Prodan

**Prodan** është një fshat në Komunën Steblevë në Rrethin e Librazhdit të Shqipërisë.

## Shiko edhe 
Gjendet në koordinata gjeografike 41° 23´ 05´´ N dhe 20° 24´ 21´´ E, në lartësinë 1 065 m. mbi nivelin e detit. Shtrihet në rrëzën *perëndimore të Malit të Zhugaricës* në *Malin Car* dhe kufizohet në veri – lindje me Ostrenin e Madh në *Fushën e Krushovizës* dhe në *Arat e Zhugavicës*; në lindje me Klenjën në *Krastën e Cucevës* (1,372.8 m.); në jug me Borovën në *Malin e Gjenanivës* (1,357 m.); në jug me Zabzunin në *Malin e Zylit* (1,518.5 m.); në perëndim me Okshtunin e Madh në *Malin e Kodrules*. Nëpër fshat rrjedh *Përroi i Zhugarisës*, i cili mbledh ujrat e faqes perëndimore të *Malit Zhugarica* dhe derdhet në *Lumin e Borovës*. Në perëndim të fshatit, përtej *Lumit të Borovës* gjendet *Kodra e Zelishtës* (986 m.) Aty ka qenë vendbanimi i hershëm *Selishta*.

Vendbanimi u themelua nga familje serbe dhe vllehe të ardhura në fund të shek. XIII – fillimi i shek. XIV me pushtimin e Dibrës ngs ushtria serbe e *kral* Stefan Uroshi II Milutin. Edhe me pushtimin osman të Dibrës në shek. XV, përveç popullsisë arbëre, fshati banohej nga popullsi sllave dhe vllehe. Më 1467, fshati (*Selbişta*) ishte timar i Jusufit, rob i Kadiut në rrethin e Gollobordës dhe kishte 13 familje me kryefamiljarë të krishterë nga fiset *Graduli*, *Bllazhe*, *Brankoviç*, *Kuçkojati*, *Manoviç*, etj..

Kishte edhe kryefamiljarë vllehë si Nina i Andreas dhe Dhimitri i Radosllavit. Kryeplak i fshatit ishte *protugjer* Todor, kurse në kishën e fshatit mbante meshë *pop* Mihali. Shërbimet e farkës në fshat kryheshin nga Gjergj *kovaçi*. Në fshat gjendej kisha e *Shën e Premtes* (*храм св. Петка*), e cila festonte më 14 tetor.

Gjatë shek. XVI, në fshat u vendosën banorë të tjerë duke i detyruar banorët e vjetër që të shpërngulen nga fshati. Sipas regjistrimit osman të popullsisë në vitin 1519, fshati Sebisht nuk përmendet.

Më 1583, fshati përfshihej në bashkësinë administrative (*nahiye*) të Gollobordës në rrethin e Dibrës me 48 kryefamiljarë nga fiset Eva,  Dhimitri, *Gjergji*,  *Gjini*,  *Gjore*,  *Gjura*,  *Ivani*,  *Jana*,  *Mara*,  *Mavro*,  *Mita*,   *Melisha*,  *Miha*,  *Nina*,  *Nikolla*,  *Peja*,  *Pana*,  *Proja*,  *Petri*,  *Rada*, 

*Rajku*,  *Tiha*,  etj.. 

*Fshati i Vjetër* (*Старо Село*) në Sebisht banohej nga fiset e vjetër *Popi*, *Ndreja*,  *Çallaku*, *Prendi*, *Karagjini*, *Gjini*, *Çela*, *Svilari*,  *Trampa*, *Bala*, etj.. Kreu i fshatit (*qefali*) zgjidhej nga fisi *Çallaku*. Gjatë shek. XVII, familje të ardhura nga fshatrat Zakamen dhe Prodan u vendosën në fshatin Sebisht, fshat i cili gjendej mes fshatrave Zabzun, Okshtun e Preval. Një pjesë e tyre u vendos në fshatin Zabzun të Gollobordës dhe një pjesë në fshatin Preval të Çermenikës. Popullsia u largua nga fshatrat Zakamen dhe Prodan për shkak të luftimeve me forcat ushtarake osmane.

