open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Androcidi

parapamje|Në rrëfimin biblik të Masakrës së të Pafajshmëve, djemtë nën moshën dy vjeç u zgjodhën për t'u ekzekutuar nga Mbretëria Herodiane e Judesë.
**Androcidi** është një term që i referohet vrasjes sistematike të meshkujve për shkak të gjinisë së tyre. Raste të ngjashme me androcidin mund të ndodhin gjatë luftës ose gjenocidit. Kjo mund të jetë për shkak të faktit se civilët meshkuj shpesh janë në shënjestër gjatë luftës si një mënyrë për të larguar ata që konsiderohen si luftëtarë të mundshëm, dhe gjatë gjenocidit si një mënyrë për të shkatërruar të gjithë komunitetin.

## Etimologjia 
Rrënja etimologjike e fjalës hibride rrjedh nga një kombinim i parashtesës greke andro që do të thotë "burrë" ose djalë, me prapashtesën latine cide, që do të thotë vrasje.

## Shkaqet 
Androcidi mund të jetë i qëllimshëm: për shembull, për të degraduar aftësitë ofensive të një kundërshtari. Masakrat e burrave dhe djemve mund të jenë të këtij lloji. Për shembull, gjatë Luftës së Kosovës, forcat jugosllave nën Slobodan Millosheviqin u akuzuan për masakrimin e shumë shqiptarëve meshkuj në "moshë beteje" sepse i shihnin si kërcënim.

Androcidi mund të jetë gjithashtu pjesë e një gjenocidi më të madh. Autorët mund t'i trajtojnë viktimat meshkuj dhe femra ndryshe. Për shembull, gjatë gjenocidit armen, burrat e elitës u ekzekutuan publikisht. Më pas, burrat dhe djemtë e zakonshëm do të vriteshin masivisht, dhe gratë dhe fëmijët e vegjël në komunitetet e tyre deportoheshin. Gendercide Watch, një grup i pavarur i të drejtave të njeriut, e konsideron këtë si një gjinocid kundër burrave. Megjithatë, ky trajtim gjinor i viktimave nuk ishte i kudondodhur; në shumë vende, gratë dhe vajzat ishin gjithashtu subjekt i masakrës.

Aktivistët e të drejtave të burrave, si Paul Nathanson, autor i librit "Replacement Misandry: A Revolutionary History of Men", argumentojnë se rekrutimi është një formë e androcidit. Në shumë vende, vetëm burrat i nënshtrohen rekrutimit ushtarak, gjë që i lë ata në rrezik më të madh vdekjeje gjatë luftës krahasuar me gratë. Në mbarë botën, meshkujt përbëjnë 79% të vrasjeve jo në konflikt dhe shumicën e vdekjeve të drejtpërdrejta në konflikt.

Androcidi ka qenë gjithashtu një tipar i letërsisë në mitologjinë e lashtë greke dhe në situata hipotetike ku ka mosmarrëveshje midis gjinive.

## Lufta 
Në përgjithësi, shërbimet ushtarake do të rekrutojnë me forcë burrat për të luftuar në luftë, duke çuar në mënyrë të pashmangshme në viktima masive mashkullore kur përballen me meshkuj në anën kundërshtare. Meshkujt jo-luftëtarë përbëjnë shumicën e viktimave në vrasjet masive në luftë. Kjo praktikë ndodh pasi ushtarët i shohin burrat kundërshtarë, që luftojnë ose jo, si rivalë dhe një kërcënim për superioritetin e tyre. Nga ana tjetër, ata kanë frikë se këta burra do të përpiqen të luftojnë dhe t'i vrasin për një numër arsyesh, duke përfshirë hakmarrjen, frikën e ndërsjellë dhe vetëmbrojtjen. Kështu, ata mund të vrasin në mënyrë paraprake në një përpjekje për të parandaluar këtë mundësi.

## Shiko edhe 
* Femicidi
* Gjenocidi

## Referime
Regjimenti i Operacioneve Speciale (Maqedoni e Veriut)

parapamje|Distinktivi i Regjimentit të Operacioneve Speciale.
**Regjimenti i Operacioneve Speciale** (maqedonisht: Полк за специјални операции, romanizuar: *Polk za specijalni operacii*) është njësia kryesore e operacioneve speciale e Ushtrisë së Maqedonisë së Veriut. Nën komandën e Regjimentit të Operacioneve Speciale janë Batalioni i Renxherëve, si dhe Batalioni i Forcave Speciale "Ujqërit". Njësia e Ujqëve u formua më 1 Mars 1994. Regjimenti i Operacioneve Speciale është përgjegjës për mbrojtjen e sovranitetit dhe integritetit territorial të Maqedonisë së Veriut nga armiqtë e huaj. Kjo njësi është plotësisht në përputhje me standardet e NATO-s.

## Historia 
* Më 1 Mars 1994, për herë të parë në Ushtrinë e Republikës së Maqedonisë u themelua një Njësi për Qëllime Speciale nën emrin "Ujqërit";
* Funksionoi si Komandë e Njësive Speciale nga viti 2002 deri në vitin 2003;
* Në dhjetor 2003, me vendim të Komandantit të Përgjithshëm të forcave të armatosura të Republikës së Maqedonisë, njësia u ristrukturua në Skuadrë për Qëllime Speciale;
* Në nëntor të vitit 2006, Njësia ristrukturohet në Regjimentin e Operacioneve Speciale (SOR).

## Misioni 
Ofron njësi të organizuara, të trajnuara dhe të pajisura plotësisht për kryerjen e operacioneve speciale dhe operacioneve specifike konvencionale, në mënyrë të pavarur ose në bashkëpunim me njësi të tjera të ARM-së dhe forcave të tjera të koalicionit, në të gjitha kushtet e motit dhe tokës në kohë paqeje, krize dhe lufte, me qëllim mbështetjen e paqes dhe parandalimin e konfliktit, si pjesë e përpjekjeve të përgjithshme për të mbështetur sigurinë e brendshme dhe politikën e jashtme të Maqedonisë së Veriut.

## Shiko edhe 
* Forcat e Armatosura të Maqedonisë së Veriut

## Referime
Dhuna ndaj burrave

**Dhuna ndaj burrave** përfshin akte të dhunshme që kryhen në mënyrë disproporcionale (ose ekskluzivisht) kundër burrave ose djemve. Dhuna ndaj grave është kategoria përkatëse në të cilën kryhen akte dhune kundër grave ose vajzave.

## Perceptime dhe aspekte 
Studimet mbi qëndrimet shoqërore tregojnë se dhuna perceptohet si më shumë ose më pak serioze në varësi të gjinisë së viktimës dhe autorit të krimit. Njerëzit kanë më pak të ngjarë të raportojnë në polici një burrë që godet një burrë tjetër sesa një burrë që godet një grua. Një studim në vitin 2023 zbuloi se njerëzit - veçanërisht gratë - kanë më pak të ngjarë të pranojnë dhunën ndaj grave sesa dhunën ndaj burrave.

Oficerët meshkuj të zbatimit të ligjit tregojnë një ngurrim më të madh për të ngritur akuza ose raporte kur një burrë është viktimë e dhunës në familje. Përdorimi i stereotipeve nga zbatuesit e ligjit është një problem i njohur dhe studiuesja e së drejtës ndërkombëtare Solange Mouthaan argumenton se, në skenarët e konfliktit, dhuna seksuale ndaj burrave është injoruar në favor të një fokusi në dhunën seksuale ndaj grave dhe fëmijëve.

