Treni i kaltërt i Titos

[parapamje|260px|Treni i Kaltërt në hapjen e seksionit përfundimtar të [Hekurudha Beograd-Tivar|hekurudhës Beograd-Tivar me dy JŽ D66/761, ekuipazhi i tij në plan të parë, 28 maj 1976.]]
**Treni i kaltërt i Titos** (serbisht: Плави воз, romanizuar: *Plavi voz*; kroacisht: *Plavi vlak*; sllovenisht: *Modri vlak*; maqedonisht: Синиот воз, romanizuar: *Siniot voz*) është emri popullor i trenit luksoz i Marshallit Jugosllav Josip Broz Tito, president i ish-Jugosllavisë. Më shumë se 60 shtetarë dhe udhëheqës botërorë udhëtuan me trenin blu gjatë shërbimit të tij dhe tani operojnë si një atraksion turistik në hekurudhën 476 kilometra (296 mi) Beograd-Tivar, midis Beogradit, kryeqyteti i Serbisë, dhe Tivarit, një qytet bregdetar në Mali i Zi. Ai u përdor gjithashtu për të marrë Titon dhe gruan e tij në ishujt Brijuni në Kroaci gjatë verës dhe organizonte takime me personalitete të rëndësishme të huaja. François Mitterrand, Yasser Arafat, Jawaharlal Nehru, Sukarno dhe, në tetor 1972, Mbretëresha Elizabeth II.

### Lokomotivat 
Lokomotivat e para të dedikuara për *Trenin e Kaltërt* ishin tre të rilyera JŽ class 11 4-8-0; njëri prej tyre tani ruhet në Beograd. Ato u zëvendësuan nga tre Krauss-Maffei ML 2200 C'C' të blera nga Gjermania Perëndimore. Këta u klasifikuan si motorë *JŽ D66/761* dhe bazoheshin në DB Class V 200.

Në vitin 1978, katër lokomotiva Electro-Motive Division EMD JT22CW-2, të përcaktuara si *ŽS series 666*, u blenë nga Hekurudhat Jugosllave për t'u përdorur me trenin, pra ngjyra e tyre e plotë blu. Të katër nuk janë më funksionale dhe të ruajtura, në pritje të riparimit të plotë. Ata u emëruan pas betejave të Luftës së Dytë Botërore:

* 001 - *Dinara*
* 002 - *Kozara*
* 003 - *Sutjeska*
* 004 - *[Battle of Neretva|Neretva]]*

JŽ 11-022.jpg|Një JŽ class 11 u përdor për Trenin e kaltërt të Titos, i ekspozuar përpara ish-stacionit qendror të Beogradit.
Skeda:JZ 761 001-003 topcider 2016-06-11.jpg|JŽ D66/761s (motorë bazuar në DB Class V 200) i Trenit të kaltërt të Titos.
Skeda:26.06.13 Požarevac 666.003-004 (10101082453).jpg|JŽ 666 (EMD JT22CW-2) lokomotiva 666.003 dhe 666.004.

## Pas Titos 
parapamje|djathtas|JŽ D66/761 siç duket e ruajtur në Topçider, (2016)
Treni transportoi Titon me gruan e tij Jovanka për herë të fundit për të transferuar trupin e Titos nga Lubjana nëpërmjet Zagrebit në Beograd më 5 maj 1980. Në vitet që pasuan, kur Jugosllavia u shpërbë, Treni i Kaltërt u la në një kasolle anësore në depon e Topçider në Beograd, lokomotivat përdoren për të transportuar trena mallrash dhe pasagjerësh. Karrocat qëndruan të papërdorura deri në vitin 2004, kur u hap për herë të parë për publikun e gjerë, pra për turistët vendas dhe të huaj. Më në fund, bota e zakonshme pati rastin të njihej me luksin e paarritshëm të trenit, të cilin më parë e kishin përdorur më shumë se 60 shtetarë dhe delegacione shtetërore të huaja. Që nga viti 2007, pjesë të trenit të kaltërt janë përdorur për udhëtime turistike. Disa nga vagonët dhe mjetet lëvizëse që nuk funksionojnë mund të vizitohen me pagesë.

## Galeria 

Nandor Major na dočeku predsednika Tita, Šid, 30.09.1977.jpg|Major Nandor në pritje të Presidentit Tito, Šid 30 shtator 1977
Plavi voz u Pirotu, 1965.jpg|Treni i kaltërt në Pirot, 29 shtator 1965.
Small private salon in the Blue Tito Train (1).JPG|Sallon i vogël privat
Bathroom in the Blue Tito Train (1).JPG|Banjo
Engine room in Plavi voz (2).JPG|Dhoma e motorit
Storage cabin in Plavi voz.JPG|Kabina e magazinimit

## Referime