open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Italianët

**Italianët** (  ) janë një   grup etnik vendas në rajonin gjeografik italian .  Italianët ndajnë një bërthamë të përbashkët të kulturës, historisë, prejardhjes dhe shpesh përdorimin e gjuhës italiane. Gjuha italiane flitet nga 70 miliona persona neper bote.

Që nga viti 2017, përveç rreth 55 milionë italianëve në Itali (91% e popullsisë kombëtare italiane),  perveç tetjeret jeton nepër botë.
parapamje| Analiza e komponentit kryesor gjenetik të popullsisë italiane me popullatat e tjera 

Italia konsiderohet si një nga vendlindjet e qytetërimit perëndimor  dhe një superfuqi kulturore .  Kultura italiane është kultura e italianëve dhe është tepër e larmishme duke përfshirë të gjithë gadishullin italian dhe ishujt e Sardenjës dhe Siçilisë .

Letërsia zyrtare latine filloi në vitin 240 para Krishtit, kur shfaqja e parë skenike u luajt në Romë.  Letërsia latine ishte dhe është ende shumë me ndikim në botë, me shkrimtarë, poetë, filozofë dhe historianë të shumtë, si Plini Plaku, Plini i Riu, Virgjili, Horaci, Properti, Ovidi dhe Livi . 

Letërsia italiane mund të zbulohet në mesjetë, me poetët më të rëndësishëm të periudhës që janë Dante Alighieri, Petrarch dhe Giovanni Boccaccio . Gjatë Rilindjes, humanistët si Leonardo Bruni, Coluccio Salutati dhe Niccolò Machiavelli ishin koleksionistë të mëdhenj të dorëshkrimeve antike. Shumë prej tyre punonin për Kishën e organizuar dhe ishin në urdhra të shenjtë (si Petrarka), ndërsa të tjerët ishin avokatë dhe kancelarë të qyteteve italiane, si.

Në shekullin e 18-të, gjendja politike e shteteve italiane filloi të përmirësohej, dhe filozofët shpërndanë shkrimet dhe idetë e tyre në të gjithë Evropën gjatë Epokës së Iluminizmit . 

Një nga poetët më të shquar të shkrimtarëve të fillimit të shekullit të 19-të dhe 20-të ishte Giacomo Leopardi, i cili njihet gjerësisht si një nga mendimtarët më radikalë dhe më sfidues të shekullit të 19-të.   Nxitësi kryesor i reformës ishte poeti dhe romancieri italian Alessandro Manzoni, i shquar për të qenë autori i romanit historik *I promessi sposi* ( *Të fejuarit*, 1827–1842). 

parapamje| Diaspora italiane në mbarë botën
https://en.wikipedia.org/wiki/Italians

## Bibliografia
Opereta "Agimi"

Opereta "Agimi": Një gur themel i kulturës shqiptare

Opereta "Agimi" mban titullin e operetës së parë shqiptare, një vepër historike e kompozitorit të njohur Kristo Kono dhe libretistit Kolë Jakova. Kjo vepër unike, e cila dallohet për kontributin e saj të madh në kulturën muzikore shqiptare, u shfaq për herë të parë më 30 nëntor 1954  në kinemanë-teatrin “Morava” në qytetin e Korçës dhe më pas në Operën e Tiranës në vitin 1955. Opereta "Agimi" përbëhet nga tre akte që përshkruajnë dashurinë për jetën dhe atdheun, shqetësimin për shokun dhe përpjekjet për të mbrojtur traditat e Malësisë.

Viti 1954 shënon 10-vjetorin e çlirimit të Shqipërisë, një ngjarje historike që frymëzoi Kristo Konon për të kompozuar operetën e parë kombëtare shqiptare. Për herë të parë, kjo vepër u realizua nga amatorët e Shtëpisë së Kulturës në Korçë, nën drejtimin e vetë autorit. Aktorët profesionistë të teatrit të Korçës dhe solisti i Filarmonisë Shqiptare, tenori Zihni Berati, morën pjesë në premierën e kësaj vepre.

Opereta "Agimi" është e ndarë në tre akte, secili prej tyre duke përshkruar elemente të ndryshme të jetës dhe traditave shqiptare. Përmes muzikës dhe libretit, "Agimi" shpreh dashurinë për atdheun, shqetësimin për shokun dhe përpjekjet për të mbrojtur traditat e Malësisë. Atmosfera e përgjithshme e shfaqjes plotësohet nga vallet e koreografit të njohur Panajot Kanaçi, duke sjellë një dimension të ri dhe të gjallë në skenë.

Premiera e operetës "Agimi" u mbajt në 30 nëntor 1954 në kinemanë-teatrin “Morava” të Korçës. Shfaqja u drejtua nga regjisorët e Teatrit Popullor dhe të Filarmonisë Shqiptare, Pandi Stillu dhe Mihal Ciko. Kjo premierë u realizua nga amatorët e Shtëpisë së Kulturës të qytetit të Korçës, me pjesëmarrjen e aktorëve profesionistë dhe solistit të Filarmonisë Shqiptare.

Opereta "Agimi" ka një rëndësi të madhe historike dhe kulturore për Shqipërinë. Si e para vepër muzikore skenike shqiptare, ajo shënon një pikë kthese në historinë e muzikës dhe teatrit shqiptar. Përmes kësaj vepre, Kristo Kono dhe Kolë Jakova kanë lënë një trashëgimi të qëndrueshme që vazhdon të ndikojë dhe të frymëzojë brezat e ardhshëm të artistëve shqiptarë.

Opereta "Agimi" e Kristo Konos dhe Kolë Jakovës mbetet një gur themeli në kulturën muzikore shqiptare. Përmes kësaj vepre, ata kanë shprehur dashurinë dhe përkushtimin e tyre për atdheun dhe traditat shqiptare, duke krijuar një vepër që rezonon me breza të tërë. Nëpërmjet muzikës, libretit dhe performancave të saj, "Agimi" mbetet një simbol i fuqishëm i kulturës dhe identitetit shqiptar.

## Burimet
Observatori dhe Planetariumi Kombëtar i Kosovës

**Observatori dhe Planetariumi Kombëtar i Kosovës** është observatori dhe planetariumi i parë në Kosovë .  Objekti i ri i vendosur në qytetin e Shtimes, përbëhet nga një planetar me 50 vende nën një kupolë 9 metra të gjerë, pranë një kupole 6 metra të gjerë që do të shërbejë si observator, duke strehuar një teleskop 14 inç të gjerë. dhuruar nga Celestron . Teleskopi më i madh diellor në Evropën Lindore, i dhuruar gjithashtu, është instaluar në tarracën e observatorit.

## Vështrim i përgjithshëm 
Ideja e kësaj Qendre Shkencore lindi me formimin e Astronomy Outreach of Kosovo. Ndër emrat e mëdhenj të kësaj organizate joqeveritare është Pranvera Hyseni, kandidate për doktoraturë në shkencat planetare në Universitetin e Kalifornisë Santa Cruz, SHBA. Pranvera është gjithashtu Themelues i Astronomy Outreach of Kosovo (AOK) dhe ish-CEO.

Emri tjetër është Bujar Mehmeti, PhD Candidat në Fizikë Mjekësore në Universitetin e Wisconsin-Madison, SHBA. Bujari është Anëtar i Bordit Ekzekutiv të Astronomy Outreach të Kosovës dhe më parë ka mbajtur pozitën e menaxherit të marrëdhënieve ndërkombëtare dhe menaxherit të mediave sociale në AOK .

