open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Maxamad al-mahdi

**Abuu cabdulaahi muxamad al-mahdi bin abuu jacfar mansuur** (**afka carabiga; أبو عبد الله محمد بن عبد الله المنصور**) waxa uu ka mid ahaa khulafada cabaasiyiinta, xilka wuxuu qabtay dhimasha aabihiis abuu jacfar almansuur kadib wuxuuna taliyay laga bilaawo sanadkii 775 ilaa geeridiisa 785, labdiisa wiil Muusa al-haadi iyo haaruun al-rashiid ayaa qabteen xilka gadaashii, al-mahdi wuxuu caan ku ahaa inuu jeclaa ciyaarta polo,  

## Noloshiis Ka hor khilaafada
Muxamad al-mahdi waa wiilka khaliifka cabaasiyiinta abuu jacfar almansuur,  wuxuu ku dhashay tuulada xumeyma oo dhulka shaam ka tirsan sanadkii 127H\745, hooyadii waxaa la oran jiray umu muusa al-ximyariya. 

Markuu aabihiis khilaafada qabtay wuxuu Al-mahdi qeyb ka qaatay ka hortagida kacdoonada dawlada ka soo horjeeda. Sanadkii 141H waxaa ka soo baxay khuraasaan nin lagu magacaabi jiray cabdi jabaar, Al-Mahdi oo waqtigaa 15jir ahaa ayaa loo xil saaray soo afjaridiisa, ciidan badan ayuu qaatay, waxaa la socday khaazim bin khuzeyma oo khabiir milatari ahaa, waxa uu soo hooyay guul kacdoonkiina wuu soo afjaray. 

Dabaristaan talyihii heestay asbadi ayaa diiday inuu bixiyo jisyada wuxuuna dilay ragii ka socday dawlada, al-mahdi ayaa ku qaaday dagaal daba dheeraaday abuu jacfar ayaa u soo diray talye sare oo camar bin calaa la dhaho waxaana suura gashay furashada magaalada, sedex sano ka dib ayuu soo laabtay aabihiis ayaa soo dhaween fiican u sameeyay. 

Sanadkii 147H waxaa masuul looga dhigay magaalada rayy soo maamulka ugu tababarto, 

Sandkii 151H aabihiis ayaa u dhisay asaga iyo ciidankiis magaalada rusaafa wuxuuna u dhiibay xilka amiirka xajka 

### Dhaxal suginimada
Abuu cabaas Al-safaax wuxuu ahaa inuu u magacaabay khilaafada asaga ka dib abuu jacfar mansuur ka sii dibna ciisa bin muusa, markuu xilka qabtay abuu jacfar wuxuu ka dalbay ciisa inuu is casilo asna wuu diiday, abuu jacfar ayaa saaray culeys badan ilaa uu aqbalay ciisa in almahdi laga hormariyo dhaxal sugida. waana sanadkii 147H.

## khilaafadiisa

### Qabashada xilka
abuu jacfar wuxuu u baxay xaj 158H, wiilkiisa Almahdi ayuuna ku dhaafay baqdaad wuxuuna siiyay dardaaran badan, maka intuuna galin ayuu dhintay. Kadib waxa uu la wareegay almahdi khilaafada dadka ayaana la mubaayacoodeen, minbarka ayuu wuxuu jeediyay khudbad waxaana eraydiis ka mid ahaa:

Amiirul mu'miniin waa adoon loo yeeray wuuna yeelay, waa la faray wuuna adeecay, indhihiisa ayaa shubmeen, 

### wax qabadkiisa

## Dhimashadiisa
wuxuu ku dhintay magaalada masabadaan 169H oo ku beegan 785 miilaadi, 43sana ayuu jiray, khilaafadiisa 10 sano ayeena ahayd wiilkiisa haaruun rashiid ayaa ku tukaday

sababta dhimashadiis labo war ayaa la sheegaa:

mid waa in uu sumoobay, oo waxaa la dhahaa xasaskiis mid ka mid ah ayaa rabtay iney sumeeso xaas kale caano sumeysan ayeena u sameesay al-mahdi ayaa cabay asoo ogeen.

Tan kale waxaa la sheegaa maalin ayuu almahdi aaday ugaarsi, ugaar buu bursaday wuxuuna ka galay meel juq ah faraskii ayaa ka daba galay dhabarka ayuuna ka jabiyay isla markiina wuu dhintay.

