open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ngushtica e Siçilisë

**Ngushtica e Siçilisë** (e njohur edhe si **Ngushtica siçiliane**, **Kanali siçilian**, **Kanali i Siçilisë**, **Kanali i ngushtë i Sicilisë** dhe **Kanali Pantelleria** ;  ; Siçiliane: ***Canali di Sicilia*** ose ***Strittu di Sicilia*** , Arabisht: مضيق صقلية *Maḍīq Ṣiqillīyah* ose  *Maḍīq al-Waṭan al-Qiblī* ) është ngushtica midis Siçilisë dhe Tunizisë .   Ngushtica është rreth 145 kilometra e gjerë dhe ndan Detin Tirren dhe Detin Mesdhe perëndimor, nga Deti Mesdhe lindor . Thellësia maksimale është 316 metra .

Rrymat e thella në ngushticë rrjedhin nga lindja në perëndim, dhe rryma më afër sipërfaqes udhëton nga perëndimi në lindje. Kjo rrjedhë e pazakontë e ujit është me interes për oqeanografët . 

Ka tragete të rregullta midis Siçilisë dhe Tunisit përtej ngushticës së Siçilisë.

Ishulli Pantelleria shtrihet në mes të ngushticës.
parapamje|241x241px| Skema bazë e sistemit me dy pragje në ngushticën e Siçilisë.
**Ngushtica e Siçilisë** ndodhet midis, në anën lindore, Tunizisë dhe Bregut të Maltës dhe në anën veriore, Siçilisë, Itali . Brenda Detit Mesdhe Qendror është një nga rajonet topografikisht të ndërlikuara. Me një gjatësi prej 600&nbsp;km lidh pellgjet e Mesdheut Lindor dhe Perëndimor. Ngushtica kufizohet nga dy sisteme; Në anën lindore lidhet me detin Jon, në jug të Bregut të Maltës me një prag 560 m të thellë, dhe në anën perëndimore dy kalime lidhin ngushticën me pellgun perëndimor të Mesdheut. Kalimi ose kanali më afër Sicilisë është i ngushtë dhe rreth 430 m i thellë, ndërsa kanali në anën e Tunizisë është më i gjerë dhe më i cekët me një thellësi maksimale prej 365 m. Për shkak të kësaj bathimetrie të veçantë me dy kanale të ndryshme, ngushtica quhet "ngushticë me dy pragje".  Në rajonin qendror ngushtica është rreth 50&nbsp;km deri në 100&nbsp;km i gjerë dhe 700 m deri në 900 m i thellë, por disa pjesë përbëhen nga llogore edhe 1800 m të thella.
Vitamina K

**Vitamina K** është një familje e vitaminave strukturalisht të ngjashme, të tretshme në yndyrna që gjenden në ushqime dhe tregtohen si shtesa dietike.  Trupi i njeriut ka nevojë për vitaminë K për modifikimin pas sintezës së disa proteinave që kërkohen për koagulimin e gjakut (K nga *koagulation* gjermanisht për "koagulim") ose për kontrollin e lidhjes së kalciumit në kocka dhe inde të tjera.  Sinteza e plotë përfshin modifikimin përfundimtar të këtyre të ashtuquajturave " proteina Gla " nga enzima gama-glutamil karboksilazë që përdor vitaminën K si kofaktor .

Vitamina K përdoret në mëlçi si VKH2 ndërmjetëse për të deprotonuar një mbetje glutamate dhe më pas ripërpunohet në vitaminë K përmes një ndërmjetësi të oksidit të vitaminës K.  Prania e proteinave të pakarboksiluara tregon mungesë të vitaminës K. Karboksilimi u lejon atyre të lidhin ( kelohen ) jonet e kalciumit, gjë që ata nuk mund ta bëjnë ndryshe.  Pa vitaminë K, koagulimi i gjakut dëmtohet seriozisht dhe ndodh gjakderdhja e pakontrolluar. Hulumtimet sugjerojnë se mungesa e vitaminës K gjithashtu mund të dobësojë kockat, duke kontribuar potencialisht në osteoporozën dhe mund të nxisë kalcifikimin e arterieve dhe indeve të tjera të buta. 

Vitamina K 1 prodhohet nga bimët dhe gjendet në sasi më të mëdha në perimet me gjethe jeshile, sepse është e përfshirë drejtpërdrejt në fotosintezë. Është aktive si vitaminë tek kafshët dhe kryen funksionet klasike të vitaminës K, duke përfshirë aktivitetin e saj në prodhimin e proteinave të mpiksjes së gjakut. Kafshët gjithashtu mund ta konvertojnë atë në vitaminë K 2, varianti MK-4. Bakteret në florën e zorrëve gjithashtu mund të shndërrojnë K 1 në K 2 . Të gjitha format e K2 përveç MK-4 mund të prodhohen vetëm nga bakteret, të cilat i përdorin këto gjatë frymëmarrjes anaerobe . Vitamina K3 ( menadion ), një formë sintetike e vitaminës K, u përdor për të trajtuar mungesën e vitaminës K, por për shkak se ndërhyn në funksionin e glutationit, nuk përdoret më në këtë mënyrë në ushqimin e njeriut.
Tortellini

***Tortellini*** janë makarona me origjinë nga rajoni italian i Emilias (në veçanti Bolonja dhe Modena ). Tradicionalisht ato mbushen me një përzierje mishi (ijë derri, proshuta të papërpunuara, mortadella ), djathë Parmigiano Reggiano, vezë dhe arrëmyshk dhe shërbehen në brotën e kaponit ( *në brodo di cappone* ). 

## Origjina 
djathtas|parapamje| *Tortellini* në brotë
Origjina e tortelinive është e diskutueshme; Bolonja dhe Modena, qytete në rajonin e Emilia-Romagna të Italisë, pretendojnë të jenë vendlindja e saj.  Etimologjia e *tortelinit* është forma zvogëluese e *tortello*, vetë një përkëdheli e *torta* ("tortë" ose "byrek" në italisht). 

Receta për një pjatë të quajtur "torteletti" shfaqet në 1570 nga Bartolomeo Scappi . Shkrimet e Vincenzo Tanarës në mesin e shekullit të 17-të mund të jenë përgjegjëse për riemërtimin e makaronave në tortelini. Në vitet 1800, dolën legjenda për të shpjeguar origjinën e recetës, duke ofruar një kompromis. Castelfranco Emilia, e vendosur midis Bolonjës dhe Modenës,  Për nder të kësaj legjende, një festival vjetor mbahet në Castelfranco Emilia.  Një legjendë tjetër pohon se forma vjen nga arkitektura e Modenës, e cila i ngjan një breshke.
Bouillabaisse

**Bouillabaisse** (; Ocitanisht: *bolhabaissa, bullabessa* [ ˌbuʎaˈβajsɔ / ˌbujaˈbajsɔ ] ) është një supë tradicionale e peshkut provansal me origjinë nga qyteti i Marsejës. Trajta frënge dhe angleze *bouillabaisse* vjen nga fjala oksitane provansale *bolhabaissa*, një fjalë e përbërë që përbëhet nga dy foljet *bolhir* (për të zier ) dhe *abaissar* (për të ulur nxehtësinë, d.m.th., valuar ).

