Mikhail Chigorin

**Mikhail Ivanovich Chigorin** (Rusisht: Михаи́л Ива́нович Чиго́рин;  – ) ishte një shahist rus. Ai luajti dy ndeshje të Kampionatit Botëror kundër Wilhelm Steinitz, duke humbur të dyja herët. Ai shërbeu si një burim kryesor frymëzimi për "shkollën sovjetike të shahut", e cila dominoi botën e shahut në mes dhe në fund të shekullit të 20-të.

## Karriera e shahut
Chigorin lindi në Gatchina, por u zhvendos në Shën Petersburg aty pranë disa kohë më vonë. Babai i tij punonte në punimet e barutit në Okhtensk. Prindërit e Chigorin vdiqën të rinj dhe Chigorin hyri në Institutin e Jetimëve të Gatchinsk në moshën 10-vjeçare. Ai u bë serioz për shahun jashtëzakonisht vonë në jetë; mësuesi i tij i mësoi lëvizjet në moshën 16-vjeçare, por ai nuk e mori lojën deri në vitin 1874, pasi kishte mbaruar fillimisht studimet e tij përpara se të fillonte një karrierë si oficer qeveritar.

Pasi u pushtua nga loja, ai ndërpreu punësimin dhe filloi jetën si profesionist shahu. Në vitin 1876, ai filloi një revistë shahu, *Chess Sheet*, të cilën e redaktoi deri më 1881 (vetëm 250 abonentë në të gjithë Rusinë). Ai luajti një seri ndeshjesh me mjeshtrat e njohur Emanuel Schiffers (1878–1880) dhe Semyon Alapin (1880) dhe shënoi një rezultat të madh plus kundër secilit. Nuk kaloi shumë kohë pasi ai u konsiderua si lojtari më i mirë në qytet dhe ndoshta në të gjithë Rusinë.

Turneu i tij i parë ndërkombëtar ishte në Berlin më 1881, ku ai ishte i treti i barabartë (+10−5=1) me Szymon Winawer, pas Johannes Zukertort dhe Joseph Henry Blackburne. Në këtë ngjarje përfshiheshin 17 mjeshtra konkurrentë.

Në turneun e madh të Londrës të vitit 1883, ai përfundoi i katërti (+16−10=0) pas Zukertort, Wilhelm Steinitz dhe Blackburne. Të 14 konkurrentët në këtë garë të dyfishtë të rrumbullakët përfshinin praktikisht të gjithë shahistët më të mirë në botë.

Në turneun shumë të fortë të Nju Jorkut të vitit 1889 ai ishte i pari i barabartë me Max Weiss. Pas këtij suksesi të madh ai sfidoi kampionin e botës Steinitz për një ndeshje me Kampionatin Botëror në lojë.

Ndeshja e Kampionatit Botëror u luajt në Havana më 1889, por ai humbi 10½–6½ (+6−10=1). Një ndeshje e dytë e Kampionatit Botëror u luajt gjithashtu në Havana më 1892, por ai humbi ngushtë 12½–10½ (+8−10=5).

Rekordi i tij i përgjithshëm kundër Steinitz ishte shumë afër (+24−27=8). Ai gjithashtu luajti një 'ndeshje telegrafike' shumë të publikuar kundër Steinitz më 1890, e sajuar për të zgjidhur një argument teorik. Chigorin kishte avantazhin e vogël të zgjedhjes së hapjeve paraprakisht nga një listë e ofruar nga Steinitz dhe fitoi siç duhet të dyja ndeshjet.

Nga fundi i shekullit, pozita e tij brenda dhe jashtë vendit vazhdoi të ngrihej dhe ai ishte në katër ose pesë lojtarët më të mirë të botës. Reputacioni i tij si lojtar ndeshjesh gjithashtu vazhdoi të rritet. Ai barazoi një ndeshje të vitit 1893 me Siegbert Tarrasch në Shën Petersburg (+9−9=4) dhe gjatë jetës së tij, mbajti një rezultat të ngushtë plus kundër Tarrasch (+14−13=8), i cili ishte një lojtar i frikshëm më vete. Ai pati një rezultat të fortë plus kundër Richard Teichmann (+8−3=1), por një rekord të dobët kundrejt David Janowski (+4−17=4). Shumica e humbjeve të tij ndaj Janowski ndodhën vonë në jetën e Chigorin, kur ai kishte kaluar më të mirën e tij.