Stigmatizimi dhe stereotipet gjinore të ndërtuara shoqërisht janë pengesa për burrat që kërkojnë ndihmë pas viktimizimit të dhunshëm. Stereotipet mund ta bëjnë të vështirë për viktimat të konceptualizojnë dhe verbalizojnë atë që ka ndodhur, dhe kontribuojnë ndjeshëm në nënraportimin dhe reagimet e dobëta ndaj të mbijetuarve nga autoritetet përkatëse. Burrat shpesh kanë frikë se do të përjashtohen, do të akuzohen si autorë ose do të tallen nëse kërkojnë ndihmë pas dhunës nga partneri intim. Këto frikëra shpesh konfirmohen nga burrat të cilët megjithatë kërkojnë ndihmë.

Për shkak të perceptimeve të përdhunimit si një çështje e grave, shërbimet e krijuara për të ndihmuar viktimat shpesh nuk janë të pajisura për të ndihmuar burrat.

Burrat zakonisht kanë më pak frikë nga krimi i dhunshëm sesa gratë, pavarësisht faktit se burrat janë në rrezik shumë më të lartë për t'u bërë viktima të krimit të dhunshëm sesa gratë. Ky fenomen duket të jetë një paradoks dhe quhet nga studiuesit si "paradoksi gjinor i frikës nga krimi".

## Shiko edhe 
* Dhuna
* Dhuna ndaj grave

## Referime
Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Republikës Dominikane

**Shqipëria dhe Republika Dominikane** kanë vendosur marrëdhënie diplomatike më 27 maj 2002.

## Marrëdhëniet politike 
Që nga formimi i marrëdhënieve diplomatike, delegatë nga Shqipëria dhe Republika Dominikane kanë zhvilluar takime, mbledhje, konferenca e samite me qëllim forcimin e thellimin e marrëdhënieve politike, ekonomike e kulturore dhe bashkëpunim në sektorë e fusha të ndryshme në organizatat ku të dy vendet bëjnë pjesë. Shqipëria ka bashkëpunuar me Republikën Dominikane në konferencat e përbashkëta mes OSBE, Këshillit të Evropës dhe Organizatës së Shteteve të Amerikës me Organizatën e Shteteve të Amerikës Qëndrore, ku delegatë nga të dy vendet kanë zhvilluar projekte në interes të përbashkët të të dy vendeve, bashkëpunim në zhvillimet e emigracionit, luftës ndaj korrupsionit, luftës ndaj krimit të organizuar, luftës ndaj trafikimit të qënieve njerëzore, stabilitetit politik në të dy vendet, stabilitetit ekonomik në të dy vendet, zhvillimet kulturore, promovimin e turizmit dhe promovimin e pasurive natyrore. Nga bashkëpunimi mes Shqipërisë dhe Republikës Dominikane ka pasur ecuri pozitive dhe shumë zhvillime politike, ekonomike e kulturore kanë ecur me ritëm të mbarë në të dy vendet.

## Marrëdhëniet ekonomike 
Të dy vendet eksportojnë mallra dhe shërbime te njëri tjetri. Tregtia e importeve eksporteve përfshin industrinë ushqimore dhe pijet, industrinë mekanike, industrinë elektrike, industrinë elektronike, industrinë e hekurit, industrinë e drurit, industrinë minerale, industrinë tekstile, industrinë inerte si dhe industrinë e peshkimit ku përfshihen importe eksporte të materialeve të ndryshme të peshkimit dhe ujore.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Turneu

Një **turne** është një garë që përfshin të paktën tre garues, të gjithë pjesëmarrës në një sport ose lojë. Më konkretisht, termi mund të përdoret në njërën nga dy kuptimet e dallueshme:

* Një garë që përfshin një numër ndeshjesh, secila prej të cilave përfshin një nëngrup të garuesve, me fituesin e përgjithshëm të turneut që përcaktohet bazuar në rezultatet e kombinuara të këtyre ndeshjeve individuale.
* Një ose më shumë gara të zhvilluara në një vend të vetëm dhe të përqendruara në një interval kohor relativisht të shkurtër.

Kuptimi i parë është i zakonshëm në sporte dhe lojëra ku çdo ndeshje duhet të përfshijë një numër të vogël garuesish, shpesh saktësisht dy, si në shumicën e sporteve ekipore konkurruese, sportet me raketë, sportet luftarake, lojërat me letra dhe lojërat e tavolinës. Turne të tilla lejojnë që numra të mëdhenj të konkurrojnë kundër njëri-tjetrit pavarësisht kufizimit të numrave në një ndeshje të vetme. Të gjitha turnetë e golfit plotësojnë përkufizimin e dytë, por ndërsa turnetë me ndeshje plotësojnë edhe të parin, turnetë me goditje nuk plotësojnë, pasi nuk ka ndeshje të dallueshme brenda turneve të tilla. Në të kundërt, ligat e futbollit si Premier League mbajnë turne vetëm në kuptimin e parë, pasi ndeshjet shpërndahen në shumë vende gjatë një periudhe të zgjatur kohore. Shumë turne plotësojnë të dy përkufizimet; për shembull, kampionati i tenisit Wimbledon.

Termi ndeshje mund të përdoret në mënyra të shumta. Më së shpeshti, përdoret për t'iu referuar një ndeshjeje turneu (ose serie, ndeshjeje ose barazimi), rezultatet e së cilës përdoren në një farë mënyre për të përcaktuar fituesin e një turneu. Mund t'i referohet gjithashtu një ndeshjeje (ose loje, gome ose këmbë), një ose më shumë prej të cilave përdoren për të përcaktuar rezultatin e një ndeshjeje të vetme turneu. Nëse është e nevojshme, mund të zhvillohen edhe një ose më shumë ndeshje barazimi. Ndonjëherë ka shtresa të mëtejshme, si në tenis, ku një barazim (ose ndeshje) mund të përbëhet (por jo gjithmonë) nga sete të cilat vetë përbëhen nga lojëra. Për shembull, në fazën e play-off të Ligës Kryesore të Bejsbollit, një seri midis dy ekipeve përfshin deri në pesë ose shtatë lojëra midis dy ekipeve, me ekipin që arrin tre ("më të mirat nga pesë") ose katër ("më të mirat nga shtatë") fitore që fiton serinë. Në turneun e tenisit Davis Cup, një barazim midis dy kombeve përfshin pesë lojëra të forta midis lojtarëve të kombeve. Ekipi që fiton më shumë lojëra të forta fiton barazimin. Në raundet e mëvonshme të Ligës së Kampionëve UEFA, çdo ndeshje luhet në dy faza. Rezultatet e secilës fazë mblidhen dhe ekipi me rezultatin më të lartë të përgjithshëm fiton ndeshjen, me kohë shtesë dhe, nëse është e nevojshme, një gjuajtje penalltish nëse rezultatet janë të barabarta pasi të dy ndeshjet përfundojnë. Në këtë rast, ndeshja e parë barazimi është kohë shtesë (ndeshje e modifikuar me kohëzgjatje të reduktuar) dhe ndeshja e dytë barazimi është një gjuajtje penalltish.

## Shiko edhe 
* Gara
* Kampioni

## Burime
Beko

**Beko** (/ˈbɛkoʊ/ *BEK-oh*; i stilizuar si **beko**) është një markë turke e pajisjeve elektronike dhe pajisjeve të bardha të Arçelik A.Ş., e cila kontrollohet nga konglomerati Koç Holding.

