open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Reer Aw Xassan

**Reer Aw Xasan** waa qabiil Ashraaf ah  lehna taariikh fac-weyn oo ku qotonta hoggaanka diinta, cilmiga iyo adeegga bulshada. Taariikh ahaan, beeshani waxay caan ku ahayd soo saarista culumo, macallimiin iyo hoggaamiyeyaal bulsho oo door muuqda ka qaatay fidinta diinta iyo horumarinta waxbarashada. Sidoo kale, waxay saameyn la taaban karo ku leeyihiin siyaasadda iyo arrimaha bulshada ee Soomaaliya.

## Qaybaha Beesha
Beesha Reer Aw Xasan waxay si rasmi ah ugu kala baxdaa **laba farac oo waaweyn**:

### 1. Reer Aw Saacid
Reer Aw Saacid

**Jilib-hoosaadyada Reer Aw Saacid:**

* Reer Aw Xuuriye
* Reer Aw Kheyre
* Reer Aw Hilowle
* Maxamed Aw Saacid

**Deegaannada Reer Aw Saacid:**

Inta badan waxay deggan yihiin gobollada **Shabeellaha Hoose**, gaar ahaan:

* Qoryooley
* Afgooye

Sidoo kale, waxay ku nool yihiin waqooyi-bari Kenya, gaar ahaan:

* Mandheera
* Qalaaliyow

----

### 2. Reer Aw Nuur
**Jilib-hoosaadyada Reer Aw Nuur:**

* Reer Aw Mahdi
* Reer Aw Cilmi
* Reer Udgoone
* Reer Axmed Nuur

**Deegaannada Reer Aw Nuur:**

Waxay inta badan deggan yihiin:

* Beledweyne iyo qaybo kale oo ka tirsan gobolka Hiiraan
* Feer Feer iyo deegaano kale oo ka tirsan Deegaanka Soomaalida ee Itoobiya
* Koonfurta Soomaaliya, sida Gobolka shabellada hoose, Jubbaland, Banadir iyo Kenya

----

----

## English Version
**Reer Aw Xasan** is a respected clan within the **Asharaaf community**, known for its rich historical legacy in religious leadership, scholarship, and community service. Historically, members of this clan have played a significant role as Islamic scholars, teachers, and community leaders. They have also maintained a visible influence in Somali social and political affairs.

## Clan Structure
The Reer Aw Xasan clan is officially divided into **two main branches**:

### 1. Reer Aw Saacid
Reer Aw Saacid is the **eldest son (Curadka Reer Aw Xasan)** and represents the largest branch of the clan.

**Sub-clans of Reer Aw Saacid:**

* Reer Aw Xuuriye
* Reer Aw Kheyre
* Reer Aw Hilowle
* Mohamed Aw Saacid

**Geographical Distribution of Reer Aw Saacid:**

They predominantly inhabit the Lower Shabelle region of Somalia, particularly:

* Qoryooley
* Afgooye

They are also found in northeastern Kenya, especially:

* Mandheera
* Qalaaliyow

----

### 2. Reer Aw Nuur
Reer Aw Nuur is the second major branch of the Reer Aw Xasan clan.

**Sub-clans of Reer Aw Nuur:**

* Reer Aw Mahdi
* Reer Aw Cilmi
* Reer Udgoone

**Geographical Distribution of Reer Aw Nuur:**

They mainly inhabit parts of the Hiiraan region in Somalia, particularly:

* Beledweyne

They are also present in the Somali Region of Ethiopia, including:

* Feer Feer
Cawil Cadami Burhaan

**Af- Duubkii Soomali Airline**

Bilowigii af-Duubka somali Airlines  , waxa hogaamiye looga dhigay *cawil Cadami Burhaan,*halka hawl galininta iyo habaynta habka loo maamulayo diyaarada, iyadoo kujirta hawada sare iyo soo dajinta ay lahaayeen , **hogamiyayashii** Hassan Aadan , kuwaas oo deegankoodu  yahay DDS Ethiopia , kunahadla  luqadaha lagaga hadlo dawlada Ethiopia,  cawil cadami ,malaha afduubka diyaarada ,se kaliya waxa looga dhigay astaan kaladan bayn ah.
Haroorays

Haroorays waa degmo u dhaxeysa Wajaale iyo Jigjiga, waxaana degaan ahaan iska leh oo dagan qabiilka Galaal-weyne ee ka tirsan BeelweyntaReer Maxamed, sidoo kale waxa dega beelo kale sida Jidwaaq iyo Jibriil Yoonis.

Degmada haroorays waxay caan ku tahay caanaha lo'da & waxsoosaarka dalagyada beeraha kala duwan ee gobolka Jigjiga (Faafan) waxana sidoo kale ay tahay meel aad muhiim ugu ah xaga ganacsiga, Jidka muhiimka ee Isku xidha Somaliland & Itoobiya islamarkaana  waxay ka mid tahay ilaha Korodhka Dhaqaalaha Magaalada Jigjiga ee Caasimada Dawlad Degaanka Soomaalida Itoobiya (DDSI).

Sido kale Haroorays waxay ka mid tahay saddexda iyo sagaashanka (93) degmo ee uu ka kooban yahay dawlada degaanka soomaalida itoobiya (DDSI) waxaana hoos yimaada 17 center iyo  123 tuulo ama qaballee.
Burger King

**Burger King**

**Burger King** () waa makhaayad sameysa cunto Ameerikaan taasi oo xarumo badan ku leh meelo badan oo caalamka ah. Shirkadani oo ku caanbaxdey sameynta *cuntada degdega ah* ayaa waxaa aasaasay Dan iyo Frank Carney sanadkii 1958 taasi oo laga hirgeliyay wadanka Maraykanka.

## Sharaxaad
Burger King wuxuu ahaa hay'ad caalami ah oo caalami ah oo iibisa s. Dukaanka ugu horreeya ee furan [1954], [Miami, Florida. Mid ka mid ah dunida Burger ee u gaarka ah King raaxaysan ah hamburger loo yaqaan "Whopper".
Marka Burger King go'aansaday in uu kordhiyo shaqo ee Australia, iyagu waxay ogaan waxa la calaamadaysan magaca ganacsigooda iyada oo kaalinta labaad ah oo ah dukaamada yar yar cuntada qaadato. Resultingly, taaso Australian horeysay Burger King Coporation ah, aasaasay Perth, ku haboonayn cinwaankeedu yahay * The Jack gaajoodeen, *, oo soo noqnoqda magaca iyo dareemaan Franchising ah Jack Cowin Gaajada iibin Jack ah, xoogna dhaqanka, laakiin sidoo kale Australia gaar ah, Burger Australiyaanka ah. Burger Tani waxay ku salaysan tahay cadcad kalluunka iyo chip dukaan Australian dhaqanka, oo ay ku jirto ukun la shiilay, Bacon, basasha iyo baytaraafka oo inta badan hilibka, salaar iyo yaanyada.

## Burger king  Bari Africa
*  1
*  2
* 1+
*  1+
* Somaliland 0
*  0

## Muuqaal

 
File:Burger king whopper.jpg
File:BurgerKingFood.jpg
File:Burger King Italy 2.jpg


## Sidoo kale fiiri
* Cunto

## Xigasho
Christina Aguilera

**Christina María Aguilera** (; dhashay Diseembar 18, 1980) waa heesaa Mareykan ah, iyo shaqsi telefishan.  Aguilera waxay u kacday xiddigeeda albumkeedii ugu horreeyay, kaas oo lagu tiriyaa inay saameyn ku yeelato soo nooleynta teen pop ah dabayaaqadii 1990-meeyadii iyo horraantii 2000-meeyadii. Shaqadeeda, oo ay ku jiraan dumarnimada, jinsiga, iyo rabshadaha, waxay dhaliyeen ammaan iyo muran labadaba, kuwaas oo inta badan lagu tilmaamo inay saameyn ku leeyihiin fannaaniinta kale.

