Valentin Serov

**Valentin Alexandrovich Serov** (    ; 19 janar 1865 &#x2013; 5 dhjetor 1911) ishte një piktor rus dhe një nga artistët kryesorë të portreteve të epokës së tij.

## Jeta dhe puna 
### Rinia dhe arsimi 
Serov lindi në Shën Petersburg, djali i kompozitorit dhe kritikut rus të muzikës Alexander Serov dhe gruas së tij dhe ish-studentës Valentina Serova, gjithashtu një kompozitore më vete. I rritur në një mjedis shumë artistik, ai u inkurajua të ndiqte talentin e tij nga prindërit e tij dhe në fëmijërinë e tij ai studioi në Paris dhe Moskë nën Ilya Repin dhe në Akademinë e Arteve të Shën Petersburgut (1880 &#x2013; 1885) nën Pavel Kistjakov . Krijimtaria e hershme e Serovit u ndez nga arti realist i Repin dhe sistemi i rreptë pedagogjik i Kistjakov. Ndikime të mëtejshme në Serov ishin pikturat e vjetra mjeshtërore që ai pa në muzetë e Rusisë dhe Evropës Perëndimore, miqësitë me Mikhail Vrubel dhe (më vonë) Konstantin Korovin, dhe atmosfera krijuese e Kolonisë Abramtsevo, me të cilën ai ishte i lidhur ngushtë.

### Punimet e hershme 
Veprat më të mëdha të periudhës së hershme të Serovit ishin portretet: *Vajza me pjeshkë* (1887) dhe *Vajza e mbuluar nga dielli* (1888), të dyja në Galerinë Tretjakov . Në këto piktura Serov u përqendrua në spontanitetin e perceptimit të modelit dhe natyrës. Në zhvillimin e dritës dhe ngjyrës, harmonisë komplekse të reflektimeve, ndjenjës së ngopjes atmosferike dhe perceptimit të freskët të piktoit   të botës, u shfaqën tiparet e impresionizmit të hershëm rus (megjithëse Serov nuk ishte ende në dijeni të veprave të impresionistëve francezë dhe koha e realizimit të atyre pikturave).

### Portretet dhe sukseset 
Nga viti 1890 e tutje, portreti u bë zhanri bazë në artin e Serovit. Pikërisht në këtë fushë do të bëhej i dukshëm stili i tij i hershëm, pikturat që dalloheshin për karakteristikat e theksuara psikologjikisht të subjekteve të tij. Modelet e preferuara të Serovit ishin aktorët, artistët dhe shkrimtarët, si Konstantin Korovin (1891), Isak Levitan (1893), Nikolai Leskov (1894) dhe Nikolai Rimski-Korsakov (1898) - të gjithë në galerinë Tretjakov. 

Fillimisht duke u përmbajtur nga stili i pikturës polikromatike me ngjyra të ndezura të viteve 1880, Serov shpesh preferonte një shkallë dominuese të toneve të zeza-gri ose kafe. Tiparet impresioniste shfaqen ndonjëherë në ndërtimin e përbërë të një portreti, ose për të kapur një ndjenjë të lëvizjes spontane. Ashtu si në veprën e bashkëkohësve të tij xhon Singër Sargent dhe Anders Zorn, impresionizmi nuk është doktrinar, por rrjedh nga studimi i Hals  aq sa nga teoria moderne. Duke marrë një popullaritet të gjerë, në 1894 Serov u bashkua me Peredvizhniki dhe mori detyra të rëndësishme, midis tyre portretet e dukës së madhe Pavel Alexandrovich, (1897, Galeria Tretyakov), SM Botkin, 1899 dhe Feliks Jusupov, 1903 gjithashtu si Princesha Olga Orlova (këto në Muzeun Rus në Shën Petersburg ). Në këto ekzekutime të vërteta, kompozicionale të aftë dhe piktoreske në një mënyrë madhështore, Serov përdori vazhdimisht vizatime ritmike lineare të shoqëruara me kombinime të ndryshme ngjyrash.

Në të njëjtën kohë, ai zhvilloi një drejtim të kundërt. Ai prodhonte shpesh portrete intime, të përzemërta, dhomash, kryesisht të fëmijëve dhe grave. Në portretet e fëmijëve, Serov aspironte të kapte pozën dhe gjestin, të zbulonte dhe të theksonte një spontanitet të lëvizjes së brendshme, pastërtinë e sinqertë dhe pastërtinë e qëndrimit të fëmijës ( *Fëmijët*, 1899, Muzeu Rus; *Mika Morozov*, 1901, Galeria Tretjakov). Serov shpesh përdorte teknika të ndryshme grafike sic janë bojërat e ujit, pastel, litografitë e kështu me radhë. Figurat në portretet e Serovit gradualisht u bënë gjithnjë e më të rafinuara grafikisht dhe ekonomikisht, veçanërisht gjatë periudhës së vonë ( Vasili Kacalov, 1908, Tamara Karsavina, 1909; figura të shumta nga fabulat e Ivan Krylovit, 1895-1911 &#x2013; . Nga viti 1890 deri në vitin 1900, Serov prodhoi shumë kompozime peizazhesh mbi temat e vendit, në të cilat drejtimi artistik mori një kthesë romantike.

