open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hasan Tahsini

**Hoxhë Hasan Tahsini** (Ninat, 7 prill 1811 - Stamboll, 3 korrik 1881) ka qenë astronom, matematikan e filozof shqiptar. Ka qenë rektori i parë i Universitetit të Stambollit dhe njëri nga themeluesit e Komitetit Qendror për Mbrojtjen e të Drejtave të Kombësisë Shqiptare. Tahsini mbahet si njëri nga mendimtarët më të mëdhenj të Perandorisë Osmane në shekullin e 19.

## Biografia 
### Jeta e hershme 
U lind në fshatin e Ninatit, në Sanxhakun e Janinës (sot pranë Konispolit, Shqipëri). I ati, Osman efendi Rushiti ishte anëtar i ulemave, Kur qe i ri ishte mësues privat i fëmijëve të Hajrullah Efendiut, Ministër i Arsimit i Perandorisë Osmane. Hajrullahu e emëroi më pas Tahsinin në shkollën osmane në Paris, ku Tahsini mësonte osmanishten dhe shkenca fetare duke qenë edhe imami i ambasadës osmane në kryeqytetin frëng dhe njëherit student i matematikës e shkencave natyrore në Universitetin e Parisit. Tahsini qëndroi 12 vite në Paris, i dërguar nga Reshid Pasha që donte të perëndimizonte ulematë. Më 1869 u kthye në Perandorinë Osmane duke përcjellur xhenazen e Fuad Pashait që kish vdekur në Nicë.

### Universiteti i Stambollit 
Më 1870 u emërua rektori i parë i të porsathemeluarit Universitet të Stambollit ku dha leksione fizike, astronomie dhe psikologjie. Qeveria e emëroi aty duke besuar se Tahsini do të barazpeshonte metodat dhe idetë e Evropës Perëndimore me botëkuptimin islam. Por në atë kohë, kërkimi shkencor, qëndrimet liberale dhe marrëdhëniet e pandehura të Tahsinit me masonerinë provokuan sulme të rretheve konservatore të ulemave ndaj tij. Sulmet kundër Tahsinit nisën kur ai filloi të bënte eksperimente për t'u ilustruar nxënësve nocionin e vakumit. Gjë për të cilën u shpall heretik me një fetva, i pushuar nga universiteti dhe iu pamundësua që të jipte mësim. Universiteti mbylli për një periudhë sepse Xhemal al-Din Afgani, një tjetër profesor, mbështeste idetë e Tahsinit.

Pas largimit nga puna, për shkak të titullit shkencor që kishte, shteti i caktoi një pension. Më vonë u vendos në një medrese të vogël të braktisur përballë Portës së Lartë dhe e përdori si vend banimi dhe mësimi, duke zhvilluar kurse private. Ndërkaq, vazhdoi të thellohej në studimin dhe leximin e veprave dhe të librave shkencorë të shumtë që kish mbledhur. Nuk u martua dhe nuk u mor në jetë me tjetër gjë përveç shkencës. Shkruaji gjithashtu të parin libër për astronominë moderne, duke qenë edhe libri i parë i shkencës popullore në osmanisht. Tjetër vepër e Tahsinit në gjuhën osmane është përkthimi i librit *Loi Naturelle* (shq. *Ligji Natyror*) i François de Chassebœuf.

## Referime
Naum Veqilharxhi

**Naum Bredhi** i njohur si **Naum Veqilharxhi** (Vithkuq, 1797 - 1846) ka qenë një avokat dhe studiues shqiptar. Në vitin 1844, krijoi një alfabet krejt origjinal për gjuhën shqipe, i quajtur Alfabeti i Vithkuqit. Veqilharxhi është ndër figurat më të shquara të viteve të para të Rilindjes Kombëtare dhe çmohet si njëri prej ideologëve të saj të parë.
 
## Biografia 
U lind në Vithkuq, pranë Korçës, më 6 dhjetor 1797. Familja e tij e trashëgoi mbiemrin *Veqilharxhi* nga pozita (mbikëqyrës i harxheve, llogarive) i ati, Panajoti, kishte në oborrin e Ali pashë Tepelenës në Janinë, tregtar që furnizonte me ushqime ushtrinë angleze, kur kjo kishte pushtuar ishujt jonianë në 1811-ën. Ka të ngjarë që Naumi mësimet e para t'i ketë marrë në shkollat angleze ndër ishujt jonianë. 

Pas shkatërrimit të Vithkuqit në 1819-ën u shpërngulën si familje në Rumani. Naumi student mori pjesë në revoltat e 1821-it , të Vllahisë e Moldavisë. Pak vite më pas nisi të punonte avokat, vuri pasuri dhe kontribuoi në jehimin e ideve të Rilindjes Kombëtare. Në Brăila u bashkua me një shoqëri intelektualësh shqiptarë, që çmonin të domosdoshëm kultivimin e gjuhës dhe kulturës shqiptare për Rilindjen Kombëtare Shqiptare.

Në 1824-1825-ën, nisi të krijonte alfabetin e tij për gjuhën shqipe. Varianti përfundimtar i alfabetit të tij me tridhjetëtre shkronja sajuar prej tij, u botua për herë të parë në 1844-ën i titulluar *Fort i shkurtër e i përdorshim evëtar shqip*. I cili vonë është gjetur të jetë shtypur në punishten litografike të Georg Venriç në Bukuresht. Veqilharxhi shmangu përdorimin e shkronjave greke, latine dhe arabe për shkak të bashkëshoqërimit fetar dhe prej rrezikut se mund të ndillnin përçarje mes shqiptarëve me fe të ndryshme. *Ëvetari* i Veqilharxhit u përhap fillimisht në Korçë e më pas deri në Përmet dhe Berat, ku gëzoi përdorim të madh.

Më 22 prill 1845, Athanas Paskali në një letër i kërkoi Veqilharxhit që të niste sa më shumë kopje që ta kishte të mundur. Sipas historianëve, botimi i këtij vëllimi shënjon fillimin e Rilindjes Kombëtare Shqiptare.

Në vitin 1845, Veqilharxhi i dërgoi një letër polemizuese të nipit në gjuhën greke, që ia kish quajtur idetë e tij *kimerike*: letra çmohet ndër dokumentet e para që radhit në vija të përgjithshme idetë e Rilindjes Kombëtare. Mendohet se Veqilharxhi vdiq prej një helmimi nga Patriarku Ekumenik i Kostantinopojës.
parapamje|Abetarja e Naum Veqilharxhit

## Idetë 
Jashtë vendlindjes së tij, Veqilharxhi në Rumani iu gëzua mundësisë së aktivizmit përbrenda sigurisë së diasporës shqiptare ku të dy botët ndërlidheshin me njëra-tjetrën, duke u zhvilluar kësodore *Shqiptarizmi* prej vetë shqiptarëve. 

Veqilharxhi ankonte për "prapambetjen" e vendlindjes dhe ia mvishte këtë shekujve të sundimit osman, dhe argumentonte se një alfabet i ri i njësuar shqiptar ishte i domosdoshëm për tejkalimin e amullisë dhe bashkimin e vendit. Shqetësohej për mungesën e shkollave dhe shihte tek shkrimi i gjuhës shqipe si pararendës të domosdoshëm për zhvillimin politik e kulturor. 

## Shih edhe 
* Abetarja shqipe
* Lista e abetareve të gjuhës shqipe
* 
## Referime
Kostandin Kristoforidhi

**Kostandin Ndelka**, i njohur si **Kostandin Kristoforidhi** (Elbasan, 22 maj 1827 ose 1830 - 7 mars 1895) qe gjuhëtar dhe përkthyes shqiptar. Me përkthimet e tij në përgjithësi dhe atë të *Dhiatës së Re* në veçanti ka dhënë ndihmesë vendimtare për themelimin e një gjuhe letrare shqipe. 

