Eliza Hoxha

**Eliza Hoxha** (lindur më 5 mars 1974, Mitrovicë) është një personalitet i njohur në Kosovë. Ajo ka një karrierë të shquar si arkitekte, fotografe, këngëtare, profesoreshë, deputete dhe aktiviste.     

## Biografia 
Eliza Hoxha lindi në Mitrovicë të RSF Jugosllavisë (tani Kosova) më 5 mars 1974. Ajo përfundoi shkollën fillore "Naim Frashëri" (atëkohë e quajtur "Vlladi Minazor") dhe shkollën e mesme që më parë quhej "Josip Broz Tito", ndërsa tani quhet "Ismail Qemali", në lagjen Bregu i Diellit, Prishtinë. Eliza përfundoi edhe studimet bachelor në Fakultetin e Ndërtimtarisë dhe Arkitekturës në Universitetin e Prishtinës në vitin 2002 dhe më pas përfundoi studimet post-diplomike në planifikim urban në Universitetin Katolik të Leuvenit në Belgjikë në vitin 2006. Aktualisht, ajo është kandidate për doktoraturë në Universitetin Teknik të Graz, Austri. 

Pas një qëndrimi të gjatë në Belgjikë, Eliza u kthye në Prishtinë ku edhe po bëhej gati për lansimin e këngës së saj të parë. 

## Karriera si këngëtare 
Eliza është prezente në skenën shqiptare në festivale si profesioniste që nga viti 1997 me këngën "Ti". Kështu e nisi udhëtimin e saj nëpër festivale dhe duke sjellur këngë dhe projekte të tjera për publikun shqiptar dhe në këtë mënyrë Eliza Hoxha ishte pjesë edhe e Nota Fest, Show Fest, Festivalit të Këngës të RTSH-së, Top Fest 6 dhe Top Fest 8, Kënga Magjike, Zhurma Show, Videofesti Muzikor dhe Netët e Klipit Shqiptar. Përveç bashkëpunimeve dhe projekteve shumë të bukura që ka sjellur Eliza për publikun shqiptar, ajo ka qenë gjithashtu autore e disa këngëve siç janë “Të dua veç ty“, “Rruga e zemrës“ bashkëpunim me Rosela Gjylbegun si dhe ka qenë autore e këngës “Ike ti“ të Elsa Fazlia.

## Karriera në fotografi 
Në vitet e 90-ta, Eliza filloi të përdorte fotografinë si mjet për të dokumentuar ngjarjet e rëndësishme që po ndodhnin rreth saj. Një nga ngjarjet e para që kishte edhe zanafillen e këtij profesioni ishte regjistrimi apo dokumentimi i vrasjes së një studenti të ri, Armend Daci, afër banesës së saj në Breg të Diellit në vitin 1996. “Fotografia ishte arma për të thënë diçka për Kosovën,” thotë Eliza. Kjo ngjarje e nxiti atë si dhe ia dha mundësinë që të punonte për Zërin që në atë kohë dokumentonte realitetin e jetës në Kosovë gjatë një periudhe të trazuar. Eliza thekson se “përmes fotografisë unë njoha Kosovën e vërtetë”. Ndërsa, ekspozita tjetër “Between Dream and Reality” (Ndërmjet ëndrrës dhe realitetit) -  që u mbajt në në Galerinë e Ministrisë së Kulturës me daten 11 Shkurt të vitit 2018, ku Eliza sjell katër momente të formimit të shtetit të Kosovës, përmes fotografisë. Për gazeten Koha, Eliza Hoxha thotë se "Ekspozita vjen me disa fotografi, të bëra nga unë, për të prekër katër momente të rëndësishme të udhëtimit të Kosovës si shtet. Vitet '90, periudha e refugjatëve, çlirimi (liria) dhe pavarësia."

