open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
951 Gaspra

**951 Gaspra** është një asteroid i Sistemit diellor i zbuluar më 1913.

951 Gaspra orbiton përreth Diellit në bordin e mbrendshëm apo siç quhet në astronomi *Rripi prinqipal i asteroidëve*, ndërmjet Marsit dhe Jupiterit :

:**Orbita : 205.000.000 km prej Diellit**
:**Dimensioni : 19 x 12 x 11 km**.

Gaspra e mori emrin nga zbuluesi Neujmin, në emër të një vendi që ndodhet në gadishullin Crimea. Shumë kratera që ndodhen në këtë asteroid janë pagëzuar me emra të vendeve turistike të botës.

Asteroidi Gaspra në vete përmban pjesën më të madhe akull, mendohet se ky akull është i përzier me minerale guri e metali.

Para tre asteroideve që janë vështruar prej së afërmi, Gaspran e takoi sonda e quajtur Galileo me 29 tetor të vitit 1991, për derisa kjo e fundit ishte në rrugë për t`a vështruar dhe studiuar Jupiterin.

Gaspra bënë pjesë në familjen e asteroideve Flora.

Shtresa e sipërme e këtij asteroidi është e mbuluar me vrima (kratere) të goditura.
Nga numri i madh i kratereve të vogla që përmban ky asteroid, vihet në konkluzion se Gaspra është i vjetër rreth 200 milion vjet.
Bit

**Bit** (e përbërë nga fjalët angleze ***bi***nary = binar dhe digi***t*** = numbër) është fjalë shkencore që përdoret në Informatikë por tanimë edhe në gjuhën e përditshme shqipe (në formë te Kilobit-it = 1 Kbit = 1024 bit apo Megabit-it = 1024 Kbit = 1 Mbit = 1048 576 bit). 
Në informatikë bit quhet numri binar, qoftë ai në gjendjen 1 apo 0 dhe është njëkohësisht edhe njesia më e vogël për matjen e informacionit gjegjësisht të të dhënës. Ç´do e dhënë apo dokument, që ëshë i memoruar në Kompjuter, është i shprehur në form të 1-shave dhe 0-ve. Me kombinimin e ketyre dy numrave mund të shprehen informacione të ndryshme si psh. shkronja "a" në Kompjuter ka nje numbër të caktuar i cili ne sistemin dekad është 97 kurse ne sistemin binar http://sq.wikipedia.org/wiki/Sistemi_binar#Lidh.C3.ABshm.C3.ABria_n.C3.AB_mes_sistemit_dekad_dhe_atij_binar 1100001(shih edhe ASCII ) mu ne këtë mënyr është e shprehur edhe në Kompjuter pasi 1-shi dhe 0-ja është vetëm një interpretacion i gjendjes se qarqeve elektrike ne kompjuter, pra 1 = ka rym dhe 0 = nuk ka rym(apo e kunderta). Fjalën bit e hasim edhe në lidhëshmëri me Procesorët ( njësis për llogaritje tek Kompjuteri me fjal tjera Trurit të Kompjuterit). si p.sh. nje 64-bit Procesor ne punen e tij gjat llogaritjes se te dhënave perpunon me një takt apo hap 64 shifra binar, kurse një 32-bit procesorit për te njëjtën „pun“ i nevoiten dy takte apo hapa.
Më së tepërmi njihet fjala Bait dhe për këtë qëllim te shohim lidhëshmërin ne mes bit-it dhe Bait-it:

## Shikoni edhe 
* Kilobyte
* Megabyte
* Gigabyte
* Informatika
* Gjuhë programimi

## Lidhje të jashtme
Luan Zhegu

**Luan Zhegu** është një këngëtar shqiptar nga Shqipëria.

## Jetëshkrimi 
Luan Zhegu është një nga kantautorët më të suksesshëm shqiptarë, me një talent që e ngjiti në skenat më prestigjoze muzikore. I vlerësuar me shumë çmime, për interpretimin e tij autentik, për kthjelltësinë dhe cilësinë e zërit, por dhe për aftësinë e tij si kompozitor ai ka marrë titullin “Mjeshtër i Madh i Skenës”. Ai vazhdon të krijojë dhe të merret me muzikën e tij duke u përgatitur për kompeticionet më serioze të muzikës nga të cilat nuk mungon kurrë. 

## Diskografia 
* Kompozitori dhe fëmijët
teksti Jorgo Papingji, kompozuar nga Aleksandër Lalo
* Bashkë me fëmijët
teksti Agim Doci, kompozuar nga Osman Mula
* A do të vish *Alo, Alo...!*
teksti Agim Doçi, kompozuar nga Osman Mula Festivali i 26-të i Këngës në RTSH 1987
* Kur jemi bashk të dy
teksti Jorgo Papingji, kompozuar nga Aleksandër Lalo
* Të dua ty......dueto Liljana Kondakçi, 
teksti , kompozuar nga 
* E doni dashurinë......dueto Ledina Çela, 
teksti Jorgo Papingji, kompozuar nga Osman Mula Festivali i 34-të i Këngës në RTSH 1995
* Zemrat det i gjerë
teksti , kompozuar nga 
* Vij drejt teje
teksti , kompozuar nga 
* E parandjej
teksti , kompozuar nga Luan Zhegu 
* Bashkë me vitet
teksti Jorgo Papingji, kompozuar nga Osman Mula Koncerti i pranverës 1987
* Djepi i trimërisë......dueto Tonin Tërshana, 
teksti , kompozuar nga 
* Kudo je ti!
teksti , kompozuar nga 
* Shokët
teksti , kompozuar nga Shaqir Kodra, Festivali i 11-të i Këngës në RTSH 1974
* Kur vjen pranvera
teksti , kompozuar nga 
* Ditët që na presin
teksti Bardhyl Londo, kompozuar nga Tish Daija Festivali i 22-të i Këngës në RTSH 1983
* Këngët e rinisë
teksti , kompozuar nga  Festivali i ..-të në RTSH

## Lidhje të jashtme
Kilobajti

**Kilobajti** është një shumëfish i njësisë së bajtit për informacionin dixhital.

Sistemi Ndërkombëtar i Njësive (SI) përcakton prefiksin *kilo* si një faktor shumëzimi prej 1000 (103); prandaj, një kilobajt është 1000 bajt. Simboli i rekomanduar ndërkombëtarisht i njësisë për kilobajt është **kB**.

Në disa fusha të teknologjisë së informacionit, veçanërisht në lidhje me kapacitetin e memories së gjendjes së ngurtë, kilobajt në vend të kësaj zakonisht i referohet 1024 (210) bajt. Kjo vjen nga mbizotërimi i madhësive që janë fuqia e dy në arkitekturat moderne të memories dixhitale, së bashku me rastësinë që 210 ndryshon nga 103 me më pak se 2.5%. Një kibibajt përcaktohet nga IEC 80000-13 si 1024 byte.

## Shiko edhe 
* Bajti
* Megabajti
* Gigabajti

## Referime
Vau

**Vau** është vendkalim i cekët e i qetë lumi për njerëz e kashë. Përmendet në shprehjen popullore "*Mos hynë në vau pa vau, se të merr lumi*".

Ndër vaut më të njohurë është Vau i Kukësit anë e përtej Drinin të Bardhë, pastaj Vau i Dejes (Rugovë) po ashtu mbi Drinin e Bardhë.
Liljana Kondakçi

**Liljana Kondakçi** është këngëtare shqiptare nga Shqipëria.

## Jetëshkrimi 
## Diskografia 
Liljana Kondakçi eshte nje nga kengetaret me te njohura ne muziken e lehte shqiptare,ka filluar karrjeren e saje ne moshe shume te re diku rrethe viti 1965. Ka shenuar pjesmarrje rekord ne festivalet e dhjetorit  jo vetem me pjesmarrje por edhe me kenget e shperblyera .
Ka marre shtate cmime te para ne festivalet kombetare te kenges ,shume cimime te dyta dhe te treta.

