Flijimi i kalit

[parapamje| Kafka e një kali të sakrifikuar nga goditjet e shumta të shpatës gjatë [Koha e hekurit|epokës së hekurit (4-500 pas Krishtit), e gjetur në Nydam Engmose, Danimarkë, në Muzeun Zoologjik, Kopenhagë]]
**Sakrifikimi i kalit** ose **flijimi** është vrasja rituale dhe ofrimi i një kali, zakonisht si pjesë e një rituali fetar ose kulturor. Sakrifikimet e kuajve ishin të zakonshme në të gjithë Euroazinë me zbutjen e kalit dhe vazhduan deri në përhapjen e feve abrahamike, ose në disa vende si Mongolia, të Budizmit . Kjo praktikë vërehet rrallë në disa kultura edhe sot.

Shumë fe etnike nga popujt që flasin gjuhë indo-evropiane tregojnë prova për sakrificën e kuajve dhe mitologjia krahasuese sugjeron se ato rrjedhin nga një ritual i supozuar proto-indo-evropian dhe një rrënjë e përbashkët, megjithëse kjo praktikë vërehet edhe midis popujve që flasin jo-indo-evropian. sidomos në shoqëritë nomade nga stepa euroaziatike .

## Kontekst 
Kuajt shpesh sakrifikohen në një kontekst funerali dhe varrosen me të ndjerin, një praktikë e quajtur varrimi i kuajve . Nuk ka prova, por nuk ka mite të qarta nga tre degët e indo-evropianëve të një rituali të madh të sakrificës së kalit të bazuar në një bashkim mitik të spekuluar të mbretërisë indo-evropiane dhe kalit.  **Aśvamedha** indiane është dëshmia më e qartë e ruajtur, por gjurmët nga traditat latine dhe kelte lejojnë rindërtimin e disa atributeve të përbashkëta.

## Ritualet krahasuese 
### Vedike (Indiane) 
[parapamje| Një pikturë e shekullit të 19-të, që përshkruan përgatitjen e ushtrisë për të ndjekur kalin e flijimit [Ashvamedha . Ndoshta nga një histori me foto që përshkruan *Jaimini Bharata* të Lakshmisës]]
Ashvamedha ishte një ritual politik që përqendrohej në të drejtën e mbretit për të sunduar. Kali duhej të ishte një hamshor dhe lejohej të endej për një vit, i shoqëruar nga njerëzit e mbretit. Nëse kali bridhte në tokat e një armiku, atëherë ai territor do të merrej nga mbreti dhe nëse shoqëruesit e kalit vriteshin në një luftë nga një kundërshtar, atëherë mbreti do të humbiste të drejtën për të sunduar. Por nëse kali qëndronte gjallë për një vit, atëherë ai kthehej në oborrin e mbretit ku e lanë, e shenjtëronin me gjalpë, e zbukuronin me stoli ari dhe më pas flijohej. Pas përfundimit të këtij rituali, mbreti do të konsiderohej si sundimtari i padiskutueshëm i vendit që mbulohej nga kali. 

# flijimi lidhet me ngritjen ose inaugurimin e një anëtari të varnës Kshatriya (klasa e luftëtarëve).
# ceremonia bëhej në pranverë ose në fillim të verës.
# kali i sakrifikuar ishte një hamshor i cili fitonte një garë në anën e djathtë të karrocës . 
# kali i flijuar ishte në ngjyrë të bardhë me njolla rrethore të errëta, ose me pjesën e përparme të errët ose me një tufë flokësh blu të errët. 
# lahej me ujë, në të cilin përzihen mustarda dhe susami .
# ai mbytej së bashku me një dash pa brirë dhe një cjap, mes kafshëve të tjera.
# hamshori ndahej përgjatë "shtigjeve të thikës" - me tre thika të bëra prej ari, bakri dhe hekuri - dhe pjesët e tij iu dhanë hyjnive të ndryshme, duke thirrur simbolikisht Qiellin, Atmosferën dhe Tokën, ndërsa priftërinjtë e tjerë filluan të recitonin vargjet e Vedave, duke kërkuar shërim dhe përtëritje për kalin.    

### Romake 
parapamje| Rindërtimi i një kali të flijuar dhe dy qenve (570-600 pas Krishtit) nga Povegliano Veronese
Ceremonia **Romake** *Equus October* përfshinte: 

# kali i kushtohej Marsit, perëndisë romake të luftës
# sakrifikimi bëhej në Idet e Tetorit, por nëpërmjet ripërdorimit ritual u përdor në një festë pranverore ( Parilia )
# garat e karrocave me dy kuaj përcaktonin viktimën, i cili ishte kali i djathtë i ekipit fitues
# kali copëtohej: bishti ( *cauda*, ndoshta një eufemizëm për penisin) dërgohej në Regia, rezidenca e mbretit, ndërsa dy fraksione luftojnë për zotërimin e kokës si hajmali për vitin e ardhshëm