Një nga ekspozitat më të rëndësishme të Eliza Hoxhës është **“the CITY is EVERYWHERE”** (*Qyteti është kudo*), ku ajo paraqet konceptin e saj për Paviljonin e Republikës së Kosovës në Bienalen e Arkitekturës në Venecia 2018. Në këtë ekspozitë, Hoxha trajton idenë e shtëpisë si një zëvendësim të qytetit dhe eksploron përdorimin e hapësirës private si hapësirë publike gjatë viteve '90, kur shqiptarët e Kosovës krijuan sisteme paralelë të institucioneve publike në shtëpitë e tyre. Në këtë ekspozitë, Eliza përshkruan: “Në vitet '90, jeta që qendra e qytetit ofronte për të gjithë mbaroi për shqiptarët dhe çdo aktivitet u zhvendos në periferi. E gjithë bashkësia shqiptare u tkurr në shtëpi private. Shtëpia u bë shkollë, restorant, hapësirë për aktivitete promovuese, zyrë, galeri arti, spital dhe shtëpi në të njëjtën kohë.” Ky koncept pasqyron liritë dhe kufizimet e sistemit paralel të Kosovës dhe kuptimin e "hapësirës së lirë" gjatë pushtimit. 

Që nga viti 2003, është e angazhuar në Katëdrën e Urbanizmit dhe Planifikimit Hapësinor pranë Fakultetit të Ndërtimtarisë dhe Arkitekturës në Universitetin e Prishtinës. Përgjatë  viteve 2007-2009 ishte e angazhuar si ligjeruese në fushën e urbanizmit në Fakultetin e Arkitekturës, pranë  Universitetit Shtetëror të Tetovës në Maqedoni. Midis tjerash, Hoxha është aktive në proceset e planifikimit dhe zhvillimeve urbane në projekte të ndryshme praktike nëpër Komunat e Kosovës. *Ajo që e shquan viteve të fundit më së shumti janë shkrimet e saj mbi kulturën urbane të botuara  nëpër gazetat ditore si: Express, Koha Ditore, Lajm, dhe Zëri.*  Eliza ka shkruar librin "**City and Love**" (*Qyteti dhe Dashuria*), një ditar urban mbi sfidat e qytetit të Prishtinës. Përmes këtij libri, ajo sjell në vëmendje çështjet e urbanizmit, identitetit dhe kujtesës në kryeqytetin e Kosovës. Gjithashtu, ajo ka redaktuar librin e Pavijonit të Kosovës në Bienalen e Arkitekturës në Venecia në vitin 2018, të titulluar "*Qyteti është kudo*" (**the CITYisEVERYWHERE**) 

Është autore dhe moderatore e emisionit të vetëm në Kosovë mbi arkitekturën dhe kulturën urbane në përgjithësi “ÇELËSI” i cili transmetohet të dielave në RTV21.

## Karriera e saj si deputete 
Eliza Hoxha është deputete në Kuvendin e Kosovës nga Partia Demokratike e Kosovës (PDK). Ajo është anëtare e disa komiteteve, përfshirë Komitetin për Arsim, Shkencë, Teknologji, Inovacion, Kulturë dhe Sport, si dhe Komitetin për të Drejtat e Njeriut, Barazi Gjinore, Viktimat e Dhunës Seksuale gjatë Luftës, Personat e Zhdukur dhe Peticione. 

Eliza Hoxha përfaqëson një figurë të pasur dhe komplekse në historinë bashkëkohore të Kosovës. Me kontributet e saj të shumanshme në art, arkitekturë, muzikë dhe aktivizëm, ajo ka lënë një gjurmë të pashlyeshme në zhvillimin kulturor dhe shoqëror të vendit.
## Diskografia 
### Albumet 
* 2000: *No. 1*
* 2003: *100% Eliza*

### Këngët 
* 1996: *Jeho Kënga Shqipe*
* 1997: *Ti*
* 1998: *Zotit (Feat. Beka & Vullnet Sefaja)*
* 2000: *Me Ritem do të Vallzoj* 9 Qershor 2000
* 2000: *Drejt Ardhmerisë (Feat. Memli Krasniqi)*
* 2000: *Ti Po Shkon*20 Dhjetor 2000
* 2001: *Dua*
* 2001: *Ende*29 Maj 2001
* 2002: *Pendimi* 29 Mars 2003
* 2003: *Behu me Trim* 11 Prill 2003
* 2003: *Ëndrrat*
* 2003: *Kthehu*
* 2003: *Mos I Mbyll Sytë*
* 2004: *Perqafom (Feat. Xuxi & Getoar Selimi)*
* 2006: *Hajde Sonte*
* 2007: ''Per ata qe S'jan*
* 2008: *Himni Im*
* 2008: *Shko*
* 2009: *Deshpërimi*
* 2009: *Homazh Per Prishtinen*
* 2009: *Rruga e Zemrës (Feat. Rosela Gjylbegu)*
* 2009: *Nje Tjeter Jetë (Feat. Pirro Çako, Rosela Gjylbegu)*
* 2010: *E Dua Ket Vend*
* 2011: *Te Dua Veq Ty*
* 2011: *Perballë Vetvetes*
* 2011: *Nuk Mundesh (Feat. Dj Dalool)*
* 2011: *Unë jam si Ti (Feat. Etno Engjujt)*
* 2012: *E Ardhmja Jemi Ne*
* 2012: *Mbetem*
* 2014: *Heshtja e Kanges*
* 2016: *Ecjen Ti Vazhdo*
* 2016: *Vendi Im*
* 2018: *Peng''