Disa nga hitet e saje ne festivalet e dhjetorit jane :
*Partizani i vogel{fest i 8 i kenges, cmim i trete}
*Mesnata{fest i 9 i kenges ,cmim i pare }
*Se kam te lehte {fest i 10 i kenges cmimi i dyte }
*Mozaik ngjyrash mozaik tingujsh{fest i 11 i kenges }
*Kenga e poetit{fest i 13 i kenges , cmimi i trete}
*Shoqja ime{fest i 14 i kenges ,cmimi i dyte }
*Fshati i ri{festi i 16 i kenges ,cmimi i trete}
*Bisedon nje popull{fest i 15 i kenges}
*Babain tend e kisha shoke {festi i 17},
*Keputa nje gjethe dafine {fest i 17 i kenges, cmim i pare} 
*Cuca malesore {fest i 18 i kenges ,cmim i trete} 
*Sot ka feste Shqipëria{fest i 18, cmimi i pare }
*Hidhe hapin vogelush[fest i 19 i kenges , cmimi i trete],
*Kur jemi bashke te dy{fest i 19i kenges , cmim i trete} 
*Krenari e brezave{fest i 20 i kenges ,cmim i pare},
*Agimet tona{ duet me A Ceken fest i 20i kenges , cmim i trete},
*Gezimin njerzve u a shtoj{fest i 20 i kenges,cmim i trete}
*Ne lindem ne pranvere{fest i 21 i kenges, cmim i dyte},
*Gjuha jone e bukur{fest i 21 i kenges ,cmim i dyte}
*Vajze moj lule moj{fest i 22 i kenges ,cmim i pare },
*Bashke me ty gjithmone te ri{fest i 22 i kenges , cmim i dyte}
*Ditet qe e jetojme dhe Sonte kemi feste {fest i 23 i kenges } 
*Kenga e zemres sime {fest i 24 i kenges }
*Nje ninulle{fest i 25 i kenges ]
*Bjer kitara ime [fest i 26 i kenges ] 
*Kur te pret nje dashuri {fest i 27 i kenges } etj

Pastaj kenge tjera te kenduara ne aktivitete tjera te kenges si :
Shtegtimi,
Zogu i vogel,
Ne dashurin e saje, 
Bie bore,
Vashes sime, 
Te dua, 
Falem,
Dite te gezuar,
Lule dele, 
Malle, 
Erdhen dallandyshet,
E shtrejta toka ime,
Frymzimi im, 
E bukur vjen pranvera,
Kur te pret nje dashuri,
Dashurija jote me rinon,
Paranvera,
violinisti,
Qyteza e re etj...

Po ashtu ka marre cimimin e pare ne festivali i pare te ushtarit me kengen e njohur Xhaketa e kuqe.
Se bashku me Luan Zhegun kane realizuar nje  nga duetet me te njohura ne gjithe historin e muzikes se lehte shqiptare duke realizuar kenge hite si :
Kur po gjirohej nje film,
Te dua ty,
Rrugeve te jetes,
Prane detit,
As ma fale minush gjerdanin pastaj me Ema Qazimin kenge ne duete si : 
Keputa nje gjethe dafine,
Himni i jetes,
Mbetesh kenge e brezave,
Kenge per Emin Durakun,
Kur hena del mbi bregdet etj.

Ka kenduar shume nga kolonat zanore te filmave shqiptare si: 
*Fejesa e Blertës 1984 
*Ëndërr për një karrige , 1984
*Një vonesë e vogël, 1982
*Kur xhirohej një film, 1981
*Udhëtim në pranverë, 1975

....etj.

Ka interpretuar ne 3 filma shqiptarë :

- Në pyjet me borë ka jetë 1978, mësuesja

- Udhëtim në pranverë, 1975, Valbona

- Kur hiqen maskat 1975, këngëtare

Mbane titullin artiste e merituar qe nga viti 1984.

## Referime
Bashkim Alibali

**Bashkim Alibali** është një këngëtar shqiptar nga Shqipëria. Ai lindi më 25 tetor 1957.

Bashkim Alibali një nga këngëtarët më në zë shqiptar. Lindur në Tiranë dhe rritur në Shkodër

## Diskografia 
* Nata e fundit e studentit
* Në duart e nënës
* S’ma njohe zemrën
* Se kam të lehtë
* Mes bukurive
* Shalli i kaltër i rinisë
* Rritu moj vajzë e malit o
* Në duart e nënës
* Lulet e mollës
* Urimi i ditëlindjes
* Borë me hënë
* Nënës time
* Për ty baba
* Motrës sime - duet Eduart Jubani
* Përher me ty - duet Nertila Koka

## Lidhje të jashtme 
Intervistë:
https://web.archive.org/web/20160310080708/http://www.merbraha.com/index.php/intervista/1218.html
Petrit Lulo

**Petrit Lulo** është një këngëtar shqiptar nga Shqipëria.Eshte cilesuar Bilbili i kenges popullore. Nje nga me te medhenjt e kenges pupollore

## Diskografia 
## Lidhje të jashtme
Baza e gjethes

Baza e gjethes është zona ku gjethja bashkohet me kërcellin. Mund te ketë dy shet se anësore që quhen ndajgjethëza, lugëza (zgjerim membranor në sipërfaqen e gjethes) dhe gjuhëza (pjesa qelejon orientimin e bimës drejt dritës). Kjo baze mund të jetë e zgjeruar, tulore ose membranore.
Fibrat

Kanë forme të zgjatur me funde të thepisura. Gjatësia e tyre më e madhe se ajo e qelizave normale arrin deri në disa centimetra, megjithëse diametri qëndron mikroskopik. Gjenden edhe në shumë kërcej me strukture parësore, sidomos tek monokotiledonet, ku formojnë breza te vazhdueshëm.  Gjenden edhe në gjethe sidomos në nervaturat me përmasa te vogla. Gjenden në drurin dytësor dhe në shoshen dytësore ku kryejnë funksion mbështetës. Fibrat tekstile janë pjesa më madhe me origjine bimore dhe me përjashtim te pambukut janë fibra të gjata sklerenkimatike me mure pak a shumë të drurezuara. Jane ushqime te forta qe merren nga frutat dhe perimet si dhe nga farat e ndryshme,orizi,buka
Fibra ndryshe eshte lende e patretshme bimore qe ne nuk mund ta tretim por perdoret per te mbajtur shendetshem sistemin tretes.

= Fibrat dietike (Fibrat ushqimore) =
**Fibrat dietike** janë përbërës bimorë të ushqimit që **trupi i njeriut nuk i tret plotësisht**, por ato luajnë role shumë të rëndësishme për shëndetin e sistemit tretës dhe metabolizmin. Fibrat gjenden vetëm në ushqimet me origjinë bimore.
----

## Llojet e fibrave 
### 1. Fibrat e tretshme 
* Shkrihen në ujë dhe formojnë një masë xhelatinoze.
* Ngadalësojnë thithjen e sheqerit.
* Ndihmojnë në uljen e nivelit të kolesterolit.

**Burimet:** tërshëra, bishtajoret, mollët, agrumet, farat chia, farat e lirit.

### 2. Fibrat e patretshme 
* Nuk treten në ujë.
* Shtojnë volumin e masës ushqimore në zorrë.
* Përmirësojnë kalimin normal të feçeve dhe parandalojnë kapsllëkun.

**Burimet:** gruri integral, perimet jeshile, lëkurat e frutave, misri, krundet.
----

## Funksionet kryesore të fibrave 
* **Rregullojnë tretjen** dhe parandalojnë kapsllëkun.
* **Ulin kolesterolin LDL** duke ndihmuar në shëndetin kardiovaskular.
* **Stabilizojnë nivelin e glukozës në gjak**, duke ndihmuar sidomos te diabetikët.
* **Mbështesin mikrobiotën e zorrëve**, sepse disa fibra shërbejnë si prebiotikë.
* **Ndihmojnë në kontrollin e peshës**, duke rritur ndjesinë e ngopjes.