## Biografia 
U lind në Elbasan më 1827, ndër burime të tjera figuron më 1830, i biri i tregtarit e kujunxhiut Anastas Ndelkas/Nelkos dhe Vasilijes së Josifit. Familja e tij përmendet për herë të parë më 1723. Kur ishte 14 vjeç, mbaroi mësimet e shkollës qytetëse greqishte të qytetit dhe i ati e dërgoi në gjimnazin "Zosimea" të Janinës. Ndihmoi po ashtu për *Studimet Shqiptare* të konsullit. Shoqëria Biblike porsa po interesohej për Shqipërinë dhe ishte në kërkim të një përkthyesi. E fitoi këtë vend pune dhe më pas u regjistrua, më 1 mars ndoqi për katër muaj kurse në "Robert College" në lagjen Babek të Stambollit. Qëndroi në Stamboll deri nga marsi i 1870, ku ishte i angazhuar me përkthime dhe botimin e tyre. Më 1870 kreu një udhëtim të gjatë rreth e përqark Shqipërisë dhe vitet në vijim i çoi mes Stambollit, Shqipërisë dhe Tunizit, ku jetonte familja e tij. U përpoq të hapte një shkollë shqipe në Tiranë, por qe e pamundur duke qenë se autoritetet osmane nuk e lejonin këtë gjë prej ndodhive të pas-Lidhjes së Prizrenit. Më 1888 u kthye në Elbasan ku punoi si gjyqtar, punë të cilën e ushtroi deri kur ndërroi jetë, dhe patën shtatë fëmijë: Anastasin, Poliksenin, Anastasian, Kleopatrën, Aleksandrin, Stefanin dhe Filipin. (gegnisht 1866 & 1872, toskërisht 1872). Më 1870 është botuar *Historia e shenjtësë shkronjë/Istoria e shkronjësë shënjtëruarë* për djemtë, një përmbledhje e thjeshtuar dhe pjesë nga Dhiata e Vjetër, e cila merr rëndësi për informacionin në gjuhën shqipe për Biblën si tekst, autorësinë, historikun e librave të Biblës dhe veprimtarinë e Shoqërisë Biblike. Nga duart e tij dolën disa përkthime dhe ai vetë, me trastën e librave në krahë, merrej me shitjen e përkthimeve dhe të abetareve të veta. *Të-bërëtë dhe të dalët* (toskërisht 1880), *Nomi i dytë* (toskërisht 1882) *Fjalët e urta të Solomonit* dhe *Vivla e Isaisë* (toskërisht 1884). *Systema diellore* dhe *Jetëshkronja e njerëzvet të ndriçim* shkruar më 1885. Ka lënë dorëshkrim *Kriesa, Të dalët* gegërisht, si edhe disa shkrime të tjera që nuk janë gjetur.

### Gramatika, fjalori dhe proza 
Më 1882 boton në Stamboll me licensë prej Ministrisë së Arsimit të Perandorisë Osmane një gramatikë shqipe në dialektin toskë (*Grammatiki tis alvanikis glossis*). është *Fjalori i gjuhës shqipe* me 11.675 leksema i përpiluar në toskërishte me alfabet të mbështetur në shkronja greke dhe i botuar më 1904 në Athinë, *Gjahu i Malësorëvet (Hieja e Tomorrit)* në të dy kryedialektet. Shkruar më 1884 dhe botuar për herë të parë më 1902 nga "Albania" e Konicës në Londër.

## Referime
Marin Barleti

**Marinus Barletius** (; ; ~ 1450-1460 – 1512-1513) ka qenë historian dhe prift katolik nga Shkodra. Çmohet si historiani i parë dhe i vetëm shqiptar prej dëshmisë okulare të rrethimit të Shkodrës më 1478. Barleti njihet më shumë për veprën e tij të dytë, një biografi e Skënderbeut, përkthyer në disa gjuhë prej shek. XVI deri XX, që popullarizoi figurën e komandantit arbër së bashku me biografinë e Frangut.  

Nëse vite përpara ishte i qartë dallimi mes Barletit dhe Beçikemit, sipas një studimi të rishtë, (ri)propozohet se këta dy humanistë janë i njëjti njeri. Frymëzues për punën e Biemmit dhe Spandounesit, Barleti është ende popullor mes historianëve romantikë dhe nacionalistë. Por tashmë kërkimi historiografik mbi Skënderbeun mbështetet më shumë mbi bazën dokumentore sesa mbi veprën e tij.

## Biografia 
Barleti u lind dhe u rrit në Shkodër, atëherë pjesë e Republikës së Venedikut. Në veprat e tij e quan veten *scodrensis* (*shkodran*), ku më pas barazon të qenit shkodran me të qenit *epirotas*. Për nevojat historiografike termi *epirotas* nëpër përkthime dhe tekste divulgative është bërë *arbër* ose *shqiptar*. Studjuesit në mënyrë të larmishme e kanë vlerësuar që për nga etnia ka qenë italian (Du Cange, Iorga, Ducellier, Bartl) nga Barletta e Puljes, dalmat (Giovio, Czwittinger, Fabricius), ose arbër (Zeno, Fallmerayer, Jireček) nga Balezo (Balezi, Baleci ose Ballëza, në Rrjoll). Më 1494 u priftërua pas studimeve teologjike në Venedik dhe Padova, dhe u emërua famullitar në kishën e Shën Shtjefnit në Piovene.

## Veprat 
### Rrethimi i Shkodrës 
Vepra e parë e Barletit është "Rrethimi i Shkodrës" e shkruar në gjuhën latine (*De obsidione Scondrensi, ad Serenissimum Leonardum Lauretanum aristocratiae Venetae principem, conciones variae Meumethae Turearum principe et ex aliis militae praefectis artificiose Compositae)*, botuar në Venedik për herë të parë më 1504.

### Histori e shkurtër e jetëve të Papave dhe Perandorëve 
Një vepër e tretë i mvishet Barletit, *Histori e shkurtër e jetëve të Papave dhe Perandorëve* (*Compendium vitarum pontificum et imperatorum*, Venecie, 1555). Në tre botimet e para të "Rrethimit të Shkodrës" me përkthimin e Lacajt, shënohet *Barleci*. Përkthyesi i "Historisë së Skënderbeut", Stefan Prifti, radhit në parathënien e përkthimit se në Pukë ndodhet toponimi *Bardheti*, emër lumi, prej të cilit ai mbron më drejt shqiptimin *Barleti* kundrejt variantit *Barleci*.

## Literatura 
* Zija Xholi: Pesë mendimtarët më të vjetër të kulturës sonë kombëtare: M. Barleti, Gjon Buzuku, Pjetër Budi, Frang Bardhi, Pjetër Bogdani Tiranë 2003. .

## Referime
Asim Vokshi

parapamje|Asimi
**Asim Vokshi** (Gjakovë, 1909 - Spanjë, 4 tetor 1937) ka qenë ushtarak, pjesë e Grupit Komunist të Tiranës, luftar i brigadave komuniste në Luftën e Spanjës. 

## Biografi 
Lindi në Gjakovë, Kosovë në një familje me tradita patriotike. Mësimet fillore i nisi në qytetin e lindjes më 1916-18 dhe i mbaroi në Kolgecaj, të mesmen e kreu në Shkodër. Ndoqi Akademinë Ushtarake në Itali prej nga u kthye më 1932 me gradën nëntoger. Bashkëpunoi me Ali Kelmendin.

