open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Babai i Kombit

**Babai i Kombit** është një titull nderi që i jepet një personi që konsiderohet forca shtytëse pas krijimit të një vendi, shteti ose kombi. *Pater Patriae* (shumës *Patres Patriae*), gjithashtu *Parens Patriae*, ishte një nder romak që do të thotë "Babai i Atdheut", i dhënë nga Senati heronjve dhe më vonë perandorëve. Në monarki, monarku shpesh konsiderohet si "**babai/nëna e kombit**" ose si patriark për të udhëhequr familjen e tij. Ky koncept shprehet në të drejtën hyjnore të mbretërve të mbrojtura në disa monarki, ndërsa në të tjera është kodifikuar në ligjin kushtetues.

Në Spanjë, monarku konsiderohet personifikimi dhe mishërimi, simboli i unitetit dhe qëndrueshmërisë së kombit. Në Tajlandë, monarkut i jepet e njëjta njohje dhe çdo person që shpreh mungesë respekti ndaj monarkut në fuqi përballet me dënime të rënda penale.

Shumë diktatorë i japin vetes tituj, të cilët rrallë i mbijetojnë fundit të regjimit të tyre. Gnassingbé Eyadéma i titujve të Togos përfshinin "babai i kombit", "vëllai më i madh" dhe "Udhërrëfyesi i popullit". Mobutu Sese Seko i Zaires përfshinte "Babai i kombit", "Udhërrëfyesi", "Mesia", "Leopardi", "Presidenti i Diellit" dhe "Geli që kërcen mbi çdo gjë që lëviz". Në Afrikën postkoloniale, "babai i kombit" ishte një titull i përdorur nga shumë udhëheqës si për t'iu referuar rolit të tyre në lëvizjen e pavarësisë si një burim legjitimiteti, ashtu edhe për të përdorur simbolizmin paternalist si një burim të popullaritetit të vazhdueshëm. Në ditëlindjen e shtatëdhjetë të Josif Stalinit në vitin 1949, atij iu dha titulli "Babai i Kombeve" për themelimin e tij të "demokracive popullore" në vendet e pushtuara nga BRSS pas Luftës së Dytë Botërore.

Titulli "Babai i Kombit" ndonjëherë kontestohet politikisht. Kushtetuta e Bangladeshit e vitit 1972 e shpalli Sheikh Mujibur Rahman si "babai i kombit". Një mocion në Parlamentin e Sllovakisë për të shpallur udhëheqësin kontrovers të paraluftës Andrej Hlinka "babai i kombit" mezi dështoi në shtator 2007.

## Lista
Njerëzit e mëposhtëm quhen ende shpesh "Babai" ose "Nëna" e kombeve të tyre përkatëse.

## Referime
Vakhtang Orbeliani

parapamje
Princi **Vakhtang** **Orbeliani** (ვახტანგ ორბელიანი në gjuhën gjeorgjiane) ishte një poet romantic dhe ushtar gjeorgjian që shërbeu në ushtrinë e Perandorisë Rusë. Ai u lind më 5 prill  ne vitin 1812 dhe ndërroi jetë më 29 shtator  te vitit 1890. Orbeliani ishte pjesë e fisit të shquar Orbelian dhe konsiderohej si një nga figurat kryesore të letërsisë romantike në Gjeorgji.

Vakhtang Orbeliani u lind në Tiflis (Tbilisi) nën sundimin e Perandorisë Rusë. Ai ishte fëmija i Princit Vakhtang Orbeliani dhe Princeshës Tekle, një figurë e dashur në shoqërinë gjeorgjiane e mbretit të fundit gjeorgjian, Erekle II. Vakhtang ishte vëllai i Aleksandër Orbelianit dhe kushëri i Grigol Orbelianit, të cilët ishin poetë të njohur romantikë.Pas shkollës së lartë në Tiflis, Vakhtang u regjistrua në Korpusin e Faqes në Shën Petersburg, megjithatë nuk e përfundoi diplomën dhe u kthye në vendlindje. Në vitin 1832, ai mori pjesë në një përpjekje grushti shteti kundër sundimit rus, por përpjekja dështoi dhe ai u arrestua. Megjithatë, dënimi i tij me vdekje u pezullua dhe ai u internua në Kaluga.Pas kësaj, shumë nga ata që ishin pjesë e grushtit të dështuar, u pajtuan me autoritetin e Rusisë, duke reflektuar nostalgjinë për një kohë të humbur në poezinë romantike. Në vitin 1838, Vakhtang Orbeliani iu bashkua ushtrisë ruse dhe shërbeu në regjimentin e Dragonit të Nizhny Novgorod. Ai luajti një rol të rëndësishëm në luftën kundër fiseve rebelë malore gjatë Luftës së Kaukazit dhe shërbeu në poste të ndryshme ushtarake dhe administrative në Kaukazin e Veriut. Ai gjithashtu kishte një kontribut të rëndësishëm si anëtar i këshillit të fshatarëve dhe si arbitër.Me kalimin e kohës, Vakhtang Orbeliani u graduua si gjeneral-major në vitin 1860 dhe mbeti një figurë e rëndësishme në historinë e Gjeorgjisë dhe Rusisë.

Poezia e Vakhtang Orbelianit reflekton një theks të madh mbi kohën e shkatërrimit të monarkisë gjeorgjiane në fund të shekullit të 18-të, siç bën edhe vëllai i tij, Aleksandri. Në poezitë e tij, ai shpreh një dëshirë të thellë për ngushëllim nëpërmjet besimit të tij në durimin e krishterë. Kjo temë e durimit dhe shpresës së ndriçuar nga feja krishtere është thelbësore në veprën e tij më të njohur. Imazhet e krishterimit gjeorgjian, veçanërisht kryqi i rrushit të Shën Ninos, janë të përdorura shpesh në poezitë e tij për të shfaqur thelbin e kulturës dhe identitetit gjeorgjian. Vakhtang Orbeliani, si një poet i shquar i kohës së tij, u nderua me një varr në cepin perëndimor të Katedrales Sioni në Tbilisi.

## Referencat
Greta Nissen

Greta Nissen (e lindur Grethe Rüzt-Nissen; 30 janar 1906 - 15 maj 1988)[1] ishte një aktore filmi dhe skene norvegjezo-amerikane.
Yolanda Denise King

parapamje| Yolanda King me prindërit e saj 1956.
**Yolanda Denise King** (17 nëntor 1955 - 15 maj 2007) ishte një aktiviste dhe aktiviste amerikane për të drejtat afrikano-amerikane dhe fëmija e parë e udhëheqësve të të drejtave civile Martin Luther King Jr. dhe Coretta Scott King, të cilët ndoqën përpjekje artistike dhe argëtuese, si dhe të folurit në publik. Përvoja e saj e fëmijërisë u ndikua shumë nga aktivizmi shumë publik i babait të saj.

Ajo lindi dy javë para se Rosa Parks të refuzonte të linte vendin e saj në një autobus të transportit publik në Montgomery, Alabama. Ajo herë pas here përjetoi kërcënime për jetën e saj, të dizajnuara për të frikësuar prindërit e saj, dhe u ngacmua në shkollë. Kur babai i saj u vra më 4 prill 1968, King 12-vjeçare tregoi qetësinë e saj gjatë funeralit publik dhe ngjarjeve të zisë. King iu bashkua nënës dhe vëllezërve e motrave të saj në marshime dhe u lavdërua nga figura të tilla si Harry Belafonte, i cili krijoi një fond besimi për të dhe vëllezërit e motrat e saj. Ajo u bë një kujdestare dytësore për vëllezërit e motrat e saj më të vegjël.