----

## Burimet kryesore ushqimore 
* Frutat (mollë, dardhë, portokall, manaferra)
* Perimet (brokoli, spinaqi, karrota)
* Drithërat integrale (tërshëra, orizi integral, buka e zezë)
* Bishtajoret (fasule, qiqra, thjerrëza)
* Arrat dhe farat (bajamet, chia, liri)

----

## Kërkesat ditore 
Sipas udhëzimeve ndërkombëtare:

* **Të rriturit:** 25–35 gram fibra në ditë
* **Meshkujt e rinj:** deri në 38 g
* **Fëmijët:** më pak, sipas moshës (rreth 15–25 g)

----

## Mungesa e fibrave 
Konsum i ulët i fibrave mund të shkaktojë:

* kapsllëk
* rritje të rrezikut për sëmundje të zorrëve
* nivele më të larta kolesteroli
* shtim në peshë
* luhatje të sheqerit në gjak

----

## Teprica e fibrave 
Edhe pse rrallë, konsum i tepërt mund të shkaktojë:

* fryrje
* gazra
* thithje më të dobët të mineraleve (kur teprohet me suplementa)

----

## Fibrat dhe mikrobiota 
Disa lloje fibrash shërbejnë si **ushqim për bakteret e mira të zorrëve**, duke prodhuar acide yndyrore me zinxhir të shkurtër që kanë efekte anti-inflamatore dhe mbrojtëse.
----Nëse do, mund ta kthej këtë tekst në **format të plotë Wikipedia (seksione, referenca, kategoritë, strukturën standarde)**.
Sklereidet

Kanë forma të ndryshme : izodiamtrike, të zgjatura por më pak së fibrat, të degëzuara, në formë ylli.  Kur rriten shfaqin një mur të shpeshte, të drurezuar me shumë porokanale, pa citoplazëm.  Mund të jenë të izoluar ose në grupe të vogla.  Përbejnë perikarpin e shumë frutave si arra e lajthia, endokarpin e bërthokeve si pjeshka, kajsia, ulliri.  Mund të gjenden edhe në korën e disa kërcejve, në fletat e disa gjetheve, në mbulesën e farave ; ndonjëherë janë të lidhur me floemen e ksilemen.
Rizoderma

**Rizoderma** është një ind i veçantë përthithës i rrënjes, i përbëre nga qeliza të ndryshme nga ato që ndodhen ne pjesën mbitokësore të bimës. Shërbejnë për thithjen e ujit dhe dhe materjeve ushqyese qe qarkullojnë nën tokë. Siperfaqja e kontaktit me ambientin e jashtëm rritet me anë të palosjeve me përmasa të konsiderueshme që përbëhen nga qimet e rrënjës, kanë mure te holla te pambuluara dhe e stimulojnë përthithjen. Keto qime çojnë në majë berthamën duke treguar që pjesa më e rëndësishme e qelizës është palosja që kryen përthithjen, me mekanizma të transportit aktiv. Qimet e rrënjës për shkak të fërkimit, dëmtohen lehtë dhe vdesin, por bima prodhon qime të reja vazhdimisht.
Kryetarët e Durrësit

Kjo është lista e Kryetarëve të Bashkisë së Durrësit

## 1900-1920
Kjo periudhe perkon me krijimin e disa shoqatave kulturore dhe patriotike, levizjet e te cilave propozuan kandidaditin e pare nga Durresi.
Kryetari i pare i administrates shqiptare ishte Hafiz Ali Podgorica.

## 1920-1924
* Mehmet Gruda   1920-1921
* Kost Paftali   1922-1924
* Hysen Myshketa qershor-dhjetor 1924

## 1925-1939
* Jahja Ballhysa  1926
* Abedin Nepravishta  1927-1928
* Ahmet Dakli  1929-1937
* Rustem Ymeri  1937-1939

## 1939-1943
* Shefqet Celkupa  1939-1940
* Llazar Tuni  1940-1943

	
## 1943-1944
* Spiro Truja  tetor 1943-maj 1944
* Mahmut Cela  maj-Nentor 1944

## 1944-1990
* Nikolle Tirana  1944-1947
* Qirjako Notidhi  1947-1948
* Vlash Prifti  1948-1949
* Nasi Driza  1949-1952
* Zeqir Duma  1953-1956
* Petraq Titani  1957-1959
* Haki Kokomani  1959-1961
* Ramazan Vogli  1961-1962
* Bajram Thermia  1961-1962
* Halit Nova  1962-1971
* Bajram Hasa 1972-1974
* Mihallaq Bushamaku  1975-1979
* Sotir Luarasi  1979-1983
* Ymer Balla 1983-1989
* Petraq Koto  1989-1990

## 1991-në vazhdim
* Nevruz Cela  tetor 1991 - Mars 1992
* Shkelzen Jakova  Mars - shtator 1992
* Tomor Golemi  1992 - 1996
* Arqile Gorea  1996 - 2000
* Miri Hoti  2000 - 2003
* Lefter Koka  2003 - 2006
* Vangjush Dako  2006 - 2019
* Valbona Sako - Qershor 2019 - Dhjetor 2019
* Zhyljen Varfaj Dhjetor 2019 - prill 2020
* Emiriana Sako Prill 2020 - vijon
Endoderma

Ky ind, tipik për rrënjët në strukture primare, vesh cilindrin qendror te rrënjës dhe të disa kërcejve nëntokësore. Ai izolon fletat e indeve kërcore duke kryer funksion mbrojtës. Është ind njështresor i përberë nga qeliza në kontakt afatgjate me njëra tjetrën, pa hapësira nderqelizore, me dy muret rrezore dhe dy muret transversale te papërshkueshëm nga mbulimi me një shirit tape. Në rrënjët e shumë bimëve që nuk zhvillojnë strukture dytësore, qelizat e endodermes marrin funksion mbështetës duke drurezuar jo vetëm muret e lartpërmendur por dhe muret tangjenciale të jashtëm e te brendshëm. Në këtë mënyre formohet endoderma e shpeshtuar në forme U-je ose O-je.
Tapa

**Tapa** përbëhet nga fellogjeni, i cili zëvendëson epidermën në organet që zhvillojnë strukturë dytësore. Përbehet nga disa shtresa qelizore, në formë kryesisht prizmatike, pa hapësira ndër-qelizore. Muret e qelizave të rritura të tapës, janë të papërshkueshme për shkak të depozitimit brenda murit parësor të disa fletëzave suberinë dhe dylli. Në disa raste brenda murit depozitohet një shtresë e hollë celuloze. Nga kjo rrjedh që qelizat e tapës, duke pasur një mur plotësisht te papërshkueshëm, nuk mund të kryejnë shkëmbime me ambientin e jashtëm dhe kështu citoplazma vdes dhe mbetet vetëm muri. Hapësira që i takonte citoplazmës mbushet me ajër. Pra ky ind përveçse i papërshkueshëm nga uji dhe gazrat, është një izolant i mire termik; kështu indet që gjenden poshtë tij mbrohen nga tharja, nga nxehtësia dhe i ftohti. Ashtu si epiderma tapa ka struktura ajrosëse, të cilat janë shumë qelizore, mund të shihen me sy të lirë, dhe quhen thjerrëza. Ashtu si stomat, ato lejojnë shkëmbimet e gazrave mes bimës dhe ambientit te jashtëm, por thjerrëzat nuk kanë mekanizma hapje dhe mbyllje dhe nuk mund ti rregullojnë këto shkëmbime. Thjerrëzat e para formohen kur formohen stomat në strukturën parësore. Ne këtë pikë fellogjeni në vend që të prodhojë tapë normale, prodhon qeliza sferike parenkimatike më mure të tapëzuara dhe me hapësira ndër-qelizore. Ky ind e shtyp epidermën duke e çarë dhe bën të mundur shkëmbimin e gazrave nëpërmjet hapësirave ndër-qelizore. Me ardhjen e dimrit fellogjeni prodhon në bazë të thjerrëzës një shtresë tape që e mbyll. Në pranverë fellogjeni riprodhon ind mbushës i cili shtyp tapën e formuar në dimër duke e çarë për të rihapur thjerrëzën. Ky proces përsëritet por në mënyrë të kufizuar. Si pasojë çarjes së gjetheve, traumave ose plagosjeve, bima reagon duke formuar një shtresë mbrojtëse të papërshkueshme.

