Final Fantasy VIII

***Final Fantasy VIII*** është një lojë me role e vitit 1999 e zhvilluar dhe lansuar nga Squaresoft për PlayStation. Ajo është loja e tetë kryesore e serisë *Final Fantasy*, dhe konsiderohet një nga lojërat më të arrira të vitit 1999. *Final Fantasy VIII* ka në qendër të historisë një grup të rinj mercenarësh të drejtuar nga Squall Leonhart, teksa gjenden shumë shpejt në një konflikt ndërkombëtar që kërcënon ekzistencën e botës, të shkrepur prej magjistares Edea Kramer që zuri kontrollin e një shteti ushtarak. Gjatë misionit të tij për ta mposhtur magjistaren dhe forcat që e manipulojnë atë, Squall-i gjen vështirësi në rolin e tij si lider dhe zhvillon romancë me njërën prej shoqeve të tij, Rinoa Heartlily. 

Zhvillimi filloi në 1997 teksa *Final Fantasy VII* po bëhej gati për tregun anglishtfolës. Në *Final Fantasy VIII*, dallohen përmirësime të shumta të grafikës. Ndryshe nga *Final Fantasy VII*, në *FF VIII*, personazhet janë ndërtuar më bukur dhe në mënyrë më reale se titujt e tjerë të serisë. Kjo është e para lojë e serive që përdor sekuenca videosh që për më tepër shoqërohet me muzikë. Gjithashtu edhe sistemi i lojës është pak ndryshe. Për shembull në lojërat e mëparshme, personazhi thjesht rrit nivelin e tij me anë të eksperiencës që fiton në betejë, ndërkohë që në *FF VIII* personazhi duhet të rrisë edhe nivelin e *GF* (të njohur edhe ndryshe si *Aeon* ose *Espers*). Edhe pse ndryshe nga paraardhëset e saj, *Final Fantasy VIII* ka përdorur disa elementë nga lojërat paraardhëse si edhe ka ndikuar në lojërat që do të vinin në vazhdim.

*Final Fantasy VIII* u prit shumë mirë nga adhuruesit dhe në javët e para mendohet se ka fituar rreth *50 milion* dollarë. Asnjë lojë më parë me këtë titull nuk ishte shitur aq shpejtë sa *FF VIII*. Megjithatë në revistën *Fumitsu*, loja u rendit e 22-ta, si loja më e mirë e të gjitha kohërave. Loja ka shitur *8.15 milion* kopje në të gjithë botën (kjo deri më 31 mars, 2003).

## Mënyra e të luajturit 
### Sistemi i Hartës 
right|thumb|200px|Pamje nga loja; lëvizja në hartën e qyteteve.
thumb|200px|Pamje nga Fusha e betejës.

Si shumë tituj *Final Fantasy*, *Final Fantasy VIII* të përbëhet nga tre modalitete kryesore: harta botërore, harta e qyteteve dhe fusha e betejës. Harta e botës është një fushë 3D, në të cilën lojtari mund të eksplorojë lirisht. Udhëtimit në këtë hartë realizohet në mënyra të ndryshme, duke përfshirë ecjen në këmbë, makinë, *Chocobo*, tren, dhe anije fluturuese *Ragnarok* (këto mënyra udhëtimi përveç të parës e imunizojnë lojtarin nga çdo lloj sulmi). 

Harta e qyteteve përbëhet nga lokalitete të ndryshme në të cilën lojtari mund të lëvizë lirisht për të përmbushur objektivët e tij. Gjatë kësaj kohe në pah dalin vetëm tre lojtarët bazë të skuadrës aktuale. Fusha e betejës 3D, përfshin një skenë të thjeshtë e cila ndryshon sipas vendit, ku zhvillohen përleshjet fizike në kohë reale midis lojtarit dhe kompjuterit sipas stilit RPG. Në çdo moment lojtari mund të kalojë në menynë kryesore ku mund të kryhen funksione të ndryshme nga shërimi, kontrollimi i exp. (eksperiencës) deri te save (ruajtja) i lojës.

### Mini-Lojërat 
left|thumb|200px|Mini loja "Triple Triad".

*Final Fantasy VIII* prezanton dy mini-lojëra të ndryshme.