Në vitet e adoleshencës, ajo u bë një udhëheqëse efektive e klasës së shkollës së mesme dhe u trajtua nga revistat Jet dhe Ebony. Vitet e adoleshencës ishin të mbushura me më shumë tragjedi, konkretisht vdekjen e papritur të xhaxhait të saj Alfred Daniel Williams King dhe vrasjen e gjyshes së saj, Alberta Williams King. Ndërsa ishte në shkollë të mesme, ajo fitoi miq për gjithë jetën. Ishte institucioni i parë dhe i vetëm ku King nuk u ngacmua ose keqtrajtua për shkak të asaj se kush ishte babai i saj. Megjithatë, ajo ende gjykohej gabim dhe nuk shihej me besim për shkak të ngjyrës së lëkurës së saj, bazuar në perceptime të bazuara vetëm në marrëdhënien e saj me të atin. Pavarësisht kësaj, King arriti të mbante notat e saj të larta dhe u përfshi në politikën e shkollës së mesme, duke shërbyer si presidente e klasës për dy vjet. King shkaktoi polemika në shkollën e mesme për rolin e saj në një shfaqje. Ajo u vlerësua se kishte sensin e humorit të të atit.

Në vitet 1990, ajo mbështeti një rigjykim të James Earl Ray dhe deklaroi publikisht se nuk e urrente atë. Ajo dekadë pa karrierën e saj si aktore të nisë, pasi ajo u shfaq në dhjetë projekte të ndryshme, duke përfshirë "Ghosts of Mississippi" (1996), "Our Friend, Martin" (1999) dhe "Selma, Lord, Selma" (1999). Kur u rrit, ajo ishte bërë mbështetëse e të drejtave të homoseksualëve dhe një aleate e komunitetit LGBT, ashtu si edhe nëna e saj. Ajo ishte e përfshirë në një grindje vëllazërore që e vuri atë dhe vëllain e saj Dexter kundër vëllait të tyre Martin Luther King III dhe motrës Bernice King për shitjen e Qendrës King në Atlanta, Georgia. King shërbeu si zëdhënëse e nënës së saj gjatë sëmundjes që përfundimisht do të çonte në vdekjen e saj. King jetoi më gjatë se nëna e saj vetëm 16 muaj, duke iu nënshtruar ndërlikimeve të lidhura me një sëmundje kronike të zemrës më 15 maj 2007.
Kathryn Forbes

**Kathryn McLean** (mbiemri i vajzërisë Anderson) (20 mars 1908 - 15 maj 1966), e njohur më së miri me pseudonimin e saj Kathryn Forbes, ishte një shkrimtare dhe kujtimore amerikane.
Emily Dickinson

Emily Elizabeth Dickinson (10. prosinca 1830. – 15. svibnja 1886.) bila je američka pjesnikinja. Za života malo poznata, od tada se smatra jednom od najvažnijih figura američke poezije. Dickinson je rođen u Amherstu, Massachusetts, u uglednoj obitelji s jakim vezama sa svojom zajednicom. Nakon što je u mladosti sedam godina studirala na Akademiji Amherst, nakratko je pohađala žensko sjemenište Mount Holyoke prije nego što se vratila u obiteljski dom u Amherstu. Dokazi upućuju na to da je Dickinson velik dio života živjela u izolaciji. Lokalno stanovništvo smatralo ju je ekscentričnom, a razvila je sklonost prema bijeloj odjeći i bila je poznata po nevoljkosti pozdravljanju gostiju ili, kasnije u životu, čak i napuštanju spavaće sobe. Dickinson se nikada nije udavala, a većina njezinih prijateljstava temeljila se isključivo na dopisivanju.
Louisa Adams

Louisa Catherine Adams (rođena Johnson; 12. veljače 1775. - 15. svibnja 1852.) bila je prva dama Sjedinjenih Država od 1825. do 1829. za vrijeme predsjedništva Johna Quincyja Adamsa. Rođena je u Engleskoj, a odrasla u Francuskoj. Otac joj je bio utjecajni američki trgovac, a redovito su je predstavljali uglednim Amerikancima. Nakon što se njezina obitelj vratila u Englesku, upoznala je Johna Quincyja Adamsa 1795. i njih dvoje su započeli slabo udvaranje. Vjenčali su se 1797. nakon godinu dana zaruka, čime je započeo brak pun nesuglasica i sukoba osobnosti. Pridružila se suprugu u njegovoj diplomatskoj misiji u Pruskoj, gdje je bila popularna na pruskom dvoru. Kad su se vratili u Sjedinjene Države, njen suprug je postao senator, a ona je rodila tri sina. John je 1809. godine imenovan ministrom Ruskog Carstva, a u Rusiju su otputovali bez svoja dva starija sina, protiv Louisinih želja. Iako je ponovno bila popularna na dvoru, mrzila je život u Rusiji, posebno nakon smrti svoje kćeri malog djeteta 1812. Živjela je u Rusiji sama godinu dana dok je John pregovarao o sporazumu u Gentu, i kada ju je zamolio da mu se pridruži godine 1815. krenula je na opasno 40-dnevno putovanje kroz ratom razorenu Europu.
Arbnora Salihu

parapamje|Arbnore Salihu 2021
Arbnora Salihu (lindi me 05.03.1998, në Ferizaj Kosovë) ëhtë kryetarja e Rinisë Demokratike të Kosovës (RDK). Dhë nga vitit 2021, asambliste në Kuvendin Komunal të Ferizajt.

## Jeta 
Arbnora Salihu ka lindur më 05.03.1998 në Ferizaj, Kosovë. Ajo ka ndjekur studimet në Shkenca Politike në Universitetin e Prishtinës dhe aktualisht vijon studimet Master në drejtimin “Politika Publike dhe Menaxhim”. Ajo është e njohur për angazhimin e saj në çështjet politike dhe rinore.

## Karriera Politike 
Në zgjedhjet lokale të vitit 2021, Arbnora fitoi një vend në Kuvendin Komunal të Ferizajt, duke qenë asamblistja e re më e votuar pa kuotë gjinore. Më 29 janar 2023, ajo u zgjodh kryetare e Rinisë Demokratike të Kosovës gjatë Konventës së 7-të Zgjedhore të kësaj organizate​.

## Roli dhe Kontributi 
Si kryetare e RDK-së, Arbnora ka premtuar të punojë për një të ardhme më të ndritur për të rinjtë e Kosovës. Ajo ka theksuar rëndësinë e angazhimit të të rinjve në proceset politike dhe shoqërore të vendit, duke siguruar që zëri i tyre të dëgjohet në nivel kombëtar. Në fjalimin e saj pas zgjedhjes, ajo falënderoi delegatët për besimin dhe shprehu përkushtimin e saj për të përmbushur pritshmëritë e tyre​ ​.

## Mbështetja nga Partia Demokratike e Kosovës 
Kryetari i PDK-së, Memli Krasniqi, ka mbështetur fuqishëm zgjedhjen e Arbnorës, duke theksuar se rinia është forca kryesore që do të ndryshojë Kosovën. Ai ka vlerësuar rëndësinë e guximit për të ëndërruar dhe për të realizuar këto ëndrra, duke lidhur këtë me historinë dhe vizionin e PDK-së për një të ardhme më të mirë për vendin.