## Tilmaamihiisa

## Xigasho
Bamka Mogadishu 2022

**Bamka Mogadishu 2022**

Dilka 0020

Muqdisho  Warar dheeraad ah ayaa waxa uu kasoo baxayaa qarax xoogan oo ka dhacay magaalada Muqdisho, kaasi oo lagu dilay in ka badan 20 ruux.

## Warka
* https://www.theguardian.com/world/2022/aug/19/casualties-reported-as-jihadist-group-seizes-hotel-in-somali-capital
* https://www.theguardian.com/world/2022/aug/19/casualties-reported-as-jihadist-group-seizes-hotel-in-somali-capital
Tuulo habaraawe

wa degaan aad u wanagsan oo hoostaga xarardheere  dadkiiso wa dad beerta qaraha iyo galeyda sido kale wa xoolo dhaqato geela ariga
Hubka Nukliyeerka Dunida

**Hubka Nukliyeerka Dunida**
en: global nuclear weapons

Noocyo badan oo hubka nukliyeerka ah ayaa ka jira ilaa 1950-yadii Ameerika iyo Yurub iyo Ruushka oo loo arko meelaha ugu awoodda badan hubka nukliyeerka.
waddamo badan ayaa haysta hubka nukliyeerka ah oo leh heerar kala duwan oo awood ah
*  **Waq Maraykanka**          - Hubka Nukliyeerka  Waqooyinka Maraykanka
* **Yurub**              - Hubka Nukliyeerka Yurub
* **Afrika**             - Hubka Nukliyeerka Afrika
* **Asia**               -  Hubka Nukliyeerka Asia
* **koonfur maraykanka** -  Hubka Nukliyeerka Koonfur Maraykanka
## Imasa awoodda qarxinta

*  **48,000+ Kilotons bamka**
*  **48000+ Kilotons bamka **
*  **10,000 +  Kilotons bamka****
*  **10,000+ Kilotons bamka***'
*  '''5000+ Kilotons bamka***'
*  **9000+  Kilotons bamka****
* North Korea  ****260 kilotons bamka****
*  **500+ Kilotons bamka***' 
*  '''100+ Kilotons bamka***'
Hubka Nukliyeerka Bari Africa

**Hubka Nukliyeerka Bari Africa**

en: **Nuclear weapons in eastern africa**
Hubka Nukliyeerka ah ee ka jira bariga Afrika, wadamo badan oo ku yaala bariga Afrika ayaa leh kaydka Uranium sida Itoobiya, Somaliya iyo Kenya.
ma jirto wadan ku yaala bariga afrika oo haysta hubka nukliyeerka , afrikana ma laha dawlado hubeeysan oo konfurta afrika ku yaala burburiyay hubkii nukliyeerka sagaashameeyadii .

## Waddnamha Hubka Nukliyeerka Bari Africa
* Somaliland 0
*  0
*  0
*  0
*  0
*  0
*  0==Sido Kale fiiri==
* Liiska Mowduucyada Bariga Afrika
* Hubka Nukliyeerka Afrika
Doorashada Somaliland 2022

**Doorashada Somaliland 2022**

Doorashada somaliland 2022 dabayaaqada 2022 doorashada xisbiyada waaweyn sida wadani iyo kulumye ee somaliland ee bariga afrika

## Xibga Doorashada 2022
*  kulumye
*  wandani
*  UCID

## Warka
* https://www.aljazeera.com/news/2022/8/12/several-people-killed-100-hurt-in-somaliland-protests
*https://www.google.com/searchq=somaliland+elections+2022&source=lnms&tbm=nws&sa=X&ved=2ahUKEwjbmbHQhtD5AhWJRMAKHZQyDhsQ_AUoAXoECAIQAw&biw=1280&bih=913&dpr=1
*https://www.google.com/searchtbm=nws&q=somaliland+elections+2022+kulmiye&spell=1&sa=X&ved=2ahUKEwjt4eHxhtD5AhVDlFwKHVGcD70QBSgAegQIARA1&biw=1280&bih=913&dpr=1
BJP

**BJP**

Xisbiga weyn ee Hindiya oo awood ku leh 2020-yada ee codbixinta Hindiya ee Aasiya

## Warka
* https://www.business-standard.com/article/elections/bjp-wins-140-out-of-186-seats-in-goa-panchayat-elections-held-on-aug-10-122081300051_1.html
Muranka USA/Somalia Muktar Robow,

Muranka USA/Somalia Muktar Robow

en USA Patriot Act Dispute with Somalia

* 
* 

Muranka ka taagan hogaamiyaha argagixisada ee dawlada Somaliya 2022 oo wadamo sida Maraykanka oo kale ah ay sharciyo ka haystaan ​​yaa iman kara wasiiro.