Bouillabaisse ishte fillimisht një pjatë e bërë nga peshkatarët e Marsejës, duke përdorur peshkun kockor të shkëmbinjve, të cilin ata nuk ishin në gjendje ta shisnin në restorante apo tregje. Ekzistojnë të paktën tre lloje peshqish në një bouillabaisse tradicionale, zakonisht rascasse e kuqe ( *Scorpaena scrofa* ); robin deti ; dhe konger evropian . Mund të përfshijë gjithashtu krapi me kokë të praruar, turbo, peshk murg, barbunë ose merluc evropian . Zakonisht përfshin edhe butakë dhe ushqime të tjera deti si iriqët e detit, midhjet, gaforret prej kadifeje, gaforret merimangë ose oktapodin. Versionet më të shtrenjta mund të shtojnë langoustine ( karkaleca e Gjirit të Dublinit ; karavidhe norvegjeze), megjithëse kjo nuk ishte pjesë e pjatës tradicionale të bërë nga peshkatarët e Marsejës. Perimet si preshi, qepa, domatet, selinoja dhe patatet zihen së bashku me lëngun dhe shërbehen me peshkun. Supë shërbehet tradicionalisht me një *ruille*, një majonezë të bërë nga vaj ulliri, hudhër, shafran dhe piper i kuq në feta buke të pjekur në skarë.
Puttu

**Puttu** ( Malajalam: പുട്ട് ; Tamil: புட்டு ; (shqiptohet [ ˈputtu ]), i quajtur edhe **pittu** (Sinhala: පිට්​ටු ) është një pjatë vendase në shtetet indiane jugore të Keralës, Tamil Nadusë, pjesë të Karnatakës dhe Sri Lankës . *Puttu* do të thotë "në porcione" në tamilisht dhe malajalamisht . Është bërë nga cilindra të avulluar të orizit të bluar të shtresuar me copa kokosi, ndonjëherë me një mbushje të ëmbël ose të shijshme nga brenda. Puttu është zakonisht një pjatë mëngjesi që shërbehet e nxehtë me pjata anësore të ëmbla si sheqer palme ose banane, ose e shijshme me chana masala, chutney, rasam ose kërri mishtake.
[parapamje| *Puttu* me [Qiqra|kerri qiqrash]]
parapamje| Puttu e shërbyer në restorante të shijshme
Riletat

**Rillettes** ( shqip: *Rileta* ;) është një metodë konservimi e ngjashme me konfitin ku mishi kalohet më pas zhytet në yndyrë dhe gatuhet ngadalë për disa orë (4 deri në 10 orë).  Mishi grihet dhe paketohet në enë sterile të mbuluara me yndyrë. Riletat bëhen më së shpeshti me mish derri, por bëhen edhe me mishra të tjerë si patë, rosë, pulë, zogj gjahu, lepur dhe ndonjëherë me peshk si açuge, ton, pike ose salmoni. Riletat zakonisht shërbehen në temperaturën e dhomës të shpërndara trashë në bukë të thekur.

Sarthe ( Le Mans ), Tours dhe Anjou, të gjitha në Francën qendrore, janë vendet e njohura për rileta.
majtas|parapamje| Një shërbim tradicional i riletave Le Mans me një baguette dhe çokollatë të zezë.
Termi *rillette* mund t'i referohet produktit përfundimtar dhe pamjes së tij kur përhapet në bukë të prerë. Riletat tradicionalisht bëheshin me barkun e yndyrshëm të derrit ose shpatullën e derrit. Mishi pritej në kubikë, kriposej dhe u thahej, gatuhej ngadalë në nxehtësi të ulët derisa të zbuteshe shumë, më pas grihej në copa të vogla dhe përziheshe me yndyrën e ngrohtë të gatimit për të formuar një pastë ndryshku. Riletat mund të ruhen në pjata për disa muaj. Në Anzhu, rillaud ishte një specialitet, i veshur në formën e një piramide dhe i mbuluar me bishtin e derrit; rillettes shfaqeshin me krenari për mysafirin e nderit. Me kalimin e kohës, stili i gatimit të riletës u aplikua për zogjtë e gjahut, lepurin e egër dhe peshqit. Përfundimisht u zhvilluan disa përgatitje për rileta me bazë ushqimet e detit duke përfshirë një version açuge, ton dhe salmon. Megjithëse peshku nuk është gatuar në yndyrë, ai përzihet me yndyrë për të formuar masën karakteristike të pastës. Tekstura e butë dhe e lëmuar është një faktor vendimtar në përcaktimin e një pjate të mirë riletë.

Ashtu si cassoulet ose fondue, kjo pjatë franceze ka përkufizimet e saj të shumta rajonale. Në përgjithësi, shumica e riletave shërbehen në temperaturën e dhomës, si një lyerje me pika buke, njësoj si një patë. Riletat e derrit nga rajonet veriperëndimore të Tours dhe Anjou janë të famshme për teksturën e pasur dhe ngjyrën e bronzit të arritur gjatë procesit të gatimit. Rabelais i quajti rillettes "reçeli bjond i derrit" ( *brune confiture de cochon* ).  Rillettes nga *departamenti* ngjitur i Sartës dallohen nga një teksturë më e ndryshkur, e kompletuar me copa më të mëdha mishi derri dhe më pak ngjyra.
Salçiçja e Tuluzës

parapamje| Salçiçja e Tuluzës e papërpunuar
**Saucisse de Toulouse** (Salçiçja e Tuluzës) është një salçiçja i freskët me origjinë nga Tuluza në jugperëndim të Francës. Është bërë nga mish derri (75% ijë, 25% bark), kripë dhe piper, ka një shtresë natyrale prej rreth 3 cm në diametër dhe zakonisht shitet në një spirale (si salçiçe Cumberland ).

Është një përbërës i shumicës së recetave Cassoulet dhe shërbehet gjithashtu i pjekur në skarë ose konfit .
Fritelë

***Fritelle*** ose ***fritole*** janë donatë venecianë që shërbehen vetëm gjatë karnavaleve . Ngjashëm me *bomboloni*, ato janë pastri të skuqura të rrumbullakëta, të pjekura dhe të fryra me maja. *Frittelle* shërbehen në një sërë formash të ndryshme, duke përfshirë *Fritelle Veneziane,* të cilat janë të pambushura dhe kanë arra pishe dhe rrush të thatë të përzier në brumë; si dhe disa varietete të mbushura.  Mbushjet përfshijnë krem pastiçerie, zabaione dhe herë pas here mbushje më pak të zakonshme, si krem kustarde me krem me mollë ose çokollatë.

Në qytetin Molfetta, që ndodhet në provincën e Barit të rajonit të Pulias, *frittelle* (nganjëherë shkruhen " *fritelli* ") përdoret si një emër tjetër për *panzerotti* .
Sable (biskotë)

**Sable** është një biskotë e rrumbullakët franceze që mund ta ketë origjinën në Sablé-sur-Sarthe në Sarthe . 

## Receta 
Ndër recetat më të njohura të sablé janë ato të La Mère Poulard dhe biskotat e Saint-Michel dhe Pont-Aven.

Sablés mund të aromatizohen me bajame, limon, parmixhan, piper jeshil ose lëvore portokalli .
Saucisson

parapamje| Saucisson varur për t'u tharë
**Saucisson** (), gjithashtu **saucisson sec** ose **saucisse sèche**, është një familje e karkateve të trasha, të thata në formë salsiçesh në kuzhinën franceze . Zakonisht i bërë nga mishi i derrit, ose një përzierje e mishit të derrit dhe mishrave të tjerë, saucisson është një lloj karkate e ngjashme me sallamin . 

Ekziston gjithashtu një traditë e bërjes së saucisse sèche në Zvicrën perëndimore,  termi *saucisson* përdoret vetëm për salcice me maturim të ndërprerë, pra salcice për gatim. 