## NO.1 (2000) 
* 1 Ti po shkon 
Teksti:Memli Krasniqi Muzika Enis Presheva Orkestroi:Enis Presheva
* 2 Drejt ardhmerise 
Teksti:Memli Krasqniqi Muzika Enis Presheva Orkestroi:Enis Presheva
* 3 Ende
Teksti Memli Krasniqi Muzika Faton Macula Orekstroi:Florent Boshnjaku
* 4 Me ritem do te vallzoj
Teksti Eliza Hoxha Muzika Enis Presheva Orkestroi Enis Presheva
* 5 Iluzion 
Teksti Memli Krasniqi Muzika Enis Presheva Orkestroi Enis Presheva
* 6 Ne duart e mia (feat Faton Macula)
Teksti Memli Krasniqi Muzika Enis Presheva Orekstroi Enis Presheva
* 7 Dua 
Teksti Memli Krasniqi Muzika Enis Presheva Orkestroi Enis Presheva
* 8 Iluzion (Remix)
Teksti Memli Krasniqi Orkestrimi Florent Boshnjaku

## 100 % (12.05.2003) 
* 1 Revulucion
* 2 Kthehu
* 3 Behu me trim
* 4 Endrrat
* 5 Pendimi
* 6 Lart ne qiellin tim
* 7 NO.1
* 8 Mos i mbyll syte
* 9 Pendimi (baby verision)

## Sonte (2008) 
* 1.Per ata qe sjane 
Teksti:Eliza Hoxha Muzika:Adrian Hila Orkestrimi:Florent Boshnjaku
* 2.Sonte 
Teksti:Eliza Hoxha Muzika Enis Presheva Orkestrimi Enis Presheva
* 3 Homazh per Prishtine 
Teksti:Eliza Hoxha Muzika dhe Orkestrimi Florent Boshnjaku
* 4 Himni im
Teksti:Eliza Hoxha Muzika dhe Orkestrimi:Enis Presheva
* 5 Shko
Teksti:Eliza Hoxha Muzika dhe Orkestrimi:Florent Boshnjaku
* 6 Deshperimi
Teksti:Eliza Hoxha Muzika dhe Orkestrimi Enis Presheva
* 7 Te dua veq ty
Teksti:Memli Krasniqi Muzika dhe Orkestrimi Florent Boshnjaku
* 8 E ardhmja jemi ne 
Teksti:Memli Krasniqi Muzika dhe Orkestrimi Florent Boshnjaku
* 9 E dua kete vend
Teksti Eliza Hoxha Muzika dhe Orkestrimi Enis Presheva

## Pjesmarrja ne Festivale 
* Show Fest 1997 "Ti" cmimi Debutante
* Show Fest 2000 "Me ritem do te vallzoj" cmimi 3
* Nota Fest 2000 "Drejt ardhmerise" feat Memli Krasniqi cimi 2
* Polifest 2000 "Dua" cmimi produksionit
* Polifest 2001 "Ende" cmimi publikut
* VFM 2003 "Pendimi" videoklipi me mir i viitt
* Zhurma Show Awards 2004 "Pop albumi me i mir" 100%
* Kenga Magjike 2008 "Shko" cmimi produksionit
* Kenga Magjike 2009 "Rruga e Zemres" dhe Rosela Gjylbegut (cmimi pare)
* Kenga Magjike 2012 "Mbetem" cmimi publikut
* Kenga Magjike 2016 "Vendi im" cmimi produksionit

## Referime