Në vitet 30-të zhvilloi veprimtari të gjerë aktive në grupin e themeluar nga Hasan Reçi, mori pjesë në përgatitjen e kryengritjes antizogiste të Fierit më 1935. Në pragun e kryengritjes u arrestua dhe u dënua me burgim. Pas daljes nga burgu, u internua në Peqin. Në bisedat me Demir Godellin, Hasan Reçin e Mustafa Gjinishin u fol për Luftën e Spanjës, ku duhej të venin *shokët* më të shëndetshëm dhe Asimi doli i pari vullnetar. 

Një njeri i afërt i Musa Jukës, Hilmi Juka, protokollist i Ministrisë së Punëve të Brendshme, ndërhyri që Asimi të pajisej me pashaportë për të shkuar vullnetar në Luftën e Spanjës. U nis nga Marseja me Teni Konomin, por rrugës anija u bombardua, Teni u vra dhe Asimi doli gjallë në bregdetin spanjoll majin e 1937. Qe pjesë e radhëve të Brigadës Garibaldi, i së cilës qe edhe oficer dhe përgjegjës kompanie. Ra në Fuente del Ebro më 4 tetor 1937.

## Shih edhe 
* Lista e vullnetarëve shqiptarë në luftën qytetare të Spanjës
* Gjimnazi me Orientim Gjuhësor 'Asim Vokshi' (shkolle e mesme)

## Referime
Ibe Palikuqi

**Ibe Palikuqi** (maqedonisht:  ''*; 1927 – 22 shtator 1944) ishte pjesëmarrëse e Luftës Nacionalçlirimtare të Maqedonisë. Ajo u shpall Heroinë Kombëtare e Jugosllavisë më 8 tetor 1953, një prej shtatë personave që mbajnë titullin.
## Shih edhe 
* Lufta Antifashiste Nacionalçlirimtare

## Literatura 
* *Narodni heroji Jugoslavije'' (libër). "Mladost“, Beograd 1975.

## Referime
Shote Galica

**Shote Galica** (Drenicë, 10 nëntor 1895 – Fushë-Krujë, 1 korrik 1927) e njohur me emrin e lindjes si **Qerime Radisheva**, ishte një luftëtare shqiptare kaçake. Ajo është shpallur **Heroinë e Popullit Shqiptar**.

## Jetëshkrimi
Shote Galica ka lindur në fshatin Radishevë të rajonit të Drenicës në Kosovë. Ajo ishte motra e 6 vëllezërve! Ajo u martua me Azem Galicën në vitin 1915. Në vitin 1919 Shota mori pjesë në **Kryengritjen e Dukagjinit dhe të Junikut** në 1921–1923. Në vitin 1925 pas vdekjes së burrit të saj, Azem Galicës, ajo mori detyrën e tij dhe luftoi së bashku me Bajram Currin në Has të Prizrenit dhe Lumë. Ajo mbahet mend për kapjen e një komandanti serb dhe një numri ushtarësh në Çikatovë. Në korrik 1927, ajo u tërhoq në Shqipëri dhe kaloi muajt e saj të fundit në Fushë-Krujë, ku ajo vdiq në moshën 31 vjeçare. Shote Galica ishte një legjendë virtuale në kohën e saj. Ajo mbahet mend për thënien **"Jeta pa dije është si një luftë pa armë"**. Pa përfillur terrorin e armikut dhe ligjet e ashpra të fesë e të kanunit luftoi heroikisht për 12 vjet me radhë kundër pushtuesve serbë, austrohungarezë dhe bullgarë.

## Pjesëmarrja në Luftime
Në korrik 1924 ajo mori pjesë në betejën për Drenicën (Arbania e Vogël ose Shqipëria e Vogël). Në korrik 1925 pas vdekjes së burrit të saj, ajo vazhdoi të luftojë dhe të drejtojë luftëtarët shqiptarë të Kosovës. Së bashku me qindra luftëtarë nga ish-Vilajeti i Kosovës në dhjetor 1924, luftuan kundër forcave Mbretërore Jugosllave. Shote Galica mori pjesë në më shumë se 40 aksione të rëndësishme kundër armikut. Kundërshtoi me konsekuencë politikën e dhunës e të terrorit të regjimit shovinist të Beogradit ndaj popullsisë shqiptare, shpronësimin e shpërnguljen e saj dhe kolonizimin sllav të trevave shqiptare. Humbi në luftime nga masakrat e shovenistëve serbë 22 anëtarë të familjes.

## Vdekja 
Edhe pse djali i saj i vetëm vdiq menjëherë pas lindjes, ajo rriti shumë jetimë të bashkëluftëtarëve të saj dëshmorë, duke u kujdesur për ta deri në momentet e fundit të jetës së saj. Kur u transferua në Shqipëri, gishtat e saj ishin amputuar nga plagët që kishte pësuar.

Pavarësisht apelit të saj, asnjë ndihmë nuk erdhi nga regjimi i Mbretit Zog I. Shote Galica vdiq nga uria dhe neglizhenca në vitin 1927, në moshën 31 vjeçare.

## Shiko më shumë
* Drenica
* Azem Galica
* Lëvizja e kaçakëve

## Referime
Fatos Kongoli

** Fatos Kongoli ** lindi më 12 janar 1944 në Elbasan, është shkrimtar dhe matematikan shqiptar. 
Kongoli ka studiuar për matematikë, pjesërisht në Pekin, pjesërisht në Tiranë, ku është diplomuar në vitin 1967. Ka punuar për një kohë të gjatë si gazetar letrar dhe redaktor në Shtëpinë Botuese "Naim Frashëri". Është autor i një vargu librash. Librat e Kongolit janë botuar në disa vende të botës. . Është fitues i çmimit dërkombëtar "Balkanika". Është fitues, gjithashtu, i çmimit më të lartë letrar në Shqipëri "Penda e Artë" (2004). Shoqata e Botuesve Shqiptarë e ka vlerësuar me çmimin "Shkrimtari i vitit" për vitin 2006, ndërsa romani "Lëkura e qenit", përkthyer në gjermanisht, u shpall libri i muajit qershor 2006 në Gjermani . Ne vitin 2016 eshte shpallur "Shkrimtari me i mire i vitit", nga Fondacioni Kulturor "Harpa". Romani "Gënjeshtarë të vegjël" e shpalli atë Autor të vitit 2019 në dy panaire ndërkombëtarë libri, në Fier dhe në Prishtinë.

## Tituj të veprave 
thumb|Fatos Kongoli
*Tregime - ,
*Tregime - ,
*Të fejuarit : novelë dhe tregime  - ,
*Ne të tre (),
*"Karuseli" (),
*I humburi (), 
*Kufoma (), 
*Dragoi i fildishtë ()
*Ëndrra e Damokleut (), 
*Lëkura e qenit (), 
*Te porta e Shën Pjetrit () 
*Jetë në një kuti shkrepësesh, roman, ,
*Karuseli, roman, ,
*Bolero në vilën e pleqve, roman, ,
*Iluzione në sirtar, roman, ,
*Si-do-re-la, roman, ,
*Njeriu me fat, roman, ,
*Gjemia e mbytur, roman, ,
*Gënjeshtarë të vegjël, roman, .
*Stinë pandemie, roman, .
*Misteri i mjellmës, roman, .

