Armiqtë (roman)

**Armiqtë**: Roman / Fatmir Gjata

Titulli: Armiqtë: roman

Autor: Fatmir Gjata

Vendi i botimit: Tiranë, Shqipëri

Shtëpia botuese: Naim Frashëri

Viti i botimit: 1966

Faqet: 352

Gjuha: Shqip

Fjalët kyçe: Letërsia shqipe, romane

"Armiqtë"  është një roman i autorit shqiptar Fatmir Gjata, botuar në vitin 1966 nga shtëpia botuese Naim Frashëri në Tiranë. Romani përbëhet nga 352 faqe dhe është një vepër që trajton tema të rëndësishme sociale dhe politike, në përputhje me rrymën letrare të realizmit socialist që dominoi në Shqipëri gjatë periudhës komuniste.

Romani është pjesë e letërsisë shqipe të viteve 1960, një periudhë kur arti dhe letërsia ishin të mbikëqyrura nga regjimi komunist dhe shpesh përdoreshin si mjet propagandistik për të përhapur ideologjinë zyrtare të kohës. Veprat e kësaj periudhe, përfshirë edhe "Armiqtë", zakonisht kishin si qëllim pasqyrimin e përpjekjeve të klasës punëtore, luftën kundër armiqve të brendshëm dhe të jashtëm, si dhe përforcimin e ideve të bashkimit dhe kolektivizimit.

"Armiqtë" përqendrohet në konfliktet midis klasave dhe në përpjekjen për ndërtimin e një shoqërie socialiste të drejtë. Romani pasqyron sfidat e ndryshme me të cilat përballen personazhet kryesore, të cilët shpesh përfaqësojnë arketipe të klasës punëtore, të intelektualëve të përkushtuar ndaj kauzës, apo të armiqve të ideologjisë socialiste, të cilët i kundërvihen progresit. Përmes këtyre karaktereve, Gjata paraqet një narrativë ku lufta ideologjike dhe sociale përbën boshtin kryesor të ngjarjeve.

Në stilin e tij, Fatmir Gjata ndjek principet e realizmit socialist, një rrymë që kërkonte që letërsia të ishte një pasqyrë e besueshme e jetës shoqërore dhe të pasqyronte arritjet dhe sfidat e klasës punëtore. Përdorimi i gjuhës së thjeshtë dhe të qartë e bën romanin të arritshëm për lexuesit e gjerë, duke ndjekur udhëzimet e kohës për të promovuar një komunikim të drejtpërdrejtë me masën popullore.

"Armiqtë" është një shembull i letërsisë së angazhuar politike të kohës së regjimit komunist në Shqipëri. Edhe pse me kalimin e viteve dhe ndryshimet politike, vepra të tilla mund të duken të lidhura ngushtë me propagandën e kohës, ato mbeten dokumente të rëndësishme historike dhe letrare që ndihmojnë në kuptimin e kulturës dhe ideologjisë së asaj periudhe. Gjithashtu, romani kontribuon në pasurimin e korpusit të letërsisë shqipe, duke ofruar një perspektivë mbi sfidat dhe tensionet shoqërore që karakterizuan Shqipërinë e viteve 1960.

Fatmir Gjata ishte një shkrimtar i njohur shqiptar, i cili kontribuoi në letërsinë kombëtare kryesisht gjatë periudhës komuniste. Ai u dallua për temat e tij politike dhe përkushtimin ndaj rrymës së realizmit socialist, e cila dominoi letërsinë shqiptare të asaj kohe. Vepra e tij përfaqëson një fazë të rëndësishme të historisë letrare të Shqipërisë, duke pasqyruar ndryshimet shoqërore dhe politikat e epokës.

"Armiqtë" mbetet një vepër e rëndësishme për studimin e letërsisë shqipe dhe për të kuptuar dinamikat shoqërore dhe politike të Shqipërisë komuniste. Pavarësisht perspektivës ideologjike të ngushtë, romani ofron një dritare në realitetin e asaj kohe dhe në përpjekjet e shkrimtarëve shqiptarë për të përmbushur pritshmëritë e sistemit, duke ndërthurur artin dhe propagandën.

## Referime