Deportivo Cali

**Asociación Deportivo Cali**, i njohur më mirë si **Deportivo Cali**, është një klub sportiv kolumbian me bazë në Cali, i cili aktualisht garon në Categoría Primera A.

## Historia 
### Epoka amatore 
djathtas|parapamje|209x209px|Logoja e parë e klubit
Cali Football Club u formua në vitin 1908 nga studentë nën udhëheqjen e Nazario Lalinde, Juan Pablo Lalinde dhe Fidel Lalinde, të cilët u kthyen nga Evropa duke sjellë futboll në qytetin e Cali, por në vitin 1912 studentët nën udhëheqjen e tre vëllezërve Lalinde organizuan skuadrën dhe e riemëruan si Deportivo Cali duke filluar stërvitjen nën drejtimin e trajnerit të tyre të parë, Francisco Villa Bisa.

Ndeshja e tyre e parë ishte mes CFC "A" dhe CFC "B" në fushën e Versajës, me 300 shikues të pranishëm. Në vitin 1928 emri u ndryshua në "Deportivo Cali A" dhe klubi përfaqësoi Departamenti i Valle del Cauca në Lojërat Kombëtare, duke fituar titujt midis 1928 dhe 1930. Në vitin 1945 disa klube vendosën të bëhen pjesë e klubit duke shtuar sporte të reja në institucion si atletikë, basketboll dhe not. Gjatë disa viteve të ardhshme, klubi luajti kundër ekipeve nga vendi dhe deri në vitin 1948 ekipi ishte gati të luante sezonin e tij të parë profesional në ligën e sapokrijuar ligë kombëtare. Ndeshja e tyre e parë ishte një humbje kundër Junior në Barranquilla me rezultat 2–0, dhe ndeshja e tyre e parë në shtëpi ishte një barazim 2–2 kundër Deportes Caldas. Fitorja e parë erdhi në ndeshjen e katërt kundër Atlético Nacional (atëherë Atlético Municipal) me rezultat 4–1. Ata do ta mbyllnin sezonin në vendin e tetë me një rekord prej 6 fitoresh, 4 barazime dhe 8 humbje.

### Vitet e arta 
Midis 1965 dhe 1974, Deportivo Cali pa epokën e saj të artë. Gjatë kësaj periudhe, Deportivo Cali arriti në 11 finale, nga të cilat ata fituan pesë nga nëntë titujt e tyre të kampionatit kolumbian në 1965, 1967, 1969, 1970, dhe 1974. Ishte atëherë që Deportivo Cali ishte një nga skuadrat më të mira nga liga kombëtare kolumbiane, së bashku me skuadrat e Bogotas Millonarios dhe Santa Fe. Ishte gjithashtu gjatë kësaj periudhe kohore që Deportivo Cali kishte shumë nga lojtarët më të mirë për të njohur ligën e futbollit kolumbian. Ky ekip përfshinte: José Rosendo Toledo, "El Moño" Muñoz, Miguel Escobar, Óscar López, Mario Sanclemente, German "El Burrito" González, Jose Yudica, Miguel Ángel "El Mago" Loayza, Jairo "El Maestrico" Arboleda, Ocar, Oscar Mario "Tranvia" Desiderio, Diego Edison Umaña, Henry "La Mosca" Caicedo, Iroldo Rodriguez de Oliveira, Jorge Ramírez Gallego , Roberto Álvarez, Quarentinha, Bernardo "El Cunda" Valencia, dhe Ricardo Pegnoty. Fatkeqësisht, shumica e këtyre lojtarëve nuk morën famë ndërkombëtare, megjithatë Jairo Arboleda mund të kishte qenë një nga lojtarët më të mirë që Kolumbia ka pasur në mesfushë së bashku me Carlos "El Pibe" Valderrama. Ashtu si Valderrama, Arboleda përdori një shumëllojshmëri aftësish dhe "magjie" që i lanë kundërshtarët të humbur dhe të mposhtur, gjë që i dha pseudonimin e tij "El Maestrico". Ai njihet kryesisht në Cali si një nga lojtarët më të mirë të Kolumbisë ndonjëherë. Arboleda ishte për të ardhur keq që u thirr në ekipin kombëtar të futbollit të Kolumbisë në një kohë kur skuadra nuk ishte plotësisht e zhvilluar dhe e organizuar, duke e penguar kryesisht atë të tregojë aftësitë e tij në nivel ndërkombëtar.
parapamje|200x200px|Deportivo Cali luajti finalen e Copa Libertadores të vitit 1978 kundër Boca Juniors
Deportivo Cali u bë klubi i parë kolumbian që arriti në finalet e Copa Libertadores, duke humbur kundër Boca Juniors.