Njëra prezantohet nën emrin *“Triple Triad”* dhe konsiston në një lojë me letra e përafërt me lojën *“tris”*. Lojtari merr në fillim të lojës letra të ndryshme me simbole numerike / gërma në formën e një katrori horizontal dhe vertikal. Vendosja e tyre në mënyrë të kujdesshme duhet të bërë për të pasur një shifër më të lartë në çdo pozicion duke i bllokuar kundërshtarit mundësinë për të mposhtur shifrat e letrës. Kjo bëhet në një plan i përbërë nga nëntë katrorë. Fituesi merr letrën më të madhe të kundërshtarit. Letra të tjera mund të fitohen gjtë lojës duke mposhtur në beteja kundërshtarë të ndryshëm ose duke marrë lojtarë të rinj. Kjo lojë aktualisht mund të luhet në internet.

Loja e dytë mini, mund të luhet vetëm në se lojtari disponon një *GameShark* për *PlayStation One*. Lojtari duhet të gjejë një *Chocobo* dhe më pas të kërkojë për thesare, gara ose beteja të reja. Kjo mini-lojë është e ngjashme me mini-lojën paraqitur në *Final Fantasy VII*.

### Limit Break 
left|thumb|200px|Limit Break i karakterit *Rinoa*, *Angel Wing*.

*Limit Break* është lloj sulmi i veçantë dhe i fuqishëm që gjendet në shumë tituj *Final Fantasy*. Kjo prezantohet edhe në lojën në fjalë.

Personazhet në *Final Fantasy VIII*, kanë sulme unike të quajtura "Limit Break", ashtu si në *Final Fantasy VII*. Këto sulme të veçanta janë krejt të rastësishme në lojë, por personazhet me *HP (Hit Point)* të ulët kanë më shumë mundësi të realizojnë një sulm të tillë. *Limit Break* mund të stimulohen edhe nga përdorimi i magjisë *Aura* mbi një personazh të caktuar. Gjithashtu këto lloj sulmesh mund të bëhen të pamundura në saj të statusit aktual të lojtarit në një fazë të dhënë të betejës.

Një personazh ka më shumë se një *Limit Break*. Limitet mund të bëhen të përdorshme në varësi të modifikimit të armëve, magjive që posedon një karakter i caktuar, dhe *GF* (sipas sistemit junction që paraqitet në këtë lojë). Disa limite përshijnë kombinimin e butonave sipas një sekuence të saktë për tu realizuar me sukses.

### Sistemi Junction 
*Sistemi i Kryqëzimit* që paraqitet për herë të parë në këtë lojë, lejon lojtarin që të modifikojë personazhet e lojës sipas preferencave. Lojtari mund të kombinojë *Guardianët (Guardian Force* ose shkurt *GF*) me lojtarët që ka në dispozicion duke shtuar ose pakësuar respektivisht forcën, fatin, *HP-në* dhe të tjera (si për shembull një *GF* zjarri e bën karakterin të fortë ndaj këtij elementi dhe të dobët ndaj elementit të akullit) të karakterit. Ai të cilit i është caktuar një *Guardian* mund ta thërrasë atë gjatë lojës për ndihmë (sulm ose mbrojtje). Lojtari përsoset më tej në saj të magjive që fiton nga kundërshtarët me anë të funksionit *“Draw – Tërhiq.”* Ekzistojnë 36 magji në total me një limit prej 100 magjish për një lloj. Magjitë mund të përdoren në mënyrë të veçantë, por janë zakonisht më efektive në se mbahen stok. 

*Hiroyuki Ito* dizenjoi sistemin e kryqëzimit dhe aftësinë për të përdorur *GF* duke i dhënë mundësinë disenjatorit *Tetsuja Nomura* të paraqiste këto “përbindësha” unik me kujdes. Mbas pritjes mirë të guardianit *Leviathan* nga adhuruesit në një demo të lojës në fjalë, *Tetsuja* bazuar në këte *GF*, dizenjoi edhe rojat e tjera.

Mënyra e të fituarit exp. në lojë është e përafërt me titujt e tjerë të mëparshëm. Personazhet që janë të pavetëdijshëm në fund të betejës nuk fitojnë asnjë eksperiencë. Ndryshimi qëndron në sistemin e *AP* dhe *EXP* të *Guardian Force* i cili zhvillohet së bashku me lojtarin dhe ka një nivel të tijin deri në 99.

