open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anshmëria

parapamje|Interpretimet e modeleve të rastësishme të kratereve në Hënë. Një shembull i zakonshëm i një paragjykimi perceptues të shkaktuar nga pareidolia.
**Anshmëria** është një peshë disproporcionale *në favor* ose *kundër* një ideje ose gjëje, zakonisht në një mënyrë që është e pasaktë, mendjembyllur, paragjykuese ose e padrejtë. Anshmëritë mund të jenë të lindura ose të mësuara. Njerëzit mund të zhvillojnë anshmëri pro ose kundër një individi, një grupi ose një besimi. Në shkencë dhe inxhinieri, një anshmëri është një gabim sistematik. Anshmëria statistikore rezulton nga një mostër e padrejtë e një popullate, ose nga një proces vlerësimi që nuk jep rezultate të sakta mesatarisht.

## Etimologjia 
Fjala duket se rrjedh nga gjuha e vjetër provençale në frëngjishten e vjetër biais, "anash, shtrembër, kundër vijës së kundërt". Prej nga vjen frëngjishtja biais, "një pjerrësi, një pjerrësi, një pjerrësi".

Duket se ka hyrë në anglisht nëpërmjet lojës së tasave, ku i referohej topave të bërë me një peshë më të madhe në njërën anë. Pastaj, u zgjerua në përdorimin figurativ, "një tendencë e njëanshme e mendjes" dhe, në fillim veçanërisht në ligj, "prirje ose paragjykim i tepruar". ose balast, i përdorur për të ulur qendrën e gravitetit të një anijeje për të rritur stabilitetin dhe për ta mbajtur anijen nga njëra anë.

## Shiko edhe 
* Paragjykimi
* Paanshmëria

## Referime
Jeffrey Epstein

**Jeffrey Edward Epstein** (20 janar 1953 – 10 gusht 2019) ishte një financier amerikan, me njohje dhe influencë të gjerë në elitat amerikane, i dënuar për krime seksuale ndaj të miturve. 

Ai lindi në Brooklyn, New York, nga një familje hebreje e shtresës së mesme. 

Në vitet 1970 ai mësoi në shkollën private Dalton në New York, ku krijoi kontakte që i hapën rrugën për në Wall Street. Ai punoi në Bear Stearns dhe më pas themeloi firmën e tij J. Epstein & Co., duke menaxhuar pasuri të mëdha, kryesisht për miliarderin Les Wexner. Ai zotëronte prona luksoze në Florida, New York, New Mexico dhe ishuj privatë në Virxhinia Amerikane.

Epstein shoqërohej me figura të njohura si ish-presidentët Bill Clinton dhe Donald Trump, Princi Andrew i Britanisë por edhe të tjerë, disa prej të cilëve ai i fluturonte me avionin e tij privat, të quajtur shpesh "Lolita Express".

Në 2005, policia në Palm Beach, Florida, filloi hetimin ndaj tij pas ankesave për abuzim seksual me të mitur. Në 2008 Epstein pranoi fajësinë për prostitucion me të mitur dhe u dënua me 18 muaj burg, por kreu vetëm një pjesë të dënimit.

Në 2018, hetimi i Miami Herald nxori në pah dhjetëra viktima dhe çoi sërisht në arrestimin e tij në korrik të vitit 2019 me akuzë, trafik seksual të miturish.

Epstein vdiq më 10 gusht 2019 në burgun federal të New York, zyrtarisht nga vetëvrasja me varje. Raportet zyrtare të Departamentit të Drejtësisë dhe FBI-së (përfshirë ato të 2023 dhe 2025) konfirmuan vetëvrasjen dhe nuk gjetën prova për vrasje.

Pas vdekjes, dosje të mëdha u publikuan nën Aktin e Transparencës për Epstein Files (2025–2026), duke përfshirë emra të njohur por ende pa ndjekje kriminale për persona të tjerë.

## Referime
Paanshmëria

**Paanshmëria** (e quajtur edhe **mendje e drejtë**) është një parim i drejtësisë që pohon se vendimet duhet të bazohen në kritere objektive, dhe jo në bazë të anshmërisë, paragjykimeve ose preferimit të përfitimit të një personi mbi një tjetri për arsye të papërshtatshme.

## Koncepti ligjor 
BBC (e udhëhequr nga Reithianizmi si themel i saj) ka si parime të saj paanshmërinë, në lidhje me paragjykimin e medias në transmetim.

Ligji i Bashkimit Evropian i referohet në Kartën e të Drejtave Themelore të Bashkimit Evropian:

* E drejta për administrim të mirë: 
** "Çdo person ka të drejtë që çështjet e tij ose të saj të trajtohen në mënyrë të paanshme, të drejtë dhe brenda një afati të arsyeshëm nga institucionet, organet, zyrat dhe agjencitë e Bashkimit."
* E drejta për një mjet juridik efektiv dhe për një gjykim të drejtë:
** "Çdokush ka të drejtë për një seancë dëgjimore të drejtë dhe publike brenda një afati të arsyeshëm nga një gjykatë e pavarur dhe e paanshme e krijuar më parë me ligj."

## Shiko edhe 
* Drejtësia
* Anshmëria

## Referime
Against Democracy (libër)

**Against Democracy** (shqip:"Kundër Demokracisë”) është një libër nga filozofi politik amerikan Jason Brennan . Libri përmban një perspektivë kritike ndaj demokracisë, një formë qeverisjeje në të cilën të drejtat për të sunduar u jepen në mënyrë të barabartë të gjithë qytetarëve, dhe ku Brennan argumenton për zëvendësimin e saj me një epistokraci më kufizuese, ku të drejta të tilla arrihen nga njerëzit e ditur. 

Libri u botua më 6 shtator 2016 nga Princeton University Press dhe është përkthyer në gjuhë të tjera. Përkthimi gjerman, “Gegen Demokracie”, i botuar vitin pasardhës, u bë një nga bestsellerët e Der Spiegel.

## Shiko edhe 
* Demokracia

## Burime
Teoria subjektive e vlerës

**Teoria subjektive e vlerës** është një teori ekonomike që shpjegon se vlera e një produkti ose shërbimi përcaktohet nga rëndësia dhe dobia që individët i atribuojnë atij malli apo shërbimi, dhe jo nga kostot e prodhimit apo puna e përfshirë në gjenerimin e tij, dhe pikërisht për këtë arsye ato mund të luhaten me kalimin e kohës. Kjo teori u zhvillua në fund të shekullit XIX gjatë Revolucionit Margjinalist, duke zëvendësuar gradualisht teoritë klasike të vlerës së bazuar në punë. Sistemi kontrastues njihet zakonisht si teoria e vlerës e bazuar në punë.

Zhvillimi i teorisë subjektive të vlerës (TSV) ndihmoi për të kuptuar më mirë veprimin njerëzor dhe vendimmarrjen në ekonomi. Teoria pohon se vlera e një malli nuk përcaktohet nga ndonjë veti e intrinseke e mallit, as nga vlera kumulative e komponentëve ose punës së nevojshme për ta prodhuar atë, por në vend të kësaj përcaktohet nga dëshira dhe nevoja e individëve ose subjekteve që blejnë (dhe/ose shesin) atë mall. Kështu, çmimet e tregut interpretohen si rezultat i ndërveprimit midis ofertës dhe kërkesës, të bazuar në vlerësimet subjektive të konsumatorëve dhe prodhuesve.