## Prodhimi 
### Mbushja 
Mbushja e saucissoneve përgjithësisht përbëhet nga dy të tretat deri në tre të katërtat e mishit pa dhjamë dhe pjesa tjetër yndyrë (kryesisht yndyra e shpinës së derrit e quajtur ''*). Përzierja bluhet me hollësi të ndryshme në varësi të llojit të salcës dhe përzihet me kripë, sheqer, erëza, nitrite dhe/ose kripur, dhe me baktere fermentuese . Për shembull, shtamet antilisteriale të *Lactobacillus sakei'' përdoren në Evropë për prodhimin e saucissons dhe mund të përdoren për konservimin e mishit të freskët.
Pilaf dhe fasule

**Pilafi dhe fasulet**, ose **fasulet dhe orizi**, është një kategori e pjatave nga shumë kultura në mbarë botën, ku ushqimet kryesore të orizit dhe fasuleve kombinohen në një farë mënyre. Kombinimi i drithërave dhe bishtajoreve siguron disa lëndë ushqyese të rëndësishme dhe shumë kalori, dhe të dyja ushqimet janë gjerësisht të gjetshme në treg. Fasulet zakonisht janë të stazhonuara, ndërsa orizi mund të jetë i thjeshtë ose i shtazhonuar. Të dy përbërësit mund të përzihen së bashku, të shërbehen të ndarë por në një pjatë ose të shërbehen veçmas.
parapamje| Fasule dhe oriz

## Rëndësia ushqyese 
Fasulet dhe orizi janë të dy përbërës ushqyes. Orizi është i pasur me niseshte, duke e bërë atë një burim të mirë energjie. Orizi gjithashtu ka hekur dhe disa proteina. Fasulet përmbajnë gjithashtu hekur dhe një sasi më të madhe proteinash në krahasim me orizin. Së bashku ata përbëjnë një proteinë të plotë, e cila siguron sasi të mëdha të secilit prej aminoacideve që trupi nuk mund ti sintetizojë vetë.
Garbure

***Garbure*** (; Ocitanisht: [ɡarˈbyɾe]) është një zierje e trashë franceze e bazuar tradicionalisht në lakër dhe confit d'oie,  edhe pse versioni modern zakonisht bëhet me proshutë, djathë dhe bukë bajate .  Emri rrjedh nga përdorimi i termit *veshje* për të përshkruar duajt e grurit të përshkruara në një mburojë heraldike ose stemë. Kështu, emri i garbyrës, i cili hahet me pirun, është një referencë për përdorimin e pirunëve për të mbledhur duaj drithi.  Filloi në Gaskonjë në rajonin kulturor historik të Oksitanisë . Është e ngjashme me *potée* .  Midis Gaskonëve mund të ketë njëfarë lidhje me kohën nën Perandorinë Angevin, me ndikim nga zierja angleze me poç .
Çokollata e bardhë

**Çokollata e bardhë** është një konfeksioneri e bërë zakonisht nga sheqeri, qumështi dhe gjalpi i kakaos, por pa lëndë të ngurta të kakaos . Ka ngjyrë fildishi të zbehtë dhe i mungojnë shumë nga përbërësit që gjenden në qumësht, çokollata të errëta dhe të tjera.  Është i ngurtë në temperaturën e dhomës (  ) sepse pika e shkrirjes së gjalpit të kakaos, i vetmi përbërës i kokrrës së bardhë të kakaos, është  . 

Ashtu si edhe dy llojet e tjera kryesore të çokollatës (e zezë dhe qumështi), çokollata e bardhë përdoret për shufra çokollate ose si shtresë në ëmbëlsira.

## Historia 
Meqenëse çokollata e bardhë është në thelb çokollatë me qumësht pa lëndët e ngurta të kakaos, ndoshta vlen të kujtojmë se kjo e fundit u zhvillua në fund të shekullit të 19-të nga Daniel Peter dhe se shpejt u bë lloji më i popullarizuar i çokollatës. 
majtas|parapamje| Reklama e vitit 1936 për Milkybar
Që nga viti 2022, çokollata e bardhë përbën rreth 10 për qind të tregut të përgjithshëm të çokollatës. 

## Përbërja 
Çokollata e bardhë nuk përmban lëndët e ngurta të kakaos, përbërësi kryesor pa yndyrë i pijeve konvencionale të çokollatës - çokollata në formën e saj të papërpunuar dhe të pa ëmbëlsuar. Megjithatë, këto zëvendësohen nga lëndët e ngurta të qumështit . Gjatë prodhimit, lëndët e ngurta me ngjyrë të errët të kokrrës së kakaos ndahen nga përmbajtja e saj yndyrore, siç veprohet me çokollatën e qumështit dhe çokollatën e zezë, por, ndryshe nga format e tjera të çokollatës, nuk shtohet asnjë masë kakao; gjalpi i kakaos është i vetmi përbërës i kakaos në çokollatën e bardhë. Çokollata e bardhë përmban vetëm sasi të vogla të stimuluesve teobrominë dhe kafeinë, të cilat janë të pranishme në masën e kakaos, por jo në gjalpë.  Aromatizues të tillë si vanilja mund t'i shtohen ëmbëlsirave me çokollatë të bardhë.
Orry-la-Ville

**Orry-la-Ville** (, Shqip: *Ori-Lavila* ) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore. Stacioni Orry-la-Ville-Coye ka lidhje hekurudhore me Amiens, Creil, Compiègne dhe Parisin.

## Popullatë
Centzon Tōtōchtin

[parapamje| Përshkrim i mundshëm i Centzon Tōtōchtin në [Kodiku fiorentin|Kodikun e Firences]]
Në mitologjinë e Aztekëve, **Centzon Tōtōchtin** ("katërqind lepuj "; gjithashtu **Centzontōtōchtin** ) janë një grup lepujsh hyjnorë që takohen për festa të shpeshta dehje. Ato përfshijnë Tepoztecatlin, Texcatzonatlin, Colhuatzincatlin, Macuiltochtli-n ("pesë lepuri") dhe Ometochtli-n ("me dy lepuj"). Prindërit e tyre janë Patecatl dhe Mayahuel  dhe ata mund të jenë vëllezër të Ixtliltonit .
Raffaello (konfeksion)

parapamje|Logo e brandit Raffaello
parapamje|Produkti Ferrero
 
**Raffaello** është një tartuf sferik kokosi-bajame që prodhuesi italian Ferrero solli në treg në vitin 1990.  Ai përbëhet nga një vafer sferik i cila është i mbushur me një krem qumështi të bardhë dhe bajame të bardha të zbardhura. Më pas rrethohet nga një shtresë kokosi. Ai përmban laktozë, duke e bërë Raffaello të papajtueshëm për konsumatorët me intolerancë ndaj laktozës .
Bistro

[parapamje| *Në Bistro*, [Jean Béraud]]
Një **bistro** ose **bistrot** është, në mishërimin e saj origjinal parizian, një restorant i vogël, që shërben ushqime të thjeshta me çmime mesatare në një mjedis modest.

## Stili 
Në një studim të vitit 2007 për kuzhinat kombëtare, një bistro karakterizohet zakonisht si:

 një restorant lagjeje ku dikush mund të provojë kuzhinën franceze të shtëpisë, zakonisht pjata robuste dhe të vendit të tilla si cassoulet .... Bistrotë nuk janë tempuj të haute cuisine, por vende për ushqim të përballueshëm dhe të thjeshtë fshati.
Një gazetë e Parisit në 1892 iu referua pjatave të servirura në një bistro, duke përfshirë kërmijtë, viçin me salcë ravigote, navarinin me mish qengji, hachis Parmentier, vezë, salcice dhe pulë të pjekur të nxehtë.
Religieuse

parapamje|Religjioze me çokollatë
Një **religieuse** ( është një pastri brumi shu franceze e bërë nga një kasë e vogël pastiçerie e vendosur sipër një më të madhe, të dyja të mbushura me crème pâtissière, zakonisht i aromatizuar me çokollatë ose moka.  Secila kasë mbulohet me një ganache me të njëjtën shije si mbushja, më pas ngjitet me njëra-tjetrën duke përdorur krem me krem gjalpi me tuba. Është një lloj ekleri .
Samueli

[parapamje|Samueli duke folur me [Sauli|Saulin, ilustrim nga një kartë biblike (1902).]]
**Samueli** është një figurë që, në narrativat e Biblës Hebraike, luan një rol kyç në kalimin nga gjykatësit biblik në Mbretërinë e Bashkuar të Izraelit nën Saulin dhe përsëri në kalimin e monarkisë nga Sauli te Davidi. Ai nderohet si profet në Judaizëm, Krishterim dhe Islam. Përveç rolit të tij në Bibël, Samueli përmendet në literaturën rabinike hebraike, në Dhiatën e Re të Krishterë dhe në kapitullin e dytë të Kuranit (edhe pse teksti nuk e përmend atë me emër). Ai trajtohet gjithashtu në librat e pestë deri në të shtatë të Antikiteteve të Judenjve, shkruar nga studiuesi hebre Josephus në shekullin e parë. Ai është quajtur fillimisht "Shikuesi" në 1 Samueli 9:9.

