Veriu i Kosovës

parapamje|Veriu i Kosovës më ngjyrë portokalli
**Veriu i Kosovës** ose **Kosova Veriore** (serbisht: *Север Косова / Sever Kosova*) i njohur gjithashtu edhe si **Kolashini i Ibrit**  ndërsa në të kaluarën edhe ***Kolashini i Vjetër*** është një rajon në pjesën veriore të Kosovës, që përgjithësisht kuptohet si një grup prej katër komunave me shumicë etnike serbe të Kosovës : Mitrovica e Veriut, Albaniku (Leposaviqi), Zveçani dhe Zubin Potoku. 

## Hyrje 
Para Marrëveshjes së Brukselit të vitit 2013, rajoni funksiononte në mënyrë të pavarur nga institucionet e Kosovës, pasi ato refuzuan të njohin pavarësinë e Kosovës, të shpallur në vitin 2008.   Qeveria e Kosovës kundërshtoi çdo lloj qeverisjeje paralele për serbët në këtë rajon. Megjithatë, strukturat paralele u shfuqizuan të gjitha me Marrëveshjen e Brukselit, të nënshkruar ndërmjet qeverive të Kosovës dhe Serbisë. Të dyja qeveritë ranë dakord për krijimin e një Bashkësie të Komunave Serbe. Shoqata e Komunave Serbe pritej të formohej zyrtarisht në vitin 2016. Sipas marrëveshjes, kuvendi i tij nuk do të ketë autoritet legjislativ dhe autoritetet gjyqësore do të integrohen dhe do të funksionojnë brenda kornizës ligjore të Kosovës. Mosmarrveshjet politike për statusin e Kosovës ndërmjet qeverisë së saj dhe Serbisë ka rezultuar në moslejimin e autoriteteve kosovare për formimin e shoqatës në fjalë. Megjithatë dallimet mbeten dhe Veriu i Kosovës ende mbetet nën sundimin de facto serb.

Në vitin 2011, ish-presidenti i Kosovës Behgjet Pacolli kaloi në pjesën veriore të Mitrovicës. Ishte hera e parë që një zyrtar i lartë i Republikës së Kosovës vizitoi veriun e Kosovës. Një gjest i tillë simbolik u shoqërua me një prani të madhe sigurie.
parapamje|236x236px| Ndarja e Kosovës e propozuar nga disa politikanë serbë dhe që në mënyrë indirekte është përkrahur edhe nga disa shqiptarë
Me afrimin e fazës finale të dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, zyrtarë të ndryshëm nga Serbia kanë deklaruar se ndarja e Kosovës me Serbinë duke marrë veriun e Kosovës, është zgjidhja më e mirë. Presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq tha më 9 gusht se është për ndarjen e Kosovës.  E njëjta gjë mund të dëgjohej nga Ministri i Punëve të Jashtme Ivica Daçiq  dhe ministri i Mbrojtjes Aleksandar Vulin .  Disa politikanë shqiptarë deklaruan se shkëmbimi i territoreve mund të jetë zgjidhja e mosmarrëveshjes Kosovë-Serbi (me Serbinë që anekson veriun e Kosovës dhe Republikën e Kosovës duke aneksuar Luginën e Preshevës), megjithëse shumë të tjerë e refuzuan këtë propozim.

## Demografia 
Veriu i Kosovës përbëhet nga katër komuna, Leposaviqi, Zveçani, Zubin Potoku dhe Mitrovica e Veriut . Ai mbulon 1007&nbsp;km² (389 mij katrorë), ose 9.97% e sipërfaqes së tokës së Kosovës.  Për shkak të kufirit të saj me Serbinë, Veriu i Kosovës, në mënyrë rigoroze, nuk është një "enklave serbe" apo "eksklavë serbe".

Në vitin 2018, Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë vlerësoi se popullsia e Leposaviqit, Zveçanit, Zubin Potokut dhe Mitrovicës së Veriut është 48,500 banorë. Prej tyre, rreth 42.500 (87%) janë serbë, 5.000 (10%) shqiptarë, 1.000 (3%) boshnjakë dhe të tjerë.
[parapamje|Harta etnike e Veriut të Kosovës (serbë me shumicë blu, shqiptarë me shumicë të kuqe) &#x5B; *[Wikipedia:Vërtetueshmëria|verifikimi i dështuar* &#x5D;]]

### Komuna 
### Sundimi i ligjit 
Zbatimi i ligjit dhe pikat kufitare kryhen nga Policia e Kosovës, KFOR- i dhe EULEX- i. Sipas një raporti të Grupit Ndërkombëtar të Krizave, agjentë të fshehtë të policisë serbe gjithashtu veprojnë në zonë. Mitrovica e Veriut në veçanti mbetet një pikë e nxehtë për krimin e organizuar. 

### Sporti 
Për shkak të refuzimit serb të institucioneve të Kosovës, serbët në këtë pjesë të Kosovës veprojnë të pavarur në sport. Për shembull, Liga e Parë e Futbollit të Kosovës Veriore është formuar kryesisht nga klube serbe nga katër komunat e veriut të Kosovës. 

## Personalitete të shquara 
* Isa Boletini - figurë nacionaliste dhe luftëtar i shqiptarëve të Kosovës
* Rexhep Mitrovica - politikan shqiptar, kryeministri i 20-të i Shqipërisë
* Milan Biševac - futbollist
* Miloš Krasić - futbollist
* Nikolla Lazetiq - futbollist
* Stevan Stojanoviq - ish-futbollist; fitoi Kupën Evropiane në 1991 me Yllin e Kuq të Beogradit .
* Nevena Bozovic - këngëtare serbe, pjesëmarrëse në Eurovizion
* Anđelka Tomašević - Miss Universe Serbia 2014

## Shih edhe 
* Coptimi i Kosovës
* Vendkalimi kufitar Jarinje
* Vendkalimi kufitar Bërnjak
* Kriza e veriut të Kosovës (2021) 
* Shkëmbim territoresh Kosovë-Serbi
* Konflikti doganor mes Kosovës dhe Serbisë

## Referime