Uendi Fridman

**Wendy Laurel Freedman**  (17 korrik 1957) është një astronome kanadezo-amerikane, e njohur për matjen e konstantës së Hubble dhe si drejtore e Observatorëve Carnegie në Pasadena, California dhe Las Campanas, Kili . Ajo është Profesore e Universitetit John & Marion Sullivan te Astronomisë dhe Astrofizikës në Universitetin e Çikagos.  

## Jeta dhe karriera 
Freedman u rrit në një familje hebre në Toronto, . Interesi i saj i hershëm në shkencë filloi nga ora e fizikës në shkollën e mesme. Kjo e çoi atë në Universitetin e Torontos. Ajo ishte fillimisht një studente e biofizikës. U specializua në astronomi, duke marrë B.Sc. në vitin 1979.  Ajo qëndroi në Toronto për punën pasuniversitare, duke marrë një Ph.D. në astronomi dhe astrofizikë në 1984.  Iu bashkua Observatorëve të Carnegie në Pasadena, California, si një post-doktoraturë në 1984. Ajo u bë një anëtare e fakultetit të stafit shkencor dhe  tre vjet më vonë u quajt si gruaja e parë që u bashkua me stafin e përhershëm të Carnegie. Në vitin 2003 ajo u emërua Kryetarja e Crawford H. Greenewalt dhe Drejtore e Observatorëve të Carnegie.  Puna e hershme e Freedman ishte kryesisht në  matjen e shkallën se distancës se yllit *Cepheid* .

## Hubble, Astronome 
Freedman ishte bashkë-drejtuese e një ekipi ndërkombëtar prej 30 astronomësh për të kryer projektin kyç të Teleskopit Hubble, një program që synon të vendosë shkallën e distancës së Universit dhe të matë shkallën aktuale të zgjerimit, një sasi e njohur si konstantja e *Hubble*. Kjo sasi përcakton madhësinë e universit të dukshëm dhe është thelbësore për përcaktimin e moshës së tij. Gjatë Projektit Kryesor, ekipi mati distancat në 24 galaktika duke përdorur yje të ndryshueshëm *Cepheid* dhe mati konstantën e *Hubble* duke përdorur pesë metoda të pavarura. Studiuesit e projektit, të udhëhequr nga Freedman, publikuan rezultatin e tyre përfundimtar në 2001.  Shoqëria Filozofike Amerikane, anëtare e Akademisë Amerikane të Arteve dhe Shkencave dhe një anëtare e Shoqatës Amerikane të Fizikës . 

Ajo ka marrë disa çmime për kontributet e saj në kozmologjinë vëzhguese, duke përfshirë një Leksion Njëqindvjeçarë të Shoqërisë Fizike Amerikane (1999), Çmimin John P. McGovern në Shkencë (2000),  dhe Leksioni dhe Çmimi Marc Aaronson (1994) "në njohjen e një dekade të kontributeve themelore në zonat e shkallës ekstreme të distancës galaktike dhe popullatat yjore të galaktikave".  Në 2009 Freedman ishte një nga tre bashkë-marrësit e Çmimit Kozmologji Gruber .  Ajo mori Çmimin Dannie Heineman 2016 për Astrofizikën,  dhënë bashkërisht nga Instituti Amerikan i Fizikës dhe Shoqëria Amerikane Astronomike, "për kontributin e saj të jashtëzakonshëm dhe rolin drejtues në përdorimin e vëzhgimeve optike dhe infra të kuqe të hapësirës dhe tokës mbi vëzhgimet e yjeve Cepheid, së bashku me teknikat inovative të analizës, për të përmirësuar në masë të madhe saktësinë e shkallës së distancës kozmike dhe në këtë mënyrë të kufizosh parametrat themelorë kozmologjikë ". 

Ajo u zgjodh *Anëtare e Trashëgimisë e Shoqërisë Amerikane Astronomike* në vitin 2020 

Asteroidi 107638 Wendyfreedman, i zbuluar nga David Healy në Observatorin Junk Bond në 2001, u emërua për nder të saj. Citimi i emërtimit zyrtar u botua nga Minor Planet Center në 6 Janar 2007 ( M.P.C. 58597 ).

## Jeta personale 
Freedman është e martuar me bashkëpunëtorin e saj Barry F. Madore. Ata kanë dy fëmijë.  

## Referime