## Shiko edhe 
## Referime
Mbarimi i botës

[lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D7%AA%D7%9C_%D7%9E%D7%92%D7%99%D7%93%D7%95.JPG|parapamje|[Tel Megiddo me mbetje arkeologjike nga epoka e bronzit dhe hekurit.]]
Sipas Librit të Zbulesës në Testamentin e Ri të Biblës së Krishterë, **Harmagedoni** apo **Mbarimi i botës** (nga greqishtja e lashtë: Ἁρμαγεδών (*Harmagedṓn*), Latinishtja e vonë: *Armagedōn*, nga hebraishtja: הַר מְגִדּוֹ‎ Har Məgīd është grumbullimi i vendndodhjes së ambimit. betejë gjatë kohës së fundit, e cila interpretohet në mënyra të ndryshme ose si një vend i mirëfilltë ose simbolik. Termi përdoret gjithashtu në një kuptim të përgjithshëm për t'iu referuar çdo skenari të fundit të botës. Në teologjinë islame, Harmagedoni përmendet gjithashtu në Hadith si Harmagedoni më i madh ose *el-Malhama el-Kubra* (beteja e madhe).

"Mali" i Megidos në Izraelin verior nuk është në të vërtetë një mal, por një treg (një kodër ose kodër e krijuar nga shumë breza njerëzish që jetojnë dhe rindërtohen në të njëjtin vend) mbi të cilën u ndërtuan kalatë antike për të ruajtur Via Maris, një Rruga e lashtë tregtare që lidh Egjiptin me perandoritë veriore të Sirisë, Anadollit dhe Mesopotamisë. Megido ishte vendi i betejave të ndryshme të lashta, duke përfshirë një në shekullin e 15 para Krishtit dhe një në 609 para Krishtit. Megiddo moderne aty pranë është një kibuc në zonën e lumit Kishon.

## Shiko edhe 
* Apokalipsi

## Referime
Feja e lashtë egjiptiane

[parapamje|Piktura murale e [Isis në varrin e Seti I.]]
**Feja e lashtë egjiptiane** ishte një sistem kompleks besimesh dhe ritualesh politeiste që përbënin një pjesë integrale të kulturës së lashtë egjiptiane. Ajo u përqëndrua në ndërveprimet e egjiptianëve me shumë hyjnitë që besohet të jenë të pranishme dhe në kontroll të botës. Janë të njohura rreth 1500 hyjni. Rituale të tilla si lutja dhe ofertat u jepeshin perëndive për të fituar favorin e tyre. Praktika zyrtare fetare e përqendruar te faraonët, sundimtarët e Egjiptit, që besohej se zotëronin fuqi hyjnore për shkak të pozicioneve të tyre. Ata vepruan si ndërmjetës midis popullit të tyre dhe perëndive, dhe ishin të detyruar t'i mbështesin perënditë përmes ritualeve dhe ofertave, në mënyrë që ata të mund të ruanin Maatin, rendin e kozmosit, dhe të zmbrapsnin Isfetin, i cili ishte kaos. Shteti u kushtoi burime të mëdha ritualeve fetare dhe ndërtimit të tempujve.

Individët mund të ndërveprojnë me perënditë për qëllimet e tyre, duke bërë thirrje për ndihmë nëpërmjet lutjes ose duke i detyruar perënditë të veprojnë përmes magjisë. Këto praktika ishin të ndryshme, por të lidhura ngushtë me ritualet dhe institucionet formale. Tradita fetare popullore u bë më e spikatur gjatë rrjedhës së historisë egjiptiane pasi statusi i faraonit ra. Besimi egjiptian në jetën e përtejme dhe rëndësinë e praktikave funerale është i dukshëm në përpjekjet e mëdha të bëra për të siguruar mbijetesën e shpirtrave të tyre pas vdekjes - nëpërmjet ofrimit të varreve, sendeve të varreve dhe ofertave për të ruajtur trupat dhe shpirtrat e të ndjerit.

Feja i kishte rrënjët në parahistorinë e Egjiptit dhe zgjati për 3500 vjet. Detajet e besimit fetar ndryshuan me kalimin e kohës, ndërsa rëndësia e perëndive të veçanta rritej dhe zvogëlohej, dhe marrëdhëniet e tyre të ndërlikuara u zhvendosën. Në periudha të ndryshme, disa zota u bënë mbizotërues mbi të tjerët, duke përfshirë perëndinë e diellit Ra, perëndinë krijues Amun dhe perëndeshën nënë Isis. Për një periudhë të shkurtër, në teologjinë e shpallur nga faraoni Akhenaten, një zot i vetëm, Aten, zëvendësoi panteonin tradicional. Feja dhe mitologjia e lashtë egjiptiane lanë pas shumë shkrime dhe monumente, së bashku me ndikime të rëndësishme në kulturat antike dhe moderne.

## Shiko edhe 
* Hyjnitë e lashta egjiptiane
* Mitologjia egjiptiane

## Referime
Feja e lashtë greke

parapamje|Aegeus në të djathtë konsultohet me Pythia ose orakullin e Delfit. Vazo, 440–430 p.e.s. I thanë: “Mos e liro gojën e fryrë të lëkures së verës derisa të kesh arritur majën e Athinës, se mos vdes nga pikëllimi”, gjë që në fillim nuk e kuptoi.
Praktikat fetare në Greqinë e lashtë përfshinin një koleksion besimesh, ritualesh dhe mitologjie, në formën e fesë publike dhe praktikave të kultit. Zbatimi i konceptit modern të "fesë" në kulturat e lashta është vënë në pikëpyetje si anakronik. Grekët e lashtë nuk kishin një fjalë për 'fe' në kuptimin modern. Po kështu, asnjë shkrimtar grek i njohur për ne nuk i klasifikon as perënditë dhe as praktikat e kultit në 'fe' të veçanta. Në vend të kësaj, për shembull, Herodoti flet për helenët se kanë "faltore të përbashkëta të perëndive dhe sakrificave, dhe të njëjtat lloje zakonesh".

Shumica e grekëve të lashtë njihnin dymbëdhjetë perënditë dhe perëndeshat kryesore olimpike - Zeusin, Herën, Poseidonin, Demetrën, Athinën, Aresin, Afërditën, Apollonin, Artemisën, Hefestin, Hermesin dhe Hestian ose Dionisin - megjithëse filozofi të tilla si stoicizmi dhe disa forma të platonizmit përdori gjuhë që duket se supozon një hyjni të vetme transhendente. Adhurimi i këtyre hyjnive, dhe disa të tjerave, u gjet në të gjithë botën greke, megjithëse ato shpesh kanë epitete të ndryshme që dallojnë aspektet e hyjnisë dhe shpesh pasqyrojnë përthithjen e hyjnive të tjera lokale në skemën pan-helene.

Praktikat fetare të grekëve shtriheshin përtej Greqisë kontinentale, në ishujt dhe brigjet e Jonit në Azinë e Vogël, në Magna Graecia (Sicili dhe Italia jugore) dhe në kolonitë e shpërndara greke në Mesdheun Perëndimor, si Massalia (Marsejë). Fetë e hershme italiane si feja etruske u ndikuan nga feja greke dhe më pas ndikuan në pjesën më të madhe të fesë së lashtë romake.

