Lidhja Latine

**Lidhja Latine** ( – 338 p.e.s.) ishte një konfederatë e lashtë e rreth 30 fshatrave dhe tribuve në rajonin e Latium afër qytetit të lashtë të Romës, e organizuar nga Latinëve për mbrojtje të ndërsjelltë nga fiset italike. Termi "Lidhje Latine" është sajuar nga historianët modernë pa patur një të barazvlefshëm të saktë latin.

## Krijimi
Lidhja Latine fillimisht u krijua për mbrojtje kundër armiqve të zonave përreth (Etruskët) nën udhëheqjen e qytetit të Alba Longas.

## Udhëheqja romake e lidhjes
Gjatë mbretërimit të Tarkuinius Superbit, latinët u bindën për të njohur udhëheqjen e Romës. Traktati me Romën u rinovua dhe u ra dakord që trupat e latinëve do të prisnin një ditë të caktuar për tu formuar një forcë e bashkuar ushtarake me trupat e Romës. Ajo do të kryhej dhe Tarkuini formoi njësi të kombinuara me trupa romake dhe latine.

Republika e hershme Romake formoi një aleancë me Lidhjen Latine në vitin 493 p.e.s.. Sipas traditës romake, traktati, *Foedus Cassianum*, pasoi një fitore romake mbi lidhjen në Betejën e Liqenit Regil. Ajo i mundësoi si Romës ashtu dhe Lidhjes Latine ndarjen e plaçkës së luftës nga pushtimet ushtarake (e cila më vonë do të ishte një nga arsyet për Luftën Latine ë viteve 341–338 p.e.s.) dhe se çdo fushatë ushtarake midis të dyja palëve do të drejtohej nga gjeneralët romakë. Aleancë ndihmoi në sprapsjen e sulmeve nga popuj të tillë si ekuit dh volskët, fise të Maleve Apenine, që u penguan të pushtonin Latium ng përzierja e ushtrive.

Është akoma e paqartë nëse latinët e kishin pranuar Romën si anëtare të lidhjes, apo nëse traktati ishte nënshkruar si midis Romës dhe Lidhjes Latine.

## Luftërat me Romën
Gjatë Periudhës Mbretërore dhe periudhës së hershme dhe të mesme Republikane grindjet midis Romës dhe Latinëve, të cilat do të çonin në disa luftërat midis Romës dhe qyteteve individuale latine dhe herë pas here gjithë lidhjes.

Fuqia në rritje e Romës do të çonte gradualisht në mbizotërimin e lidhjes. Rinovimi i traktatit origjinal në vitin 358 p.e.s. vendosi formalisht udhëheqjen romake dhe në vijim do të shkaktonte Luftën Latine të viteve 343–338 p.e.s.. Pas fitores romake, lidhja do të shpërbëhej.
Pas vitit 338 p.e.s., pasi Lidhja Latine pushoi, Roma i riemërtoi qytetet *municipia* dhe vendosi *coloniae* brenda tyre. Kjo nënkuptonte se qytetet tani sundoheshin nga Roma dhe se banorët që jetonin aty konsideroheshin romakë.

## Shiko gjithashtu
* Fiset Italike
* Lacio
* Aleanca ushtarake
* Pakti i mbrojtjes
* Siguria kolektive
* Liga Epirote
* Liga amfiktionike
* Hegjemonia
* Aleanca
* Traktati
* Konfederata
* Federata
* Dinastia Argeade
* Perandoria Akaemenide
* Etruskët
* Caput Mundi
* Jus
* E drejta romake
* Amicitia
* Hospitium
* Civitas
* Civitas libera
* Civitas foederata
* Civitas sine suffragio
* Civitas stipendaria
* Dediticii
* Municipium
* Peregrinus
* Të Drejtat Latine
* Alba Longa
* Albanët (latinë)
* Bovillae
* Labici
* Amfiteatri Romak
* Anijet Romake
* Arkitektura Romake
* Arkitektura e Teatrove Romake
* Arti Arkaik Romak
* Besimet e lashta mesdhetare
* Magjistratët romakë
* Magjistratët e Perandorisë Romake
* Dux
* Cirku Romak
* Clivus Palatinus
* Cursus honorum
* Çitadela
* Dashuria Greke
* Equites
* Festivalet Romake
* Gens
* Gjeografia e Strabonit
* Harku i Triumfit
* Horacët dhe Kuriacët
* Kalendari Romak
* Këshilli i Plebejve
* Kolona e Fitores
* Kolonia Romake
* Konsulli Romak
* Kuvendi i Centurionëve
* Kuvendi i Kuriatit
* Kuvendet Romake
* Kuvendi Tribal
* Larja në Romën e Lashtë
* Latinët e Lashtë
* Latinët në Itali
* Latium
* Limes Britannicus
* Lista e kolonive romake
* Llaçi romak
* Luftërat Romako-Latine
* Marrdhëniet Indiano-Romake
* Marrdhëniet Sino-Romake
* Marina Romake
* Misteret greko-romake
* Mjekësia Romake
* Monarkia romake
* Monti Albani
* Mundus Cereris
* Muri i Antoninit
* Nikopoli i Epirit
* Njësitë matëse romake
* Optimates dhe populares
* Patricët romakë
* Plaçkitja Visigote e Romës
* Plebejtë
* Pomerium
* Republika Romake
* Roma e Lashtë
* Romanitas
* Romanizimi (kulturor)
* Rrugët romake
* Sabinët
* Samnitët
* Shtatë Kodrat e Romës
* Shtetësia Romake
* Skulptura Romake
* Spektaklet Romake
* Tempulli Romak
* Thermae
* Traditat romake të emërtimit
* Tregtia romake me Indinë
* Triumfi Romak
* Ujësjellësi Romak
* Umbilicus urbis Romae
* Ura e Trajanit
* Ura romake
* Urbanistika Romake
* Urbs
* Ushtria Romake
* Vila Romake
* Zgjedhjet në Republikë Romake

## Citime fundore 
## Bibliografia
### Burime të lashta
*  Versioni anglisht këtu .
* 
* 
* 
* Kasius Dion Koceiani, Historia Romana; (Versioni anglisht)
* Dionisi i Halikarnasit, Antiquitates Romana.
* Eutropi, *Breviarium historiae romanae* (teksti latin), I-X.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Burime historiografike moderne
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Andrea Carandini, ''La nascita di Roma: dei, lari, eroi e uomini all'alba di una civiltà*, Torino, 1998.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Renato Peroni, *Comunità e insediamento in Italia fra età del bronzo e prima età del ferro*, in *Storia dei Greci e dei Romani'', vol. 13, Einaudi 2008.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*