## Ngjarjet dhe personazhet 
### Personazhet 
Loja paraqet një larmishmëri personazhesh pozitivë dhe negativë. Personazhet kryesorë pozitivë janë Squall Leonheart dhe Rinoa Heartilly. Zell Dincht, Irvin Kinneas, Quistis Trepe, Selphie Tilmitt janë personazhët kryesorë që mund të komandohen nga lojtari. Nga një ngjarje në tjetrën, lojtarët, prezantohen me personazhë të rinj që mund të merren në kontroll si *Laguna Loire*, Kiros Seagill, Ward Zabac dhe Edea Kramer (në fillim antagoniste).

Antagonistët kryesorë janë Ultimecia, Adel, Seifer Almasy (mund të merret në kontroll në raste specifike), Fujin dhe Rajin.

Personazhe të tjerë të cilët nuk mund të komandohen por të cilët janë të rëndësishëm për historinë janë *Cid Kramer*, *Ellione Loire, Xhulia Heartilly, Rain Loire, Dr. Odine* etj. Historia në të vërtetë rretullohet rreth personazhit *Ellione Loire* e cila ka fuqinë për të kompresuar (përthyer) kohën dhe për këtë arsye kërkohet nga *Ultimecia*.

Protagonistët kryesorë me pamjet e tyre prej studentësh janë propozuar nga dizenjuesi i *Squaresoft*, Tetsuja Nomura dhe janë shprehur në mënyrën e dëshiruar nga skenaristi i lojës Kazushige Nojima.

### Ngjarjet 
Ngjarjet e *Final Fantasy VIII* zhvillohen në një botë imagjinare e pa emëruar nga *Squaresoft*. Si një botë imagjinare, edhe shtetet dhe vendet në lojë janë krejtësisht fiktive si *Balamb* (aty ku fillon historia), *Timber, Galbadia, Esthar* (pozicionuar në kontinentin më të madh sipas lojës), *Trabia* etj. Një pjesë e ngjarjeve ndodhin në një bazë hapësinore. Një tjetër lokalitet është *Fisherman Horizon* që ndodhet në mes të oqeanit.

Qytet shtetet zakonisht janë të ndara nga njëra tjetra, dhe me bllokimin e valëve të radios dhe përbindëshave në zonat për rreth të rënë kohë më parë nga sateliti i vetëm i planetit në pikën *“Lunar Cry”*, pak merret vesh se çfarë po ndodh në vendin fqinj.

Si pjesë e një teme e dëshiruar nga drejtori *Yoshinori Kitase* u shpreh se dëshironte t’i jepte lojës një atmosferë perëndimore me grimca fantazie aty këtu. Frymëzimi nga arkitektura antike egjiptiane dhe greke, ndërthuret me pamje të qyteteve të njohura të botës si *Parisit*, *Francë* dhe vende të tjera të Evropës.

### Historia 
Para shtatëmbëdhjetë vjetësh nga ngjarjet aktuale në lojë një luftë e madhe midis *Galbadias* dhe *Esthar* përfshiu botën fiktive te *FF VIII*. *Esthar* me në krye *Magjistaren Adel* e kontrolluar nga *Ultimecia* dëshironte të pushtonte botën me anë të fuqisë së *Ellione Loire*, por u ndalua nga *Laguna Loire* (në fillim duke u përpjekur thjeshtë të shpëtojë vajzën e *Rain, Ellione*) dhe përkrahësit e tij nga të dyja palët në konflikt; *Adel* internohet në hapsirë dhe ngrihet një qendër hapësinore për ta mbajtur atë në kontroll. Kjo i kushtoi atij largimin nga *Rain Loire* që vdiq më pas gjatë lindjes së djalit të *Lagunës*, *Squall Leonheart*. *Squall* dërgohet në një jetimore nën kujdestarinë e *Matron (Edea Kramer)* dhe *Ellione* (e thirrur prej jetimëve si Sis (motërz). Aty ai u rrit së bashku me *Irvin Kinneas, Quistis Trepe, Seifer Almasy* dhe *Selphie Tilmitt*. Më pas ata dërgohen në kampe të ndryshme mercenarësh dhe të ndikuar nën përdorimin e *GF-ve* e harrojnë njëri tjetrin përveç *Irvinit* që transferohet në një kamp ku nuk përdoren *Guardianët*.

thumb|200px|Pamje nga pjesa e vallëzimit, *Waltz for the Moon*.