## Referime
Gurju Khatun

**Tamar Gurju Khatun** ishte një princeshë mbretërore nga dinastia Bagrationi në Gjeorgji, e cila u bë bashkëshortja kryesore e Sulltanatit të Rumit, si gruaja e preferuar e sulltanit Kaykhusraw II. Ata u martuan pas vdekjes së sulltanit Muhamedit II të Khwarazmit në vitin 1237. Pas vdekjes së Kaykhusraw II në vitin 1246, ajo u martua me një njeri të fuqishëm nga Anadoll, Mu'in al-Din Parwana. Tamar Gurju Khatun ishte nëna e sulltanit Kayqubad II dhe një mbrojtëse e ndjeshme e Rumiut.

Titulli i saj *Gurju Khatuni* do të thotë "Zonjë Gjeorgjiane" në gjuhët turke. 

## Jeta 
Tamar Gurju Khatun lindi me emrin **Tamar** (თამარი), një emër biblik i popullarizuar në Mbretërinë e Gjeorgjisë. Ajo u emërua pas gjyshes së saj, "Tamar e Madhe".

Gurju Khatuni ishte e bija e mbretëreshës Rusudan të Gjeorgjisë dhe princit selxhuk Ghias ad-Din, i cili ishte nip i Kilij Arslan II.

Ajo ishte një  nga motrat  e mbretit David VI të Gjeorgjisë .

Si shumica e gjeorgjianëve, Tamar fillimisht ishte e krishterë ortodokse lindore, por më vonë u konvertua në Islam. Kjo ndodhi pas akuzave të paprovuara nga nëna e saj për një lidhje të fshehtë mes Tamarës dhe kushëririt të saj, David Ulu. Kjo akuzë ndërpreu marrëdhënien e harmonishme të Tamarës me burrin e saj, dhe raportohet se ajo u rrah nga ai dhe u urdhërua të braktisë besimin e saj të mëparshëm. Përjashtimi i Tamarës u lejua të zgjidhte vetë në cilin besim islam do të konvertohej, dhe ajo zgjodhi sufizmin. Emblema e saj, e njohur si shir-u hurshid (Luani dhe Dielli), u përhap më vonë në botën islame, megjithëse origjina e saj daton në kohë shumë më të hershme. Dielli në monedhat selxhuke simbolizonte Tamarën, ndërsa luani përfaqësonte sulltanin. Pas vdekjes së Kaykhusraw në vitin 1246, qeveria e sulltanatit u kap nga Mu'in al-Din Parwana, i cili u martua me Gurju Khatun.

Dihet se Gurju Khatun ka qenë një mbrojtëse e shkencës dhe artit, duke treguar një interes të veçantë për poezinë dhe kulturën sufi. Ajo pati një marrëdhënie miqësore veçanërisht të ngushtë me poetin e famshëm sufi, Rumi. Gjatë kohës së saj, ajo sponsorizoi dhe mbeshteti  ndërtimin e varrit të Rumi në qytetin e Konyasë, duke ndihmuar në tërheqjen e vëmendjes dhe promovimin e trashëgimisë së tij kulturore. Ky veprim u bë një shenjë e dallueshme e patronazhit të saj ndaj artit dhe kulturës sufi.

## Familja 
Gurju Khatun u martua në vitin 1237 me kushëririn e saj selxhuk, Kajkhusraw II, Sulltan i Rumit. Nga ky martesë ata kishin një djalë:

* Kayqubad II ( rreth 1238-1239 – 1254/1256), Sulltan i Rumit (1249–1254).

Më pas ajo u martua me Mu'in al-Din Parwana, nga kjo martesë ajo pati një djalë tjetër:

* Mehmed Beu, i cili u bë trashëgimtar i Muin al-Din Parwana.

## Referime
1000 Lekë (2007)

Kartëmonedha 1000 Lekë e vitit 2007

Në vitin 2008, Banka e Shqipërisë shtoi një element të ri në arsenalin e valutës së vendit me hedhjen në qarkullim të një kartëmonedhe të re: 1000 Lekë. Kjo kartëmonedhë, e emetuar në vitin 2007, përfaqëson një përmirësim të vazhdueshëm të sigurisë dhe qëndrueshmërisë së monedhës vendase.

Me një datë të veçantë, 14 nëntor 2008, kartëmonedha e re u shpërndan në treg, duke u bërë një pjesë e rëndësishme e valutës së qarkullimit në Shqipëri. Edhe pse ajo ruajti dimensionet dhe pamjen e kartëmonedhës së vitit 2001 me vlerë prej 1000 lekëve, u shtuan dhe përmirësuan elementet që lidhen me sigurinë dhe qëndrueshmërinë ndaj dëmtimeve. 

Një nga ndryshimet më të rëndësishme ishte aktualizimi i firmave të Guvernatorit dhe Drejtorit të Departamentit të Emisionit, duke e bërë kështu të lehtë për tregtarët dhe qytetarët të identifikojnë origjinalitetin e kartëmonedhës. Për më tepër, viti i emetimit u ndryshua, që edhe ai bëri pjesë në rritjen e sigurisë së monedhës. 

Për të mbrojtur kartëmonedhën e re nga falsifikimi dhe dëmtimet, Banka e Shqipërisë ka përdorur teknologji dhe materiale të avancuara, duke siguruar kështu një nivel të lartë sigurie për të gjithë përdoruesit e valutës. Kjo ndërhyrje e Bankës së Shqipërisë shërbeu për të forcuar besimin në sistemin monetar të vendit dhe për të siguruar një përdorim të qëndrueshëm dhe efikas të valutës në ekonominë vendase.

Në kohën kur kartëmonedha e 1000 lekëve hyri në qarkullim, ajo shënoi një hap të rëndësishëm drejt modernizimit dhe përmirësimit të sistemit monetar në Shqipëri. Përveç rëndësisë së saj praktike si mjedisi i tregtisë dhe transaksioneve, ajo gjithashtu reflektoi përkushtimin e autoriteteve financiare ndaj sigurisë së monedhës dhe luftës kundër krimit financiar.

Më në fund, kartëmonedha e 1000 lekëve të vitit 2007 jo vetëm që përfaqëson një vlerë monetare, por gjithashtu simbolizon përpjekjet e vendit për të ruajtur dhe avancuar sistemin monetar, duke siguruar një mjedis të sigurt dhe të qëndrueshëm për të gjithë përdoruesit e saj.

## Burimet
Politika e vizave e Gjeorgjisë

**30 days per 120-day period**

|}
 
Vizitorët në Republikën e Gjeorgjisë janë të detyruar të mbajnë një vizë të qëlluar nga misjonet diplomatike gjeorgjiane, përveç nëse kanë kualifikimin për nënkërkesën e vizave ose kanë shtetësi një prej vendeve që kanë signifikativisht përjashtuar nënskeda e vizave, ose kanë të drejtën për të marrin një vizë elektronike.

Të gjithë vizitorët që do të hyjnë në vendin tonë duhet të kenë një pasaportë valide. Kjo është një kërkesë e vazhantë për të gjithë kombëtaret dhe kombëtaret e huaja që do të vijnë në territorin tonë. Megjithatë, qytetarët e vendeve të caktuara kanë të drejtë për hyrje pa viza me një kartë identiteti në vend të pasaportës. Kjo përjashton vetëm kombëtaret e huaja që janë pjesër të Traktatit Schengen, si dhe kombëtaret e vendeve që kanë marrë një status të ngjashmull. Kërkesat për hyrje në vendin tonë janë pjesër e ligjit internacional dhe janë nën mbrojtjen e agjencive të sigurisë shtetërore.