Gjatë viteve 1980, ndërkohë që América de Cali dhe Atlético Nacional filluan shfaqjen dhe konsolidimin e tyre si fuqi të futbollit kolumbian, Deportivo Cali filloi të mbetej prapa në titujt e kampionatit dhe përfundoi si nënkampione e ligës pas rivalit të saj në qytet. dy herë radhazi, në 1985 dhe 1986. Lojtarët kyç të Deportivo Cali në atë kohë ishin "El Pibe" Valderrama dhe Bernardo Redín, asnjë prej të cilëve nuk ishte në gjendje të fitonte një titull me klubin.

Në vitin 1996, klubi theu një thatësirë ​​22-vjeçare të titullit vendas nën drejtimin e trajnerit Fernando "El Pecoso" Castro dhe portierit të famshëm Miguel "El Show" Calero. Titulli u vulos pas një barazimi pa gola me rivalët e kryqëzatave të Amerikës në ndeshjen e fundit të raundit të kampionatit, gjë që siguroi që skuadra të përfundonte përpara Millonarios në pikë bonus. Dy vjet më vonë dhe me José Eugenio "Cheché" Hernández si menaxher, Deportivo Cali fitoi titullin e shtatë pasi përfundoi në tetë më të mirët e turneut Finalización dhe kryesoi një grup gjysmëfinal duke përfshirë Atlético Nacional, Millonarios, dhe América de Cali. Kjo e kualifikoi skuadrën për në finale kundër Once Caldas, të cilin e mundën 4–0 në ndeshjen e parë në Cali dhe barazuan 0–0 në Manizales në ndeshjen e dytë për të fituar titullin.

Deportivo Cali u kualifikua në 1999 Copa Libertadores si kampion i Kolumbisë, dhe u kualifikua nga një grup që përfshinte gjithashtu Once Caldas, dhe skuadrat argjentinase River Plate dhe Vélez Sarsfield. Pasi eliminuan Colo-Colo në raundin e 16-të, skuadra uruguaiane Bella Vista në çerekfinale dhe Cerro Porteño në gjysmëfinale, ata arritën të arrijnë në finalen e konkurs për herë të dytë në historinë e tij. Fatkeqësisht, fati nuk ishte në anën e tyre dhe ata humbën ndaj Palmeiras të Brazilit në penallti pasi fituan ndeshjen e parë në Cali 1–0 dhe humbën 2–1 në ndeshjen e kthimit në São Paulo. Portieri venezuelian Rafael Dudamel, mbrojtësit Hernán Gaviria, Mario Yepes dhe Gerardo Bedoya, dhe mesfushorët Arley Betancourt, Mayer Candelo, dhe Martín Zapata ishin disa nga lojtarët më të rëndësishëm të klubit në të dyja kombëtaret e vitit 1998 kampionati dhe Copa Libertadores zhvillohen vitin e ardhshëm.

### Vitet e fundit 
Në fillim të shekullit të 21-të, klubi ka parë një rënie të madhe në cilësinë e lojtarëve, cilësinë e ekipit dhe menaxherëve të përgjithshëm, dhe rezultate të përgjithshme si në ligën vendase dhe në garat ndërkombëtare. Më 24 tetor 2002, lojtarët Herman Gaviria dhe Giovanni Córdoba u goditën nga rrufeja gjatë një seance stërvitore me ekipin. Gaviria u vra menjëherë, megjithëse ai nuk u shpall i vdekur derisa mbërriti në spitalin Valle del Lilí, ndërsa Kordoba vdiq tre ditë më vonë. 