## Referimet 
## Lidhje të jashtme
Politika

**Politika (**Greqisht: *pólis*, "shtet, qytet" apo "bashkësi e shumfishtë". Politika është përgjigje ndaj problemeve të shoqërisë me anë të vendimeve të detyrueshme për gjithë shoqërinë, është marrëdhënie ndermjet njerëzve, grupeve a shoqërive lidhur me vendime a mosvendime te detyrueshme për gjithë shoqërinë ose ndermjet shoqërive si dhe për zbatimin dhe ndryshimin e këtyre vendimeve.

Konceptimi i politikës sipas Max Weber: "synimi për pjesëmarrje në pushtet ose për ndikim në shpërndarjen e pushtetit qoftë nëpërmjet shteteve, qoftë brenda një shteti ndërmjet grupeve me pushtet të cilat i përfshin ai.. kush bën politikë synon pushtet".

Politika është një proces me të cilin grupe njerëzish të marrin vendime kolektive. Termi është aplikuar në përgjithësi sjelljen brenda qeverive civile, por politika ka qenë vëzhguar në ndërveprime të tjera të grupit, duke përfshirë institucionet e koorporatave, akademike dhe fetare. Ai përbëhet nga "marrëdhëniet shoqërore duke përfshirë autoritetin ose fuqinë" dhe i referohet për rregullimin e një njësie politike,dhe në metodat dhe taktikat e përdorura për të formuluar dhe zbatuar nga politika. 

Fjala "Politikë" vjen nga fjala greke Πολιτικά (Politika) nga i mençur (adj.), modeluar mbi punët "e Aristotelit, e shtetit", emri i të librit të tij për qeverisjen dhe qeverive, që ishte dhënë në mesin e shekullit të 15-anglisht ""Polettiques Latinised". Në latinisht, kjo ishte "politicus" dhe në frëngjisht "politique". Kështu ajo u bë "politikë" në anglishten e mesme.

## Organizimi politik 
* Apolitizmi
* Politikani
* Politika Qendrore

## Shiko edhe 
* Politika e jashtme

## Referime
Numrat Grekë

Skurse te rasti i arabëve dhe romakëve, edhe grekët e vjeter për shënimin e numrave përdornin simbole të ndryshme. Këto simbole në matematikë, sot përdoren si simbole për lëmijë të ndryshme.

Tabela e simboleve të grekëve të vjetër për shifrat.

## Shih edhe
:Numrat greko-latine
Autobateria

**Autobateria** e njohur edhe si **bateri automobilistike** ose **bateri makine** është një bateri e ringarkueshme që përdoret për të nisur një automjet. Qëllimi i tij kryesor është të sigurojë një rrymë elektrike në motorin e nisjes me energji elektrike, i cili nga ana e tij ndez motorin me djegie të brendshme me energji kimike që në fakt e shtyn automjetin. Pasi motori të funksionojë, energjia për sistemet elektrike të makinës ende furnizohet nga bateria, me alternatorin që e karikon baterinë ndërsa kërkesat rriten ose ulen.

## Elementet përbërëse 
# Anoda
# Katoda
# Lëngu kimik - H_2 SO_4
# Elektroda pozitive
# Elektroda negative
# Seperatorët

## Funksionimi 
# Ngarkimi me energji elektrike
# Elektroliza
# Shkarkimi i energjisë së akumuluar

## Shiko edhe 
* Bateria

## Referime
Ekrani

**Ekrani** është pëlhurë zakonisht e bardhë, e shtrirë a e varur në një mur, mbi të cilën shfaqen filma. 

Pllakë prej lënde të posaçme (prej xhami, prej argjendi etj.), e vendosur ne aparate të ndryshme, ku riprodhohen me anë të dritës figura, sinjale etj. 

## Elementet përbërëse 
# Pllakat e tensionit
# Katoda
# Anoda
# Cilindri orientues
# Burimi i energjisë
# Pllakat vertikale
# Pllakat horizontale

## Përshkrimi 
Një njësi e ekranit vizuale, shpesh quhet thjesht një shfaqje ose monitorojnë, është një pjesë e pajisjeve elektrike e cila tregon imazhe të gjeneruara nga video prodhimin e pajisje të tilla si kompjuter, pa prodhuar një rekord të përhershëm. Shumica e vëzhguesve më të reja në mënyrë tipike përbëhet nga një [TFT-LCD] (pambushur film transitor të lëngshme kristal display) me më të moshuar, monitoron bazuar rreth një rreze katodë tub (CRT). Pothuajse të gjitha kryesor të ri vëzhgues janë shitur në tregun tani janë LCD. Të monitorojë përfshin pajisjen e ekranit, të thjeshtë për të krijuar dhe circuitry format një foto nga video dërguar nga sinjale burim, dhe zakonisht një mur. Brenda burim sinjal, ose si një seksion ose një komponent modulare, ka një ekran përshtatës të gjenerojnë një video në format të pajtueshme me monitorimin.

## Funksionimi i paisjes 
* Rikonstruktimi i fotografisë
Skeda:Skema ekrani.PNG
përshkrimi i skemës

## shiko dhe këtë 
* Dimensioni i ekranit
Monitori i kompjuterit

parapamje|Dy monitorë të zakonshëm për zyrë.
Një **monitor kompjuteri** është një pajisje dalëse që shfaq informacionin në formë pikture ose tekstuale. Një monitor diskret përfshin një ekran vizual, pajisje elektronike mbështetëse, furnizues të energjisë elektrike, kornizë, lidhës elektrikë dhe kontrolle të jashtme të përdoruesit.

Ekrani në monitorët modernë është zakonisht një LCD me ndriçim LED, që në vitet 2010 ka zëvendësuar LCD-të me ndriçim CCFL. Para mesit të viteve 2000, shumica e monitorëve përdornin një CRT. Monitorët janë të lidhur me kompjuterin nëpërmjet DisplayPort, HDMI, USB-C, DVI, VGA ose lidhjeve dhe sinjaleve të tjera të pronarit.

Fillimisht, monitorët e kompjuterave u përdorën për përpunimin e të dhënave ndërsa televizorët përdoreshin për video. Nga vitet 1980 e tutje, kompjuterët (dhe monitorët e tyre) janë përdorur si për përpunimin e të dhënave ashtu edhe për videon, ndërsa televizorët kanë zbatuar disa funksione kompjuterike. Në vitet 2000, raporti tipik i pamjes së ekranit si i televizorëve ashtu edhe i monitorëve të kompjuterëve ka ndryshuar nga 4:3 në 16:9.

Monitorët modernë të kompjuterave janë kryesisht të këmbyeshëm me televizorët dhe anasjelltas. Meqenëse shumica e monitorëve të kompjuterit nuk përfshijnë altoparlantë të integruar, sintonizues TV, as telekomandë, mund të nevojiten komponentë të jashtëm si kutia DTA për të përdorur një monitor kompjuteri si televizor.

## Shiko edhe
* Ekrani

## Referime
Makina e shkrimit

parapamje|Makinë shkrimi nga fillimi i viteve 1960.
Një **makinë shkrimi** është një makinë mekanike ose elektromekanike për shtypjen e shkronjave. Në mënyrë tipike, një makinë shkrimi ka një sërë çelësash dhe secili bën që një shkronjë të ndryshme të prodhohet në letër duke goditur në mënyrë selektive një fjongo me bojë kundër letrës me një element tip.

Makinat e para komerciale të shkrimit u prezantuan në vitin 1874, por nuk u bënë të zakonshme në zyra vetëm pas mesit të viteve 1880. Makina e shkrimit u bë shpejt një mjet i domosdoshëm për pothuajse të gjitha shkrimet, përveç korrespondencës personale të shkruar me dorë. U përdor gjerësisht nga shkrimtarë profesionistë, në zyra, korrespondencë biznesi në shtëpi private dhe nga studentë që përgatisnin detyra me shkrim.

