Albanët (latinë)

**Albanët** ishin latinë nga qyteti antik Alba Longa, në juglindje të Romës . Disa nga familjet e shquara patriciane të Romës si Julii, Servilii, Quinctii, Geganii, Curiatii dhe Cloelii ishin me prejardhje albane. 

## Origjina 
Sipas mitologjisë romake, Ascanius, djali i heroit të Luftës së Trojës Eneas, themeloi fisin Alban kur u vendos në Alba Longa rreth vitit 1152 para Krishtit.  Burimet letrare sugjerojnë se emri i qytetit rrjedh nga Ené Ankiziadi e derri i bardhë (***alba*** ) të cilin Enea e kishte parë të kishte mbërritur në Latium.  Bazuar në prova të kufizuara arkeologjike, ekspertët thonë se fisi Alban banonte në kreshtën e gjatë midis liqenit të sotëm Albano dhe Monte Cavo. 

## Fuqia në Latium 
Në kulmin e tij, Albanët dhe qyteti Alba Longa ushtronin fuqi dhe ndikim të madh mbi Latium. Në veçanti, burime letrare si *Historia Naturalis* i Plini Plakut thonë se Alba Longa drejtoi një ligë qytet-shtetesh në Latium, të quajtur ndoshta ***Prisci Latini*** .  Shumica e këtyre burimeve priren të ndryshojnë në lidhje me strukturën politike të aleancës si dhe rolin hegjemonist të Alba Longës. Shumë historianë thonë se është e pasigurt nëse albanët kanë ushtruar ndonjë lloj dominimi pasi shumica e burimeve të mbijetuara janë të njëanshme. 

*Prisci Latini* janë kolonistët e dërguar nga mbreti i tyre, Latinus Silvius, të cilët do t'i nënshtroheshin autoritetit romak pas shkatërrimit të Alba Longa në mesin e shekullit të VII para Krishtit.  Ata kolonistë do të ishin një pjesë e 30 fshatrave që do të formonin *popullin Albenses* që mund të kishin lidhje me 30 fshatrat latinë të së njëjtës kohë në Latiumin e lashtë.

## Zakonet fetare 
Megjithatë, Plini dhe të tjerët përgjithësisht pajtohen që komunitetet e Latiumit u mblodhën në Alba Longa për ritet e flijimit. Çdo vit në pranverë, fiset mblidheshin në *Mons Albanus* (Monte Cavo) për të adhuruar Iuppiter Latiaris. Festivali njihej si *Feriae Latinae*.  Zakoni kryesor në këtë ceremoni ishte një banket i madh, i cili kërkonte që të gjitha qytetet pjesëmarrëse të sillnin ushqime, veçanërisht mish. Këto oferta më pas u ndanë midis shoqëruesve dhe zotërimi i një pjese të ushqimit nënkuptonte anëtarësimin brenda ligës.  Plini liston 30 fise që merrnin pjesë në *Feriae Latinae* . Ky festival vazhdoi si një ngjarje vjetore gjatë epokës perandorake të Romës . Ka gjithashtu dëshmi se udhëheqësit nga fiset përreth të Latiumit takoheshin në një burim në Alba Longa të njohur si *Aqua Ferentia* .  Kjo mbështet teorinë se albanët ishin figura qendrore në Latium . Alba Longa ishte e njohur edhe për verën dhe guroret e mira të gurit.  Historianët ia atribuojnë mungesën tonë të provave arkeologjike fushatës së Tullus Hostilius .  Në të vërtetë, pjesë të themelit të murit të qytetit janë gjithçka që ka mbetur. Pas kësaj fitoreje, Roma mori komandën që kishin mbajtur prej kohësh albanët. Shumë nga Alba Longa emigruan në Romë pas luftës dhe disa nga familjet më elitare patriciane të Romës (përfshirë Julii) e gjurmojnë trashëgiminë e tyre në Alba Longa, gjë që ilustron rëndësinë e saj në historinë e Romës. 

## Gente romake me origjinë albane 
* Kloelia gens
* Curiatia gens
* Gegania gens
* Julia gens
* Metilia gens
* Numitoria gens
* gjini Quinctia
* Servilia gens
* Tullia gens

## Romakë të shquar me prejardhje albane 
* Jul Cezari, burrë shteti, ushtarak dhe shkrimtar romak.
* Ciceroni, burrë shteti romak, orator, avokat dhe filozof.

## Shih edhe 
* Albanët (ilirë)
* Roma e lashtë

## Referime