## Albumyasha

* *[[Christina Aguilera (album)|Christina Aguilera]]* (1999)
* *[[Mi Reflejo]]* (2000)
* *[[My Kind of Christmas]]* (2000)
* *[[Stripped]]* (2002)
* *[[Back to Basics]]* (2006)
* *[[Bionic]]* (2010)
* *[[Lotus]]* (2012)
* *[[Liberation]]* (2018)

## Tixraac
Amy Winehouse

**Amy Jade Whinehouse** (14 Sebteembar 1983, London - 23 Luuliyo 2011, London) waa fanaanad ingiriis ah.
Pizza Hut

**Bidsa Hat** () waa makhaayad sameysa cunto Ameerikaan taasi oo xarumo badan ku leh meelo badan oo caalamka ah. Shirkadani oo ku caanbaxdey sameynta pizzaha ayaa waxaa aasaasay Dan iyo Frank Carney sanadkii 1958 taasi oo laga hirgeliyay wadanka Maraykanka.
Sidoo kale, hudheelka cuntada soonka American ah oo uu leeyahay laamo dalal badan waxaa Almo khubarada nafaqada maqaayad pizza dhammaan noocyada kala duwan, laakiin waa Okhry.kma waxay bixisaa xiriir codsiyada adeegga dibadda ee intaa dheer in suurtagalnimada ee cunaya makhaayad.

## Bari africa Pizza Hut

*  1+
*  1+
* Somaliland 1+
* 1+
* 1

## Muuqaal
 
File:Pizza Hut Italian Bistro.jpg | Pizza Hut Bistro in Indianapolis, Indiana]
File:Pizza Hut Philippines.jpg | Pizza Hut in Angeles City, Philippines
File:Mall culture jakarta52.jpg | Pizza Hut in Jakarta, Indonesia


## Sidoo kale fiiri
* Burger King
*

## Xigasho
A&W Restaurants

**Makhaayadaha A & W** waa isku jir ah cuntooyinka ay ka mid yihiin digirta iyo cabitaanka. A & W waa shirkaddii ugu horeysay ee xayeysiis ah: Laanta Faransiisku waxay bilowday California qiyaastii 1921-kii. Waxaan ka helnay aqoonsi guri oo ka tirsan xubnaha ragga Roy W. Allen iyo Frank Wright. Maqaaku waa makhaayad, laakiin kuma dhammaato hamburger, french fries iyo eeyaha kulul. Cuntada waxaa laga heli karaa meelo badan oo adduunka ah iyo Mareykanka.
## Xigasho
Udeejeen

Udejeen (Somali: Ujeejeen, Arabic: اجيجين) is a sub-clan of the Mudulood Hawiye and a larger Samaale clan.[1] It is one of the major Somali clans and has produced many prominent historical Somali figures including the first president of Somalia Aden Abdulle Osman and various mayors in Somalia mohamed Nur Tarsan [2][3]

### Clan tree

* Hawiye
** Hiraab
*** ..          Mudulood
**** Udejeen (Ciise) أديجين عيسى مدلود 
***** Abadar ابدر
***** Abokar ابوكر
*****Aadan Yacquub
****** Ree Nuur
****** Ree Caalim
****** Ali Yacquub
****** Maxamed gaab 
******* Reer Raage
****** Yusuf Yacquub
******* Xasan Yusuf Reer Ugaas
******* Ifiyo Yusuf
******* Suleyman Yusuf
******* Macalin Maxamuud
******** Xersi Macalin
******** Kheyre Macalin
******** Siyaad Macalin
******** Dudub Macalin
******** Faatax Macalin
***** Abadir ابادر 
****** Maxamed Samatar
 

 

## Notable people

*Aden Adde, the first President of Somalia, 1960-1967.
*Mohamed Nur, mayor of Mogadishu from 2010-2014.
*Osman Mohammud Dufle, a Somali politician and a previous minister of health. He was nominated for a Nobel Prize for his efforts.
*Ahmed Shido, an Ethiopian politician.
*Mohamed Hussein Addow, presidential candidate and member of Parliament.

  • Ugaasyadii Beesha:

1.Ugaas Cismaan macalin nuur AUN

2.Ugaas Faqa eebakar AUN

3.Ugaas Macalin Nuur Aw-Muxummad AUN.

4.Ugaas Macalim Yacquub Ugaas cusman AUN

5.Ugaas Cilmi Daahir coloow AUN

6.Ugaas cismaan Ugaas Cilmi Ugaas Cumar. Waa ugaaska hada nool oo xilka haaya.

## ABWAANADI BEESHA

1. Abwaan Muxyadin Subkane 

2. Abwaan Rashid Mohamud Sheikh
Layaal Abbood

**Layal Mounir Abboud** (:; ku dhashay 15 May 1982) waa heesaha filimka ah ee Lubnaan, muusikada muusikada, gabayada lyric, qoob-ka-cayaaraha qoob-ka-ciyaarka, qaabka farsamada, bani'aadamnimada muslimka iyo ganacsadaha.
Layal Mounir Abboud (Carabiga: Luuq, Labiiciga: d] (Dhegeysi) 15 May 1982) waa heesaa filim ah oo Lubnaan ah, heesaha muusiga, heesaha lyric, riwaayadda qoobka , qaabka haboon iyo bani'aadamnimada Muslimiinta [1] [2] [3]
Abboud wuxuu ku dhashay qoyskiisa muusikada ee Lubnaan ee Lubnaan ee Kniseh, Abboud waxa uu ahaa askari hore oo ka tirsan ISF oo wax ka bartay qoraallada Ingiriisiga ee Jaamacadda Lubnaan, tarjumaad ka ah Jaamacadda Beirut ee Jaamacadda Carabta iyo muyuusigga Jaamacadda American Science and Technology. Waxay u muuqatay markii ugu horeysay ee tartanka Studio El-Fan oo ah tartan ka tirsan tartanka South Lebanese laga bilaabo 2001-02. Abboud 's career music wuxuu ku soo barbaaray iyada oo la sii daayay albaabkeeda ugu horeysay ee Fi Shouq (Carabi: في شوق: daba dheeraatay) la daabacay dhammaadkii 2007. [4] Waxay heeso ku leeyihiin lahjadaha kala duwan ee Carabiga ah, caan ku ah bandhigga sheekada muusikada ee Lubnaan iyo munaasabadaha xagaaga iyo tours. Abboud waa xubin muusik ah oo ka mid ah Farsamoyaqaanada Xirfadlayaasha ee Lubnaan. [6]

## Xigasho
Shanleey

Shan shan ka dhowr.
# xidid xan ka dhowr.
# xukun xoolo ka dhowr.
# xaajo dalab ka dhowr.
# xilo  xaqdarro ka dhowr.
# Xoolo dago la'an ka dhowr.

SHAN AYAA DADKA ISKU KEENA.
# DAN. 
# DERIS
# DARIIQ 
# DIIN 
# IYO DIIR

Ilaahow shan waad uuntay ee maxaad shan ugu sameyn? 

● Geesi waad uuntay ee maxaad biri ugu dhigin? 

● Fulay waad uuntay ee maxaad baalal ugu yeelin? 

● Deeqsi waad uuntay ee maxaad maalqab ugu dhigin? 

● Bakhayl waad uuntay ee maxaad summad ugu dhigin? 

● Naag xun baad uuntay ee maxaad koor ugu xirin?

Waxaa jira shan shir:

■ Shir dumar( dhaxalkiisu waa xan iyo xasarad).

■Shir ciyaal(dhaxalkiisu waa dakhar iyo dayac).

■Shir culumo(dhaxalkiisu waa sharci iyo shareeco).

■Shir gumeed(dhaxalkiisu waa gole buq iyo afbuur). 