## Historia 
Beko Elektronik A.Ş. u themelua nga Vehbi Koç, themeluesi i Koç Holding (i cili themeloi edhe Arçelik A.Ş. në vitin 1955, e cila aktualisht është kompania mëmë e Beko, Grundig dhe Indesit që nga viti 2022), dhe Leon Bejerano në Stamboll, Turqi, në vitin 1954. Emri i kompanisë është një kombinim i dy shkronjave të para të mbiemrave të themeluesve, **Be**jerano dhe **Ko**ç.

Në vitin 2004, Beko Elektronik bleu kompaninë gjermane të elektronikës Grundig dhe deri në janar 2005, Beko dhe rivali i saj, marka turke e elektronikës dhe pajisjeve të bardha Vestel, përbënin më shumë se gjysmën e të gjithë televizorëve të prodhuar në Evropë.

Në prill të vitit 2010, divizioni i elektronikës i Beko-s e riemërtoi veten Grundig Elektronik A.Ş.

Në Mbledhjen e Jashtëzakonshme të Përgjithshme të Aksionarëve të Arçelik A.Ş. më 29 qershor 2009, u vendos që Arçelik A.Ş. të bashkohej me degën e kompanisë, Grundig Elektronik A.Ş. (që do të administrohej drejtpërdrejt nga Arçelik A.Ş. e Koç Holding) duke marrë përsipër të gjitha asetet dhe detyrimet e Grundig në tërësi.

Beko filloi shitjen e produkteve të saj në Egjipt në vitin 2014 dhe, në qershor të atij viti, kompania përditësoi logon e saj.

Në Indi, Beko formoi një sipërmarrje të përbashkët me degën e Tata Group, Voltas, në vitin 2017 për të prodhuar pajisje shtëpiake si televizorë, lavastovilje, lavatriçe, nën markën "Voltas Beko".

## Shiko edhe 
* Samsung

## Referime
Parku i erës në Zatriq

**Parku i erës në Zatriq** është një nga projektet më të rëndësishme të energjisë së rinovueshme në Kosovë që ndodhet në zonën e Zatriqit në Komunën e Rahovecit. Ky projekt synon shfrytëzimin e potencialit të lartë të erës që karakterizon këtë rajon kodrinor dhe të hapur, ku kushtet natyrore janë të favorshme për prodhimin e energjisë elektrike nga era gjatë një pjese të madhe të vitit.

## Vështrim 
Parku i erës në Zatriq është një projekt energjetik me turbina moderne të erës, të cilat do të shndërrojnë energjinë e erës në energji elektrike të pastër dhe pa emetime ndotëse. Kapaciteti i projektit është planifikuar të zhvillohet në faza, fillimisht rreth 35 MW, ndërsa me zgjerim të mëvonshëm deri në afro 70–73 MW, çka e bën atë një nga parqet e erës më të mëdha të parashikuara në Kosovë. Turbinat do të furnizohen nga kompani ndërkombëtare me përvojë në këtë fushë, si Çalik Enerji dhe GE Vernova, duke garantuar teknologji bashkëkohore dhe efikasitet të lartë.

Zgjedhja e Zatriqit nuk është e rastësishme pasi lartësia mbidetare dhe rrymat e qëndrueshme të erës e bëjnë këtë zonë veçanërisht të përshtatshme për energjinë e erës, duke e plotësuar mirë prodhimin diellor dhe burimet e tjera të rinovueshme. Parku pritet të kontribuojë drejtpërdrejt në uljen e varësisë së Kosovës nga termocentralet me qymyr dhe nga importi i energjisë, sidomos gjatë periudhave të pikut të konsumit.

Përveç ndikimit energjetik dhe mjedisor, projekti ka edhe rëndësi ekonomike dhe sociale për rajonin e Rahovecit. Gjatë fazës së ndërtimit dhe më pas gjatë operimit, parashikohet hapja e vendeve të reja të punës, si dhe zhvillim i infrastrukturës lokale. Në këtë kuptim, Parku i erës në Zatriq shihet jo vetëm si një investim energjetik, por edhe si një hap konkret drejt tranzicionit të gjelbër dhe zhvillimit të qëndrueshëm në Kosovë.

Ky është parku i tretë i erës në Kosovë, pas Parkut të Kitkës dhe Parkut të Bajgorës dhe që të tria së bashku vlerësohet se do të kenë një kapacitet të përgjithshëm prej rreth 210 MW.

## Shih edhe 
* Energjia e erës
* Energjia e ripërtëritshme
* Energjia elektrike në Kosovë
* Lista e centraleve të erës në Kosovë

## Referime
Industria e naftës së papërpunuar

parapamje|Rezervat botërore të naftës që nga viti 2013.
**Industria e naftës**, përfshin proceset globale të eksplorimit, nxjerrjes, rafinimit, transportit (shpesh me anë të cisternave dhe tubacioneve të naftës) dhe marketingut të produkteve të naftës. Produktet me vëllimin më të madh të industrisë janë nafta dhe benzina (benzina). Nafta është gjithashtu lënda e parë për shumë produkte kimike, duke përfshirë produktet farmaceutike, tretësit, plehrat, pesticidet, aromat sintetike dhe plastikat. Industria zakonisht ndahet në tre komponentë kryesorë: rrjedha e sipërme, rrjedha e mesme dhe rrjedha e poshtme. Rrjedha e sipërme ka të bëjë me eksplorimin dhe nxjerrjen e naftës bruto, rrjedha e mesme përfshin transportin dhe ruajtjen e saj, dhe rrjedha e poshtme ka të bëjë me rafinimin e naftës bruto në produkte të ndryshme përfundimtare.

Nafta është jetike për shumë industri dhe është e nevojshme për mirëmbajtjen e qytetërimit industrial në konfigurimin e saj aktual, duke e bërë atë një shqetësim kritik për shumë kombe. Nafta përbën një përqindje të madhe të konsumit të energjisë në botë, duke filluar nga një minimum prej 32% për Evropën dhe Azinë, në një maksimum prej 53% për Lindjen e Mesme.

Modelet e konsumit të rajoneve të tjera gjeografike janë si më poshtë: Amerika Jugore dhe Qendrore (44%), Afrika (41%) dhe Amerika e Veriut (40%). Bota konsumon 36 miliardë fuçi (5.8 km3) naftë në vit, ku vendet e zhvilluara janë konsumatorët më të mëdhenj. Shtetet e Bashkuara konsumuan 18% të naftës së prodhuar në vitin 2015. Prodhimi, shpërndarja, rafinimi dhe shitja me pakicë e naftës, të marra në tërësi, përfaqëson industrinë më të madhe në botë për sa i përket vlerës në dollarë.

## Shiko edhe 
*Nafta
*Nafta e papërpunuar
*Rafineria e naftës

## Referime
KF Ohri

**KF Ohri** është një klub i futbollit nga Ohri, Maqedonia e Veriut. 

## Historia
Klubi u krijua në vitin 1921 me emrin OSK Ohrid.

## Lojtarë të shquar
* Isnik Alimi
* Egzon Belica
* Atdhe Mazari
* Ardit Shaqiri
* Husein Demiri
* Goce Toleski

## Referime
Çalik Enerji

**Çalik Enerji** është një kompani turke energjetike e Çalık Holding, e themeluar në vitin 1998. 

## Vështrim 
Fushat kryesore të operacioneve të kompanisë Çalik Enerji përfshijnë:

* eksplorimi, prodhimi, transporti dhe shpërndarja e naftës dhe gazit;
* prodhimi, transmetimi dhe shpërndarja e energjisë; projektimi dhe inxhinieria e energjisë;
* shërbimet e telekomunikacionit .