Sipas të gjitha gjasave, performanca e tij më e mirë ndodhi në turneun e shahut Hastings 1895, ku ai u rendit i dyti, përpara kampionit botëror në fuqi Emanuel Lasker, Tarrasch dhe ish-kampionit botëror Steinitz. Të gjithë lojtarët më të mëdhenj të kohës morën pjesë në ngjarje dhe rezultati i jashtëzakonshëm i Chigorin përfshinte fitoren e tij individuale me fituesin e turneut, Harry Nelson Pillsbury. Pillsbury kishte respekt të madh për aftësinë e Chigorin dhe për arsye të mirë, pasi Chigorin pati një jetë margjinale plus rezultat kundër tij (+8−7=6). Megjithëse Chigorin pati një rekord të dobët kundër Lasker në lojën serioze (+1−8=4), ai ishte fitimtar me figurat e zeza në ndeshjen e tyre të parë të këtij turneu të vitit 1895, në të cilin ai mposhti Lasker në një fundlojë klasike me dy kuaj kundrejt dy oficerëve.

Në garat e tjera të mëdha, ai ishte fitues i përbashkët në Budapest 1896 dhe mundi Rudolf Charousek (+3−1) në playoff. Në Këln 1898, ai ishte i dyti i barabartë me Charousek dhe Wilhelm Cohn pas Amos Burn. Përfundimi i tij i 7-të në Londër 1899 ishte zhgënjyes në krahasim, por ky ishte një tjetër turne i dukshëm për listën e tij mbresëlënëse të pjesëmarrësve. Në Monte Carlo 1901, ai u rendit i treti i barabartë pas Janowski dhe Carl Schlechter.

Ai fitoi Turneun e Vjenës më 1903 dhe mundi Lasker (+2−1=3) në një turne të sponsorizuar Rice Gambit në Brighton. Megjithatë, kjo e fundit ishte diçka si një fitore e zbrazët, pasi po dilte se Rice Gambit nuk ishte i shëndoshë dhe kështu, duke luajtur në anën e zezë në çdo lojë i dha atij një avantazh të veçantë. Ai ishte gjithashtu ndoshta praktikuesi më i aftë i shekullit të 19-të i Evans Gambit, i cili u shfaq në shumë nga duelet e tij të mëdha me Steinitz. Në Łódź 1906, në një ngjarje me katër persona, ai përfundoi i dyti pas Akiba Rubinstein.

Krahas këtyre ngjarjeve ndërkombëtare, ai gjithashtu mori pjesë dhe fitoi tre turnetë e parë Gjithë-Rusia të viteve 1899, 1900/01 dhe 1903. Këto suksese prestigjioze çimentuan më tej reputacionin e tij si lojtari më i mirë i Rusisë. Me humbjen e ngjarjes së katërt të tillë në 1906, ai sfidoi fituesin Gersz Salwe në një ndeshje dhe doli fitues (+7−5=3).

## Stili i lojës
Stili i tij i lojës shfaqi një aftësi taktike të zhvilluar mirë dhe një qasje imagjinative në hapje. Ai hodhi poshtë shumë nga doktrinat jofleksibile të paraqitura nga Tarrasch dhe Steinitz, por pranoi mësimet e Steinitz për qëndrueshmërinë e qendrës mbrojtëse. Në të vërtetë, ai vazhdoi të shtonte zhvillimin e konceptit përmes punës që kreu me variacione të mbyllura të Ruy Lopez. Ai gjithashtu ishte pionier i disa variacioneve të Mbrojtjes Sllave. Një burrë i madh me mjekër, Chigorin u përshkrua si "vendimisht i pashëm".

Frank Marshall dikur komentoi mbi gjendjen shumë të trazuar që do të zotëronte Chigorin kur të përballej me pozita të vështira. Përveç goditjeve të zakonshme të furishme dhe kryqëzimit të këmbëve, ai bëhej herë pas here "një tufë nervash", në atë moment temperamenti i tij mund të bëhej "mjaft i egër".

