Spider-Man (film)

***Spider-Man*** është një film superhero i vitit 2002 i bazuar në personazhin e Marvel Comics me të njëjtin emër. Drejtuar nga Sam Raimi nga një skenar nga David Koepp, është pjesa e parë në trilogjinë *Spider-Man*, dhe luan Tobey Maguire si personazhi kryesor, së bashku me Willem Dafoe, Kirsten Dunst, James Franco, Cliff Robertson, dhe Rosemary Harris. Filmi përqendrohet te gjeniu adoleshent i dëbuar Peter Parker, i cili zhvillon aftësi mbinjerëzore të ngjashme me merimangën pasi është kafshuar nga një merimangë e ndryshuar gjenetikisht dhe vendos të përdorë fuqitë e tij të sapogjetura për të luftuar krimin dhe padrejtësinë në New York City, duke u përballur me Green Goblin ogurzi në proces.

Zhvillimi në një film me veprim të drejtpërdrejtë Spider-Man filloi në vitin 1975. Regjisorët Tobe Hooper, James Cameron, dhe Joseph Zito ishin të gjithë të lidhur për të drejtuar filmin në një moment. Megjithatë, projekti do të lëngonte në ferr zhvillimi për shkak të licencimit dhe çështjeve financiare. Pasi progresi në film ngeci për gati 25 vjet, ai u licencua për një publikim mbarëbotëror nga Columbia Pictures në 1999 pasi fitoi opsione nga Metro-Goldwyn-Mayer në të gjithë skenarët e mëparshëm të zhvilluar nga Cannon Films, Carolco, and New Cannon. Duke ushtruar opsionin e saj vetëm në dy elementë nga blerja me shumë skenarë (një skenar i ndryshëm u shkrua nga James Cameron, Ted Newsom, John Brancato, Barney Cohen, dhe Joseph Goldman), Sony punësoi Koepp për të krijuar një skenar pune (i kredituar si i Cameron), dhe Koepp mori kredinë e vetme në faturimin përfundimtar. Regjisorët Roland Emmerich, Ang Lee, Chris Columbus, Barry Sonnenfeld, Tim Burton, Michael Bay, Jan de Bont, M. Night Shyamalan, Tony Scott, dhe David Fincher konsideruan të drejtonin projektin përpara se Raimi të punësohej si regjisor në vitin 2000. Skenari i Koepp u rishkrua nga Scott Rosenberg gjatë para-produksionit dhe mori një lustër dialogu nga Alvin Sargent gjatë prodhimit. Xhirimet u zhvilluan në Los Angeles dhe New York City nga janari deri në qershor 2001. Sony Pictures Imageworks trajtoi efektet vizuale të filmit.

*Spider-Man* u shfaq premierë në Mann Village Theater më 29 prill 2002 dhe u publikua në Shtetet e Bashkuara katër ditë më vonë më 3 maj. Filmi mori vlerësime pozitive nga publiku dhe kritikët. Ishte filmi i parë që arriti 100 milionë dollarë në një fundjavë të vetme si dhe filmi më i suksesshëm i bazuar në një libër komik në atë kohë. Me një fitim prej mbi 821.7 milionë dollarësh në arkë në mbarë botën, ai ishte filmi i tretë me fitimet më të larta të vitit 2002, filmi superhero me fitime më të larta dhe filmi i gjashtë me fitimet më të larta në përgjithësi në kohën e publikimit. *Spider-Man* vlerësohet për ripërcaktimin e zhanrit modern të superheroit, si dhe për filmin e suksesshëm të verës. Pas suksesit të tij, filmi solli dy vazhdime, *Spider-Man 2* dhe *Spider-Man 3* , të lëshuar në 2004 dhe 2007, respektivisht. Dafoe do të përsërisë rolin e tij si Goblin i Gjelbër në filmin e Marvel Cinematic Universe (MCU) *Spider-Man: No Way Home* (2021).

## Historia 
Në një udhëtim shkollor, maturanti Peter Parker viziton një laborator gjenetik të Universitetit të Kolumbisë me mikun e tij Harry Osborn dhe interesin e tij të dashurisë Mary Jane Watson. Atje, Piteri kafshohet nga një merimangë e modifikuar gjenetikisht dhe ai sëmuret pasi kthehet në shtëpi. Ndërkohë, Norman Osborn, pronar i korporatës shkencore Oscorp, përpiqet të arrijë një kontratë të madhe ushtarake. Ai eksperimenton mbi veten e tij me një kimikat të paqëndrueshëm që përmirëson performancën dhe çmendet, duke vrarë asistentin e tij dhe duke vjedhur një avion avionësh dhe një kostum fluturimi.

Të nesërmen në mëngjes, Peter vëren se nuk është më si më parë dhe trupi i tij është metamorfozuar në një fizik më muskuloz. Në shkollë, ai zbulon se mund të gjuajë rrjeta merimange nga kyçet e duarve dhe ka reflekse të përshpejtuara dhe një aftësi të shtuar për të ndjerë rrezikun. Pasi rrahu ngacmuesin e shkollës Flash Thompson në një përleshje, ai kupton se ka fituar aftësitë e merimangës që e kafshoi dhe e verifikon këtë duke u ngjitur në një mur.