### Druri i Tapës
Portugalia është e njohur prodhimin e drurit të Tapës.Druri i Tapës jeton prej 150-300 vjet.Lëvorja e parë qërohet pas 15-20 vite e pastaj çdo 8-10 vite.
Ka përdorim të gjerë ; Për Tapa të shishes , industrinë e këpucëve , cigareve , material izolues etj. Druri i Tapës përveç që rritet në Portugali
Ai rritet edhe në Spanjë dhe një pjesë të Francës Jugperëndimore.
Gypat e shoshes

Janë qeliza të mëdha ; kanë shuma pllaka të shoshës, të cilat ndodhen kryesisht në muret transversale.  Në disa bime, sidomos në ato ku muret transversale pritën, birat grupohen në mënyre që të formojnë pllakat e shoshës, të ndara nga hapësira pa bira (pllaka të shoshës të përbëra).  Në raste të tjera, muret transversale janë të orientuara pak a shumë pingul me ato gjatësore dhe janë tërësisht të zëna nga një pllake e vetme shoshe (pllake shoshe e thjeshte).  

Në pjekuri gypat e shoshës janë pa bërthame, pa tonoplaste, pa ribozomë, pa aparat Golxhi dhe pa citoskelet ; ka të pranishëm vetëm disa plastide dhe mitokondra, perveçse një rrjeti endoplazmatik të lëmuar.  Citoplazma është gjysme e lëngshme, dhe tek Angiospermët karakterizohet nga prania e një lënde me natyre proteinike që quhet proteina P, e cila gjendet e mbledhur në birat e pllakave të shoshës.  Nuk është shumë i qartë funksioni i kësaj substancë, mendohet të shërbejë për mbylljen e birave kur gypi dëmtohet.  Në fakt tapat e proteinës P gjendet vetëm në gypat e dëmtuar.  Në preparatet mikroskopike porët e pllakave të shoshës shfaqen të veshura nga një polisakarid i veçante, polimer i glukozës, me zinxhire të spiralizuar.  Duket së depozitimi i kësaj substancë, si në rastin e proteinës P, është një artifice shkaktuar nga manipulimet, sidomos prerjet të cilave i nënshtrohet pjesa e bimës që vëzhgohet.  Por në gypat e plakur që bima ka nevoje ti mbylle, që më pas ti largojë, vihen re bira të mbyllura nga ky polisakarid. Në këtë rast nuk është një artifice, por ky polisikarid i quajtur edhe polisakarid përcaktues është vërtet i pranishëm tek bima. 

Normalisht qelizat pa bërthame kanë jetë shumë të shkurtër, por këto gypa mund të jetojnë disa vjet sepse ndihmohen nga qelizat e aneksuara parenkimatike.  Këto kanë përmasa të vogla në krahasim me gypin por kanë një bërthame të madhe, citoplazmë të shpeshte dhe janë të pasura me organele.  Mendohet se rregullojnë lëvizjen e lendeve organike brenda gypave.  Për shembull, mitokondrat e tyre prodhojnë ATP që përdoret për të transportuar aktivisht brenda gypit lenden organike të sintetizuar.  Indi i shoshe ska dhe qeliza parenkimatike me funksion rezervimi dhe fibra sklerenkimatike të quajtura fibra ekstraksilare.  Këto janë shpesh të drurezuara dhe kanë funksion mbeshtetes.
Kolenkima

Gjendët në organet primarë të rritjes, përbëhet nga qeliza të gjalla të quajtua kolocite, me mure celulozo-pektike që mund të jenë më diametër të njëjtë ose e zgjatura.  Zakonisht gjendët poshtë epidermës ku mund të përbëjë një brez të vazhduar ose e zhytur në parenkime ku formon brinjët e kerejve.  Duke parë vendndodhjen e saj shpesh në citoplazem gjendën kloroplaste.  Është shumë e lidhur me parenkimen saqë mund të konsiderohet si një parenkime e specializuar në mbështetjen e organeve të padrurezuara.  Prania e celulozës dhe mungesa e linjines bëjnë që ky ind të jetë mbështetës por elastik.  Gjendët shpesh në kërcejtë barishtorë dhe nëpër gjethe, sidomos nëpër bishta për ti lejuar këtyre organeve të përkulën sipas drejtimit të erës.  Gjendët edhe në organet e reja, të pa diferencuara tërësisht, që të bëjnë të mundur shtrirjen e plotë të tyre.  Sipas shpërndarjes të trashësisë celulozike në mur dallojmë :

## Kolenkime këndorë
Është më e zakonshmja, ka mure të shpeshtuara në këndet e bashkëndikimit të shumë qelizave dhe gjendën kryesisht në kërcej.

## Kolenkime e shtresëzuar
Edhe gjendët kryesisht tek kërcenjtë, kanë të shpeshtuara e në mënyrë të veçantë muret tangjentiale.  Të dyja këto tipe kolenkime nuk kanë hapësira ndërqelizore.

## Kolenkima me hapësira
Janë të pranishme hapësirat ndërqelizore, rreth të clave depozitohet shpeshezimi qelizor që bën që këto hapësira të qëndrojnë të hapura.
Sklerenkima

Përbehet nga qeliza që kur rriten kanë mur dytësor të trashë dhe përgjithësisht të drurezuar.

Muret karakterizojnë gjithë indin, në fakt shpeshtia e tyre e konsiderueshme bën që qelizat sklerenkimatike kur diferencohen të jenë pa citoplazem ; prania e linjinës bën të mundur një rezistence më të madhe dhe fortësi në krahasim me kolenkimën.  Ky ind nuk gjendet në organet që janë në fazë diferencimi, por vetëm në ato tashme të diferencuara.  Dallojmë fibrat dhe sklereidet.
Ksilema

Ksilema eshte ind qe përbehet nga qeliza të vdekura, të quajtura ene, që të rritura kanë formë të zgjatuar dhe nur të shpeshte, pak a shumë të drurezuar. 

Qelizat e drurit shpjegojne funksionimin e tyre vetëm nëpërmjet murit ; brendia e qelizës është e mbushur me ujë dhe tretësira.  Formohet kështu një farë tubi, i ndërprere nga mure transversale të afruara, sipas tipit të drurit.  Meqë uji ngjitet jo me shtytje nga poshtë por me thithje nga lart është e nevojshme që muret e enëve të forcohen me linjine, për të shmangur që muret të copëtohen dhe enët të mbyllen.  Drurezimi mund ti përkasë vetëm një pjesë të mureve gjatësore.  Ka dhe ene me mure pjesërisht të drurezuar : ene unazore, spiralore, unazo-spiralore ; ose ene shume te drurezuara kur drurezimi i përket pjesës më të madhe të murit ; ene rrjetësore, skalare dhe pikësore.  Pjesët pak të drurezuara janë tipike për organet e padiferencuara krejtësisht, pjesa e padrurezuar e murit i lejon enës të zgjatet duke shoqëruar rritjen e organit.  Por muret e tyre janë shpesh jo shumë të forta dhe kur përfundon rritja shtypen dhe nuk funksionojnë me.

Enët me mure shumë të drurezura janë tipike për organet e rritura që nuk diferencohen me.  Në enët pikësore i gjithë muri është i drurezuar përvec disa pikave.  Tek koniferët gjendet një pikësim i veçante që quhet pikësim hapësinor.  Ky karakterizohet nga një shpeshtim suberine në pjesën qendrore të membranës së pikësimit dhe nga një ngritje në formë kupolë në murin dytësor, me qendrën e së cilës gjendet një hapje që quhet pore.  Ky lloj pikësimi funksionin si valvul në kushte normalë.  