Historia e Observatorit Kombëtar dhe Planetariumit të Republikës së Kosovës lidhet me profesorin e gjimnazit Milaim Rushiti i cili aktualisht shërben si CEO i AOK-ut. Milaimi është një nga themeluesit e AOK-së i cili edhe e dhuroi një pjesë të tokës së tij që të mund të ndërtohej kjo qendër shkencore.

## Shih edhe 
* Observatori i Prishtinës

## Referime
Observatori i Prishtinës

**Observatori i Prishtinës** është një observator astronomik që ndodhet në Prishtinë, Kosovë, dhe është pjesë e kompleksit të ndërtesave të Pallatit të Rinisë dhe Sporteve, i ndërtuar në vitin 1977 me përkushtim ndaj zbulimit, kërkimit shkencor dhe praktikës edukative dhe arsimore.  

## Historia 
Ai u hap për herë të parë për publikun në mes të nëntorit 1977 nga një grup i quajtur Hulumtuesit e Rinj të Kosovës.  Observatori u përdor nga të rinj të apasionuar dhe studiues shkencorë në ish-Jugosllavi, pjesë e një ndryshimi kulturor që solli mundësi të reja për njerëzit, përfshirë komunitetin shkencor të Kosovës. Kulmi i tij në formë kupole u dha qytetarëve të Prishtinës një pamje të yjeve, planetëve, meteoritëve dhe më shumë. 

Observatori nuk ishte në përdorim për dekada, por hapësira tani është rikuperuar nga Klubi i Astronomisë së Kosovës (KSHK).  Grupi fillimisht u bashkua vetëm si adhurues të astronomisë, me mjete të thjeshta që secili anëtar i grupit kishte në shtëpitë e tyre, duke u rritur ngadalë në një grup më serioz me takime të planifikuara për shikimin e yjeve, diskutime rreth astronomisë dhe mënyra se si grupi mund të ndikojë në komunitetit. 

Më datën  observatori u rihap me mbështetjen edhe të UNMIK-ut dhe Komunës së Prishtinës, pas një mungese 43-vjeçare.  Observatori hapi dyert e tij vetëm disa ditë pasi NASA zbuloi pesë imazhet e para me ngjyra dhe të dhënat spektrografike nga teleskopi hapësinor James Webb . 

## Galeria 

Observatory ACK - Pristina.jpg
Prishtina_Observatory_in_1977.jpg
The Mayor of Prishtina visiting the Prishtina Observatory.png

## Shih edhe 
* Klubi i Astronomisë së Kosovës
* Astronomy Outreach of Kosovo
* Observatori dhe Planetariumi Kombëtar i Kosovës

## Lidhje të jashtme 
* Faqe zyrtare

## Referime
Agllaia Zoto

**Agllaia Zoto** (greqisht *Αγλαΐα Ζώτου*) ishte një komuniste dhe spiune shqiptare. Ajo pretendoi që arriti të bëhej zëvendësministre e drejtësisë së Bullgarisë.

## Fillesat partizane 
Lindi më 1926 në Himarë. Si tremuajshe familja e saj në Saint-Etienne afër Parisit duke u arratisur nga regjimi i Ahmet Zogut.

Mbaroi shkollën më 15 vjeç në Vuno. Merr bursë për të mësuar në Instituti Femnuer "Nana Mbretneshë" në Tiranë. Aty angazhohet me komuniste si Margarita Tutulani dhe Ramize Gjebrea.

Kthehet në vendlindje dhe bëhet pjesë e Çetës së Bregut.

## Shkollimi 
Pas çlirimit, emërohet drejtoreshë e "statistikave shtetërore" në kryeministri.

Dërgohet me studime në Beograd për "shkenca juridike, ekonomike, politike". Në 1948 prishen marrëdhëniet Jugosllavi-Shqipëri dhe Zoto qëndron në Beograd për të bërë propagandë. UDB-ja e kap dhe e çon në burgun e Prishtinës ku e torturojnë. Zoto arriti të arratiset së bashku me Shpresa Gegën dhe Kasëm Demin drejt kufirit jugosllavo-shqiptar.

Shteti e dërgon për të studiuar drejtësi në Sofje dhe kthehet. Punon disa vite si hetuese dhe më vonë "zëvendësprokurore" të prokurorisë së përgjithshme.

## Jeta në Bullgari dhe Francë 
Më 1958, Zoto martohet me Dimitar Zdravçev (Димитър Здравчев) dhe mërgon në Sofje. Aty punonte si prokurore. Pas mosmarrëveshjeve me Partinë Komuniste Bullgare, e detyrojnë të ndahet nga burri dhe të japë dorëheqje si prokurore. Më pas torturohet në çmendinë nga regjimi përgjatë një viti.

Zoto arratiset drejt Francës dhe fillon të shkruajë libra.

## Kthimi në Shqipëri 
Më 1979 kthehet në Shqipëri dhe dërgohet në Lushnje në izolim, gjoja të përkohshëm për tu ambjentuar me kushtet e Shqipërisë, deri në 1990.

## Pas komunizmit 
Më 1991 shkoi në Greqi përmes Bullgarisë në pamundësi të marrjes së pasaportës shqiptare.

Vdiq në Athinë më 2015.

## Vepra 
* 1975: ''Nuages gris sur la Bulgarie, pays des roses : journal d'une Albanaise, avocat général exclu de la Cour de Sofia''

## Referime
Zym, Has

__NOINDEX__

Zym është fshat në krahinën e Hasit, në Komunën e Prizrenit, në Kosovë.
## Etimologjia 
## Historia 
## Gjeografia 
## Politika 
## Demografia 
## Ekonomia 
## Infrastruktura 
## Kultura 
## Shikoni dhe 
## Referime
William Webbe (fl. 1542)

**William Webbe** ( fl. 1542), nga Kështjella e Warwick, Warwick, ishte një politikan anglez.

Ai ishte një anëtar (deputet) i Parlamentit të Anglisë për Warwick në 1542.
Nacionalizmi shqiptar në Kosovë

Kosova është vendlindja e lëvizjes **nacionaliste shqiptare**, e cila doli si përgjigje ndaj krizës lindore të vitit 1878. Për shqiptarët ato ngjarje e kanë bërë Kosovën një vend të rëndësishëm në lidhje me shfaqjen e nacionalizmit shqiptar. Gjatë pjesës së mbetur të periudhës së vonë osmane, mosmarrëveshjet e ndryshme midis nacionalistëve shqiptarë dhe Perandorisë Osmane mbi të drejtat shoqëroro-kulturore kulmuan me dy revolta brenda Kosovës dhe zonave fqinje. Luftërat Ballkanike (1912–13) që përfunduan me disfatën osmane, sovraniteti serb dhe më vonë jugosllav mbi këtë zonë gjeneruan një nacionalizëm shqiptar që është bërë i dallueshëm për Kosovën duke theksuar gjuhën, kulturën dhe identitetin shqiptar brenda kontekstit të shkëputjes nga Serbia. Ndjenjat panshqiptare janë gjithashtu të pranishme dhe historikisht janë arritur vetëm një herë kur një pjesë e Kosovës u bashkua nga forcat italiane të Boshtit në protektoratin e tyre të Shqipërisë gjatë Luftës së Dytë Botërore.

