Euklidi i Megarës

**Euklidi i Megarës** (c. 435 – shek. 365 para Krishtit)  ishte një filozof grek Sokratik që themeloi shkollën filozofike Megariane . Ai ishte një nxënës i Sokratit në fund të shekullit të 5-të para Krishtit dhe ishte i pranishëm në vdekjen e tij. Ai e konsideronte të mirën supreme të vetme, të përjetshme dhe të pandryshueshme, dhe mohoi ekzistencën e çdo gjëje në kundërshtim me të mirën. Redaktorët dhe përkthyesit në Mesjetë shpesh e ngatërronin atë me Euklidin e Aleksandrisë kur diskutonin për *Elementet* e këtij të fundit.

## Biografia 
Euklidi lindi në Megara .   Në Athinë ai u bë një ndjekës i Sokratit : ishte aq i etur për të dëgjuar mësimet dhe fjalimin e Sokratit, saqë kur, për njëfarë kohe, Athina e kishte ndaluar hyrjen e çdo qytetari të Megarës në qytet, Euklidi do të hynte fshehurazi në Athinë. pasi ra nata i maskuar si grua, për ta dëgjuar të fliste.  Ai përfaqësohet në parathënien e *Theaetetus* të Platonit si përgjegjës për të shkruar bisedën midis Sokratit dhe të riut Theaetetus shumë vite më parë. Sokrati gjithashtu supozohet të ketë qortuar Euklidin për dashurinë e tij për mosmarrëveshjet eriste .  Ai ishte i pranishëm në vdekjen e Sokratit (399 pes),  pas së cilës Euklidi u kthye në Megara, ku i ofroi strehim Platonit dhe nxënësve të tjerë të frikësuar të Sokratit. 

Në Megara, Euklidi themeloi një shkollë filozofie e cila u bë e njohur si shkolla Megariane dhe e cila lulëzoi për rreth një shekull. Thuhej se nxënësit e Euklidit ishin Ichthyas,  udhëheqësi i dytë i shkollës Megariane; Eubulides i Miletit ;  Clinomachus ;  dhe Thrasymachus i Korintit .  Thrasymachus ishte një mësues i Stilpo, i cili ishte mësues i Zenoit të Citium, themeluesit të shkollës stoike .

## Filozofia 
Vetë Euklidi shkroi gjashtë dialogë - *Lamprias*, *Eskines*, *Phoenix*, *Crito*, *Alcibiades* dhe dialogu *Amatory* - por asnjëri nuk mbijetoi. Sipas prologut të tij, dialogu gjoja platonik *Theaetetus* ishte fillimisht një vepër Euklidiane. Burimi kryesor ekzistues mbi pikëpamjet e tij është përmbledhja e shkurtër e Diogenes Laërtius .  Filozofia e Euklidit ishte një sintezë e ideve Eleatike dhe Sokratike. Sokrati pohoi se njohuria më e madhe ishte të kuptosh të mirën. Eleatikët pretendonin se njohuria më e madhe është qenia e vetme universale e botës. Duke përzier këto dy ide, Euklidi pohoi se e mirë është njohja e kësaj qenieje. Prandaj, kjo e mirë është e vetmja gjë që ekziston dhe ka shumë emra, por në të vërtetë është vetëm një gjë. Ai e identifikoi idenë eleatike të "Njëshit" me " Formën e së Mirës " sokratike, të cilën e quajti "Arsye", "Zot", "Mendje", "Dituri" etj.  Ky ishte thelbi i vërtetë i qenie, dhe ishte e përjetshme dhe e pandryshueshme.  Ideja e një të mire universale gjithashtu i lejoi Euklidit të hidhte poshtë gjithçka që nuk është e mirë, sepse ai pretendonte se e mira mbulonte të gjitha gjërat në Tokë me emrat e saj të shumtë. Euklidi adoptoi idenë sokratike se dija është virtyt dhe se e vetmja mënyrë për të kuptuar botën e pandryshueshme është përmes studimit të filozofisë. Euklidi mësoi se vetë virtytet, megjithatë, ishin thjesht njohja e të mirës ose qenies së vetme. Siç tha ai, "E mira është Një, por ne mund ta quajmë atë me disa emra, herë si urtësi, herë si Zot, herë si Arsye",  dhe deklaroi, "e kundërta e së mirës nuk ekziston". 

Euklidi ishte gjithashtu i interesuar për konceptet dhe dilemat e logjikës . Euklidi dhe pasuesit e tij megarianë përdorën dialogun dhe metodën eriste për të mbrojtur idetë e tyre. Metoda eriste i lejoi ata të provonin idetë e tyre duke hedhur poshtë ato të atij me të cilin po debatonin dhe për këtë arsye duke vërtetuar në mënyrë indirekte pikëpamjen e tyre ( *shih reductio ad absurdum* ). Kur sulmonte një demonstratë, nuk ishin premisat e supozuara, por përfundimet që ai sulmoi,  që me sa duket do të thotë se ai u përpoq të përgënjeshtrojë kundërshtarët e tij duke nxjerrë pasoja absurde nga përfundimet e tyre.  Ai gjithashtu hodhi poshtë argumentin nga analogjia.  Trashëgimtarët e tij doktrinorë, logjikët stoikë, inauguruan shkollën më të rëndësishme të logjikës në antikitet, përveç peripatetikëve të Aristotelit .

## Shih edhe 
* Dialogjet e Platonit

## Referime