open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ekonomia joformale

parapamje|250x250px|Shitësit informalë në Uttar Pradesh.
Një **ekonomi joformale** (**sektori joformal** ose **ekonomia gri**) është pjesa e çdo ekonomie që as nuk tatohet dhe as nuk monitorohet nga asnjë formë qeverisjeje. Megjithëse sektori informal përbën një pjesë të konsiderueshme të ekonomive në vendet në zhvillim, ai nganjëherë stigmatizohet si i mundimshëm dhe i pakontrollueshëm. Megjithatë, sektori informal ofron mundësi kritike ekonomike për të varfërit dhe është zgjeruar me shpejtësi që nga vitet 1960. Integrimi i ekonomisë informale në sektorin formal është një sfidë e rëndësishme e politikave.

Në shumë raste, ndryshe nga ekonomia formale, aktivitetet e ekonomisë informale nuk përfshihen në produktin kombëtar bruto (GNP) të një vendi ose në produktin e brendshëm bruto (GDP). Megjithatë, Italia ka përfshirë vlerësime të aktivitetit informal në llogaritjet e saj të PBB-së që nga viti 1987, gjë që rrit GDP-në e saj me rreth 18% dhe në vitin 2014, një numër vendesh evropiane ndryshuan zyrtarisht llogaritjet e tyre të PBB-së për të përfshirë prostitucionin dhe shitjet e narkotikëve në statistikat e tyre zyrtare të PBB-së, në përputhje me standardet ndërkombëtare të kontabilitetit, duke nxitur një rritje ndërmjet 3-7%. Sektori informal mund të përshkruhet si një treg gri i punës. Koncepte të tjera që mund të karakterizohen si sektor informal mund të përfshijnë tregun e zi (ekonomia në hije, ekonomia nëntokësore), agorizmi dhe Sistemi D. Idiomat e lidhura përfshijnë "nën tryezë", "jashtë librave" dhe "punë për para në dorë".

## Shiko edhe 
* Tregu i zi

## Referime
LAV 6

parapamje|250x250px|LAV 6 kanadez në Saint-André-Avelin, prill 2019.
**LAV 6**, ndonjëherë i shkruar si **LAV 6.0** ose **LAV VI**, është gjenerata e katërt e LAV dhe bazohet në LAV III. Automjetet e para u dorëzuan në vitin 2013 dhe pas testimit hynë në shërbim në 2016. Ushtria Kanadeze planifikon të zëvendësojë të gjithë flotën e saj LAV të varianteve të ndryshme LAV II dhe LAV III me LAV 6. Automjeti është duke u blerë në dy variante kryesore: një automjet luftarak i pajisur me topin 25mm që shihet në LAV II dhe LAV III, dhe një variant mbështetës i emërtuar Automjeti Mbështetës Luftarak i Blinduar (ACSV).

## Shiko edhe 
* Automjeti luftarak i këmbësorisë

## Referenca
Duje (këngë)

"**Duje**" është një këngë e vitit 2022 e këngëtares shqiptare Albina Kelmendi dhe pesë anëtarëve të familjes së saj, e publikuar më 19 dhjetor 2022. Shkruar nga Eriona Rushiti dhe Enis Mullaj, kënga përfaqësoi Shqipërinë në Festivalin Evropian të Këngës 2023 pasi fitoi televotimin e *Festivalit të Këngës 61*, përzgjedhja e Shqipërisë për Eurovizionin e atij viti.

## Festivali Evropian i Këngës 
### *Festivali i Këngës 61* 
Edicioni i 61-të i  u organizua nga  (RTSH) për të përcaktuar përfaqësuesen e Shqipërisë në Eurovision 2023. Në fillim të shtatorit 2022 u raportua se RTSH kishte vendosur të zgjidhte fituesin e festivalit duke përdorur një sistem që përmban votën e publikut. Më 28 tetor 2022, sistemi i votimit të  u konfirmua: 3 më të mirët dhe dy çmimet do të zgjidheshin, si zakonisht, nga juria, por fituesi i festivalit nuk do të merrte ftesë zyrtare për të marrë pjesë në Eurovizion, si në vitet e mëparshme. Në vend të kësaj, përfaqësuesi shqiptar i Eurovizionit do të zgjidhet me një sistem të veçantë televotimi.

“Duje” garoi në gjysmëfinalen e parë të garës së atij viti. Duke qenë se Albina konsiderohej një artiste e njohur, ajo automatikisht do të kalonte në finalen e konkursit. Duke shkuar në finale, kënga ishte e preferuara e fansave për të fituar televotimin, duke fituar sondazhet e fansave në *Wiwibloggs* dhe *ESCUnited*. Në finale, “Duje” do të dilte e dyta në votimin e jurisë, duke u mposhtur nga kënga e Elsa Lilës, “Evita” si fituesja e përgjithshme e *Festivalit të Këngës 61*. Gjithsesi, “Duje” do të dilte e para në përgjithësi në televotim, duke fituar vendin shqiptar për Festivali Evropian i Këngës 2023.

### Në Eurovizion 
Sipas rregullave të Eurovizionit, të gjitha vendet pjesëmarrëse, me përjashtim të vendit pritës dhe " Big Five ", i përbërë nga , , ,  dhe , duhet të kualifikohen në një nga dy gjysmëfinalet në mënyrë që për të konkurruar për finalen; dhjetë vendet e para nga çdo gjysmëfinale kalojnë në finale.

## Referime
Gustaph

**Stef Caers** (i lindur më 5 korrik 1980), i njohur profesionalisht si **Gustaph** (i stilizuar si **GVSTΛPH**), është një këngëtar-kantautor, producent dhe trajner vokalesh belg. Ai do ta përfaqësojë Belgjikën në Festivalin Evropian të Këngës 2023 në Liverpool, Mbretëria e Bashkuar me këngën "Because of You".

## Biografia 
Caers lindi më 5 korrik 1980 në Leuven, Brabant Flamand. Ai e filloi karrierën e tij muzikore ndërsa studionte në Konservatorin Mbretëror të Gentit, duke përdorur fillimisht emrin skenik **Steffen**. Në vitin 2000, ai shënoi një hit me këngën e tij debutuese "Gonna Lose You", e cila arriti numrin 22 në tabelën e këngëve flamande. Më pas ai publikoi një këngë të dytë, të titulluar "Gjëja më e ëmbël".

Pas këtyre publikimeve, Caers filloi të fokusohej më shumë në shkrimin dhe prodhimin e këngëve. Ai gjithashtu u bë aktiv si vokalist mbështetës, duke ofruar vokale mbështetëse, ndër të tjera, për Lady Linn dhe Willy Sommers. Në fillim të viteve 2010, ai iu bashkua grupit Hercules and Love Affair si një nga vokalistët kryesorë.
parapamje|240x240px| Caers (djathtas) duke performuar me Hercules dhe Love Affair në 2012
Caers performoi si vokalist mbështetës për Sennek në Eurovision Song Contest 2018 dhe për Hooverphonic në Eurovision Song Contest 2021. Përveç karrierës së tij si këngëtar, ai punon si trajner vokal, dhe si mësues në Akademinë Mbretërore të Arteve të Bukura (KASK) në Ghent.

Në nëntor 2022, Caers u shpall si një nga shtatë pjesëmarrësit në Eurosong 2023, përzgjedhja kombëtare belge për Eurovision Song Contest. Pjesëmarrja e tij "Because of You" fitoi finalen më 14 janar 2023 dhe do të përfaqësojë Belgjikën në Eurovision Song Contest 2023 në Liverpool, Mbretëria e Bashkuar.