Çalik Enerji ka aktivitete kërkimi dhe prodhimi nafte dhe gazi në Turqi, Irak, Afganistan, Azerbajxhan dhe Turkmenistan (veçanërisht në Fushën e Gazit Ýolöten). Ajo do të ndërtojë Gazsjellësin Samsun-Ceyhan me kompaninë italiane Eni për të transportuar naftë bruto nga Deti i Zi në Detin Mesdhe . Ajo gjithashtu operon termocentrale në Turqi dhe Turkmenistan.

Në vitin 2015, Korporata Mitsubishi njoftoi një aleancë strategjike me Çalık Enerji për të zhvilluar projekte infrastrukturore në Turqi dhe Afrikën Veriore. 

Në vitin 2025 kjo kompani u angazhua në ngritjen e Parkut të erës në Zatriq.

## Lidhje të jashtme 
* 

## Referime
Brezi Alpid

**Brezi Alpid**, ose **Rripi orogjenik Alpin-Himalajan**, ose më vonë dhe rrallë **rripi orogjenik Tethian**, është një rrip sizmik dhe orogjenik që përfshin një varg vargmalesh që shtrihen për më shumë se  përgjatë kufirit jugor të Euroazisë, duke u shtrirë nga Java dhe Sumatra, përmes Gadishullit Indokinez, Himalajeve dhe Transhimalajeve, maleve të Iranit, Kaukazit, Anadollit, Mesdheut dhe deri në Atlantik . 

Ai përfshin, nga perëndimi në lindje, vargmalet kryesore të Maleve Atlas, Alpeve, Maleve të Kaukazit, Alborzit, Hindu Kushit, Karakoramit dhe Himalajeve . Është rajoni i dytë më sizmikisht aktiv në botë, pas brezit rreth Paqësorit ( Unaza e Zjarrit ), me 17% të tërmeteve më të mëdha në botë. 

Brezi është krijuar si rezultat i mbylljes së Oqeanit Tetis nga Mezozoiku në Kenozoik dhe më vonë, si dhe procesit të përplasjes midis pllakave afrikane, arabe dhe indiane që lëvizin drejt veriut me pllakën euroaziatike .  Çdo përplasje rezulton në një kufi konvergjent, një temë e trajtuar në tektonikën e pllakave . Rreshtimi i përafërt i kaq shumë kufijve konvergjentë që priren nga lindja në perëndim, veshgohen për herë të parë nga gjeologu austriak Eduard Suess, sugjeron që dikur shumë pllaka ishin një pllakë e vetme, dhe përplasja formoi një zonë të vetme subduksioni, e cila ishte oqeanike, duke subduktuar fundin e Tetisit.

Suess e quajti kontinentin e vetëm Gondvana, sipas disa formacioneve shkëmbore në Indi, atëherë pjesë e superkontinentit të Gondvanës, i cili më parë ishte ndarë nga një superkontinent tjetër, Laurasia, dhe tani po shtynte rrugën e tij për t'u kthyer prapa. Eurasia zbret nga Laurazia, pjesa e Laurentias është ndarë në perëndim si pasojë e formimit të Oqeanit Atlantik të Veriut. Ndërsa Tetis u mbyll, Gondwana i shtyu lart vargmalet në kufirin jugor të Euroazisë.

## Referime
José Antonio Kast

parapamje|379x379px
**Hoze Antonio Kast Rist** (Santiago, 18 janar 1966) është një avokat dhe politikan kilian i djathtë, themelues dhe udhëheqës i Partisë Republikane.

Ai rrjedh nga një familje me origjinë nga emigrantët gjermanë. Kast e filloi karrierën politike në Bashkimin Demokratik të Pavarur (UDI), ku ishte këshilltar në Buin nga viti 1996 deri në 2000, si dhe deputet i distriktit në Rajonin Metropolitan nga viti 2002 deri në 2018. Në vitin 2016 ai u largua nga UDI-ja dhe në vitin 2019 themeloi Partinë Republikane.

Ai kandidoi për president tre herë: në vitin 2017 (vend i katërt), në vitin 2021 (kaloi në raundin e dytë, por humbi ndaj Gabriel Boric) dhe në vitin 2025, ku fitoi në raundin e dytë më 14 dhjetor me mbi 58 % të votave kundër Jeannette Jara, duke u bërë kështu presidenti i zgjedhur.Fitorja e tij, më e gjera që nga rikthimi i demokracisë, u bazua në premtime për luftë të ashpër kundër kriminalitetit, kontroll të rreptë të migracionit dhe rimëkëmbje ekonomike. 

Ideologjikisht konservator, ai mbron vlerat tradicionale, kundërshton abortin dhe martesat e të njëjtës gjini, ka shprehur admirim për disa aspekte të regjimit të Pinochet dhe përshkruhet si ultradjathtas ose ekstremist i djathtë. Është i martuar me Pía Adriasola që nga viti 1991 dhe ka nëntë fëmijë. Ai do të marrë detyrën presidenciale më 11 mars 2026.

## Burim i të dhënave
Festivali i 4-të i Filmit Dokumentar Shqiptar

__NOINDEX__

**Festivali i 4-t i Filmit Dokumentar Shqiptar** u mbajt në Tiranë, më 21 - 24 prill 1982.

Emërtimi zyrtar: FESTIVALI I KATËRT I FILMIT DOKUMENTAR SHQIPTAR

*(Në këtë festival filmi dokumentar ndahet në konkurrim më vete* *nga* *filmi artistik.)*

Ky festival u organizua në kuadër të 70-vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë dhe 40-vjetorit të Konferencës së Pezës. Në këtë festival konkurruan 27 filma dokumentarë, prej të cilëve 13 filma dokumentarë televizivë. 

Festivali i 4-t i Filmit Dokumentar Shqiptar është pjesë e Festivalit të 4-t të Filmit Shqiptar, i cili nisi me Festivalin e Katërt të Filmit Artistik dhe të Animuar Shqiptar i mbajtur më 20 - 26 prill 1981 dhe vijoi me gjininë e filmit dokumentar që u mbajt një vit më vonë, 1982. 

Respektivisht një vit më vonë pas çdo festivali të filmit artistik: i katërt, i pestë, i gjashtë, i shtatë dhe i tetë është mbajtur festivali i filmit dokumentar me të njëjtin rend numërtimi. Tri festivalet e para të filmit shqiptar kanë qenë të përvitshëm e të përbashkët për të gjitha gjinitë e filmit (artistik, dokumentar dhe i animuar), ndërsa nga Festivali i 4-t e deri në Festivalin 9-të gjinia e filmit dokumentar ka konkurruar e ndarë nga gjinia e filmit artistik.

## Filmat konkurrues në festival 
## Fituesit dhe çmime të tjera 
**Jashtë Jurisë së Festivalit, u akorduan çmime nga:**

* **Akademia e Shkencave të RPSSH** - për autorët e filmit *"Piktura shqiptare në mesjetë"*  (Angjelina Xhara & Dhorka Dhamo - skenari; Ilo Pando - regjia), me motivacionin: *Për vlera shkencore të trajtimit të temës historike.*
* **Bashkimi i Gazetarëve të RPSSH** - vlerësuan Hamit Aliaj & Skënder Buçpapaj për filmin *"Ylberë mbi Alpe"* (TV), me motivacionin: *Teksti më i mirë në filmin dokumentar.*

## Shiko edhe 
* Festivali i 4-t i Filmit Shqiptar
* Festivali i Filmit Shqiptar

## Referime 
## Lidhje të jashtme
KF Shkodra

**KF Shkodra** është një klub futbollistik shqiptar me seli në qytetin e Shkodrës. Stadiumi ku ata luajnë ndeshjet si vendas quhet Kompleksi Zmijani.