## Harta e politikës së vizave 
asnjë|parapamje|705x705px|Politika e vizave e Gjeorgjisë

## Përjashtim nga viza 
Gjeorgjia ka miratuar një ligj të ri për statusin ligjor të personave të huaj dhe personave pa shtetësi, i cili hyri në fuqi më 1 shtator 2014. Ligji u ndryshua më 9 qershor 2015, kur periudha maksimale e lejuar qëndrimi u zgjat në një vit.

Lista e vendeve, që kanë nënçfarë qytetarë të cilëve janë të dhënë të drejtën e hyrjes pa viza në Gjeorgji, nuk është përcaktuar më në ligjin e ri. Kjo lista është caktuar në një urdhëresë të veçantë të Qeverisë së Gjeorgjisë. Lista e pa vizave u ri-miratua më 9 qershor 2015.

Shtetasit e vendeve dhe territoreve të mëposhtme mund të hyjnë në Gjeorgji pa vizë për periudhën e mëposhtme:

**90 days**

**45 days**

* 

**30 days**

|
|}
ID - Mund të hyjë me kartë identiteti. ID* - Mund të hyni me një kartë identiteti nëse mbërrin direkt nga Ukraina. PB - Vetëm për mbajtësit e pasaportave biometrike . 1 - Zbatohet gjithashtu për mbajtësit e pasaportave të lëshuara nga Bermuda, Ishujt e Virgjër Britanikë, Ishujt Kajman, Ishujt Falkland, Gjibraltari dhe Ishujt Turks dhe Kaikos . 2 - Jo më shumë se 90 ditë brenda çdo 180 ditësh.

Të gjithë vizitorët mund të hyjnë pa vizë nëse plotësojnë një nga kushtet e mëposhtme: 

Mbajtësit e vizave të vlefshme ose të lejeve të qëndrimit të vendeve të mëposhtme mund të qëndrojnë në Gjeorgji për një maksimum prej 90 ditësh brenda çdo periudhe 180-ditore:

|
|}
1 - Përveç Anguilla, Montserrat, Pitcairn, Saint Helena, Ascension Island dhe Tristan da Cunha . 2 - Ka pasur shumë raste kur atyre që kanë rezidencë të vlefshme të vendeve të GCC u është mohuar qasja pa caktuar ndonjë arsye, veçanërisht nëse ata janë shtetas të Indisë, Pakistanit dhe Palestinës .  

## Viza elektronike (e-Visa) 
Mbajtësit e pasaportave të vendeve dhe territoreve të mëposhtme mund të marrin një vizë në internet. Përndryshe,për vende të caktuara, është e mundur të hyni në Gjeorgji me vizë për një nga vendet pa viza.

**30 days per 120-day period**

|}
1 Lek (1927)

1 Lek (1927)

1 Lek është një monedhë metalike e lëshuar në qarkullim nga Banka Kombëtare e Shqipërisë në vitin 1927. Kjo monedhë përfaqëson një segment të rëndësishëm të historisë monetare të Shqipërisë, duke u përdorur si një mjet shkëmbimi dhe simbol i identitetit kombëtar për një kohë të gjatë.

Dizajni i monedhës 1 Lek është i shkëlqyeshëm për shkak të detajimit të tij artistik dhe historik. Në njërën anë të monedhës shfaqet portreti i Aleksandrit të Madh, një figurë e rëndësishme në historinë botërore, njohur për zgjerimin e perandorisë së tij dhe për kontributin e tij në zhvillimin e kulturës dhe shkencës. Në anën tjetër të monedhës shfaqet figura e një kalorësi me flokë të gjata, i njohur si Leka, një simbol i rëndësishëm i identitetit kombëtar shqiptar.

Krijimi i monedhës 1 Lek në vitin 1927 u bë në një moment të rëndësishëm në historinë e Shqipërisë. Pas pavarësisë së vendit nga Perandoria Osmane në vitin 1912, Shqipëria përballet me sfida të mëdha ekonomike dhe politike për të krijuar një sistem monetar të qëndrueshëm dhe të pavarur. Lëshimi i monedhës 1 Lek shënon një hap të rëndësishëm drejt kësaj qëllimi, duke krijuar një monedhë me vlerë nominale të caktuar që mund të përdorej për transaksione të ndryshme në treg.

Nëpërmjet kësaj monedhe, qeveria shqiptare synonte të kultivonte një ndjenjë të bashkimit kombëtar dhe identitetit të pavarur të Shqipërisë. Përdorimi i figurës së Aleksandrit të Madh dhe simbolit të kalërit me flokë të gjata shënon një përshëndetje ndaj trashëgimisë historike dhe kulturore të vendit, si dhe një shenjë e mbështetjes për vlerat e udhëheqjes dhe guximit.

Megjithatë, monedha 1 Lek nuk ishte vetëm një simbol, por gjithashtu një instrument praktik i tregtisë dhe ekuilibrit ekonomik. Ajo u përdor gjerësisht në transaksione të përditshme të tregtisë dhe shërbimeve, duke luajtur një rol të rëndësishëm në zhvillimin e ekonomisë së vendit.

Për shkak të rëndësisë së saj historike dhe kulturore, monedha 1 Lek është vlerësuar dhe koleksionuar nga njerëz të ndryshëm në të gjithë botën. Edhe sot, ajo mbetet një simbol i një kohë të rëndësishme në historinë e Shqipërisë dhe një dëshmi e vlerave të saj kombëtare dhe ekonomike. 

## Burimet
Manastiri i Negutit

**Manastiri i Negutit** është ngritur në shekullin e 10-të ose të 11-të në një kodër me pamje nga një luginë dhe nga fshati Arzakan në provincën Kotajk të Armenisë. Manastiri ndodhet 2 km në veriperëndim larg qendrës së fshatit. Në afërsi të saj ka kisha të tjera si dhe rrënojat e manastirit/ kishës të shekullit të 13-të të Guki Vankut rrënojat e kishës së Shën Astvatsatsin (1207) dhe rrënojat e shekullit të 13-të të Surb Gevorgut. 

## Arkitektura 
majtas|parapamje| Hyrja jugore në gavit ngjitur të kishës Shën Astvatsatsin
Manastiri përbëhet nga kisha e Surb Astvatsatsin (*Nëna e Shenjtë e Zotit* ) me një mauzoleum të madh. Në anën jugore të kishës dhe mauzoleumit, gjenden rrënoja e një shtrese drejtkëndore të një ndërtese që dikur përbëhej nga dy dhoma, rrënoja një porte të madhe dhe 4 kolona. Ajo mund të ketë shërbyer si një kishë e vogël me një mauzoleum. Ndërsa në lindje të kishës ndodhet një varrezë mesjetare me një kishëz të vogël.

Kisha e Shën Astvatsatsinin i ka ende 3 mure të paprekura, ndërsa muri nga ana jugore dhe pjesa më e madhe e kupolës janë shembur. Struktura nuk është e dekoruar në krahasim me mauzoleumin ngjitur. Ajo ka dritare të ngushta në murin verior dhe altarin dhe me sa duket do të kishte pasur një tjetër në murin jugor. Një portë të çon në mauzoleumin e kishës nga perëndimi drejtpërdrejt përballë altarit.

Mauzoleumi shtrihet nga ana e murit nga veriperëndimi. Muret, tavani dhe pjesët e kupolës mbeten në këmbë, ndërsa pjesa e jashtme nuk ka mundur të rezistojë. Katër kolona shumë të mëdha e mbajnë peshën e kupolës sipër. Kupola përbëhet nga gjashtë harqe të kryqëzuara që formojnë një okulus në qendër për të lejuar dritën në hapësirë. Në mure, kolona dhe harqe mund të gjenden disa mbishkrime të shekullit të 13-të. Në mure ka edhe disa gdhendje të mëdha kaçakarësh me reliev të vogël.

