Viskoziteti

300x300px|Viscosities

Simulimi i lëngjeve me viskozitete të ndryshëm: lëngu në të majtë ka viskozitet më të vogël se lëngu në të djathtë.

**Viskoziteti** i një rrjedhësi është një masë e rezistencës së tij ndaj shformimit me një shkallë të caktuar.  Për lëngjet, korrespondon me konceptin informal të "trashësisë": për shembull, shurupi ka një viskozitet më të lartë se uji .  Viskoziteti përcaktohet shkencërisht si një forcë e shumëzuar me një kohë të pjesëtuar me një sipërfaqe. Kështu njësitë e tij SI janë njuton-sekonda për metër katror, ose paskal-sekonda.  Eksperimentet tregojnë se njëfarë stresi (siç është ndryshesa e shtypjes midis dy skajeve të tubit) nevojitet për të mbajtur rrjedhën. Kjo ndodh sepse kërkohet një forcë për të kapërcyer fërkimin midis shtresave të rrjedhësit të cilat janë në lëvizje relative. Për një tub me një shpejtësi konstante rrjedhje, forca e forcës kompensuese është e përpjesshme me viskozitetin e rrjedhësit.

Në përgjithësi, viskoziteti varet nga gjendja e një rrjedhësi, si temperatura, shtypja dhe shpejtësia e shformimit. Megjithatë, varësia nga disa nga këto veti është e papërfillshme në raste të caktuara. Për shembull, viskoziteti i një lëngu Njutonian nuk ndryshon ndjeshëm me shkallën e shformimit. Viskoziteti zero (pa rezistencë ndaj stresit prerës ) vërehet vetëm në temperatura shumë të ulëta në superrrjedhshmëria ; përndryshe, ligji i dytë i termodinamikës kërkon që të gjithë rrjedhësit të kenë viskozitet pozitiv.   Një rrjedhës që ka viskozitet zero quhet *ideal* ose *i padukshëm* .

## Substancat e zgjedhura 
Vlerat e vëzhguara të viskozitetit ndryshojnë në disa rende madhësie, madje edhe për substancat e zakonshme (shih tabelën e rendit të madhësisë më poshtë). Për shembull, një zgjidhje 70% e saharozës (sheqerit) ka një viskozitet mbi 400 herë më shumë se uji dhe 26000 herë më shumë se ai i ajrit.  Në mënyrë më dramatike, katrani është vlerësuar të ketë një viskozitet 230 miliardë herë më të lartë se uji. 

### Uji 
Viskoziteti dinamik \mu i ujit është rreth 0.89&nbsp;mPa·s në temperaturën e dhomës (25&nbsp;°C). Në funksion të temperaturës në kelvin, viskoziteti mund të vlerësohet duke përdorur ekuacionin gjysmë empirik Vogel-Fulcher-Tammann :

: 
\mu = A e^{ \frac{B}{T - C}} 

ku *A* = 0.02939&nbsp;mPa·s, *B* = 507,88&nbsp;K, dhe *C* = 149,3&nbsp;K.  Vlerat e përcaktuara eksperimentalisht të viskozitetit janë dhënë gjithashtu në tabelën e mëposhtme. Vlerat në 20&nbsp;°C janë një referencë e dobishme: atje, viskoziteti dinamik është rreth 1&nbsp;cP dhe viskoziteti kinematik është rreth 1&nbsp;cSt.

### Ajri 
Në kushte standarde atmosferike (25&nbsp;°C dhe shtypje prej 1&nbsp;bar), viskoziteti dinamik i ajrit është 18.5&nbsp;μPa·s, afërsisht 50 herë më i vogël se viskoziteti i ujit në të njëjtën temperaturë. Përveç shtypjes shumë të lartë, viskoziteti i ajrit varet kryesisht nga temperatura. Midis shumë formulave të mundshme të përafërta për varësinë nga temperatura (shih *Varësia nga temperatura e viskozitetit* ), njëra është: 

: \eta_{\text{air}} = 2.791 \times 10^{-7} \times T^{0.7355}

e cila është e saktë në intervalin −20&nbsp;°C deri në 400&nbsp;°C. Që kjo formulë të jetë e vlefshme, temperatura duhet të jepet në kelvin ; \eta_{\text{air}} atëherë korrespondon me viskozitetin në Pa·s.

### Substanca të tjera të zakonshme