Kështu, vlera e një malli mund të rritet ndjeshëm pas krijimit të tij nëse malli perceptohet si me rëndësi më të madhe, ose si më i dëshirueshëm se më parë. Ka shumë variabla që mund të ndikojnë në këtë proces, duke përfshirë, por pa u kufizuar në, ndryshimet në moshën e mallit, afinitetin personal, rëndësinë kulturore, mungesën, si dhe rrethanat situacionale. Kjo shihet shpesh në rastin e artikujve të koleksionueshëm si makinat, disqet vinil dhe librat komikë.

Një variabël shtesë, siç theksoi ekonomisti austriak Carl Menger, është vlerësimi i vlerës së një malli për shkak të pasigurisë dhe mungesës së njohurive, në të cilën njerëzit "ndonjëherë vlerësojnë rëndësinë e kënaqësive të ndryshme në një mënyrë që është në kundërshtim me rëndësinë e tyre reale".

Versioni modern i teorisë subjektive të vlerës u krijua në mënyrë të pavarur dhe pothuajse njëkohësisht nga William Stanley Jevons, Léon Walras dhe Carl Menger në fund të shekullit të 19-të. Ajo përbën bazën teorike të Shkollës Austriake të ekonomisë dhe ndikoi ndjeshëm në zhvillimin e mikroekonomisë moderne. Teoria ka ndihmuar në shpjegimin pse vlera e mallrave jo-thelbësore mund të jetë më e lartë se ato thelbësore, dhe si mallrat relativisht të shtrenjta mund të kenë kosto relativisht të ulëta prodhimi.

## Shiko edhe 
* Ekonomia
* Shkolla Austriake e Ekonomisë

## Referime
Ghislaine Maxwell

**Ghislaine Noelle Marion Maxwell** (e lindur më 25 dhjetor 1961) është një ish-personalitet publik britanik, e bija e Robert Maxwell dhe bashkëpunëtore e ngushtë e Jeffrey Epstein. Në vitin 2021, ajo u shpall fajtore për trafikim seksual të fëmijëve dhe vepra të tjera penale në bashkëlidhje me financierin amerikan Jeffrey Epstein të dënuar për krime seksuale. Në vitin 2022, ajo u dënua me 20 vjet burgim në Shtetet e Bashkuara.   

E lindur në Francë dhe e rritur në Oksford të Anglisë, ajo ndoqi Kolegjin Balliol në Oksford në vitet 1980 dhe u bë një anëtare e shquar e skenës shoqërore të Londrës. Ajo është shtetase e natyralizuar amerikane dhe mban shtetësinë franceze dhe britanike.  

Maxwell punoi për të atin e vet, Robert Maxwell, deri në vdekjen e tij në vitin 1991; më pas ajo u transferua në New York City, ku vazhdoi të jetonte si një figurë e shquar dhe ku zhvilloi një marrëdhënie të ngushtë me Jeffrey Epstein .  Krahas Epstein, Maxwell ndërtoi një rrjet të gjerë shoqëror të përbërë nga elita të shquara.  Dokumentet e publikuara nga Departamenti i Drejtësisë i SHBA-së zbulojnë se ajo kishte mbajtur miqësi me Naomi Campbell, Andrew Mountbatten-Windsor, Bill Clinton dhe Kerry Kennedy .  

Në korrik 2020, Maxwell u arrestua nga Byroja Federale e Hetimeve (FBI) e SHBA-së dhe u akuzua nga qeveria federale e SHBA-së për krimet e joshjes së të miturve dhe trafikimit seksual të vajzave të mitura, të lidhura me Epsteinin   si rekrutuese e tij.   Asaj iu mohua lirimi me kusht .  Ajo u dënuanë dhjetor 2021 për pesë nga gjashtë akuzat e ngritura ndaj saj, përfshirë akuzën për trafikim seksual të një të mituri.   

parapamje|Maxwell me Jeffrey Epstein më 29 shtator 1993

## Lidhje të jashtme 
* Gruaja me Dorën e Djathtë 
* Zbulimi i rrjetit ndërkombëtar të trafikimit seksual të Jeffrey Epstein, 

## Referime
Pearl Harbor i Ri

***The New Pearl Harbor: Disturbing Questions About the Bush Administration and 9/11** (*Shqip*:"Pearl Harbori i ri: Pyetje shqetësuese rreth administratës Bush dhe 11 shtatorit")* (2004) është një libër i shkruar nga autori dhe filozofi David Ray Griffin. Libri bën analogji midis sulmeve të 11 shtatorit dhe sulmit të viti 1941 në Pearl Harbor. 

Titulli është marrë nga dokumenti i vitit 2000 "Rindërtimi i Mbrojtjes së Amerikës" i prodhuar nga Projekti për Shekullin e Ri Amerikan, i cili pohonte se vetëm një "Pearl Harbor i ri" do të bënte të mundur transformimet ushtarake dhe të politikës mbrojtëse, që grupi në fjalë dëshironte të ndodhnin me shpejtësi.

Libri u përfshi në përzgjedhjen zyrtare prej 99 librash të vënë në dispozicion të të gjithë anëtarëve të Komisionit të 11 shtatorit  dhe u gjet në raftin e librave të Osama bin Ladenit gjatë bastisjes për kapjen e tij.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Recension Libri 25/02/07 në Blogun SEEP
Aristotel Petro

**Aristotel Petro** është një gazetar shqiptar dhe drejtues mediatik nga Gjirokastëra, i njohur kryesisht si pronar dhe administrator i televizionit lokal ALPO RTV (i njohur edhe si TV Alpo).

Petro prej vitesh është aktiv në fushën e medias lokale, duke drejtuar një nga televizionet private të qytetit. ALPO RTV transmeton lajme, kronika sociale, emisione informative dhe materiale me fokus zhvillimet në jug të Shqipërisë . Si pronar dhe drejtues, ai ka pasur rol në administrimin dhe linjën editoriale të televizionit.

Gjatë aktivitetit të tij në media, emri i Aristotel Petros është përmendur edhe në disa debate dhe polemika publike. Në vitin 2019 u raportua se autoritetet greke e shpallën të padëshirueshëm   në territorin e tyre, një vendim që u komentua nga organizata të gazetarëve në Shqipëri.

Aristotel Petro mbetet një figurë e njohur në panoramën mediatike të Gjirokastër, duke qenë i lidhur ngushtë me zhvillimin e televizionit privat në këtë zonë. Aktiviteti i tij reflekton realitetin   dhe sfidat e medias lokale në Shqipëri  , ku shpesh ndërthuren gazetaria, biznesi dhe debatet publike  .

## Burimet
Sakaryaspor

**Sakaryaspor** është klub futbollistik turk bazuar në Adapazarı.

## Lojtarë të shquar
* Hakan Shykyr
* Neshet Zhaveli

## Burime
Stefan Pinguli

**Stefan Pinguli** atdhetar shqiptar.

Në panoramën e sipërmarrjes shqiptare të dekadave të fundit, emri i Stefan Pingulit lidhet ngushtë me zhvillimin e industrisë vendase të pijeve, por edhe me një angazhim të dukshëm në fushën kulturore e identitare. Ai njihet si biznesmen shqiptar dhe si anëtar nismëtar i iniciativës “Rrënjët Tona” , një platformë që synon promovimin e historisë dhe trashëgimisë kombëtare.

Stefan Pinguli është i njohur për drejtimin e kompanisë Stefani & Co, e cila operoi për vite me radhë në tregun shqiptar të birrës me markën “Stela”. Në një treg të dominuar nga marka të huaja dhe konkurrencë e fortë, kompania arriti të krijojë një identitet të vetin, duke u pozicionuar si prodhim vendas me ambicie rritjeje.