## Galeria 

Skeda:Neghutsi_Vank_Southeast.JPG
Skeda:Վանական_համալիր_Նեղուցի_վանք_(Արզականի_վանք,_Սբ._Աստվածածին,_Նեղոց_Սբ._Աստվածածին).JPG|alt=View of Neghutsi Vank and Arzakan in the background|Pamje e Negutsi Vank dhe Arzakan në sfond
Skeda:Նեղուցի_վանք_գ_Արզաքան_(9).JPG|alt=View of the monastery|Pamje e manastirit
Skeda:Neghutsi_Vank_Southwest.JPG|alt=Southwest view of the monastery|Pamje jugperëndimore e manastirit
Skeda:Neghutsi_Vank_Large_Khachkar.JPG|alt=Large khachkar near S. Astvatsatsin|Kaçkar i madh afër S. Astvatsatsin
Skeda:Ht153170.JPG|alt=Gavit dome|Kubeja e mauzeloumit
Skeda:Neghutsi_Chapel_Southwest.JPG|alt=Southwest view of the chapel|Pamje jugperëndimore e kishës
Skeda:Neghutsi_Chapel_Door.JPG|alt=Chapel door|Dera e kapelës

## Referime 
*
Arkitektura e kishës armene

**Arkitektura e kishës armene** është lloj stili arkitekturor i kishës armene të krijuara që nga koha apostolike e krishterimit në malësinë armene gjatë shekullit të 1-të. Ajo u zhvillua gjatë viteve të fundit të 1900-ës. Sipas profesorit Dikran Koujmjian me gradë doktorature në Studimet Armene nga Universiteti i Kolumbisë,  stili i veçantë i arkitekturës së kishës armene u krijua nga fundi i shekullit të 6-të ose fillimi i shekullit të 7-të dhe u bë stili kryesor në arkitekturën e krishterë., shumë kohë përpara se të formohej arkitektura e stilit bizantin, romak dhe gotik apo më pak të njohura etiopiane, skandinave dhe sllave. 

## Karakteristikat 
Me krishterimin si fe zyrtare në Armeni në vitin 300, arkitektura armene u zhvillua shumë. Kishat e para armene u ndërtuan me urdhër të Shën Gregorit Iluminator të cilat ndërtoheshin në majë të tempujve paganë, duke imituar disa aspekte të arkitekturës armene parakristiane. Kishat armene kanë disa tipare dalluese me karakteristika të përbashkëta:
parapamje|293x293px| Kisha e Shën Hripsimes, 618 pas Krishtit, me ndryshime të mëvonshme, një kishë e rëndësishme e hershme.

* Kupola me majë, që të kujtojnë konin vullkanik të Araratit të Madh. Kupola konike ose gjysmëkonike me segmente është e montuar mbi tavanet e harkuar në një kupole cilindrike (zakonisht poligonale nga jashtë, më shpesh tetëkëndore). 
* Theksimi vertikal i gjithë strukturës, me lartësi që shpesh tejkalon gjatësinë e një kishe. 
* Përforcimi i vertikalitetit me dritare të larta e të ngushta. 
* Tavanet me hark prej guri.
* E përbërë pothuajse tërësisht prej guri, zakonisht tufë vullkanike ose bazalt. 
* Afresket dhe gdhendjet, nëse janë të pranishme, zakonisht janë të zbukuruara dhe përfshijnë hardhi dhe gjethe rrushi të ndërthurura të rrotulluara.
* Përdorimi i rëndë i harqeve të larta strukturore, si për mbështetjen e kupolës si pjesë e tamburit, tavanit të harkuar dhe mureve vertikale.
* Kupolat që kryqëzohen për të mbështetur kupolën, si në bazilikat ashtu edhe në kishat e planifikuara nga qendra.
* Dekorimi skulpturor i mureve të jashtme, duke përfshirë figura.

## Klasifikimi i kishave tradicionale armene 
Brenda kufijve të karakteristikave të përbashkëta të lartpërmendura, kisha ndryshojnë nga njëra-tjera duke pasqyruar kohën, vendin dhe krijimtarinë e projektuesit të saj. Toros Toramanian dalloi stilet e mëposhtme klasike gjatë studimit të këtyre variacioneve në fillim të shekullit të 20-të: 

## Shih edhe 
* Arkitektura armene

## Referime
Liqeni Tabatskuri

**Liqeni Tabatskuri** është një liqen në komunën Borjomi dhe komunën Akhalkalaki, rajoni Samtskhe-Javakheti të Gjeorgjisë . 

## Detaje 
Liqeni Tabatskuri ndodhet në pjesën veriore të vargmalit Samsari, në 1991 m mbi nivelin e detit.Sipërfaqja e saj është 14.2&nbsp;km2,ndërsa pellgu ujëmbledhës është 83.1&nbsp;km2.Thellësia mesatare e tij është 15,5 m,thellësia maksimale është 40,2 m. Ajo merr ushqimin e saj nga bora, reshjet dhe ujërat nëntokësore . 

Ka një formë afërsisht drejtkëndore,me përmasa 6km i gjatë dhe 4.5km i gjerë.Gama vjetore e luhatjeve të nivelit të ujit është deri në 1.1 m.  Rrjeti hidrografik i pellgut është i varfër. 

Liqeni ka origjinë vullkano-tektonike.Liqeni është i rrethuar nga malet vullkanike.Nga dhjetori deri në mars liqeni është i ngrirë.Vija bregdetare është pjesërisht e prerë.Ka shumë gjire dhe disa ishuj . 

Fshatrat Tabatskuri dhe Moliti shtrihen rreth liqenit.Tabatskuri është i pasur me peshq,duke përfshirë troftën,barbelin e zakonshëm dhe krapin euroaziatik . Tabatskuri pjesë e Rezervës së Menaxhuar Ktsia-Tabatskuri . 

Në 1745 liqeni u përshkrua nga Vakhushti Bagrationi në veprën e tij Përshkrimi i Mbretërisë së Gjeorgjisë.

Liqeni Tabatskuri ishte subjekt i një filmi dokumentar,"Mr. Velvet Scoter",i lëshuar në maj 2023.Filmi dokumentoi historinë e rosave prej kadifeje që folezojnë në ishullin e liqenit.Kjo popullatë e vogël,e izoluar është vlerësuar si popullata e fundit e shumimit të skaterit prej kadifeje në Kaukaz. 

## Shiko gjithashtu 
* Lista e liqeneve të Gjeorgjisë

## Referime
1000 Lekë (2011)

Kartëmonedha 1000 Lekë, emetim i vitit 2011, është një element i rëndësishëm në historinë monetare të Shqipërisë. Kjo kartëmonedhë është vazhdim i serisë së kartëmonedhave me vlerë 1000 Lekë, e cila ka filluar emetimin që në vitin 1996. Me një përmasë prej 152 x 72 mm, ajo është e një madhësie të përshtatshme për qarkullim. 

Në datën 3 qershor 2013, Banka e Shqipërisë futi në qarkullim këtë kartëmonedhë, duke e caktuar si monedhë me kurs ligjor. Emetimi i kësaj kartëmonedhe vinte si një përmirësim i versioneve të mëparshme të 1000 Lekëve, duke ruajtur pamjen dhe dimensionet e kartëmonedhës së vitit 1996, të ristrukturuar në vitin 2001 dhe 2007. Megjithatë, përparime të konsiderueshme janë bërë në fushën e sigurisë. 

