Kuzhina në Romën e lashtë

**Kuzhina romake** vjen nga qyteti italian i Romës . Ai përmban përbërës të freskët, sezonalë dhe të përgatitur thjesht nga Kampanja Romake .  Këto përfshijnë bizele, angjinare globe dhe fasule, butakë, qengji dhe dhi të ushqyer me qumësht, si dhe djathra si Pecorino Romano dhe rikota .  Vaji i ullirit përdoret kryesisht për të veshur perime të gjalla, ndërsa dhjami i derrit dhe yndyra nga proshuto preferohen për tiganisje.  Ushqime të veçanta shpesh rezervohen për ditë të ndryshme të javës; për shembull, *njoki* hahet të enjteve, merluci i kripur të premteve dhe trippa të shtunave.

## Historia 
djathtas|parapamje|300x300px| *Spageti klasike romake alla carbonara* .
Ushqimi i Romës ka evoluar gjatë shekujve dhe periudhave të ndryshimeve sociale, kulturore dhe politike. Roma u bë një qendër kryesore gastronomike gjatë epokës antike . Kuzhina e lashtë romake bazohej kryesisht në drithëra, djathëra, bishtajore dhe fruta.  Më pas, zgjerimi i madh i perandorisë i ekspozoi romakët ndaj shumë zakoneve të reja, provinciale të kuzhinës dhe teknikave të gatimit. Në fillim, dallimet midis klasave shoqërore nuk ishin shumë të mëdha, por pabarazitë u zhvilluan me rritjen e perandorisë. Më vonë, gjatë Rilindjes Italiane, Roma u bë e njohur si një qendër e kuzhinës së lartë, pasi disa nga kuzhinierët më të mirë të kohës punonin për papët. Një shembull i kësaj mund të jetë Bartolomeo Scappi, i cili ishte një kuzhinier që punonte për Pius IV në kuzhinën e Vatikanit, duke arritur famë me librin e tij të kuzhinës ''Opera dell'arte del cucinare*, botuar në 1570. Këtu ai rendit rreth 1000 receta të kuzhinës së Rilindjes dhe përshkruan teknikat dhe mjetet e gatimit, duke dhënë pamjen e parë të njohur të një piruni .  Kuzhina romake dhe e gjithë kuzhina italiane u ndikuan në mënyrë transformuese nga futja e kulturave të reja botërore nga spanjollët, veçanërisht domatja.

## Kuzhina tradicionale romake 
Testaccio rione , zona tregtare dhe thertore e Romës, është vendi ku mund të gjenden ende ushqimet më origjinale dhe tradicionale të Romës. Zona njihej shpesh si "barku" ose "therrtorja" e Romës dhe ishte e banuar nga kasapët, ose *vaccinari* .  Kuzhina më e zakonshme ose e lashtë romake përfshinte " çerekun e pestë ".  por tani ka një hotel atje. Forma më e zakonshme e pastave në Romë është spageti, por ka shumë forma të tjera. 

## Elementë të tjerë të ushqimit romak 
Ka edhe shumë pjata të tjera në kuzhinën romake, duke përfshirë disa deserte dhe ëmbëlsira, shumë prej të cilave bëhen me djathë ricotta. Tipike e Romës është *grattachecca'' . 

## Enët 
djathtas|parapamje|300x300px| Angjinare Romake

* Abbacchio alla cacciatora – bërxolla qengji me miell të gatuara në vaj ulliri, verë të bardhë dhe uthull verë të bardhë, me erëza me hudhër, sherebelë, açuge dhe rozmarinë. 
* Bucatini all' amatriciana – gjellë me makarona me salcë domate, guanciale dhe Pecorino Romano të grirë. 
* Bruschetta – një *antipastë* ose meze e njohur në Italinë qendrore. Ajo vjen nga fjala romanesko 'bukë e cila digjet lehtë' dhe zakonisht fërkohet me hudhër dhe sipër me vaj ulliri dhe domate.
* Cacio e pepe – gjellë me makarona me salcë të bërë me piper të zi dhe Pecorino Romano të grirë.
* Carciofi alla romana – Angjinare të plota të mbushura me hudhër dhe majdanoz të grirë dhe të gatuara në vaj ulliri. 
* Carciofi alla giudia (Angjinarja e stilit hebre) - Angjinare të plota të skuqura në vaj ulliri. 
* Fiori di zucca – lule kungull i njomë të mbushura me mocarela dhe açuge, të bluara dhe të skuqura thellë.
* Pasta alla gricia – gjellë me makarona me salcë guanciale, piper të zi dhe Pecorino Romano të grirë.
* Penne all'arrabbiata – gjellë makaronash me salcë të bërë nga hudhra, domate dhe speca djegës të kuq të thatë, të gatuara në vaj ulliri.
* Rigatoni con la pajata – gjellë makaronash me salcë të bërë me zorrët e rrethuara të një viçi të ushqyer me qumësht dhe Pecorino Romano. 
* Saltimbocca alla Romana – viçi i stilit romak me *proshuto crudo*, sherebelë, verë të bardhë, gjalpë dhe miell. *Saltimbocca* është një tkurrje e "salta in bocca", që fjalë për fjalë do të thotë "kërcejnë në gojë". 
* Scaloppine alla romana – Mish viçi i skuqur me angjinare të freskëta për bebe.
* Spageti alla carbonara – gjellë makaronash me salcë të bërë me të verdha veze, guanciale, piper të zi dhe Pecorino Romano të grirë.
* Supplì – kroketa orizi të skuqura, ose të mbushura me ragu viçi dhe mocarela, ose bishtra pule, mish të grirë dhe *provatura* .
* Trippa alla romana – Tripe e gatuar me salcë domate, pennyroyal, spec djegës, karafil, dafina, selino, karota dhe qepë dhe sipër me Pecorino Romano. 

## Referime 
* 
* 
* 
* 

## Referime