Kufiri mes Kosovës dhe Malit të Zi

[lidhja=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/Hajla_ridge.jpg/220px-Hajla_ridge.jpg|parapamje| Kufiri ndërmjet Kosovës dhe Malit të Zi kalon, ndër të tjera, mbi kurrizin e majës së [Hajla|Hajlës .]]
**Kufiri ndërmjet Kosovës dhe Malit të Zi** ndan territorin kombëtar të Republikës së Kosovës dhe Malit të Zi. Ky kufi ka një gjatësi prej rreth 75&nbsp;kilometra në vjjë tokësore ndërsa rreth 40&nbsp;kilometra në vijë ajrore. Vija e kufirit viteve të fundit ka qenë objekt debatesh deri sa është përcaktuar përfundimisht.

## Vija kufitare 
Kufiri i përbashkët shtetëror është thjesht një kufi malor i lartë . Ai shtrihet në drejtimin jugperëndimor përgjatë kreshtës kryesore të Maleve Dinarike në Alpet Shqiptare. Si një kufi orografik kryesisht natyror, ai ndan zonat e *Malit të Zi*, rajonin historik të Zetës dhe zonën e peizazheve të pellgut përreth Rrafshit të Kosovës dhe Dukagjinit të cilat së bashku janë quajtur Kosovë në epokën jugosllave. Në rajonin e Qafës së Çakorit, nga ana tjetër, ajo shtrihet pjesërisht në lindje të pellgut ujëmbledhës.
lidhja=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Peaks_of_the_Balkans_-_107_%2838860894492%29.jpg/220px-Peaks_of_the_Balkans_-_107_%2838860894492%29.jpg|parapamje| pamje e zonës kufitare mes Kosovës dhe Malit të Zi.
Kufiri fillon në malet e Moknës, ku në lindje në largësi prej rreth &nbsp;(përafërsisht.&nbsp;2000 m ndodhet trekëndëshi kufitar me Serbinë .  Prej andej ajo kthen në perëndim në masivin Zhleb, me *Žljeb*&nbsp;(përafërsisht.&nbsp;2365 m )  si majë kufitare, dhe masivi i Hajlës me *Hajlen*&nbsp;(përafërsisht.&nbsp;2403 m ) dhe më pas në drejtim të jugut përmes Gllogjisë deri në Lumbardhin e Pejës pastaj  vazhdon poshtë Çakorit. Më tutje niset në juglindje në malet e Bjeshkëve të Namuna të Kosovës . Prej aty shkon sërish në jugperëndim mbi Pasji vrh&nbsp;(përafërsisht.&nbsp;2405 m ) dhe Maja e Madhe&nbsp;(përafërsisht.&nbsp;2372 m ) deri në trekufirin mes kosovës, Shqipërisë dhe Malit të Zi, &nbsp;(përafërsisht.&nbsp;2366 m ), trekëndëshi kufitar.

## Historia 
Kufiri aktual shtetëror është një kufi i pjesshëm republikan nga kushtetuta jugosllave e vitit 1974.  Në rrjedhën e shpërbërjes së Jugosllavisë, në vitin 1998 shpërtheu Lufta e Kosovës dhe në vitin 1999 u krijua Forca e NATO - në *Kosovë* ( KFOR ), e cila edhe sot e kësaj dite është aktive në misionin e ndihmës në sigurimin e kufirit dhe kontrollin e kufijve. Gjatë luftës është mbyllur edhe kufiri në Qafën e Çakorit .

Në vitin 2006, Mali i Zi u shkëput nga Serbia dhe Mali i Zi (Republika Federale e Jugosllavisë) dhe në vitin 2008 Kosova nga Republika e mbetur e Serbisë. Mali i Zi gjithashtu e njohu Kosovën këtë vit,  dy vendet vendosën marrëdhënie zyrtare diplomatike. 

Një projekt si pjesë e *Projektit të Bashkëpunimit Ndërkufitar* filloi në vitin 2010&nbsp;(CBC) me ndihmën e Bashkimit Evropian.  Marrëveshja u kritikua në Kuvendin e Prishtinës sepse rreth 120&nbsp;kilometra katrorë të territorit të diskutueshëm iu dhanë Malit të Zi. 

## Kalimi dhe trafiku kufitar 
Mos Kosovës dhe Malit të Zi i vetmi vendkalim kufitar ndërmjet dy shteteve është (përmendet së pari pala kosovare): 

* Kulla e Zhlebit – Rozhajë në linjën R 196 Pejë —  Rozhaje

Kalimi kufitar i  Qafës së Çakorrit (rruga M-9 Pejë - Murino, tani *Rruga regionale R-19* ) u mbyll në vitin 1999 dhe nuk është rihapur ende.

## Shih edhe 
* Kosova
* Mali i Zi
* Vendkalimet kufitare të Kosovës
* Vendkalimet kufitare të Malit të Zi

## Literatura 
* Ministria e Administrimit të Pushtetit Lokal (Mali i Zi), Ministria e Punëve të Jashtme dhe Integrimeve Evropiane (Kosovë): *Programi Ndërkufitar IPA Mali i Zi – Kosovë 2011-2013.* Drafti përfundimtar, 31. Janar 2011 ( PDF, në ec.europa.eu/enlargement).

## Referime