Në pamjen e përparme të kartëmonedhës, shquhet portreti i Pjetër Bogdanit (1625-1689), i marrë nga libri "Çeta e Profetëve", një figurë e rëndësishme e historisë shqiptare, e njohur për veprimtarinë e tij kundër pushtuesve osmanë dhe për kontributin në shpëtimin e kulturës dhe identitetit shqiptar. Përreth portretit shfaqet një simbol i diellit, i cili është një nga elementët që mbështjellin figurën e Pjetër Bogdanit.

Në pamjen e prapme të kartëmonedhës shfaqet kisha Katolike e Vaut të Dejës, një ndër simbolet e këtij qyteti në Shqipëri. Përreth saj gjithashtu shfaqet një simbol i diellit, që thekson lidhjen e këtij vendi me diellin, një element i rëndësishëm në kulturën dhe traditën shqiptare.

Ngjyra kryesore e kartëmonedhës është e gjelbër, e cila ndihmon në dallimin e lehtësisë së saj në qarkullim.

Kartëmonedha e 1000 Lekë (2011) është një pjese e rëndësishme e historisë monetare të Shqipërisë, përfaqësues i kulturës dhe identitetit kombëtar, si dhe një element i rëndësishëm në promovimin e sigurisë monetare.

## Burimet
Nodar Natadze

**Nodar Natadze** ishte një figura e rëndësishme në skenën kulturore dhe politike të Gjeorgjisë. Lindi më 27 maj 1929 dhe ndërroi jetë më 13 nëntor 2022. Ai ishte një kritik letrar, gjuhëtar dhe politikan gjeorgjian, i njohur si lideri i vazhdueshëm i Frontit Popullor, një nga grupet më të vjetra politike të themeluara në fund të periudhës së Gjeorgjisë Sovjetike, fillimisht në vitin 1989.Përmes angazhimit të tij në Frontin Popullor, Natadze luajti një rol kyç në skenën politike të vendit, duke ndikuar në rrjedhën e ngjarjeve gjatë transformimit të Gjeorgjisë pas shpërthimit të Perestroikës dhe përmbysjes së regjimit sovjetik. Gjatë karrierës së tij, ai u njoh për vullnetin e tij për të mbrojtur lirinë dhe demokracinë, duke përpjekur të sjellë ndryshime pozitive në shoqërinë gjeorgjiane.

## Biografia 
Nodar Natadze lindi në Tbilisi, kryeqyteti i Gjeorgjisë së asaj kohe Sovjetike, në vitin 1929. Pas mbarimit të studimeve të tij në Fakultetin e Filologjisë të Universitetit Shtetëror të Tbilisit, ai u diplomua me një diplomë në Gjuhën dhe Letërsinë Gjeorgjiane në vitin 1952. Pas kësaj, ai vazhdoi punën e tij pasuniversitare në Institutin e Gjuhësisë Chikobava të Akademisë Kombëtare të Shkencave të Gjeorgjisë (GNAS) deri në vitin 1955.Më pas, Natadze punoi në Institutin e Gjuhësisë nga viti 1956 deri në vitin 1969, kur u bashkua me Institutin e Filozofisë të GNAS. Gjatë kësaj kohe, ai shkroi disa vepra mbi letërsinë gjeorgjiane, duke përfshirë studime mbi poetin epik mesjetar Shota Rustaveli, si dhe analiza mbi Thomas Aquinas dhe problemet e kulturës kombëtare. Veprat e tij kontribuan në ndriçimin e aspekteve të ndryshme të trashëgimisë kulturore dhe letërsisë së Gjeorgjisë.

Në fund të viteve 1980, Nodar Natadze u bashkua me një lëvizje kombëtare në Gjeorgji që kërkonte pavarësinë nga Bashkimi Sovjetik. Në korrik të vitit 1989, ai u bë një nga themeluesit dhe kryetarët e Frontit Popullor, një grup politik që shprehu qartë dëshirën për pavarësi dhe një tranzicion gradual drejt një ekonomie tregu. Ata shprehnin shqetësim për marrjen e burimeve kombëtare nga firmat e huaja. Në këtë periudhë, Natadze ishte afër Zviad Gamsakhurdias, një lider radikal pro-pavarësisë, i cili e mbështeti si kryetar të Frontit Popullor.

Në gusht të vitit 1989, me ndihmën e grupit të intelektualëve DASi (Zgjedhja Demokratike për Gjeorgjinë), Natadze u zgjodh në Këshillin Suprem të RSS të Gjeorgjisë si anëtar i opozitës antikomuniste. Në zgjedhjet e para të Gjeorgjisë me shumë parti politike në vitin 1990, Natadze siguroi një vend në Sovjetin Suprem në një zonë zgjedhore me një mandat, megjithëse partia e tij fitoi vetëm 1.9% të votave. Kështu, ai ishte një ndër nënshkruesit e shpalljes së pavarësisë së Gjeorgjisë më 9 prill 1991. Megjatëse u tërhoq nga opozita ndaj Gamsakhurdias, i cili u zgjodh President i Gjeorgjisë më 26 maj 1991, Natadze kandidoi për presidencën, por fitoi vetëm 1.17% të votave, duke përfunduar në vendin e katërt.Më vonë, Natadze akuzoi Gamsakhurdian për shkelje të kompetencave të parlamentit, censurim të mediave dhe shkelje të ligjit zgjedhor.
Ononis spinosa

***Ononis spinosa*** është një bimë me lule që i përket familjes Fabaceae, e cila zakonisht njihet edhe me emrat: gjuhënusja gjembore, nevestra, kalmuthi me gjemba, lamuthi, canokethi, delmuth dhe ferribujka. Gjendet në pjesën më të madhe të Evropës, duke përfshirë Britaninë, por rrallë deri në veri të Skocisë .

## Përshkrimi 
Gjuhënusja me gjemba është një bimë shumëvjeçare e ngritur dhe me shkurre. Kërcelli me tela, i degëzuar është me push dhe pothuajse gjithmonë me gjemba, dhe rritet në një lartësi prej  . Gjethet janë të vogla, jeshile të errët, ovale ose trefletë, me gjilpëra të dhëmbëzuara si gjethe në bazën e tyre. Lulet janë rozë të thellë dhe të bardha, me krahët më të shkurtër se keelja me grep, dhe hija zakonisht më e shkurtër se bishtaja. 

## Shpërndarja dhe habitati 
Gjuhënusja me gjemba gjendet në zonat e buta jugore të Evropës dhe Siberisë. Në Ishujt Britanikë ndodh kryesisht në Anglinë qendrore dhe juglindore. Habitati i tij tipik është kullota e pasur me gëlqere, por e varfër me lëndë ushqyese në shkumës dhe toka të rënda gëlqerore.  Ajo rritet në Plaster's Green Meadows, një SSSI në Lincolnshire. 

## Përdorimi historik 
Në Rusinë mesjetare, ajo u përdor për prodhimin e çelikut Bulat . Megjithëse procesi origjinal tani ka humbur, dihet se ai përfshinte zhytjen e armës së përfunduar në një kazan që përmban një lëng të veçantë, pjesë e të cilit ishte ekstrakti me gjemba të shpinës (emri i bimës në rusisht, *stalnik*, pasqyron rolin e saj historik), më pas mbajtja e shpatë lart ndërsa galopon mbi një kalë, duke e lejuar atë të thahet dhe të ngurtësohet kundër erës. 

