadeus Austrian Music Awards në Wikimedia Commons
Valbona blen ylberin...

**Valbona blen ylberin...** poema humoristike me autor Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë (Botimi i 3-të) në vitin 2000 nga "Toena". Libri ka 32 faqe me ilustrime.
Shtriga që prodhonte gomarë...

**Shtriga që prodhonte gomarë...** përralla me autor Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë në vitin 1999 nga "Reklama". Libri ka 80 faqe.
Trimëresha e Tërbaçit

**Trimëresha e Tërbaçit** poemë për fëmijë me autor Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë në vitin 2002 nga "Mësonjëtorja e parë". Libri ka 50 faqe me ilustrime. 
ISBN 9992746475
Majtas, djathtas, o fëmijë...

**Majtas, djathtas, o fëmijë...** poemth me autor Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë (Botimi i 3-të) në vitin 2002 nga "Mësonjëtorja e parë". Libri ka 26 faqe me ilustrime. ISBN 9992746483
Mollëkuqja e fëmijërisë

**Mollëkuqja e fëmijërisë** vjersha dhe poema me autor Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë në vitin 2001 nga "Ombra GVG". Libri ka 65 faqe me ilustrime. ISBN 9992774746
Me xhaketën kuq e zi

**Me xhaketën kuq e zi** antologji poetike për fëmijë, mblodhi Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë në vitin 2001 nga "Omsca-1". Libri ka 319 faqe. ISBN 9992740744
Shpata e Gjorg Golemit

**Shpata e Gjorg Golemit** libër për fëmijë me autor Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë në vitin 2001 nga "Toena". Libri ka 16 faqe me ilustrime. ISBN 9992714387
Aventurat e maçokut

**Aventurat e Maçokut**: Një vështrim enciklopedik

Titulli: Aventurat e maçokut: poema humoristike

Autor: Odhise K. Grillo

Redaktor: Xhevat Beqaraj

ISBN: 9992715480

Vendi i botimit: Tiranë, Shqipëri

Botues: Toena

Viti i botimit: 2002

Përmasat: 16 faqe, me ilustrime, 23 cm

“Aventurat e maçokut”  është një libër i shkrimtarit të njohur shqiptar për fëmijë, Odhise K. Grillo, një nga emrat më të shquar të letërsisë për fëmijë në Shqipëri. Libri është një poemë humoristike që shfaq aventurat komike dhe të këndshme të një maçokut, duke përdorur humorin dhe ritmin e gjallë që tërheq lexuesit e vegjël. Ky libër u botua nga shtëpia botuese "Toena" në vitin 2002 dhe qëndron si një nga veprat më të dashura të letërsisë shqipe për fëmijë.

Libri është një poemë me vargje të shkruara në mënyrë të thjeshtë dhe argëtuese. Ai përmban 16 faqe të ilustruara që përshkruajnë ngjarjet qesharake dhe situatat e ndryshme që përjeton maçoku protagonist. Përdorimi i ilustrimeve ndihmon fëmijët të kuptojnë më lehtë ngjarjet dhe të ndjekin emocionet e situatave komike, duke i bërë ato edhe më tërheqëse.

Në thelb, "Aventurat e maçokut" shfaq një stil të veçantë të humorit dhe thjeshtësisë. Odhise K. Grillo përdor një gjuhë të lehtë dhe të kuptueshme për fëmijët, duke përdorur rimën dhe ritmin për të mbajtur interesin dhe vëmendjen e lexuesve të vegjël. Përmes këtij stili, Grillo krijon një atmosferë të gëzueshme dhe argëtuese, ndërsa tema e maçokut – një karakter simpatik dhe kurioz – është një simbol i energjisë dhe zgjuarsisë, që fëmijët e dashurojnë lehtësisht.

Odhise K. Grillo është një emër i mirënjohur në letërsinë shqiptare për fëmijë, dhe librat e tij janë vlerësuar për aftësinë e tyre për të ndihmuar fëmijët të zhvillojnë aftësi gjuhësore dhe të përfitojnë një ndjesi të thellë të humorit e moralit. "Aventurat e maçokut" shërben jo vetëm për të argëtuar, por edhe për të edukuar, duke përçuar mesazhe të thjeshta mbi zgjuarsinë, aventurën dhe kuriozitetin.

Libri ka gjithashtu një vlerë të rëndësishme kulturore, duke kontribuar në pasurimin e letërsisë shqipe për fëmijë dhe përmirësimin e traditës së krijimit të letërsisë edukative dhe argëtuese për brezat e rinj.