## Diskografia 
### Këngë teke 
#### Si artist kryesor 
#### Si artist i përfshirë 
## Referime 
## Lidhje të jashtme
Isuf Kalo

**Isuf Kalo** (Luzat, 1942 - 19 janar 2023) ka qenë endokrinolog dhe diabetolog shqiptar, hartues tekstesh shkencore, doktor shkencash si dhe profesor i mjekësisë. Ai po ashtu shërbeu si doktori personal i diktatorit Enver Hoxha. Emri i tij u shqua më tej vite pas diktaturës për memuarin e tij *Blloku* (Tiranë, 2019). 

Lindi në vitin 1942 në Luzat të Tepelenës. Studimet i ka përfunduar në Fakultetin e Mjekësisë në Universitetin e Tiranës në vitin 1964. Në vitin 1985 Kalo ishte mjeku personal i Enver Hoxhës. Midis 1991 dhe 2004 ai u punësua nga Zyra Rajonale e Organizatës Botërore të Shëndetësisë për Evropën (në Kopenhagë), duke drejtuar Programin Evropian të Diabetit dhe më vonë Programin e Cilësisë së Sistemit Shëndetësor në Evropë.

Ai është autor i një sërë botimesh në shtypin mjekësor në Shqipëri dhe jashtë saj, si dhe është anëtar nderi i disa komiteteve ndërkombëtare dhe shoqatave mjekësore në Evropë. U nda nga jeta më 19 janar 2023.

## Referime
Perandoria Mali

parapamje|Flamuri i Perandorisë Mali
parapamje|300px|Perandoria Mali
**Perandoria Mali** ishte një vend i Afrikës Perëndimore nga 1235 deri në 1645. Aty jetonin populli Mandinka. Quhet gjithashtu **Perandoria Manding** ose **Manden Kurufa**. Sundiata Keita filloi perandorinë dhe perandoria u bë e famshme sepse sundimtarët e saj ishin shumë të pasur, veçanërisht Mansa Musa I. Perandoria Mali pati shumë efekte të rëndësishme kulturore në Afrikën Perëndimore, duke përhapur gjuhën, ligjet dhe zakonet përgjatë lumit Niger. Kjo ishte për shkak të përhapjes së Islamit me fjalë.

Për një perandori kaq pjellore, ka pak rrëfime të shkruara për madhështinë e saj. Shumica e rrëfimeve të shkruara që ekzistojnë erdhën nga studiues arabë që udhëtuan nëpër rajon. Në vend të tregimeve të shkruara, shumica e tregimeve nga vendasit u përcollën përmes historive gojore, këngëve dhe poezive. Deri më sot, 'griot' ende tregojnë histori të historisë së lashtë të zonës. Arkitektët në Perandorinë Mali kombinuan stilet e rajonit të Sahelit dhe Lindjes së Mesme së bashku, veçanërisht pas pelegrinazhit të perandorit Musa në Mekë. Gjatë asaj kohe u ndërtuan disa pallate mbretërore, shumë prej të cilave janë ende në këmbë. Tullat prej balte, trarët e trungut dhe suva ndihmuan që këto pallate të qëndronin në këmbë. Vepra më e famshme e arkitekturës nga periudha kohore është Xhamia e Madhe e Djenné, tani një sit i Trashëgimisë Botërore të UNESKO-s. Xhamia u rindërtua në vitin 1907 dhe ende mund të vizitohet në Djenné. Megjithatë, nëse nuk je musliman, nuk mund të hysh brenda.

Perandoria Mali kishte një nga udhëheqësit më të pasur në histori. Më i pasuri dhe më i famshmi nga të gjithë udhëheqësit e Perandorisë Mali ishte Mansa Musa. Disa mendojnë se Mansa Musa mund të ketë qenë personi më i pasur në histori. Sipas tregimeve, ai mori 60,000 njerëz në një pelegrinazh në Mekë në 1324 së bashku me deve të ngarkuara me ar. Islami ishte shumë i rëndësishëm për Perandorinë Mali. Shumica e mbretërve të Perandorisë Mali përfundimisht u konvertuan në Islam, me popullin e tyre që më pas praktikuan gjithashtu. Megjithatë, ndryshe nga shumë perandori, ata nuk i bënë nënshtetasit e tyre të konvertoheshin dhe versioni i Islamit që ata praktikonin ishte i kombinuar me traditat lokale të fshatrave. Ju ende mund të shihni shumë relike në qytete si Bamako, Djenné dhe Timbuktu.

Industria më e rëndësishme e Perandorisë Mali ishte ari. Njerëzit në botën e lashtë tërhiqeshin nga ajo. Perandoria Mali (në veçanti Timbuktu) ishte një qendër e madhe tregtare për industrinë e arit. Karvanët e deveve vinin në zonë përpara se të niseshin nëpër rrugët tregtare trans-Sahariane. Perandoria kishte aq shumë ar sa shkaktoi rrëzimin e tregut për një periudhë kohe kur Mansa Musa solli pothuajse një ton ar në Kajro. Ushtria e Perandorisë Mali ishte masive. Gjatë kulmit të Perandorisë Mali, ushtria numëronte rreth 100,000 burra dhe 10,000 kalorës, duke e bërë atë një nga më të mëdhatë në botë në atë kohë. Perandoria e përdori këtë ushtri për të fituar toka të reja.
Inaugurimi i parë i Barack Obamës

Inaugurimi i parë i Barack Obamës si presidenti i 44-të i Shteteve të Bashkuara u bë të martën, më 20 janar 2009, në Frontin Perëndimor të Kapitolit të Shteteve të Bashkuara në Washington, D.C. Inaugurimi i 56-të, i cili vendosi një pjesëmarrje rekord për çdo ngjarje të mbajtur në qytet, shënoi fillimin e mandatit të parë të Barack Obamës si president dhe Joe Biden si zëvendëspresident. Bazuar në numrat e kombinuar të frekuentimit, shikueshmërisë televizive dhe trafikut të internetit, ishte një nga ngjarjet më të vëzhguara ndonjëherë nga audienca globale.

"Një lindje e re e lirisë", një shprehje nga fjalimi në Gettysburg, shërbeu si temë inauguruese për të përkujtuar 200-vjetorin e vitit të lindjes së Presidentit Abraham Lincoln. Në fjalimet e tij para turmave, Obama iu referua idealeve të shprehura nga Lincoln për rinovimin, vazhdimësinë dhe bashikimin kombëtar. Obama i përmendi këto ideale në fjalimin e tij për të theksuar nevojën për sakrificë të përbashkët dhe një ndjenjë të re përgjegjësie për t'iu përgjigjur sfidave të Amerikës brenda dhe jashtë vendit.

Obama dhe të tjerët i bënë homazhe Lincoln në formën e homazheve dhe referencave gjatë disa ngjarjeve, duke filluar me një turne përkujtimore nga Filadelfia, Pensilvania, në Washington, D.C., më 17 janar 2009. Ngjarjet inauguruese u mbajtën në Washington nga 18 janari deri në 21, 2009, përfshinte koncerte, një ditë kombëtare të shërbimit ndaj komunitetit në ditën e Martin Luther King Jr., ceremoninë e betimit, drekën dhe paradën, ballot e inaugurimit dhe shërbimin e lutjes përuruese ndërfetare. Betimi presidencial, i administruar nga shefi i Gjykatës së Lartë, John Roberts, drejtuar Obamës gjatë ceremonisë së tij të betimit më 20 janar, ishte paksa nga betimi i përcaktuar në Kushtetutën e Shteteve të Bashkuara, gjë që çoi në riadministrimin e saj të nesërmen.