I ritrupëzuar brenda Jugosllavisë, nacionalizmi shqiptar në Kosovë është tërhequr nga kultura dhe traditat popullore kosovare, të cilat u përshkuan me prejardhjen nga ilirët dhe dardanët e lashtë, duke theksuar precedencën e supozuar të vendbanimeve dhe të të drejtave të shqiptarëve ndaj serbëve. Traditat e rezistencës së armatosur të shqiptarëve vendas ndaj forcave serbe kanë ekzistuar që nga periudha e ndërluftës duke rezultuar në konflikte të ndryshme dhe të zgjatura, spastrim etnik dhe dhunë nga të dyja palët. Më e fundit ishte Lufta e Kosovës (1999) midis luftëtarëve guerilë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) dhe ushtrisë jugosllave të cilët më vonë u dëbuan nga Kosova përmes ndërhyrjes ushtarake të NATO-s. Të vendosur nën një kornizë ndërkombëtare të Kombeve të Bashkuara, shqiptarët e Kosovës shpallën pavarësinë (2008), e cila njihet ndërkombëtarisht nga disa vende, duke plotësuar një parim kryesor të nacionalizmit shqiptar të Kosovës. Nacionalizmi shqiptar në Kosovë thekson një karakter laik që mënjanon fenë.
Nacionalizmi shqiptar në Maqedoni të Veriut

**Nacionalizmi shqiptar në Maqedoninë e Veriut** i ka rrënjët në lëvizjen më të gjerë nacionaliste shqiptare, e cila u shfaq si një përgjigje ndaj krizës lindore (1878) që sugjeroi ndarjen e tokave të banuara nga shqiptarët osmanë në Ballkan midis vendeve fqinje. Gjatë pjesës së mbetur të periudhës së vonë osmane, mosmarrëveshjet e ndryshme kulmuan midis nacionalistëve shqiptarë dhe Perandorisë Osmane mbi të drejtat shoqëroro-kulturore. Luftërat Ballkanike (1912–13) që përfunduan me disfatën osmane, sovraniteti serb dhe më vonë jugosllav mbi këtë zonë krijuan një nacionalizëm shqiptar që është bërë i dallueshëm nga Maqedonia e Veriut duke theksuar gjuhën, kulturën dhe identitetin shqiptar brenda kontekstit të të drejtave shtetërore dhe shoqëroro-politike. Ndjenjat panshqiptare janë gjithashtu të pranishme dhe historikisht janë arritur vetëm një herë kur Maqedonia perëndimore u bashkua nga forcat italiane të Boshtit në protektoratin e tyre të Shqipërisë gjatë Luftës së Dytë Botërore.

I ritrupëzuar brenda Jugosllavisë, nacionalizmi shqiptar në Maqedoninë e Veriut është tërhequr nga ndikimet shoqëroro-politike që rrjedhin nga nacionalizmi shqiptar në Kosovë. Duke qenë një popullsi pakicë, shtimi i Islamit është formuar dhe përzier në përkufizime të identitetit vendas kombëtar shqiptar në kundërshtim me shumicën ortodokse sllave maqedonase. Traditat e rezistencës së armatosur nga shqiptarët vendas kanë ndodhur me kalimin e kohës, ku luftimet më të fundit (2001) ishin midis luftëtarëve guerilë të Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare (UÇK) dhe forcave të armatosura maqedonase. Konflikti përfundoi me miratimin e Marrëveshjes së Ohrit (2001) duke siguruar të drejta të gjera shoqëroro-politike dhe gjuhësore shqiptare në vend, duke përmbushur kështu një parim kryesor të nacionalizmit shqiptar në Maqedoninë e Veriut.
Ekspozita "Vizatime nga Vendi i Jetës" nga Anastas Kostandini

Ekspozita "Vizatime nga Vendi i Jetës" nga Anastas Kostandini

Përmbledhje

Ekspozita “Vizatime nga Vendi i Jetës” nga Piktori i Merituar shqiptar, Anastas Kostandini, sjell Pogradecin ndër vite. E hapur nga 29 Qershor – 22 korrik 2024, kjo ekspozitë vetjake përqendrohet në evolucionin dhe bukurinë e Pogradecit, duke ofruar një vështrim të thellë në proceset psikologjike të artistit dhe perceptimin e tij ndaj natyrës dhe njerëzve.

Përshkrimi i ekspozitës

Ekspozita përfshin mbi 70 vizatime të realizuara nga Anastas Kostandini, të njohur edhe si "Taso". Këto vizatime janë një pasqyrim i simbolikës dhe gjendjes shpirtërore të artistit lidhur me qytetin e tij të lindjes, Pogradecin. Çdo vizatim përfaqëson një hartë shpirtërore historike të qytetit dhe një dëshmi të talentit të veçantë të Tasos.

Konteksti historik dhe artistik

Ekspozita “Vizatime nga Vendi i Jetës” është dëshmi e procesit të evolucionit të Pogradecit, duke shfaqur ndryshimet dhe zhvillimet që kanë ndodhur në qytet ndër vite. Përmes artit të tij, Kostandini kap momentet kyçe dhe ndjenjat e thella që lidhen me këtë vend të veçantë, duke e paraqitur atë si një mozaik të gjallë për turistët dhe banorët.

Kuratori dhe organizimi

Kuratori i kësaj ekspozite është artisti pogradecar, Henri Shkurti, i cili ka punuar ngushtë me Kostandinin për të sjellë në jetë këtë projekt të veçantë. Shkurti, me përvojën e tij dhe lidhjen e tij të fortë me Pogradecin, ka ndihmuar në zgjedhjen dhe prezantimin e vizatimeve që më së miri përfaqësojnë historinë dhe emocionet e qytetit.

Vështrim i posaçëm

Ekspozita ofron një vështrim unik në histori, psikologji dhe natyrë, duke përfaqësuar një dëshmi të veçantë të talentit të piktorit dhe lidhjes së tij të ngushtë me vendlindjen. Kjo është ekspozita e tretë që Taso çel në Pogradec me këtë format, duke treguar vazhdimësinë dhe përkushtimin e tij ndaj artit dhe qytetit të tij.

Planet e ardhshme

Anastas Kostandini planifikon të sjellë së shpejti një ekspozitë tjetër, këtë herë me figura publike të ekranit që ai ka realizuar. Ky projekt i ri premton të jetë një tjetër dëshmi e aftësive dhe kreativitetit të tij artistik, duke zgjeruar spektrin e temave dhe subjekteve të trajtuara.

Intervista dhe perspektivat

Në një intervistë brilante në studion magjike të mjeshtrit Tasos, ai rrëfen disa nga sekretet e punës së tij krijuese, duke filluar nga mosha e fëmijërisë deri në prag të stinës së verës. Këto rrëfime pasqyrojnë thellësinë e mendimeve dhe përjetimeve të tij, duke ofruar një kuptim më të gjerë të artit dhe jetës së tij.

Përfundim

Ekspozita "Vizatime nga Vendi i Jetës" nga Anastas Kostandini është një udhëtim emocionues përmes historisë dhe shpirtit të Pogradecit. Ajo jo vetëm që ndriçon talentin e veçantë të Kostandinit, por edhe lidhjen e tij të thellë me qytetin e tij të lindjes. Përmes kësaj ekspozite, vizitorët mund të përjetojnë një pjesë të rëndësishme të kulturës dhe artit shqiptar, të përfaqësuar nga një nga artistët më të shquar të vendit. 