■Gole gobeed(dhaxalkiisu waa go'aan iyo gudoon). Qoraa: (Bare Maxamed Ibrahim Abukar ustaad Moha-deeqsi)
Maqaaxi

**Maqaaxi** (; () sidoo kale loo yaqaano **[[Makhaayad]]**, waa meherad u adeegta bulshada taasi oo diyaarisa, samaysa isla markaana iibisa cuntada bisil ee diyaarka u ah cunitaanka.
Si la mid ah meheradaha kale ee ganacsi makhaayadu waxay cuntada ka iibisaa dadka kuwaasi oo lacag ku bedesha raashin diyaar ah.
## Hordhac
Makhaayadu waa meherad ganacsi taasi oo iibisa (gada) cunto diyaar ah.}}

## Muuqaal
 
File:GrandeTaberna.JPG
File:Salaamahut.jpg|Makhaayada Salaama ee ku taala Toronto
File:Petrus (London) Kitchen.jpg|
File:Nanjing Hunan Road Ajisen Ramen.jpg
File:Restaurant for People, Shigatse. 1993.JPG
File:Tom's Restaurant, NYC.jpg
File:FirstPizzaHut.jpg
File:Pizza Hut Athens OH USA.JPG


## Sidoo kale fiiri
* Cunto
*Raashin

## Xigasho
Carl's Jr.

**Jr. Carl** waa xulashada makhaayado dhakhso ah oo ku yaala Coast of West Coast ee Mareykanka ee United States. Waxay ka bilowday Carl Karcher waxaana iska leh CKE restaurants.
Sixir

**Sixir** (; ) waa isticmaalka awood aan dabiici ahayn iyo sayniska iyo cilmiga horjeeda. Ujeeddada waxay noqon karta diimaha, bogsasho, mustaqbalka sii loo arko ama daawicid sii qof loo yeelo.
## Sidoo kale fiiri
* Sixiroole
## Xigasho
Cadayn

**Cadayn** (; ) waa wax yaabaha caddaynayo dood ama muran. Daliil waa tuusaale oo runta soo sari karo.
## Tixraac
Xadhig

Ereyga **Xadhig** waxaa loo isticmaalaa waxyaalo badan oo kala duwan kuwaasi oo ku kala duwan macno ahaan. Kuwaasi waxaa ka mid ah:

## Walxo la isticmaalo
* Xadhig (dun), waa walax dheer oo soohan taasi oo ka samaysan dun, cudbi, fiber, caag ama dhamaantood oo la isku dhalaaliyey ka dib la soohay. Xadhkaha noocan ah waxaa loo isticmaalaa in wax lagu xidho, lagu adkeeyo dhowr sheey, ama xidhiidhiyo labo barood.
* Xadhig (bir), kani waa xadhig soohan ama dhumuc leh oo ka samaysa macdanta birta kaasi oo laa isticmaalo inuu gudbiyo korontada iyo xidhiidhinta signalka.
## Ficil
* Xadhig xabsi, marka qof ama dad laga qaado xoriyada kuwaasi oo inta badan lagu xareeyo xabsi ama meel kale oo loogu talogalay in lagu hayo mudo wakhti ah.
## Sidoo kale fiiri
Horey ayaa loo yidhi *"[[Af-Soomaali]]gu waa margi"*; erey aad adigu si u taqaano ayaa deegaano kale macno kale ku leh marka hadii aad aragto wax khalad ah ama aad fahmi weydo fadlan fariintaada ku dhaaf qeybta .
Xadhig (bir)

**Xadhig koronto** (; ) waa xadhig soohan ama dhumuc leh oo ka samaysa macdanta birta kaasi oo loo isticmaalo inuu gudbiyo korontada iyo xidhiidhinta signalka. Xadhkaha korontada waxaa laga sameeyaa biraha leh astaamaha gudbinta elektaroonada korontada; sida birta naxaasta iyo leadka loo yaqaano. Intaasi waxaa dheer, birta la qoray ee xadhkahaasi waxaa lagu dahaadhaa duub warqado ah iyo qolof adag oo caag ah kuwaasi oo loogu talogalay ineey dadka iyo xayawaanka ka ilaaliyaan korontada, iyo ineey kala ilaaliso labada qeybood ee xadhkaha kala wada positiveka iyo negative ka.
## Hordhac

Sida caadiga ah, xadhkaha  birta ahi waxay ka samaysan yihiin biraha fudud ee ku fiican gudbinta sida naxaasta iyo jaandiga. Marar badan waxaa laga sameeyaa isku-dhisyo ka kooban biro noocyo kale ah.

## Muuqaalo
 
File:Hannover-Messe_2012_by-RaBoe-451.jpg
File:Steel_wire_rope.png
File:Drahtzieherei.jpg
File:Atelier_MeshSayada,_janvier_2013_04.jpg
File:Fibreoptic.jpg
File:Stranded_lamp_wire.jpg
File:RG-59.jpg

## Sidoo kale fiiri
* Xadhig
* Koronto
* Dab

## Tixraac
Danab

**Danab** (; ) waa codka, shanqadha, iyo guuxa uu sameeyo hilaacu marka daruuro u socda jihooyin kala duwan isku dhacaan. 

## Hordhac
Danabku waa guuxa ka dhasha marka daruuro joog hoose leh isku dhacaan kuwaasi oo leh cadaadis iyo heerkul sare leh.

## Sidoo kale fiiri
* Roob
* Daruuro
* Koronto
## Tixraac
## Tixraac
* Spectacular Sky-Shows
* The Thunderstorm—Awesome King of the Clouds
* Lightning
* Natural Forces
Xadhig xabsi

::*Boga "[[Xirid]]" halkan ayaa loo soo wareejiyay.*

**Xadhig** (; ) sidoo kale loo yaqaano **[[Xirid]]**, waa marka qof ama dad laga qaado xoriyada kuwaasi oo inta badan lagu xareeyo xabsi ama meel kale oo loogu talogalay in lagu hayo mudo wakhti ah. Inta badan waxaa xadhiga sameeya xubno ka mid ah dowlada, sida Ciidanka Nabad Sugida kuwaasi oo tixraacaya dambi lagu soo eedeeyay qofka ama dadka xadhiga loo taxaabayo.
## Hordhac
Guud ahaan dunida maanta waxaa jira noocyo badan oo xadhiga ah kuwaasi oo iskugu jira mid dowli ah iyo mid sharci daro ah. Xadhigu waa xeer ciqaabeed diidaya dhaqdhaqaaq iyo banaan jooga qof siyaasi ah, isagoo gurigiisa ama xafiiskiisa lagu dhex xannibayo mudoaan cayinnayn, waana markii maamulka meeshaas ka jira uu u diidanyahay qofkaas inuu shacabka ama saxaafada la hadlo ama abaabul kicin ah looga baqo, taasoo badal ama fududayn ka ah inuu xabsi ama jeel caadi ah galo,
## Muuqaalo
 

File:Lucy.Parsons.1915.arrest.jpg
File:Kidnappers arrested Rio.jpg


## Sidoo kale fiiri
* Xabsi
* Xabsi guri

## Tixraac
Caynaan

**Caynaan** (; ) waa magac Soomaaliyeed kaasi oo loo bixiyo ragga. 

Dabayaaqadii bishii February 1996, waxaa degmada Caynaba shir uga furmay beelaha Bariga Burco. Shirkaas oo loo bixiyay “Caynaan” wuxuu idlaaday 14-kii April 1996. Waxa lagu doortay 33 xubnood oo guddi ah oo loo bixiyey “Hoggaan.” Waxa Guddoomiyaha Guddida loo doortay Cismaan Maxamuud Jaamac (Dawiil) oo ahaa nin aad u caqli badan xeer beegtina ah.

Qodobbadii shirkaa ka soo baxay waxaa ka mid ahaa in ay beeshaasi hormuud ka noqoto nabadaynta iyo soo-af-jaridda colaadda ka oogan Somaliland. Shirkaas Caynaan waxa ku xigay shirarkii Nabadaynta ee Beer, Duruqsi, iyo Shirweynihii Beelaha Soomaalilaan ee Hargeysa. Halkaas oo Madaxweyne loogu doortay Maxamed Xaaji Ibraahin Cigaal November 23-1997. 

## Tixraac
Caynaan muze guuleed

Caynaan waa magac ay istimaalaan reer galbeedka halka ay bariguna la baxaan caynaashe

waa magac loo bixiyo qof hogamiye ah ama calanka dagaalka qaada
Bisad Soomaali

**Bisada Soomaali** waa bisad asal ahaan ka soo jeeda Geeska Afrika, isla markaana la aaminsan yahay ineey farac ahaan ku dhaqnaan jirtey deegaanka Dadka Soomaalida ku dhaqan yihiin ee Bariga Afrika.

