Charlotte Mason

**Charlotte Maria Shaw Mason** (1 janar 1842 - 16 janar 1923) ishte një edukatore dhe reformatore britanike në Angli në fund të shekullit të XIX-të. Ajo propozoi që edukimi i fëmijëve të bazohej në një kurrikulë të gjerë dhe liberale. Ajo punoi për pesë vjet nën Fanny Trevor në Kolegjin Bishop Otter .

Filozofia e arsimit e Mason-it është përmbledhur si rrjedh nga dy parime, se "fëmijët lindin persona" dhe "edukimi është shkenca e marrëdhënieve". Mason promovoi një model humanist dhe shumë integrues për edukimin, i cili theksoi kultivimin e dashurisë për të mësuar tek fëmijët, si dhe formimin shpirtëror dhe moral.  Teoritë e saj janë bërë veçanërisht me ndikim në lëvizjet e edukimit të krishterë dhe të shkollimit në shtëpi .

## Biografia 
Charlotte Mason lindi në fshatin Garth  pranë Bangor në majën veriperëndimore të Uellsit, afër Caernarfon . Garth tani është përfshirë në qytetin modern të Bangor . Fëmija e vetme, ajo u shkollua kryesisht në shtëpi nga prindërit e saj.  

Mason dha mësim për më shumë se dhjetë vjet në shkollën Davison në Worthing, Angli. Gjatë kësaj kohe ajo zhvilloi vizionin e saj për "një edukim liberal për të gjithë".

Mason u punësua në 1874 në Kolegjin e Trajnimit të Mësuesve Bishop Otter nën Drejtoreshën e Zonjës së Fanny Trevor në Chichester . Ajo punoi atje deri në vitin 1878 si guvernator i lartë  dhe dha një seri leksionesh rreth edukimit të fëmijëve nën 9 vjeç, të botuar më vonë si *Edukimi në shtëpi* (1886). 

Midis 1880 dhe 1892, Mason shkroi një seri gjeografike popullore të quajtur Librat e Gjeografisë Ambleside:

* *Gjeografia Elementare:* Libri I për Standardin II (1881)
* *Perandoria Britanike dhe Ndarjet e Mëdha të Globit:* Libri II për Standardin III (1882)
* *Qarqet e Anglisë:* Libri III për Standardin IV (1881)
* *Vendet e Evropës Peizazhi dhe Popujt e tyre:* Libri IV për Standardin V (1883)
* *Bota e Vjetër dhe e Re: Azia, Afrika, Amerika, Australi:* Libri V (1884)

Ajo bashkëthemeloi Unionin Arsimor Kombëtar të Prindërve (PNEU), një organizatë që ofronte burime për prindërit që edukonin fëmijët e tyre në shtëpi. Ajo filloi dhe shërbeu si kryeredaktore në *Rishikimin e Prindërve* për të mbajtur kontakte me anëtarët e PEU-së. 

Në 1890 ajo u takua me Henrietta Franklin, në atë që të tjerët e konsiderojnë si "përvojë frymëzuese" e jetës së Franklinit.  Nga 1892 Franklin kishte hapur shkollën e parë në Londër bazuar në parimet e Mason. Në 1894 Franklin u bë sekretare e Unionit Arsimor Kombëtar të Prindërve të riemërtuar dhe ajo ndërmori turne të folur në qytetet kryesore në Amerikë, Evropë dhe Afrikën e Jugut. Ajo i kushtoi paratë e saj kauzës dhe shkroi në emër të saj. Biografia e Franklin citon se operacionet e vazhdueshme të PNEU-së i takon asaj. 

Mason u zhvendos në Ambleside, Angli, në 1891 dhe themeloi Shtëpinë e Arsimit, një shkollë trajnimi për qeveritarët dhe të tjerët që punojnë me fëmijë të vegjël. Deri në vitin 1892, Unioni Arsimor i Prindërve kishte shtuar fjalën "National" në titullin e tij për t'u bërë Unioni Arsimor Kombëtar i Prindërve (PNEU). Ishte formuar një Shkollë e Rishikimit të Prindërve (më vonë e njohur si Shkolla e Unionit të Prindërve), në të cilën fëmijët mësoheshin sipas filozofisë dhe metodave arsimore të Masonit.

