Josif Bageri

**Josif Bageri** (1870, Nistrovë, Reka e Epërme - 1915, Prishtinë, Kosovë) ishte një ndër figurat më të shquara të Rilindjes sonë Kombëtare. Ai ishte poet me talent të rallë, prozator që shkroi shumë tregime (sidomos për fëmijë), mësues, gazetar e publicist, si dhe atdhetar i flakët, i cili tërë jetën dhe veprën ia kushtoi çështjes kombëtare shqiptare.
## Biografia 
### Fëmijëria dhe rinia
Josif Bageri u lind më 15 gusht të vitit 1870 në Nistrovë të Rekës së Madhe, (asokohe Malësia e Dibrës se Madhe kurse tani i takon komunës së Mavrovës dhe Radushës) në kohën kur lëvizjet e mëdha çlirimtare kishin marrë hovin e zhvillimit, kur popullit i nevojiteshin intelektualë dhe atdhetarë të tillë.
Vitet e rinisë se hershme i kaloi në vendlindje, i angazhuar si bari i varfër. Për shkak te rrethanave të prapambetura ekonomike, sociale e arsimore, Josifi nuk pati mundësi që të vijojë ndonjë shkollë, edhe pse, qysh në fëmijëri shfaqte interesim, dashuri e dhunti për arsimim.
Në vitin 1887, në moshën 17 vjeçare, për shkak të varfërisë së rëndë, emigroi në Sofje të Bullgarisë. Krahas punës se rëndë fizike, u angazhua edhe në lëvizjen kombëtare çlirimtare kundër pushtuesit.
Frymëzimet e para për të zënë dituri krijuese i kishte nga Dhimitër Mole i Korçës. Dhimitrin e takonte në dyqanin e tij në Sofje. Ai dyqan, njëherësh shërbente edhe si pikë takimi dhe organizimi e patriotëve shqiptarë. Ndodhte kështu sepse Dhimitri sillte libra dhe gazeta nga Bukureshti dhe mbrëmjeve u mësonte mërgimtareve të interesuar shkrim dhe lexim të gjuhës shqipe. Pra, Josifi, për herë të parë, vullnetarisht, në moshë 17 vjeçare, mëson shkrim e lexim nga Dhimitër Mole.  

### Rilindja Kombëtare 
Krahas punës si këpucëtar Josifi në Sofje, prej vitit 1887 u inkuadrua edhe në lëvizjen kombëtare shqiptare. Në këtë kohë, Sofja ishte e stërmbushur me atdhetarë, te cilët i ndiqte pushteti osman, për shkak të veprimtarisë së tyre.
Më 1 janar te vititi 1893 ne Sofje u themelua shoqëria shqiptare “Dëshira”, 

## Kontributi 
t dhe Josif Bagerit në Dibër]]
Josif Bageri punoi shumë për çështjën shqiptare. Punoi pa u lodhur, duke lënë pas shumë shkrime të botuara e të pabotuara; poezi e prozë, platoforma politike, artikuj, komente, reagime, klidhje politike etj. Gjate veprimtarisë së tij pati një bashkpunim te ngushtë me dibranët: Said Najdenin e Jashar Erebara,  Atanas Albanskin nga Reka e Epërme, me Nikolla bej Ivanajn, Luigj Gurakuqin dhe shumë atdhetar të tjerë.
Personaliteti dhe veprat e tij politike, letrare e publicistike meritojnë respekt të lartë.

## Krijimtaria
### Vepra 
*KOPËSHT MALSORI (Mësime të shqyptarueta dhe vjersha), Sofje, 1910.
*REKA VENDI IM (Vjersha nga Josif Bageri, të përmbledhura nga Dr. Nexhat Abazi), Tetovë 1995
### Artikuj e shkrime 
* Secili nga ne lypen te mbjell fare te mire e jo te lig, “Diterrefenjesi shqip“, Sofje 1897
* Dashuri e mëmëdheut, “Kalendari Kombiar”, Sofje 1899
* Bariu, „Kalendari Kombiar“, Sofje 1906
* Mjaft në durim, „Kalendari Kombiar“, Sofje 1907
* Përmendim, „Kalendari Kombiar“, Sofje 1909
* Mesimi dëbon errësirën, „Drita“, Sofje 1902
* Ngreu amdhe, “Drita“, Sofje 1902
* Rrojtje e merzitun, „Drita“, 1909
* Mesoni gjuhen e vet, „Besa“, Konstatinopoje/Stamboll 1909
* Vajtim e mallkim, „Shqiperia“, Bukuresht 1899
* Cilët jena na?, „Liria“, Selanik 1908
* Kushtrimi i shqyptarëve në Manastir, „Liria“, Selanik 1908
* Fortësia e pares dhe vepra e saj, „Shpnesa e Shqypnise“, Raguzë 1907
* Qajtje! zot. Nikolle bej Ivanajt, „Shpnesa e shqypnise“, Raguzë 1906
* Nihma skemi as pi kuj, „Shpnesa e Shqypnise“, Raguzë 1906
* Hurra!, „Shpnesa e Shqypnise“, Raguze 1907
* Urime!, „Shpnesa e Shqypnise“, Raguze 1907
* Për vehte kangmbaronjesh, „Shpresa e Shqypnise“, Raguzë 1907
* Thirrje, “Shpnesa e Shqypnise“, Raguze 1907
* Lamtumir, „Shpnesa e Shqypnise“, Raguze 1907
* Afron dita, „Shpnesa e Shqypnise“, Raguze 1907
* Vajtim, „Shpnesa e Shqypnise”, Raguze 1907
* Mbrini dita, „Shpnesa e Shqypnise“, Trieste 1907
* Para fytyres se Naim Frasherit, „Shpnesa e Shqypnise“, Trieste 1909
* „Klithje mbi gjith Shqypetaret“, „Shpnesa e Shqypnise“;
* „Detyra e shqiptarit“, “Shpnesa e Shqypnise“;
* „Shkoj theror edhe një përpjekës“ (kushtuar Vasil Negovanit), „Shpnesa e Shqypnise“;
* „Gjuha Shqype dhe shkronjesit e saj“, „Shpnesa e Shqypnise“