* Meet the Elusive Sand Cat

## Muuqaalo
 
File:Sorrel (red) Somali - 20060816.jpg|Sorrel Somali
File:Chat Somali - Couleur Fawn - Hrakkar de la Rivaleraie.JPG|Fawn Somali
File:Chat Somali - Couleur Lilac - Nainasus Torrylinn.JPG|Lilac Somali
File:Roo Female Somali in Cat Café Tokyo.jpg
Bisad Sabaad

## Sidoo kale fiiri
* Soomaali
* Soomaalida
* Bisad

## Tixraac
Magaalooyinka Maraykanka

Wadanka Maraykanka waxaa ku yaala tiro aad u badan magaalooyin waaweyn ah kuwaasi oo ka mid ah caasimadaha ugu horeeya ee Aduunka. Bogan waxaanu ku soo bandhigi doonaa 100 magaalood ee ugu dadka badan isla markaana ugu horeeya heerka dhaqaalaha, waxbarashada, caafimaadka, adeega bulshaha, iyo guud ahaan heerka nolosha.
## Sidoo kale fiiri
* Gobolada Maraykanka

## Tixraac
Gegada Diyaaradaha Ismaaciil Mire

**Gegada Diyaaradaha Ismaaciil Mire** () waa gego diyaaradeed ku yaala magaalada Buuhoodle, wadanka Soomaaliya. Garoonkan waxaa loogu magac-daray abwaankii Ismaaciil Mire.
## Hordhac
Dhismaha garoonku wuxuu bilaabmey badhtamihii sanadkii 2012ka waxaana la dhamaystiray 2014tii wakhtigaasi oo howlgalka duulimaadku si toos ah u bilaabmey. Diyaaradii ugu horeeysay ee ku soo degta gegadani waxay ahayd Diyaarada Cessna Caravan taasi oo ka soo duushay magaalada Jabuuti.

## Garoono Kale Soomaaliya
Gobolka Geeska Afrika waxaa ku yaala tiro badan oo gegooyin diyaaradeed ah; kuwaasi waxaa ka mid ah Garoonada waawayn ee Soomaaliya, Somaliland iyo Puntland.

## La Xidhiidha
* (ASN|BXX)
* Aeronautical chart at SkyVector
## Sidoo kale fiiri
*Gego Diyaarad
*Socdaalka Soomaaliya
*Liiska Diyaaradaha Soomaaliya
*
*Liiska Gegooyinka Diyaaradaha Soomaaliya

## Tixraac
Jawiil

**[[Jawiil]] [[Diric|district]]  ( [[Soomaaliya]] : degmada [[jawiil]]) waa [[degmo]] ku taala [[Hiiraan|gobalka]] [[Hiiraan|Hiiran]] [[Bartamaha Ameerika|bartamaha]] [[Soomaaliya|somaliya]]** deeganada hoostaga degmada jawiil Ilkacade " Abaaley "  Deefow " Bacaad  "warqumayo " Mareer gaab "kabaxanley "Guricade " Tuulo raaxo  "
Ceelcade "Mohamud Gacal" "Baraagta "Jilacle" "Burqaniinyo" "Luuq dheere " "alanguud" iyo deegano Kale...

Qabiir Sare : Barre Cowl

## Xaafadaha
jawiil waxey ka koobantahay 4 xafadood oo kala ah Horseed " Tawakal " kalabeyr " SYL "Waabari"

## faahfaahin
Degmada waxa ku yala dhowr dugsi, sida jawiil secondary school iyo suuqa xolaha iyo suuq ganacsi sido kale xerada ciidamada xooga   dalka somalieyeed  degmada waxay ledahay Xero ama garoon ay tababar ku qadan jireen ciidanki xooga dalka somalia  degmada jawiil waa degmo caan ku ah beeraha waxa mara kanaalo ku xiran wabiga  shabeele, sido kale waxeey muhiim u tahay dhaqaalaha mamulka Hirshabeelle  iyo kastamki degmada   oo dhaqalaha global muhiim u ah. Degamada jawiil waxay u dhawdahay xududaha gobalka somalida itoobiya iyo somalia, waxay dhacdaa goob muhiim u ah isu socodka gadidka gobolada waqooyi iyo koofurta. Jawiil waxaa  ku badan oo dego beesha Ciise mudulood amaba udeejeen looyaqaano oo uu kasoo jeedo madaxweynihii ugu horeeyay ee Soomaaliya Aadan Cabdille Cusmaan.

Jawiil waxaa  ku badan oo dego beesha Ciise mudulood amaba udeejeen looyaqaano oo uu kasoo jeedo madaxweynihii ugu horeeyay ee Soomaaliya Aadan Cabdille Cusmaan.

Jan "Jawiil" is the goat of Swiss counter strike. Often referred to as jkarma, jdaddy and or as Fnatics only supporter after they benched cypher sido kale waxeey muhiim u tahay dhaqaalaha mamulka Hirshabeelle  iyo kastamki
Hodan Cabdiraxmaan

**Hodan Abdirahman** is a Somali pop singer who resides in St. Paul, Minnesota. Hodan started her singing career as a child artist and is the daughter of iconic singers from the Waaberi group, Amina Abdullahi and Abdirahman Dheere. She recorded successful songs throughout her career. Hodan is considered to be one of the greatest Somali female vocalist of all time.

### Heesaha:
* ***Hanasho***
* ***Ii Dhiib Gacmaha***
Qabiil: Samaroon
* ***Heesta Huteel***
* ***Rugta Nolosha***
* ***Heesta Xayo-wanaag***
* ***Heesta Sidig***
***Jaalle**

*

=References:=
Soomaali HMS (F33)

**HMS ''Somali**'' wuxuu ahaa markab dagaal laga leeyahay wadanka Boqortooyadii Ingiriiska kaasi oo loogu magac-daray Dadka Soomaalida. Markabkan waxaa la dhisay 1937 wuxuuna ka qeyb galay Dagaalkii Labaad ee Aduunka.
## Sidoo kale fiiri
* Soomaali
* Soomaalida
* Markab
## Tixraac
Lahjadaha Af Soomaaliga

**Af-Soomaaligu** waa luuqad ka soo farcantey Afafka Afro-Aasiyatik loo yaqaano. Sida saxda ah Af-Soomaaliga waxaa uu yahay luuqada hooyo dadka Soomaalida ee ku dhaqan Geeska Afrika iyo meelo badan oo Soomaalida qurbaha. In kastoo Af-Soomaaligu mid yahay, waxaa jira lahjado badan oo ka farcaya kuwaasi oo lagaga hadlo deegaanada kala duwan ee Geeska Afrika. Sidaasi ay tahay dadka Soomaalidu waxay isku arkaan kuwo isku luuqad ah.

## Hordhac
Luuqada Af-Soomaaliga wuxeey leedahay lahjado kala duwan kuwaasi oo looga hadlo deegaanada kala duwan ee dadka Soomaalidu ku nool yihiin. Sidaasi ay tahay Af-Soomaaliga waxaa uu qeyb ka yahay qoyska luuqadaha loo yaqaano Kushitiga.

## Qeybaha

Guud ahaan luqadda Af Soomaaliga waxaa loo kala qeebiyaa dhoor lahjadood waxaa ugu ween laba lahjadood oo kala ah Maxaatiri iyo Maay. kamase marna sidoo kale inee jiraan af guri sida Barawaani iyo Garre iyo kuwa kale oo looga hadlo gobolada shabeelooyinka, Lahjada Afka Soomaaliga waxaa aas aas u ah lahjadda Maxaatiri oo sida sharciga ah loo isticmaalo qoraaladda dukumintiyada.) forms the basis for Standard Somali.
Faahfaahinta iyo kala dhiga luuqada Soomaaliga waxaa aad wax uga qorey nin la odhan jirey Marcello Lamberti kaasi oo ka daabacay buuga loo yaqaano 'Die Somali-Dialekte'.

## Shaxda Lahjadaha
Sida ku xusan buugaag ay kala qoreen nimanka Lamberti (1986) iyo Blench (2006) waxaa ku xusan in Af-Soomaaliga sidan hoos ku qoran loo kala saari karo:

*Af-Soomaali
**Maxaa
**Maay

## Sidoo kale fiiri
* Af-Soomaali
* Luuqadaha Soomaaliya
* Soomaali

## Tixraac
Judaan (filim)

**Judaan** Waa Filim  Soomaali Ah Oo lagu Sameeyay Magalada Tog Wajaale ee xuduudka itoobiya Iyo Somaliland
Filimka waxaa Qoray Saalim Bade Waxaa Jilaya Ismaciil Maxamuud, Yaxye Mahamed,(best barwaan) iyo Haldoor Ciise.