Historia e lojës fillon në *Balamb Garden*, një vend ku stërviten mercenarë të quajtur *SEED*. *Balamb* mbahet si kampi (kopshti) më i fuqishëm i mercenarëve mbasi përdor gjerësisht *Guardian Force*. *Squall, Zell* dhe *Seifer* janë kadet në këtë shkollë me në krye instruktoren *Quistis*. Gjatë një beteje të kadetëve të *Balamb Garden* në të cilën merr pjesë edhe *Selphie* (transferuar rishtasi nga *Trabia Garden*) kundrave trupave të *Galbadias* në mbrojtje të *Dollet Dukedom*, personazhët e sipërpërmendur arrijnë të emancipohen dhe të bëhen *SEED*, përveç *Seiferit* që ndëshkohet për mosbindje të urdhrave. Gjatë mbrëmjes së emancipimit, *Squall* takohet me *Rinoan* që është aty për t’i kërkuar *Cid Kramerit* ndihmë në luftën e saj kundra *Galbadias* që mban të pushtuar *Timberin*. Janë pikërisht *Squall, Zell* dhe *Selphie* që caktohen për ta ndihmuar atë. Në rrjedhën e shumë ngjarjeve, personazhet kthehen mbrapa në kohë për të parë eventet e ndodhura rreth shtatëmbëdhjetë vjet më parë, të kushtëzuar nga *Elloine*. Ata marrin vesh nëpërmjet syve të *Lagunës, Kirosit* dhe *Wardit* se si kishte filluar konflikti midis dy fuqive të mëdha. Gjithashtu shpjegohet marrëdhënia dashurore e ndërprerë për shkak të luftës, midis *Laguna Loire* dhe *Xhulia Heartilly* (nënës së *Rinoas*).

Në kohën aktuale del sërish në pah *Magjistarja* e dikurshme që tani është *Edea Kramer* në krye të *Galbadias* së bashku me presidentin e saj, duke bërë që lufta për pavarësinë e *Timberit* të lihet me një anë. Të alarmuar nga ky lajm, një grup ushtarësh elitar nga vetë *Galbadia* (përfshirë edhe babain e *Rinoas Gjeneralin Carway*) së bashku me aprovimin e lidërve të *Balamb* (kryesuar nga *Cid Kramer*) caktohen mercenarë për të zhdukur *Magjistaren*. Për këtë punë caktohet si snajper (qitësi) *Irvin Kinneas*. Komploti dështon dhe personazhët që morën pjesë në të arrestohen. Kuptohet që skuadra arrin t’ia mbathë prej andej dhe kthehet sërish në *Balamb Garden* për të paralajmëruar se *Edea* kërkon t’i sulmojë pasi i cilëson ata si kërcënim për planet e saj.

Skuadra e gjen kampin në kaos ku *Norg* (financuesi i kampit) dhe *Cid* grinden për kontrollin e tij. Rrjedhimisht skuadra arrin që të qetësojë gjakrat dhe të shpëtojë kampin nga kërcënimi i *Edeas*. Për ta bërë këtë ata zhvendosin të gjithë kampin (që rezulton më pas të jetë një tip mini qyteti fluturues) për tu përplasur pa dashje në *Fisherman Horizon*. Gjatë kësaj kohe shpjegohet se sulmet e fundit të *Galbadias* kanë të bëjnë me gjetjen e *Ellione* e cila pas eventeve gjen strehë në *Esthar*. Megjithatë duke menduar se ajo ndodhet akoma në *Balamb Garden*, trupat e Galbadias nën drejtimin e *Seifer* (tashmë nën kontrollin e *Magjistares*) sulmojnë këtë të fundit. *Squall* vihet në krye të *Balamb Garden* dhe drejton luftën kundra tyre ku të gjithë marrin pjesë. Situata bëhet e mjerueshme për *B.G.* dhe personazhët vendosin të sulmojnë drejt për së drejti *Magjistaren Edea*. Sulmi i dëshpëruar rezulton me sukses. *Seifer* dhe *Edea* mposhten dhe luftimet pushojnë menjëherë. *Edea* çlirohet nga posedimi i *Ultimecias* e cila tashmë transferohet në trupin e *Rinoas*, e cila për habi të të tjerëve ishte gjithashtu një *Magjistare*.