Mason shkroi dhe botoi disa libra të tjerë duke zhvilluar dhe shpjeguar teoritë e saj të edukimit:

* *Prindërit dhe Fëmijët* :  Prindërit dhe Fëmijët është një përmbledhje e artikujve dhe eseve të saj të botuara më parë në burime të ndryshme.
* *Edukimi në shkollë* :  përshkruan metodat e saj për edukimin e fëmijëve nga mosha rreth 9 deri në 12 vjeç.
* *Ourselves*,  u botua gjithashtu në 1904. Në të, Mason iu drejtua drejtpërdrejt fëmijëve, ose që prindërit të lexojnë me zë të lartë me fëmijët e tyre, për t'i ndihmuar ata të mësojnë të ekzaminojnë veten dhe të zhvillojnë standarde të larta morale dhe vetëkontroll. Pjesa e parë është për fëmijët nën 16 vjeç. Libri i dytë i *Ourselves* është shkruar për studentët mbi 16 vjeç. 
* *Formimi i karakterit*,  botuar vitin e ardhshëm, në 1905, u zhvillua nga një rishikim i vëllimeve të mëparshme. Mason shpjegoi në parathënien e vëllimit 5 (Formimi i karakterit) se "Në redaktimin e Edukimit në shtëpi dhe Prindërve dhe Fëmijëve për serinë "Edukimi në shtëpi", prezantimi i shumë çështjeve të reja bëri të nevojshme transferimin e një pjese të konsiderueshme të përmbajtjes së këtyre dy anëtarëve të serisë në këtë vëllim, Disa studime në formimin e karakterit". Qëllimi i saj me këtë vëllim, tha ajo, ishte të demonstronte se si metodat e saj duhet t'i ndihmonin fëmijët të zhvillojnë dhe forcojnë natyrshëm tiparet e mira të karakterit.

Libri i fundit i Mason, *Drejt një Filozofie të Edukimit*  u botua në vitin 1923, gati dyzet vjet pas librit të saj të parë. Është shkruar kryesisht për të trajtuar zbatimin e metodave dhe parimeve të saj me nxënësit e shkollave të mesme, por ajo gjithashtu rishikoi një përmbledhje të parimeve të saj, dhe në disa raste rishikon dhe përpunon atë që kishte shkruar në vëllimet e mëparshme. Shumë edukatorë shtëpiak që lexojnë vëllimet e saj rekomandojnë të filloni me vëllimin 6.

## Filozofia edukative 
Filozofia e edukimit e Mason-it ndoshta përmblidhet më së miri nga parimet e dhëna në fillim të çdo libri të përmendur më lart. Dy motot kryesore të marra nga këto parime janë "Edukimi është një atmosferë, një disiplinë, një jetë" dhe "Edukimi është shkenca e marrëdhënieve". Ajo besonte se fëmijët lindnin persona dhe si të tillë duheshin respektuar; atyre duhet t'u mësohet edhe Rruga e Vullnetit dhe Rruga e Arsyesë. Motoja e saj për studentët ishte “Unë jam, mundem, duhet, do”.  Sipas Mason, fëmijët kanë një dashuri të natyrshme për të mësuarit dhe ajo shpiku strategji që e lehtësuan këtë nëpërmjet krijimit të një atmosfere pozitive mësimi.  Ajo besonte se fëmijët duhet të ushqehen me idetë më të mira, të cilat ajo i quajti 'ushqim i mendjes'. Ajo besonte se edhe fëmijëve më të vegjël duhet t'u jepeshin 'ide, të veshura me fakte' ndërsa ndodhin, tregime frymëzuese dhe mendime të denja. Qasja e saj është e përqendruar te fëmijët dhe fokusohet në artet liberale.  Gjithashtu thekson më shumë konceptet (idetë) sesa faktet. Sot, mund të gjesh programe mësimore të frymëzuara nga Charlotte Mason në shumë fusha lëndore, përfshirë matematikën dhe shkencën. 

Mason vuri theks të madh në leximin e letërsisë me cilësi të lartë dhe shpiku frazën "libra të gjallë" për të treguar ato shkrime që "ngjallin imagjinatën e fëmijës përmes temës". 

## Publikimet 
* Seria e Arsimit në Shtëpi - Vëllimi 1, Edukimi në shtëpi 
* Seria e Arsimit në Shtëpi - Vëllimi 2, Prindërit dhe Fëmijët 
* Seria e Arsimit në Shtëpi - Vëllimi 3, Edukimi shkollor 
* Seria e Arsimit në Shtëpi - Vëllimi 4, Vetë 
* Seria e Arsimit në Shtëpi - Vëllimi 5, Formimi i karakterit 
* Seria e Arsimit në Shtëpi - Vëllimi 6, Drejt një Filozofie të Edukimit 
* Gjeografia elementare
* 
* 
* 
* Poezia: Shpëtimtari i botës
* Arkivi i artikujve të rishikimit të prindërve

## Referime