## Historia
Klubi i Futbollit Shkodra u themelua më 25 shtator 1996 nga Taip Piraniqi, ish-lojtar dhe trajner i KF Vllaznia. Si skuadra e dytë e futbollit në qytet, KF Shkodra u përqendrua në zhvillimin e talenteve të të rinjve duke krijuar një sistem të strukturuar për lojtarët e moshës 7 deri në 19 vjeç.

## Lojtarë të shquar
 Sindrit Guri
 Elseid Hysaj
 Armando Vajushi

## Referime
Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Rodezisë

**Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Rodezisë** i referohen marrëdhënieve të Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë (1944-1991) dhe Republikës së Rodezisë (1965-1979).

## Marrëdhëniet e përgjithshme 
Shqipëria dhe Rodezia, një vend jo i njohur ndërkombëtarisht, që ekzistoi nga viti 1965 deri në vitin 1979, vendosën marrëdhënie diplomatike formale me njëra tjetrën. Shqipëria bashkëpunoi me Rodezinë në projekte të ndryshme të zhvillimit politik, ekonomik e kulturor dhe në çështje me interes të përbashkët. Ndër vendet afrikane që Shqipëria kishte lidhje me to, ishte edhe Rodezia, me të cilën Shqipëria ka zhvilluar misione diplomatike, shkëmbime tregtare e promovime kulturore. Anëtarë të Gardës Mbretërore të Shqipërisë, u dërguan nga Partia Komuniste e Shqipërisë në Rodezi në vitet 1969-1970, me qëllim zhvillimin e stërvitjeve të përbashkëta dhe bashkëpunim në fushën e sigurisë. Ata qëndruan në Rodezi deri afër shpërbërjes së shtetit, deri në krijimin e shtetit të mëvonshëm Zimbabve-Rodezia. Në mes vitet 70, Selim Kuçi, një ish student shkodran që kishte lidhje politike me familjen e Leka Zogut, së bashku me Xhevdet Mustafën, pjesë e Bandës Mustafa, që ishte bandë kryengritëse antikomuniste, vizituan Rodezinë me qëllim vëzhgimin e projekteve të gardës shqiptare dhe takimin me disa anëtarë nga fusha e politikës në Rodezi. Në vitin 1979, mbreti i Shqipërisë, Leka Zogu dhe gruaja e tij Susan vizituan Rodezinë, si pjesë e vizitës së Leka Zogut në vendet e Afrikës Jugore në periudhën e viteve 70. Shqipëria loboi në OKB për njohjen e Rodezisë me të drejta të plota në OKB, që më vonë u quajt Zimbabve-Rodezia, sot pjesë e Zimbabves.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Rumelisë

**Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Rumelisë** i referohen marrëdhënieve historike mes Shqipërisë nën pushtimin osman (1878-1912), Republikës së Pavarur të Shqipërisë (1912-1914), Principatës së Shqipërisë (1914-1918) dhe vendeve territorit të ashtëquajtur "Republika e Rumelisë".

## Marrëdhëniet e përgjithshme 
Shqipëria nën pushtimin osman ka pasur marrëdhënie të ngushta me vendet e tjera të Ballkanit, nën vilajetet që përbënin Republikën e Rumelisë në Ballkan, nën Perandorinë Osmane. Të gjitha vendet dhe vilajetet nën protektoratin e Rumelisë kanë bashkëpunuar me politika kundërsulmuese, me bashkëpunim ekonomik dhe shkëmbime ushtarake e tregtare, me qëllim çlirimin e vilajeteve e vendeve të tyre dhe shpalljen e pavarësisë nga Perandoria Osmane. Pas shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë e deri në vitin 1918, në shpërbërjen e Republikës së Rumelisë, deri në çlirimin e të gjitha vendeve të Ballkanit nga pushtimi osman, Shqipëria ruajti marrëdhënie të forta me ish vilajetet e pushtuara nga Perandoria Osmane deri në shpërbërjen e Rumelisë.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Ajolët

**Eolët** apo siç quhen në antikitet Ajolët (greqisht: Αἰολεῖς, *Aioleis)* ishin një nga katër fiset kryesore në të cilat grekët u ndanë në periudhën antike (së bashku me akeanët, dorianët dhe jonianët). Ata e kanë origjinën në pjesët lindore të Greqisë kontinentale, veçanërisht në Thesali dhe Beoti. Rreth vitit 1100 pr.e.s., Eolët filluan vendbanimet e tyre të hershme në bregdetin perëndimor të Anadollit, i njohur si Aeolis, që përfshinte territorin midis Troas dhe Jonisë, si dhe në ishujt e Egjeut të Lesbosit dhe Tenedosit. Një raund i dytë i vendbanimeve eoliane u zhvillua gjatë shekullit të 7-të. Ata flisnin eolishten, një dialekt i greqishtes së lashtë i njohur më së miri për përdorimin e saj nga poetë si Safo dhe Alkeu nga Lesbosi, dhe Korina nga Beotia.

##### Etimologjia 
Emri rrjedh nga Ajoli, paraardhësi mitik i Eolëve dhe djali i Helenit, vetë patriarku mitik i kombit grek. Emri *Aiolian* (fjalë për fjalë 'i erës') rrjedh nga emri grek Aiolos (αίολος) që fjalë për fjalë do të thotë "i ndryshueshëm", "që lëviz shpejt". Ata flisnin një dialekt të greqishtes së lashtë që quhet Ajolishte. 

#### Historia 
Me origjinë nga Thesalia, një pjesë e së cilës quhej Aiolia, Ajolët shpesh shfaqen si më të shumtët midis fiseve të tjera helene të kohërave të hershme. Beotianët, një nëngrup i Ajolëve, u dëbuan nga Thesalia nga Thesalët dhe e zhvendosën vendndodhjen e tyre në Beoti. Popujt ajolianë u përhapën në shumë pjesë të tjera të Greqisë, si Aitoli, Lokrisi, Korinth, Elis dhe Mesini. Gjatë pushtimit dorian, Ajolët nga Thesalia ikën përtej Detit Egje në ishullin e Lesbosit dhe rajonin e Ajolit, i quajtur si i tillë sipas tyre, në Azinë e Vogël.
Rutenia

**Rutenia** është një ekzonim, i përdorur fillimisht në latinishten mesjetare, si një nga disa terma për Rusinë. Fillimisht, termi tokë e Rusisë i referohej një zone trekëndore, e cila korrespondon kryesisht me fisin e polakëve në Ukrainën Dniepër. Rutenia përdorej për t'iu referuar popullit sllav lindor dhe ortodoks lindor të Dukatit të Madh të Lituanisë dhe Mbretërisë së Polonisë, dhe më vonë të Komonuelthit polako-lituanez dhe Austro-Hungarisë, kryesisht ukrainasve dhe ndonjëherë bjellorusëve, që korrespondojnë me territoret e Bjellorusisë moderne, Ukrainës, Polonisë Lindore dhe një pjese të Rusisë perëndimore.

## Historia 
Historikisht, në një kuptim më të gjerë, termi është përdorur për t'iu referuar të gjitha territoreve nën sundimin e Kievit (kryesisht sllavëve lindorë).

Mbretëria e Galicisë dhe Lodomerisë (1772–1918), që korrespondon me pjesë të Ukrainës Perëndimore, quhej Rutenia dhe populli i saj si rutenianë. Si rezultat i një identiteti kombëtar ukrainas që dominonte gradualisht mbi pjesën më të madhe të Ukrainës së sotme në shekujt 19 dhe 20, endonimi rusin tani përdoret kryesisht midis një pakice popujsh në territorin e Maleve Karpate, përfshirë Ruteninë Karpate.