Për ta shpëtuar atë, që qëndron pa ndjenja, *Squall* (tashmë i lidhur ngushtë me të) vendos ta shpëtojë. Ai ndërmerr një udhëtim në *Esthar* që ka teknologjinë më të avancuar për kohën. *Dr. Odin*, një shkencëtar në *Esthar* vendos se për ta shpëtuar atë ajo duhet dërguar në qendrën hapësinore për tu analizuar. Pas dërgimit të saj *Ultimeca* e përdor trupin e saj për të liruar *Magjistaren Adel*. Mbasi *Adel* rizgjohet e gjithë baza hyjnore evakuohet. *Rinoa* e hedhur në hapësirë në mëshirë të fatit shpëtohet nga *Squall* pavarësisht se paralajmërohet se është e pamundur ta gjejë atë dhe edhe në se e gjen më pas ata do mbeten në hapsirë. Të dy shpëtojnë falë anijes kozmike *Ragnarok* dhe kthehen në tokë shëndoshë e mirë.

Me plan të *Dr. Odin* dhe me inkurajim të *Lagunës* (tashmë në krye të vendit) pas mposhtjes së *Adel*, skuadra transferohet në kohën e *Ultimecias* për ta mposhtur atë një herë e mirë. Pak çaste para vdekjes ajo kthehet pas në kohë duke tërhequr pas edhe personazhin kryesor, dhe i kalon fuqitë e saj tek *Edeja* (e njohur nga fëmijët si *Matron*)e re. Edeja pranon fuqitë e *Ultimecias* për të mbrojtur jetimët. E habitur nga prezenca e *Squall* aty, ajo vihet në njoftim të gjithë ngjarjes (pra se si *SEED* ishin destinuar të luftonin kundra *Magjistares Ultimecia*), dhe kjo i jep shkas asaj dhe burrit të saj *Cid Kramer* që të ndërtojnë *Balamb Garden* për të trajnuar *SEED*, për të luftuar sërish fuqinë e *Ultimecias* duke e futur kështu historinë në një rreth vicioz.

*Squall* humb në kohë pas kësaj dhe shpëtohet nga *Rinoa* duke kujtuar një premtim se ata do të takoheshin në një vend të caktuar. Loja mbyllet me organizimin e një feste në *Balamb Garden*. *Laguna* dhe *Xhulia* nuk mundën të qëndronin bashkë për shkak të luftës, por fëmijët e tyre u bashkuan dhe i dhanë fund asaj.

## Muzika 
Kolona zanore e lojës përbëhet nga fragmente të ndryshme orkestrale. Megjithatë dy këngët kryesore janë:

* 1.	*Liberi Fatali* – kënduar nga një kor operistik. Kjo është kënga e hapjes së lojës. Ajo shërben si plotësuese e filmimit fillestar.
* 2.	*Eyes on me* – kënduar nga *Faye Wong*. Kjo këngë përsëritet disa herë gjatë lojës. Sipas lojës ajo këndohet nga *Xhulia Heartilly*.

Squer Enix nxori në shitje katër disqe të ndryshme me kolonën zanore të lojës. *Fithos Lusec Wecos Vinosec Final Fantasy VIII* ishte disku i parë i nxjerrë nga *DigiCube* me pjesë orkestrale nga loja. Ky rekord përbëhej nga 13 tituj:

* 1.	"Liberi Fatali" 3:08.
* 2.	"Blue Fields" 3:38.
* 3.	"Don't Be Afraid" 3:49.
* 4.	"Balamb GARDEN ~ Ami" 5:16 
* 5.	"Fisherman's Horizon" 4:01.
* 6.	"FITHOS LUSEC WECOS VINOSEC" 4:38.
* 7.	"Eyes on Me" 5:43.
* 8.	"The Man With the Machine Gun" 3:36.
* 9.	"Dance With the Balamb-Fish" 3:16.
* 10.	"Love Grows" 4:35
* 11.	"The Oath" 5:09
* 12.	"Ending Theme" 13:22
* 13.	"Fragments of Memories" 4:05