Pasi dëgjoi për përballjen e tij me Flashin, Xhaxhai i Piterit Beni e këshillon atë se "me fuqi të madhe vjen përgjegjësi e madhe". Piteri e shpërfill këtë dhe hyn në një turne të paligjshëm mundjeje për të mbledhur para për të blerë një makinë, duke dashur t'i bëjë përshtypje interesit të tij të dashurisë Mary Jane Watson. Ai fiton ndeshjen e tij të parë, por promotori e mashtron atë nga fitimet e tij. Kur një hajdut grabit papritmas zyrën e promotorit, Peter me keqardhje e lejon atë të arratiset me paratë.

Pasi mëson se Beni është vrarë nga një grabitës, Peter ndjek makinën e vjedhur dhe tronditet kur zbulon se ajo drejtohej nga i njëjti hajdut që ai la të arratisej. Pasi Pjetri e çarmatos atë, hajduti bie nga dritarja për vdekje. Ndërkohë, Norman i çmendur avancon armaturën dhe pajisjet ushtarake të Oscorp-it dhe prish një eksperiment të rivalit të korporatës së Oscorp, Quest Aerospace, duke vrarë disa njerëz. Të nesërmen ai e ka harruar ngjarjen. Pas diplomimit, Peter fillon të përdorë aftësitë e tij për të luftuar krimin, duke u bërë superheroi i maskuar Spider-Man .

J. Jonah Jameson , redaktor i gazetës *Daily Bugle* , punëson Peter si fotograf të pavarur, pasi ai është i vetmi person që ofron imazhe të qarta të Spider-Man. Megjithatë, Jameson përdor fotot për të diskredituar Spider-Man, duke besuar se ai është një kërcënim. Ndërkohë, Piteri vendos të shpërngulet në një apartament me mikun e tij më të mirë dhe djalin e Normanit, Harrin . Duke mësuar se bordi i Oscorp planifikon ta largojë atë dhe t'ia shesë kompaninë Quest-it, Norman i vret ata në shenjë hakmarrjeje nëpërmjet një bombe kungulli si alter-ego e tij me kostum në Panairin Botëror të Unitetit. Si Spider-Man, Peter ndërhyn dhe mund Normanin, i cili arrin të largohet. Jameson më vonë e quan zuzarin misterioz " Green Goblin ". Pasi zbuloi se ai ka zhvilluar një personalitet të çmendur alternativ të Normanit, si Goblin, i ofron Peter një vend pranë tij. Kur të dy takohen përsëri brenda një ndërtese të djegur, Peter në fund refuzon ofertën e Normanit, duke çuar në një konfrontim që rezulton në një prerje në krahun e majtë.

Kur Piteri dhe Harri ftojnë Normanin, hallën May dhe Meri Xhejnin për darkën e Falënderimeve , Norman vëren lëndimin e mëparshëm të Peterit dhe nxjerr përfundimin se ai është Spider-Man. Më vonë ai sulmon Mayn. Ndërkohë, Mary Jane pranon se ajo e do Spider-Man, i cili e ka shpëtuar atë dy herë, dhe pyet Peter nëse Spider-Man ka pyetur ndonjëherë për të. Harry, i cili po lidhet me Mary Jane, mbërrin dhe supozon se ajo ka ndjenja për Peterin pasi i pa të kapur për dore. I shkatërruar, Harry i thotë babait të tij se Piteri e do Mary Jane, duke zbuluar pa dashje dobësinë më të madhe të Spider-Man.

Norman merr Mary Jane dhe një karrocë të ishullit Roosevelt plot me fëmijë peng përgjatë urës Queensboro , duke e detyruar Peter të zgjedhë kë të shpëtojë. Ai arrin t'i shpëtojë të dy, ndërsa civilët aty pranë anojnë me Spider-Man dhe tallen me Goblin. I tërbuar, ai e kap Peterin dhe e çon në spitalin e braktisur Smallpox , ku e rrah brutalisht dhe mburret se si do ta vrasë më vonë Mary Jane. Tallja e Goblinit provokon dhe tërbon Peterin, i cili më pas e mposht në një betejë atë. Norman demaskon veten dhe lutet për falje ndërsa kontrollon avionin e tij për ta sulmuar Peterin nga pas. I paralajmëruar nga sensi i tij merimangë, Peter i shmanget sulmit dhe avioni e plagos për vdekje në shtyllë Normanin, i cili i kërkon Peterit të mos i zbulojë Harrit identitetin e tij si Goblin përpara se të vdiste.

Spider-Man e merr trupin e Normanit në shtëpinë e Osborns, ku Harry e sheh atë dhe gabimisht supozon se Spider-Man vrau babanë e tij. Në funeralin e Norman, Harry zotohet të hakmerret ndaj Spider-Man, duke pretenduar se Peter është familja e tij e vetme e mbetur. Mary Jane rrëfen dashurinë e saj për Peterin, por ai e refuzon atë, nga frika se armiqtë e tij do të përpiqeshin ta përdorin atë për të arritur tek ai. Teksa largohet nga funerali, Peter kujton mesazhin e Xha Benit dhe pranon përgjegjësinë e tij të re si Spider-Man.

## Referime