Vehip Pasha

**Mehmed Vehib Pasha** ose **Mehmet Vehib Kaçı** (1877 - 1940) ishte gjeneral në ushtrinë osmane me prejardhje shqiptare.

## Biografia 
Vehib lindi në 1877 në Janja (sot: Janina), atëherë pjesë e Perandorisë Osmane. I ardhur nga një familje e shquar e qytetit, babai i tij, Mehmet Emin Efendi, kishte shërbyer si kryetar i qytetit. Ai ishte një shqiptar. Vëllai i tij i madh Esad Pasha mbrojti Galipolin në vitin 1915 dhe Kâzım Taşkent ishte themeluesi i *Yapı Kredi*, banka e parë private mbarëkombëtare në Turqi. Vehib vetë u diplomua në Shkollën Perandorake të Inxhinierisë Ushtarake (*Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn*) në 1899, më pas nga Kolegji Ushtarak Osman (Kolegji i Stafit, *Mekteb-i Erkân-ı Harbiye-i Şâhâne*) si kapiten shtabi dhe iu bashkua Ushtria e Katërt, e cila më pas ishte vendosur në Jemen. Në vitin 1909, pas incidentit të 31 marsit, Vehibi u thirr në Kostandinopojë, ku filloi të punonte në Ministrinë e Luftës. Menjëherë pas kësaj Mahmud Shevket Pasha emëroi Vehibin si Komandant të Shkollës së Kadetëve (shkolla e mesme ushtarake, *Askerî İdadi*). Ai arriti gradën e majorit.

### Luftërat Ballkanike 
parapamje|Vehibi, si përfaqësues i vëllait të tij, duke i dorëzuar qytetin e Janinës gjeneralit grek Aleksandros Suços.

Gjatë Luftës së Parë Ballkanike, Vehibi mbrojti kështjellën e Janjas me vëllain e tij Esad Pasha, i cili ishte komandant i Trupave të Janjas, deri më 20 shkurt 1913. Forcat osmane përfundimisht u dorëzuan te grekët nën Princin e Kurorës Kostandin.

Pas lirimit si rob lufte, Vehib u bë kolonel në Divizionin e 22-të të Këmbësorisë. Ai u dërgua në Hexhaz të Arabisë.

### Lufta e Parë Botërore 
Perandoria Osmane hyri në Luftën e Parë Botërore dhe Vehib mori pjesë në fushatën e Galipolit, duke komanduar Trupat e Ushtrisë XV dhe më vonë Ushtrinë e Dytë. Sukseset e tij bënë që ai të bëhej komandant i Ushtrisë së Tretë gjatë Fushatës së Kaukazit. Ushtria e tij u mbrojt nga sulmet e rusëve por u mund në Betejën e Erzinxhanit. Në vitin 1918, Ushtria e Tretë e Vehibit rifitoi ofensivën dhe mori Trabzonin më 24 shkurt, Hopën në mars, si dhe Batumin më 26 mars. Me armëpushimin e Mudros, Vehibi u kthye në Kostandinopojë.

### Lufta e Pavarësisë 
Vehib nuk mori pjesë në Luftën për Pavarësi Turke. Pas kthimit të tij në Kostandinopojë në fund të Luftës së Parë Botërore, ai u ndoq penalisht për keqpërdorim të detyrës së tij dhe u burgos në burgun Bekirağa. Ai u arratis në Itali. Atij i është hequr shtetësia nga qeveria e re e Turqisë. Ai kaloi disa kohë në Itali, Gjermani, Rumani, Greqi dhe Egjipt. Mospëlqimi i tij ndaj Mustafa Qemalit ishte i njohur dhe ai kurrë nuk e fshehu përbuzjen e tij për liderin e ri të Turqisë, i cili dikur kishte luftuar nën komandën e tij në Galipoli. Ai nuk u kthye në Stamboll deri në vitin 1940.

### Abisinia 
Vehib mori pjesë në Luftën e Dytë Italo-Abisiniane ku njihej si *Vehib Pasha*. Ai shërbeu si shef i shtabit të Ras Nasibu, komandantit të përgjithshëm etiopian në frontin jugor. Vehib projektoi një linjë të fortë mbrojtëse për etiopianët, e cila njihej si "Muri i Hindenburgut", duke iu referuar linjës së famshme mbrojtëse gjermane të Luftës së Parë Botërore, Linja Hindenburg. Megjithatë, italianët i thyen këto mbrojtje gjatë Betejës së Ogadenit në prill 1936. Më pas, Vehib u largua nga Etiopia dhe u kthye në Stamboll.

Ai vdiq në vitin 1940 dhe u varros në Varrezat Karaxhaahmet në Stamboll.

## Referime