Aktiviteti i tij në biznes është shoqëruar edhe me qëndrime publike për çështje që prekin klimën ekonomike në Shqipëri, si politikat fiskale, taksat ndaj prodhuesve vendas dhe mbrojtja e industrisë kombëtare. Pinguli është shprehur në media për nevojën e mbështetjes së prodhimit vendas dhe krijimit të një mjedisi më të favorshëm për sipërmarrjen shqiptare.

Në vitet e fundit, biznesi i lidhur me markën “Stela” kaloi në një fazë të re zhvillimi përmes një procesi shitjeje, duke shënuar një moment të rëndësishëm në historinë e kompanisë dhe të investimeve të familjes Pinguli.

Përtej aktivitetit të tij ekonomik, Stefan Pinguli është i angazhuar si President i nismës “Rrënjët Tona”, një iniciativë që synon të promovojë historinë, gjuhën dhe trashëgiminë kulturore shqiptare . Kjo platformë është prezantuar përmes aktiviteteve publike, diskutimeve dhe një emisioni televiziv me të njëjtin emër, ku trajtohen tema që lidhen me origjinën, kulturën dhe identitetin e shqiptarëve , .

“Rrënjët Tona” ka si synim të nxisë interesin për njohjen e historisë kombëtare dhe për ruajtjen e vlerave tradicionale, duke e vendosur identitetin në qendër të debatit publik. Përmes kësaj iniciative, Pinguli është pozicionuar si një figurë që ndërthur sipërmarrjen me pasionin  për kulturën dhe trashëgiminë shqiptare.

Figura e Stefan Pingulit përfaqëson një kombinim mes biznesit dhe aktivizmit kulturor. Në diskursin publik, ai shihet si një sipërmarrës që nuk është fokusuar vetëm në aspektin ekonomik, por ka kërkuar të kontribuojë edhe në debatin mbi identitetin dhe historinë shqiptare .

## Burimet
Dështimi i zemrës

__NOINDEX__

**Insufiçienca kardiake** (IK), e njohur edhe si *insuficienca kardiake kongjestive*, është një sindromë që ndodh kur zemra nuk arrin të mbushet ose të pompojë gjakun në mënyrë efektive për të përmbushur nevojat e organizmit. 

Simptomat kryesore përfshijnë dispnenë (vështirësinë në frymëmarrje), lodhje të theksuar trpore si dhe edemën e gjymtyrëve të poshtme. Ashpërsia e sëmundjes vlerësohet kryesisht sipas fraksionit të ejeksionit dhe intensitetit të simptomave. Sëmundje të tjera si obeziteti, insuficienca renale, sëmundjet e mëlçisë, anemia dhe çrregullimet e tiroides mund të japin tablo të ngjashme.

Shkaqet më të shpeshta përfshijnë sëmundjen e arterieve koronare, infarktin e miokardit, hipertensionin arterial, fibrilacionin atrial, sëmundjet valvulare dhe kardiomiopatitë, të cilat ndryshojnë strukturën ose funksionin e zemrës. Insufiçienca kardiake mund të jetë e majtë, e djathtë ose biventrikullare; forma e majtë klasifikohet në me fraksion ejeksioni të reduktuar ose të ruajtur.

Diagnoza bazohet në simptomat, ekzaminimin fizik dhe ekokardiografinë. Analizat laboratorike dhe radiografia e toraksit ndihmojnë në përcaktimin e shkakut dhe vlerësimin e gjendjes.

Trajtimi varet nga ashpërsia e sëmundjes. Në format kronike rekomandohen ndryshime të stilit të jetesës dhe terapia medikamentoze, duke përfshirë ACE-inhibitorët ose ARB/ARNI, beta-bllokuesit, antagonistët e receptorëve mineralokortikoidë, inhibitorë e SGLT2 dhe diuretikë për kontrollin e ritensionit hidrik. Në raste të përzgjedhura mund të nevojiten pajisje si pacemaker, defibrilator të implantuar ose terapi resinkronizuese kardiake, ndërsa në stadet e avancuara mund të konsiderohet asistenca mekanike ventrikulare ose transplantimi i zemrës.

Insufiçienca kardiake është një gjendje e shpeshtë dhe potencialisht fatale, që prek rreth 2% të të rriturve dhe mbi 10% të personave mbi 70 vjeç, dhe përbën një nga shkaqet kryesore të shtrimeve në spital dhe mortalitetit kardiovaskular.

## Referime
Amancio Ortega

, Kalorës i Kryqit të Madh të Urdhrit të Meritës Civile.]]
**Amancio Ortega Gaona** OMC, i lindur më 28 mars 1936 është një biznesmen miliarder spanjoll. Ai është themeluesi dhe ish-kryetari i grupit të modës Inditex, i njohur më së miri për dyqanet e veshjeve dhe aksesorëve Zara dhe Bershka. Konsiderohet pionier i modës së shpejtë .  Ortega ka një pasuri neto prej 147 miliardë dollarësh, duke e bërë atë personin e dytë më të pasur në Evropë pas Bernard Arnault dhe të 10-in më të pasur në botë  (2026). Për një periudhë të shkurtër kohore në vitin 2015, ishte njeriu më i pasur në botë, duke tejkaluar Bill Gates kur pasuria e tij neto arriti kulmin në 80 miliardë dollarë, dhe aksionet e kompanisë mëmë të Zara-s, Inditex, arritën vlerën e tyre më të lartë. 

Ai është kryefamiljari i familjes Ortega dhe shitësi me pakicë i dytë më i pasur në botë.  

## Jeta e hershme 
Më i vogli nga katër fëmijë, Ortega lindi në Busdongo de Arbas, León, Spanjë, i biri i Antonio Ortega Rodríguez dhe Josefa Gaona Hernández nga provinca e Valladolidit. Ai e kaloi fëmijërinë e tij në Tolosa, Gipuzkoa. 

Ortega e la shkollën dhe u shpërngul në A Coruña në moshën 14 vjeçare, për shkak të punës së babait të tij si punëtor hekurudhor. Pak kohë më vonë, u punësua në studion e një  këmishëbërësi vendës të quajtur Gala (i cili ende ndodhet në të njëjtin cep në qendër të A Coruña-s) dhe mësoi të bënte rroba me dorë. 

## Referime
Fjetja e Hyjlindëses

**Fjetja e Hyjlindëses Mari** është një Festë e Madhe e Kishës Ortodokse Lindore, Ortodokse Orientale dhe e Kishave Katolike Lindore (me përjashtim të kishave Siriane Lindore). Në këtë ditë besimtarët festojnë "fjetjen" (vdekjen) e Marisë *Hyjlindëse*  dhe ngritjen e saj në qiell. Festa e Fjetjes së Hyjlindëses festohet më 15 gusht, datë e cila për kishat që përdorin kalendarin Julian korrespondon me 28 gushtin e  kalendarit Gregorian. Kisha Apostolike Armene nuk e feston në një datë të caktuar, por të dielën më të afërt me 15 gushtin. Në Kishat Perëndimore, festa përkatëse njihet si Ngjitja në Qiell e Marisë, me përjashtim të Kishës Episkopale Skoceze, e cila tradicionalisht e ka quajtur *Fjetja e Virgjëreshës së Bekuar Mari*.