## Shih edhe 
* Nistrova
* Reka e Epërme
* Rilindja Kombëtare
* Shoqëria "Dëshira" - Sofje
* Shoqëria "Shqypeja e Shqypënis - Sofje

## Lidhje interwiki 
## Lidhje të jashtme 
* Poezi nga Josif Bageri
* Jetësohet filmi dokumentar për Josif Bagerin
* Promovohet monografia: Josif Bageri - Rilindasi shqiptar
* Delvina Kërluku: Presidenti Nishani dekoron rilindasin Josif Bageri, 08/06/2017

## Referime 
## Lexim të mëtejshëm 
* G. Petrota, „Josif Bageri“, „La litteratura Albanese“, Palermo -Itali 1932
* Peter Elezi, „Josif Bageri“, „Shkolla shqiptare“, Konstance 1943
* Peter Elezi, „Vepra e Bajram Curit nder vjersha të J. Bagerit“, Kostance 1943
* „Letra e Kristo Bagerit“, (drejtuar te jatit Josif Bagerit), „Ilostracia Ilinden“, G. P. Stametovit, 1913
* Petraq Pepo, „Kater letra te shkrimtarit demokrat Josif Bagerit“, „Arsimi popullor“, Tirane 1962
* Autori i panjohur, „Nje gjykim i J. Bagerit per librin „Agimi i qytetnise, Shtjefen Gjecovi“, „Bashkimi”, Shkoder 1911
* Mehmet Gjevori, „Portrete letrare J. Jovan Bageri“, gazeta „Rilindja” 1969
* Pjeter Janura , „Josif Jovan Bageri“ (studim), „Jehona”, Shkup 1976
* Qani Pertafi, „Tradita letrare ne Diber“ (mbi rilindesit Dervish Hima, Jashar Erbara, Josif Bageri), „Ushtima e maleve”, Peshkopi 1977
* Bojka Sokollova, „Roli i kolonise shqiptare te Sofjes per zhvillimin e letersis shqipe ne kohen e rilindjes”, Seminari i kulturës per te huaj, Prishtine 1978
* Zymbyle Zeneli, „Josif Bageri dhe krijimtaria e tij per çlirimin kombëtar“, „Ushtima e maleve”, Peshkopi 1977
* Ismet Dermaku, „Rilindja Kombëtare Shqiptar edhe kolonitë e mërgimit në Rumani, Bullgari“, Prishtine 1983
* Avzi Mustafa, „Kontaktet e Josif Bagerit me patriotë shqiptarë“, „E vërteta”, Shkup 1997
* Shaqir Berani, „Gjuha e Josif Bagerit“ (doktoranturë), Prishtine 1988
* Ruzhdi Mata, „Josif Bageri“ (Monografi), Tirane 1983
* Dr. Boro Mokrov, „Zaednistvoto na makedonski i na allbanski narod vo emigratskiot pecat“ (feljton), „Nova Makedonia”, Shkup 1992
* Pjeter Janura, „Josif Bageri“, „Jehona” 1976
* Pjeter Janura, „Josif Bageri poet i mislitel od gorna Reka“, „Naucen Sobir”, Shkup 1978
* Jup Kastrati, „Figura të ndritura Kombëtare“, Shkoder 1963
* Shefik Osmani, „Rruga e Abetares shqipe“, „Flaka”, Shkup 1979
* Shefik Osmani, „Dy Abetare te vitit 1911 (Gjuha dhe letërsia shqiptare ll), Tirane 1986
* Bratoljub Klajic „Pedagoska enciklopedija l, 2“ (Zagreb, Beograd Shkup Prishtine)1989
* Dr. Nexhat Abazi, „Kontributi arsimor e pedagogjik i J. Bagerit” (Zhvillimi i arsimit, shkollave dhe i mendimit pedagogjik shqiptar ne Maqedoni 1830-1920), Tetove 1997
* Abdulla Bekteshi, „99 vjet te shoqerise „Deshira” të Sofjes“, „Bujku”, Prishtine 1992
* Hamid Xhaferi, „Interlingua“ (kahe letrare studime), Shkup 2004
* Lutfi Turkeshi, „Josif Bageri“ (felton), Shkup 2005
* Skender Asani, „Veprimtaria atdhetare e J. Bagerit sipas gazetes Bullgare „Avtonomia“,”Studime albanologjike” Shkup 2009