Makinat e shkrimit mbeten të zakonshme në disa pjesë të botës. Në shumë qytete dhe qyteza të Indisë, për shembull, makinat e shkrimit përdoren ende, veçanërisht në zyrat në rrugë dhe në zyrat ligjore për shkak të mungesës së energjisë elektrike të vazhdueshme dhe të besueshme.

## Referime
Termometri

thumb|Termometri
thumb|Thermografia

**Termometri** është mjeti që shërben për matjen e temperaturës. Kemi lloje te ndryshme termometrash. Termometri mjekësor dhe termometri mjedisor. Termometri mjekësor është i shkallëzuar nga 35&nbsp;°C deri ne 42&nbsp;°C. Ai ka një pjese te ngushtuar ne mënyre qe pasi është bere matja zhiva te mos bjere poshtë. Termometri qe shërben për matjen e temperaturës se mjedisit është i disa llojshem. Termometri me lëng (zakonisht me merkur). Termometri metalik qe ka dy flete metalike qe bymehen dhe tkurren. Termometri qe përbehet nga dy termocifte (flete metalesh te ndryshme) qe bashkohen vetëm ne skaje dhe njeri skaj mbahet ne temperature 0&nbsp;°C, tjetri vendoset aty ku do te matet temperatura dhe me ane te një amperimetri te shkallëzuar me pare ne °C maten temperatura deri ne 1600&nbsp;°C.

## Kështu bazohet termometra 
Veglëritë të cilat në mënyrë të kënaqshme mund të tregojnë temperaturën e ndonjë trupi quhen termometra. Te termometrat, më së shpeshti, shfrytëzohet vetia e zgjerimit të trupit gjatë ngrohjes. Trupat e ngurtë dhe të lëngët gjatë ngrohjes, sado pak, bymehen, prandaj termometrat që bazohen në këtë dukuri konstuktohen ashtu që ndërrimet e vogla të vëllimit mund të përcillen në mënyrë të volitshme. Më së shpeshti zbatohet zgjerimi i merkurit të vendosur në gyp të qelqit. Merkuri gjendet në rezervuar, i cili ështëi lidhur me kapilarë të ngushtë, ashtu që edhe ndërrimet e vogla të vëllimit shkaktojnë ngritje të nivelit në kapilarë. Natyrisht, nga kapilari ajri është i nxjerrë. Për temperatura të ulëta përdoret alkooli i ngjyrosur, i vendosur në gyp kapilar.
“	Çdo trup ruan gjëndjen e të qënit në prehje ose të lëvizjes drejtvizore të njëtrajtshme, përsa kohë mbi të nuk veprojnë forca të jashtme.

## Lloje të termometrave 
Ka shumë lloje të termometrave, të cilët bazohen në parime të ndryshme. Do të përmendim, termometrin e gaztë, i cili punon në parimin e zgjerimit të gazit me temperaturë, termometrin metalik, i cili bazohet në lakimin e thuprës së bimetalit gjatë ngrohjes, termometrin me rezistencë elektrike, i cili përdoret në laboratore dhe në industri. Me ndihmën e këtij të fundit mund të maten temperaturat prej -190° deri në 660&nbsp;°C. Pastaj mund të cekim pirometrat që janë veglëri të cilat e masin temeparaturën nga rrezatimi. Pirometrat mund të jenë kalorimetrik dhe optik dhe me ta mund të maten temparaturat deri në 1063&nbsp;°C.

Ekzistojnë edhe termometrat minimalë dhe maksimalë, në të cilët temperatura lexohet pasi të largohet nga trupi i nxehtë. Këta janë termometrat mjekësorë. Te këta termometra kapilari dhe rezervuari janë të lidhur me një kapilar të ngushtë ashtu që fija e merkurit pas largimit nga trupi i nxehtë këputet dhe merkuri mbetet në kapilar aty ku ka qenë. Termometrat mund të kalibrohen edhe në shkallë të tjera të temperaturës, në tëcilë kemi paraqitur një termometër me 4 lloje të pikave themelore: të Celsiusit, të Kelvinit, të Reomirit dhe të Farenhajtit.

## Shiko dhe këtë 
* Konvertimi i temperaturës

## Lidhje të jashtme 
* Historia e termometri  • 
*Shënuar nga: Fatlum Hasani
Ampermetri

**Ampermetri** është një instrument që përdoret për të matur rrymën në një qark. Rryma elektrike matet në amper (A), prej nga e ka marrë edhe emrin. Për matje të drejtpërdrejtë, ampermetri lidhet në seri me qarkun në të cilin do të matet rryma. Një ampermetër zakonisht ka rezistencë të ulët në mënyrë që të mos shkaktojë një rënie të konsiderueshme të tensionit në qarkun që matet.

Instrumentet e përdorura për matjen e rrymave më të vogla, në rangun e miliamperit ose mikroamperit, përcaktohen si *miliampermetra* ose *mikroampermetra* . Ampermetrat e hershëm ishin instrumente laboratorike që mbështeteshin në fushën magnetike të Tokës për funksionim. Nga fundi i shekullit të 19-të, u projektuan instrumente të përmirësuara të cilat mund të montoheshin në çdo pozicion dhe lejonin matje të sakta në sistemet e energjisë elektrike . Në përgjithësi përfaqësohet me shkronjën 'A' në një qark.

## Shiko gjithashtu 
* Voltmetri

## Referencat
Magnetofoni

Magnetofoni, i njohur si regjistruesi me shirit magnetik, u shpik në Gjermani në vitet 1920-1930. Inxhinieri gjerman Fritz Pfleumer zhvilloi shiritin magnetik në 1927 duke mbuluar letër të hollë me pluhur oksidi hekuri. Ai mori patentën në 1928, dhe në 1932 ia dha të drejtat kompanisë AEG për ndërtimin e parë praktik të magnetofonit Magnetophon K1, i demonstruar në 1935.​

## Shpikësi 
Fritz Pfleumer (1881-1945), lindur në Salzburg, krijoi metodën bazë për regjistrim magnetik si alternativë ndaj telit çelik. Ai ndërroi jetë në 1945 në Radebeul pas një aksidenti.​

## Zhvillimi 
Ideja e regjistrimit magnetik daton më herët, si te Valdemar Poulsen me tel çelik në 1898, por shiriti i Pfleumer bëri të mundur pajisjet komerciale. AEG dhe BASF përmirësuan materialin duke përdorur acetat celuloze.​

## Ndikimi 
Magnetofoni revolucionarizoi regjistrimin audio, duke u përdorur fillimisht në radio dhe kinema, e më pas në konsumatorë pas Luftës II Botërore.​
Viti i Ri

[parapamje|Festimet e Vitit të Ri në [Brazil, në 2012]]
**Viti i Ri** është një festë ndërkombëtare e cila festohet me familjen dhe simblolizon ardhjen e Vitit të Ri. Në shumë kultura, kjo festë festohet në të njëjtën mënyrë. Viti i Ri i kalendarit gregorian, sot në përdorim në mbarë botën, bie në 1 janar, ashtu siç ndodhte edhe me kalendarin romak. Ka kalendarë të shumtë që mbeten në përdorim rajonal të cilët  e llogarisin Vitin e Ri ndryshe. Sipas traditës katolike, 1 janar është dita e rrethprerjes së Jezusit  (në ditën e tetë nga lindja e tij), atëherë kur iu vu edhe emri (Lluka 2:21).