Shkrimet kanonike kristiane nuk e regjistrojnë vdekjen apo Fjetjen e Marisë. Hipoliti i Tebës, një autor i shekullit të 7-të ose të 8-të, shkruan në kronologjinë e tij (të ruajtur pjesërisht) të Dhjatës së Re se Maria jetoi 11 vjet pas vdekjes së Jezusit, duke vdekur në vitin 41 pas Krishtit. 

Përdorimi i termit *“fjetje”* shpreh besimin se Virgjëresha vdiq pa vuajtje, në një gjendje paqeje shpirtërore. Ky besim nuk mbështetet në asnjë bazë biblike, por pohohet nga tradita e shenjtë ortodokse. Disa shkrime apokrife dëshmojnë për këtë mendim, megjithëse as Kisha Ortodokse dhe as të krishterët e tjerë nuk u japin atyre autoritet biblik. Kuptimi ortodoks i festës pajtohet me mësimet romano-katolike, dhe ishte besimi mbizotërues brenda Kishës Perëndimore deri në fund të Mesjetës, kur besimi paksa i ndryshëm në Ngjitjen trupore të Marisë në qiell filloi të fitonte terren. Papa Piu XII e shpalli këtë të fundit dogmë të Kishës Katolike në vitin 1950. 

## Referime
Nemesio Oseguera Cervantes

**Nemesio Rubén Oseguera Cervantes** (17 korrik 1966 – 22 shkurt 2026), i njohur me pseudonimin **El Mencho**, ishte një kriminel meksikan dhe udhëheqësi kryesor i kartelit meksikan Jalisco New Generation, një organizatë kriminale me seli në Jalisko. Ai ishte personi më i kërkuar në Meksikë dhe një nga më të kërkuarit nga Shtetet e Bashkuara para vdekjes së tij. Qeveria e Shba-ve ofronte 15 milion $ kurse ajo e Meksikës 300 milion pesos për informacione që do të çonin në arrestimin e tij.

Ai kërkohej për trafik droge, përfshirje në krimin e organizuar dhe mbajtje të padokumentuar të armëve të zjarrit. El Mencho dyshohej se ishte përgjegjës për koordinimin e operacioneve globale të trafikimit të drogës. Nën komandën e tij, CJNG u bë një nga organizatat kryesore kriminale të Meksikës.

Ai lindi në një familje të varfër në shtetin e Michoacán. Si fëmijë, El Mencho kultivoi avokado dhe la shkollën fillore përpara se të emigronte ilegalisht në SHBA në vitet 1980. Pasi u arrestua disa herë, ai u deportua në Meksikë në fillim të viteve 1990 dhe punoi për Kartelin Milenio. Ai përfundimisht u ngjit në krye të organizatës kriminale dhe themeloi CJNG pasi disa nga shefat e tij u arrestuan ose u vranë.

Fama e tij ishte gjithashtu rezultat i lidershipit të tij agresiv dhe akteve sensacionale të dhunës kundër grupeve rivale kriminale dhe forcave të sigurisë meksikane. Këto sulme i sollën atij vëmendje më të madhe qeveritare dhe një kërkim të gjerë. Forcat e sigurisë dyshonin se ai fshihej në zonat rurale të Jaliscos, Michoacán, Nayarit dhe/ose Colima, dhe ruhej nga mercenarë me ish-trajnim ushtarak.

Më 22 shkurt 2026, Oseguera u vra gjatë një operacioni ushtarak në shtetin e Jaliscos.

## Shëndeti
Në vitin 2020, u raportua se El Mencho vuante nga sëmundja e veshkave dhe kishte ndërtuar një spital në fshatin El Alcíhuatl për të ndihmuar në trajtimin e saj. Në vitin 2022, *Insight Crime* raportoi se El Mencho në fakt nuk ishte parë për vite me radhë për shkak të shqetësimeve për shëndetin e tij të dobët.

## Vdekja
Më 22 shkurt 2026, Oseguera u mor në paraburgim nga Ushtria Meksikane në një operacion sigurie në Tapalpa, Jalisco; por vdiq nga plagët e pësuara në shkëmbimin e zjarrit gjatë transferimit të tij në Mexico City.

Operacioni shkaktoi përleshje në zonë, duke rezultuar në djegien e shumë automjeteve në të gjithë Jaliscon. Policia tha se u raportuan të shtëna me armë dhe shpërthime gjatë përleshjeve. Numri i viktimave është aktualisht i panjohur. Grupet kriminale bllokuan rrugët me automjete që digjnin në Jalisco dhe në shtetet Guanajuato, Nayarit, Michoacán dhe Tamaulipas.

## Referime
Litari hedhës

Një **hobe** është një armë me predhë që përdoret zakonisht për të hedhur me dorë një predhë të topitur, siç është një " plumb hobeje " prej guri, balte ose plumbi. Njihet edhe si **hobeja e bariut** ose **llastiqe** (në anglishten britanike, megjithëse diku tjetër do të thotë diçka tjetër). Dikush që specializohet në përdorimin e Hobeve quhet Hobetar.

Një hobe ka një djep ose *qese* të vogël në mes të dy litarëve mbajtës, ku vendoset një predhë. Ka një lak në fund të njërës anë të litarëve të mbajtjes. Në varësi të dizajnit të hobes, gishti i mesëm ose kyçi i dorës vendoset përmes një laku në fund të njërit kordon, dhe një nyjë në fund të kordonit tjetër vendoset midis gishtit të madh dhe gishtit tregues . Lidhësi lëkundet në një hark dhe njëra anë e litarit lirohet në një moment të saktë. Ky veprim e liron predhën për të fluturuar në mënyrë inerciale dhe balistike drejt objektivit. Me kinetikën e saj të lavjerrësit të dyfishtë, hobeja bën të mundur që gurët (ose shtizat) të hidhen shumë më larg sesa mund të hidheshin vetëm me dorë.

Hobeja është e lirë dhe e lehtë për t’u ndërtuar. Historikisht është përdorur për gjueti dhe në luftime dhe përdorej shumë nga Romakët si zëvendësim për shigjetarët. Sot, hobeja është me interes si një mjet mbijetese në natyrë dhe si një armë e improvizuar.

## Shiko edhe 
* Litari elastik

## Referime
Festivali i 8-të i Filmit Dokumentar dhe të Animuar Shqiptar

__NOINDEX__

**Festivali i** **8-të i Filmit Dokumentar dhe të Animuar Shqiptar** u mbajt më 18 - 21 prill, 1990.

Emërtimi zyrtar: FESTIVALI I TETË I FILMIT DOKUMENTAR DHE TË ANIMUAR SHQIPTAR.

Në këtë festival konkurruan 27 filma dokumentarë, prej të cilëve 11 filma dokumentarë televizivë, 1 film i Shtëpisë së Propagandës Bujqësore (SHPB), 1 film i Universitetit të Tiranës (UT) dhe 16 filma të animuar.

## Filmat konkurrues në festival 
### Filmat dokumentarë në konkurrim: 
### Filma të animuar në konkurrim: 
## Fituesit dhe çmime të tjera 
### **Filmi dokumentar - çmimet:** 
**Jashtë Jurisë së Festivalit, u akorduan çmime nga:**

* **Çmimi nga Akademia e Shkencave të RPSSH** - për autorët e filmit shkencor-popullor *"Banja"*  (redaktor Bajram Hoxha, regjia Xhemal Mato)*.*
* **Çmimi i publikut,** vënë nga **Pallati i Kulturës** **-** i jepet filmit "*Kështjella e këngëve"* (skenari Agim Shehu & Kolec Traboini, regjia Kujtim Gjonaj).

