Warren De la Rue

**Warren De la Rue** (18 janar 1815 - 19 prill 1889) ishte një astronom, kimist dhe shpikës britanik, më i famshmi për punën e tij pionierë në fotografinë astronomike.

## Biografia
Ai lindi në Guernsey në Ishujt e Kanalit, djali i themeluesit të firmës së madhe të stacioneve të këtij emri në Londër, Thomas de la Rue dhe Jane (née Warren). Pasi përfundoi arsimin e tij në Collège Sainte-Barbe në Paris, ai hyri në biznesin e babait të tij, por i kushtoi orët e kohës së lirë në hulumtime kimike dhe elektrike, dhe midis 1836 dhe 1848 botoi disa punime mbi këto tema.

Në vitin 1840, ai mbylli një spirale platini në një tub vakumi dhe kaloi një rrymë elektrike përmes tij, duke krijuar kështu një nga llamba të para elektrike në botë. Dizajni bazohej në konceptin se pika e lartë e shkrirjes së platinit do ta lejonte atë të funksiononte në temperatura të larta dhe se dhoma e evakuuar do të përmbajë më pak molekula gazi për të reaguar me platin, duke përmirësuar jetëgjatësinë e saj. Megjithëse ishte një dizajn efikas, kostoja e platinit e bëri atë jopraktik për përdorim tregtar.

I tërhequr nga astronomia nga ndikimi i James Nasmyth, ai ndërtoi më 1850 një teleskop pasqyrues 13 inç, i montuar i pari në Canonbury, më vonë në Cranford, Middlesex, dhe me ndihmën e tij ekzekutoi shumë vizatime të trupave qiellorë të bukurisë dhe besnikërisë.

Titulli i tij kryesor për famë është vepra e tij pionier në zbatimin e artit të fotografisë në kërkime astronomike. Në vitin 1851 vëmendja e tij u tërhoq në një daguerreotip të hënës nga G. P. Bond, treguar në ekspozitën e madhe të atij viti. I ngazëllyer për të imituar dhe përdorur procesin më të shpejtë të kollodionit të lagësht, ai pati sukses para se të merrte fotografi hënore të përcaktuara në mënyrë të jashtëzakonshme, të cilat mbetën të patejkalueshme deri në shfaqjen e fotografive Lewis Morris Rutherfurd më 1865. Kontributi i tij shënohet nga emërtimi i kraterit hënor De La Rue.

parapamje|Foto e një eklipsi diellor të plotë të marrë nga De La Rue më 1860.

Në vitin 1860 De la Rue e çoi fotoheliografin në Spanjë me qëllim të fotografimit të eklipsit diellor të plotë që ndodhi më 18 korrik të atij viti. Fotografitë e marra me atë rast vërtetuan përtej dyshimit karakterin diellor të përparësive ose flakëve të kuqe, të parë rreth gjymtyrëve të hënës gjatë një eklipsi diellor. Në vitin 1873 De la Rue hoqi dorë nga puna aktive në astronomi dhe i paraqiti shumicën e instrumenteve të tij astronomike Universitetit të Observatorit të Oksfordit. Më pas, në vitin 1887, ai siguroi të njëjtin vëzhgues me një refraktor prej 13 inçësh për t'i mundësuar asaj të marrë pjesë në Anketën Ndërkombëtare Fotografike të Qiejve.

Me Dr Hugo Müller si bashkëpunëtorin e tij ai botoi disa letra me karakter kimik midis viteve 1856 dhe 1862, dhe hetoi, 1868-1883, shkarkimi i energjisë elektrike përmes gazrave me anë të një baterie prej 14.600 klorur qelizash argjendi. Ai ishte dy herë president i Chemical Society, dhe gjithashtu i Shoqatës Mbretërore Astronomike (1864–1866) dhe në 1862 mori medaljen e artë të shoqërisë së fundit. Në qershor 1850 ai u zgjodh një Fellow of the Royal Society dhe përveç ligjëratës së tyre Bakerian më 1862 u dha në 1864 medaljen e tyre mbretërore "për vëzhgimet e tij mbi eklipsin diellor të plotë të vitit 1860 dhe përmirësimet e tij në fotografinë astronomike."

Ai vdiq në Marylebone më 1889. Ai ishte martuar me Georgiana, vajzën e tretë të Thomas Bowles nga Guernsey; Ata kishin katër djem dhe një vajzë.

## Referime