Për babilonasit, viti i ri fillonte me rilindjen e Tokës, domethënë me pranverën. Por, përse viti i ri festohet në dimër, në datën 1 Janar? Sepse romakët antikë, vazhdonin të festonin vitin e ri në marsin e vonuar, por kalendari i tyre ishte i ‘sinkronizuar’ me diellin. Kështu Jul Cezari, në vitin 46 para Krishtit, krijoi atë që ende edhe në ditët e sotme është i njohur si kalendari Julian, që stabilizonte fillimin e vitit të ri ditën e parë të vitit, pra në 1 janar. Këtë ditë, romakët ftonin miqtë e tyre dhe shkëmbenin dhuratë një vazo të bardhë me mjaltë, dhe gjëra të tjera që ishin urim për fat dhe lumturi. Këtu ekzistonte dhe imazhi i Dea-s, e cila kishte domethënien e fatit dhe të lumturisë. Në shumë vende evropiane, përdornin kalendarin julian. Ndërsa të tjerët e festonin vitin e ri sipas kalendarit të tyre, për shembull, në 1 mars (Viti i Ri në Romën Republikane) ose në 25 dhjetor (Krishtlindjet). Vetëm me përdorimin universal të kalendarit Gregorian (nga emri i papës Gregorio XIII, i cili e ideoi në vitin 1582), data e 1 janarit shënon fillimin e vitit të ri duke u bërë një gjë e përbashkët për të tërë. 

Data 1 janar është pranuar relativisht vonë në kulturën perëndimore si dita e parë e vitit. Deri në vitin 1751 në Angli dhe Uells (dhe të gjitha zotërimet britanike) viti i ri fillonte më 25 mars. Ndryshimi u bë në vitin 1600 në Skoci . Gjatë mesjetës, disa ditë të tjera janë marrë si ditë të fillimit të vitit kalendarik (për shembull 1 marsi, 25 marsi, Pashkët, 1 shtatori, 25 dhjetori). Në shumë vende, të tilla si Republika Çeke, Italia dhe Britania e Madhe, 1 janari është festë kombëtare.

Me përhapjen e kulturës perëndimore në shumë vende të tjera në botë gjatë shekujve të fundit, kalendari Gregorian është miratuar nga shumë vende të tjera si kalendar zyrtar, si dhe data 1 janar e Vitit të Ri është bërë globale, madje edhe në vende që kanë datën e tyre të fillimit të  Vitit të Ri si Kina dhe India.

## Adoptimi  i datës 1 janar
U desh shumë kohë derisa data 1 janar të pranohej ndërkombëtarisht si standart i fillimi të Vitit të Ri. Vitet e adoptimit të datës 1 janar si dita e parë e vitit janë:

## Shih edhe
* Viti i Ri Islam

## Referime
Fotokamera

Paisje që shërben për paraqitjen negativit të objekteve në shirit filmi i cili zhvillohet më tutje në fotografi.

## Shiko edhe këtë 
Fotografia

## Lidhjet me internetin
Trakë Filmi

Element që shërben për bartjen e të dhënave të rexhistruara nga fotokamera (fotoaparati ) apo nga videokamera.
Videokamera

**Videokamera** është paisje që shërben për paraqitjen e objekteve në kasetë filmi ose transmetim të drejtpërdrejtë në ndonjë paisje emituese të foto sinjaleve.
Modemi

thumb|200px|Modem ekstrnal 2400 bit/s
Paisje që shërben për transformimin e të dhënave në teknologjinë e komunikimit.

Shprehja “ modem” është kombinim i fjalëve modulator dhe demodulator. Gjatë dërgimit, modemi i modulon të dhënat digjitale 0 dhe 1 në sinjal analog dhe i përcjellë në linjat telefonike, ndërsa gjatë pranimit, modemi i demodulon ato të dhëna nga sinjali analog në të dhëna digjitale. Sot, shpejtësia e transmetimit të këtyre të dhënave arrinë deri në shifren 56 KB për sekond, shifër që më herët ka qenë shumë më e vogël, pra vetëm 300 bit. Modemet e sotëm përdorin modulim kuadratik të amplitudes, në mënyrë që të transmetojnë sasi më të madhe të të dhënave. Po ashtu, sot ekzistojnë edhe modemet ADSL dhe modemet e televizionit kablovik. Qëllimi është të prodhohet një sinjal që mund të transmetohet lehtë dhe mund të dekodohet, që të riprodhoj të dhënat origjinale digjitale. Shembulli më i mirë, është modemi i cili shifrat digjitale 0 dhe 1 të një kompjuteri personal, i kthen në tone që mund të transmetohen permes linjave telefonike, dhe kur këto të dhëna pranohen, në anën tjetër, ato shifra pra 0 dhe 1 konvertohen në formën që përdoren me USB e lidhje rrjeti. Sot, shumica e modemeve kanë të integruar edhe faksin, që na mundëson komunikimi me kompjuter tjetër si dhe pranimin dhe dërgimin e fakseve.Paisje që shërben për transformimin e të dhënave në teknologjinë e komunikimit.
Modemi është paisje që perdoret më se shpeshti për transmetimin e të dhënave nëpërmjet lidhjeve telefonike.
Thjerrëza

200px|parapamje|Thjerrëza (fara) me ngjyra të ndryshme
**Thjerrëza** (*Lens culinaris*) është një bimë dykotiledonëshe e familjes *Fabaceae*, e njohur për formën e vet lente-ngjashme. Është një bimë vjetore  që kultivohet nga njeriu qysh prej antikitetit për farat e veta të ngrënshme., të pasura me proteina dhe me hekur.
Barometri

parapamje|Barometri gjerman nga gjysma e dytë e shekullit të 20-të
Një barometër është një instrument shkencor i përdorur në meteorologji për të matur presionin atmosferik. Tendenca e presionit mund të parashikojë ndryshime afatshkurtra në mot. Shumë matje të presionit të ajrit përdoren në analizën e motit të sipërfaqes për të ndihmuar në gjetjen e trofeve sipërfaqësore, sistemeve të presionit të lartë dhe kufijve ballore.

Barometrat dhe altimetrat e presionit (lloji më themelor dhe i zakonshëm i altimetrit) janë në thelb të njëjtit instrument, por përdoren për qëllime të ndryshme. Një altimetër ka për qëllim të përdoret në nivele të ndryshme që përputhen me presionin atmosferik përkatës në lartësi, ndërsa një barometër mbahet në të njëjtin nivel dhe mat ndryshimet e presionit të presionit të shkaktuara nga moti.
Mikrofoni

parapamje|alt=Example alt text|Mikrofon Profesional
**Mikrofoni** është një pajisje që e shndërron tingullin në sinjale elektrike, gjë që e mundëson që ai sinjal të manipulohet në mënyrë analoge ose digjitale. Ai gjendet në përdorime të ndryshme, si në telefonë, radiot dyanëshe, transmetimin televiziv, megafonë, inçizimin e zërit, etj.

Mikrofoni i parë u shpik nga Emile Berliner më vitin 1876.
Flamuri i Shteteve të Bashkuara

thumb|300px|Flamuri i SHBA-ve
**Flamuri i Shteteve të Bashkuara të Amerikës** është flamuri kombëtar i Shteteve të Bashkuara. Përbëhet nga trembëdhjetë vija horizontale të barabarta të kuqe (lart dhe poshtë) që alternohen me të bardhën, me një drejtkëndësh blu në kanton (referuar specifikisht si "bashkimi") që mban pesëdhjetë yje të vegjël, të bardhë, me pesë cepa të rregulluar në nëntë horizontale të kompensuar rreshta, ku rreshtat me gjashtë yje (lart dhe poshtë) alternohen me rreshtat prej pesë yjeve. 50 yjet në flamur përfaqësojnë 50 [shtetet e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, dhe 13 vija përfaqësojnë [Trembëdhjetë Kolonitë|trembëdhjetë kolonitë britanike që shpallën pavarësinë nga Mbretëria e Britanisë së Madhe dhe u bënë shtetet e para në SHBA.