Përveç një pjesëmarrjeje më të madhe se zakonisht të personazheve të famshëm, Komiteti Inaugurues Presidencial rriti kontaktin e tij me qytetarët e zakonshëm për të inkurajuar pjesëmarrje më të madhe në ngjarjet inauguruese krahasuar me pjesëmarrjen në inaugurimet e kaluara të fundit. Për herë të parë, komiteti hapi të gjithë gjatësinë e National Mall si zonë e shikimit publik për ceremoninë e betimit, duke thyer traditën e inaugurimeve të kaluara. Qytetarë të përzgjedhur amerikanë morën pjesë në turneun e trenit dhe në ngjarje të tjera inauguruese. Një filantrop organizoi një Ball Inaugurues Popullor për njerëzit e pafavorizuar që përndryshe nuk mund të përballonin të merrnin pjesë në festimet inauguruese. Ndër festimet për inaugurimin, komiteti priti për herë të parë Ballin Inaugurues të Lagjes me bileta falas ose të përballueshme për qytetarët e thjeshtë.
Lidhja e Komunistëve të Serbisë

parapamje|djathtas|200px|Flamuri i Serbisë brenda Jugosllavisë
[parapamje|djathtas|200px|[Kulla Ušće, ish-selia e Lidhjes së Komunistëve të Serbisë në Beograd]]

**Lidhja e Komunistëve të Serbisë** (serbo-kroatisht: *Savez komunista Srbije* / Савез комуниста Србије, *SKS*), e themeluar si **Partia Komuniste e Serbisë** (serbo-kroatisht: *Komunistička partija Srbije* / Комунистичка партија Србије, *KPS*) në vitin 1945, ishte dega serbe e Lidhjes së Komunistëve të Jugosllavisë, partia e vetme ligjore e Jugosllavisë nga viti 1945 deri në vitin 1990. Ajo ndryshoi emrin e saj nga SHPK në SKS në 1952. Sipas një kushtetute të re të ratifikuar në vitin 1974, pushteti më i madh iu transferua degëve të ndryshme të nivelit të republikës. Në fund të viteve 1980, partia u mor nga një fraksion që miratoi Sllobodan Millosheviqin të bëhej udhëheqës i partisë. Millosheviqi qetësoi nacionalistët në Serbi duke premtuar uljen e nivelit të autonomisë brenda krahinave autonome të Kosovës dhe Vojvodinës. Kjo politikë rriti tensionet etnike me republikat dhe kombësitë e tjera. Gjatë fillimit të viteve 1990, tensionet në rritje etnike midis republikave të Jugosllavisë çuan në shpërbërjen e partisë federale.

Më 27 korrik 1990, ajo u bashkua me disa parti më të vogla për të formuar Partinë Socialiste të Serbisë.

Gjatë ekzistencës së saj Lidhja e Komunistëve të Kosovës dhe Lidhja e Komunistëve të Vojvodinës u lidhën me të si "pjesë përbërëse".

## Udhëheqësit
#Blagoje Neshkoviq (1941 – 1948)
#Petar Stamboliq (1948 – March 1957)           
#Jovan Veselinov (March 1957 – 4 November 1966)     
#Dobrivoje Radosavljeviq (4 November 1966 – February 1968)     
#Petar Stamboliq (February 1968 – November 1968)   
#Marko Nikeziq (November 1968 – 26 October 1972)    
#Tihomir Vllashkaliq (26 October 1972 – May 1982)       
#Dushan Çkrebiq (May 1982 – 17 May 1984)  
#Ivan Stamboliq (17 May 1984 – May 1986)     
#Sllobodan Millosheviq (May 1986 – 24 May 1989)     
#Bogdan Trifunović (24 May 1989 – 16 July 1990)

## Kongreset
*I. (Founding) Congress – 8–12 maj 1945
*II. Congress – 17–21 janar 1949
*III. Congress – 26–29 prill 1954
*IV. Congress – 4–6 qershor 1959
*V. Congress – 11–14 maj 1965
*VI. Congress – 21–23 nëntor 1968
*VII. Congress – 23–25 prill 1974
*VIII. Congress – 29–31 maj 1978
*IX. Congress – 1982
*X. Congress – maj 1986
*XI. Congress – dhjetor 1989
*XII. (Extraordinary) Congress – korrik 1990

## Shih gjithashtu
*Lidhja e Komunistëve të Jugosllavisë
**Lidhja e Komunistëve të Bosnjës dhe Hercegovinës
**Lidhja e Komunistëve të Kroacisë
**Lidhja e Komunistëve të Maqedonisë
**Lidhja e Komunistëve të Malit të Zi
**Lidhja e Komunistëve të Sllovenisë
**Lidhja e Komunistëve të Vojvodinës
**Lidhja e Komunistëve të Kosovës
*Lista e udhëheqësve të Jugosllavisë komuniste
*Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë

## Referime
Gjuha e zogjve

parapamje|250x250px|Huginn dhe Muninn ulen mbi supet e Odinit në këtë ilustrim nga një dorëshkrim islandez i shekullit të 18-të.
Në mitologjinë abrahamike dhe evropiane, letërsinë mesjetare dhe okultizmin, **gjuha e zogjve** postulohet si një gjuhë mistike, e përsosur hyjnore, gjuhë adamike, enokiane, gjuhë engjëllore ose një gjuhë mitike ose magjike e përdorur nga zogjtë për të komunikuar me të iniciuarit.

## Shiko edhe 
## Referime
Arka e Perëndisë

[parapamje|250x250px|Moisiu dhe Joshua duke u përkulur para arkës (rreth 1900) nga [:en:James_Tissot|James Tissot, në Muzeun Hebre, Nju Jork.]]
**Arka e Perëndisë**, e njohur gjithashtu si **Arka e Dëshmisë** ose **Arka e Besëlidhjes**, është një objekt i supozuar që besohet të jetë relikti më i shenjtë i izraelitëve, i cili përshkruhet si një arkë druri, e mbuluar me ar të pastër, me një kapak të projektuar me hollësi të quajtur sedilja e mëshirës.

Sipas Librit të Eksodit, Arka përmbante dy pllaka guri të Dhjetë Urdhërimeve. Sipas Librit të Hebrenjve të Dhiatës së Re, ai përmbante gjithashtu shkopin e Aaronit dhe një tenxhere me mana.

Tregimi biblik tregon se afërsisht një vit pas eksodit të izraelitëve nga Egjipti, Arka u krijua sipas modelit që i dha Moisiut nga Perëndia kur izraelitët fushuan në rrëzë të malit Sinai. Më pas, arka e akacies e veshur me ar u mbajt nga shkopinjtë e saj nga levitët afërsisht 800 metra përpara njerëzve kur ishin në marshim. Perëndia foli me Moisiun "nga mes dy kerubinëve" në kapakun e Arkës.

## Shiko edhe 
* Arka e Noas
* Noa

## Referenca
Bibla hebreje

parapamje|267x267px|Set rrotullash që përfshin të gjithë Tanakun.
**Bibla Hebreje**, **Tanaku** apo **Miqra** (Hebraisht: תָּנָ״ךְ,‎ *Tānāḵh*) është koleksioni kanonik i shkrimeve të shenjta hebreje, duke përfshirë Teuratin, Nevi'imin dhe Ketuvimin. Degë të ndryshme të judaizmit dhe samaritanizmit kanë mbajtur versione të ndryshme të kanunit, duke përfshirë tekstin e Septuagintës së shekullit të 3-të të përdorur nga Judaizmi i Tempullit të Dytë, gjuhën siriane Peshitta, Torahun samaritan, rrotullat e Detit të Vdekur dhe së fundmi Masoretiken mesjetare të shekullit të 10-të. teksti i krijuar nga masoretët i përdorur aktualisht në Judaizmin Rabinik modern. Termat "Bibël Hebreje" ose "Kanun Hebraik" shpesh ngatërrohen me tekstin masoretik, megjithatë, ky është një version mesjetar dhe një nga disa tekste të konsideruara autoritare nga lloje të ndryshme të judaizmit gjatë historisë. Teksti masoretik modern është kryesisht në hebraisht biblik, me disa pasazhe në aramaisht biblik (në librat e Danielit dhe Ezdras, dhe vargu Jeremia 10:11).