### Filmi i animuar - çmimet: 
Filmi *"Vur Kopan",* është shfaqur në këtë Festival të 8-të, jashtë konkurrimit.

**Jashtë Jurisë së Festivalit, u akorduan çmime nga:**

* **Çmimi i publikut,** vënë nga **Pallati i Kulturës** **-** i jepet filmit të animuar *"Arbitri-arbitri!"* me 447 pikë.
* **Çmim** vënë nga **revista "Fatosi" -** i jepet filmit të animuar *"Pipiruku në hambar".*

## Shiko edhe 
* Festivali i 8-të i Filmit Artistik Shqiptar

* Festivali i Filmit Shqiptar

## Referime
Guri

**Guri** është një nga materialet më të hershme dhe më të përdorura nga njeriu. Ai formohet natyrshëm nga thyerja dhe copëtimi i shkëmbinjve, proces që ndodh si rezultat i erozionit, veprimit të shiut, erës, ngricës, plimës e zbaticës, tërmeteve, përmbytjeve dhe dukurive të tjera natyrore. Përveç formimit natyral, guri mund të përftohet edhe në mënyrë artificiale, përmes prerjes me vegla të ndryshme, shpërthimeve me eksploziv, bluarjes apo teknikave të tjera.  
djathtas|parapamje|250x250px|Mur guri

## Vështrim 
Studimi i gurëve dhe shkëmbinjve i takon petrologjisë, një degë e gjeologjisë që merret me origjinën, përbërjen, strukturën dhe transformimin e tyre. Termi “shkëmb” i referohet një agregati mineral natyror me përbërje, teksturë dhe strukturë të caktuar, të formuar nga procese të ndryshme gjeologjike si kristalizimi i magmës, depozitimi i sedimenteve ose ndryshimi i shkëmbinjve ekzistues nën presion dhe temperaturë të lartë. Të gjithë shkëmbinjtë përbëhen nga minerale, të cilat janë trupa fizikisht dhe kimikisht homogjenë, zakonisht në gjendje të ngurtë dhe me strukturë kristalore. Deri më sot njihen mbi 2000 minerale, por vetëm një pjesë e vogël ka rëndësi praktike në ndërtimtari, si kuarci, feldspati dhe karbonatet. Kuarci është i fortë dhe rezistent ndaj erozionit, feldspati është i zakonshëm në shkëmbinjtë magmatikë dhe përdoret në qeramikë, ndërsa karbonatet si kalciti dhe dolomiti janë të domosdoshme për prodhimin e gurit gëlqeror dhe çimentos. Një nga tiparet më të rëndësishme të mineraleve, dhe rrjedhimisht të gurit në kuptimin më të gjerë, është fortësia, e cila përcakton përdorimin e tyre në industri dhe ndërtim.

## Kulti i gurit 
Kulti i gurit ka qenë shumë i zhvilluar tek ilirët e lashtë, dhe gjurmët e tij janë të dukshme edhe sot. Guri nuk shihej vetëm si materie e ngurtë, por si një vendbanim i shpirtrave të të vdekurve ose të ndonjë fuqie tjetër demonike. Në disa zona krahinore, gurëve u ofroheshin flijime, duke u trajtuar si qenie të gjalla me fuqi mbrojtëse dhe ndëshkuese.

Besimi popullor thoshte se nëse ekzistonte frika se një i vdekur mund të kthehej si vampir, mbi varrin e tij hidheshin tri gurë, për ta mbyllur shpirtin dhe për të penguar ringjalljen e tij. Monumenti funerar prej mermeri të bardhë, në fillimet e tij, shihej si seli e shpirtit të të ndjerit, një vend ku shpirti prehej dhe ruhej. Gurët e mëdhenj shpesh bëheshin objekte kulti lokal, dhe rreth tyre lindnin legjenda të shumta, zakonisht të lidhura me heronj popullorë ose figura mitike të krahinës.

## Shih edhe 
* Shkëmb

## Referime
Dare the School Build a New Social Order?

***Dare the School Build a New Social Order?*** ( “A guxon shkolla të ndërtojë një rend të ri shoqëror?”) është një përmbledhje fjalimesh nga edukatori George Counts për rolin dhe kufijtë e arsimit progresiv.

## Vështrim 
Ky tekst, i botuar më 1932, është një nga manifestet më të rëndësishme të edukimit progresiv amerikan. Counts sfidon idenë se shkolla duhet të mbetet neutrale dhe thjesht pasqyruese e shoqërisë ekzistuese. Ai argumenton se edukatorët kanë detyrë të marrin rol aktiv në formësimin e një rendi të ri shoqëror, më demokratik dhe më të drejtë.

Në libër, Counts kritikon kufizimet e lëvizjes së edukimit progresiv, duke thënë se ajo shpesh shmang çështjet e vërteta të pushtetit dhe ekonomisë. Ai thekson se mësuesit nuk duhet të jenë thjesht ndjekës të shoqërisë, por udhëheqës të saj. Një pjesë e rëndësishme e tekstit është analiza e dhjetë “gabimeve” të përhapura në mendimin arsimor, si ideja se fëmijët lindin të lirë, se edukimi duhet të jetë paanshëm, apo se shkolla nuk duhet të ketë ndikim politik. Counts i kundërshton këto, duke pohuar se edukimi gjithmonë ka një orientim shoqëror dhe se neutraliteti është iluzion. Për këtë arsye, ai përdorte termin "imponim" (imposition), duke argumentuar guximshëm se mësuesit duhet të imponojnë vlera demokratike te nxënësit; nëse nuk e bëjnë ata, këtë zbrazëti do ta mbushin forcat e tregut apo paragjykimet shoqërore.

Ai propozon që shkolla të japë vizion për të ardhmen, të nxisë besnikërinë dhe entuziazmin e nxënësve për një shoqëri më të drejtë, dhe të përgatisë brezat për të reformuar ekonominë dhe demokracinë amerikane. Në këtë kuptim, libri është një thirrje për **rekonstruksion shoqëror përmes edukimit**, duke e parë shkollën si mjet transformimi dhe jo vetëm përsëritjeje të status quo-së.

Në historinë e arsimit dhe historinë e pedagogjisë, ky tekst shpesh krahasohet me veprat e Paulo Freire-s, si “Pedagogjia e të shtypurve”, për shkak të tonit kritik dhe vizionit emancipues.

## Shih edhe 
* Kurrikula e fshehur

## Literatura 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Sena Kalıp

**Sena Kalıp** (gjithashtu e njohur si Sena Mia Kalıp; lindur më 18 maj 2000) është një aktore turke. Ajo njihet për rolet e saj në serialet televizive *Ruhun Duymaz* (2023) dhe *Bahar* (2024–).

## Jeta e hershme dhe arsimi 
Kalıp ka lindur në Stamboll, Turqi. Ajo studioi inxhinieri industriale në Universitetin Özyeğin. Gjithashtu mori trajnime në aktrim në Akademi 35 Buçuk Sanat Evi.

## Karriera 
Kalıp filloi karrierën e saj në aktrim në vitin 2023 me rolin e Elif në serialin turk *Ruhun Duymaz*.

Në vitin 2024, ajo interpretoi Parla në dramën televizive *Bahar*. Seriali u transmetua kombëtarisht në Turqi dhe kontribuoi në njohjen e saj si aktore televizive.