## Referime
Historia e fesë

**Historia e fesë** i referohet të dhënave të shkruara të ndjenjave, mendimeve dhe ideve fetare njerëzore. Kjo periudhë e historisë fetare fillon me shpikjen e shkrimit rreth 5200 vjet më parë (3200 p.e.s.). Parahistoria e fesë përfshin studimin e besimeve fetare që ekzistonin para ardhjes së të dhënave të shkruara. Mund të studiohet gjithashtu kronologjia krahasuese fetare përmes një afati kohor të fesë, ose ndërlidhjet dhe diversifikimi historik i ideologjive fetare nëpërmjet përdorimit të filozofisë evolucionare dhe krahasueshmërisë së gjerë. Shkrimi luajti një rol të madh në standardizimin e teksteve fetare pavarësisht nga koha apo vendndodhja, dhe e bëri më të lehtë mësimin përmendsh të lutjeve dhe rregullave hyjnore.

Koncepti i "fesë" u formua në shekujt XVI dhe XVII. Tekstet e shenjta si Bibla, Kurani dhe të tjerat nuk kishin një fjalë apo edhe një koncept të fesë në gjuhët origjinale dhe as njerëzit apo kulturat në të cilat ishin shkruar këto tekste të shenjta.

Fjala *fe* siç përdoret në shekullin e 21-të nuk ka një përkthim të dukshëm parakolonial në gjuhët joevropiane. Antropologu Daniel Dubuison shkruan se "ajo që Perëndimi dhe historia e feve në rrjedhën e tij kanë objektivizuar nën emrin 'fe' është ... diçka krejt unike, e cila mund të jetë e përshtatshme vetëm për veten dhe historinë e vet".

## Shiko edhe 
* Feja
* Besimi

## Referime
Harilla Vjero

**Harilla Vjero** është një aktor shqiptar, i njohur për kontributin e tij në kinematografinë dhe teatrin shqiptar. Ai ka qenë një pjesë e rëndësishme e grupimit të aktorëve dytësor, duke dhënë një kontribut të konsiderueshëm në një numër të madh filmash dhe shfaqjeve teatrale.

Karriera në kinematografi

Harilla Vjero ka interpretuar në disa filma të njohur shqiptarë, duke përfshirë:

Nxënësit e klasës time (1984) - Një film që trajton jetën e nxënësve dhe sfidat e tyre në shkollë.

Militanti (1984) - Një dramë që përshkruan jetën dhe luftën e militantëve shqiptarë.

Tre njerëz me guna (1985) - Një film që flet për tre individë me histori të ndryshme, të cilët lidhen nga fati.

Rrethi i kujtesës (1987) - Një dramë psikologjike që eksploron kujtimet dhe të kaluarën.

Hetimi vazhdon (1988) - Një film thriller që ndjek hetimin e një krimi të ndërlikuar.

Historiani dhe kameleoni (1988) - Një dramë që përshkruan jetën e një historiani dhe sfidat e tij.

Djali elastik (1989) - Një film që trajton temën e adaptimit dhe ndryshimit.

Njerëz në rrymë (1989) - Një dramë që eksploron jetën e individëve të ndryshëm në një qytet modern.

Vdekja e kalit (1992) - Një dramë e thellë që trajton tema të vështira sociale dhe personale.

Amanet (2014) - Një film bashkëkohor që përqendrohet në premtimet dhe detyrimet familjare.

Karriera në teatër

Përveç karrierës së tij në kinematografi, Harilla Vjero ka pasur një ndikim edhe në skenën teatrale shqiptare. Disa nga shfaqjet më të njohura ku ai ka interpretuar janë:

Darka e gabuar - Një komedi që trajton situata të ndërlikuara dhe komike që lindin gjatë një darke të paorganizuar mirë.

Ylli pa emër - Një dramë që përshkruan jetën e një individi të zakonshëm që zbulohet të ketë një talent të jashtëzakonshëm.

Përfundim

Harilla Vjero ka qenë dhe mbetet një figurë në skenën e artit shqiptar, duke sjellë në jetë personazhe të ndryshme në filma dhe teatër. Kontributi i tij në artin shqiptar është i paçmuar, duke e bërë atë një aktor të vlerësuar dhe të dashur nga publiku. 

## Referime
Tatiana Leska

**Tatiana Leska** është një aktore shqiptare, e lindur më 22 gusht 1961 në Shqipëri. E dalluar për talentin e saj në aktrim, ajo ka një kontribut në kinematografinë shqiptare përmes roleve të saj të paharrueshme në disa filma të njohur.

Tatiana Leska përfundoi studimet e saj në Institutin e Lartë të Arteve në degën e aktrimit. Talenti i saj u evidentua që në moshë të re, dhe ajo u bë e njohur për publikun shqiptar përmes rolit të saj të parë kryesor në filmin "Në shtëpinë tonë" (1979). Në këtë film, ajo interpretoi rolin e Anës, një rol që e realizoi kur ishte ende në shkollën e mesme dhe për të cilin u nderua me çmim.

Në filmin "Në shtëpinë tonë", Tatiana Leska luajti rolin e protagonistes Ana, një rol që kërkonte një interpretim të ndjeshëm dhe të thellë emocional. Përformanca e saj e shkëlqyer në këtë film jo vetëm që i solli vlerësime kritike, por gjithashtu e bëri atë një emër në kinematografinë shqiptare.

Gjatë karrierës së saj, Tatiana Leska ka marrë pjesë në disa filma të rëndësishëm të kinematografisë shqiptare:

"Militanti" (1984): Në këtë film, ajo interpretoi rolin e motrës së Visarit. Ky rol e theksoi më tej aftësinë e saj për të portretizuar personazhe komplekse dhe të ndryshme.

"Kur hapen dyert e jetës" (1986): Në këtë film, ajo luajti rolin e një centralisteje, duke sjellë një tjetër interpretim të shkëlqyer që e konsolidoi më tej reputacionin e saj si aktore e talentuar.

"Një vit i gjatë" (1987): Ky film ishte një tjetër sukses për Tatiana Leskën, duke e bërë atë një nga aktoret e respektuara të kohës së saj.

Tatiana Leska mbetet një figurë në historinë e kinematografisë shqiptare. Rolet e saj të paharrueshme dhe interpretimet e saj të fuqishme kanë lënë një ndikim të qëndrueshëm në artin dhe kulturën shqiptare. Përkushtimi i saj ndaj aktrimit dhe paraqitja e saj artistike kanë frymëzuar shumë aktorë të rinj dhe kanë kontribuar në ngritjen e standardeve të aktrimit në Shqipëri.

Tatiana Leska është një emër që do të kujtohet në artin dhe kulturën shqiptare. Përmes punës së saj të palodhshme dhe talentit të saj të jashtëzakonshëm, ajo ka lënë një gjurmë të pashlyeshme në historinë e kinematografisë shqiptare.

## Burimet
Jacques de Lavardin

**Jacques de Lavardin** ( fl. 1575–1585) ishte një princ në Plessis-Bourrot, zotëri dhe fisnik i mbretit të Francës, i njohur për përkthimin e tij të dy veprave në frëngjisht: Celestine nga Fernando de Rojas dhe *Historia de vita et rebus. gestis Scanderbegi*, një kronik i Mbretërisë së Gjergj Kastriot Skënderbeut nga Marin Barleti . De Lavardin ishte aktiv gjatë 1575 dhe 1585. Ai është vëllai i teologut dhe përkthyesit Jean de Lavardin, abaci i l'Estoile. 