### Martesa dhe familja 
Serov u martua me Olga Trubnikova në 1889. Gruaja dhe fëmijët e tij ishin subjekti i shumë prej veprave të tij. Veçanërisht, piktura e tij "*Fëmijët"* ishte për djemtë të tij Jura dhe Sasha. Fëmijët e tij ishin Olga, Aleksander (Sasha), Xhorxh (Jura), Mikael dhe Anton.

### Punët me vonesë 
Gjatë periudhës së tij të vonë, e cila filloi në vitin 1900, Serov ishte anëtar i " Botës së artit ", një shoqatë dhe revistë me ndikim të artit rus, e cila u rrit, pjesërisht, nga pakënaqësia me lëvizjen "Itinerants". Në fillim të shekullit të 20-të, Serov ishte në një pikë kthese stilistike: tiparet e impresionizmit u zhdukën nga vepra e tij dhe u zhvillua stili i tij modernist, por kuptimi karakteristik i vërtetë dhe real i natyrës së subjekteve të tij mbeti konstante. Në fillim të shekullit të 20-të Serov krijoi imazhe portrete heroike; brenda zhanrit të portretit në modë, Serov u fokusua në përshkrimin dramatik të artistëve krijues, shkrimtarëve, aktorëve dhe muzikantëve të rëndësishëm: portretet e Maksim Xhorki (1904, muzeu i AM Xhorki, Moskë); Jermolova (1905) dhe Feodor Chaliapin ( qymyr druri, 1905), të dy në Galerinë Tretjakov; dhe Helena Roerich (1909).

Besimet demokratike të Serovit u shfaqën qartë gjatë Revolucionit nga 1905 deri në 1907: ai përshkroi një numër figurash satirike që ekspozonin ndëshkuesit. Anëtar i rregullt i Akademisë së Arteve të Shën Peterburgut që nga viti 1903, në vitin 1905 ai dha dorëheqjen si një gjest proteste kundër ekzekutimit të punëtorëve dhe familjeve të tyre më 9 janar, të dielën e përgjakshme . Krijimtaria e tij e vonë gjeti shprehje në pikturën historike ( *Largimi i Pjetrit II dhe Perandoresha Elizabet Petrovna në gjueti*, 1900, Muzeu Rus) dhe thellësia e të kuptuarit të mirëmbajtjes historike të një epoke ( *Pjetri I*, distemper, 1907, Galeria Tretjakov).

Vitet e fundit të jetës së Serovit u shënuan nga vepra mbi tema nga mitologjia klasike. Ndërsa trajtonte imazhe nga tradita e lashtë, Serov i dha lëndës klasike një interpretim personal.

### Vdekja 
Valentin Serov vdiq në Moskë më 5 dhjetor 1911, nga stenokardia (një formë akute e anginës ) që përfundimisht çoi në arrest kardiak, duke përfunduar në dështim të zemrës për shkak të komplikimeve të rënda. Ai u varros në varrezat Donskoje . Sovjetikët zhvarrosën eshtrat e tij dhe u rivarrosën në varrezat Novodevici .

## Trashëgimia 
Veprat më të mira të Serov janë ndër më të mëdhatë e artit realist rus. Ai dha mësim në Shkollën e Pikturës, Skulpturës dhe Arkitekturës në Moskë nga 1897 deri në 1909), dhe ndër studentët e tij ishin Pavel Kuznetsov, NN Sapunov, Martiros Sajan, Kuzma Petrov-Vodkin, NP Uljanov dhe Konstantin Juon .

Një ekspozitë e vitit 2016 e punës së Serovit në Galerinë Tretjakov në Moskë tërhoqi turma rekord të cilat qëndruan në radhë për orë të gjata në temperatura të ulta.  Pas vizitës së presidentit rus Vladimir Putin, turma u shtua aq shumë sa një nga dyert e muzeut u prish.  Ministri i Kulturës Vladimir Medinski urdhëroi që ekspozita - dhe orët e hapjes së galerisë - të zgjateshin dhe një mensë fushore u vendos për t'u siguruar njerëzve që qëndronin në radhë qull hikëror dhe çaj të nxehtë. 

## Referime