Slasher

[parapamje|Filmi i [Alfred Hitchcock, *Psycho* (1960), pati një sukses të madh që në publikim dhe pati një ndikim kritik në zhanrin e filmave “slasher”.]]
**Slasher** është një nënzhanër i filmave horror që përfshin një vrasës ose një grup vrasësish që ndjekin dhe vrasin një grup njerëzish, shpesh duke përdorur mjete me teh ose të mprehta. Edhe pse termi "slasher" mund të përdoret herë pas here në mënyrë joformale si një term i përgjithshëm për çdo film horror që përfshin vrasje, analistët e filmit përmendin një sërë karakteristikash të përcaktuara që i dallojnë filmat shkatërrues nga nënzhanret e tjera horror, siç janë filmat me përbindësha, filmat splatter, filmat horror mbinatyror dhe psikologjik.

Kritikët përmendin filma horror psikologjik si *Peeping Tom* (1960) dhe *Psycho* (1960) dhe ''giallo' italiane si ndikime të hershme. Zhanri arriti kulmin midis viteve 1978 dhe 1984 në një epokë të referuar si "Epoka e Artë" e filmave slasher. Kanuni i slasher mund të ndahet në tre epoka: cikli klasik (1974–1993), ai vetëreferues (1994–2000) dhe cikli neoslasher (2000–2013).

## Përkufizimi
Filmat slasher zakonisht i përmbahen një formule specifike: një veprim i gabuar i së kaluarës shkakton traumë të rëndë që përforcohet nga një përkujtim ose përvjetor që riaktivizon ose rifrymëzon vrasësin. Të ndërtuar rreth sekuencave të vrasjeve të pahijshme, filmat mbështeten në ndjenjat e audiencës për katarsis, rikrijim dhe zhvendosje, në lidhje me kënaqësinë seksuale. Përkufizimi i revistës *Paste* vëren se, "të këqijtë e slasher janë qenie njerëzore, ose ishin qenie njerëzore në një moment ... Të këqijtë e slasher janë vrasës njerëzorë, veprimet e të cilëve janë objektivisht të liga, sepse ata duhet të jenë të lidhur nga morali njerëzor. Kjo është pjesë e frikës që zhanri ka për qëllim të përdorë, ideja se vrasësit ecin midis nesh." Filmat me struktura të ngjashme që kanë antagonistë jo-njerëzorë që nuk kanë ndërgjegje, të tillë si *Alien* ose *The Terminator*, nuk konsiderohen tradicionalisht filma slasher (megjithëse shumë antagonistë të slasher janë mbinjerëzorë, kanë tipare mbinatyrore ose posedojnë forma antropomorfe paksa të deformuara ose abstrakte si fizikisht ashtu edhe metafizikisht).

## Prejardhja
Tërheqja e të parit të njerëzve që ushtrojnë dhunë ndaj njëri-tjetrit daton mijëra vjet më parë, në Romën e Lashtë. Përralla e shekullit të shtatëmbëdhjetë, *Bluebeard*, "mund të shihet si një nga paraardhësit e filmave slasher". Po kështu mund të shihet edhe teatri horror i fundit të shekullit të 19-të i prodhuar në Grand Guignol; filmi i Maurice Tourneur *The Lunatics* (1912) përdori dhunë të thellë për të tërhequr audiencën e Guignol. Në Shtetet e Bashkuara, protesta publike për filma si ky përfundimisht çoi në miratimin e Kodit Hays në vitin 1930. Kodi Hays është një nga udhëzimet më të hershme të industrisë së argëtimit që kufizojnë seksualitetin dhe dhunën e konsideruar të papranueshme.

Shkrimtarja e zhanrit kriminal Mary Roberts Rinehart ndikoi në letërsinë e horrorit me romanin e saj *The Circular Staircase* (1908), i cili u adaptua në filmin pa zë *The Bat* (1926), që flet për mysafirët në një rezidencë të largët të kërcënuar nga një vrasës me maskë groteske. Suksesi i tij çoi në një seri filmash me "shtëpi të vjetra të errëta", duke përfshirë *The Cat and the Canary* (1927), bazuar në shfaqjen skenike të John Willard të vitit 1922, dhe *The Old Dark House* (1932) të Universal Pictures, bazuar në romanin e J.B. Priestley. Në të dy filmat, banorët e qytetit përballen me njerëz të çuditshëm fshatarë, një temë e përsëritur në filmat e mëvonshëm horror. Së bashku me linjën e ngjarjes "i çmenduri i lirë", këta filma përdorën disa ndikime në zhanrin slasher, të tilla si pamje të gjata nga këndvështrimi dhe një katalizator "mëkatet e babait" për të nxitur kaosin e ngjarjes.

## Referime