## Përkthimi i Marin Barletit 
Përkthimi i tij i *Historia de vita et rebus gestis Scanderbegi* (në frëngjisht ' ''Histoire de Georges Castriot, surnommé Scanderberg, roy d'Albanie'' ) u shfaq në 1576. Botimi i gjashtë i vitit 1621 është për shkak të Nicolas Faret, i cili shtoi një kronologji në të cilën përfshiheshin ngjarjet nga Mehmeti II deri tek Osmani II . 

## Përkthimi i Fernando de Rojas 
Një përkthim i parë në frëngjisht nga Celestine ishte botuar tashmë nga Galliot du Pré (shtypur nga Nicolas Cousteau) në 1527. Përshtatja e Jacques de Levardin në 1577 u ribotua disa herë. 

== Lidhje të jashtme == ==
*  

## Referime
Observatori i Kokinës

parapamje|220x220px| Observatori i Kokinës
**Observatori parahistorik i Kokinës** është një lokalitet arkeo-astronomik iliro-dardan me rëndësi të veçantë. Ky lokalitet ka shërbyer në parahistori si një vend i shenjtë, ku janë kryer vrojtime qiellore dhe rituale të kultit. Gjendet te kodra e fshatit Kokinë, 38 km në lindje të Kumanovës në Maqedoni. Si një observator megalitik parahistorik, është renditur i katërti në botë nga NASA në vitin 2005. Ky vend është shfrytëzuar për vrojtimin e lëvizjeve të diellit dhe të hënës që nga mijëvjeçari i dytë para erës së re. 

## Vështrim 
Observatori është pozicionuar në majë të një kodre neovullkanike, e cila arrin një lartësi prej 1013 metrash mbi nivelin e detit. Ka një gjatësi prej rreth 90 metrash dhe një gjerësi prej 50 metrash dhe shtrihet në dy nivele të ndara. Në të gjithë këtë hapësirë mbizotërojnë fronet e skalitura në shkëmb, të cilat janë të drejtuara kah lindja. Në këtë vend janë identifikuar një shënjues qendror guror dhe shënjues ndihmës, që kanë shënjuar pikat e lëvizjeve të diellit dhe të hënës në horizontin e lindjes, duke përfshirë solsticin veror dhe dimëror, si dhe ekuinoksin vjeshtor dhe pranveror. Përmes këtyre shënjuesve, banorët e asaj kohe kanë përcaktuar kohën e të korrave dhe datat e tjera të rëndësishme për jetën e tyre të përditshme.

Gjatë gërmimeve arkeologjike të kryera në vitin 2001, është zbuluar një shtresë që i përket epokës së bronzit. Në këtë shtresë janë gjetur fragmente qeramike me ornamente të diellit me rreze, të cilat dëshmojnë se në epokën e bronzit janë zhvilluar vrojtime qiellore të organizuara dhe dijet kozmologjike të avancuara. Kjo e bën observatorin një dëshmi të rëndësishme të zhvillimit kulturor dhe shkencor të dardanëve të lashtë. 

Labirinti unik rrethor i qarkut të mbyllur i Smirës mund të shihet si një rezultat tejet i avancuar i dijeve të fituara nga dardanët, duke treguar një shkallë të lartë të njohurive astronomike dhe matematikore. Observatori parahistorik i Kokinos, me historinë dhe zbulimet e tij, ofron një pasqyrë të çmuar të kulturës dhe dijes së popullit dardan gjatë epokës së bronzit.

Zyra për Mbrojtjen e Trashëgimisë Kulturore të Ministrisë së Kulturës së Maqedonisë e shpalli këtë vend si "pronë nën mbrojtje të përkohshme" më 13 nëntor 2008 (Vendimi nr. 08-1935/6). Në vitin 2009, Ministrja e Kulturës Elizabeta Kançeska-Milevska e shpalli Kokinon "një nga prioritetet e programit të Ministrisë së Kulturës 2009".  Në vitin 2009, Republika e Maqedonisë gjithashtu sugjeroi që vendi të futet në listën e vendeve të trashëgimisë botërore të UNESCO-s .  Pas nominimit të tij zyrtar në vitin 2011 për përfshirje në Listën e Trashëgimisë Botërore, dosja e nominimit të sitit Kokino u refuzua sepse numri i pikave të mundshme të vëzhgimit dhe shënuesve mund të tregonte një shtrirje astronomike rastësisht. 

## Shih edhe 
* Observatori
* Observatori i Prishtinës

## Referime
Nacionalizmi qipriot grek

**Nacionalizmi qipriot grek**, i njohur gjithashtu si **helenizmi qipriot**, është një formë e nacionalizmit etnik që thekson grekitetin e kombit qipriot. Nuk është njësoj si nacionalizmi grek, qëllimi kryesor i të cilit është integrimi i Qipros në Greqi — një proces i njohur si *enozë*. Duke braktisur idenë e *enozës*, nacionalistët qipriotë grekë synojnë tani të krijojnë një shtet të kontrolluar nga grekët qipriotë me marrëdhënie të ngushta me Greqinë, të cilën ata e shohin si "mëmëdheun" e tyre. Variantet e nacionalizmit qipriot grek janë përkrahur në të gjithë spektrin politik të Qipros nga Lëvizja e qendrës së majtë për Demokracinë Sociale, Partia Demokratike dhe Mbeldhja Demokratike e qendrës së djathtë dhe Horizontet e Reja të krahut të djathtë, si dhe Kisha e Qipros.

Pushtimi turk i Qipros në vitin 1974 çoi në një margjinalizim fillestar të nacionalizmit qipriot grek dhe në ngritje pasuese të qipriotizmit, në kundërshtim me nacionalizmin tradicional grek; megjithatë, zgjedhja e Andreas Papandreut në 1981 si Kryeministër i Greqisë me politikat e tij të "nacionalizimit" të problemit të Qipros dhe vizita e tij në shkurt 1982 në Qipro çoi në një rinovim të nacionalizmit qipriot grek. Në nëntor 1993, Papandreu dhe Presidenti i Qipros Glafko Kleridi njoftuan shkrirjen e politikave të jashtme dhe të mbrojtjes greke dhe qipriote nën një "Doktrinë të re të hapësirës së mbrojtjes së përbashkët" dhe Qiproja u bë anëtare e Bashkimit Evropian në 2004, e cila u pa si alternativa më e mirë e mundshme për *enozën* e plotë. Kundërshtarët e masës përfshinin udhëheqësin qipriot turk Rauf Denktaşsh, i cili e quajti atë "*enozë* nga dera e pasme".