## Historia 
50 yjet janë për 50 shtetet që perbëjne ShBA-në dhe 13 vijat janë për 13 kolonitë e para.Ajo që qëndisi flamurin e SHBA-ve ishte Betsi Ros e cila vendosi yje pesëcepëshe në flamur.Në fillim ishin 13 yje.

## Referime
Lista e motove kombëtare

**Motoja kombëtare** është një fjalë ose fjali të cilën e përdor një komb për qëllime promovimi dhe identifikimi.

Më poshtë është lista e shteteve të ndara sipas kontinenteve me motot kombëtare përkatëse.

## Shtetet sipas kontinenteve 
### Evropë 
### Amerikë Jugore 
### Amerika Veriore dhe Qendrore 
### Azi 
### Afrikë 
### Oqeania
Flamuri i Bullgarisë

parapamje|250px|Flamuri zyrtar i Bullgarisë.
**Flamuri i Bullgarisë** (bullgarisht: знаме на България, romanizuar: *zname na Bǎlgariya*) përbëhet nga tre shirita me ngjyrat (nga lartë) bardhë, gjelbërt dhe kuqe. Flamuri u miratua për herë të parë pas Luftës Ruso-Turke të 1877-1878, kur Bullgaria fitoi pavarësinë *de facto*. Flamuri kombëtar ka pasur herë pas here si suplement stemën shtetërore, sidomos në kohën e komunizmit. Flamuri aktual u rivendos me Kushtetutën e Bullgarisë të vitit 1991 dhe u konfirmua në një ligj të vitit 1998.

## Ligji i flamurit 
Sipas ligjit për vulën shtetërore dhe flamurin kombëtar të Republikës së Bullgarisë, i shpallur më 24 prill 1998:

## Galeria 

Figura:Flag of Bulgaria (1878-1944).svg|Flamuri i Bullgarisë, 1879&ndash;1947.
Figura:Flag of Bulgaria (1971-1990).svg|Flamuri i Bullgarisë, 1947&ndash;1971.

Figura:Naval ensign of Bulgaria (1878–1944).svg|Naval Ensign e Bullgarisë, 1879&ndash;1949.
Figura:Unofficial Bulgarian War-time flag.svg|Flamuri rezerv i Bullgarisë, 1879.
Figura:Bulgaria war flag.png|Flamuri luftarak i Bullgarisë.
Figura:Naval Ensign of Bulgaria.svg|Naval Ensign e Bullgarisë.
Figura:Naval Jack of Bulgaria.svg|Naval Jack i Bullgarisë.

## Flamuj historik 

Figura:Coat of arms of Bulgaria (1971-1990).svg|Stema e Bullgarisë gat kohës së komunizmit (lloji i viteve 1948&ndash;1971), i vendosur në flamurin kombëtar gjer në vitin 1991.

## Shih edhe 
* Bullgaria

## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* Bulgarian Heraldry and Vexillology Society - (në bullgarisht dhe anglisht)
* Law for the State Seal and the National Flag of the Republic of Bulgaria
* About Bulgarian national symbols
Dendësia e popullsisë

thumb|300px|right|Dendësia e popullsisë në botë
**Dendësia e popullsisë** Dendësia e popullsisë është numri mesatar i popullsisë në një hapësirë të caktuar ( shtet, regjion e të ngjajshme) dhe zakonisht shprehet si p.sh. “ numri i banorëve në km2”. Llogaritet ashtu që numri i banorëve të një teritori që na intereson dhe ndahet me sipërfaqen e atij teritori.

Shteti me :

•	Dendësi më të madhe të popullsisë është : Monako 16.410 banor/km²

•	Dendësi më të vogël është : Grenlanda 0,025 banorë/km²

Ndryshimet ne shperndarjen e popullsise ne Toke jane shkaktuar nga faktoret fizike e mjedisore,por edhe nga ata ekonomike e politike.
-Faktoret politike dhe ekonomike:
Ngjarjet e ndryshme politike,si p.sh lufterat,pushtimet,kolonizimet,kane pasur ndikimin e tyre ne shperndarjen e popullsise ne bote.Popullimi i Amerikes se Veriut eshte rrjedhoje e ardhjes se imigranteve,sidomos gjate shek.XIX dhe gjate shek.XX.
Dendësia e ulët mund të shkaktojë një vorbull zhdukjeje dhe të çojë në uljen e mëtejshme të pjellorisë. Ky quhet efekti Allee pasi mori emrin e shkencëtarit qe e identifikoi atë.
19 Nëntor

**19 nëntori** është dita e 323-të e kalendarit gregorian (dita e 324-t në vitin e brishtë) - kështu që deri në fund të vitit mbeten edhe 42 ditë.
	

## Ngjarje
*1946 - Afganistani, Islanda dhe Suedia i bashkohen Kombeve të Bashkuara.
*1969 - Programi Apollo: Astronautët e Apollo 12, Charles Conrad dhe Alan Bean zbritën në pjesën e quajtur Oceanus Procellarum në Hënë dhe u bënë njeriu i tretë dhe i katërt që kanë ecur mbi të.
*1969 - Pelé shënon golin e tij të 1000-të në ndeshjen mes ekipeve Santos dhe Vasco. Pelé luante për ekipin Santos ku ndeshja përfundoi në favor të ekipit të tij me rezultatin 2:1.
*1970 - U tërhoq nga tregu IBM 1620. 
*1985 - Lufta e Ftohtë: Në Gjenevë takohen për herë të parë presidenti amerikan Ronald Reagan dhe presidenti i Bashkimit Sovjetik Mikhail Gorbachev.  
*1997 - Në Des Moines, Iowa, Bobbi McCaughey lind septupletë në rastin e dytë të njohur ku që të shtatë bebet kanë lindur të gjalla. Këto janë bebet e para të cilat kan mbijetuar edhe më tej, që të shtatë bebet e gjalla gjer në vitin 2007.   
*1998 - Skandali Lewinsky: Filluan thirrjet e dëshmive kundër presidentit amerikan Bill Clinton në lidhje me skandalin Lewinsky.   
*1999 - Shenzhou 1: Kina lëshon anijen e parë kozmike Anija kozmike Shenzhou.
*2005 - U nda Çmimi i nderit për Presidentin e Kosovës Dr. Ibrahim Rugovën nga qyteti i Nju Jorkut, SHBA.

## Lindje
* 1711 - Michail Lomonossow, shkanctar rus
* 1831 - James A. Garfield, president i Shteteve të Bashkuara të Amerikë
* 1833 - Wilhelm Dilthey,  filozof gjerman
* 1884 - P. Ambroz Marlaskaj OFM, mësues, publicist, tekstolog, jurist dhe deputet i Kuvendit Kushtetues.
* 1888 - José Raúl Capablanca, shahist Kubanez
* 1889 - Vassili Konstantinoviç Blücher, Marshall sovjetik
* 1910 - Adrian Conan Doyle, letrar anglez
* 1917 - Indira Gandhi, politikane indiane
* 1933 - Larry King, udheheqes TV, amerikan
* 1938 - Ted Turner, themelues i CNN
* 1942 - Calvin Klein,  kreator mode, amerikan
* 1961 - Meg Ryan, aktore amerikane
* 1962 - Jodie Foster, aktore amerikane
* 1963 - Gjergj Kola, shkrimtar shqiptar

## Vdekje
* 1492. - Jami, skrimtar persik (l. 1414.) 
* 1630. - Johann Schein, kompozitor gjerman (l. 1586.) 
* 1665. - Nicolas Poussin, piktor francez (l. 1594.) 
* 1692. - Thomas Shadwell, shkrimtar dhe dramaturg anglez 
* 1785. - Bernard de Bury, kompozitor francez (l. 1720.) 
* 1828 - Franz Schubert,  kompozitor austriak (l. 1797.)
* 1887. - Emma Lazarus,shkrimtare amerikane (l. 1859.) 
* 1938. - Lev Shestov,  filozof  rus(l. 1866.) 
* 1942. - Bruno Schulz, shkrimtar polak (l. 1892.) 
* 2004. - John Robert Vane,  farmakolog  britanez(l. 1927.)
* 2004. - Piet Esser, skluptor holandez (l. 1914.)