Redaktori i librit, Xhevat Beqaraj, ka luajtur një rol të rëndësishëm në përgatitjen e tekstit për publikim, duke siguruar që poema të jetë e qartë, rrjedhshme dhe e përshtatshme për moshat e synuara. Kjo redaktim i kujdesshëm kontribuon në lehtësinë e leximit dhe kënaqësinë që ky libër ofron për lexuesit e vegjël.

Fjalët kyçe

* Letërsia shqipe
* Letërsia për fëmijë
* Poezia humoristike

“Aventurat e maçokut” mbetet një libër i çmuar në bibliotekat shqiptare për fëmijë, duke sjellë një përzierje të freskët të humorit, ritmit, dhe mësimeve të vlefshme për lexuesit e rinj. E shkruar me dashuri dhe përkushtim nga Odhise K. Grillo, vepra vazhdon të ketë një ndikim të fuqishëm në fëmijët shqiptarë dhe është një shembull i rëndësishëm i letërsisë për fëmijë në Shqipëri.

## Referime
Franz Aumann

**Franz Joseph Aumann** (gjithashtu *Auman*, *Aumon* ; 24 shkurt 1728, Traismauer - 30 mars 1797, Sankt Florian) ishte një kompozitor austriak. Përpara se zëri i tij të thyhej, ai këndoi në të njëjtin kor vjenez si Michael Haydn dhe Johann Georg Albrechtsberger, kompozitorë me të cilët më vonë gjatë jetës shkëmbeu dorëshkrime. Ashtu që, nuk është për t'u habitur që disa nga muzikat e tij i janë atribuar gabimisht Haydnit. Megjithatë, *Missa Profana e tij,* duke satirizuar belbëzimin dhe këndimin e keq të një mësuesi, dikur i atribuohej Wolfgang Amadeus Mozart.

Aumann u shugurua prift në Urdhrin Augustinian në Shën Florian në 1757, duke qëndruar në thelb atje për pjesën tjetër të jetës së tij. Ai shkroi shumë cilësime masive.

Muzika e Aumann-it ishte një pjesë e madhe e repertorit në St.  Bruckner e përqendroi shumë vëmendjen e tij në përgjegjësitë e Krishtlindjeve të Aumann-it dhe një *Ave Maria* në D major.  Bruckner, i cili pëlqente harmoninë me ngjyra të Aumann-it, shtoi në 1879 një shoqërim me tre trombone në cilësimet e tij të *Ecce quomodo moritur justus* dhe *Tenebrae factae sunt* . 

Vepra e Aumann përfshin gjithashtu muzikë instrumentale, të tilla si disa nga kuintetet më të hershme të harqeve.

## Vepra, botime dhe regjistrime 
; Regjistrimet

* Gunar Letzbor, *Franz Joseph Aumann – Requiem*, St. Florianer Sängerknaben, Ars Antiqua Austria . Pan Classics PC 10234, 2008 (me *Ecce quomodo moritur justus* të Aumann-it, *Tenebrae factae sunt* dhe *Te Deum* )

## Shënime
Tregime shqiptare (Odhise K. Grillo)

**Tregime shqiptare** libër me autor Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë në vitin 2002 nga "SHBLSH". Libri ka 92 faqe me ilustrime.
Mersad Berber

**Mersad Berber** (1 janar 1940 – 7 tetor 2012) ishte një piktor bosnjanë. 

## Biografia 
Berberi lindi në Bosanski Petrovac, Mbretëria e Jugosllavisë.  Ai u trajnua në Akademinë e Arteve të Bukura në Lubjanë ku u diplomua me diplomë BA dhe MA.  Në vitin 1978, Berber mori një pozicion mësimdhënës në Akademinë e Arteve të Bukura në Sarajevë .

Sot Berberi konsiderohet njëri nga grafistët bosnjanë më të njohur në botë. Ai u përfshi në koleksionin e Galerisë Tate në 1984.

Gjatë gjithë karrierës së tij ai krijoi cikle pikturash që kronikanë ngjarje, homazhe dhe dedikime. Çdo cikël i ka rrënjët në historinë e Bosnjës dhe Hercegovinës nga shekulli mesjetar deri në shekullin e njëzetë. Veprat e tij karakterizohen nga ndërthurja e motiveve antike me një koment më modern, magjepsës në misterin dhe intensitetin e tyre ikonik. Sipërfaqet e tij janë po aq komplekse sa subjektet e tij, duke kombinuar teknika nga kohë dhe vende të ndryshme duke ruajtur një estetikë dhe joshje që ka tërhequr koleksionistët për 40 vitet e fundit. 