Ekzistojnë dy lloje enësh : *trakeidet* ose enët e mbyllura dhe *traketë* ose enët e hapura.  Lloji i parë përbehet nga elemente të zgjatur, jo më shumë se 1 mm, në forme gjepi.  Lloji i dytë përbehet nga elemente të zgjatur të mbivendosur, të cilët kanë thithur tërësisht ose pjesërisht murin transversal.  Kështu formohet një tub me gjatësi 8-15 cm, që në disa liane mund të arrijë edhe 1 m.  Traketë kanë diametër më të madh së trakeidet.  Druri është një idn kompleks ku bëjnë pjesë edhe qelizat parenkimatike dhe fibrat.  Druri i gimneospermeve është i përberë më shumë nga trakeide.  Druri i angiospermeve përbehet nga shumë trakë por edhe nga trakeide.
Floema

Qelizat e këtij indi janë të gjalla me mur celulozo-pektik, me forme të zgjatuar, të mbivendosura me njëra-tjetrën : komunikimi midis tyre mundësohet nga disa vrima që përshkohen nga kordone plazmatike që vene në kontakt citoplazmat e dy qelizave që ndodhen afër. Vrimat janë të përqendruara në zona të caktuara të mureve që quhen pllakat e shoshës. Këto janë të shoqëruara nga qeliza të veçanta parenkimatike me forme të zgjatuar ; mes të cilave dallohen qelizat albuminoze, të pasura me material proteinor. 

Tek Angiospermët indi i shoshës është shumë më i evoluar dhe përbehet nga gypat e shoshës, qeliza te aneksuara, qeliza parenkimatike dhe fibra. Gypat e shoshës dhe qelizat e aneksuara e kanë origjinën nga e njëjta qelize nëne e gypit të shoshës, e cila kur ndahet prodhon një gyp të shoshës dhe një qelize, e cila pas ndarjes i jep origjinë dy qelizave të aneksuara.
Tipe parenkime

## Parenkima klorofiliane
Përmban shumë kloroplaste të diferencuar, dhe është veçanërisht e përshtatshme për të kryer fotosintezën.  Gjendet në të gjitha pjesët e gjelbra të bimës : kërcejtë e rinj e sidomos në gjethe.

## Parenkima e rezervës
Përbëhet nga qeliza të mëdha me mure të holla dhe hapësira ndërqelizore të vogla.  Qelizat janë shumë të pasura me amidon dhe vakuola është e mbushur me proteina ose sheqer.  Është karakteristikë farat, frutat tulorë, rrënjet kërcejtë, sidomos për kërcejtë e transformuar si rizoma, bulbi, zhardhoku, etj.

Në disa fara është i pranishëm një ind rezervimi që përbëhet nga qeliza që shpeshtojnë murin e tyre primar me hemiceluloze, që funksionon si substancë rezerve.  Kështu muret bëhen shumë të shpeshta e të forta siç vihet re tek ulliri apo tek hurma.  Farat e palmës përmbajnë një ind rezervimi që përmban një polisakarid të patretshëm që quhet fildishi bimor.
Parenkima permban disa pjese perberese te qelizes goj marrese

## Parenkima ujëdashese
Tip i veçante i indit të rezervimit me qeliza të mëdha të cilat kanë vakuole të zhvilluar, të mbushur me jarge që mbajnë ujin.  Gjatë kohës që qelizat e këtij indi humbin ujë, muret e tyre rudhen, e më pas rishtrihen kur uji ripërthithët.  Janë karakteristike për kërcejtë e gjethet e bimëve që jetojnë në ambiente të varfra më ujë.

## Parenkima ajërdashese
Përmban qeliza elipsoidale ose cilindrike që lënë midis tyre hapësira të mëdha nderqelizore për të lejuar ajrosjen.  Janë karakteristike për kërcejte dhe gjethet e bimëve ujore e kënetore, të cilat duke jetuar në ambiente asfiksuese kanë nevoje që oksigjeni të arrije edhe në qelizatë organeve të zhytura për të kryer frymëmarrjen.

## Parënkima përcjellese
Përbëhet nga qeliza të zgjatura me mure përgjithësisht të holla, të vendosura njëra mbi tjetrën pa hapësira ndërqelizore.  Gjendet në kërcejte e vegjël dhe në gjethëzat e myshqeve që nuk kanë një ind të vërtetë përcjelles.  Kjo parenkime transporton ujë, kripëra minerale dhe lënde organikë.  Mund edhe të shoqërojë floemen dhe ksilemën në zonat përcjellëse, në këtë rast muret janë shpesh të drurezuar.
Meristemat e majës

Qelizat e këtyre meristemave kanë formë shumëkëndore dhe hapësirat qelizore pothuajse mungojnë.  Citoplazma eshtë përgjithësisht mjaft e shpeshte, e pasur me ribozomë, vakuolat mungojnë ose janë tepër të vegjël, mitokondra më shumë pak kreshta, rrjeti endoplazmatik është pak i zhvilluar dhe plastidet janë në fazë proplastidesh.  Bërthama, në krahasim më tere përmasën është goxha voluminoze.

## Shih edhe
*Meristemat anësore
*Meristemat e ndërmjetme
Meristemat anësore

Qelizat e këtyre meristemave vijnë nga qeliza të diferencuara, kryesisht parenkimatike, që rifillojnë të ndahen ; kanë mur të hollë por citoplazma nuk është aq e shpeshte dhe vakuola është e zhvilluar mirë.

## Shih edhe
* Meristemat e majës
* Meristemat e ndërmjetme
Meristemat e ndërmjetme

Ky term përdoret për të treguar ato qeliza që ndahen në mënyre aktive larg meristemave të majës.  Termi i ndërmjetëm mund të përdoret kur meristema gjendet e zhytur në inde të tjera pak a shumë të diferencuar.
gjithashtu ato ndihmojne dhe ne zhvillimin e bimes.
Makroblaste

Zhvillojnë ndërnyje normale.  Tek qershia makroblastët janë të forta, të zgjatura dhe mbajnë vetëm gjethe.
Brakiblaste

Nuk zhvillojnë ndernyje normale. Tek qershia brakiblastet mbajnë gjethe dhe lule ; janë kompakte sepse zhvillimi i ndërnyjeve është i kufizuar ; sipërfaqja e tyre është e mbuluar nga disa shenja të vogla si pasoje e futjes se gjetheve të viteve të mëparshme. Tek pisha dhe tek qitroja gjethet që kryejnë fotosinteze ndodhen vetëm tek brakiblastët.
Galaktikat lokale

Shumica e galaktikave formojnë grupe që mbahen së bashku me anë të gravitetit. Disa grupe me të vërtetë janë shumë të mëdhaja, p.sh. grupet në galaktikën Virgo dhe yllnaja “Flokët e Berenisës” paraqesin mijëra galaktika që janë larg rreth 20 milionë vite drite. Ekzistojnë grupe galaktike më të vogla, një shembull është galaktika jonë - Rruga e Qumshtit. Ky grup, i quajtur Grupi Lokal, përfshin rreth 30 galaktika të larguara rreth 5 milionë vite dritë. Galaktikat më të njohura janë: Rruga e Qumshtit, Andromeda, si dhe galaktika M33 në yllësinë Triangulum (Trekëndëshe). Vetë grupet formojnë grupe më pak të dendura, të quajtura supergrupe. Këto të fundit janë objektet më të mëdhaja në Gjithësi, të larg nga njëri tjetri mbi qindra miliona vite dritë. Grupi Lokal është pjesë e Supergrupit Lokal, në mesin e të cilt është vendosur në grupin e yllnajës Virgo. 

## Galaktika të parregullta 
thumb|200px|Galaktikë e parregullt

Galaktikat që nuk kanë formë të rregullt quhen “të çrregullta”. Një shembull është Mjegullira më e Vogël e Magelanit. Galaktikat e çrregullta janë shumë të vogla, shumë më të vogla se Rruga e Qumshtit, por përmbajnë sasi të madhe të gazrave prej të cilëve formohen yje të reja. Mjegullira më e Vogël e Magelanit është në mes galaktikave më të afërta të Rrugës së Qumështit, mund të shihet në Hemisferën Jugore.

