Acidifikimi i oqeanit

[parapamje| Acidifikimi i oqeanit do të thotë që [PH|vlera mesatare e pH e ujit të detit po bie me kalimin e kohës. ]]
**Acidifikimi i oqeanit** është rënia e vazhdueshme e pH e oqeanit të Tokës. Midis 1950 dhe 2020, pH mesatar i sipërfaqes së oqeanit ra nga afërsisht 8.15 në 8.05. Emetimet e dioksidit të karbonit nga aktivitetet njerëzore janë shkaku kryesor i acidifikimit të oqeanit, me nivele të dioksidit të karbonit atmosferik (CO2) që tejkalojnë 422 ppm (që prej 2024). CO2 nga atmosfera absorbohet nga oqeanet. Ky reaksion kimik prodhon acid karbonik (H2CO3) i cili shpërndahet në një jon bikarbonat (HCO-3) dhe një jon hidrogjeni (H+). Prania e joneve të lira të hidrogjenit (H+) ul pH-në e oqeanit, duke rritur aciditetin (kjo nuk do të thotë që uji i detit është akoma acid; ai është akoma bazik, me një pH më të lartë se 8). Organizmat kalcifikues detarë, si molusqet dhe koralet, janë veçanërisht të prekshëm sepse mbështeten në karbonat kalciumi për të ndërtuar guaska dhe skelete.

Një ndryshim në pH me 0,1 përfaqëson një rritje prej 26% në përqendrimin e joneve të hidrogjenit në oqeanet e botës (shkalla e pH është logaritmike, kështu që një ndryshim prej një në njësitë e pH është i barabartë me një ndryshim dhjetëfish në përqendrimin e joneve të hidrogjenit). PH i sipërfaqes së detit dhe gjendjet e ngopjes me karbonat ndryshojnë në varësi të thellësisë dhe vendndodhjes së oqeanit. Ujërat më të ftohtë dhe me gjerësi më të lartë janë të afta të thithin më shumë CO2. Kjo mund të shkaktojë rritjen e aciditetit, duke ulur pH dhe nivelet e ngopjes me karbonat në këto zona. Ka disa faktorë të tjerë që ndikojnë në shkëmbimin e CO2 atmosferë-oqean, dhe rrjedhimisht acidifikimin vendas të oqeanit. Këto përfshijnë rrymat oqeanike dhe zonat e rritjes, afërsinë me lumenjtë e mëdhenj kontinentalë, mbulimin e akullit të detit dhe shkëmbimin atmosferik me azotin dhe squfurin nga djegia e karburanteve fosile dhe bujqësia.

Një pH më i ulët i oqeanit ka një sërë efektesh potencialisht të dëmshme për organizmat detarë. Shkencëtarët kanë vërejtur për shembull zvogëlimin e kalcifikimit, uljen e përgjigjeve imune dhe reduktimin e energjisë për funksionet bazë si riprodhimi. Acidifikimi i oqeanit mund të ndikojë në ekosistemet detare që ofrojnë ushqim dhe mjete jetese për shumë njerëz. Rreth një miliard njerëz janë plotësisht ose pjesërisht të varur nga peshkimi, turizmi dhe shërbimet e menaxhimit bregdetar të ofruara nga shkëmbinjtë koralorë. Prandaj, acidifikimi i vazhdueshëm i oqeaneve mund të kërcënojë zinxhirët ushqimorë të lidhur me oqeanet.

Zgjidhja e vetme që do të adresonte shkakun rrënjësor të acidifikimit të oqeanit është zvogëlimi i emetimeve të dioksidit të karbonit. Ky është një nga objektivat kryesore të masave për zbutjen e ndryshimeve klimatike. Heqja e dioksidit të karbonit nga atmosfera do të ndihmonte gjithashtu në kthimin e acidifikimit të oqeanit. Përveç kësaj, ka disa metoda specifike zbutëse të bazuara në oqean, për shembull, rritja e baziditetit të oqeanit dhe përmirësimi i motit. Këto strategji janë nën hetim, por në përgjithësi kanë një nivel të ulët gatishmërie teknologjike dhe shumë rreziqe.

Acidifikimi i oqeanit ka ndodhur edhe më parë në historinë gjeologjike të Tokës. Kolapsi ekologjik që rezultoi në oqeane pati efekte afatgjata në ciklin global të karbonit dhe klimën.

## Shiko edhe 
* Ndotja detare

## Referime