Nacionalizmi qipriot grek dhe qipriotizmi dallojnë, me pikëpamjet e kundërta për shkaqet dhe zgjidhjet e mosmarrëveshjes së Qipros, të cilat korrespondojnë me opozitën politike djathtas – majtas. Slogani për nacionalizmin qipriot grek është "Qiproja është greke", ndërsa slogani i qipriotizmit është "Qiproja i përket popullit të vet".
Nacionalizmi qipriot

**Nacionalizmi qipriot**, i njohur gjithashtu si **qipriotizmi**, i referohet një prej nacionalizmave të Qipros. Ai përqendrohet në identitetin e përbashkët të grekëve qipriotë dhe turqve qipriotë në lidhje me "qipriotizmin" e tyre, duke theksuar kulturën, trashëgiminë, traditat e tyre të përbashkëta qipriote dhe të drejtat ekonomike, politike dhe shoqërore. Nacionalizmi qipriot mbështet ribashkimin paqësor të Qipros dhe përfundimin e ndërhyrjes së fuqive të jashtme në punët e saj të brendshme. Disa qipriotistë mbrojnë një shtet konfederal ose federal, ndërsa të tjerë shprehin një preferencë për një shtet unitar. Nacionalistët qipriotë i konsiderojnë qipriotët si një kombësi dhe madje etni, duke iu referuar dallimit gjuhësor midis qipriotëve si qipriotë që flasin "greqisht" dhe qipriotë që flasin "turqisht" dhe jo si dy grupe etnike të veçanta.

Në nivelin e politikës praktike, qipriotizmi përgjithësisht lidhet me të majtën, si në politikën greke qipriote ashtu edhe në atë turke qipriote. Partitë politike më të rëndësishme që mbështesin një axhendë nacionaliste qipriote janë Partia Progresive e Popullit Punues (AKEL) midis grekëve qipriotë dhe Partia Republikane Turke (CTP) midis turqve qipriotë. Jo të gjithë të majtët mbrojnë qipriotizmin; për shembull, Lëvizja për Demokraci Sociale (EDEK) bashkon një axhendë ekonomike të krahut të majtë me një qasje nacionaliste greke qipriote ndaj çështjes së Qipros. Qipriotizmi mbështetet më tej zyrtarisht nga Bashkimi i Qipriotëve. Ka gjithashtu veprimtarë të shoqërisë civile dhe grupe më të vogla liberale që mbajnë gjithashtu pozita qipriotiste, megjithëse ndikimi i tyre politik mbetet ndoshta i kufizuar.
Politika e ekstremit të djathtë

**Politika e ekstremit të djathtë**, ose **ekstremizmi i krahut të djathtë**, është një spektër i mendimit politik që tenton të jetë radikalisht konservator, ultranacionalist dhe autoritar, shpesh duke përfshirë edhe tendenca nativiste. Emri rrjedh nga spektri politik majtas-djathtas, ku "e djathta ekstreme" konsiderohet më larg nga qendra sesa e djathta standarde politike.

Historikisht, "politika e ekstremit të djathtë" është përdorur për të përshkruar përvojat e fashizmit, nazizmit dhe falangizmit. Përkufizimet bashkëkohore tani përfshijnë neofashizmin, neonazizmin, pozicionin e tretë, të djathtën alternative, supremacizmin racor dhe ideologji ose organizata të tjera që shfaqin aspekte autoritare, ultranacionaliste, teokratike, homofobike, ose reaksionare.

## Shënime dhe referenca
Politika e qendrës së djathtë

**Politika e qendrës së djathtë** është grupi i ideologjive politike të krahut të djathtë që anojnë më afër qendrës politike. Zakonisht lidhet me konservatorizmin, demokracinë e krishterë, konservatorizmin liberal dhe liberalizmin konservator. Partitë konservatore dhe liberale të qendrës së djathtë kanë qenë historikisht më të suksesshme në anglosferë, ndërsa demokracia e krishterë ka qenë ideologjia kryesore e qendrës së djathtë në Evropë.

Qendra e djathtë zakonisht mbështet ide të tilla si qeveria e vogël, ligji dhe rendi, liria e fesë dhe siguria e fortë kombëtare. Ajo ka qëndruar historikisht në kundërshtim me politikën radikale, politikat rishpërndarëse, multikulturalizmin, imigrimin dhe LGBT-në. Ekonomikisht, qendra e djathtë mbështet tregjet e lira dhe ekonominë shoqërore të tregut, ku liberalizmi i tregut dhe neoliberalizmi janë pozicione të përbashkëta ekonomike të qendrës së djathtë. Ajo zakonisht kërkon të ruajë gjendjen e mëparshme kulturore dhe shoqëroro-ekonomike dhe beson se ndryshimet duhet të zbatohen hap pas hapi.

Qendra e djathtë rrjedh nga spektri politik majtas-djathtas i Revolucionit Francez. Ajo u zhvillua për herë të parë si një forcë politike me krijimin e sistemeve partiake në shekullin e 19-të, kur konservatorët monarkistë dhe fetarë konkuruan me liberalët individualistë dhe antiklerikalë. Demokracia e krishterë u zhvillua në vitet 1870 si një përgjigje tjetër ndaj antiklerikalizmit. Qendra e djathtë siguroi një pozicion të moderuar për të konkurruar me socializmin në shekullin e 19-të dhe u bë një forcë lëvizëse për demokracinë liberale në fillim të shekullit të 20-të.

Qendra e djathtë u rikonfigurua pas Luftës së Dytë Botërore për të zbutur mbështetjen për nacionalizmin dhe u bë një pozicion politik mbizotërues në të gjithë botën perëndimore, veçanërisht me përhapjen e demokracisë së krishterë në të gjithë Evropën. Ajo u rreshtua me bllokun perëndimor gjatë Luftës së Ftohtë dhe në Evropë ndikoi shumë në konsolidimin demokratik dhe integrimin evropian. Rënia ekonomike botërore në vitet 1970 shkaktoi një rritje të mbështetjes për neoliberalizmin dhe neokonservatizmin. Shpërbërja e Bashkimit Sovjetik lejoi një lëvizje të re të qendrës së djathtë të zhvillohej dhe të merrte pushtetin në Evropën Qendrore dhe Lindore gjatë viteve 1990. Kriza financiare 2007–2008 çoi në rënien e mbështetjes për qendrën e djathtë dhe dekada e ardhshme e pa atë të zëvendësohej nga një mbështetje më e madhe për politikën e ekstremit të djathtë.
Centrizmi

**Centrizmi** është tërësia e ideologjive politike që ekzistojnë midis politikës së krahut të majtë dhe politikës së krahut të djathtë në spektrin politik majtas-djathtas. Ai është i lidhur me politikën e moderuar, duke përfshirë njerëz që mbështesin fuqishëm politikat e moderuara dhe njerëz që nuk janë fort të lidhur me politikat e krahut të majtë apo të djathtë. Centrizmi zakonisht lidhet me liberalizmin, centrizmin radikal dhe agrarizmin. Ata që identifikohen si centristë mbështesin ndryshimin gradual politik, shpesh përmes një shteti të mirëqenies me politika të moderuara rishpërndarëse. Megjithëse vendosja e tij pranohet gjerësisht në shkencat politike, grupet radikale që kundërshtojnë ideologjitë centriste ndonjëherë mund t'i përshkruajnë ato si të majta ose të djathta.

Partitë e qendrës në sistemet shumëpartiake mbajnë një pozicion të fortë në formimin e qeverive të koalicionit pasi ato mund të pranojnë partitë e krahut të majtë dhe të djathtë, por ato shpesh janë partnerë të vegjël në këto koalicione që nuk janë në gjendje të zbatojnë politikat e tyre. Këto parti janë më të dobëta në sistemet e votimit të parë dhe të përfaqësimit proporcional. Partitë dhe politikanët kanë arsye të ndryshme për të lëvizur drejt ose larg qendrës, në varësi të mënyrës se si kërkojnë vota. Disa parti populliste marrin pozicione qendrore, duke e bazuar pozicionin e tyre politik në kundërshtimin ndaj qeverisë në vend të popullizmit të krahut të majtë ose të djathtë.