Një ndër fiset e vjetër të fshatit Prodani që u vendos në fshatin Sebisht ishte edhe fisi *Dumani*. Prejardhja e moçme e këtij fisi është nga fshati Çidhna e Poshtme në bashkësinë administrative të Dibrës së Poshtme gjatë shek. XVI. Vendosja e të parëve të këtij fisi në fshatin Prodan ka ndodhur në shek. XVI. Më 1583, në fshatin Prodan përmendet kryefamiljari i krishterë Kola Duma.  Gjatë shek. XVI, familje të tjera të këtij fisi, u larguan nga fshati Prodan duke u vendosur në fshatrat fqinj Kukatin dhe Shën Gjergj të bashkësisë administrative të Tamadhes në rrethin e Tiranës. 

Në shek. XVIII, familje të fisit Dumani që ishin larguar nga fshati Prodani, u vendosën nëpër fshatrat e qytetit të Kavallës dhe prej aty në fshatin Psahna të ish. Eube dhe në qytetin e Athinës.  Familjet e fisit Dumani në qytetin e Athinës u përfshinë në jetën politike të vendit.

Qeveria e parë grekë e dalë nga kryengritjet e viteve 1821-1828, kishte kryeministër të saj Joani Kapodistria, me prejardhjen nga familja arbërore (*Gjonema*) **,** Compound Dictionary of Greek History from the National and Kapodistrian University of Athens Website Quote**,** Έκδοση “Το Βημα”, 2004: **“**1776 Γεννιέται στην Κέρκυρα ο Ιωάννης Καποδίστριας, γιος του Αντωνίου και της Αδαμαντίνης -το γένος Γονέμη, μία από τις μεγαλύτερες μορφές της Ευρώπης, διπλωμάτης και πολιτικός, πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδας και θεμελιωτής του νεότερου Ελληνικού Κράτους.” dhe të njëjtën prejardhje etnike kishin edhe dy anëtarë të qeverisë, Leonard Gjika dhe Anagnost Dumani.  Në qeverinë e Joani Kapodistrias ishte edhe ministry Anagnosti Dumani, i cili rridhte nga fisi i  vjetër *Dumani* në fshatin Sebisht në bashkësinë administrative të Dibrës së Sipërme në rrethin e Dibrës, në ejaletin e Rumelisë. Të parët e tij ishin larguar nga fshati Sebisht në gjysmën e dytë të shek. XVIII, duke u vendosur në qytetin e Athinës. Në qeverinë *Kapodistria*, Anagnost Dumani mbante postin e ministrit të Jashtëm (*Ντουμάνης Βάσεως καί Ύπουργός των Έξωτερικών*),  kurse pasardhësit e tij në Athinë do të shquheshin në jetën politiko – ushtarake të shtetit grek. 

Në mesin e shek. XIX, familje të krishtera ortodokse nga fshati Sebisht u vendosën në qytetin e Selanikut si mërgimtarë, ku edhe themeluan bashkësinë e tyre. Të gjendur nën propagandën e fortë për zgjimin e ndjenjës kombëtare (e cila udhëhiqej nga Sofja zyrtare), mërgimtarët lejuan që fëmijët e tyre që të mësojnë gjuhën bullgare. Familje të krishtera ortodokse ishin të ardhura edhe nga fshati Sebisht i Gollobordës në rrethin e Dibrës së Sipërme, një ndër të cilat edhe familja e Stamat Dumanit.

Pas vdekjes së tij gjatë punës në ndërtimtari, e bija Elena (***Елена*** *Стаматова Думанова* 1862 – 1925) u birësua nga ushtaraku rus në pension Pjotër Shtipshtanov (*Пьотр Щипщанов*). Ai e dërgoi Elena Dumanin me studime në Perandorinë Ruse dhe më 1879 ajo u diplomua në *Seminarin e Mësueseve Gra* të Moskës. Elena Dumani do të caktohej drejtore e *Liceut të Vajzave* në Selanik duke u njohur si një ndër mësueset më të famshme të çështjes kombëtare bullgare.