## Cast
* Ismail Mahamud 
* Yahye Mahamed 
* Abdi Wasa Khaliif
* Haldoor Cise
* Saalim Bade
## Tixraac
Jack in the Box

**Jack 'Box** waa 'American cunto gaaban makhaayadda dukaammada maqaarka. Waxaa la aasaasay 1951 Robert O. Peterson.
Guban

**Guban** () waa deegaan kulul, lamadegaan xeebeed kaasi oo dhaca gobolada Somaliland. Lamadegaanka Guban wuxuu fidsan yahay xeebta dheer laga soo bilaabo duleedka magaalada lowyacado soo dhexmaro magaalada qadiimiga ah ee Saylac ilaa laga soo gaadhayo magaalada Berbera.

## Hordhac

Deegaanka Guban waa dhul aad u qalalan kaasi oo heelkusiisu gaadho ilaa 47 °C wakhtiyada xagaaga. Roob badan kama da'o inta badan, laakiin bilaha u dhaxeysa Maarso ilaa Juun waxaa mararka qaar ka da'a xoogaa roob oo goosgoos ah. Intaasi waxaa dheer, deegaanka Guban wuxuu leeyahay xoogaa dhir gaagaaban iyo ugaadh.
Deegaanka Guban waxaa ku yaala Banka Giriyaad oo dhaxa galbeedka gobolka Salal.

## Xigasho
*Hadden, Robert Lee. 2007. "The Geology of Somalia: A Selected Bibliography of Somalian Geology, Geography and Earth Science." Engineer Research and Development Laboratories, Topographic Engineering Center
## Tixraac
LCA

LCA(Life cycle assessment) Qiimeynta wareega nolosha waa hab lagu qiimeynayo saameynta uu shay ama adeeg ku leeyahay bey'ada cimrigiisa.
Wadanimo

**Wadani** (af Ingiriis; Patriotic  Carabi:
وطني (Wadani;  waa xisbi siyaasadeed oo ku dhisan qorshe siyaasadeed loo yaqaan "baabuurkii jinku waday" kana jira Somaliland, oo ah Jamhuuriyadda Is-aqoonsiga ee caalamiga ah oo loo aqoonsaday inay tahay gobol madaxbannaan oo Soomaaliya ah 
Waddani waa mid ka mid ah saddexda Xisbi ee rasmiga ah ee Jamhuuriyadda Somaliland. Waxaa la aasaasay sannadkii 2012-kii koox siyaasiyiin ah oo uu hoggaaminayey Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi Cirro, oo ah afhayeenka fadhigiisu yahay Baarlamaanka Somaliland, iyo guddoomiyaha xisbiga iyo musharraxa madaxweynaha ee doorashooyinka soo socda ee bisha November 2017. Waddani waa koox mucaarad ah oo mucaarad ah, iyo waxa uu xiriir wanaagsan la leeyahay hay'adaha caalamiga ah iyo kuwa gobollada sida IGAD iyo dowladaha xubinta ka ah. "Xisbigu wuxuu ka soo horjeedaa qorshaha ay xukuumadda Somaliland ku doonayso in ay u oggolaato Imaaraadka Imaaraadka in ay dhisaan saldhig milatari oo ku yaal dhulka.

## Sidoo kale fiiri
* Wadan
* Dowlad
* Wadani

## Tixraac
Xudun

**Hudun** (Soomaali: Xuddun ) waa magaalo taariikhi ah oo ku taal waqooyiga Sool , gobolka Soomaaliya waana xarunta degmada Xuddun Waqooyibari ayaa si wax ku ool ah u maamulaysay halkaas ilaa 2023.
## Dulmar
Waxay ku taallaa waqooyi-galbeed Soomaaliya, iyo Koonfur-bari Somaliland, Xuddun waxay 59 kiiloomitir waqooyi ka xigtaa magaalo-madaxda gobolka Laascaanood .
## Waxbarashada
Sida laga soo xigtay Wasaaradda Qorshaynta Qaranka iyo Horumarinta Somaliland, Degmada Xuddun waxa ku yaalla 9 Dugsi Hoose/Dhexe iyo 1 Dugsi Sare.
## Taariikhda
February 15, 1960, ka hor xornimada Somaliland, waxa doorashadii ugu horreysay ee dimuqraadi ah ka qabsoontay British Somaliland , waxaana Xuddun loo doortay Ibraahim Ciid. 
Xukuumadda Somaliland ayaan halkan wax doorasho ah ka qaban doorashadii golaha wakiilada Somaliland ee 2005-tii , iyadoo ku sababaysay Xudun inay ahayd dhul lagu muransan yahay. 
Bishii Maarso 2012, kooxda xagjirka ah ee Al-Shabaab meel u dhow Xuddun ayaa lagu baabi'iyay ciidamada federaalka Soomaaliya iyo kuwa Itoobiya. 
Bishii November 2012, madaxweynaha maamulka Khaatumo ayaa guulo ka sheegay dagaalkii ay la galeen ciidamada Somaliland ee Xudun. 
Bishii Janaayo 2013, Maleeshiyada Khaatumo ee fadhigoodu yahay Koonfurta Xuddun ayaa la jebiyey oo laga barakiciyay ciidamada Somaliland.  Maleeshiyada la qabtay waxay ku xidhan yihiin xabsiga Burco . 
Bishii August 2017, xukuumadda Somaliland ayaa magaalada Xuddun ku qabatay codbixintii doorashada qaranka, taas oo ay dadka reer Xuddun ka soo horjeesteen inay ka tirsan yihiin Puntland, waxaana dagaal ku dhex maray ciidamada Somaliland iyo ciidamada deegaanka Xuddun. 
May 2021, codbixiyaasha Xuddun iyo deegaanada kale ee beesha Dhulbahante degto ee doorashada baarlamaanka Somaliland ayaa aad uga badnaa doorashadii hore ee 2005.
## Dadka deegaanka oo xusid mudan
*Xasan Daahir Afqurac , Madaxweyne ku xigeenka saddexaad ee Puntland

*Axmed Cilmi Cismaan , Madaxweyne ku xigeenka Shanaad ee Puntland

*Hodan Nalayeh , Soomaali-Canadian u dhaqdhaqaaqa arrimaha bulshada iyo hal-abuurka. (1976-2019)
## Tirakoobka dadweynaha
Magaalada Xuddun waxa degan beesha Dhulbahante , waxaana si fiican uga dhex muuqda beesha Naleeye Axmed - Ugaasdhyahan oo ka tirsan beesha Maxamuud Garaad ee beesha Dhulbahante . 
## Sidoo kale fiiri
* Laascaanood

## Tixraac
"QORSHAHA HORUMARINTA GOBOLKA SOOL (2014-2016)"

"SOMALILAND: DOORASHOOYINKA GOLAHA HOOSE EE BAARLAMAANKA SEPTEMBER 2005"

"Baahin: Khamiis, Mar 22, Khadar Cawl ~ Daljir ~ Buuhoodle. Xudun, Bakool oo u gacan gashay ciidamada dowladda & Ethiopia; Nin ka mid ah ciidamada Al-shabaab ee Buurala Golis oo isu dhiibay ciidamada Puntland; Dowladda Qadar oo sheegtay in ay dejisay qorshe lagu sugayo ammaanka meelaha laga qabsaday Al-shabaab"

"Madaxweynaha Maamulka Khaatumo oo guul ka sheegay dagaalkii shalay ka dhacay Xudun (Dhegayso)"

"Maleeshiyaadkii Khaatumo Oo Laga Raray Saldhigyadii Xuddun"

"Ciidanka Somaliland Oo Burburiyey Maleeshiyada Khaatumo Ee Isku Haysa"

"Dagaalo Caawa Ka Socda Deegaanka Xudun Ee Gobolka Sool"

"Waddo Fudud Oo Looga Baxo Ma Jirto: Madax-Dhaqameedka Somaliland Iyo Xadka Ay Leeyihiin Awaamiirta Siyaasadeed"
Kala Maan (filim Soomaali)

**Kala Maan: Dhaqan Soomaali** () waa filim dukumiinti ah oo si toos ah oo Soomaali-Mareykan ah 2002-ka loogu qoro oo uu ku maamulo Saciid Axmed. Waxaa la sheegayaa in wakhtiga orodka uu yahay 60 daqiiqo, inkastoo waqtiga dhabta ah uu yahay 51 daqiiqo oo dheer. Filimka waxaa maalgeliya Xeerka IV, Sharciyada Jaaliyadaha Badbaadada iyo Daroogo-la'aanta ee 1994, iyada oo la kaashaneysa LEAD (Hogaaminta, Awood-siinta iyo Horumarinta), Dugsiga Sare ee Roosevelt, Sanford Middle School iyo Jaaliyada Soomaalida ee Minnesota.