Në vitin 1844, Karl Ernst Claus, natyralist dhe kimist rus me origjinë gjermane baltike, izoloi elementin rutenium nga xeherori i platinës që gjendej në Malet Urale. Claus e quajti elementin sipas Rutenisë për të nderuar Rusinë.

## Referime
Rusinia

**Rusinia** është një rajon që përbëhet nga Rusinët, të njohur edhe si Karpato-Rusinë, Karpato-Rusë, Rutenët, ose Rusnakët, të cilët janë një grup etnik sllavo-lindor nga Karpatet Lindore në Evropën Qendrore dhe Lindore. Rusinët në rajonin e Rusinisë flasin gjuhën rusine, një variant gjuhësor sllavo-lindor, i trajtuar në mënyra të ndryshme si një gjuhë e veçantë ose një dialekt i gjuhës ukrainase. Si ithtarë tradicionalë të Krishterimit Lindor, shumica e rusinëve janë katolikë lindorë, megjithëse një pakicë rusinësh praktikojnë Ortodoksinë Lindore.

Territori rusin shtrihet në pjesë të territoreve polake, sllovake, hungareze, ukrainase dhe rumune.

Rusinët kryesisht vetëidentifikohen si një grup i dallueshëm etnik dhe njihen si të tillë në të gjitha vendet ku ekzistojnë, me përjashtim të Ukrainës, e cila zyrtarisht i klasifikon rusinët si një nëngrup të ukrainasve. Në Kroaci, Hungari, Poloni, Rumani, Serbi dhe Sllovaki, rusinët kanë status zyrtar të pakicës. Disa rusinë identifikohen më ngushtë me vendin e tyre të banimit (p.sh. polakë, sllovakë), ndërsa të tjerë vetëidentifikohen si një degë e popullit ukrainas.

Rusinët rrjedhin nga një popullsi sllave lindore që banonte në rajonet verilindore të Karpateve Lindore. Në këto rajone, ka disa grupe rusinësh, duke përfshirë Dolinjanët, Bojkot, Hutsulët dhe Lemkot. Që nga Revolucionet e vitit 1989 drejt fundit të shekullit të 20-të, ka pasur një ringjallje të kulturës dhe identitetit rusin. Nga rreth 1.7 milion njerëz me origjinë rusin, vetëm rreth 110,000 janë identifikuar zyrtarisht si të tillë në regjistrimet e fundit kombëtare (rreth vitit 2012).

## Referime
Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Rutenisë

**Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Rutenisë** i referohen marrëdhënieve mes Republikës së Shqipërisë dhe Republikës Autonome të Rutenisë.

## Marrëdhëniet e përgjithshme 
Shqipëria ka pasur marrëdhënie të ngushta me Republikën Autonome të Rutenisë, të shtrirë gjatë territorit ukrainas. Delegatë shqiptarë dhe rutenianë kanë zhvilluar takime e mbledhje ku kanë diskutuar për bashkëpunim në fushën e misioneve diplomatike, zhvillimeve ekonomike dhe promovimeve kulturore. Si në kohën e periudhave komuniste në të dy vendet, edhe në periudhën e demokracisë, bashkëpunimi mes dy vendeve ka qënë i madh.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Rusinisë

**Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Rusinisë** i referohen marrëdhënieve mes Republikës së Shqipërisë dhe Republikës Autonome të Rusinisë.

## Marrëdhëniet e përgjithshme 
Shqipëria ka mbështetur Rusininë në krijimin e një statusi autonom dhe të veçuar nga territoret polake, sllovake, hungareze, ukrainase dhe rumune, në mënyrë që Rusinia të gëzojë status të veçantë me liri e të drejta të barabarta me këto vende, duke i distancuar zhvillimet politike, fuqinë ekonomike dhe traditat kulturore me vendet e tjera ku Rusinia ka pjesë territoriale dhe status autonom.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Çeçenisë

**Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Çeçenisë** i referohen marrëdhënieve mes Republikës së Shqipërisë dhe Republikës Autonome të Çeçenisë.

## Marrëdhëniet e përgjithshme 
Shqipëria ka marrëdhënie të mira diplomatike me Çeçeninë, për të cilën kërkon nga Rusia të respektojë të drejtat dhe liritë e popullit çeçen dhe të Çeçenia të ketë më shumë përparësi në zhvillimet politike, si Republikë Autonome e Rusisë. Po ashtu, të dy vendet kanë bashkëpunuar në çështje me interes të përbashkët, në mirëqënien politike e sociale, në zhvillime ekonomike e shkëmbime kulturore.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Çekosllovakisë

**Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Çekosllovakisë** i referohen marrëdhënieve mes Principatës së Shqipërisë (1918-1925), Republikës Shqiptare (1925-1928), Mbretërisë Shqiptare (1928-1939), Shqipërisë nën pushtimin italian (1939-1943), Shqipërisë nën pushtimin gjerman (1943-1944), Republikës Popullore të Shqipërisë (1944-1991) dhe Republikës së Çekosllovakisë (1918-1991).

## Marrëdhëniet e përgjithshme 
Shqipëria vendosi marrëdhënie diplomatike me Çekosllovakinë që në formimin e unionit mes Çekisë dhe Sllovakisë, në.vitin 1918. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, të dy vendet kanë bashkëpunuar ushtarakisht për t'i bërë ballë sulmit nazist gjerman. Pas Luftës së Dytë Botërore, gjatë periudhës së komunizmit në të dy vendet, ka pasur bashkëpunim në sektorë të ndryshëm, si misionet politike, zhvillimet ekonomike e shkëmbimet kulturore. Edhe sot, Shqipëria ruan marrëdhënie të forta me të dy vendet e shpërbëra nga Çekosllovakia, me Çekinë e Sllovakinë, si dy vende aleate që e përkrahin Shqipërinë në nisma e aktivitete të ndryshme, dhe po ashtu, Shqipëria i mbështet të dy vendet në projekte e zhvillime të ndryshme në fusha të ndryshme.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Festivali i 64-t i Këngës në RTSH

**Festivali i 64-t i Këngës** (**Festivali i Këngës 64**, ose **Fest 64**) ishte edicioni i 64-t i konkursit vjetor të muzikës shqiptare Festivali i Këngës, organizuar nga Radio Televizioni Shqiptar (RTSH). Ai u mbajt nga datat 17-20 dhjetor 2025 në Pallatin e Kongreseve në Tiranë dhe u prezantua nga Arilena Ara dhe Salsano Rrapi. Fituesi i festivalit, Alis, me këngën Nân, do të përfaqësojë Shqipërinë në Eurovizion 2026.

Edicioni i 64-të i  përbëhej nga dy gjysmëfinale më 17 dhe 18 dhjetor 2025, një"natë nostalgjie" më 19 dhjetor 2025 dhe një finale më 20 dhjetor 2025. 

Në korrik 2025, u njoftua se Elhaida Dani që fitoi Festivalin e 53-të të Këngës në RTSH do të ishte sërish edhe këtë vit drejtoreshë artistike, pas edicionit të vjetshëm, ku u vlerësua për rritjen e cilësisë së shfaqjeve .  Belioza Çoku u shpall producente ekzekutive në tetor 2025,  ndërsa Arilena Arafituesja e edicionit të 58-të të konkursit  dhe komediani Salsano Rrapi u emëruan prezantues më dhjetor 2025. 

Gazetari Andri Xhahu dhe Antoneta Koçi organizuan një , i cili u transmetua pas secilës natë të spektaklit. 