## Shiko edhe 
* Greqia e lashtë

## Referime
Mosha madhore

**Mosha madhore**, **pjekuria** apo një **i rritur** është një njeri ose kafshë që ka arritur rritjen e plotë. Përkufizimi biologjik i fjalës nënkupton një kafshë që arrin pjekurinë seksuale dhe kështu është e aftë për riprodhim. Në kontekstin njerëzor, termi i rritur ka kuptime të lidhura me konceptet sociale dhe juridike. Në ndryshim nga një jo i rritur ose "i mitur", **një i rritur ligjor** është një person që ka mbushur moshën madhore dhe për këtë arsye konsiderohet i pavarur, i vetë-mjaftueshëm dhe përgjegjës. Ata gjithashtu mund të konsiderohen si "të madh". Mosha tipike e arritjes së moshës madhore ligjore është 18 vjeç, megjithëse përkufizimi mund të ndryshojë sipas të drejtave ligjore, vendit dhe zhvillimit psikologjik.

Mosha e rritur e njeriut përfshin zhvillimin psikologjik të të rriturve. Përkufizimet e moshës madhore janë shpesh jokonsistente dhe kontradiktore; një person mund të jetë biologjikisht i rritur dhe të ketë sjellje të rritur, por gjithsesi të trajtohet si fëmijë nëse është nën moshën madhore. Anasjelltas, një person mund të jetë ligjërisht një i rritur, por nuk ka asnjë nga pjekuria dhe përgjegjësia që mund të përcaktojë një karakter të rritur.

Në kultura të ndryshme ka ngjarje që lidhen me kalimin nga të qenit fëmijë në të rritur ose në moshën madhore. Kjo shpesh përfshin kalimin e një sërë testesh për të demonstruar se një person është i përgatitur për moshën madhore, ose arritjen e një moshe të caktuar, ndonjëherë në lidhje me demonstrimin e përgatitjes. Shumica e shoqërive moderne e përcaktojnë moshën madhore ligjore bazuar në arritjen e një moshe të përcaktuar ligjërisht pa kërkuar një demonstrim të pjekurisë fizike ose përgatitje për moshën madhore.

## Shiko edhe 
* Fëmijëria

## Referime
Valimi

djathtas|parapamje|250x250px| Supë me qofte që valon në sobë
**Valimi** është një teknikë e përgatitjes së ushqimit me anë të së cilës ushqimet gatuhen në lëngje të nxehta të mbajtura pak nën pikën e vlimit të ujit. (më pak se 100 °C ) dhe mbi temperaturën e gjuetisë pa leje (më e lartë se 71–80 °C ). Për të krijuar një vlim të qëndrueshëm, një lëng vihet në valë dhe më pas burimi i tij i nxehtësisë reduktohet në një intensitet më të ulët dhe konstant (flakë më e vogël në një sobë me gaz, temperaturë më e ulët në një sobë me induksion/elektrike).

## Në përgatitjen e ushqimit 
Vlimi siguron një trajtim më të butë se zierja për të parandaluar ngurtësimin dhe/ose prishjen e ushqimit. Vlimi është zakonisht një metodë e shpejtë dhe efikase gatimi. Ushqimi që ka valuar në qumësht ose krem në vend të ujit nganjëherë quhet i kremuar . Temperatura e përshtatshme e vlimit është një temë e debatit midis kuzhinierëve, me disa që pretendojnë se një vlim është deri në 82 °C ose 180 °F.
Reduktimi (gatim)

parapamje| Reduktimi i stokut në një tigan
Në gatim, **reduktimi** është procesi i trashjes dhe intensifikimit të shijes së një përzierjeje të lëngshme si supë, salcë, verë ose lëng duke valuar ose zier . 

Zvogëlimi kryhet duke valuar ose zier një lëng si lëngu, lëngje frutash ose perimesh, verë, uthull ose salcë derisa të arrihet përqendrimi i dëshiruar nga avullimi. Kjo bëhet pa kapak, duke mundësuar që avulli të dalë nga përzierja. Përbërësit e ndryshëm të lëngut do të avullojnë në temperatura paksa të ndryshme, dhe qëllimi i reduktimit është të largojë ata me pikat më të ulëta të avullimit.&#x5B; '''' &#x5D;

Ndërsa reduktimi përqendron shijet e mbetura në tigan, pakësimi i tepërt do të largojë të gjithë lëngun në salcë, duke lënë një "shtresë ngjitëse dhe të djegur" në tigan.
Samsoni

[parapamje|327x327px|*Lufta e Samsonit me Luanin* (1525) nga [Lucas Cranach Plaku.]]
**Samsoni** (Hebraisht: שִׁמְשׁוֹן Šīmšōn "njeri i diellit") ishte i fundit nga gjyqtarët e izraelitëve të lashtë të përmendur në Librin e Gjyqtarëve (kapitujt 13 deri në 16) dhe një nga udhëheqësit e fundit që "gjykuan" Izraelin përpara institucionit të monarkisë. Ai nganjëherë konsiderohet si një version izraelit i heroit popullor të Lindjes së Afërt i mishëruar gjithashtu nga sumerian Gilgamesh dhe Enkidu dhe Herakli grek.

Tregimi biblik thotë se Samsoni ishte nazire dhe se atij iu dha fuqi e jashtëzakonshme për ta ndihmuar kundër armiqve të tij dhe për ta lejuar të kryente bëma mbinjerëzore, duke përfshirë vrasjen e një luani me duar të zhveshura dhe masakrimin e një ushtrie të tërë filistinësh duke përdorur vetëm kockën e nofullës. e një gomari. Megjithatë, nëse Samsonit do t'i pritej flokët e gjatë, zotimi i tij nazire do të shkelej dhe ai do të humbiste forcën.

Samsoni tradhtohet nga e dashura e tij Delila, e cila, e dërguar nga zyrtarët filistinë për ta joshur, urdhëron një shërbëtor t'i presë flokët ndërsa ai është duke fjetur dhe ia dorëzon armiqve të tij filistinë, të cilët i nxjerrin sytë dhe e detyrojnë të bluajë grurin. në një mulli në Gaza. Ndërsa është atje, flokët e tij fillojnë të rriten përsëri. Kur filistinët e marrin Samsonin në tempullin e tyre të Dagonit, Samsoni kërkon të pushojë kundër një prej shtyllave mbështetëse. Pasi i jepet leja, ai i lutet Perëndisë dhe rimerr mrekullisht forcën e tij, duke e lejuar atë të rrëzojë kolonat, të shemb tempullin dhe të vrasë veten, si dhe të gjithë filistinët. Në disa tradita hebraike, Samsoni besohet të jetë varrosur në Zorah në Izrael me pamje nga lugina e Sorek (e konsideruar gjithashtu vendlindja e tij).

Samsoni ka qenë subjekt i komenteve rabinike, islame dhe të krishtera, me disa të krishterë që e shohin atë si një lloj Jezusi, bazuar në ngjashmëritë midis jetës së tyre. Përshkrimet e dukshme të Samsonit përfshijnë dramën e dollapit të John Milton, Samson Agonistes dhe filmin hollivudian të vitit 1949 të Cecil B. DeMille, Samson dhe Delilah. Samsoni gjithashtu luan një rol të madh në artin dhe traditat perëndimore.