Berberi merrej me pikturën, artin grafik, sixhadenë, ilustrimin dhe përgatitjen e botimeve bibliografike, hartave grafike dhe poetike. Skenografia dhe kostumografia e tij u gjallëruan në teatrot në Lubjanë, Zagreb, Sarajevë dhe Uashington . Në 1985 Berber përfundoi Tempo Secondo, filmin e tij të animuar.

Nga viti 1992 deri në vdekjen e tij në tetor 2012 Berberi banoi dhe punoi si në Zagreb ashtu edhe në Dubrovnik .

## Çmimet 
Nga viti 1966, Berber mori më shumë se pesëdhjetë çmime. Ndër shumë çmime ndërkombëtare ai mori:

* Medalje Ari dhe Diplomë Nderi në Ekspozitën e Parë Ndërkombëtare të Artit Grafik në Trieste ,
* çmimi i parë në Bienalen e 11-të Ndërkombëtare në São Paulo ,
* Çmimi Nderi në Bienalen e 10-të Ndërkombëtare të Artit Grafik në Tokio ,
* çmimi i parë në Bienalen e 7-të Mesdhetare në Aleksandri ,
* Çmimi ICOM në Monte Karlo ,
* çmimi i qytetit të Kraków në Bienalen e 4-të Ndërkombëtare të artit grafik, dhe
* Çmimi i Madh i Akademisë Lalit Kala në Trienalen e 5-të Indiane në Nju Delhi .

Çmimi i Madh i Kraków në 1997, një ekspozitë e Ostendit me titull "Midis tokës dhe qiellit" dhe një e fundit "Artisti i idealit" në Verona, i zgjedhur nga kritiku i famshëm i artit Edward Lucie-Smith, konfirmoi Berberin si një nga artistët më të rëndësishëm bashkëkohorë. Studime gjithëpërfshirëse monografike të artit të Berberit u botuan nga Mladinska Knjiga, Ljubljana në 1980 dhe 1985, nga Sol Intercontinental, Ljubljana në 1997 dhe nga Agjencia E&A, Zagreb në 2000.

## Shih edhe 
* Kultura në Bosnje dhe Hercegovinë

## Lidhjet e jashtme 
* *Faqja zyrtare e Mersad Berber*
* Mersad Berber në Galerinë Albemarle 

## Referime
Rogatica

**Rogatica** është një qytet dhe komunë që ndodhet në Republikën Srpska lindore, një entitet i Bosnjës dhe Hercegovinës . Që nga viti 2013, ai ka një popullsi prej 10,723 banorësh, ndërsa qyteti i Rogaticës ka një popullsi prej 6,855 banorësh.

## Historia 
Nga tetori 1941 deri në janar 1942, çetnikët serbë vranë rreth 2000 civilë myslimanë nga rrethi i Rogaticës. 

Në vitin 1942, regjimi fashist kroat ustashe masakroi rreth 6000 serbë në Stari Brod afër Rogaticës dhe Millosheviqit .  

Në vitet 1990 e gjithë popullsia shumicë boshnjake ishte e detyruar të ikte për shkak të forcave serbe që kryenin një fushatë pastrimi etnik me shumë boshnjakë të dhunuar dhe vrarë.

## Shih edhe 
* Bosnja dhe Hercegovina

## Lidhjet e jashtme 
* 

## Referime
Karaxhova

parapamje|djathtas|350px|Harta e Mbretërisë së Maqedonisë me Almopia e vendosur në rrethet qendrore të mbretërisë.
parapamje|200px|Kalaja mesjetare e Moglenit nga shekulli i 11-të
**Almopia** (greqisht: Αλμωπία), ose **Enotia**, e njohur edhe në mesjetë si **Moglena** (greqisht: Μογλενά, maqedonisht Меглен *Meglen* dhe bullgarisht: Мъглен *Mëglen*), është një komunë dhe një ish-provincë (επαρχία) e njësisë rajonale Pella në Maqedoni, Greqi. Selia e komunës është qyteti i Aridaias. Komuna ka një sipërfaqe prej 985.817 km2.