Forma autoritative e Biblës moderne hebraike e përdorur në Judaizmin Rabinik është Teksti Masoretik (shek. 7-10 të e.s.), i cili përbëhet nga 24 libra, të ndarë në kapituj dhe pesuqim (vargje). Bibla hebraike u zhvillua gjatë periudhës së dytë të tempullit, pasi hebrenjtë vendosën se cilat tekste fetare ishin me origjinë hyjnore; Teksti Masoretik, i përpiluar nga skribët dhe studiuesit hebrenj të Mesjetës së Hershme, përfshin 24 librat hebraikë dhe aramaikë që ata i konsideronin autoritativ. Judenjtë e helenizuar greqishtfolës të Aleksandrisë prodhuan një përkthim greqisht të Biblës Hebraike të quajtur "Septuaginta", që përfshinte libra të identifikuar më vonë si Apokrifa, ndërsa samaritanët prodhuan botimin e tyre të Torës, Pentateukun Samaritan. Sipas studiuesit dhe gjuhëtarit biblik holandez-izraelit Emanuel Tov, profesor i Studimeve të Biblës në Universitetin Hebraik të Jerusalemit, të dy këto botime të lashta të Biblës Hebraike ndryshojnë ndjeshëm nga Teksti Masoretik mesjetar.

Ka shumë ngjashmëri midis Biblës Hebraike dhe Testamentit të Vjetër të Krishterë. Testamenti i Vjetër Protestant ka të njëjtat libra si Bibla Hebraike, por librat janë të renditur në renditje të ndryshme. Kishat katolike, ortodokse lindore, ortodokse orientale dhe asiriane përfshijnë librat Deuterokanonikë, të cilët nuk përfshihen në disa versione të Biblës Hebraike. Në Islam, Tevrati (arabisht: توراة) identifikohet jo vetëm me Pentateukun (pesë librat e Moisiut), por edhe me librat e tjerë të Biblës Hebraike.

## Shiko edhe 
* Rrotullat e Detit të Vdekur
* Ungjilli
* Tora

## Referime
Tempulli i Parë

parapamje|Solomoni kushton tempullin në Jeruzalem.
**Tempulli i Solomonit**, i njohur edhe si **tempulli i parë** (hebraisht: בֵּית-הַמִּקְדָּשׁ הָרִאשׁוֹן *bēṯ hammīqdāš hārīʾšōn*, përkthim. 'Shtëpia e parë e shenjtërores'), është një tempull në Jeruzalem që besohet të ketë ekzistuar midis shekuleve të 10-të dhe të 6-të. Ekzistenca e tij e supozuar bazohet kryesisht në tregimet në Biblën Hebraike, në të cilën u porosit nga Mbreti Solomon i legjendës biblike përpara se të shkatërrohej gjatë rrethimit të Jeruzalemit nga mbreti Nebukadnetzar II i Perandorisë Neo-Babilonase në 587 pes. Megjithëse shumica e studiuesve modern pajtohen se Tempulli i Parë ekzistonte në Malin e Tempullit në Jeruzalem në kohën e rrethimit babilonas, ka një debat të rëndësishëm mbi datën e ndërtimit të tij dhe identitetin e ndërtuesit të tij.

Bibla hebraike, veçanërisht brenda Librave të Mbretërve, përfshin një tregim të detajuar rreth urdhërimit të ndërtimit nga Solomoni, sundimtari i parafundit i Izraelit dhe Judës së bashkuar. Më tej, ai vlerëson Solomonin si vendosësin e Arkës së Besëlidhjes në të Shenjtën e Shenjtorëve, një vend i shenjtë i brendshëm pa dritare brenda strukturës. Hyrja në Shenjtin e të Shenjtëve ishte shumë e kufizuar; Kryeprifti i Izraelit ishte i vetmi autoritet që u lejua të hynte në shenjtërore dhe e bëri këtë vetëm në Yom Kippur, duke mbajtur gjakun e një qengji flijues dhe duke djegur temjan. Përveç që shërbente si një ndërtesë fetare për adhurim, Tempulli i Parë funksionoi edhe si një vend ku mblidheshin izraelitët. Shkatërrimi i Tempullit të Parë dhe robëria e mëvonshme babilonase ishin të dyja ngjarje që u panë si një përmbushje e profecive biblike dhe kështu ndikuan besimet fetare judaike, duke përshpejtuar kalimin e izraelitëve nga politeizmi ose monolatizmi (siç shihet në *Yahwism*) për të vendosur monoteizmin hebre.

Më parë, shumë studiues e pranuan rrëfimin biblik të ndërtimit të Tempullit të Parë nga Solomon si autentik; megjithatë, gjatë viteve 1980, qasjet skeptike ndaj tekstit biblik si dhe të dhënat arkeologjike i shtynë disa studiues të dyshonin nëse kishte ndonjë tempull në Jeruzalem të ndërtuar që në shekullin e 10-të pes. Disa studiues kanë sugjeruar se struktura origjinale e ndërtuar nga Solomoni ishte relativisht modeste dhe më vonë u rindërtua në një shkallë më të madhe. Nuk është gjetur asnjë provë e drejtpërdrejtë për ekzistencën e Tempullit të Solomonit, me gërmimet e shekullit të nëntëmbëdhjetë dhe fillimit të shekullit të njëzetë rreth malit të Tempullit që nuk arritën të identifikonin "as edhe një gjurmë" të kompleksit të përrallshëm. Shtëpia e Jahve Ostracon, e datuar në shekullin e 6 pes, mund t'i referohet Tempullit të Parë. Dy gjetje të shekullit të 21-të nga periudha izraelite në Izraelin e sotëm janë gjetur që kanë ngjashmëri me Tempullin e Solomonit siç përshkruhet në Biblën Hebraike: një model faltoreje nga gjysma e hershme e shekullit të 10-të pes në Khirbet Qeiyafa; dhe tempulli Tel Motza, i datuar në shekullin e 9-të pes dhe ndodhet në lagjen Motza brenda Jeruzalemit Perëndimor.

## Shiko edhe 
* Tempulli i Jeruzalemit

* Tempulli i Dytë

* Tempulli i Tretë

* Solomoni

## Referime
TV Azteca

200px|thumbnail|
**Televisión Azteca** (**TV Azteca**) është një konglomerat mediatik meksikan, u themelua në 1993 pas blerjes së Imevisión nga Ricardo Salinas Pliego, është pjesë e Grupo Salinas. 

U krijua në 1983, si agjenci televizive qeveritare. Kompania e saj konkurruese është Televisa me të cilën konkurron për në vlerësim.

## Rjetët kryesore
* Azteca Uno - trasmeton telenovela
* Azteca 7 -  TV Shows të huaja, filma
* A Más - transmetonte telenovela
* adn40 - transmeton lajmeve 

## Telenovelat që ka krijuar ndër vite
## Referime
* Faqja e internetit e TV Azteca
Masar Caka

**Masar Caka** (1946–2000) ishte një piktor shqiptar. Ka qenë profesor në Universitetin e Prishtinës dhe në Akademinë e Arteve Figurative të Kosovës, me seli në Prishtinë .