Albumi i dytë me titull *Piano Collections Final Fantasy VIII* përmbante pjesë muzikore të luajtura kryesisht në piano:

* 1.	"Blue Fields" 3:19
* 2.	"Eyes on Me" 3:26
* 3.	"Fisherman's Horizon" 3:58
* 4.	"SUCCESSION OF WITCHES" 3:49
* 5.	"Ami" 3:34
* 6.	"Shuffle or Boogie" 2:53
* 7.	"Find Your Way" 3:44
* 8.	"The Oath" 3:57
* 9.	"Silence and Motion" 3:20
* 10.	"The Castle" 3:43
* 11.	"The Successor" 5:05
* 12.	"Ending Theme" 5:40
* 13.	"Slide Show Part 2" 1:35

Albumi i tretë i lojës paraqet vetëm tre titujt kryesorë të saj:

* 1.	"Eyes on Me" 5:36
* 2.	"Akashia no Mi (アカシアの実 Acacia Seeds)" 4:15
* 3.	"Eyes on Me (Instrumental)" 5:42

Një album i katërt u publikua gjithashtu. 

Shumica e kompozimeve dhe rregullimeve në albume është bërë e mundur nga Nobuo Uematsu. Mendohet se ky album ka shitur më shumë se 400 000 kopje gjithsej, sipas të dhënave të vetë kompanisë. Pjesë të tjera nga këto albume janë performuar nga grupi rok The Black Mages.

## Vlerësimi kritik 
Loja u prit përgjithësisht mirë nga kritikët. *GameSpot* i dha lojës 9.5 pikë për versionin *PlayStation* por kritikoi rëndë versionin për *PC* duke i dhënë vetëm 6.7 pikë. *Eurogamer* gjykoi vetëm për versionin e *PC* dhe i dha lojës 9/10 duke vënë në dukje se loja vuan shumë humbje gjatë kalimit nga një konzolë në tjetrën. 

*GameSpy* gjithashtu e vlerësoi lojën por vuri në dukje të metat e versionit për *PC.* *IGN* e përfshiu lojën në 25 lojrat më të mira të të gjitha kohërave. *Metacritic* i dha lojës 90/100 pikë.

Pra shkurtimisht loja u prit mirë nga kritikët edhe pse versioni për *PC* shpesh u bë objekt kritikash negative. Megjithatë ndër radhët e adhuruesve, në një vlerësim subjektiv, *Final Fantasy VIII* është më mbrapa *Final Fantasy VII* (mungon referenca).

## Zhvillimi i lojës 
Zhvillimet zyrtare të lojës filluan në vitin 1997, ndërkohë që zhvillohej seria e shtatë e të njëjtit titull. Si producent u vendos *Shinji Hashimoto*, i cili dëshironte një titull të ri *Final Fantasy* ku fantazia dhe realiteti të kombinoheshin me njëra tjetrën. Kjo mund tu bënte e mundur me përfshirjen e një sërë karakteresh që duhet të ngjanin si njerëz të thjeshtë dhe të zakonshëm. Kjo u kërkua të realizohej nga drejtori i efekteve vizuale *Tetsuya Nomura*, i cili së bashku me drejtorin artistik *Yusuke Naora* u përpoqën t’i modifikonin personazhet e rinj duke u distancuar nga ato të serisë paraardhëse, që paraqiteshin në një formë njerëzore deri diku të deformuar (duke marrë parasysh se ishte titulli i parë në konzolën *PlayStation*). Për më tepër loja e re, sipas stafit duhet të përbëhej nga ngjyra të hapura e të shkëlqyeshme. Megjithatë inovacioni më i madh në seritë, ishin sekuencat video (full motion video) në pjesë të ndryshme të lojës. Lojtari gjithashtu ashtu si edhe në botën reale mund të merrte një makinë me qira, lëvizja e lirshme në hartat e ndryshme të lojës etj.

## Shënime 
## Referime 
## Lidhje të jashtme 
* 
* 
* *Final Fantasy VIII* në MobyGames