## Emri dhe historia 
Emri Almopia (greqishtja e lashtë: Ἀλμωπία, *Almōpia*) rrjedh nga Almopes (Ἀλμῶπες), një fis paionian që fillimisht banonte në këtë zonë përpara se të dëbohej nga rajoni gjatë mbretërimit të Aleksandrit I (s. 498–454 pes) kur ishte Almopia ishte inkorporuar në mbretërinë e lashtë maqedonase. Almopianët e gjurmuan prejardhjen e tyre në figurën mitologjike eponime të Almopsit, birit të perëndisë greke Poseidonit dhe Helle. Astronomi dhe gjeografi i shekullit të dytë, Klaud Ptolemeu, regjistron tre qytete në rajon në librin e tij *Gjeografia*: Horma (Ὅρμα), Europus (Εὔρωπος) dhe Apsalos (Ἄψαλος).

Në periudhën e hershme bizantine, zona u riemërua në *Enotia* (greqisht: Ενωτία) pas një fortese aty pranë, ndoshta në afërsi të Notias moderne. Emri u ringjall midis viteve 1915 dhe 1927 edhe për krahinën greke.

Në mesjetën e mëvonshme, zona njihej si Moglena (greqisht: Μογλενά, maqedonisht: Меглен, bullgarisht: Мъглен), nga fjala sllave për "mjegull". Deri në fillim të shekullit të 11-të, Moglena ishte një provincë e Perandorisë së Parë Bullgare. E kapur nga perandori bizantin Basili II më 1015, ajo dëshmohet si selia e një peshkopate më 1020, dhe si kryeqytet i themës së saj më 1086. Zona mbeti nën sundimin bizantin deri në pasojat e Kryqëzatës së Katërt, kur u pushtua nga Cari Kalojan i Perandorisë së Dytë Bullgare. U inkorporua në Perandorinë Serbe nga Stefan Dushani në vitin 1346. Moglena ishte e banuar kryesisht nga megleno-rumunë dhe sllavë. Në kohën osmane, rajoni njihej edhe me emrin turk **Karacova** ose **Lugina e Karaxhovës** ("Lugina e zezë", greqisht: Καρατζόβα) ose në turqishten osmane: كاراجاوا.

Deri në Luftën Greko-Turke (1919-1922) dhe shkëmbimin e popullsisë midis Greqisë dhe Turqisë në vitin 1924, sllavët myslimanë maqedonas dhe megleno-rumunët përbënin një pjesë të popullsisë.

## Bashkia 
Bashkia Almopia u formua në reformën e qeverisjes vendore të vitit 2011 nga bashkimi i 2 ish-bashkive të mëposhtme, që u bënë njësi bashkiake: Ajo u shfuqizua në vitin 2006.

## Shiko gjithashtu 
* Vallahadët
* Pomakët
* Poturët

## Referime
Petar Šain

**Petar Shain** (4 korrik 1885 – 22 qershor 1965) ishte një artist bosnjano-hercegovinas . 

## Biografia 
Petar Shain është një nga piktorët e gjeneratës së parë të artistëve që ndoqi shkollat e artit, duke përfshirë Gabrijelo Jurkić, Petar Tiješić, Karl Mijić, Špira Bocarić, Đoka Mazalić, Roman Petrović dhe Lazar Drljača .

Si anëtar i grupit "Medulić" ekspozoi në vitin 1912 në kuadër të Ekspozitës së Katërt Jugosllave. Ai jetoi dhe punoi në Venecia më 1917, dhe në Firence më 1920. Pas kësaj ai jetoi dhe punoi në Sarajevë. Ai ishte profesor në Shkollën e Mesme Teknike dhe Shkollën e Arteve të Aplikuara në Sarajevë . Ai mori pjesë në Luftën e Parë Botërore si ilustrues nga fusha e betejës dhe me vizatime të tilla performoi në Ekspozitën e Artistëve nga Bosnja dhe Hercegovina në vitin 1917. Në periudhën ndërmjet dy luftërave, ai pikturoi motive nga pazari i Sarajevës.