Centrizmi u zhvillua me spektrin politik majtas-djathtas gjatë Revolucionit Francez, kur asambleistët e lidhur as me radikalët dhe as me reaksionarët u ulën mes dy grupeve. Liberalizmi u bë ideologjia centriste mbizotëruese në shekullin e 18-të me mbështetjen e tij për antiklerikalizmin dhe të drejtat individuale, duke sfiduar si konservatorizmin ashtu edhe socializmin. Agrarizmi ekzistoi shkurtimisht si një lëvizje kryesore centriste evropiane në fund të shekullit të 19-të dhe në fillim të shekullit të 20-të. Eugjenika e lidhur me Holokaustin bëri që centristët të braktisnin racizmin shkencor në favor të antiracizmit. Centrizmi u bë më me ndikim pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik teksa u përhap në Evropë dhe Amerikë, por ra në favor të popullizmit pas krizës financiare 2007-2008.
Kristian Lleshi

**Kristian Lleshi** (lindur më 20 mars 1997) është një artist muzikor shqiptar dhe ish-futbollist profesionist. Ka bashkëpunuar me figura të njohura të muzikës si Djr Beatz, Samuel Dalferth, etj.

## Karriera profesionale 
Lindur në Lezhë, nga mosha 14 deri në 21 vjeç ka luajtur futboll dhe 2 nga vitet e fundit si profesionist me KF Besëlidhja e Lezhës dhe më pas me KF Adriatiku. Pas disa dëmtimeve, u detyrua ta ndalojë aktivitetin si sportist dhe u fokusua në muzikë. Kënga e tij e parë, e titulluar "Odise" u publikua në vitin 2017.

## Diskografia 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
Kristian Lleshi në Instagram
Autoudha Prishtinë–Mitrovicë

**Autostrada Prishtinë–Mitrovicë** është një autostradë 40 kilometra e gjatë në Kosovë që aktualisht është në fazën e ndërtimit. Autostrada synon të lidhë kryeqytetin e Kosovës Prishtinën me Vushtrrinë dhe qytetin verior të Mitrovicës . Gjatësia e itinerarit është dhënë si 35 kilometra.  Autostrada mban nofkën *Zahir Pajaziti, Edmond Hoxha, Hakif Zejnullahu* në kujtim të heronjve kombëtarë të rënë në Luftën e Kosovës .  

## Drejtimi 
Autostrada degëzohet nga Autostrada R 7 në veri të Prishtinës. Më pas do të shtrihet në lindje të rrugës ekzistuese nacionale M-2 paralel me Vushtrrinë. Ky qytet është anashkaluar në lindje. Midis Vushtrrisë dhe Mitrovicës, itinerari bashkohet me M-2, afërsisht pesë kilometra në jug të Mitrovicës afër Kçiqit të Madh .

Planet parashikojnë vazhdimin e autostradës në veri të Kosovës.

## Statusi i zgjerimit 
Puna ndërtimore filloi me bypass-in e Vushtrrisë. Katër kilometrat e parë në veriun e largët janë të hapura për trafik. 

Në jug, M-2 zgjerohet si një autostradë e shpejtë me katër korsi për rreth 20 kilometra (nga kryqëzimi në jugperëndim të Prishtinës me M-9 ).

## Shih edhe 
* Rrugët në Kosovë

## Referime
Politika e qendrës së majtë

**Politika e qendrës së majtë** është një gamë e ideologjive politike të krahut të majtë që anojnë më pranë qendrës politike dhe përgjithësisht përputhen me progresivizmin. Ideologjitë e qendrës së majtë përfshijnë demokracinë sociale, liberalizmin shoqëror dhe politikën e gjelbër. Idetë e mbështetura zakonisht nga qendra e majtë përfshijnë kapitalizmin e mirëqenies, drejtësinë shoqërore, internacionalizmin liberal dhe multikulturalizmin. Ekonomikisht, qendra e majtë mbështet një ekonomi të përzier në një sistem kapitalist demokratik, duke përfshirë shpesh ndërhyrjen ekonomike, taksimin progresiv dhe të drejtën për t'u bashkuar. Politika e qendrës së majtë është në kundërshtim me politikat e majta ekstreme që refuzojnë kapitalizmin ose mbrojnë revolucionin.

Qendra e majtë u zhvillua me pjesën tjetër të spektrit politik majtas-djathtas në Francën e shekullit të 18-të dhe 19-të, ku qendra e majtë përfshinte ata që mbështesnin transferimin e pushteteve nga monarkia në parlament ose miratuan republikanizmin e moderuar. Progresivizmi i hershëm dhe liberalizmi i majtë evoluan në fund të shekullit të 19-të dhe në fillim të shekullit të 20-të në Evropën Perëndimore dhe Shtetet e Bashkuara, ndërsa demokracia sociale u nda nga socializmi reformist. Demokracia sociale u bë ideologjia dominuese në Evropën Perëndimore gjatë zgjerimit ekonomik të pas Luftës së Dytë Botërore dhe u përhap në Afrikë pas dekolonizimit.

Ekonomia e qendrës së majtë ra në popullaritet pas recesionit 1973-1975 dhe u zëvendësua nga neoliberalizmi. Në vitet 1990, politika e Rrugës së Tretë u shfaq si një variant centrist i demokracisë sociale në Evropë dhe politika e qendrës së majtë u përhap në Amerikën Latine gjatë valës rozë. Në shekullin e 21-të, politika e qendrës së majtë sfidohet nga zhvillimet e Revolucionit Digjital, ngritja e klasës së ulët në klasën e mesme në vendet e zhvilluara dhe një rritje e mbështetjes për popullizmin.
Politika e ekstremit të majtë

**Politika e ekstremit të majtë**, e njohur gjithashtu si **politika e majtë ekstreme** ose **ekstremizmi i krahut të majtë**, është një politikë më e majtë në spektrin politik majtas-djathtas sesa e majta standarde politike. Termi nuk ka një përkufizim të vetëm; disa studiues e marrin atë si të majtën e partive komuniste, ndërsa të tjerë e zgjerojnë atë duke përfshirë të majtën e socialdemokracisë. Në disa raste - veçanërisht në mediat e lajmeve - *e majta ekstreme* është lidhur me disa forma të autoritarizmit, anarkizmit, komunizmit dhe marksizmit, ose janë emërtuar si grupe që mbrojnë socializmin revolucionar dhe ideologjitë komuniste të lidhura me to, ose antikapitalizmin dhe antiglobalizimin. Terrorizmi i ekstremit të majtë përbëhet nga grupe ekstremiste, militante ose kryengritëse që përpiqen të realizojnë idealet e tyre përmes dhunës politike në vend që të përdorin mënyra demokratike.
Autoudha R6b

**Autostrada R6b** është një autostradë 32 kilometra e gjatë në Kosovë, e cila është në fazë planifikimi. Ajo synon të lidhë fshatin Zahaq afër Pejës me fshatin Kijevë afër Prishtinës. Autostrada e re, e njohur gjithashtu si Autostrada Prishtinë–Pejë, pritet të shkurtojë ndjeshëm distancën midis dy qyteteve.