## Shiko edhe 
## Referime
Qamile Marra

**Qamile Marra** (19 gusht 1909?, Kozarë, Rrethi i Kuçovës) është një grua superqindvjeçare shqiptare.  

## Biografia 
Qamile Marra tregon se është ushqyer gjithë jetën e saj me bylmet, madje bën edhe punët e shtëpisë dhe i lan vetë rrobat e saj. Aështë në gjendje të mirë shëndetësore dhe thotë se nuk vuan nga asnjë sëmundje. Ajo ka 6 fëmije, 4 vajza dhe 2 djem dhe vajza e saj e madhe është 85-vjeçe. Nëna Qamile tregon se ka punuar 35-vjet në kooperativë bujqësore dhe për këtë merr një pension prej 7700 lekësh (të reja).

Familjarët e saj thonë se ajo nuk ka asnjë sëmundje. Asaj i jap një kokërr vezë në mëngjes. Do pijë kafen dhe do hajë bukën. Me çfarë e do i them unë. Me çfarë të ketë thotë. I jap djathë dhe kos se unë kam bagëti të imëta. Nënë Qamilja fshin, kur nuk jam unë këtu shikon pulat. Lan rrobat e veta me dorë dhe nuk i fut në lavatriçe. “Kur ngrihen të gjithë ngrihem dhe unë, por në vapë nuk fle. Në mëngjes ngrihem, bëj ato punë që më takojnë. Shikoj ato pula, ata zogj. Por kështu bukë e gjellë i kam lënë, bëj dy vjet. Dua, por nuk kam fuqi. Edhe është nusja vetë në shtëpi”, tha ajo. Edhe pse është 114 vjeçe, Qamile Marra uron për një jetë edhe më të gjatë. Ajo thotë se nuk ngopet me jetën njësoj si lumi me ujin. “Ngopet lumi me ujë që të ngopet robi me jetë? Ajo thotë të shoh dhe një çikë, të shoh dhe një çikë. Nuk ngopem me jetë”, tha mes tjerash ajo.

## Shih edhe 
* Njëqindvjeçarët shqiptarë
* Njerëzit më të vjetër në Ballkan

## Referime
Tronditja (gatim)

parapamje| Brokoli tronditës në ujë të ftohtë
**Tronditja** është një proces gatimi ku asortimenti/përbërësi, zakonisht një perime ose fruta, zhytet në ujë të akullt ose vendoset nën ujë të ftohtë të rrjedhshëm  për të ndaluar procesin e gatimit të mëtejshëm.
Kodi QR

[parapamje| Një kod QR për [URL|URL- në e faqes kryesore të Wikipedia Celular në anglisht]]
Një **kod QR** ( **kodi me përgjigje të shpejtë** ) është një lloj barkodi matricor dydimensional, i shpikur në 1994, nga kompania japoneze Denso Wave për etiketimin e pjesëve të automobilave.   Një kod QR përbëhet nga katrorë të zinj të renditur në një rrjet katror në një sfond të bardhë, duke përfshirë disa shënues besimi, të cilët mund të lexohen nga një pajisje imazherie, si kamera, dhe të përpunohen duke përdorur korrigjimin e gabimit Reed-Solomon derisa imazhi të mund të interpretohet drejt. Të dhënat e kërkuara më pas nxirren nga modelet që janë të pranishme si në përbërësit horizontalë ashtu edhe në atë vertikalë të imazhit QR. 

Ndërsa një barkod është një imazh optik i lexueshëm nga makineria që përmban informacion specifik për artikullin e etiketuar, kodi QR përmban të dhënat për një lokalizues, një identifikues dhe për gjurmimin në ueb. Për të ruajtur me efikasitet të dhënat, kodet QR përdorin katër mënyra të standardizuara të kodimit: (i) numerike, (ii) alfanumerike, (iii) bajt ose binar dhe (iv) kanji .  Krahasuar me barkodet standarde UPC, sistemi i etiketimit QR u aplikua përtej industrisë së automobilave për shkak të leximit më të shpejtë të imazhit optik dhe nxënësisë më të madhe të ruajtjes së të dhënave në zbatime të tilla si gjurmimi i produktit, identifikimi i artikujve, gjurmimi i kohës, menaxhimi i dokumenteve dhe marketingu i përgjithshëm. 

### Hyrja në uebfaqe 
Kodet QR mund të përdoren për t'u identifikuar në faqet e internetit: një kod QR shfaqet në faqen e identifikimit në një ekran kompjuteri dhe kur një përdorues i regjistruar e skanon atë me një smartphone të verifikuar, ai automatikisht do të identifikohet. Autentifikimi kryhet nga smartphone, i cili kontakton serverin. Google e zhvilloi këtë në 2012. 

### Lidhja me një rrjet Wi-Fi 
parapamje| Një kod QR për t'u bashkuar automatikisht në një rrjet Wi‑Fi

### Përdorimi funeral 
[parapamje| Pllakë me kod QR pranë varrit të komandantit të krahut [Adrian Warburton në varrezat e luftës Durnbach në Gmund am Tegernsee, Gjermani. Kodi lidhet me hyrjen e tij në Wikipedia.]]
Një kod QR mund të lidhet me një obituar dhe mund të vendoset në një lapidar . Në vitin 2008, Ishinokoe në prefekturën Yamanashi, Japoni filloi të shesë gurë varresh me kode QR të prodhuara nga IT DeSign, ku kodi çon në një varr virtual të të ndjerit.    Kompani të tjera, të tilla si Interactive Headstones me bazë në Wisconsin, kanë filluar gjithashtu zbatimin e kodeve QR në gurët e varreve.  Në vitin 2014, Varrezat Hebraike të La Paz-it në Uruguaj filloi zbatimin e kodeve QR për gurët e varreve.
Kerber (bandë)

**Kerber** ( Serbisht cirlike: Кербер) është një grup i hard rock-ut serb dhe jugosllav i formuar në Nish në 1981.

Anëtarët kryesorë të Kerberit janë vokalisti Goran Šepa "Gale", kitaristi Tomislav "Tomica" Nikolić dhe keyboardisti Branislav "Bane" Božinović. Albumi debutues i grupit, i lëshuar në 1983, u solli atyre popullaritet mbarëkombëtar. Publikimet e tyre pasuese i çuan ata në majat e skenës së hard rock-ut jugosllav, me një numër të këngëve të tyre që u bënë hite, veçanërisht baladat e tyre të fuqishme me tekste poetike të shkruara nga tekstshkruesi Dushko Arsenijević. Tingulli i tyre ka evoluar nga rocku i rëndë në albumin e tyre debutues në hard rock melodik në publikimet e tyre të tjera të viteve 1980. Grupi publikoi albumin e tyre të fundit në studio në 1996 dhe gjatë viteve 2000 performonte vetëm herë pas here. Në fillim të viteve 2010, grupi iu rikthye performancave live dhe publikimit të materialeve të reja.

### 2020 
Më 15 mars 2021, ish-bateristi i Kerberit, Dragoljub Đuričić, vdiq nga komplikimet e shkaktuara nga COVID-19 gjatë pandemisë COVID-19 në Serbi . Ai ishte 68 vjeç. 

Më 31 janar 2021, Kerber publikoi këngën "Bestraga sve" ("Në djall të gjitha"), regjistrimi i tyre i parë në studio në dymbëdhjetë vjet. Teksti i këngës u shkrua nga Nikola Čuturilo. Skenari për videon e këngës u shkrua nga shkrimtari Miloš Petković, dhe në video u shfaq aktorja Petra Nešić e Teatrit Akademik të Nishit.  Në vitin 2021, grupi planifikoi të festonte 40 vjetorin e tyre me dy koncerte të mëdha, në Beograd dhe Nish, por koncertet u shtynë për shkak të pandemisë COVID-19. Koncertet janë mbajtur në vitin 2022; koncerti i Beogradit u mbajt në sallën e sindikatës më 10 shkurt si një shfaqje unplugged,  dhe koncerti i Nishit u mbajt në amfiteatrin e Kalasë së Nishit më 11 qershor. 

Ish-tastieristi i grupit Milorad Džmerković vdiq më 26 shtator 2022. 