## Aktet 
* *Peizazhi*
* *Dimri në Rumani*
* *Vallja e luftës*, 1917, gravurë
* *Nga marsi*, vizatim
* *Lutja në fushë*, 1918, vizatim
* *Pozicioni italian, me të rënët*, 1918, vizatim me stilolaps, akuarel
* *Peshkatarët*, linocut

## Literatura 
* *Arti i Bosnjës dhe Hercegovinës 1894 - 1923*, katalog, Sarajevë

## Lidhjet e jashtme 
* Arte.rs - Petar Šain
Notia

**Nótia** (greqisht: Νότια, më parë Νώτια; megleno-rumanisht: *Nânti* ose *Nânta*) është një fshat në njësinë komunale Exaplatanos të njësisë rajonale Pella, Maqedonia Qendrore, Greqi. I shtrirë në një lartësi prej 595 metrash në Rrafshin e Karagjovës së Sipërme, për shekuj ishte fshati më i madh megleno-rumun dhe i vetmi me treg të rregullt.

Shumica e popullsisë megleno-rumune të Notias u konvertua në Islam në shekullin e 17-të ose të 18-të. Me shkëmbimin e popullsisë midis Greqisë dhe Turqisë më 1923, melgeno-rumunët myslimanë të fshatit u dëbuan në Trakinë Lindore në Turqi. Ata quheshin nga grekët si "Karagjovali" dhe nga turqit (turqisht: *Karacaovalılar*) sipas emrit turk të rajonit të tyre. Ata sot e quajnë veten si Nantinetë.

Në rrugën që përshkon fshatin ka ekzistuar një xhami, e cila më vonë u shkatërrua.

Notia në vitin 1981 kishte 412 banorë. 

## Referime
Pushka top, o baca Isë!

**Pushka top, o baca Isë!** libër për fëmijë me autor Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë në vitin 2002 nga "Toena". Libri ka 16 faqe me ilustrime. ISBN 9992714719
Megleno-rumunët

**Megleno-rumunët**, të njohur edhe si **meglenitë** (megleno-rumanisht: *Miglinits*), **Vllehët Moglenit** ose thjesht **Vllehët** (megleno-rumanisht: *Vlaș*) janë një grup etnik romank lindor, që fillimisht banonte në shtatë fshatra në rajonin e Moglenës që përfshin njësitë rajonale Pella dhe Kilkis të Maqedonisë Qendrore, Greqi dhe një fshat, Huma, përtej kufirit në Maqedoninë e Veriut. Këta njerëz jetojnë në një sipërfaqe prej rreth 300 km2 në madhësi. Ndryshe nga arumunët, popullsia tjetër që flet romanisht në të njëjtin rajon historik, megleno-rumunët janë tradicionalisht bujqësi të ulur dhe jo tradicionalisht transhumantë. Ndonjëherë, megleno-rumunët përmenden si "maqedo-rumunë" së bashku me arumunët.

Ata flasin një gjuhë romane të quajtur më shpesh nga gjuhëtarët megleno-rumune ose βλαχομογλενίτικα (*vlakhomoglenítika*) ose thjesht μογλενίτικα (*moglenítika*) në greqisht. Vetë njerëzit e quajnë gjuhën e tyre *vlahește*, por edhe mërgata megleno-rumune në Rumani përdor termin *meglenoromână*.

Ndryshe nga popullsitë e tjera romantike ballkanike, megleno-rumunët kanë lënë mënjanë një emër për veten e tyre që e ka prejardhjen në latinishten *Romanus*, dhe në vend të kësaj kanë adoptuar termin *Vlasi* ose *Vlashi*, që rrjedh nga "vllehët", një term i përgjithshëm me të cilin, në Mesjetë, popujt jo-romakë caktuan popujt dhe barinjtë roman. Termi megleno-rumunë iu dha atyre në shekullin e 19-të nga studiuesit që studionin gjuhën dhe zakonet e tyre, bazuar në rajonin ku ata jetojnë.

Numri i tyre vlerësohet ndërmjet 5213 (P. Atanasov, vlerësimi më i fundit) dhe 20.000 (P. Papahagi, rreth 1900). Ekziston një mërgatë më e madhe megleno-rumune në Rumani (rreth 1500 njerëz), një më e vogël në Turqi (rreth 500 njerëz) dhe një edhe më e vogël në Serbi. Greqia nuk njeh pakicat kombëtare, kështu që ky komunitet prej rreth 4000 banorësh nuk ka asnjë njohje zyrtare nga Greqia. 1000 megleno-rumunë të tjerë jetojnë në Maqedoninë e Veriut. Megjithatë, besohet se ka deri në 20,000 njerëz me prejardhje megleno-rumune në mbarë botën (përfshirë ata të asimiluar në popullsinë bazë të këtyre vendeve).

## Referime
## Referime 
*