Masar Caka u lind më 13 prill 1946 në Gjakovë, Kosovë, atëherë Jugosllavi. U diplomua në Akademinë e Arteve Figurative të Beogradit në vitin 1972. Në vitin 1982 ka magjistruar në të njëjtin institucion. Që nga viti 1976 ishte anëtar i Akademisë së Arteve Figurative të Kosovës.

Caka ishte profesor në Fakultetin e Arteve të Universitetit të Prishtinës. Më vonë dha mësim në Akademinë e Arteve Figurative të Kosovës. Ai vdiq në vitin 2000. – Ibrahim Ponosheci

## Referime
Lidhja e Komunistëve të Jugosllavisë

**Lidhja e Komunistëve të Jugosllavisë**, e njohur deri në vitin 1952 si **Partia Komuniste e Jugosllavisë**, ishte partia themeluese dhe në pushtet e Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë (RSFJ).

Ajo u formua në vitin 1919 si partia kryesore opozitare komuniste në Mbretërinë e Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve dhe pas sukseseve të saj fillestare në zgjedhje, ajo u ndalua nga qeveria mbretërore dhe nganjëherë u shtyp ashpër dhe dhunshëm. Ai mbeti një grup i paligjshëm nëntokësor deri në Luftën e Dytë Botërore, kur, pas pushtimit të Jugosllavisë në vitin 1941, krahu ushtarak i partisë, partizanët jugosllavë, u përfshi në një luftë të përgjakshme civile dhe mundi Fuqitë e Boshtit dhe ndihmësit e tyre vendas. Pas çlirimit nga pushtimi i huaj në vitin 1945, partia konsolidoi pushtetin e saj dhe themeloi një shtet njëpartiak, i cili ekzistoi deri në shpërbërjen e Jugosllavisë në vitin 1990.

Partia, e cila u drejtua nga Josip Broz Tito nga viti 1937 deri më 1980, ishte partia e parë komuniste në pushtet në historinë e Bllokut Lindor që kundërshtoi hapur Bashkimin Sovjetik dhe kështu u përjashtua nga Kominformi në vitin 1948 në atë që njihet si Ndarja Tito-Stalin. Pas spastrimeve të brendshme të anëtarëve pro-sovjetikë, partia e quajti veten Lidhja e Komunistëve në 1952 dhe miratoi politikën e vetë-menaxhimit të punëtorëve dhe një rrugë të pavarur drejt komunizmit, të njohur si Titoizëm.

## Shënime
Agjenica investigative internacionale per parandalimin e krimit

Agjenica investigative internacionale per parandalimin e krimit me drejtues Fatmir Sena dhe me seli ne Tirane ka per qellim te parandaloje.
1.Krimin
2-Terrorizmin.
3.Trafikimin e Femrave dhe Femive
4.Dhunen.
5.Drogen dhe korrupsionin duke shperndare broshura sensibilizuese ne te gjithe Shqiperine neper Shkolla dhe Rruge.
6.Mafias.
7.Korrupsionit.
Broshurat kane tematike Informuese qe qytetaret kudo qe te konstatojne ndonje veprimtari ne kundershtim me ligjin duhet te Informojne Policine e Shtetit me ( numer 112 ),edhe ne numrin e Agjensise Investigative Stop Krimi
068 40 244 85 kudo qe ndodhen brenda vendit dhe ne Europe, ne Policine me te afert te informojne Organet Ligjzbatuese.
Aktivitet.
Aktivitetet e Agjensise Investigative Sensibilizuese Stop Krimi, e cila eshte ne mbeshtetje te Shtetit, 
Fushata te ndryshme Sensibilizuese duke shperndare broshura ne rruge, ne komunitet shkolla me tematiken Stop Dhunes,Stop Krimi, Stop Droges,.
-Ka ndihmuar ne shume raste Femra te trafikuara ne Shqiperi dhe ne Europe, duke perfshire strehimin e tyre dhe i ka ndihmuar me kontributin e gjithe Antareve ne Ushqime,Veshje, dhe ju ka gjendur ne cdo rast prane.Keto aktivitete i kemi te dokumentuara neper Media te ndryshme me Foto & Vidio, si dhe ne rrjete Sociale.
Agjensia Investiguese Sensibilizuese Stop Krimit.
Antaret jane te shperndare kudo brenda vendit dhe jashte saj dhe kudo qe jane te shperndare. Dhe ata sapo te shohin nje krim ne rruge apo kudo qe te ndodhen menjehere te paraqiten ne Policine me te afert dhe te paraqesin dokumentin e Agjensise per indetifikimin qe eshte Antare i Agjensise dhe te paraqesi karten e Stop Krimit.
Ne rast se informacioni eshte i vlefshem ato edhe shperblehen.
Por te gjithe Antaret jane Misionare qe te vendoset Paqa neper Bote.

## Fondacioni 
Si cdo vit agjencia investigative internacionale per parandalimin e krimit me drejtues Fatmir Sena dhuron dhurata per femijet e policeve te policise se shtetit te rene ne detyre.
Gjumi i gjatë (komedi)

**Gjumi i gjatë**, komedi shqiptare me metrazh të shkurtër. Luajnë aktorët: Kosta Kamberi, Mariana Kondi, Roland Trebicka, Xhevahir Zeneli dhe Margarita Xhepa. Regjia Pëllumb Kulla. Filmi është prodhim i vitit 1996.
Dafine Neziri

Dafinë Neziri, e lindur me 18.06.1991 në Gjermani. Pas 18 vitesh jetese në Gjermani, ajo u zhvendos në Kosovë për të vazhduar studimet në Rochester Institute for Technology, për Menaxhim, Politika Publike dhe Media. Gjatë studimeve ajo gjithashtu u certifikua nga Kryolan GMBH dhe MUD Makeup Designory si grimiere. Aftësitë e saj të grimit variojnë nga grimi natyral te grimi i nusërisë, televizionit, pasarelave, karaktereve dhe teatrit. Pas disa vitesh, ajo u certifikua si Master Makeup Artiste. Përveç kësaj, ajo hapi shkollën e parë të grimit në Kosovë në vitin 2015.

## Karriera 
Dafinë Neziri e filloi karrierën e saj si bashkëpronare dhe shitëse Kryolan Kosova. Kryolan Kosova është ekskluzivitet i Kryolan GMBH, ku shesin produkte kozmetike profesionale. Pas kësaj, në vitin 2014 ajo mori një program certifikimi 3 mujor nga MUD Makeup Designory  në Slloveni. Ajo u certifikua si grimiere për grupin e aftësive të grimit natyral, grimit të nusërisë, grimit në televizion, grimit në pasarela, grimit të personazheve dhe grimit të teatrit.

Në vitin 2015, ajo hapi shkollën e parë të grimit në Kosovë, e cila është e akredituar nga Ministria e Arsimit,Shkences dhe Teknologjise. Shkolla certifikon nxënësit e një programi 5-javor, në emër të Kryolan GMBH e cila ka autorizuar Dafinë Nezirin të certifikojë nxënësit si grimiere nëse kalojnë testin. Që atëherë shkolla ka funksionuar me sukses dhe ka nxjerrë shumë artistë të talentuar profesionistë të grimit në mbarë Kosovën. Janë më shumë se 400 studentë që janë certifikuar nga Dafinë Neziri si grimiere, çka bën që të paktën pesë grimere të hapin biznesin e tyre në çdo qytet të Kosovës.