Në intervista, Kalıp deklaroi se iu bashkua produksionit të *Bahar* pasi mori ofertën gjatë qëndrimit në Londër dhe u kthye në Turqi për të marrë pjesë në projekt.

## Filmografia 
## Referime
Asja Tira

**Asja Tira** (lindur më 19 gusht 2005) është një aktore shqiptare. Ajo është e njohur për rolet e saj në filmat
A Day Without Speaking dhe
Të Njëjtin Qiell.

## Jeta e hershme dhe arsimi 
Asja Tira ka lindur më 19 gusht 2005 në Lushnje, Shqipëri. Që në moshë të vogël, ajo shfaqi interes për aktrimin dhe artet performuese. Ajo mori trajnim për aktrim përmes kurseve në Royal Academy of Dramatic Art dhe University of London në Royal Central School of Speech and Drama.   

## Karriera 
Tira e filloi karrierën e saj artistike përmes pjesëmarrjes në shfaqje teatrore dhe produksione të vogla lokale, ku zhvilloi aftësitë e saj të interpretimit dhe prezencës skenike. Më vonë, ajo u përfshi në projekte filmike të pavarura, duke zgjeruar portofolin e saj profesional si aktore.  

Ajo po ashtu ka marrë pjesë në trajnime shtesë për aktrim, duke përfshirë teknika të teatrit modern dhe metoda të aktrimit për kamerë. Tira ka shprehur se frymëzimin e merr nga aktorë të njohur të kinemasë europiane dhe nga teatrot klasikë. TGRT Haber Ajo ka përqafuar një qasje minimalist dhe naturaliste në aktrim.

Aktualisht, Tira është në fazën e prodhimit të filmit të saj të parë të gjatë *A Day Without Speaking*, ku ajo luan rolin kryesor të Alinës. Projekti është planifikuar të xhirohet në Itali. Ajo gjithashtu ka marrë pjesë në filmin *Të Njëjtin Qiell*, ku interpretoi rolin e Elirës.

## Filmografia 
## Referencat 
* Asja Tira * në IMDb.

A Day Without Speaking

Të Njëjtin Qiell

* Asja Tira kimdir*TGRT Haber
Alemannia Aachen

**Aachener Turn- und Sportverein Alemannia 1900 e. V.**, shkurt **Alemannia Aachen**, është një klub profesionist futbolli gjerman nga Aheni. Klubi u themelua në vitin 1900.

## Referime
Fortuna Düsseldorf

**Fortuna Düsseldorf** është një klub profesionist futbolli gjerman nga Dyzeldorfi. Klubi u themelua në vitin 1895.
Brunilda Mersini

**Brunilda Mersini** lindur më 19 shtator 1969, është mjeke obstetër-gjinekologe shqiptare me një karrierë mbi tre dekada në shërbim të shëndetit publik. Që prej vitit 2014, ajo ka drejtuar Spitalin Rajonal të Vlorës, duke e kthyer sfidën e përditshme të menaxhimit shëndetësor në një mision me theks të fortë njerëzor. Me vendosmëri dhe përkushtim, Dr. Mersini ka udhëhequr ekipet mjekësore dhe administrative drejt rritjes së cilësisë së shërbimeve, duke i dhënë institucionit frymën e një organizate që zhvillohet dhe përshtatet në funksion të pacientëve.

Si mjeke gjinekologe dhe pedagoge, ajo ka lënë gjurmë të veçanta në formimin e brezave të rinj të mjekëve dhe infermierëve. Përmes angazhimit të saj akademik dhe profesional, ka përcjellë jo vetëm dije shkencore, por edhe vlera të humanizmit, etikës dhe përkushtimit ndaj profesionit.

Kontributi i saj   shtrihet edhe në jetën publike . Si anëtare e Këshillit Bashkiak dhe e Këshillit të Qarkut Vlorë, ajo ka mbështetur politika dhe vendimmarrje që ndikojnë drejtpërdrejt në mirëqenien dhe shëndetin e komunitetit.

Aktualisht, Dr. Mersini është zgjedhur Kryetare e Bashkisë së Vlorës  , duke sjellë në drejtimin e qytetit të njëjtin përkushtim që ka karakterizuar karrierën e saj profesionale. Me vizion zhvillimi, frymë bashkëpunimi dhe një angazhim të palëkundur ndaj qytetarëve, ajo synon ta çojë Vlorën drejt një faze të re progresi, duke forcuar cilësinë e jetës së përditshme dhe duke mbështetur projektet strategjike që kontribuojnë në transformimin dhe modernizimin e qytetit.

## Burimet
Saint-Jeannet, Alpes-Maritimes

**Saint-Jeannet** është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Alpes-Maritimes të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Saint-Jeannet ka një popullsi prej 4453 banorë dhe sipërfaqe 14.58 km², me një dendësi prej 305 banor/km².

## Referimet 
## Lidhje të jashtme 
*INSEE
ForceDrop

**ForceDrop** është një platformë online e hapjes së rasteve (*case opening*) dhe e ashtuquajtura *skin gambling*, e cila u lejon përdoruesve të blejnë dhe hapin raste virtuale që përmbajnë artikuj kozmetikë (*skins*) për lojërat video *Counter-Strike: Global Offensive* dhe *Counter-Strike 2*. Përdoruesit depozitojnë fonde në platformë për të marrë artikuj të rastësishëm, të cilët më pas mund të tërhiqen në llogaritë e tyre të jashtme në Steam.

## Histori 
Sipas shërbimeve të palëve të treta për analizën e domeneve dhe sigurisë, ForceDrop.gg ka qenë aktiv për disa vite dhe ka një histori relativisht të gjatë të domenit. Informacion i verifikuar publikisht mbi themeluesit, pronarët ose strukturën ligjore të kompanisë nuk është bërë i ditur. Diskutime rreth aktivitetit të platformës shfaqen në forume dhe komunitete online që nga fundi i viteve 2010.

## Karakteristikat dhe mekanikat 
### Hapja e rasteve 
Shërbimi kryesor i ForceDrop është blerja dhe hapja e rasteve virtuale. Çdo rast përmban një grup të paracaktuar artikujsh të mundshëm me nivele të ndryshme rrallësie dhe vlere tregu. Përdoruesit mund të depozitojnë fonde dhe të tërheqin *skins* drejt llogarive të tyre Steam. Platforma ofron herë pas here bonuse romocionale për depozita.

Faqja mbështet disa metoda pagese. Ndërsa disa përdorues raportojnë tërheqje të suksesshme të artikujve, të tjerë theksojnë se procesi i tërheqjes mund të kërkojë hapa shtesë ose depozita të mëtejshme. Agregatorë rishikimesh e klasifikojnë platformën si teknikisht funksionale, por theksojnë rrezikun e lartë që lidhet me mekanikat e hapjes së rasteve. Platforma vepron brenda ekosistemit më të gjerë të *skin gambling*, i cili shpesh konsiderohet ligjërisht i paqartë dhe me mungesë mbikëqyrjeje të unifikuar rregullatore. Analistët dhe mbrojtësit e konsumatorëve theksojnë se këto mekanika mund të nxisin sjellje shpenzimi të ngjashme me lojërat tradicionale të fatit.

## Referime
Kombëtarja austriake nën-17 e futbollit

**Kombëtarja austriake e futbollit nën-17** përfaqëson Austrinë në futbollin ndërkombëtar për këtë grupmoshë dhe kontrollohet nga Lidhja Austriake e Futbollit, organi drejtues i futbollit në atë vend.