## Qulqulka

## La-taliyayaal
* Qamar Ibrahim
* Ibrahim Tye
* Mohamed Osman
* Said O. Fahiye
* Nimco
## Xigasho
As Filhas da Mãe

***As Filhas da Mãe*** (Af-Soomaali: *Hooyooyinka iyo gabdhaha*) telenovela Barasiil soo saaray Rede Globo.

## Cast
Vårgårda

**Vårgårda** waa tuulo ku taal gobolka Västra Götaland ee wadanka Iswiidhan. Waxay xarun u tahay degmada Vårgårda. Tirada dadka ku nool Vårgårda waa 5,451.

## Xigasho
Ciidanka Xooga Turki

**Ciidamada Qalabka Turkigu** (**CQT**; ; **TSK**) waa ciidamada militariga ee Jamhuuriyadda Turkiga. Waxay ka kooban yihiin Ciidan, Badda, iyo Ciidanka Cirka. Gendarmerie iyo Coast Guard, kuwaas oo labaduba ay leeyihiin hirgelkn sharci iyo howlgalo milateri, waxay ka shaqeeyan qaybaha ciidamada anniga gudaha nabadgelyada, waxayna hoos yimaadaan Wasaaradda Arrimaha Gudaha. Waddamada, waxay ku hoos jiraan Ciidanka iyo Badda. Madaxweynaha Turkiga waa madaxa guud ee ciidanka.

## Ogeysiis

## Tixraac
Towjiid

Towjiid ama tajwiid: waa in qofka muslimka ah ee akhrinaya qur'aanka kariimka codka uu akhrinayo uu qurxiyo uuna si qurux badan u akhriyo marka uu akhrinayo kitaabka kariimka ah.

* Islām​—The Way to God by Submission
Golistelecom

golis waa shirkada ugu wayn deegaanada puntland ee bixisa adeegyada isgaarsiinta sida GSMka internetka 4G 3G 2G
Sidoo kale waxay bixisaa adeegyada XOGMAAL, ILAWADAAG,HOODO,ISOO-WAC, IWM.

## Sido kale firri

* Liska Shirkad Somaliland/Somalia
Ciidamada psf puntland

**Magaca** : Puntland Security Force.

**Tiro** : 400-600

**Masuuliyadda** : La dagaalanka Argagixisada Al-shabaab iyo Daacish.

Sannadkii 2002dii, iyada oo laga walaacsan yahay in canaasiirta Al-Qaacida ay ka hawlgalaan Bariga Afrika, waxaa la aas-aasay ciidamadda PIS (maanta loo yaqaan PSF & PIA) waxaa la aasaasay iskaashi dhex maray CIA iyo madaxda Puntland.

Sannadkii 2003, Maxamed Aadan Bidaar waxaa loo magacaabay Agaasimihii ugu horreeyay ee PIS. Bidaar ayaa intaa ka dib is casilay oo u wareegay magaalada Muqdisho oo uu ka noqday Taliyihii ugu horeeyay ee Nabad Sugida Soomaaliya.

2004-tii, Osman Abdullahi Mohamoud waxaa loo magacaabay Agaasimaha Sirdoonka Puntland (PIS).

2009, Madaxweyne Faroole wuxuu u doortay Kornayl Cali Biindhe inuu noqdo Agaasimaha PIS-ta iyadoo aan lagala tashan saraakiisha Mareykanka ee Soomaaliya. Saraakiisha ayaa ku gacan seyray magacaabista Biindhe khibrad la’aan dhanka amniga ah. Madaxweyne Faroole iyo Saraakiisha Mareykanka ayaa isku raacay in PIS-ta loo qeybiyo labo qeybood oo kala ah PSF oo ah ciidamada gaarka ah ee la dagaalanka Argagixisada iyo Hay’adda Sirdoonka Puntland oo loo yaqaan PIA. Laba hay’adood ayaa la sameeyay – PIA, oo uu hoggaaminayey Agaasime, Maxamed Jaamac (MJ), iyo PSF, oo uu hoggaaminayey Agaasimaha Guud, Cismaan Cabdullaahi Maxamuud.

Allaha u naxariistee Agaasimihii Guud Cismaan C/laahi Maxamuud, ayaa waxaa sanadkii 2010 loo magacaabay Agaasimaha cusub ee Hay’adda PSF, Asad Cismaan C/laahi.

Bishii December 2018, Asad Cismaan Cabdullaahi ayaa iska casilay xilka Agaasimaha Guud ee PSF. Kadib la tashiyo uu la yeeshay madaxda Maraykanka, Maxamuud Cismaan Cabdullaahi ayaa loo magacaabay agaasimaha guud. 24 Oct 2021 Madaxweyne Siciid Cabdullahi Deni ayaa wareegto uu soo saaray xilka oga qaaday Gen Maxamuud Cismaan wuxuuna ku badalay Amiin Xaaji Khayr oo aan lahayn wax khibrad ciidanimo u dhiganta Maxamuud Diyaano, Amiin ayaa lagu yaqaanay farxad gelinta madaxda isagoo u fududeeya wax kasta oo raaxo gelinaya Madaxda u tagta. Gen Maxamuud ayaa ku gacansayray damacii Deni taasoo dhashay inuu Deni ku dhiirado dagaal ka dhan ah Ciidamadda PSF. 21 Dec 2021 dagaal dhinacyo badan taabtay ayeey soo qaadeen dowladda deni iyagoo adeegsaday ku dhawaad 300 oo tikniko ah iyo ciidan lug oo dhan 3500 oo askari, dagaalkaas oo bilowday 21 bisha Dec dhamaadayna 24 Dec ayaa wax natiijo ah kusoo dhammaan. 

Khasaaro ayaa labada dhinac soo kala gaaray kala badanse, ciidamada Dowladda waxaa oga dhintay 71 askari in ka badan 100 waaka dhaawacmeen halkan laga qabsaday 2 gaari, dhanka PSF waxaa ka dhintay 5 askari waxaana ka dhaawacmay 7 askari. Dhamaadkii dagalkaas Madaxweyne Deni wuxuu garawsaday in looga gacan sareeyay wuxuuna Gen Maxamuud Diyaano 4 March 2022 magacaabis ku celiyay iska Hay'adiisii uu maamuli jiray ee PSF.
Hilwaa

Hilwaa waa dagmada kamid ah Dagmoyinka Gobolka Banadir
Waaxana Dagan belaha soomaliyed beel kamid ah Abgaal  ayaa beel ahaan ubadan

= Huriwaa =

**Huriwaa** ama (Heliwaa) loona yaqaano (Hurwaay) waa degmo ka mid ah 16ka degmo ee caasimada Muqdisho ama gobolka Banaadir.

**Waxey ku taalaa dhinaca woqooyiga [[Muqdisho]].**

degmadaan waxaa mara jidka

**1:** **warshadaha oo ka yimaado dhanka koonfurta**.

**2: Heliwaa waxaa ku yaala suuqa weyn ee 

**5: dugsiga hoose dh/x sare ee sheakh cali diyaar**,

**6: dugsiga h/ dh/x sare ablaal**

**7: dugsiga H/ Dh/x ibnu khusema**

**8: dugsiga h/ dh/x al-qudus**,

**9: dugsiga hoose dhaxe ee abdirahman binu coof**, iyo

11: dugsiga hoose dhexe iyo sare aqoon bile

degmadu sido kale **waxa ey leedahay 2 suuq**

**1: suuqa xoolaha oo lagu iibiyo dharka, cuntada iyo waxyaabo la mid ah**.

**2: sido kale suuqa hurwaa asagana suuq baaxad weyn leh laguna iibiyo quutul daruuriga.**

**degmada waxa ey u kala qeebsan taa 4 waaxood.**

**1: Bandar wanaag, oo loo yaqaan xafada heliwa**

**2: Barwaaqo, oo loo yaqaan suuqa xoolaha.**

**3: Waxara cade**

**4: gubadleey .**

**degmada waxa ey leedahay saldhig weyn iyo xarun degmo.**

sido kale waxa ey ledahay degmada **masaajido qadiimo ah waxa ka mid ah**

**1:** **masjidka AFARTA MINAARAD LAHA waxa la dhisay sanadkii 1969 waxuu ka mid yahay melaha taariiqiga ah .**

**2:** **masjidka kuwait asagana** : waxa u ka mid yahay masaajida tariikhda ku leh degmada masjidka waxa u ku yaalaa **waaxda bandar wanag ama xafada heliwa dhanka alcadala**.