Dafine Neziri, njihet gjerësisht në Evropë dhe në mbarë botën si grimere e njohur. Si e tillë ajo ka qenë shumë herë pjesë e mediave:

* Article by KlanKosova "Dafina Neziri, grimerja që zbukuron kosovaret"
* Article by Indeksonline "Njihuni me Dafine Neziri, “Makeup” artisten fantastike kosovare"
* Several makeup tutorials for the TV Show Jeta, by KTV

## Referime 
* Bebe Rexha ia beson dukjen grimeres nga Kosova, Dafinë Neziri
* Arritje e jashtëzakonshme për Dafina Nezirin -artistja kosovare grimon Huda Beautyn
* MOTRA E KIM KARDASHIAN, MBETET E MAHNITUR ME MAKIJAZHIN E DAFINA NEZIRIT – KAQ BUKUR E KA RREGULLUAR MODERATOREN, NORA HAXHA

## Lidhje të jashtme 
* Faqja zyrtare në Instagram
* Faqja zyrtare në Facebook
* Webfaqe
Titoizmi

[parapamje|upright|[Josip Broz Tito]]
**Titoizmi** është një filozofi politike socialiste e lidhur më së shumti me Josip Broz Titon gjatë Luftës së Ftohtë. Ajo karakterizohet nga një identitet i gjerë jugosllav, vetëmenaxhimi i punëtorëve, një ndarje politike nga Bashkimi Sovjetik dhe udhëheqja në Lëvizjen e Jo-Angazhimeve.

Tito udhëhoqi partizanët jugosllavë gjatë Luftës së Dytë Botërore në Jugosllavi. Pas luftës u ngritën tensione mes Jugosllavisë dhe Bashkimit Sovjetik. Edhe pse këto çështje u zvogëluan me kalimin e kohës, Jugosllavia mbeti ende relativisht e pavarur në mendime dhe politikë. Tito udhëhoqi Jugosllavinë deri në vdekjen e tij në vitin 1980.

Sot, termi "Titoizëm" përdoret ndonjëherë për t'iu referuar jugonostalgjisë, një dëshirë e madhe për rivendosjen ose ringjalljen e Jugosllavizmit ose Jugosllavisë nga qytetarët e shteteve pasardhëse të Jugosllavisë.

## Ndarja Tito-Stalin
Kur pjesa tjetër e Evropës Lindore u bë shtete satelitore të Bashkimit Sovjetik, Jugosllavia refuzoi të pranonte Rezolutën e Kominformit të vitit 1948

## Ideologjia
Elementet e titizmit karakterizohen nga politika dhe praktika të bazuara në parimin se në çdo vend mjetet për arritjen e qëllimeve përfundimtare komuniste duhet të diktohen nga kushtet e atij vendi të caktuar, sesa nga një model i vendosur në një vend tjetër. Ai dallon nga teoria e "socializmit në një vend" të Josif Stalinit, pasi Tito mbrojti bashkëpunimin midis kombeve përmes Lëvizjes së të Paangazhuarve, ndërsa në të njëjtën kohë ndiqte socializmin në çfarëdo mënyre që u përshtatet më së miri kombeve të veçanta. Në të kundërt, "socializmi në një vend" u fokusua në industrializimin dhe modernizimin e shpejtë, në mënyrë që të konkurronte me atë që Stalini i perceptonte si kombet më të përparuara të Perëndimit. Gjatë epokës së Titos, idetë e tij në mënyrë specifike nënkuptonin se qëllimi komunist duhet të ndiqej në mënyrë të pavarur (dhe shpesh në kundërshtim me) ato që ai i referohej si politika staliniste dhe imperialiste të Bashkimit Sovjetik.

Gjatë gjithë kohës në detyrë, Tito krenohej me pavarësinë e Jugosllavisë nga Bashkimi Sovjetik, ku Jugosllavia nuk pranoi kurrë anëtarësimin e plotë në Comecon dhe refuzimin e hapur të Titos të shumë aspekteve të stalinizmit si manifestimet më të dukshme të kësaj. Sovjetikët dhe shtetet e tyre satelitore shpesh akuzonin Jugosllavinë për trockizëm dhe socialdemokraci, akuza të bazuara lirshëm në samoupravljanje (vetëmenaxhimi) të Titos, përpjekje për demokratizim më të madh dhe teorinë e punës shoqëruese (politikat e ndarjes së fitimit dhe industritë në pronësi të punëtorëve të iniciuara prej tij, Millovan Gjillas dhe Edvard Kardel më 1950). Pikërisht në këto gjëra udhëheqja sovjetike akuzoi se mbante farat e komunizmit këshilltar apo edhe korporatizmin.

## Referime
Studimet jugosllave

[parapamje|[Enciklopedia e Jugosllavisë (botimi i parë)]]
**Studimet jugosllave** ose **jugosllavistika** (serbokroatisht: *Jugoslavistika*; sllovenisht: *Jugoslovanske študije*; maqedonisht: Југословенски студии) është një disiplinë akademike në kuadër të studimeve sllave dhe studimeve historike që ka të bëjë me studimin e prejardhjes së shekullit të 19-të ose më të hershme të idesë jugosllave, krijimit të Jugosllavisë, historisë së Mbretërisë së Jugosllavisë, RSF Jugosllavisë dhe shpërbërjes së Jugosllavisë duke përfshirë luftërat jugosllave si dhe jugosllavët ose si term ombrellë ose identifikim ekskluziv. Në periudhën bashkëkohore disiplina është e fokusuar edhe në kujtesën pas-jugosllave të Jugosllavisë. Historikisht, termi është përdorur edhe si një term ombrellë për studimet serbe, kroate, maqedonase, boshnjake, sllovene dhe malazeze. Gjatë viteve 1990 disiplina ishte e ndërthurur ngushtë me fushën e studimeve të sigurisë për shkak të konflikteve në rajon.

Rënia e shtetit jugosllav në fillim të viteve 1990 vuri në pikëpyetje ekzistencën e disiplinës me shumë institucione që ndryshuan emrat e tyre ose u mbyllën. Fusha duhej të ripërcaktonte pozicionin e saj të ri në lidhje me studimet sllavo-jugore të lidhura ngushtë (*të cilat krahas hapësirës post-jugosllave përfshijnë edhe Bullgarinë*) dhe studimet serbokroate (*të ndryshuara më tej në studime serbe, kroate, boshnjake dhe malazeze*). Në esenë e tij të vitit 1993 *Fantazma e Jugosllavistikës* (gjermanisht: *Das Phantom der Jugoslavistik*) sllavisti gjerman Reinhard Lauer deklaroi se fusha bazohej në përputhjen historike të ekzistencës së një shteti jugosllav dhe në "*zbehjen e përbërësve bullgarë dhe interesat*" duke arritur në përfundimin se sllavistika e jugut duhet të zërë vendin e saj. Sot fusha merret me analiza transdisiplinore të fenomeneve të ndryshme jugosllave dhe post-jugosllave, marrëdhënieve shoqërore dhe praktikave.

## Referime
Elhami Nimani

parapamje|Elhami Limani
**Elhami Nimani** ( Gjakovë, 1917 — 1998 ), pjesëmarrës i Luftës Nacionalçlirimtare, punëtor socio-politik dhe ambasador i RSFJ-së.

## Biografia 
Elhami Nimani ka lindur në vitin 1917 në Gjakovë. Në vitin 1939 përfundoi Shkollën Normale në Elbasan, para luftës ka qenë mësues dhe ka studiuar me kohë të pjesshme në Fakultetin Ekonomik. Ai ishte anëtar i Partisë Komuniste të Jugosllavisë dhe pjesëmarrës i, i që nga viti 1941, vjet. Gjatë luftës ka qenë komisar politik i detashmentit dhe batalionit dhe sekretar i departamentit politik të brigadës.