## Jeta e mëvonshme
parapamje|djathtas|upright=0.80|Mikhail Chigorin pak para vdekjes së tij më 1908
Si ambasador i shahut rus, Chigorin ishte një shembull i shkëlqyer; ai dha shumë mësime, shkroi artikuj në revista dhe rubrika shahu dhe subvencionoi ose mbështeti një sërë botimesh periodike për t'i mbajtur ato në këmbë, pavarësisht niveleve të ulëta të lexuesve. Ai gjithashtu themeloi një klub shahu në Shën Petersburg dhe u përpoq për shumë vite të themelonte një shoqatë shahu, një përpjekje që më në fund pati sukses vetëm disa vjet pas vdekjes së tij.

Sipas Mjeshtrit Ndërkombëtar kanadez Laerence Day, Chigorin udhëtoi me të riun Fedor Bogatyrchuk në ngjarjet ruse në periudhën 1905-1907, duke e ndihmuar në trajnimin e tij. Pasi u transferua në Kanada pas Luftës së Dytë Botërore, Bogatyrcuk më pas stërviti Day.

Deri në vitin 1907, shëndeti i Chigorin (si mendor ashtu edhe fizik) filloi të binte në mënyrë dramatike. Ai dështoi keq në një turne shahu. Është e qartë se ai nuk ishte në gjendje të mirë shëndetësore dhe u diagnostikua nga mjekët në Carlsbad me një rast të avancuar dhe të pashërueshëm të diabetit. Kjo shkaktoi një parashikim se ai kishte vetëm muaj për të jetuar, ku ai u kthye te gruaja dhe vajza e tij e larguar në Lublin dhe vdiq janarin e ardhshëm. Jo shumë kohë përpara se të vdiste, Chigorin pati një shpërthim emocional dhe dogji setin e tij të shahut. Në vitin 1909, një turne Chigorin Memorial u luajt në Shën Petersburg. Pas kësaj pasuan shumë të tjera: nga viti 1947 e tutje kryesisht në Soçi dhe nga viti 1990 përsëri në Shën Petersburg.

## Trashëgimia
parapamje|majtas|upright=0.85|Mikhail Chigorin në një pullë postare sovjetike të vitit 1958
Përmes talentit të tij origjinal, lojërave të gjalla dhe mësimeve të frytshme, shumë rusë e konsiderojnë Mikhail Chigorin si themeluesin e shkollës së tyre të shahut, e cila më vonë u bë e njohur si Shkolla Sovjetike e Shahut. I lënë në hije deri diku në vitet 1920 nga teoritë e reja emocionuese të lëvizjes hipermoderne, ndikimi i Chigorin kërkon megjithatë një vend të spikatur dhe të përhershëm në hegjemoninë e shahut sovjetik të shekullit të 20-të.

### Hapjet
Chigorin ka disa hapje shahu ose variacione hapjesh të emërtuara sipas tij, dy më të rëndësishmet janë Variacioni Chigorin i Ruy Lopez (1.e4 e5 2.Kf3 Kc6 3.Ob5 a6 4.Oa4 Kf6 5.0-0 Oe7 6.Te1 b5 7.Ob3 d6 8.c3 0-0 9.h3 Ka5 10.Oc2 c5 11.d4 Dc7)  dhe Mbrojtja Chigorin e Gambitit të Mbretëreshës (1.d4 d5 2.c4 Kc6). Ndërsa i pari ka mbetur i popullarizuar gjatë viteve 1900, i dyti ka luftuar për të tërhequr shumë besimtarë deri relativisht kohët e fundit. Igor Miladinoviq e ka përdorur me rregullsi të madhe Mbrojtjen Chigorin, por ringjallja e saj aktuale i detyrohet shumë përpjekjeve të Alexander Morozevich, i cili ka mbrojtur hapjen si në lojë ashtu edhe në librin e tij - *Mbrojtja e Chigorinit sipas Morozevich* (botuar 2007).

Një linjë tjetër hapëse e shpikur nga Chigorin është 1.e4 e6 2.De2 në Mbrojtjen Franceze. Ai tani konsiderohet përgjithësisht si një pararendës i konfigurimeve Indianit të Mbretit, por Chigorin e luajti gjithashtu me ide të tjera (si b2–b3) në mendje.

## Referime
## Lidhje të jashtme
* Mikhail Chigorin profili dhe lojërat në Chessgames.com
* Mikhail Chigorin by Edward Winter