Shogi

**Shogi** (将棋, *shōgi*) i njohur gjithashtu si **shahu japonez**, është një lojë strategjike për dy lojtarë. Është një nga lojërat më të njohura të tavolinës në Japoni dhe është në të njëjtën familje lojërash si shahu perëndimor, chaturanga, xiangqi, shahu indian, dhe janggi.

Shogi ishte loja më e hershme historike e lidhur me shahun që lejoi që pjesët e kapura të ktheheshin në tabelë nga lojtari që kapte. Ky rregull i rënies spekulohet të jetë shpikur në shekullin e 15-të dhe ndoshta i lidhur me praktikën e mercenarëve të shekullit të 15-të që ndërronin besnikërinë kur kapeshin në vend që të vriteshin.

Paraardhësi më i hershëm i lojës, chaturanga, e ka prejardhjen në Indi në shekullin e 6-të, dhe loja ka të ngjarë të jetë transmetuar në Japoni nëpërmjet Kinës ose Koresë diku pas periudhës Nara. Shogi në formën e tij aktuale luhej që në shekullin e 16-të, ndërsa një paraardhës i drejtpërdrejtë pa rregullin e rënies u regjistrua nga viti 1210 në një dokument historik Nichūreki [ja], i cili është një kopje e redaktuar e Shōchūreki dhe Kaichūreki nga periudha e vonë Heian (rr. 1120).

## Pajisjet 
Dy lojtarë përballen me njëri-tjetrin përgjatë një dërrase të përbërë nga drejtkëndësha në një rrjet prej 9 *ranks* (rreshtash, 段) nga 9 *files* (kolona, ​​筋) që japin një tabelë 81 katrore. Në japonisht ata quhen *Sente* 先手 (lojtari i parë) dhe *Gote* 後手 (lojtari i dytë). Tabela është pothuajse gjithmonë drejtkëndëshe, dhe drejtkëndëshat janë të padiferencuar nga shënjimi ose ngjyra. Çiftet e pikave shënojnë zonat e promovimit të lojtarëve.

Secili lojtar ka një grup prej 20 pjesësh të sheshta pesëkëndëshe në formë pyke me madhësi paksa të ndryshme. Me përjashtim të mbretërve, pjesët kundërshtare janë të padiferencuara nga shënjimi ose ngjyra. Pjesët përballen përpara duke e orientuar anën e theksuar të secilës pjesë nga ana e kundërshtarit – kjo tregon se kush e kontrollon pjesën gjatë lojës. Pjesët nga më e madhja (më e rëndësishmja) tek më e vogla (më pak e rëndësishme) janë:

* 1 mbret
* 1 torrë
* 1 oficer
* 2 gjeneralë të artë
* 2 gjeneralë të argjendtë
* 2 kuaj
* 2 lances
* 9 ushtarë

Disa prej këtyre emrave u zgjodhën për të korresponduar me ekuivalentët e tyre të përafërt në shahun ndërkombëtar, dhe jo si përkthime fjalë për fjalë të emrave japonezë.

Çdo pjesë ka emrin e saj të shkruar në sipërfaqen e saj në formën e dy *kanji* (simbole kineze të përdorura si syllabograme ose si logograme për të regjistruar tekste në japonishten e vjetër), zakonisht me bojë të zezë. Në anën e pasme të çdo pjese, përveç mbretit dhe gjeneralit të arit, janë një ose dy personazhe të tjerë, në grupe amatore shpesh me një ngjyrë të ndryshme (zakonisht e kuqe); kjo anë kthehet me fytyrë lart gjatë lojës për të treguar se pjesa është graduar.

Në disa raste, pjesët e pasme të pjesëve Mbreti (ana e ngushtë e cila kthehet nga lojtari gjatë lojës normale) do të shfaqë kanji që përmban informacion shtesë për prodhuesit e pjesëve.

Anglishtfolësit ndonjëherë u referohen oficerëve të graduar si *kuaj* dhe torrave të graduar si *dragonj*, sipas emrave të tyre japonezë, dhe në përgjithësi përdorin termin japonez *tokin* për ushtarët e graduar. Gjeneralët e argjendtë dhe gjeneralët e artë zakonisht quhen respektivisht thjesht si *argjendtë* dhe *artë*.

## Setup dhe loja 
Secili lojtar vendos pjesë miqësore me fytyrë përpara (drejt kundërshtarit).
* Në rangun më të afërt të lojtarit:
** Mbreti vendoset në file qendrore;
** Dy gjeneralët e arit vendosen në file ngjitur me mbretin;
** Dy gjeneralët e argjendtë janë vendosur ngjitur me çdo gjeneral ari;
** Dy kuajtë janë vendosur ngjitur me çdo gjeneral argjendi;
** Dy lances janë vendosur në qoshe, ngjitur me çdo kuaj.

:Domethënë, renditja e parë është
:
:Ose
:

* Në renditjen e dytë, çdo lojtar vendos:
** Oficeri në të njëjtën file si kali i majtë;
** Torra në të njëjtën file si kali i duhur.
* Në rangun e tretë, nëntë ushtarët vendosen një për file.

parapamje|djathtas|Duke vendosur se kush luan i pari: *Furigoma*

*Furigoma* (振り駒) përdoret për të vendosur se kush lëviz i pari. Njëri nga lojtarët hedh pesë ushtarë. Nëse numri i tokinëve (ushtarët e graduar, と) me fytyrë lart është më i lartë se ushtari i pagraduar (歩), atëherë lojtari që i ka hedhur ushtarët luan *gote* 後手 (d.m.th., duke marrë lëvizjen e dytë).

Pas hedhjes së pjesës *furigoma*, loja vazhdon. Nëse luhen disa lojëra, atëherë lojtarët ndryshojnë radhën për atë se kush luan i pari në lojërat pasuese. (Termat "Zi" dhe "Bardh" përdoren për të dalluar anët, megjithëse nuk ka dallim në ngjyrën e pjesëve.) Për çdo kthesë, një lojtar mund të lëvizë një pjesë që është aktualisht në tabelë (dhe potencialisht ta promovojë atë, kapni një pjesë kundërshtare, ose të dyja) ose hidhni një pjesë që është kapur më parë në një katror të tabelës.

## Shënime 
## Referime