Në mjekësinë tradicionale bimore ruse, ai përdorej si një anodin, antiflogistik, aperient, koagulant dhe diuretik .  Një zierje e rivalës u përdor për ekzemë dhe probleme të tjera të lëkurës, hemorroide, kapsllëk kronik dhe infeksione të anusit. 

## Shih edhe 
* Bimët
* Botanika
* Bimët me lule

## Referime
Simon Kaukhchishvili

parapamje| Simon Kaukhchishvili në 1963
**Simon Kaukhchishvili**, i lindur më 1 tetor 1895 në Kutaisi dhe vdekur më 11 maj 1981 në Tbilisi, ishte një historian dhe filolog gjeorgjian i njohur për punën e tij kritike në studimin e kronikave të vjetra gjeorgjiane. Ai fitoi titullin e Doktorit të Shkencave Historike në vitin 1927 dhe u bë Profesor në vitin 1930. Në vitin 1968, ai u zgjodh Akademik i Akademisë Kombëtare të Shkencave të Gjeorgjisë.

Ai lindi në një familje katolike gjeorgjiane në Kutaisi, që ishte një pjesë e Perandorisë Ruse në atë kohë. Pas diplomimit në vitin 1917 nga Universiteti i Shën Petersburgut, ai u kthye në Gjeorgji. Në atë kohë, ai u angazhua në Universitetin e Shtetëror të Tbilisit, një institucion i sapokrijuar, ku mori pozicionin e profesorit në vitin 1930. Ai drejtoi departamentet e studimeve bizantine nga viti 1927 deri në 1938 dhe departamentin e filologjisë klasike nga viti 1940 deri në 1954.

Nga viti 1960 deri në momentin e vdekjes, ai drejtoi Departamentin e Studimeve Bizantine në Institutin për Studime Orientale në Tbilisi. Megjithëse shënoi një karrierë të lavdishme akademike, ai u persekutua nga autoritetet sovjetike nën Jozef Stalinin. U shkarkua dy herë nga postet e tij, në 1938 dhe 1953, por arriti të mbijetonte gjatë periudhës së Spastrimit të Madh.

Përveç trashëgimisë së tij të shquar në fushën e studimeve letrare dhe historike, ai është konsideruar zakonisht si themeluesi i studimeve bizantine në Gjeorgji. Vepra e tij më e njohur është botimi kritik i Kronikave Gjeorgjiane, një burim i rëndësishëm për historinë e Gjeorgjisë. Ai gjithashtu është i njohur për traktatin e tij historiko-gjeografik të quajtur "Kronika e Kartlisë", i cili është një burim i rëndësishëm për të kuptuar historinë dhe gjeografinë e Gjeorgjisë.Përveç kësaj, ai kreu një punë të rëndësishme në përkthimin dhe redaktimin e një koleksioni të burimeve bizantine mbi Gjeorgjinë dhe gjeorgjianët, të cilat u botuan në një seri tetë vëllimesh me titullin "Georgica" nga viti 1934 deri në 1970. Këto vepra kanë pasur një ndikim të thellë në studimet e historisë dhe kulturës së Gjeorgjisë.

## Referencat
Lojërat e Microsoftit

**Lojërat Microsoft** është një divizion shumëkombësh amerikan i Microsoft i argëtimit digjital dhe i video lojërave me qendër në Redmond, Uashington, i themeluar në vitin 2022. Ai prodhon konzolat dhe shërbimet e video lojërave Xbox, përveç mbikëqyrjes së prodhimit dhe shitjeve, dhe drejtohet nga CEO Fil Spenser, i cili mbikëqyri Xbox që nga viti 2014. Pesë etiketat e tij zhvillimore dhe botuese përbëhen nga: Xbox Game Studios, Bethesda Softworks (botues i ZeniMax Media), Activision, Blizzard Entertainment dhe King (të lartpërmendur janë botues të Activision Blizzard).

Përpara vitit 2022, Microsoft kishte disa linja të ndryshme produktesh të lidhura me video lojërat , duke përfshirë harduerin Xbox, operacionet Xbox dhe studiot e zhvillimit të lojërave. Lojërat Microsoft u krijuan me njoftimin e planeve të Microsoft për të blerë Activision Blizzard për të bashkuar të gjitha grupet e lojërave të Microsoft brenda një divizioni të vetëm. Me përfundimin e blerjes së Activision Blizzard në 2023, Microsoft u bë një nga kompanitë më të mëdha të lojërave, e treta për nga të ardhurat dhe më e madhja për nga punësimi.

Divizioni zotëron pronë intelektuale për disa nga ekskluzivitetet mediatike më të njohura, më të shitura dhe me fitimet më të larta të të gjitha kohërave, duke përfshirë *Call of Duty*, *Candy Crush*, *Warcraft*, *Halo*, *Minecraft* dhe *The Elder Scrolls*.

## Shiko edhe 
* Video loja

## Referime
Microsoft Store

[parapamje|Logoja e Microsoft Store për [Windows 11.]]
**Microsoft Store** (nga anglishtja **Dyqani i Microsoft**; i njohur më parë si **Windows Store**) është një platformë digjitale shpërndarjeje e operuar nga Microsoft. Ai u krijua si një dyqan aplikacionesh për Windows 8 si mjeti kryesor i shpërndarjes së aplikacioneve të Platformës Universale të Windows. Me Windows 10 1803, Microsoft bashkoi platformat e tjera të shpërndarjes (Windows Marketplace, Windows Phone Store, Xbox Music, Xbox Video, Xbox Store dhe një vitrinë në internet të njohur gjithashtu si "Microsoft Store") në Microsoft Store, duke e bërë atë një pikë të bashkuar shpërndarjeje për aplikacionet, lojërat e konzolës dhe videot digjitale. Muzika digjitale u përfshi deri në fund të vitit 2017, dhe librat elektronikë u përfshinë deri në vitin 2019.

Ashtu si me platforma të tjera të ngjashme, si Google Play dhe Mac App Store, Microsoft Store është i kuruar dhe aplikacionet duhet të certifikohen për pajtueshmërinë dhe përmbajtjen. Përveç klientit të Microsoft Store që përballet me përdoruesit, dyqani ka një portal zhvilluesish me të cilin zhvilluesit mund të ndërveprojnë. Microsoft merr 5–15% të çmimit të shitjes për aplikacionet dhe 30% për lojërat Xbox. Përpara 1 janarit 2015, kjo ndarje u ul në 20% pasi fitimet e zhvilluesit arritën në 25,000 dollarë. Në vitin 2021, 669,000 aplikacione ishin në dispozicion në dyqan. Kategoritë që përmbajnë numrin më të madh të aplikacioneve janë "Libra dhe referencë", "Edukim", "Argëtim" dhe "Lojëra". Shumica e zhvilluesve të aplikacioneve kanë një aplikacion.

## Shiko edhe 
* Microsoft

## Referime
Vonesa (inxhinieri)

**Vonesa**, nga një pikëpamje e përgjithshme, është një vonesë kohe midis shkakut dhe pasojës së disa ndryshimeve fizike që vëzhgohen në sistem. Lag, siç njihet në rrethet e lojërave, i referohet vonesës midis hyrjes në një simulimi dhe përgjigjes shikimore ose dëgjimore, që shpesh ndodh për shkak të vonesës së rrjetit në lojërat në internet.