## Rezultatet në gara 
### Kampionati Botëror nën-17 i Futbollit 
### Kampionati Evropian nën-17 i Futbollit 
## Lojtarët 
### Skuadra aktuale 
Lojtarët e mëposhtëm u ftuan për ndeshjet kualifikuese të Kampionatit Evropian 2025 kundër Gjermanisë, Norvegjisë dhe Spanjës në mars 2025.

*Ndeshjet dhe golat janë të sakta deri më 20 shkurt 2025, pas ndeshjes kundër Skocisë.*

## Referime
Kombëtarja andorrase nën-17 e futbollit

**Kombëtarja andorrate nën-17 e futbollit** përfaqëson Andorrën në futbollin ndërkombëtar për këtë grupmoshë dhe kontrollohet nga Federata Andorrate e Futbollit (Federació Andorrana de Futbol), organi drejtues për futbollin në Andorra.

## Rekordi në Kampionatin Evropian UEFA U-16/17 
## Skuadra aktuale 
* **Lojtarët e mëposhtëm u ftuan për kualifikimet e Kampionatit Evropian 2026.**
* **Datat e ndeshjeve:** 8, 11 dhe 14 tetor 2025.
* **Kundërshtarët: Spanja, Danimarka, Letonia.**
* **Ndeshjet dhe golat janë të sakta deri më:** 14 tetor 2025, pas ndeshjes kundër Letonisë.

## Referime
Elvis Rexhbeçaj

**Elvis Rexhbeçaj** (lindur më 1 nëntor 1994) është futbollist profesionist kosovar i cili luan si mesfushor për klubin gjerman FC Augsburg dhe përfaqësuesen kosovare.

## Referime
Philip W. Jackson

**Philip Wesley Jackson** (2 dhjetor 1928, në Vineland - 21 korrik 2015, në Çikago ) ishte një pedagog amerikan dhe profesor emeritus në Universitetin e Çikagos . Gjatë karrierës së tij, ai shërbeu gjithashtu si president i Shoqatës Amerikane të Kërkimeve Arsimore si dhe i Shoqërisë John Dewey .       Ai shpiku shprehjen " kurrikula e fshehur " në librin e tij të vitit 1968 me titull "*Jeta në Klasa" (Life in Classrooms)*, në një seksion rreth nevojës që studentët të zotërojnë pritjet institucionale të shkollës. 

## Shih edhe 
* Arsimi në Shtetet e Bashkuara të Amerikës

## Referime
FC Vorskla Poltava

**FC Vorskla Poltava** (ukrainase:ФК «Во́рскла» Полта́ва) është një klub futbollistik nga Ukraina, nga qyteti Poltava. Klubi u themelua në vitin 1955.

## Lojtarë të shquar
* Debatik Curri
* Armend Dallku
* Ismet Munishi

## Burime
Pallacanestro Varese

**Pallacanestro Varese**, i njohur si **Openjobmetis Varese**, është klub basketbolli nga Varese, Itali. Themeluar në 1945, klubi luan në Serie A.
Ndërtimtaria nëntokësore

parapamje|Ndërtimi me prerje dhe mbulim i Metrosë së Parisit në Francë.
**Ndërtimtaria nëntokësore** ose **ndërtimi nëntokësor** i referohet ndërtimit të tuneleve, boshteve, dhomave dhe kalimeve nëntokësore. Ndonjëherë përdoret edhe për të përshkruar pjesën e ndërtimit tradicional që zhvillohet nën tokë.

## Historia 
Neandertalët gjithashtu merreshin me ndërtime nëntokësore, por besohej se ishin më pak të sofistikuar në këtë drejtim sesa njerëzit. Vendet e ndërtimit të Neandertalëve në Francë datohen që nga viti 174,000 p.e.s., shumë më herët se vendet më të hershme njerëzore. Ndërtimi nëntokësor njerëzor ka të ngjarë të ketë filluar me banesa në shpella parahistorike që donin të zgjeronin shtëpitë e tyre. Qëllimi i shumë strukturave të lashta nëntokësore është një mister, për shembull erdstall-et që gjenden në të gjithë Evropën. Të gjitha qytetërimet e lashta praktikonin një formë të ndërtimit nëntokësor, me disa që degëzoheshin edhe në arkitekturën e gdhendur në shkëmb. Në qendrat e hershme urbane, hapësirat nëntokësore shërbenin si vende varrimi, siguronin mbrojtje kundër pushtuesve dhe mundësonin shërbimet e hershme publike.

Përdorimi i parë i njohur i barutit në ndërtimet nëntokësore ndodhi në Francë në vitin 1681. Shpikja e dinamitit dhe e shpimeve me avull dhe ajër të kompresuar në shekullin e 18-të revolucionarizoi industrinë. Shekulli i 19-të pa inovacione në teknikat e tunelimit me mburojë që e bënë ndërtimin nëntokësor në tokë më të sigurt. Ndërsa kombet urbanizoheshin, shkalla e ndërtimeve urbane nëntokësore u rrit ndjeshëm, me kanalizime të përmirësuara, sisteme publike uji, metro dhe hapësira tregtare nëntokësore, të gjitha të kërkuara nga qytetet në zgjerim. Në fund të shekullit të 20-të dhe fillim të shekullit të 21-të, përparimet në automatizim dhe inxhinieri gjeoteknike kanë lejuar që ambicia dhe shkalla e projekteve të ndërtimit nëntokësor të rriten.

Arkeologjia në qytetet e mëdha shpesh kërkon përdorimin e teknikave të ndërtimit nëntokësor, pasi gërmimet duhet të bëhen pa shqetësuar ndërtesat ekzistuese në vend. Muzetë nëntokësore janë krijuar për të ruajtur strukturat historike në vend dhe pa ndryshuar ndërtesën shpesh historikisht të rëndësishme të ndërtuar sipër. Vendet arkeologjike zbulohen gjithashtu zakonisht gjatë ndërtimeve nëntokësore.

## Shiko edhe 
* Ndërtimtaria

## Referime
Padukshmëria

parapamje|Duke përdorur dy pasqyra cilindrike parabolike dhe një pasqyrë të rrafshët, imazhi i sfondit drejtohet rreth një objekti, duke e bërë vetë objektin të padukshëm - të paktën nga dy anët.
**Padukshmëria** është gjendja e një objekti që nuk mund të shihet. Një objekt në këtë gjendje thuhet se është i padukshëm (fjalë për fjalë, "jo i dukshëm"). Fenomeni studiohet nga fizika dhe psikologjia perceptuese.

Meqenëse objektet mund të shihen nga drita nga një burim që reflektohet nga sipërfaqet e tyre dhe godet sytë e shikuesit, forma më natyrale e padukshmërisë (qoftë reale apo e trilluar) është një objekt që as nuk reflekton dhe as nuk thith dritën (domethënë, lejon që drita të kalojë nëpër të). Kjo njihet si transparencë dhe shihet në shumë materiale që gjenden natyrshëm (megjithëse asnjë material që gjendet natyrshëm nuk është 100% transparent).

Perceptimi i padukshmërisë varet nga disa faktorë optikë dhe vizualë. Për shembull, padukshmëria varet nga sytë e vëzhguesit dhe/ose instrumentet e përdorura. Kështu, një objekt mund të klasifikohet si "i padukshëm" për një person, kafshë, instrument etj. Në kërkimet mbi perceptimin shqisor është treguar se padukshmëria perceptohet në cikle.