Në këtë periudhë, anëtarë të tjerë të fisit *Dumani* që ishin larguar nga fshati Sebisht i rrethit të Dibrës së Sipërme dhe ishin vendosura në Athinë, shërbenin si ushtarakë në flotën detare të Mbretërisë Greke. Anëtarë të tjerë të fisit *Dumani* që ishin larguar nga fshati Sebisht dhe ishin vendosur në fshatin Borovec të rrethit të Strugës, i ishin nënshtruar propagandës serbe që vepronte në *Tre Vilajetet*. Familjet e islamizuara të fisit Dumani që kishin qëndruar në fshatin Sebisht të rrethit të Dibrës së Sipërme, ishin shqiptarë.

Fisi Dumani i Sebishtit është nga i njëjti trung fisnor me fisin Dumani në fshatin Stushaj të Grykës së Vogël në rrethin e Dibrës së Sipërme, me fisin Dumani në fshatin Zajas të rrethit të  Kërçovës, me fisin Dumani në fshatin Llakavica të rrethit të Gostivarit, me fisin Dumani në fshatin Skutin të rrethit të Kurbinit, me fisin Dumani në fshatin Dardhë të rrethit të Çermenikës.

Në fund të shek. XIX, fshati Sebisht ndahej në lagjet *Ndreje*, *Trampe* dhe *Çele.*

Më 1900, fshati (*Себища*) me 360 banorë të krishterë dhe 400 të islamizuara, përfshihej në bashkësinë administrative të Gollobërdës (*Голо Бърдо*).     

Më 1911, fshati Sebisht (*Себища*) kishte 35 familje të krishtera dhe 59 të islamizuara. 

Më 1913, fshati (*Sebište*) kishte 800 banorë, prej të cilëve 2 / 3 të islamizuar. 

Gjatë *Kryengritjes së Shtatorit* 1913 për çlirimi nga zgjedha serbe, nga fshati (*Себища*) u larguan 50 familje të krishtera ortodokse. Disa familje u vendosën nëpër fshatrat Bomovë, Kojnarë dhe Sollokiç. Me shtypjen e kryengritjes në tetor – nëntor 1913, forcat ushtarake serbe hynë në fshat ku dogjën 13 shtëpi dhe vranë 12 banorë. Ndër të vrarët ishte Jusufi, vëllai i Ali Hoxhës, i cili ishte *mudiri* i bashkësisë administrative të Klenjës.  12 familje të tjera të krishtera ortodokse nga fshati Sebisht u vendosën në qytetin e Shkupit. 

Më 1916, fshati (*Селище*) përfshihej në rrethin Dibër dhe kishte 231 banorë shqiptarë, 257 banorë të islamizuar të vetëshpallur bullgarë dhe 136 banorë të krishterë të vetëshpallur bullgare.  Shumë familje shqiptare të fshatit u përndoqën nga regjimi bullgar, për shkak se ishin organizuar në çeta të armatosura. Këto familje u larguan përgjithmonë në qytetet e Gostivarit dhe Shkupit. 

Më 1925, përveç banorëve të islamizuar, në fshat (*Себища*) kishte edhe 45 shtëpi të krishtera me 180 frymë. 

Më 1927, fshati përfshihej në krahinarinë Trebisht me 120 shtëpi me 520 banorë të islamizuar dhe 60 të krishterë ortodokse. 

Më 1930, fshati (*Себища*) kishte 50 shtëpi të krishtera, përveç atyre të islamizuar. 

Më 1937, me vendim të qeverisë zogiste, emërtimi i fshatit u bë *Trimaj*.

Mikrotoponimia e fshatit është e gurrës sllave si *Staro selo* (fshat i vjetër), *Crvena plloça* (Rrasa e zezë), *Përvol* (arë), *Drsije*, *Matica*, *Mamica*, *Magulica*, *Cuculj*, etj..