## Galaktika elipsoide 
thumb|200px|Galaktikë elipsoide

Galaktikat elipsoide janë shumë pak në numër në Grupin e Galaktikave Lokale, dhe shihen shumë dobët. Një shembull është galaktika M87 prej Grupit Virgo. Është një top i madh i përbërë prej mijëra miliardëve yjeve të kuq të vjetër dhe disa nova. Yjet gjithmonë lëvizin në të njëjtin drejtim në një galaksi elipsoide.

## Galaktika spirale të kryqëuara 
thumb|200px|Galaktikë e kryqëuar

NGC1365, pjesë e grupit Fornaks është galaktikë spirale me “urë” të shkurtë e përbërë prej yjeve më të vjetra. Skajet (mbarimet) e urës përfaqësojnë krahë. Ajo spirale quhet urë. Ura rrotullohet sikur të jetë trup i ngurtë, sidoqoftë, është e përbërë prej miliona yjesh të ndara. Është e mundur që Rruga e Qumshtit të jetë asi lloj galaktike.

## Statistika
Bimët kacavjerrese

Mund të jenë si barishtorë dhe drunore ; kanë kërcell shumë të dobët për ti mbështetur dhe duhet të mbërthehen pas një mbështeteshe që mund të jetë një bimë tjetër, një shkëmb, një mur, etj. Nuk janë parazitare, por disa si për shembull urthi duke i qëndruar shumë afër bimës ku mbështetet mund ta shkatërroje. 

Mënyrat sesi bimët kapen pas mbështetjes janë te ndryshme : ne rastin e urthit janë rrënjët ato që kapen pas mbështetjes. Mund të jenë adhe vete kërcejtë ato që kapen pas mbështetjes si në rastin e fasules dhe sumbullares, ose këtë mund ta bëjnë rrënjë të transformuara sic ndodh me rrushin, ose gjethe te transformuara sic ndodh me bizelen.
Bimët njëvjeçare

Një **bimë njëvjeçare** është ajo bimë që kryen ciklin e saj të jetës, prej mbirjes tek prodhimi i farave, brenda një viti.Disa lloje bimesh jane:bizelet, misri, gruri, shalqiri etj..
Bimët dyvjeçare

parapamje|Alcea rosea**Bima dyvjeçare** është një bimë lulëzuese që e kryen ciklin e vet jetësor brenda dy vjetëve. Në vitin e parë bima është e lulëzuar dhe e fortë; me vitin e dytë bima vazhdon e thahet duke u bërë më e dobët dhe duke u kalbur.

Ca shembuj të këtyre bimëve përfshijnë majdanozin, karrotat, panxharin, dhe luletogëzën.

Në varësi të ciklit të tyre të jetës, bimët mund të jenë shumëvjeçare, domethënë, ato prodhojnë fara çdo stinë, ose sezonale. Pse janë kaq të ndryshëm? Për evolucionin që secila prej specieve ka ndjekur. Klima, toka, lartësia mbi nivelin e detit dhe madje disponueshmëria e kandidatëve për pjalmues janë faktorë që kanë bërë që një bimë të ketë jetëgjatësi prej disa muajsh ose vitesh.
Bimët shumëvjeçare

= **Çfarë është një bimë shumëvjeçare?** =

'''Ka shumë, shumë lloje të bimëve dhe shumë mënyra për t'i klasifikuar ato. Në varësi të jetëgjatësisë së tyre, ne kemi një vjet, dy vjet, shumëvjeçarë dhe shumëvjeçarë. Kësaj radhe ne do t'ju shpjegojmë se çfarë është një bimë e gjallë, cilat janë speciet më të njohura dhe si kujdesen për to.'''**Llojet e bimeve shumevjecare:**

**Tulipan**

**Lulebore dimri**

**Karefili detit**

**Bime te gjalla te detit**

**Krokus**

**Astilbe**

**Bimë shumëvjeçare janë ata që jetojnë disa vjet (Ka nga ata që thonë më shumë se 3, të tjerë më shumë se 5 ... Por në çdo rast ato janë specie, cikli jetësor i të cilave është më shumë se dy vjet). Ata janë shumë të ngjashëm me bimët shumëvjeçare, por ato dallohen sepse ndërsa bimët shumëvjeçare nuk thahen, protagonistët tanë veprojnë. Kjo është mënyra që ata duhet të mbijetojnë ose gjatë dimrit nëse janë nga klimë të butë ose të ftohtë, ose në verë nëse përkundrazi janë nga klimë të nxehtë.**parapamje|Bimët shumëvjeçare**Bimët që jetojnë për një numër të pacaktuar vitesh ; lindin, kanë një zhvillim vegjetativ që mund të zgjasë për disa sezone. Periudha e riprodhimit nuk sjell vdekjen e bimës, ajo mbijeton dhe vitin pasardhës lulëzon përsëri dhe prodhon fara te reja e kështu me radhe. Të gjitha bimët drunore janë shumëvjeçare, por edhe shumë barishtore, sidomos ato që kanë organe nëntokësore si rizoma, bulbe, etj. që i bëjnë të mundur mbijetesën më sythe të fshehur, ndërsa pjesa jashtëtokësore vdes.**
Rryma oqeanike

Të gjitha rrymat e botës në një hartë të vazhdueshëm oqean|thumb|400px|right

**Rrymat detare** janë lëvizjet më të rëndësishme të ujit në oqeanin botëror. Shakaktarët kryesor janë erërat e përhershme, energjia e lëvizjes së thërrmijave të ujit gradualisht nëpërmjet fërkimit përcillen në shtresa më të thella. Pashkak të veprimit të forcës së devijimit, të gjitha rrymat ujore në hemisferën veriore mënjanohen në të djathtë, kurse në atë jugore në të majtë. Rrymat kryesisht përfshijnë shtresën sipërfaqësore të ujit deri n thellësi 200 m dhe rrallëherë deri 300 m.

Rrymast e Adriatikut janë pjesë e sistemit të rrymave të Mesdheut. Nën ndikimin e rrotacionit të Tokës, ato rrotullohen në drejtim të kundërt me akrepat e orës. Duka ardhur nga Mesdheu nëpër detin Jon, nëpër ngushticën e Otrantos , rryma lëviz përgjatë bregdetit të Shqipërisë, dhe kthehet përgjatë bregdetit Italian.

## Lidhje të jashtme 
* paraqitja skematike e rrymave detare
Vesa

parapamje|Vesa mbi një fije bari
**Vesa** e mëngjesit bën pjesë në reshjet e ulëta atmosferike. Gjatë netëve të kthjellëta e të qeta dhe të ftohura, vegjetacioni i ulët dhe sipërfaqja tokësore ftohen, avulli i ujit nê kontakt me bimët kondensohet dhe formon vesën. Edhe pse si sasi e vogël e ujit, në viset e thata, vesa ka rëndësi të madhe për kulturat bujqësore.

Shpesh, herët në mëngjes, pemët, barërat dhe bimët e tjera mbulohen nga pikëza të vogla uji. Ato vijnë nga frymëmarrja e bimëve ose nga ajri i pasur me avuj uji, që ftohen dhe bien në formë vese. Nuk duhet ngatërruar vesa me frymëmarrjen e bimëve. Vesa vjen nga dendësimi i avujve te ujit që ka ajri, kur ato ndeshen me tokën e ftohtë ose sendet që ndodhen mbi të. Pikëzat e vesës shfaqen, pra, jo vetëm mbi bimët, por edhe mbi çdo send tjetër, mbi rrugë etj. Kur netët janë të ngrohta, bimët nxjerrin nëpërmjet gjetheve pikëza uji për të ruajtur freskinë. Këto pikëza, të quajtura gabimisht vesë, mbulojnë vetëm gjethet e bimëve dhe jo gjësendet tjera.