Në tetor 2022, shkrimtari Miloš Petković botoi një libër për grupin, të titulluar *Kerber: Hronike troglavog psa* ( *Kerber: Kronikat e Qenit me Tre Krerë* ). Duke skanuar një kod QR në libër, blerësit patën një qasje ekskluzive në këngën e re të grupit "Suze kroz noć" ("Lotë përmes natës"). 

## Trashëgimia 
Këngëtarja serbe e rrokut Viktorija regjistroi një cover të këngës "Seobe" në albumin e saj të vitit 2000 *Nostalgija* ( *Nostalgji*a ).  Grupi serb i metalit të rëndë Alogia mbuloi këngët "Mezimac" dhe "Hajde da se volimo" në albumin e tyre live të vitit 2006 *Priče o vremenu i životu – Live në SKC* ( *Tregimet e kohës dhe jetës – Live në SKC* ), me Šepën duke bërë një paraqitje të ftuar.  Banda serbe e hard rockut dhe e heavy metal-it Atlantida regjistroi një mbulim të këngës "Igraj sad" ("Kërce tani") në albumin e tyre të vitit 2009 *Put u večnost* ( *Rruga drejt përjetësisë* ). 

Në vitin 2000, kënga "Seobe" u anketua nr.43 në listën e Rock Express Top 100 këngëve jugosllave të të gjitha kohërave .  Në vitin 2011, kënga "Mezimac" u anketua nga dëgjuesit e Radio 202, një nga 60 këngët më të mira të publikuara nga PGP-RTB / PGP-RTS gjatë gjashtëdhjetë viteve të ekzistencës së labelit.
Sam (album nga Osvajači)

***Sam*** ( Serbisht cirilik : Сам; përkth. *Vetëm* ) është albumi i dytë në studio nga grupi ish-jugosllav dhe serb hard rock / heavy metal Osvajači .

## Lista e këngëve 
Të gjitha këngët janë shkruar nga Zvonko Pantoviq (teksti) dhe Dragan Urošević (muzika).

# "Duša kad izneveri" – 3:47
# "Kad me ostave svi" – 3:41
# “Zla noć” – 4:03
# “S kim čekaš dan” – 4:18
# "Maska" - 4:07
# “Tiha predaja” – 3:10
# "Vreme za ludake" – 3:20
# "Iz sve snage" – 3:24
# “Pesma za kraj” – 3:41
Zvonko Pantoviq

parapamje|Zvonko Pantoviq
 
 

**Zvonko Pantović** ( Serbishte cirilike : Звонко Пантовић), i njohur gjithashtu si **Čipi** (Çipi) (Serbishte cirilike: Чипи), është një vokalist serb, i njohur më së shumti si këngëtari dhe kompozitori kryesor i grupit të hard rock-ut / heavy metal-it serb dhe ish-jugosllav **Osvajači**, dhe grupit serb rok/pop/ popullor **All Stars Osvajači** .

## Diskografia 
### Me Osvajaçin 
#### Albume në studio 
* *Krv i led* (1991)
* *Sam* (1995)
Goran Sepa

**Goran "Gale" Shepa** ( Serbishte cirilike : Горан Шепа, lindur më 10 shtator 1958) është një këngëtar serb rock-u. Ai njihet më së shumti si këngëtari kryesor i grupit të hard rock-ut serb dhe ish-jugosllav **Kerber** . Shepa është i njohur për stilin e tij zëror melodik.

## Diskografia 
### me Kerberin 
#### Albume në studio 
* *Nebo je malo za sve* (1983)
* *Ratne igre* (1984)
* *Seobe* (1986)
* *Ljudi i Bogovit* (1988)
* *Peta strana sveta* (1990)
* *Zapis* (1996)

#### Albume të drejtpërdrejta 
* *121288* (1989)
* *Unplugged* (1998)

#### Përpilimet 
* *Antologji 1982 - 1998 I* (1998)
* *Antologji 1982 - 1998 II* (1998)

#### Beqaret 
* *Sveti Nikola* (2009)

#### Komplete kuti 
* *Sabrana dela* (2009)
Bal Thackeray

**Bal Keshav Thackeray** ( 23 janar 1926 – 17 nëntor 2012) i njohur gjithashtu si Balasaheb Thackeray, ishte një politikan indian që themeloi Shiv Senën, një parti nacionaliste e krahut të djathtë pro Marathi dhe Hindu, aktive kryesisht në shtetin e Maharashtrës . 

Thackeray filloi karrierën e tij profesionale si kartonist me të përditshmen në gjuhën angleze, *The Free Press Journal* në Bombei, por ai u largua nga gazeta në vitin 1960 për të krijuar të përjavshmen e tij politike, *Marmik* . 

Ai kishte një ndikim të madh politik në shtet, veçanërisht në Mumbai .  Një raport hetimor nga vëzhgimi i të drejtave të njeriut, i dorëzuar qeverisë, zbuloi se Thackeray dhe Shefministri i Maharashtrës Manohar Joshi nxitën anëtarët e Shiv Senës të kryenin dhunë kundër muslimanëve gjatë trazirave të Bombeit 1992-1993.  

Në fund të viteve 1960 dhe në fillim të viteve 1970, Thackeray ndërtoi Shiv Senën me ndihmën e Madhav Mehere-s,kryeavokat për sindikatat e Indisë, Babasaheb Purandare-s, historian për Qeverinë e Maharashtrës dhe Madhav Deshpande-s Kryekontabilist për Shiv Senën, këta tre individë në një masë të madhe ishin përgjegjës për suksesin e Shiv Senës dhe qëndrueshmërinë politike në Mumbai deri në vitin 2000 duke siguruar që ajo të rritej në një qendër të fuqisë ekonomike.  Thackeray ishte gjithashtu themeluesi i gazetës në gjuhën marathi *Saamana* .  Pas trazirave të viteve 1992–93, ai dhe partia e tij morën një qëndrim hindutva. Në vitin 1999, Thackeray-it iu ndalua të votonte dhe të konkurronte në çdo zgjedhje për gjashtë vjet me rekomandimin e Komisionit Zgjedhor për marrjen e kënaqësisë nga kërkimi i votave në emër të fesë. Thackeray u arrestua disa herë dhe kaloi një periudhë të shkurtër në burg, por ai kurrë nuk u përball me ndonjë pasojë të madhe ligjore.  Pas vdekjes së tij, atij iu bë një funeral shtetëror, në të cilin ishin të pranishëm shumë vajtues.   Thackeray nuk mbajti asnjë pozicion zyrtar dhe ai kurrë nuk u zgjodh zyrtarisht si udhëheqës i partisë së tij.
Izolda Baruxhija

**Izolda Barudžija** ( Serbishte Cirilike:  Изолда Баруџија ,) është një këngëtare serbe dhe ish-jugosllave e lindur në Beograd. 

Nga viti 1978 deri në vitin 1982, ajo këndoi në korin studentor *Branko Krsmanović* në Beograd dhe pati një pjesë solo në grupin vokal *Pop polifonija* (Pop Polifonija) si dhe një sërë shfaqjesh të drejtpërdrejta televizive dhe radioje si me Orkestrën Jazz Radio Beograd.  Ajo përfaqësoi Jugosllavinë në Eurovizionin 1982 me grupin e saj Aska dhe përfundoi në vendin e 14-të. Në vitin 1983, ajo dhe motra e saj Eleonora ishin zërat mbështetës të Daniel Popović -it. Kënga e tyre *Džuli* u rendit e katërta dhe u bë një hit i madh. Në vitin 1984, ajo dhe Vlado Kalember ishin të 18-të me këngën "Ciao Amore". Videoja e "Ciao Amore" nuk u transmetua në televizionin shtetëror turk sepse Barudžija u shfaq duke u larë topless. 