Autostrada do të fillojë në Prishtinë nga rruga kombëtare M-9 dhe do të kalojë përmes maleve të Carralevës drejt Pejës. Ajo gjithashtu do të kalojë pranë qytetit të Klinës. Projekti është ende në fazë planifikimi dhe janë gjetur investitorë që janë të gatshëm të investojnë më shumë se 189 milionë euro për ndërtimin e autostradës.

Ky projekt pritet të sjellë përmirësime të mëdha në infrastrukturën rrugore të Kosovës, duke lehtësuar lëvizjen dhe duke përmirësuar sigurinë e udhëtimit. Përfitimet e tij afatgjata për ekonominë dhe shoqërinë janë të konsiderueshme, duke krijuar mundësi të reja për zhvillimin ekonomik dhe tregtar të rajonit.

 Autostrada mban emrin Adem Demaçi si një kujtim për aktivistin e njohur kosovar, Adem Demaçi . 

## Shih edhe 
* Rrjeti rrugor në Kosovë
* Transporti në Kosovë

## Referime
Autoudha e Paqes

**Autostrada e Paqes** është një arterie e rëndësishme që do të lidh kryeqytetin e Kosovës, Prishtinën, me qytetin e Nishit në Serbi. Ky projekt ambicioz, i cili përshkon një distancë prej rreth 105 kilometrash, është më shumë se një rrugë; është një simbol i bashkëpunimit dhe integrimit rajonal.

Ndërtimi i kësaj autostrade nuk ishte thjesht një projekt inxhinierik, por një sfidë që pasqyron kompleksitetin gjeopolitike të rajonit. Pavarësisht pengesave, vizioni për një lidhje më të mirë midis Kosovës dhe Serbisë vazhdon të jetë një forcë udhëheqëse.

Sot, Autostrada e Paqes si projekt është një dëshmi e progresit dhe e mundësive të reja. Ajo do të shkurtojë në mënyrë drastike kohën e udhëtimit, duke lehtësuar lëvizjen e njerëzve, mallrave dhe ideve. Përtej aspektit fizik, autostrada ka katalizuar rritjen ekonomike, duke nxitur tregtinë dhe investimet.

Ndërsa udhëtoni përgjatë kësaj rruge moderne, ju do të jeni dëshmitar i një peizazhi të ndryshueshëm, nga fushat pjellore deri në malet e mbuluara me borë. Është një përvojë që ju lidh me zemrën e Ballkanit.

Autostrada e Paqes është më shumë se një rrugë; është një urë që bashkon njerëzit dhe kultura të ndryshme. Është një shembull se si bashkëpunimi mund të tejkalojë sfidat dhe të ndërtojë një të ardhme më të mirë për të gjithë.
Autoudhat në Kosovë

parapamje|256x256px| Shenja e autostradës në Kosovë.
**Autostradat në Kosovë** janë sistemi i autostradave me qasje të kontrolluar në Kosovë, që janë kryesisht nën mbikëqyrjen e Ministrisë së Infrastrukturës . Autostrada përkufizohen si rrugë me të paktën dy korsi në secilin drejtim duke përfshirë një korsi emergjence dhe një kufi shpejtësie prej  .  

Autostradat në Kosovë janë të shënuara me një shenjë të veçantë rrugore, e ngjashme me shenjën rrugore që paraqet një autostradë në vendet e tjera të Evropës .  Shenjat kanë sfond të gjelbër dhe identifikohen se përbëhen nga shkronja R dhe numri i autostradës të caktuar nga legjislacioni.

## Autostrada 
### Të përfunduara 
### Projektet e ardhshme 
## Shih edhe 
* Rrugët në Kosovë
* Ekonomia e Kosovës
* Transporti në Kosovë

## Referime
Portugezët në Dhaka

Portugezët ishin evropianët e parë që mbërritën në Bengal ashtu dhe në Dhaka. Portugezët që erdhën në Dhaka ishin kryesisht misionarë dhe tregtarë që erdhën nga baza e tyre kryesore në Hugli.

## Historia
Në shekullin e XVI, disa tregtarë portugezë u vendosën në Dhaka duke eksportuar mallra musline, pambuku dhe mëndafshi në Europë dhe Azinë Juglindore. Sipas Campos, shkrimtari i Portugezëve në Bengal (1919), portugezët u vendosën në Dhaka në vitin 1580. Nga disa dokumente, mund të thuhet se ngulimi portugez në Dhaka lulëzoi deri në fillim të shekullit të XVIII. Etërit Augustinë portugezë në këtë periudhë krijuan kisha në Dhaka. Një kishë në Texhgaon thuhet se ka qenë ndërtuar nga misionarët augustinianë para vitit 1599.

Portugezët blenë dy fshatra në Bhoval dhe blenë tokë në Narindën e tanishme. Ata ndërtuan një kishë në Narinda në vendin e varrezave të krishtera të tanishme në Dhaka në fillim të shekullit të XVII. Në 1616 ata vendosën zyrtarisht një mision në Dhaka.

Në 1632, perandori mogul Shah Xhahan filloi ti përzërë ata nga Bengali. Kisha në Narinda u braktis gjatë kësaj kohe, por nuk u dëmtua. Më vonë, Shaista Khani i lejoi ata të krijonin një ngulim në bregun e lumit Içamati (rreth  në jug të Dhakës) pasi ata treguan besnikëri ndaj mogulëve. Vendi ku ata krijuan ngulimin gjendet në zonën e tanishme Muktarpur–Mirkadim të Munshiganxhit dhe është akoma e njohur si "Pazari Firingi". Kisha e Narindës në këtë kohë funksiononte prapë pasi atë Anthony Barbier përmend se i kaloi aty krishtlindjet gjatë vizitës në Dhaka në vitin 1713.

Nga dokumentet e vitit 1789 mund të thuhet se kisha e vetme akive në këtë kohë ishte ajo në Texhgaon (tashmë Kisha e Ruzares së Shenjtë në Dhaka), që ishte një fshat katër milje në veri të qendrës së Dhakës në atë kohë. Mendohet se Kisha e Narindës është braktisur nga kjo kohë. Por nga harta e major James Rennell (1780), portugezët kishin akoma ngulimin përreth zonës së kishës së vjetër, që është zona e tanishme Narinda-Pazari Lakshmi. Ata kishin edhe një qendër tregtare në atë zonë.

Nga viti 1620, tregtarë të tjerë evropianë filluan të merrnin leje tregtie nga mogulët. Kështu nga kjo kohë filloi konkurrenca midis portugezëve dhe tregtarëve të tjerë evropianë. Por ata e vijuan sipërmarrjen e tyre në Dhaka deri në shekullin e XVIII.

Në shekullin e XVIII ata filluan ta humbisnin sipërmarrjen e tyre në garë me tregtarët hollandezë dhe anglezë, duke u detyruar ta mbyllnin aktivitetin e tyre në Dhaka nga fundi i shekullit. Mendohet se disa misionarë vijuan ende të qëndronin në Dhaka pasi një tjetër kishë u ndërtua në distriktin e Dhakës në vitin 1815.

## Shiko edhe
* Historia e Bengalit
* Historia e Bangladeshit
* Historia e Dhakës
* Ngulimi portugez në Çitagong
* India Portugeze

## Referime
## Bibliografia
*
*
*