**3: masjidka weyn e heliwa** : asagana waxa u ka mid yahay melaha caanka ey ku tahay degmada.

**sido kale degmada waxa ey ka sameysan tahay xafada aad u tira badan. waxa ka mid ah:**

4:masjidka weyn ee Al hidaaya Loona yaqano Tabliqa

**1: Xafada Alcadala**,

**2: Xafada ceel muruq**.

**3: xafada Xcontarol**

**4: .Xafada SOS**.

**5: xafada Burdaar**.

**6: Xafada Ceelsilig iyo Xafada Spain**. XAFADA DIRISAMaha

**degmada waxa kalo ey ledahay shelemoyin laga wada garanayo magalada muqdisho**.

**sida** :

**1: n SHaleemo PUNTLAND,**

**2: TIYAATAR LADANE,**

**3: SHaleemo cabdi wayeel iyo Shalemo raas.**

**Waxaa sidoo kalle Dagmada ku dhashay**

**Eng:Abdirizak Mohamud Hared''' oo Ah Dada magac ku dhax leh bulshada Somaliyed

## Degmooyinka la leh xuduuda
Share it

share it waa app sida xenderka loo isticmaalo in wax lagu kala xawisho kaasoo ka xawaare dheereeya Bluetooth ka  fadlan maqaalkan waa la bilaabay hadaad wax ka taqaano ku dar

=xawaaraha=

= TAARIIKHDA=

=SOO SAARISTA=

=FAAIDADA=
Jaajar

Jaajar
:**Jaajarku** Waa Aaalad Loo isticmaalo In Lagu Kaarikeyo Waxyaaba Korontada Ku Shaqeeya,
Sida Taleefan-da Gacanta,  Kumbiyuutar-da , Qasaaladaha Iyo Wixi La Halmaala.
African National Congress

**African National Congress**
*&nbsp;

**African National Congress** Waa urur kajira wadanka South Africa. Urukaan Waa urur udagaalama xaquuqda xoriyada iyo gumaysi diidka wadanka kajira. Ururkaan oo jirey Nelson Mandela ka hor ayaa Wuxuu aad usoo shaacbaxay markii Mandela ku soo birey. Rag badan iyo dadkalo naftood hurayaal ah ayaa uso halgamay ururkaan. Ururkaan oo wali kajira South Africa ayaa waxaa kamid ahaa madaxda soo martay Mandela iyo Jacob Zuma oo hada talada wadanka haya.

## Sido kale fiiri
*Liiska xisbiyada siyaasadeed
Hay'adda Duulista Rayidka Iyo Saadaasha Hawada Soomaaliyeed

**Hay'adda Duulista Rayidka Iyo Saadaasha Hawada Soomaaliyeed**  SCAMA waa Hay'adda Qaranka ee Duulista Rayidka Soomaaliya. Xarunteedu waxay ku taallaa Gegada Diyaaradaha ee Aadan Cadde ee caasimadda Muqdisho, ee hoos tegta wasaaradda gaadiidka iyo barriga. Sannadku markuu ahaa 2012 wasaaradda iyo guddiga duulista rayidka ee Soomaaliya dajiyeen qorshe lagu unkayo muddo saddex sano ah si dib loogu yegleelo awoodda ha'adda qaranka ee duulista rayidka ah. Mudda dheer kaddib oo ay maamulaysay CACAS, SCAMA waxay la shaqaynaysay ICAO waxayna soo gabagabowday 2014 lana soo wareegtay Hay'adda Duulista Rayidka Iyo Saadaasha Hawada Soomaaliyeed.

## Taariikh
### CACAS

## Xilligii Ku meel gaarka

## Hagista Hawada Soomaaliy

## cadaraaxo
Huryo (shimbir)

Hurduo ingiriis **oxpeckers** waa jaad ka mida shimbiraha hilibka cuna oo ku abtirsada bada **Buphagidae**. 

huryada ayaa Shilinta ka gurata  xoolaha, haddii ay dhaawac yihiinna waa ka danqisaa.

## Tilmaan
Huryo waa shimbir midab dambas iyo kafee dansan isugu jira le, way af dhuubantahay fiidda hore waa casaan dhiig la moodo, qaybta dhexe ee afkana waa jaalle,  indheheedu waa casaan iyana birta ishuna waa madow.

### Quudka

waxay quudataa shilinta xoolaha saaran, mar marna nabarrada xoolaha ayay ka dhiijisaa.
Waxa ku qoran 'Shimbiraha noocaan ah  waxay u qaraab tagaan oogada geela iyo lo'da, iyagoo dhinac kasta kaga dega ayey sida quutaanquutadu ay jirridda geedka u garaacdo u garaacaan neefka. Iyagoo goobaya shilinta ayey weerar ku qaadaan noolahaas afr-addinlaha ah, mararna boogaha ayey sii danqiyaan, si aaney u bogsan.
Waxa ay kaga degaan neefka meel kasta sida madaxa, lugta iyo meel kasta oo jirkooda ka mid ah. Marna waxan arkay shimbir kuwaas ka mid ah oo dhegaha neefka baareysa kalana soo baxaysa cayayaan ay dhegaha hasha ama saca ka dhex heshay, xooluhuna raalli bey ka yihiin dhaqankaas oo wax diidmo ah ma muujiyaan.. Si kedis ah ayaa raxantu inta duusho muddo gaaban ku soo noqotaa oo dib u bilaabaan hawlgalkii mar kale."
Teedaan

Teedaan waa magaalo ka mida magaalooyinka ugu faca weyn gobolka Hiiraan, waxay ku taalaa bariga gobolka hiiraan qiyaas ahaan waxay u jirtaa 60 km Degmada Maxaas sidokale Beledweyne waxey ujirtaa 75 km. Teedaan waxaay ku taalaa dhulka loo yaqaan caduunka waana dhul biyo galeen ah deegaan iyo daaqsin ku caan ah iyo noocyada kala duwan ee xoolaha waxaa ku yaal Bali aad u weeyn marka uu buuxsamana ugu yaraan 12 bilood ayaa biyaha laga cabaa waxey leedahay ceel riig ah oo xili kasta aay cabaan dadka iyo duunyada iskuul hoose dhexe ayaa ku yaalo waxaa kalo aay caan ku tahay geedka miraha macaan aay ka baxaan ee jicibka Teedaan waxay isku xirtaa Degmooyinka Matabaan Maxaas iyo Beledweyne waxey ku taalaa goob istaraatiji ah.
Miss Grand International

**Miss Grand International** waa tartan qurux oo la qabto sannad kasta, waxaana soo abaabushay ururka (Miss Grand International).

Qofka hada haysta bilada  Miss Grand International waa Valentina Figuera Morales oo u dhalatay Venezuela, taariikhda 25. oktober 2019 oo ku guuleesatay tartanka Miss Grand International 2019 ee magaalada Caracas Venezuela.
## Recent titleholders

### Countries/Territory by winning the title

## List of runners-up
Dhaqan ka suuban

Dhaqanka suuban waa kan ku saleeysan diinta islaamka
Isla markaana ka fog wixii wax u dhimaayaaya dhaqkii aad asal ahaan aad u laheed oo aad ka soo gaartey aboowiyashaa
Xisbiga Midnimada Bulshada Soomaaliyeed

**Xisbiga Midnimada Bulshada Soomaaliyeed حزب الوحدة الاجتماعية الصومالية Somali Social Unity Party (SSUP)**
Xisbiga Midnimada Bulshada Soomaaliyeed waxaa la aasaasay 2004tii waana Xisbigii ugu horeeyey ee siyaasdeed ee looga dhawaaqo Magaalada Muqdisho tan iyo intii ay dhacday Dowladii kacaanka 1991dii islamarkaana xisbigu wuxuu si toos ah uga howlgalaa gudaha dalka iyo dibaddaba.
## Sidoo kale fiiri
*Liiska Xisbiyada Siyaasadda Soomaaliya
*Taariikhda Soomaaliya 
*Xisbiyo

## Maqaalo kale
*Xisbiga Nabadda iyo Horumarka
* Somali Youth League 
* Elections in Somalia
## Tixraac
Faanka

**Faanka** (ingiriis: boasting ama pride) waa hadal ama dhaqmin oo is tus iyo bandhig ah.

## Sidoo kale eeg
* Jacayl

## Tixraac
Konservatism

Conservatism waa fikrad siyaasadeed. Conservatism wuxuu ku saabsan yahay amar dhaqameed, waxayna guud ahaan taageeraan siyaasadaha ganacsiga lacag la'aanta ah.
Montreal

**Montreal** (*Montréal*) waa magaalada saddexaad ee ugu weyn Kanada. Waa magaalada ugu weyn adduunka looga hadlo Faransiiska kadib Baariis. Magaaladu waxay leedahay tiro dad ah 1,604,694, degaanka iyo agagaarkeedu waxay leeyihiin dad tiradoodu tahay 3,998,927.
. 
Montreal waa magaalo Canadian ah oo xafiiltamaan Toronto, magaalada ugu weyn dalka. Waxay ku taal gobolka Quebec.

