Disforia

**Disforia** (nga greqishtja e lashtë) është një gjendje e thellë shqetësimi ose pakënaqësie. Është e kundërta semantike e euforisë. Në një kontekst psikiatrik, disforia mund të shoqërojë depresionin, ankthin ose agjitacionin.

## Në psikiatri 
Gjendjet intensive të shqetësimit dhe shqetësimit rrisin rrezikun e vetëvrasjes, si dhe të jenë të pakëndshme në vetvete. Prandaj, lehtësimi i disforisë është një prioritet i trajtimit psikiatrik. Dikush mund të trajtojë shkaqet themelore të tilla si depresioni (veçanërisht çrregullimi depresiv i vazhdueshëm (dikur distymia) ose çrregullimi i madh depresiv) ose çrregullimi bipolar, si dhe vetë simptomat disforike.

Rishikimi i 11-të i Klasifikimit Ndërkombëtar të Sëmundjeve (ICD-11) e përkufizon disforinë si "një gjendje të pakëndshme humori, e cila mund të përfshijë ndjenjat e depresionit, ankthit, pakënaqësisë, nervozizmit dhe pakënaqësisë". 

*Manuali Diagnostik dhe Statistikor i Çrregullimeve Mendore* (DSM-5) kategorizon disforitë specifike në spektrin obsesiv-kompulsiv.

Pakënaqësia me të qenit i aftë për punë mund të diagnostikohet si disfori e integritetit të trupit në ICD-11. 

### Llojet e disforisë
### Disforia gjinore 
Disforia gjinore është shqetësim, pakënaqësi ose shqetësim për shkak të karakteristikave kryesore seksuale dhe karakteristikave sekondare seksuale të seksit të caktuar në lindje. Botimi aktual i *Manualit Diagnostik dhe Statistikor të Çrregullimeve Mendore*, DSM-5, përdor termin "disfori gjinore" ku më parë i referohej "çrregullimit të identitetit gjinor".
### Disforia zanore
Disforia zanore i bën njerëzit të ndihen të pakëndshëm sepse mendojnë se zëri i tyre nuk përputhet me identitetin e tyre gjinor dhe ndihen të shqetësuar me zërin e tyre. Ajo i bën njerëzit në ankth, depresion ose stres. 
#### Simptomat e diforisë zanore
* Gjumi dhe oreksi i reduktuar.
* Ndjeheni të shqetësuar dhe të trishtuar gjatë gjithë kohës.
* Të jesh i shqetësuar ose i zemëruar kur dëgjon zërin e vet.
* Ndjeheni të vetëdijshëm dhe të poshtëruar gjatë bisedës në publik.
* Shmangia e situatave ku dikush mund të dëgjojë zërin e tyre.
* Ndjehen të vështirë për të artikuluar dhe shprehur mendimet e tyre në publik.
#### Trajtimet e disforisë zanore 
Trajtimi i disforisë së zërit quhet gjithashtu kujdesi i zërit që pohon gjininë. Ai përfshin terapinë e të folurit për disforinë gjinore që ndihmon në feminizimin, maskulinizimin dhe neutralizimin e zërit. Kujdesi për zërin me një logoped këshillohet rreptësisht para dhe pas operacionit të laringut. 
### Kushtet e ndërlidhura 
Kushtet e mëposhtme (në anglisht) mund të përfshijnë disforinë si simptomë:
 
*Major depressive disorder (unipolar) and dysthymia
*Bipolar disorder and cyclothymia
*Borderline personality disorder
*Premenstrual syndrome
*Premenstrual dysphoric disorder
*Dysphoric milk ejection reflex
*Stress
*Adjustment disorder with depressed mood
*Anxiety disorders such as post-traumatic stress disorder
*Dysphoric rumination
*Dissociative disorders such as dissociative identity disorder, dissociative amnesia and depersonalization disorder.
*Attention deficit hyperactivity disorder, defined as emotional deregulation or unbearable RSD "rejection sensitivity dysphoria"
*Mixed anxiety-depressive disorder
*Gender dysphoria
*Personality disorders such as borderline personality disorder, dependent personality disorder, histrionic personality disorder, and antisocial personality disorder
*Substance withdrawal
*Body dysmorphic disorder
*Akathisia
*Hypoglycemia
*Schizophrenia
*Sexual dysfunction
*Body integrity dysphoria
*Insomnia
*Chronic pain

## Të shkaktuara nga droga (disforiantët) 
Disa ilaçe mund të shkaktojnë disfori, duke përfshirë agonistët e receptorit κ-opioid si salvinorin A (përbërësi aktiv i bimës halucinogjene *Salvia divinorum*), butorfanol dhe pentazocina,  antagonistët e receptorit μ-opioid si naltreksoni dhe nalmefeni dhe antikotikët  si haloperidol dhe klorpromazina (nëpërmjet bllokadës së receptorëve të dopaminës),  ndër të tjera. Drogat depresogjene dhe/ose anksiogjene gjithashtu mund të shoqërohen me disfori.

## Në kulturën popullore 
Against Me! publikoi albumin *Transgender Dysphoria Blues* në të cilin këngëtarja kryesore Laura Jane Grace ndan përvojat e saj të disforisë gjinore. 

Shane Neilson publikoi një libër me poezi të titulluar *Disforia* (Erin, ON: The Porcupine's Quill, 2017) në të cilin ai eksploron përvojën e disforisë. 

## Referime