## Shiko edhe
* Reshjet
* Dëbora
* Shiu 
* Breshëri
* Bryma
Mezosfera

**Mezosfera** është shtresë e atmosferës. Ndahet nga stratosfera me shtresën - stratopauza, . Shtrihet në lartësi prej 40 - 80 km, në pjesën e poshtme karakterizohet me rritjen e temperaturës, kurse në pjesët e sipërme ajo zbret.Ajo eshte shtresa me e ftohte e atmosfees. Në mezosferë formohen retë e argjendta.
Ekzosfera

**Ekzosfera** është shtresë e atmosferës. Shtrihet në lartësi 800 - 3000 km. Gazrat në të janë aq të rralla sa që mund të krahasohen me vakuumet, që mund të përfitohen në laboratorët bashkëkohore të fizikës. Molekulat dhe atomet e gazrave janë të rralla, cilësohen me shpejtësi të madhe të lëvizjes dhe pjesërisht mbizotërojnë forcën tërheqëse të tokës dhe shkojnë në hapësirën ndërplanetare. 

Ajo shkon ne hapesiren nderplanetare qe arrin 2000-2500 km.
Shkretëtira

[thumb|right|[Atakama]]
[thumb|right|411x411px|Shkretëtirat më të mëdha në [Bota|botë]]
thumb|right|286x286px| Përhapja e shkretëtirave në botë

**Shkretëtira** është hapësirë e cila përshkak të mungesës së madhe të lagështisë mbulesa vegjetative është e pazhvilluar.  Edhe pse shkretëtirat njihen si hapësira ku ka pak jetë, megjithatë ato iu ofrojnë shumë gjallëresave strehim. Përafërsisht një të tretën e sipërfaqes kontinentale të Tokës e përbëjnë shkretëtirat.

### Formimi i Shkretëtirave
## Llojet e shkretëtirave 
### Shkretëtirat e erërave pasate 
### Shkretëtirat e gjerësive biologjike  
### Shkretëtirat monsunike 
### Shkretëtirat malore 

### Shkretëtirat polare
## Shiko edhe 
* Lista e shkretëtirave sipas sipërfaqes
Enya

**Eithne Ní Bhraonáin** *(sqt. **Enya Nee Vrenan**)* lindi më 17 maj të vitit 1961, është këngëtare irlandeze, fituese e çmimit Grammy. Enya arriti famë në fundin e viteve 1980.

## Diskografia 
* Enya ()
* Watermark ()
* Shepherd Moons ()
* The Memory of Trees ()
* Paint the Sky With Stars ()
* A Day Without Rain ()
* Amarantine ()
* And Winter Came... ()
Partia e Pavarur Portorikane

**Partia e Pavarur Portorikane** (es: ***Partido Independentista Puertorriqueño*** - **Puerto Rican Independence Party** ose ***PIP***) është një nga tre partitë politike në Puerto Rico. Ideali i partisë është lufta për pavarësinë kombëtare. Është një parti socialdemokratike dhe i përket COPPAL (es. *Conferencia Permanente de Partidos Políticos de América Latina*) dhe Socialistëve Internacional. PIP denoncon shoqërimin e lirë me Shtetet e Bashkuara si një status kolonial.

U themelua në 20 tetor 1946 në Bayamón nga Gilberto Concepcion de Gracia, pasi që Partiti Demokratik Popullor braktisi pavarësinë si mundësi politike. Prezidenti i tanishëm i partisë është Rubén Berríos.
Hazir Haziri (aktor)

thumb|
thumb|
**Hazir Haziri** është nga aktorët e rinjë shqiptarë, është i diplomuar në Fakultetin e Arteve në Universitetin e Prishtinës në degën e Artit Dramatik. Më pas ka vazhduar studimet pos-diplomike, dhe mbanë titullin Master i Aktrimit. Aktualisht punon ne Fakultetin e Arteve UP, si Prof. Ass. i lendes se Aktrimit

Është angazhuar në shumë shfaqje teatrore dhe filma artistik si aktor dhe regjisor. Ai është prezentuar me sukses në shumë festivale teatrore- filmike kombëtare dhe ndërkombëtare, duke u shpërblyer me disa çmime.

## Filmografia 
*"“Kufomat”, film artistik, Regjia: Luan Kryeziu
*"“Jeta Ime”, film i shkurtër, Regjia: Agron Maliqi
*"“20 cent”, film i shkurtër, Regjia: Robert Bacaj
*"“Jeta e një toke” serial televiziv, Regjia: Luan Daka
*"“Në përvjetorin e martesës” film artistik, Regjia: Artan Malaj, Shqipëri 2008
*"“Mesazhi"” film artistik, Regjia: Besnik Zogaj, Kosova 2008
*"“kontejneri"” film m.shkurter artistik, Regjia: Arian Mustafa,UP Kosova 2009
*"“Gjallë” film artistik, Regjia: Artan Minarolli, Shqipëri, Austri, Francë 2009 
*"“Liqeni”- film artistik i shkurtër, Regjia: Rina Kllokoqi, Kosova Nine-Eleven 2009
*"“Gomarët e Kufirit”- film artistik, Regjia: Jeton Ahmetaj, Kosova 2009-2010
*"“Hija e jetës”- film artistik, Regjia: Ajmone Salihu, Kosova 2010
*"“Muzgu”- film artistiki shkurtër, Regjia: Arian Mustafa, UP Kosova 2010
*"“Der Albaner”- film artistik, Regjia: Johanes Naber, Germany, Albania 2009-2010
*"“Bodrumi”- film artistik i shkurter, Regjia: Arian MUSTAFA, KOSOVA,UP, CineProductin dhe H&H Prduction 2011
* "“The Truth”- film artistik, Regjia: Besnik Zogaj, BAT entertainment Norvegji, Creative Studio 2013
* "“Amel”- film artistik i shkurter, Regjia: More Raca, KOSOVA,UP 2013
* "“The Return”- film artistik , Regjia: Kastriot Abdyli, Maqedoni, Kosove, France 2013

## Teatër 
* “Identiteti” Autor: Albatros Rexhaj, Regjia: Kastriot Saqipi
* “Hamleti” Autor: William Shakespeare, në rolin e Hamletit, Regjia: Emin Emini
* “Vrasës pa shpërblim” Autor: E. Jonesko, Regjia: Afeida Boriqi
* "Oda n’ Hamburg" Autor: Teki Dervishi, Regjia: Afrim Kasapolli
* “Pacieni”, shfaqje pa tekst, Regjia: Sabri Pajaziti
* “Prova gjenerale” Autor: Besnik Zogaj, Regjia: Besnik Zogaj
* “Banorët e Shpellës” Autor: Taufik al Hakim, Regjia: Kastriot Saqipi
* “Udhetimi” Autor: Woody Allen, Regjia: Afeida Boriqi,
* “Jul Qesari” Autor: William Shakespeare, Regjia: Zana Hoxha
* “Kleopatra” Autor: William Shakespeare, Regjia: Kastriot Saqipi
* “shembja” Autor: rrahim sadiku, Regjia: Fatmir Hyseni
* “Mundimet e kota të dashurisë” Autor: William Shakespeare, Regjia: Arben Apolloni 
* “Nata e dymbëdhjetë” William Shakespeare, Regjia: Kastriot Saqipi
* “Koprraci dhe Shkolla e grave” Autor: Molier, Regjia: Luan Daka
* “Van Goghu Kosovar” Autor: Ilir Muharremi, Regjia: Hazir Sh. Haziri
* “Kopshti me dallendyshe” Autor: Babis Cikliropulos, Regjia: Fatmir Hyseni
* “nata e zotrave” Autor: Miro Gavran, Regjia: Fatmir Hyseni
* “Lisistrata Greva e Sexit” Autor: Aristofani, Regjia: Elmaze Nura
Maurice Boitel

thumb|Maurice Boitel
**Maurice Boitel** lindi më 31 korik 1919 në Tillières-sur-Avre, Eure - 11 gusht 2007 në Audresselles, Pas-de-Calais - pikotor dhe pirograf francezë nga Franca.