Pas luftës ka mbajtur poste të ndryshme në rajonin e KSA të Kosovës, e më pas drejtor i përgjithshëm i minierës “Trepça” dhe i kompanisë “Jugodrvo”, ndihmës ministër i minierave në Qeverinë e Republikës së Jugosllavisë, nënsekretar në Ekzekutiv. Këshilli i Republikës së Serbisë, këshilltar për asistencë teknike në Ministrinë e Ekonomisë Kombëtare të Algjerisë.

Ka qenë bartës i Monumentit Partizan në vitin 1941, dhe disa dekorata jugosllave.

## Shih edhe 
* Lufta e Dytë Botërore
* Kosova në Luftën e Dytë Botërore
* Territori Autonom i Kosovës dhe Metohisë

## Burimet
Prishtina Mall

thumb|Prishtina Mall
**Prishtina Mall** është një qendër e madhe tregtare që ndodhet pranë autorrugës M2 në drejtim të Ferizajt. Prishtina Mall u hap më 9 mars 2023. si qendra më e madhe tregtare në Kosovë dhe njëra ndër qendrat më të mëdha tregtare në Ballkan. 

## Historia 
Prishtina Mall ndodhet në kryqëzimin e korridoreve kryesore të autostradës që lidhin disa vende të Evropës Juglindore. Ajo aspiron të jetë qendra më e madhe tregtare, rekreative dhe argëtuese në Evropën Juglindore, me një sipërfaqe ndërtimi prej 239,111 2 (përfshirë parkingun), ndërsa vetë qendra tregtare shtrihet në mbi 114,562 2 .

Projekti tashmë është akredituar për strukturën e tij ekologjike dhe aksesueshmërinë. është një sistem certifikimi i ndërtesave të gjelbra që u mundëson ekipeve të projektimit dhe pronarëve të projekteve të vlerësojnë mënyrat më efikase për të përfshirë opsionet e kursimit të energjisë dhe ujit në shtëpi, hotele, spitale, zyra dhe hapësira me pakicë.

## Shih edhe 
* Tregu i Kosovës
* Ekonomia e Kosovës
* Tregtia ndërkombëtare

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
*
Prostitucioni në Shqipëri

**Prostitucioni në Shqipëri** është i paligjshëm, por i përhapur.

Para rënies së Bashkimit Sovjetik në fillim të viteve 1990, prostitucioni në Shqipëri ishte praktikisht i panjohur. Migrimi nga zonat rurale në qytete dhe problemet ekonomike pas rënies sovjetike, bënë që disa gra t'i drejtoheshin prostitucionit.

OJQ-ja *Aksion Plus* u ofron punonjësve të seksit advokim, edukim dhe mbështetje.

## Legjislacioni 
Tri nene të Kodit Penal të Republikës së Shqipërisë e shpallin të jashtëligjshëm prostitucionin dhe veprimtaritë e lidhura me to:

* Neni 113, *Prostitucioni* (blerja dhe shitja e seksit)
* Neni 114, *Shfrytëzimi i prostitucionit* (“nxitja, ndërmjetësimi ose marrja e dëmshpërblimit për ushtrim prostitucioni”)
* Neni 115, *Përdorimi i lokaleve për prostitucion ("* administrimi, shfrytëzimi, financimi ose marrja me qira e lokaleve për qëllime prostitucioni")
* Nenet 110(a) dhe 128(b) ndalojnë trafikimin e seksit dhe punës dhe parashikojnë dënime nga tetë deri në 15 vjet burgim.

## Trafikimi seksual 
Trafikantët e qenieve njerëzore shfrytëzojnë viktima vendase dhe të huaja në Shqipëri dhe trafikantët shfrytëzojnë viktima nga Shqipëria jashtë vendit. Gratë dhe fëmijët shqiptarë janë subjekt i trafikimit seksual dhe punës së detyruar brenda vendit, veçanërisht gjatë sezonit turistik. Trafikantët përdorin premtime të rreme si p.sh. oferta martese ose punësimi për t'i detyruar viktimat në trafikim seksual. Viktimat shqiptare janë subjekt i trafikimit për seks në vende të Evropës, veçanërisht në Kosovë, Greqi, Itali, Belgjikë, Gjermani, Zvicër, Maqedoninë e Veriut, Norvegji, Holandë dhe MB. Viktimat e huaja nga vendet evropiane dhe Filipinet i janë nënshtruar trafikimit seksual dhe punës së detyruar në Shqipëri. Emigrantët e Lindjes së Mesme, Azisë Qendrore dhe Afrikës që kalojnë tranzit nga Shqipëria për të arritur në Evropën Perëndimore janë gjithashtu të prekshëm.

Në vitin 2018, Policia e Shtetit Shqiptar arrestoi 20 të dyshuar si trafikantë seksi për llogari të autoriteteve italiane dhe greke.

Zyra e Departamentit të Shtetit të Shteteve të Bashkuara për Monitorimin dhe Luftimin e Trafikimit të Njerëzve e rendit Shqipërinë si një vend të 'Klasit të 2-të'.

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Aksion Plus
Teatri në mikrofon

**Teatri në mikrofon** ishte emisioni i njohur i Radio Tiranës në kohën e socializmit në Shqipëri.
Intelektual të spikatur : 100 vjetori i industrisë hidrokarbure në Shqipëri

**Intelektual të spikatur : 100 vjetori i industrisë hidrokarbure në Shqipëri** libër me autor Daut Vela. Botuar në Fier nga "Ymeraj 1" në vitin 2017. Libri ka 328 faqe. ISBN 9789928254405
Rabia jonë : dashuri dhe dhimbje

**Rabia jonë : dashuri dhe dhimbje** libër me autor Daut Vela. Botuar në Tiranë nga "Emal" në vitin 2021. Libri ka 320 faqe. ISBN 9789928047373
Prostitucioni

**Prostitucioni** është biznes ose praktikë e përfshirjes në aktivitet seksual në këmbim të pagesës. Përkufizimi i "aktivitetit seksual" ndryshon dhe shpesh përkufizohet si një aktivitet që kërkon kontakt fizik (p.sh., marrëdhënie seksuale, seks pa penetrim, seks oral, etj.) me klientin. Kërkesa për kontakt fizik krijon edhe rrezikun e bartjes së sëmundjeve. Prostitucioni nganjëherë përshkruhet si **shërbime seksuale**, **seks komercial** ose, në gjuhën e folur, **fiksim**. Nganjëherë referohet në mënyrë eufemiste si "profesioni më i vjetër në botë" në botën anglishtfolëse. Një person që punon në këtë fushë quhet **prostitutë**, ose më përfshirëse, punëtore seksi.

Prostitucioni ndodh në forma të ndryshme dhe statusi i tij ligjor ndryshon nga vendi në vend (nganjëherë nga rajoni në rajon brenda një vendi të caktuar), duke filluar nga të qenit një krim i detyruar ose i pazbatuar, tek i parregulluar në një profesion të rregulluar. Është një degë e industrisë së seksit, së bashku me pornografinë, stripping dhe kërcimin erotik. Shtëpitë publike janë institucione të dedikuara posaçërisht për prostitucionin. Në prostitucionin me shoqërim, akti mund të bëhet në rezidencën e klientit ose në dhomën e hotelit (e referuar si jashtë thirrjes), ose në rezidencën e shoqëruesit ose në një dhomë hoteli të marrë me qira për këtë rast nga eskorta (in-call). Një formë tjetër është prostitucioni në rrugë.

Ka rreth 42 milionë prostituta në botë, që jetojnë në të gjithë botën (megjithëse në pjesën më të madhe të Azisë Qendrore, Lindjes së Mesme dhe Afrikës mungojnë të dhënat, vendet e studiuara në atë rajon të madh renditen si destinacionet kryesore të turizmit seksual). Vlerësimet tregojnë se të ardhurat vjetore të gjeneruara nga prostitucioni në mbarë botën janë mbi 100 miliardë dollarë.

