Korrupsioni në Turqi

**Korrupsioni në Turqi** është një çështje që ndikon në pranimin e Turqisë në Bashkimin Evropian .   Indeksi i Perceptimit të Korrupcionit të Transparencës  Ndërkombëtare të vitit 2016 e rendit vendin, në vendin e 75-të nga 176 vendet,  ndërsa indeksi i vitit 2017 tregoi që Turqia ra  përsëri në vendin e 87-të.  Turqia renditet e 78-të të 180 vendeve të anketuara, si pjesë e Indeksit të Perceptimit të 2018 Transparenca Ndërkombëtare e Korrupsionit. Kjo e bën të krahasueshme me Tunizni (73 rd), Bullgaria (77 th) dhe Kinën (87-të). 

Skandali i Tyrkbank i vitit 1998 çoi në një votë mosbesimi dhe dorëheqjen e Kryeministrit Mesut Yılmaz . Megjithëse Yılmaz u hetua nga Parlamenti, një statut pesë-vjeçar i kufizimeve parandaloi veprime të mëtejshme.   Më 17 dhjetor 2013, djemtë e tre ministrave turq dhe shumë biznesmenë të shquar u arrestuan dhe u akuzuan për korrupsion . 

## Legjislacioni Anti-Korrupsion 
Legjislacioni antikorrupsion përfshin Kodin Penal të Turqisë i cili kriminalizon forma të ndryshme të veprimtarisë korruptive, duke përfshirë ryshfetin aktiv dhe pasiv, përpjekje për korrupsion, zhvatje, ryshfet për një zyrtar të huaj, pastrim parash dhe abuzim të detyrës. Sidoqoftë, ligjet kundër korrupsionit janë zbatuar dobët, dhe autoritetet antikorrupsion konsiderohen joefektive.  

## Efektet e mundshme ekonomike 
Korrupsioni ka ngadalësuar aktivitetin e biznesit dhe rritjen e ekonomisë turke. Praktikat treguese të korrupsionit përfshijnë ryshfet, përvetësim, vjedhje dhe mashtrim . 

### Rritja 
Korrupsioni ndikon në strukturat institucionale që promovojnë rritjen në Turqi: 

* Të drejtat e pronës : Nëse zyrtarët qeveritarë marin ryshfet për të sekuestruar prona nga njerëzit, investimet zvogëlohen pasi investitorët e mundshëm humbasin besimin. 
* Patentat dhe të drejtat e autorit : Korrupsioni rrit vjedhjen dhe mashtrimin, duke zvogëluar rrjedhën e teknologjisë inovative. 
* Institucionet e efektshme financiare : Korrupsioni ul efikasitetin e institucioneve financiare, siç janë bankat. Zyrtarët e korruptuar të qeverisë kanë bashkëpunuar me banka të mëdha për të manipuluar ekonominë e vendit për përfitimin e tyre, duke ulur besimin e vendosur në sistemin bankar. 
* Literatura dhe arsimi universal: Zyrtarët e korruptuar të qeverisë ulin shpenzimet për infrastrukturë dhe arsim, duke përdorur paratë e kursyera për spekulime. 
* Tregtia e Lirë : Bizneset vendase mashtrojnë zyrtarët e qeverisë për të rritur tarifat, duke ulur kërkesën për import dhe duke rritur kërkesën për mallra vendase. 
* Sistemi konkurrues i tregut : Megjithëse ligji turk zakonisht kërkon oferta konkurruese, disa biznese përpiqen ryshfet për të fituar mbrojtje dhe favorizim nga qeveria. Një ulje në konkurrencën mund të zvogëlojë efikasitetin e tregut, duke inkurajuar monopole dhe oligopol . 

### Zhvillimi 
Zhvillimi ekonomik është rritja e standardit të jetesës dhe shëndetit ekonomik të një vendi, reflektuar në Indeksin e tij të Zhvillimit Njerëzor . Që një vend të zhvillohet ekonomikisht duhet të investojë në mallra kapitale, siç janë infrastruktura, kujdesi shëndetësor dhe arsimi . Për dallim nga mallrat e konsumit, të cilat promovojnë pasuri të menjëhershme për një komb, mallrat kapitale promovojnë zhvillimin e ardhshëm dhe një standard më të lartë jetese. 

Korrupsioni ndikon në zhvillimin ekonomik në mënyrat e mëposhtme: 

* Ulë shpenzimet për mallrat kapitale: Një qeveri e korruptuar shpenzon më pak për mallrat kapitale, siç janë kujdesi shëndetësor dhe arsimi. Kjo prek popullsinë e një vendi pasi standardi i tij i jetesës ngrihet ose bie. Në Turqi, 79.6 përqind e kostove të kujdesit shëndetësor mbulohen nga Institucioni i Sigurimeve Shoqërore (Sosyal Güvenlik Kurumu). 
* Abuzimet e pushtetit: Korrupsioni inkurajon një qeveri të përdorë fuqinë e saj në mënyra të dëmshme për shumicën e qytetarëve të saj. 
* Shpronësimi i fondeve: Për të zvogëluar (ose shmangur) taksat zyrtarët e korruptuar të qeverisë shpesh i dërgojnë paratë e tyre jashtë shtetit, duke zvogëluar ofertën monetare . Një humbje parash inkurajon shtypjen e më shumë parave, duke shkaktuar inflacion . 

## Shiko gjithashtu 
* Skandali i korrupsionit sportiv 2011 
* Skandali i korrupsionit i vitit 2013 në Turqi 
* Krimi në Turqi 
* Rasti i humbur i trilionëve 
* Media e Turqisë 
* Skandali i Türkbank 

## Referime 
## Linqe te jashtme 
* Profili i Korrupsionit në Turqi nga Portali i Biznesit Kundër Korrupsionit