## Biografia 
Maurice Boitel mer pjes në grupin artistik "Një piktor i Ri" të Shkollës së Parisit, së bashku me piktorët si Bernard Bufeti,  Ives Braja,Luis Uilermozi, Daniel du Janeradit, Zhan Zhojetin, Gaston Sebiren, Paul Kolombin, Zhan Moneretin, Robert Savarin edhe Gëtan de Rosnain.

Si mirënjohje e puns së tij i është kushtuar një amëzë në inernet në të cilën janë paraqitur disa punime të tij. Adresa e amëzës në fjalë është nën domenin komercial Maurice Boitel.

## Lidhje të jashtme
* Ki site ësht bër vetem per Maurice Boitel
* Ki site êsht për piktor orjental
* Lista e piktorëve
* Artprice
* http://www.amigos-de-peniche.blogspot.com/
* https://web.archive.org/web/20070117213103/http://www.ecm.culture.gouv.fr/public/mistral/merimee_fr
* https://web.archive.org/web/20060904203125/http://tribes.tribe.net/peniche
1. FC Kaiserslautern

**FC Kaierzlautern** është klub futbolli, pjesëtar i 2.Bundes Ligës së dytë gjermane. Ekipi vije nga qyteti gjerman Kaiserslautern. Skuadra është fituese e katërfishtë e kampionatit gjermanë.

## Lojtarët e njohur 
* Andi Brehme
* Miroslav Klose
* Tim Wiese
* Jürgen Macho
* Fritz Walter
* Ottmar Walter
* Michael Ballack
* Naser Aliji
Era e Vardarit

**Era e Vardarit** (Vardareci) është erë kryesore në Republikën e Maqedonisë. Krijohet kurë në pjesën qendrore të Gadishullit Ballkanik mbizotëron shtypje e lartë atmosferike, ndërsa shtypje e ulët mbi detin Egje. Është erë veriore e ftohtë dhe e thatë gjatë dimrit dhe fryen në drejtim të Detit Egje përgjatë luginës së lumit Vardar, por mund të fryej edhe në drejtim të kundërt. Era e Vardarit fryen me një shpejtësi mesatare prej 6 m në sekondë.
Termosfera

**Termosfera** është shtresë e atmosferës e cila  ndahet nga mezosfera me  nënshtresën - mezopauza. Termosfera shtrihet në lartësi 500-750&nbsp;km. Në termosferë temperatura ngrihet dhe në lartësi prej 200&nbsp;km mbi sipërfaqe të tokës arrin +250 gradë celsius. Në termosferë molekulat dhe atomet e gazeve absorbojnë rrezet ultravjollcë dhe ndikojnë në rritjen e madhe të temperaturës, e cila në shtresat më të larta të termosferës arrin mbi 1200 gradë celsius, në të cilën molekulat dhe atomet janë të elektrizuara, për këtë arsye, kur është në pyetje elektropërçueshmëria e termosferës, atëherë e quajmë - **jonosferë**.
Deti Egje

parapamje|296x296px|Deti Egje
**Deti Egje** (greqisht: Αιγαίο Πέλαγος *Aigaío Pélagos*, turqisht: *Ege Denizi*) është pjesë e Detit Mesdhe, dhe shtrihet në mes Greqisë dhe Turqisë.

Nëpërmjet grykës së Bosforit, detit Marmara dhe Dardaneleve lidhet me detin e Zi. Konsiderohet djep i dy kulturave antike asajë Greke dhe Mikene. Më vonë këtë det e zotruan Persianët, Bizantinët, Venecianet si dhe Osmanllinjtë. Sot Detin Egje e ndajnë Greqia dhe Turqia. Emrin e ka marrë nga Egjeu (Αιγεύς), sipas mbretit mitik të Athinës.

## Shiko edhe 
* Deti Mesdhe
* Deti Adriatik
* Oqeani

## Referime
Kronika Akasha

**Kronika Akasha** (nga sanskritja Akasha = "qiell", "hapësirë", apo "eter") apo **kronika akashike** në teozofi është një emërtim që tregon një përmbledhje të diturisë mistike të shkruar në një rrafsh ekzistence jolëndore. Kronika quhet shpesh edhe "*Libri i Jetës*" apo "*Kujtesa botërore*", e cila hamendësohet të përmbajë gjithë diturinë, duke përfshirë mbarë përvojën njerëzore, të ruajtur në gjithësi. Kronika e Akashës përshkruhet metaforikisht si një librari e stërmadhe dhe krahasohet edhe si një kompjuter gjithësinor i "Mendjes së Perëndisë". Kronika mendohet se përditësohet vazhdimisht. 

Nuk ka dëshmi për ekzistencën e një biblioteke të tillë. Në të kaluarën kishte disa persona që pohonin se ata ishin të aftë që të lexonin në këtë kronikë nëpërmjet një lloji "brendashikimi", ku një prej tyre ishte antropozofi Rudolf Shtajner.

Koncepti rrjedh nga lëvizjet teozofike të shekullit të 19-të, dhe është i mirënjohur në diskutimet e Nju Ejxh (New Age). Ky koncept i një kujtese të këtillë gjithësinore botërore apo astrale gjendet po ashtu në traditën e krishterë, në fetë aziatike si edhe në ezoterikë.

## Përshkrimi dhe shpjegimi 
## Tregime të posaçme mbi kronikën akasha 
## Skepticizmi 
## Referimet 
## Shiko edhe 
* Akasha
* Edgar Kejsi
* Karma
* Libri i Jetës
* Nusfera (apo Lëmshi mendor)
* Pavetëdija kolektive
* Qartëpamësia

## Lidhje të jashtme 
*  *Kronika akashike* nga Robert Tod Keroll, Fjalori i skeptikut
*  Rabinët e famshëm: "Libri Gilgulim" - Kuptimi i lindjes dhe vdekjes
*  Kersti Nebelzik: *Kronika Akasha dhe rrjeti kristalor - dituri themelore për kuptimin e Kronikës Akasha*
Pulla

**Pulla** ose **kopsa** është një send i vogël, petashuq dhe me formë rrumbullake që qepet në një rrobë dhe shërben për ta mbërthyer.

## Referime
Qengj i pjekur në hell

Përgatitja e qengjit për në hell bëhet në këtë mënyrë: heqim pikësëpari të gjitha të brendshmet e tij, me përjashtim të veshkave, të cilat, duke bërë dy vrima në kurriz të qengjit ndërmjet brinjëve (djathtas e majtas peshkut të kurrizit), i shtyjmë me gisht që të dalin mbi kurriz. Pastaj i heqim qengjit gërmazin dhe zorrën e trashë, duke e nxjerrë këtë me anën e një thike të mprehtë. Si t'i kemi bërë këto, e shkojmë qengjin në hell, duke u kujdesur që ai të shkojë drejt, pa u formuar kërrusje në shpinën e qengjit, dhe të dalë pikërisht në mes të kokës. 

Me një gjilpërë dhe me spango të trashë e lidhim shtrënguar qendrën e kurrizit në hell. Lidhja duhet të bëhet e fortë e me kujdes, sepse kjo e mban pothuaj gjithë qengjin në hell. Pastaj mishi kripet përbrenda, i hidhet piperi i nevojshëm dhe qepët në pjesën e barkut, në mënyrë që të mbyllet krejtësisht. Kthejmë atëherë majat e këmbëve të prasme, d.m.th. i shtyjmë ato në drejtim të hellit, në mënyrë që ta kapërcejnë atë dhe të kalojnë kryqas njëra anë (koci) në vrimën e tjetrës ; i lidhim mirë me spango në hell dhe pastaj i lyejmë mirë me limon, i hidhim kripë dhe piper, i bëjmë një të çarë e vogël me thikë në tulet e të dyja kofshëve, hidhet në to kripë e piper dhe vihet në zjarr për t'u pjekur.