Padukshmëria shpesh konsiderohet si forma supreme e kamuflazhit, pasi nuk i zbulon shikuesit asnjë lloj shenje jetësore, efekte vizuale ose ndonjë frekuencë të spektrit elektromagnetik të dallueshme nga syri i njeriut, duke përdorur në vend të kësaj gjatësi vale radio, infra të kuqe ose ultravjollcë.

Në optikën e iluzionit, padukshmëria është një rast i veçantë i efekteve të iluzionit: iluzioni i hapësirës së lirë.

Termi përdoret shpesh në fantazi dhe fantastiko-shkencë, ku objektet nuk mund të shihen me anë të magjisë ose teknologjisë hipotetike.

## Shiko edhe 
* Dukshmëria

## Referime
Investitori

Një **investitor** është një person ose entitet që ndan kapital financiar me pritjen e një kthimi (fitimi) në të ardhmen ose për të fituar një avantazh (interes). Nëpërmjet këtij kapitali të ndarë, investitori zakonisht blen disa lloje pronash. Llojet e investimeve përfshijnë aksione, borxhe, letra me vlerë, pasuri të paluajtshme, infrastrukturë, monedhë, mall, token, derivate të tilla si opsione shitjeje dhe blerjeje, kontrata me afat, kontrata me afat, etj. Ky përkufizim nuk bën dallim midis investitorëve në tregjet primare dhe sekondare. Kjo do të thotë, dikush që i siguron një biznesi kapital dhe dikush që blen aksione janë të dy investitorë. Një investitor që zotëron aksione është aksionar.

## Llojet e investitorëve 
Ekzistojnë dy lloje investitorësh: investitorë me pakicë dhe investitorë institucionalë.

Një investitor me pakicë njihet edhe si investitor individual.

Ekzistojnë disa nënlloje investitorësh institucionalë:

* Planet e pensioneve që bëjnë investime në emër të punonjësve
* Bizneset që bëjnë investime, drejtpërdrejt ose nëpërmjet një fondi të robëruar
* Fondet e fondeve të përdorura nga universitetet, kishat, etj.
* Fondet e ndërsjella, fondet spekulative dhe fonde të tjera, pronësia e të cilave mund të tregtohet ose jo publikisht (këto fonde zakonisht mbledhin para të mbledhura nga pronarët-abonentë të tyre për të investuar në letra me vlerë)
* Fondet sovrane të pasurisë
* Menaxherët e shumave të mëdha

Investitorët gjithashtu mund të klasifikohen sipas profileve të tyre. Në këtë drejtim, një tipar i rëndësishëm dallues i psikologjisë së investitorëve është qëndrimi ndaj riskut.

## Shiko edhe 
* Investimi

## Referime
Sami Pojani

**Sami Pojani**, atdhetar dhe gazetar shqiptar , lindi në Korçë në vitin 1880. Ai u rrit në një familje patriotësh dhe që në fëmijëri u formua me dashurinë për gjuhën dhe arsimin shqip në Mësonjëtorja e Korçës. Studimet i vijoi në Manastir dhe më pas në Stamboll, ku u përgatit në administratë, duke shërbyer për disa vite në poste të rëndësishme.

Ai bashkëpunoi me veprimtarë të njohur patriotë, organizoi veprimtari në Korçë dhe mori pjesë në struktura të fshehta për lirinë e Shqipërisë, duke mbështetur edhe çetat e armatosura të kohës. Në nëntor të vitit 1908 ishte delegat në Kongresi i Manastirit  , ku dha kontributin e tij në një nga momentet më të rëndësishme të historisë kombëtare – vendosjen e alfabetit të gjuhës shqipe.

Sami Pojani drejtoi gazetën “Korça” , një nga gazetat e para shqipe, e botuar në shtypshkronjën e ngritur në qytet me kontributin e patriotëve si Mihal Grameno dhe Hil Mosi. Pojani e shihte gazetarinë si një mision kombëtar dhe jo si përfitim personal, duke punuar për përhapjen e arsimit dhe ndërgjegjes kombëtare.

Ai u angazhua gjithashtu në lëvizjen arsimore dhe në themelimin e shoqërive patriotike pas Kongresi i Elbasanit. Sami Pojani vdiq në moshë të re, 31 vjeç, në Selanik. Vdekja e tij u vajtua gjerësisht nga shtypi dhe patriotët e kohës, të cilët e konsideruan një humbje të madhe për çështjen kombëtare.

Pas ndarjes së tij nga jeta, gazeta “Koha”, e drejtuar nga Mihal Grameno, i kushtoi një shkrim të ndjerë përkujtimor. Në të, Grameno e përshkruante vdekjen e tij si një humbje të rëndë për Shqipërinë, duke theksuar me tone të forta emocionale se vendi kishte humbur një nga bijtë më të devotshëm dhe një nga themeluesit e parë të shtypit shqiptar. Artikulli nënvizonte se jo vetëm miqtë, por edhe kundërshtarët duhej të nderonin një burrë trim e patriot, duke e përjetësuar figurën e Sami Pojanit si simbol të sakrificës për çështjen kombëtare. U nda nga jeta në viti 1911 .

## Burimet
Anna Di Lellio

**Anna Di Lellio** është sociologe, gazetare dhe ish-konsulente e Kombeve të Bashkuara . Ajo ka shkruar për një sërë temash që lidhen me praninë e Kombeve të Bashkuara në Kosovë dhe Irak . 

## Biografia 
Di Lellio mori një diplomë Bachelor në Filozofi nga Universiteti i Peruxhias në Itali dhe një master në Politika Publike dhe Çështje Ndërkombëtare nga Universiteti i Nju Jorkut . Ajo gjithashtu përfundoi një diplomë Masteri dhe një doktoraturë në sociologji nga Universiteti i Kolumbias .  

Ajo punoi për Programin Botëror të Ushqimit të OKB-së si konsulente në Kosovë dhe Timorin Lindor gjatë emergjencave të vitit 1999. Më vonë, ajo ishte analiste kërkimore për Organizatën Ndërkombëtare për Migrim mbi programin e riintegrimit të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) dhe këshilltare politike e Koordinatorit të Korpusit të Policisë së OKB-së në Kosovë. 

Nga viti 2001 deri në vitin 2003, ajo ishte Komisionere e Përkohshme e Medias së Kosovës për Organizatën për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OSBE).  Në këtë cilësi, ajo shkroi dy raporte mbi ligjin dhe politikat e medias në zonat pas konfliktit. Me kthimin e saj në Nju Jork, ajo u emërua Drejtoreshë e Komunikimit në hetimin e Paul Volcker mbi korrupsionin e mundshëm në programin Irakian Naftë për Ushqim . Ajo dha dorëheqjen nga posti i saj në shtator 2004 pas një polemike mbi një artikull gazete të vitit 2002 në *The Guardian*  në të cilin ajo kritikoi George W. Bush dhe Silvio Berlusconi . 

Ajo është redaktore e librit Rasti për Kosovën: Rruga drejt Pavarësisë (*“The Case for Kosova: Passage to Independence* ” - 2000), një antologji esesh mbi të ardhmen e Kosovës, dhe autore e *librit “The Beteja e Kosovës 1389: Një Epikë Shqiptare* ” (2009).  Profesori i universitetit dhe bizantisti Radivoj Radić ka shkruar negativisht për punën e saj, duke deklaruar se "ka demonstruar injorancën dhe mospajtimin e saj me metodologjinë historike në raste të shumta". 

## Referime