## Festa dhe përvjetore
* Franca - Beaujolais Nouveau 
* Mali - Dita e çlirimit
* Monako - dita nacionale
* Oman - dutlindja e Sulltan Qaboos bin Saidit
* Portoriko - zbulimi i  Portorikes (1493) 
* SHBA - Dita e mundesivetë njejta
* Dita Evropiane e Vetëdijesimit për Antibiotikët
7 Nëntor

**7 nëntori** është dita e 311-të e kalendarit gregorian (dita e 312-t në vitin e brishtë) - kështu që deri në fund të vitit kanë mbetur edhe 54 ditë.
		

## Ngjarje 
* 1665 - Fillon të botohet gazeta më e vjetër e njohur, *London Gazette*, në Londër, Angli.
* 1893 - Gratë në Kolorado, ShBA fitojnë të drejtën e votës.
* 1924 - Në Shahoviq ( Tomasheva e sotme) në Mal të Zi, malazezët shkaktuan gjenocid ndaj popullsisë Shqiptaro-boshnjake.
* 1933 - Fiorello H. LaGuardia bë kryetari i 99 në New York City.
* 1945 - Afrika e Jugut pranohet në OKB
* 1945 - Meksika pranohet në OKB
* 1989 - David Dinkins është zezaku i parë që u zgjodh kyetarë në New York City.
* 1990 - Mary Robinson është gruaja e parë që zgjedhet presidente e Republikës së Irladës.
* 1991 - Magic Johnson shpall se është i infektuar nga virusi HIV, kështu që largohet nga NBA.
* 1996 - NASA lanson mars Global Surveyor.
* 2000 - Hillary Rodham Clinton zgjedhet në senatin amerikan duke u bërë ish gruaja Gruaja e Parë që zgjidhet në detyrë publike në ShBA.
* 2008 - Republika e Kroacisë hap ambasadën në prishtinë.

## Lindje 
* 1728 - Xhejms Kuk, eksplorues, lundrues dhe kartograf britanik († 1779)
* 1867 - Marie Curie, kimiste dhe fizikante franceze me prejardhje hungareze
* 1879 - Leo Trocki, teorist bolshevik dhe marksist
* 1913 - Albert Camus, dramaturg, eseist dhe gazetar francez, fitues içmimit Nobel per letersi në vitin 1957
* 1922 - Androkli Kostallari, gjuhëtar, leksikolog dhe akademik shqiptarë
* 1937 - Ali Manaj, shkrimtar shqiptarë
* 1971 - Elvedin Beganoviq, futbollist boshnjak
* 1986 - Toro y Moi, muzikant amerikan

## Vdekje 
* 1962 - Eleanor Roosevelt, ish *First Lady* SHBA-ve
* 1990 - Lawrence Durrell, letrar britanez
* 1997 - Mohammad Ali Jamalzadeh, letrar iranian

## Festa dhe përvjetore 
* 1917 - Revolucioni Socialist në Rusi
Bangladeshi

**Republika Popullore e Bangladeshit** (*bengalisht*:গণ প্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ Gôno Projātontrī Bāņlādesh ) është vend në Azinë jugore. Kjo republikë është krijuar në territorin antik të quajtur Bengali. Bangladeshi kufizohet me Indinë dhe Burmën (tani Mianmar) dhe është fqinje e Kinës, Nepalit dhe Butanit.

## Historia 
: ***Artikulli kryesor : Historia e Bangladeshit***
Lidhja Avami e themeluar më 1949 dhe e udhëhequr nga Mujibur Rrahmani, e që paraqitej si udhëheqëse e lëvizjes autonome në Pakistanin-Lindorë, e ndihmuar ja arrinë që më 1971/72 të krijojë shtetin e Bangladeshit. Më 1975 ndodhë një puçë, me që rastë vije deri tek vrasja e udhëheqësit Mujibur Rrahmanit. Nga 1976 fillon regjimi i Gjeneralit Zija ur-Rrahmanit, i cili u vra më 1981. Nga 1982 deri më 1990, republikën e udhëhiqte Hysen Muhamt Ershadi dhe nga 1991-ta në Bangladesh, si femra e parë në shtete islamke, zgjidhte Minister Presidente Khaleda Zijaja (Partisë Nacionale Bangladeshi) të cilën e pasonë më 1996 Sheiku Hasina Vajedi (Liga Avami).

## Politika 
thumb|200px|Njësitë administrative në Bangladeshë
[thumb|170px|[Dhaka]]
Bangladeshi qeveriset në gjashtë njësi të nivielit të lartë administrativ .Secila njësi është e emërtuar sipas qendrës: Barisal (বরিশাল), Chittagong (চট্টগ্রাম), Dhaka (ঢাকা), Khulna (খুলনা), Rajshahi (রাজশাহী), dhe Sylhet (সিলেট)

Njësitë e nivelit të lartë ndahen në njësi më të vogla të rendit të dytë të quajtura *zila*. Janë 64 njësi të tilla që ndahen më tutje në njësi të rendit të tretë  të quajtura *upazila* apo *thana* (stacione politike). Sipërfaqet e njësive (stacioneve) politike përveq atyre që gjenden në qytete të mëdha (metropole) të gjitha ndahen më tutje në njësi të nivelit të katërt. Njësitë e niveleve të katërta ndahen në njësi të nivelit të pestë të quajtura *mahallas*.

Si qytete të mëdha (metropole) merret Dhaka - kryeqyteti dhe qytet imë i madhë në Bangladesh dhe qendrat/qytetet Chittagong, Khulna, Rajshahi, Barisal and Sylhet. Në këto qendra gjenden kryesia elektrorale ndërsa në komunat e njësitë tjera gjenden selia e elektoratit. Zgjedhja e kryetarit dhe e personit në seli bëhehet çdo pesë vite.

Sipërfaqe tjera:

## Gjeografia 
Gjeografia e shtetit

## Ekonomia 
Degë kryesore të ekonomisë merret se është bujqësia (orizi, arra dhe frute për vaj, duhani, çaji, etj.), fushat e gazit natyrorë, në lindje prinë industria e çelikut në Çitagong (Chittagong), Rafinerit e naftës, Ndërtimtaria e anijeve, Industria e letrës dhe ajo kimike, dhe Industria e Makinerisë. Është eksportues i njohur i tekstileve. Ka porta ajrore internacionale në Daka dhe Çitagong.

## Demografia 
Republika zë një sipërfaqe prej 143 998&nbsp;km2 në të cilën jetonë rreth 123,1 milion banorë, nga këta banorë 86% janë mysliman dhe 12% hindus.

## Kultura 
## Të tjera 
* Telekomunikacioni
* Transporti
* Ushtria
* Pushime

## Burimi i të dhënave 
## Lidhje të jashtme 
* Map of Bangladesh