Në atë kohë, skuadra kryesonte **2002 Finalización** dhe ishte shumë i favorizuar për të fituar titullin, por nuk mundi të rikuperohej nga kjo ngjarje dhe përfundoi në vendin e dytë të grupit të tij gjysmëfinal, pas kampionëve të mundshëm Idependiente Medellín. Gjatë kësaj periudhe kohore, Cali fitoi kampionatin e tij të tetë vendas (2005 Finalización), por humbi finalet ndaj skuadrave të dobëta si Deportes Tolima dhe Deportivo Pasto në turnet Finalización 2003 dhe Apertura 2006, respektivisht. Kampionati në turneun e dytë të sezonit 2005 lejoi Deportivo Cali të merrte pjesë në 2006 Copa Libertadores, në të cilin skuadra nuk arriti të dilte nga faza e grupeve pasi ishte në gjendje të mblidhte vetëm një pikë nga 18. Një fushatë e dobët gjatë Finalización 2007 bëri që Deportivo Cali të mos kualifikohej për herë të parë në fazën gjysmëfinale të ligës vendase. që kur në futbollin kolumbian filluan të luheshin turne të shkurtra. Spektatorët thonë se rënia e sezonit 2007 ishte rezultat i dëmtimit të madh të Sergio Herrera dhe largimit të Martin Cardetti. Ndërmjet viteve 2006 dhe 2007, klubi pa mbi tre trajnerë, dhe dy prej tyre vetëm në sezonin final të 2007-ës. Trajnerët që i shërbyen Deportivo Calit gjatë kësaj kohe ishin Pedro Sarmiento, i cili fitoi ligën me ekipin si trajner në vitin 2005 dhe u shkarkua pasi humbi në finalet e Apertura të vitit 2006 ndaj Deportivo Pasto, Omar Labruna dhe Néstor Otero.

Uruguaiani José Daniel Carreño mori frenat përpara sezonit 2008, duke zëvendësuar Néstor Otero. Deportivo Cali, gjatë drejtimit të tij, kishte një Apertura mbi mesataren, duke u renditur në vendin e gjashtë që e kualifikoi për në gjysmëfinale të turneut. Në Copa Colombia, klubi përfundoi në vendin e tretë të grupit të tij dhe nuk arriti të kualifikohej për lojë të mëtejshme, gjë që u konsiderua si një siklet pasi Deportivo Cali ishte favorit për të fituar grupin. Gjatë gjysmëfinaleve të Apertura, Cali nuk arriti të fitojë katër ndeshjet e para, duke humbur dy dhe duke barazuar dy të tjerat. Pasi nuk arriti të fitonte ndeshjen e katërt (një humbje 2–0 me Deportes Quindío në shtëpi), Carreño u shkarkua dhe u zëvendësua nga menaxheri i përkohshëm Ricardo Martínez, i cili drejtoi ekipin deri në fund të sezonit 2008 dhe e kualifikuan atë për 2009 Copa Sudamericana, në të cilin ata ishin eliminuar në fazën e parë nga Universidad de Chile. Sezoni i vitit 2009 pa Deportivo Cali të kualifikohej në gjysmëfinale të turneut Apertura, por humbi finalet për diferencën e golave, ndërsa në turneun Finalización ata nuk arritën të kualifikoheshin për në gjysmëfinale.

Në vitin 2010, Deportivo Cali nuk arriti të kualifikohej në raundet e fundit të Apertura dhe Finalización, por ishte në gjendje të fitonte Copa Colombia për herë të parë në histori nën drejtimin e Jaime de la Pava. *Los Azucareros* arriti të fitojë grupin e tyre rajonal dhe më pas mundi Junior, Santa Fe dhe La Equidad në vrapimin e tyre për në finale, ku ata u përballën me paketë surprizë Itagüí Ditaires. Deportivo Cali fitoi të dyja ndeshjet e finales, 1–0 në Itagüí dhe 2–0 në Estadio Deportivo Cali, i cili gjithashtu priti ndeshjen e parë zyrtare atë vit me një fitore 2–0 ndaj Deportes Quindío më 21 shkurt.

## Historia e logos 
### Evolucioni i logos 
## Nderimet 
* **Categoría Primera A****: 9**
** 1965, 1967, 1969, 1970, 1974, 1996, 1999, 2005 (Finalización), 2015 (Apertura), 2021 (Finalización)
* **Kupa e Kolumbisë: 1**
** 2010
* **Superliga Colombiana: 1**
** 2014

## Skuadra aktuale 
*Redaktuar më 17 shtator 2024*

## Referime