### Votimi 
Juria, e përbërë nga shtatë anëtarë: Ramë Lahaj, Belinda Budini, Bleona Qereti, Olen Çezari, Anila Basha, Valentin Veizi dhe Zef Çoba, votoi për të përcaktuar pesë artistët debutues që do të kalonin në finale nga faza kualifikuese. Emrat u shpallën në fund të natës së tretë. Në natën finale, juria vendosi 50% të rezultatit - pjesën tjetër publiku shqiptar dhe kosovar (me anë të votave me SMS).     Një votim online, në të cilin mund të merrnin pjesë nga e gjithë bota, fillimisht ishte planifikuar të realizohej krahas televotimit nga Shqipëria e Kosova, 

## Konkurrentët 
RTSH hapi një periudhë aplikimi për artistët dhe kompozitorët e interesuar më datë 1 shtator 2025, me aplikime të hapura deri më 30 shtator. Një risi në këtë fazë qe refuzimi i këngëve të  krijuara me ndihmën e inteligjencës artificiale , në mënyrë që të"ruhej autenticiteti"i festivalit.  28 artistë u shfaqën në listën e artistëve të përzgjedhur konkurrues, e cila u publikua më 13 tetor.  Më 22 nëntor, Egzon Pireci njoftoi tërheqjen e tij nga festivali për shkak të"arsyeve personale";  Lynx u caktua zëvendësuesi i tij dhe u shpall konkurrent tri ditë më vonë.  Zhanret dhe titujt e këngëve u zbuluan të grupuara nga data 21 deri në 28 tetor. Këngët  u publikuan përfundimisht më 1 dhjetor. 

## Shfaqjet 
### Gjysmëfinalet 
Gjysmëfinalet u zhvilluan më 17 dhe 18 dhjetor 2025 në orën 21:00. Kroni Pula, e cila përfaqësoi Shqipërinë në Festivalin e Këngës për Fëmijë 2025, ishte e ftuar speciale gjysmëfinalen e parë. 
 

### Nata e nostalgjisë 
"Nata e nostalgjisë" u zhvillua më 19 dhjetor 2025, në orën 21:00. 18 artistët e njohur performuan këngë nga historia e  në duet me interpretues të ftuar. 

### Finalja 
Finalja u mabjt më 20 dhjetor 2025 në orën 21:00. Tommy Cash, i cili përfaqësoi Estoninë në Festivalin e Këngës në Eurovision 2025, ishte i ftuar special. 

## Referime
Mësimi i bazuar në punë

**Mësimi i bazuar në punë** është një strategji edukative që u ofron studentëve përvoja pune në jetën reale, ku ata mund të aplikojnë aftësi akademike dhe teknike dhe të zhvillojnë punësimin e tyre."  Është një seri kursesh edukative që integrojnë kurrikulën shkollore ose universitare me vendin e punës për të krijuar një paradigmë të ndryshme të të nxënit. "Mësimi i bazuar në punë bashkon qëllimisht teorinë me praktikën dhe pranon kryqëzimin e formave të qarta dhe të heshtura të njohurisë." 

## Vështrim 
Shumica e programeve të WBL janë përgjithësisht kurse të akredituara nga universiteti, që synojnë një situatë të favorshme për të dyja palët, ku plotësohen nevojat e nxënësit dhe kërkesa e industrisë për punonjës të aftë dhe të talentuar. Programet e tilla synojnë të kapërcejnë hendekun midis të nxënit dhe të vepruarit. "Strategjitë e të nxënit të bazuar në punë ofrojnë ndërgjegjësim për karrierën, mundësi eksplorimi të karrierës, aktivitete planifikimi të karrierës dhe i ndihmojnë studentët të arrijnë kompetenca të tilla si qëndrime pozitive ndaj punës dhe aftësi të tjera të punësueshme." 

Përveç rolit të tij në lidhjen e arsimit me punësimin, të nxënit e bazuar në punë nxit zhvillimin e vazhdueshëm profesional duke i inkurajuar nxënësit të përshtaten me teknologjitë dhe praktikat në ndryshim të vendit të punës. Ai thekson të nxënit reflektiv, ku studentët vlerësojnë në mënyrë kritike përvojat e tyre, identifikojnë pikat e forta dhe fushat për përmirësim, si dhe kultivojnë zakone të të nxënit gjatë gjithë jetës. Ky qasje dinamike jo vetëm që përmirëson perspektivat individuale të karrierës, por gjithashtu kontribuon në inovacionin dhe qëndrueshmërinë e organizatave në mjedise ekonomike që ndryshojnë me shpejtësi.

## Disavantazhet 
* Aktivitet që kërkon kohë për të identifikuar kurset kryesore që mund të mësohen nëpërmjet programeve të WBL-së
* Ka nevojë për shqyrtim dhe planifikim të kujdesshëm kur futen strategjitë e WBL brenda kurrikulës ekzistuese.
* Disa programe të WBL mund të mos jenë në sinkron me afatet kohore dhe modelin e arsimit formal.
* Nuk është e qartë se cilët mund të jenë elementët kryesorë të këtij mësimi dhe nëse treguesit e disponueshëm lehtësisht që barazohen me rezultatet e të nxënit akademik nuk e tregojnë domosdoshmërisht saktësinë e tij. 
* Ka nevojë për koordinim efektiv midis të gjithë personave kryesorë të përfshirë në programin WBL.
* Duhet të zhvillohet një strategji efektive vlerësimi për vlerësimin e performancës së studentëve. Kjo duhet të përfshijë si reagimet formuese ashtu edhe ato përmbledhëse.

## Shih edhe 
* Arsimi profesional
* Mësimi i integruar në punë
* Arsimi profesional dhe teknik
* Shkollat pa shkëputje nga puna

## Referime
Nân (këngë)

"''''''" është një këngë e këngëtarit dhe kompozitorit shqiptar Alis, me tekst të Desara Gjinit, produksion të Erjet Barbullushit dhe kompozim të vetë Alis. Kënga do të përfaqësojë Shqipërinë në Festivalin Europian të Këngës 2026.

## Sfondi dhe kompozimi 
"Nân" u shkrua nga Desara Gjini, u kompozua nga Alis Kallaçi dhe u strukturua nga Erjet Barbullushi. Alis-i u shpreh se kënga vinte nga një ëndërr, në të cilën një zë i largët kishte thënë: "Mirupafshim, nënë". Kjo frazë e thjeshtë ishte e mbushur me dhimbjen e ndarjes dhe nostalgjinë e një zemre në pritje. Në atë ëndërr erdhën vargjet e Desarës, ndërsa muzika u kompozua nga Alisi si një rrjedhë kujtimesh, ku çdo notë kishte prekur një plagë të fshehur. Kur aranzhimi i Barbullushit mori formë, Alisi ndjeu sikur kënga filloi të merrte frymë vetë. Ai gjithashtu e përshkroi këngën si "një baladë për nënat në pritje, për fëmijët që largohen dhe për dashurinë e përjetshme, përtej kohës dhe largësisë". Kënga u publikua më 1 dhjetor. Pas pjesëmarrjes së Alis në gjysmëfinalen e parë më 17 dhjetor, kënga u kualifikua direkt për finalen më 20 dhjetor, ku mori  vendin e parë, si në votimin e jurisë, ashtu edhe në atë të publikut nga televotimi. Kjo fitore i garantoi Alis-it të drejtën për të përfaqësuar Shqipërinë në Festivalin e Këngës në Eurovision 2026 në Vjenë.

