Elena Ferrante

**Elena Ferrante** (, lindur më 1943) është pseudonimi i një shkrimtarie romantike italiane, e cila u bë e njohur për tetralogjinë e romaneve napoletane ''L'amica geniale* (Mikesha gjeniale). Librat e Ferrantes, botuar fillimisht në italisht, janë përkthyer shumë gjuhë, përfshirë dhe shqipen.

Revista amerikane *Time'' e shpalli Ferranten njërën prej 100 njerëzve më me ndikim në vitin 2016.

## Shkrimi
Ferrante është autore e një rreth një duzine romanesh, më të njohurat prej të cilave janë ato të tetralogjisë Mikesha gjeniale, rreth dy vajzave të shkathta dhe inteligjente nga Napoli, të cilat përpiqen të krijojnë hapësirë jetësore për veten e tyre brenda një dhune dhe kulture të zhurmshme. Kjo seri romanesh përbëhet nga Mikesha Gjeniale (2012), Mbiemri i Ri ne vitin  2013, Ata që ikin dhe ata që qëndrojnë  ne vitin 2014 , dhe Historia e fëmijës së humbur ne vitin 2015, e cila u propozua për Çmimin Strega, njëri nga çmimet kryesore letrare në Itali.

Ferrante thotë se "librat mjafton të shkruhen, dhe pastaj s'kanë më nevojë për autorët e tyre"." Ajo ka argumentuar në mënyrë të përsëritur se anonimiteti është një parakusht për punën e saj [8] dhe se mbajtja e emrit të vërtetë nga daljet në qendër të vëmendjes është çelësi i procesit të saj të shkrimit. Sipas Ferrantes, 

Shfaqja e parë e punës së saj në anglisht ishte botimi i një tregimi të shkurtër me titull "Ashensori i Delisë", përkthyer nga Adria Frizzi në antologjinë Pas Luftës (2004). Tregon lëvizjet e karakterit të Delisë në ditën e varrimit të nënës së saj, veçanërisht rikthimin e saj në tërheqjen e saj të sigurt në ashensorin e vjetër në ndërtesën e banesës ku ajo u rrit.

Gazeta New York Times e shpalli përkthimin në anglisht i librit të fundit të tetralogjisë, *The Story of the Lost Child*, ndër 10 librat më të mirë të vitit 2015.

## Anonimiteti
Pavarësisht se është njohur si një romanciere në shkallë ndërkombëtare, Ferrante ka mbajtur të fshehtë identitetin e saj  që nga publikimi i romanit të saj të parë në vitin 1992. Spekulimi për identitetin e saj të vërtetë ka qenë i përhapur dhe janë paraqitur edhe disa teori , bazuar në informatat që Ferrante ka dhënë në intervista, si dhe në analizat e nxjerra nga përmbajtja e romaneve të saj.

Në vitin 2003, Ferrante botoi *La Frantumaglia*, një vëllim i korrespondencës së saj me redaktorët, të cilët hedhin dritë mbi identitetin e saj, u përkthye në gjuhën angleze vetëm në 2016. Sidoqoftë, në një artikull të vitit 2013 për *The New Yorker*, kritiku James Wood përmblodhi atë që ishte përgjithësisht e pranuar për Ferranten, bazuar pjesërisht në këto letra të mbledhura:

Identiteti i vërtetë i Ferrantes ka shkaktuar një fushatë të vërtetë hamendësimesh dhe kërkimesh në Itali. Një profesor italian në Universitetin e Pizës, dantisti Marco Santagata, pati shkruar në marsin e vitit 2016 se në bazë të përshkrimeve që i bënte Ferrantja atij qyteti, kishte mundësi që autore e vërtetë të kishte qenë Marcella Marmo, e cila pati studiuar atje viteve 60. Në shtator të atij viti, gazetari investigativ Claudio Gatti pretendoi se pas Ferrantes fshihej përkthyesja Anita Raja, e cila ishte dhe e shoqja e një shkrimtari të njohur modern italian, Domenico Starnones.

## Përshtatje
Dy nga romanet e Ferrante janë kthyer në filma. ''L'amore molesto* u bë filmi *Dashuria e keqe* drejtuar nga Mario Martone, ndërsa *Ditët e braktisjes* (*I giorni dell'abbandono'') u bë [[I giorni dell'abbandono] një film me titull të njëjtë]] drejtuar nga Roberto Faenza. Në librin e saj të librit *Fragments* (* La frantumaglia * 2003), Ferrante flet për përvojat e saj si shkrimtare.

## Punët
* ''L'amore molesto* (1992; Përkthimi në Anglisht: *Troubling Love*, 2006)
* *I giorni dell'abbandono* (2002; në shqip *Ditët e braktisjes*, Tiranë, 2007)
* *La frantumaglia* (2003; Përkthimi në Anglisht *Fragments*, 2016)
* *La figlia oscura* (2006; në shqip: *Bija e errësirës*, Tiranë, 2012)
* *La spiaggia di notte* (2007; *Plazhi natën*)
* *L'amica geniale* (2011; në shqip *Mikesha gjeniale*, Tiranë, 2016). 
* *Storia del nuovo cognome*, *L'amica geniale* vëllimi 2 (2012; në shqip: *Mbiemri i ri*, Tiranë, 2017). . 
* *Storia di chi fugge e di chi resta*, *L'amica geniale* vëllimi 3 (2013; në Anglisht: *Those Who Leave and Those Who Stay*, 2014). . 
* *Storia della bambina perduta*, *L'amica geniale* vëllimi 4 (2014; Përkthimi në Anglisht: *The Story of the Lost Child*, 2015). .

## Çmime dhe nderime
*2016 TIME 100 Most Influential People
*2016 Man Booker International Prize, shortlisted for *The Story of the Lost Child*.
*2016 Independent Publisher Book Award- Gold Medal (literary fiction), for *The Story of the Lost Child*.
*2014 Best Translated Book Award, shortlisted for *The Story of a New Name*, translated from the Italian by Ann Goldstein.

## Referime
### Referime të përgjithshme
* "Anita Raja a Tommaso Debenedetti: Yo Soy Elena Ferrante" on El Mundo, Madrid 10-12-2016

## Lexim i mëtejshëm
* Buonanno, Elda. *La Frantumaglia: Elena Ferrante's "fragmented self"'' Ph.D. thesis, City University of New York, 2011.
* Milkova, Stiliana. "Mothers, Daughters, Dolls: On Disgust in Elena Ferrante's *La figlia oscura*". *Italian Culture* 31:2 (September 2013).

## Referime 
## Lidhje të jashtme
* "Elena Ferrante's Official Website" 
* "Elena Ferrante's *Troubling Love* " – book review
* The unknown great  – *The Sunday Times*
*
*
* Elena Ferrante: the global literary sensation nobody knows – *The Guardian*
*
*
*