Shumica e prostitutave janë femra dhe kanë klientë meshkuj.

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Boxer (AFV)

parapamje|250x250px|Pamje anësore e Boxer GTK.
**Boxer** është një mjet luftarak i blinduar me shumë funksione i projektuar nga një konsorcium ndërkombëtar për të kryer një sërë operacionesh përmes përdorimit të moduleve të misionit të instalueshëm. Qeveritë pjesëmarrëse në programin Boxer kanë ndryshuar me zhvillimin e programit. Automjeti Boxer prodhohet nga grupi industrial ARTEC GmbH (teknologjia e automjeteve të blinduara) dhe programi menaxhohet nga OCCAR (Organizata për Bashkëpunim të Përbashkët të Armatimit). ARTEC GmbH është me seli në Mynih; kompanitë e saj mëmë janë Krauss-Maffei Wegmann GmbH dhe Rheinmetall Military Vehicles GmbH në anën gjermane dhe Rheinmetall Defense Nederland B.V. për Holandën. Në përgjithësi, Rheinmetall ka 64% të aksioneve në sipërmarrjen e përbashkët.

Një tipar dallues dhe unik i automjetit është përbërja e tij e një moduli të platformës së drejtimit dhe moduleve të misionit të këmbyeshëm, të cilat lejojnë disa konfigurime të plotësojnë kërkesa të ndryshme operacionale.

Emra të tjerë në përdorim ose të përdorur më parë për Boxer janë **GTK** (*Gepanzertes Transport-Kraftfahrzeug; mjet transporti i blinduar*) Boxer dhe **MRAV** (*Mjet i blinduar me shumë role*). Klientë të konfirmuar të Boxer që nga prilli 2022 janë Gjermania, Holanda, Lituania, Australia dhe MB. Boxer është prodhuar dhe parë shërbim në konfigurimet A0, A1 dhe A2. UK Boxer do të jetë konfigurimi A3. Dërgesat australiane janë një hibrid A2/A3.

## Shiko edhe 
* Automjeti Luftarak i Blinduar

## Referime
Automjeti luftarak 90

parapamje|250x250px|CV9030FIN Finlandez.
**Automjeti luftarak 90** (CV90; Sw. **Stridsfordon 90**, Strf90) është një familje e mjeteve luftarake të gjurmuara suedeze të dizajnuara nga Administrata Suedeze e Materialeve të Mbrojtjes (Försvarets Materielverk, FMV), Hägglunds dhe Bofors gjatë shërbimit nga mesi i viteve 1980 në fillim të viteve 1980, Suedia në mesin e viteve 1990. Dizajni i platformës CV90 ka evoluar vazhdimisht nga Mk 0 në Mk IV aktual me përparime teknologjike dhe ndryshim të kërkesave të fushëbetejës. Versioni suedez i mjetit kryesor luftarak të këmbësorisë (IFV) është i pajisur me një frëngji nga Bofors e pajisur me një autotop Bofors 40 mm. Versionet e eksportit janë të pajisura me frëngji të serisë E Hägglunds, të armatosura me një top 30 mm Mk44 ose një autotop Bushmaster 35 mm.

E zhvilluar posaçërisht për klimën subarktike nordike, automjeti ka lëvizshmëri shumë të mirë në dëborë dhe ligatina, ndërsa mban dhe mban tetë dhe në versionet e mëvonshme gjashtë ushtarë të pajisur plotësisht. Variantet e tjera përfshijnë vëzhgimin e artilerisë përpara, komandën dhe kontrollin, anti-ajrorin, mjetin e blinduar të rikuperimit, versionet e luftës elektronike e kështu me radhë. Aktualisht, 1280 automjete në 15 variante janë në shërbim me shtatë vende përdorues, katër prej të cilave janë anëtarë të NATO-s, nën kontratë me BAE Systems Hägglunds AB.

## Shiko dhe 
## Referime
Automjeti luftarak i improvizuar

[parapamje|250x250px|Makinë luftarake e improvizuar nga [Lufta kroate për pavarësi|Lufta Kroate për Pavarësi.]]
Një **automjet luftarak i improvizuar** është një mjet luftarak ad-hoc që rezulton nga një automjet civil ose ushtarak jo luftarak i modifikuar ose i përmirësuar, i ndërtuar dhe i përdorur shpesh nga kryengritësit civilë, terroristët, rebelët, guerilët, partizanët, organizatat kriminale ose forma të tjera të milicive joshtetërore dhe ushtritë e parregullta. Modifikime të tilla zakonisht konsistojnë në shartimin e veshjeve të blinduara të improvizuara dhe armëve të fiksuara në një automjet ose kamionçinë.

Milicitë e ndryshme dhe ushtritë zyrtare kanë improvizuar automjete të tilla që nga futja e automobilave të parë në shërbimin ushtarak.

Gjatë ditëve të para, mungesa e një doktrine për përdorimin ushtarak të automobilave ose e një industrie të dedikuar për prodhimin e tyre çoi në një improvizim të madh në krijimin e makinave të blinduara të hershme dhe automjeteve të ngjashme.

Më vonë, megjithë ardhjen e industrive të armëve në shumë vende, disa ushtri ende përdorën konstruksione ad hoc, shpesh në përgjigje të situatave të papritura ushtarake, ose si rezultat i zhvillimit të taktikave të reja për të cilat asnjë mjet i disponueshëm nuk ishte i përshtatshëm.

Ndërtimi i mjeteve luftarake të improvizuara mund të pasqyrojë gjithashtu mungesën e mjeteve për forcën që i përdor ato. Kjo është veçanërisht e vërtetë në vendet në zhvillim, ku ushtritë dhe forcat e ndryshme guerile i kanë përdorur (p.sh. gjatë Luftës së Toyota-s), pasi ato janë më të përballueshme se mjetet luftarake të nivelit ushtarak.

## Shiko edhe 
* Automjeti luftarak

## Referime
MRAP

[parapamje|250x250px|Një Cougar HE MRAP duke u testuar në janar 2007 me [Mina Tokësore|mina tokësore.]]
**Mjet i mbrojtur nga prita dhe rezistent ndaj minave** (**MRAP**; /ˈɛmræp/ EM-rap) është një term për mjetet taktike të lehta të ushtrisë të Shteteve të Bashkuara të prodhuara si pjesë e programit MRAP që janë krijuar posaçërisht për t'i bërë ballë sulmeve dhe pritës me pajisje shpërthyese të improvizuara (IED). Programi MRAP i Departamentit të Mbrojtjes së Shteteve të Bashkuara filloi në vitin 2007 si përgjigje ndaj kërcënimit në rritje të IED-ve gjatë Luftës së Irakut. Nga viti 2007 deri në vitin 2012, programi MRAP vendosi më shumë se 12,000 automjete në Luftën e Irakut dhe Luftën në Afganistan.

Prodhimi i raundit të parë të automjeteve MRAP përfundoi zyrtarisht në vitin 2012, pasuar nga lansimi i automjetit Oshkosh M-ATV. Në vitin 2015, Oshkosh Corporation iu dha një kontratë për të ndërtuar Oshkosh L-ATV si Automjeti Taktik i Lehtë i Përbashkët, një mjet më i lehtë rezistent ndaj minave për të zëvendësuar Humvee në rolet luftarake dhe për të plotësuar M-ATV.

Qendra e lartë e gravitetit të MRAP do të thotë se ka një tendencë të rrokulliset lehtësisht. Në një studim, shumica e aksidenteve në të cilat u përfshinë MRAP-të panë që automjetet të përmbyseshin.

## Shiko edhe 
* Autoblinda
* Mina Tokësore

## Referime