Në vitin 1992, Izolda dhe motra e saj morën pjesë së bashku në Jugovizija, duke u përpjekur të përfaqësonin Jugosllavinë e cunguar ( Serbia dhe Mali i Zi ) me këngën "Hej hej, vrati se", e cila përfundoi në vendin e 12-të. Pas kësaj, dyshja u shpërbë dhe Eleonora filloi karrierën e saj solo. Midis 1994 dhe 2011, Izolda ishte një këngëtare solo dhe tekstshkruese në grupin VOX. 

Ajo është e martuar me kitaristin dhe këngëtarin serb Zlatko Manojlović dhe ata jetojnë në Gjermani, ku u shpërngul në vitin 2001 kur burri i saj nënshkroi një kontratë për të punuar si producent dhe kompozitor në Mannheim .  Që nga viti 2009, ajo jep mësim në Akademinë e Muzikës në Düsseldorf .
Les Deux Magots

djathtas|parapamje|
parapamje| "Deux Magots" brenda kafenesë
'''''' () është një kafene dhe restorant i famshëm i vendosur në 6, Place Saint-Germain-des-Prés në lagjen e 6-të të Parisit, Francë.  Dikur kishte një reputacion si takimi i elitës letrare dhe intelektuale të qytetit. Tani është një destinacion popullor turistik. Reputacioni i saj historik rrjedh nga patronazhi i artistëve surrealistë, intelektualëve si Simone de Beauvoir dhe Jean-Paul Sartre, si dhe shkrimtarëve të rinj, si Ernest Hemingway.  Patronë të tjerë përfshinin Albert Camus, Pablo Picasso, James Joyce, Bertolt Brecht, Julia Child dhe shkrimtarët amerikanë James Baldwin, Chester Himes dhe Richard Wright . 

Çmimi letrar Deux Magots (Prix des Deux Magots) i jepet një romani francez çdo vit që nga viti 1933 në Les Deux Magots.
Kemal Malovçiq

**Kemal Malovçiq** ( i lindur më 6 maj 1946) është një këngëtar popullor boshnjak. Ai e filloi karrierën e tij në vitet 1960.

Gjatë viteve 1980, Malovçiq ishte anëtar i grupit Južni Vetar, duke qenë në mesin e këngëtarëve "Big 5" të grupit, së bashku me Sinan Sakiqin, Dragana Mirkoviqin, Šemsa Suljakoviqin dhe Mile Kitiqin .   Këngët e tij u publikuan në labelin Diskos, duke përfshirë këngën e tij të parë "Nevernice moja / Sana" (1970), e cila i dha atij një çmim "vinili i artë".  Që nga viti 2019, Malovçiq ka publikuar 25 albume dhe 16 këngë dhe EP  Albumi i tij i parë me Južni Vetarin, *Okreće se kolo sreće*, u shit në mbi 600,000 njësi. 

## Jeta personale 
Vajza e Malovçiqit, Edita, e njohur me emrin e saj artistik *Madita*, është gjithashtu këngëtare dhe aktore.

## Diskografia 
Ai publikoi albumet e mëposhtme: 

* *Gdje si sada, leptirice moja* (1982, me Ansamblin Branimira Đokića)
* *Doviđenja, ja nemam strpljenja* (1983, me Ansamblin Branimira Đokića)
* *Škorpion sam ja* (1984, me Ansamblin Branimira Đokića)
* *Okreće se kolo sreće* (1985, me Južni Vetarin)
* *Ko gubi...* (1986, me Južni Vetarin)
* *Oženi me babo moj* (1987, me Južni Vetarin)
* *Kemal* (1988, me Južni Vetarin)
* *Prosjak ljubavi* (1989, me Južni Vetarin)
* *Caru ide carevo* (1990, me Južni Vetarin)
* *Ti si moj 13.* *broj* (1991, me Južni Vetarin)
* *Kemal* (1993, me Džavid Bandin)
* *Neka pasa, neka aga* (1994, me Džavid Bandin)
* *Trn u oku* (1995)
* *Neka pjesma krene* (1997)
* *Eh, da sam, da sam, da sam* (1997, me Bandet Džavid dhe Fahro)
* *Kolo sreće se okreće* (1999, me Džavid Bandin)
* *Kemal Malovçiq* (1999, me Fahro dhe Favoritti Bandin)
* *Ranjeno je srce moje* (2001, me Džavid Bandin)
* *Car ljubavi* (2002)
* *Tek, tek* (2004)
* *Sretan put* (2006)
* *Sikter* (2007)
* *Deveram* (2009)
* *Dame imaju prednost* (2011)
* *Kralj pjesme* (2016)
Seid Memiq Vajt

**Seid Memić**, i njohur me emrin e tij skenik **Vajta**, (lindur më 8 mars 1950, në Travnik, Bosnje dhe Hercegovinë ) është një këngëtar boshnjak dhe vokalist i grupit jugosllav të rokut Teška industrija ("Industria e rëndë").

Në vitin 1973, Vajta u transferua në Sarajevë dhe pikërisht atëherë fillon me zell karriera e tij muzikore. Nga viti 1975 deri në vitin 1976 ai ishte vokalist i Teška Industrija, i cili pati sukses të madh tregtar në të gjithë vendet e Ballkanit, por më vonë u shpërbë.

Ai u bë i njohur ndërkombëtarisht në Festivalin Evropian të Këngës 1981 gjatë të cilit ai përfaqësoi Jugosllavinë . Ai arriti vendin e 15-të për Jugosllavinë me këngën "Lejla",  e cila u bë hit dhe vazhdon të jetë në të gjithë vendet e Ballkanit .

Me shpërthimin e luftës në Bosnje, ai u zhvendos në Gjermani, duke u vendosur në Hamburg, ku jeton sot.

Në fillim të vitit 2007, Teška Industrija u ribashkua dhe publikoi një album të ri.

Në vitin 2009, Vajta fitoi popullaritet duke marrë pjesë në reality show-n kroat *Farma*, ku u përjashtua në duelin e 6-të më 10 prill.
Intermarché

[parapamje| Një supermarket **Intermarché** në [Franca|Francë .]]
**Intermarché** (përkthim në shqip: Ndërmarketi) është një markë e supermarketeve të përgjithshme tregtare ose dyqaneve ushqimore që gjenden në Francë dhe vende të tjera evropiane, pjesë e grupit të madh të shitjes me pakicë Les Mousquetaires, i themeluar në vitin 1969 me emrin **EX Offices**, nga Jean-Pierre Le Roch. EX Offices u riemërua Intermarché në 1972.

## Zgjerimi ndërkombëtar 
Les Mousquetaires ka dyqane Intermarché në Belgjikë, Liban (nën emrin "metro"), Egjipt dhe Portugali që nga viti 1991, në Poloni që nga viti 1997 dhe në Serbi, si dhe në Bosnje dhe Hercegovinë dhe Rumani që nga viti 1999.

Megjithatë, Intermarché u largua nga tregu rumun në vitin 2012 për shkak të shitjeve të dobëta. Njihej si Interex ( ro ) në Rumani.

Në dhjetor 2014, të 24 dyqanet Interex në Bosnje dhe Hercegovinë iu shitën Bingo . Gjithashtu, ajo u largua nga tregu serb një vit më vonë, në vitin 2015. Dyqanet serbe Interex iu shitën Amanit.

## Markat e veta 
Intermarché ofron një gamë të markave të veta :

* Chabrior (ushqim i pjekur me bazë mielli si bukë, biskota, ëmbëlsira, pasta)
* Paquito (produkte me bazë frutash si lëngje, fruta të ziera...)
* Monique Ranou / Claude Léger (furnizim ushqimi)
* Pasturat (produktet e qumështit)
* Saint Eloi (ushqimi i konservuar)
* Look (pije jo alkoolike)
* Apta (produkte pastrimi)
* Elodie (ushqim me bazë sheqeri si marmelatë dhe karamele)