Xhamia Ben Jusuf

parapamje| Xhamia e Ben Jusuf
**Xhamia Ben Jusuf** (e njohur edhe me emrin si "Xhamia Ibn Jusuf"), është një xhami në lagjen Medina të Marakeshit, Marok, që merr emrin nga emiri Almoravid Ali ibn Jusuf . Është padyshim xhamia më e vjetër dhe më e rëndësishme në Marakesh. 

Xhamia e parë në Marakesh u ndërtua nga emiri Almoravid Jusuf ibn Tashfin në vitet 1070, për të shërbyer si xhamia qendrore e bashkësisë islame të qytetit të ri. Ishte një nga ndërtesat e para me tulla në qytet dhe Ibn Tashfin thuhet se është angazhuar personalisht në përzierjen e llaçit dhe hedhjen e tullave.   Djali i tij dhe pasuesi i tij Ali ibn Jusuf ("Ben Youssef") ndërtoi një xhami të madhe qendrore, të quajtur *Mesxhid el-Sikaja* ("Xhamia e Burimit") për shkak të burimit të madh me një pellg mermeri në oborrin e tij. Kostoja ishte rreth 60,000 dinarë ari, dhe përfundoi diku midis 1121 dhe 1132. Ishte xhamia më e madhe e ndërtuar në Perandorinë Almoravide, me një bazë drejtkëndore prej 120 me 80 metra, dhe një minare që vlerësohet të ishte 30 metra e lartë.  Shtrirja e qytetit u bë në rreth xhamisë, dhe së bashku me *suk-ët*  (pazaret) fqinje, ajo formoi qendrën e jetës së qytetit të hershëm të Marakeshit. ''Kuba Ba'adijn ishte nje nga burimet për abdesin e ndertuar pranë xhamisë.''  

Kur Almohadët mundën Almoravidët dhe kapën Marrakeshin në Prill 1147, xhamia origjinale u konsiderua nga kalifi Almohad Abd el-Mu'min sikur kishte një gabim të orientimit ( mihrab i tij tregonte rreth gjashtë gradë në jug të Mekës ) dhe u shkatërrua menjëherë.   Almohadët ngritën një xhami të re të në vend të sajë të sajë të mirë orientuar. Megjithatë, Almohadët nuk ishin në gjendje të eliminonin emrin e sajë të njohur, dhe kështu xhamia vazhdoi të njihej si "Xhamia e Ali ibn Jusufit" (ose "Ben Youssef"). 

Xhamia Ben Jusuf u rinovua rreth vitit 1563, me urdhër të Sherifit Saadian Abdallah el-Ghalib .  Ishte rreth kësaj kohe që shtrirja e qytetit filloi të ndryshohej, me zona të reja rezidenciale dhe pazare të vendosura më tej në perëndim, nga Xhamia Kutubia dhe Xhamia e re el-Muvasin, duke zhvendosur qendrën e gravitetit larg xhamisë së vjetër Ben Jusuf.  Në hapësirën e pastruar, Saadianët ngritën një kolegj të ri teologjik ( *medrese* ), Medresenë Ben Jusuf në 1563-64, në lindje të xhamisë, duke i dhënë asaj një jetë të re si xhami e studiuesve.    

Xhamia vazhdon të shërbejë sot si një nga xhamitë më të rëndësishme në Marakesh. Tradicionalisht, *kadiu* (gjykatësi fetar) i xhamisë së Ben Jusuf ka juridiksion mbi të gjitha Marakeshin, madje edhe mbi zonat e largëta.   

## Shënime 

## Referimet 
* Bloom, JM dhe redaktorët e SS Blair, 2009, *The Grove Enciklopedia e Artit dhe Arkitekturës Islame* . Oxford: Oxford University Press. pp.465-66 
* Cenival Pierre de (2007) "Marrakesh", botim i ri i artikullit 1913-36, në CE Bosworth, redaktor, *Qytetet historike të botës islame*, Leiden: Brill p.319-32 preview 
* Julien, Charles-André. (1931) ''Histoire de l'Afrique du Nord, vol. 2 - De la conquête arabe à 1830*, botim i vitit 1961, Paris: Payot 
* Lamzah, Assia (2008) "Ndikimi i protektoratit francez në menaxhimin e trashëgimisë kulturore në Marok: Rasti i Marrakeshit", PhD disertacion, Urbana: Universiteti i Illinois. Online 
* Messier, Ronald A. (2010) *Almoravids dhe kuptimet e xhihadit* . Santa Barbara, Kaliforni: Praeger. 
* Van Hulle, Jean-Claude (1994) *Bienvenue à Marrakech* . Paris: ACR. 
* Pâques, Viviana, *Les fêtes du Mwulud dans la région de Marrakech'', 1971 https://www.persee.fr/docAsPDF/jafr_0037-9166_1971_num_41_1_1687.pdf