Vonesa është fizikisht pasojë e shpejtësisë së kufizuar me të cilën mund të përhapet çdo ndërveprim fizik. Madhësia e kësaj shpejtësie është gjithmonë më e vogël ose e barabartë me shpejtësinë e dritës. Prandaj, çdo sistem fizik me çfarëdo ndarje (distancë) fizike midis shkakut dhe pasojës do të përjetojë një lloj vonese, pavarësisht nga natyra e stimulimit të cilit i është ekspozuar.

Përkufizimi i saktë i vonesës varet nga sistemi që vëzhgohet ose nga natyra e simulimit. Në komunikim, kufiri i poshtëm i vonesës përcaktohet nga mjedisi që përdoret për transferimin e informacionit. Në sistemet e besueshme të komunikimit të dyanshëm, vonesa kufizon shpejtësinë maksimale me të cilën mund të transmetohet informacioni, pasi shpesh ka një kufi në sasinë e informacionit që udhëton në çdo çast të caktuar. Vonesa e perceptueshme ka një efekt të fortë në kënaqësinë e përdoruesit dhe në përdorshmëri në fushën e ndërveprimit njeri-makinë.

## Shiko edhe 
* Vonesa (video lojëra)

## Referime
Ndryshimi i vonesës së paketës

Në rrjetet kompjuterike, **ndryshimi** **i vonesës së paketës** (**PDV**) është ndryshimi në vonesën e njëanshme nga fundi në fund midis paketave të zgjedhura në një rrjedhë me çdo paketë të humbur që shpërfillet. Efekti nganjëherë quhet si **nervozizëm i paketës**, megjithëse përkufizimi është një përshtatje e pasaktë.

## Terminologjia 
Termi *PDV* është përcaktuar në Rekomandimin ITU-T Y.1540, Shërbimi i komunikimit të të dhënave të protokollit të internetit - Transferimi i paketave IP dhe parametrat e performancës së disponueshmërisë, seksioni 6.2.

Në rrjetet kompjuterike, edhe pse jo në elektronikë, përdorimi i termit *nervozizëm* mund të shkaktojë ngatërrim. Nga RFC 3393 (seksioni 1.1):Ndryshimet në vonesën e paketës nganjëherë quhet "nervozizëm". Ky term, megjithatë, shkakton ngatërrim sepse përdoret në mënyra të ndryshme nga grupe të ndryshme njerëzish. ... Në këtë dokument ne do të shmangim termin "nervozizëm" kurdo që të jetë e mundur dhe do t'i përmbahemi ndryshimit të vonesës që është më i saktë.

## Shiko edhe 
* Vonesa (inxhinieri)

## Referime
Pika e Princit Rupert

parapamje|220x220px| Pikat e Princit Rupert.
**Pikat e Princit Rupert** (të njohura edhe si **lotë holandezë** ose **lotë Batavianë**) janë rruaza qelqi të forcuara të krijuara nga pikimi i xhamit të shkrirë në ujë të ftohtë, i cili e bën atë të ngurtësohet në një pikëz në formë fulterze me një bisht të gjatë dhe të hollë. Këto pika karakterizohen nga brenda nga sforcimet e mbetura shumë të larta, të cilat krijojnë veti kundërintuitive, të tilla si aftësia për të përballuar një goditje nga një çekiç ose nga një plumb në skajin e gjerë pa thyerje, ndërsa shfaqin shpërbërje shpërthyese nëse fundi i bishtit është edhe pak i dëmtuar. Në natyrë, struktura të ngjashme prodhohen në kushte të caktuara në llavë vullkanike dhe njihen si lotët e Pele-s.

Pikat janë emëruar pas Princit Rupert të Rinit, i cili i solli në Angli në vitin 1660, megjithëse thuhet se ato prodhoheshin në Holandë në fillim të shekullit të 17-të dhe ndoshta ishin të njohura për prodhuesit e qelqit për shumë më gjatë. Ato u studiuan si kuriozitete shkencore nga Shoqëria Mbretërore dhe zbulimi i parimeve të vetive të tyre të pazakonta ndoshta çoi në zhvillimin e procesit për prodhimin e xhamit të fortë, të patentuar në 1874. Hulumtimet e kryera në shekujt e 20-të dhe të 21-të hedhin dritë të mëtejshme mbi arsyet e vetive kundërshtuese të pikave.

## Shiko edhe 
* Xhami

## Referime
Vonesa (video lojëra)

Në kompjuterë, **vonesa** e video lojërave është vonesa midis veprimit të përdoruesit (hyrjes) dhe reagimit të serverit që mbështet detyrën, i cili duhet t'i dërgohet klientit.

Aftësia e lojtarit për të toleruar vonesën varet nga lloji i lojës që luhet. Për shembull, një lojë strategjike ose një lojë me radhë me një ritëm të ngadaltë mund të ketë një prag të lartë ose madje mund të mos ndikohet kryesisht nga vonesa e lartë. Një lojë me lojë me tërheqje, si p.sh. një lojë me qitje ose një lojë luftarake me një ritëm dukshëm më të shpejtë, mund të kërkojë një vonesë dukshëm më të ulët për të ofruar një lojë të kënaqshme.

Një shfaqje në lojë e shkallës së vonesës nganjëherë quhet **lagometër**.

## Shiko edhe 
* Vonesa (inxhinieri)

## Referime
Transporti me lëshim

**Transporti me lëshim** është një formë e biznesit të shitjes me pakicë në të cilën shitësi pranon porositë e klientëve pa mbajtur stokun në dorë. Në vend të kësaj, në një formë të menaxhimit të zinxhirit të furnizimit, shitësi i transferon porositë dhe detajet e dërgesës së tyre te prodhuesi, te një shitës me shumicë, te një shitës tjetër me pakicë ose te një shtëpi përmbushjeje, e cila më pas i dërgon mallrat drejtpërdrejt te klienti.

Shitësi është përgjegjës për marketingun dhe për shitjen e produktit, por ka kontroll të kufizuar mbi cilësinë e produktit, ruajtjen, menaxhimin e inventarit ose transportin. Duke e bërë këtë, eliminon çmimin e mbajtjes së magazinës &#x2013; apo edhe të një vitrine &#x2013; blerjes dhe ruajtjes së inventarit dhe punësimin e personelit të nevojshëm për funksione të tilla. Ashtu si në çdo formë tjetër të shitjes me pakicë, shitësi fiton nga diferenca midis çmimit të shitjes me shumicë dhe me pakicë të një artikulli, minus çdo tarifë përkatëse të shitjes, tregtarit ose transportit që grumbullohet kundër tyre.

Transporti me lëshim është bërë një model biznesi i njohur pasi kërkon investim fillestar dhe kosto të përgjithshme minimale. Një operacion transporti me lëshim mund të menaxhohet nga çdo vend me një lidhje interneti. Sidoqoftë, transporti me lëshim ka gjithashtu të metat e veta, duke përfshirë marzhe më të ulëta fitimi, më pak kontroll mbi cilësinë e produkteve të shitura dhe një rrezik në rritje të vonesave të transportit ose çështjeve të zinxhirit të furnizimit.

Amazon, gjigandi i blerjeve në internet, gjeti sukses të hershëm në një model biznesi të transportit me lëshim ku ata mund të ofronin mbi një milion libra të ndryshëm për konsumatorët, duke mbajtur vetëm rreth 2000 tituj më të njohur në magazinë. Botuesit dhe shitësit me shumicë do të merrnin porosi të dërguara nga Amazon dhe do t'i dërgonin produktet drejtpërdrejt te klienti duke përdorur paketimin nga Amazon.

## Shiko edhe 
* Transporti

## Referime