## Tixraac
Quebec

**Quebec** waa gobolka labaad ee ugu weyn Kanada. Magaalooyinka waxaa ka mid ah Montreal, Quebec City iyo Lévis, Quebec. Quebec waxay leedahay dad ah 8,501,833 [1]]]

Deegaanka Quebec waa 1,356,128 kilomitir Square.

.

## Tixraac
Justin Trudeau

**Justin Trudeau** (25 Diseembar 1971) waa ra'iisul wasaaraha Kanada.  Wuxuu xubin ka yahay xisbiga Liberal. Qiimaynta oggolaanshaha ayaa hoos u dhacay waqtiyadii 
Justin Pierre James Trudeau PC (/ trʊdoʊ /; Faransiis: [ʒystɛ tʁydo]; wuxuu dhashay soddon diisanbar, 1971) waa siyaasi Kanada ah oo u shaqeeya ra'iisul wasaaraha 23-ka iyo kan hadda Kanada tan iyo sannadkii 2015-ka iyo hoggaamiyaha Xisbiga Liberal Party tan iyo 2013. [ 2] [3] Trudeau waa ra'iisal wasaaraha labaad ee ugu da'da yar Canada, kadib markii Joe Clark; Waxa kale oo uu yahay kan ugu horreeya ee la xidhiidha qofkii hore ee post, sida wiilka ugu wayn ee Pierre Trudeau. [4] [5]

Wuxuu ku dhashay Ottawa, Trudeau wuxuu ka soo qaybgalay Collège Jean-de-Brébeuf waxana uu ka qalin jabiyay Jaamacadda McGill ee 1994 iyo Jaamacadda British Columbia ee 1998. Wuxuu heley fariin dadweyne oo aad u sareeya bishii Oktoobar 2000, markii uu geeriyooday aabihiis aabihiis. 6] Kadib markii uu qalinjabiyay, wuxuu macallin ka ahaa Vancouver, British Columbia. Waxa uu dhammaystiray hal sano oo barnaamijka injineernimada ee École Polytechnique, laga bilaabo 2002 ilaa 2003, iyo hal sano oo barnaamijka mastarka ah ee juquraafiyadda deegaanka ee jaamacadda McGill, laga bilaabo 2004 ilaa 2005. Wuxuu u dooday sababo kala duwan, wuxuuna ku sawiray ilmo adeerkiis 2007 Wareegyada TV-ga ee Dagaalka Weyn [7]

Doorashadii federaalka ee 2008-dii, waxaa loo doortay inuu matalo wadooyinka Papineau ee Golaha Shacabka. Sannadkii 2009, waxa loo magacaabay naqdiga xisbiga Libaraalka ee dhalinyarada iyo dhaqamada kala duwan, sanadka soo socda, wuxuu naqdiyay dhalashada iyo socdaalka. Sannadkii 2011, waxaa loo doortay inuu yahay naqshad waxabarasho dugsi sare ah, cayaaraha dhalinyarada iyo hiwaayadda. Trudeau ayaa ku guuleysatay hoggaanka xisbiga Libaraalka bishii Abriil 2013-kii

dhowaa.

## Nolosha shakhsiga ah
Trudeau wuxuu guursaday wuxuuna leeyahay 3 caruur ah.
Vancouver

**Vancouver** waa magaalo ku taal Kanada.Waxay ku taal gobolka gobolka British Columbia. Magaaladu waxay leedahay dad tiradoodu tahay 631,486. Marka lagu daro xaafadaha magaalada, aagga waxaa ku yaal dad 2,463,431 ah. Waa magaalo ahaan qowmiyado kala duwan, iyada oo aan jirin koox qowmiyadeed oo sameeya aqlabiyad.

## Taariikhda
Dadka asaliga ah ee Maraykanka ah ayaa ku noolaa aagga muddo ka badan 10,000 oo sano. Goobjoogayaasha ayaa ogaaday aagga 1592, magaaladanna waxaa la aasaasay 1886kii. Sanadii 2010 magaalada ayaa marti  galisay ciyaaraha Olombiga Winter.

## Tixraacyada
Alberta

**Alberta**

**Alberta** waa gobolka Kanada. Waxay leedahay dad ah 4,067,175. Labada magaalo ee waaweyn ee Alberta waxaa ka mid ah Calgary iyo Edmonton.Alberta (/ ælbɜːrtə / (Ku dhawaad ​​codka dhegeysanaya) waa gobolka galbeedka Kanada. Iyadoo lagu qiyaasay tirada dad tiradoodu tahay 4,067,175 sida tirakoobka 2016, [1] waa gobolka afraad ee ugu tirada badan dalka Kanada iyo tirada ugu badan ee ku nool saddexda gobol ee Canada. Aagaggiisu waa qiyaastii 660,000 oo kiilomitir oo isku wareeg ah (250,000 sq m). Alberta iyo deriskeeda Saskatchewan waxay ahaayeen degmooyinka Waqooyi Galbeed ilaa ay ka aasaasaan gobollada Sebtember 1, 1905. [5] Raisalwasaaraha ayaa Rachel Notley tan iyo bishii May 2015.
Alberta waxaa xiran gobollada British Columbia ee galbeedka iyo Saskatchewan oo ku yaalla bariga, dhulka Waqooyi Galbeed ee woqooyiga, iyo gobolka Mareykanka ee Montana oo koonfurta ah. Alberta waa mid ka mid ah saddexda gobollo iyo Kanada ee xuduudaha oo keliya xuduud kaliya ee Maraykanka ah iyo mid ka mid ah oo kaliya laba gobol oo gaabis ah. Waxay leedahay cimilada qoyan ee qoyan ee koonfurta, iyadoo ay ka soo horjeeddo muddo sannad ah; laakiin heerarka celceliska heerkulka heerkulka ayaa ka yar marka la barbar dhigo meelaha bariga ah, sababtoo ah kuleyliyayaashu waxay kuleylaan dabaylaha marmarka qaarkood oo keenaya kuleyl degdeg ah. [6]
Caasimadda Alberta, Edmonton, waxay ku dhowdahay xarunta juqraafiga ee gobolka, waana saldhigga koowaad ee adeegga saliidda caanaha ee Kanada, saliidda Athabasca iyo warshadaha kale ee waqooyiga.
Qiyaastii 290 km (180m) oo koonfur ah caasimadda waa Calgary, oo ah magaalada ugu weyn ee Alberta. Calgary iyo Edmonton xaruntii Alberta labadaba goobaha tirakoobka labadaba, labaduba waxay leeyihiin dad ka badan hal milyan, [8] halka gobolka ay haystaan ​​16 tirokoob.
Goobaha dalxiiska ee gobolka waxaa ka mid ah Banff, Canmore, Drumheller, Jasper, Sylvan Lake iyo Lake Louise.

## sido kale fiiri

* Kanada
* Ontario
Calgary

**Calgary** waa kan ugu weyn labada magaalo ee waaweyn ee Alberta, kan kalena waa Edmonton. Magaaladu waxay leedahay dad ah 1.239,220, magaaladuna ay ku jirto xaafadaheeda waxaa ku nool dad gaaraya 1,392,609.

## Dhaqanka
Calgary caan waa caan u ah Calgary Stampede Rodeo. Munaasabada waxaa la qabtaa July kasta. Calgary waxaa loo yaqaan 'Stampede City' sababtoo ah tan.

## Tixraacyada