## Referime
Alis (këngëtar)

Në muajin prill të vitit 2024, Alis triumfoi në sezonin e pestë të X-Factor, me mentore Arilena Arën. Në nëntor 2024, u përzgjodh për të konkurruar në Festivalin e 63-të të Këngës, me këngën "Mjegull" ; doli në vend të tretë në natën finale më 22 dhjetor . 

Në tetor 2025, Alis hyri në listën e emrave të këngëtarëve të përzgjedhur për të konkurruar në edicionin e 64-t të Festivalit të Këngës, të cilin më pas e fitoi me këngën *Nân* në finale më datë 20 dhjetor 2025.  Ai do të përfaqësojë Shqipërinë në Eurovizion 2026 .
## Diskografia
**Këngët (teke)** 

*Sa të dua* (Me Arilena Arën) 2024

*Mjegull* (2024) 

''S'ta kam than* (2025)  

*Nân'' (2025)

## Referime
Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Havait

**Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Havait** i referohen marrëdhënieve mes Republikës së Shqipërisë dhe Shtetit të Havait, një nga shtetet pjesë e 50 shteteve të SHBA-së.

## Marrëdhëniet e përgjithshme 
Shqipëria ka marrëdhënie shumë të forta me Havain. Delegatë nga Shqipëria dhe Havai kanë zhvilluar takime të përbashkëta me qëllim forcimin e marrëdhënieve politike, rritjen e shkëmbimeve tregtare, zhvillimin e projekteve kulturore, promovimin e turizmit dhe promovimin e pasurive natyrore.

## Shiko edhe 
* Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë

## Referime 
## Lidhje të jashtme
Vasil Andoni

__NOINDEX__
parapamje|386x386px|Vasil Andoni (1901-1994)
**Vasil Andoni** (Elbasan, 1901 – Romë, 1994). Personalitet politik e shoqëror shqiptar. Lindi në Elbasan në një familje atdhetare. Ka kryer veprimtari të ngjeshur shoqërore, kulturale e pedagogjike. Është krijues i shoqatës studentore me moton D. V. D. (Detyra – Vullnet – Dashuri) në Normalen e Elbasanit. Bashkë me mësuesin Teki Tela nxorri revistën “Normalisti”. Ka kontribuar vullnetarisht si mësues i pedagogjisë dhe psikologjisë në Shkollën Normale të Prishtinës. Vasil Andoni është një nga themeluesit e Partisë së Ballit Kombëtar dhe të organit të saj “Flamuri” i cili është botuar për 32 vjet në Itali. 

## Vitet e edukimit 
Shkollën fillore e kreu në Elbasan në Shkollën e Kishës së Shën Mërisë, ndërkohë që shkollën amerikane të Telford Ericksonit e ndoqi vetëm në vitin 1910. Në vitet 1916 – 1918, Vasil Andoni ndoqi kurset pedagogjike në Elbasan që u hapën nga Administrata Shqiptare e Shkodrës. Në vitin 1918 përfitoi një bursë nga Fondacioni Charles Crane për të ndjekur studimet në shkollën amerikane Robert Kolegj të Stambollit. Në vitin shkollor 1935-1936 transferohet pranë Liceut Kombëtar të Korçës. Në vitin 1936 dha mësim si mësues i pedagogjisë dhe psikologjisë në Institutin teknik, dega Mësuesi dhe në Gjimnazin e Shtetit. Pasi burgoset në 1939 dhe internohet në Itali, lirohet pas dy vjetësh dhe në gusht të vitit 1941 Vasil Andoni shkoi vullnetarisht dhe dha mësim si mësues i pedagogjisë dhe psikologjisë në Shkollën Normale të sapo hapur në Prishtinë. 

## Veprimtaria politike, shoqëroro-patriotike 
Në vitet që studioi dhe punoi në Stamboll, Vasil Andoni kreu veprimtari të ngjeshur shoqërore, kulturore e pedagogjike si brenda mureve të Robert Kolegjit, po ashtu edhe në gjirin e Kolonisë Shqiptare të Stambollit. Aty u zgjodh kryetar i Shoqërisë Sportive “Ylli i Shpresës Shqiptare” të Stambollit. Në shkurt të vitit 1925 zgjidhet sekretar i përgjithshëm i Kolonisë Shqiptare të Stambollit. ai zhvilloi një veprimtari të ngjeshur pedagogjike, shoqërore e kulturale. Krijoi shoqatën studentore D.V. D. (Detyra-Vullnet-Dashuri) si dhe botoi revistën “Normalisti”. 

Si një antifasist i vendosur, Vasilin e arrestojnë si pjesëmarrës në demostratën e 28 nëntorit 1939 dhe e internojnë në Itali, në ishullin e Ventotenes. Pasi lirohet, vendoset në Kosovë dhe jep mësim vullnetarisht si mësues i pedagogjisë dhe psikologjisë dhe emërohet drejtor konvikti në Shkollën Normale të sapo hapur në Prishtinë. Aty, ai bashkëveproi vazhdimisht me figura të njohura të lëvizjes kombëtare shqiptare të atyre trevave, si: Rexhep Krasniqi, Bedri Pejani, Kolë Margjini, Selman Riza, Shefqet Shkupi, Sid Kryeziu e të tjerë.

Vasil Andoni ishte një nga themeluesit e Partisë së Ballit Kombëtar. Ka marrë pjesë në të gjithë veprimtaritë që ka zhvilluar Balli Kombëtar në vitet 1942-1944. Ai ka organizuar dhe ka marrë pjesë në mbledhjet e Tapizës, Pezës, Beratit dhe Tiranës. Në Berat, në janar të vitit 1944, Vasili i zgjodh sekretar i përgjithshëm i Ballit Kombëtar, detyrë që e mbajti deri në fund të jetës së tij.

## Referime
Kendrick Lamar

**Kendrick Lamar Duckworth** (lindur më 17 qershor 1987) është një reper, këngëtar dhe producent muzikor amerikan. Lamar konsiderohet si një nga reperët më të mirë të të gjitha kohërave, duke fituar dhe çmimin Pulitzer Prize for Music në 2018. Lamar ishte i pari që fitoi çmimin duke qenë jashtë kategorisë së muzikës klasike ose xhezit. Ai njihet për muzikën e tij, të rrënjuar në hip-hopin e Gjirit Perëndimor (SH.B.A), tekstet kritikuese ndaj politikës dhe tekstet të cilat shprehin problemet shoqërore ndaj kulturës Afrikano-Amerikane.

Lindur dhe rritur në Kompton, Kaliforni, Lamar nisi të krijojë muzikë gjatë kohës së tij në shkollë të mesme me emrin artistik **K.Dot**. Ai hyri në labelin Top Dawg Entertainment më 2005 dhe bashkpunoi në zbulimin e supergrupit Black Hippy. Pasi Lamar lëshoi albumin e tij të parë me nënzhanrin e repit alternativ, *Section.80*, ai nënshkroi një kontratë me labelin Interscope Records dhe Aftermath Entertainment me anë të Dr. Dre. Albumi i dytë me nënzhanrin rep gangster, *Good Kid, M.A.A.D City*, u bë albumi me më kohë të gjatë në *Billboard 200* dhe albumi u quajt albumi më i mirë konceptual sipas *Rolling Stone* (revista). Më 2015, Lamar pati teken e parë të vendit të parë në *Billboard 100* nga remiksi i këngës "Bad Blood" me Taylor Swift dhe lëshoi albumin e tij të tretë *To Pimp a Butterfly*, i cili lidhi zhanrin hip-hop me zhanrat Afrikano-Amerikane. Lamar vazhdoi të nxjerri albume si *DAMN., Mr. Morale & the Big Steppers* dhe *GNX*.

## Referime