## Warka
* https://www.africanews.com/2022/08/02/somalias-pm-appoints-former-al-shabaab-leader-as-religion-minister// 
* https://www.france24.com/en/africa/20220802-somalia-appoints-former-al-shabaab-co-founder-and-spokesperson-as-minister
Sharciga - USA Patriot Act

Sharciga - USA Patriot Act

* 

Ka dib weeraro argagixiso oo waaweyn oo ka yimid Aasiya iyo Waqooyiga Afrika, sharciga ayaa la sameeyay si looga hortago dembiyada argagixisada ee Maraykanka iyo inaan la aqoonsanayn hoggaamiyeyaasha argagixisada ee dibadda sida Afghanistan iyo Ciraaq.
Taranka daaqsinka

**Taranka daaqdu** waa nooc ka mid ah taranka jinsiga.  Dhir badan ayaa sameeya.  Taranka daaqsinka dhirtu waxay si degdeg ah u dabooli kartaa dhulka: dhulka ay hal geed qaado way adagtahay in ay dhirta kale qaataan.  Tani waxay u dhacdaa si dabiici ah, waxaana sidoo kale si ula kac ah u samayn kara beeralaystayaasha.

Taranka daaqsinka waxa loo isticmaalaa mitosis. Tani waxay ka dhigan tahay in unugga cusub ee la abuuray uu yahay kolon, oo la mid ah unugga waalidka. Dhirta qaarkood waxay soo saaraan xidido cusub oo dhulka hoostiisa ah, waxay leeyihiin nalalka, ama waxay koraan geed canab ah iyo caleemo cusub oo dhulka ka sarreeya.

Habkan, dhirta cusub ayaa loo kori karaa si dabiici ah iyada oo aan wax abuur ah ama kudka. Sidaa darteed, si weyn ayaa looga faa’ideysanayaa gaar ahaan dhanka beeraha si loo faafiyo dhirta qiimaha weyn u leh dhaqaalaha.
=Tixraac=
*Simple English Wikipedia
Mia Khalifa

**Mia Khalifa** (Carabi: ميا خليفة; waxay dhalatay Febraayo 10, 1993), sidoo kale loo yaqaan Mia Calista, waa shaqsiyada warbaahinta bulshada ee Mareykanka iyo moodal asal ahaan Lubnaan ka soo jeeda.  Waxay caan ku tahay xirfadeeda atariishada galmada ee 2014 ilaa 2015.
=Tixraacyada=
#GFFFFFFFFFFFGHGFBhttps://www.washingtonpost.com/news/dc-sports-bog/wp/2016/07/13/a-former-porn-star-has-become-one-of-d-c-s-loudest-sports-fans-on-social-media/
#http://www.howareyoubb.com/2016/05/07/mia-khalifa-interview/

Mia khalifa Waxa Hada Jacayl Kala Dhexeeyaa Najiib Ibrahim
Saint-Jean-le-Vieux, Ain

**Saint-Jean-le-Vieux** waa wada jir. Waxay ku taal Auvergne-Rhône-Alpes ee waaxda Ain ee bariga Faransiiska.
Vännäs

**Vännäs** waa magaalo ku taal gobolka Västerbotten ee dalka Iswiidhan. Waa xarunta degmada Vännäs.

=Tixraacyada=
Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu

**Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu** waa magaca Maori ee buur ku taal Niyusiiland.  Qaabka gaaban ee Taumata ayaa loo adeegsadaa hadal maalmeedka.  Buurtu waa 305 mitir oo dherer ah.

Waxay leedahay shan iyo siddeetan xaraf oo magaceeda ku qoran. Waa mid ka mid ah magacyada meelaha ugu dheer adduunka.
=Goobta=
*Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu ee Google Maps
Badminton

**Badminton** waa ciyaar ragquet ah oo loogu talagalay ciyaartoyda dhinacyada iska soo horjeeda ee shabagga sare ee ku garaacaya sattelkoog korka shabagga oo leh ragquet siligga ah.  Haddii ciyaaryahan uu ku dhufto sattelkoog si uu kan ka soo horjeeda uusan u soo celin karin ka hor inta uusan dhulka ku dhicin, ciyaaryahanku wuxuu ku guuleystaa isu soo baxa oo wuxuu dhaliyaa dhibic.  Ciyaarta waxa lagu guulaystaa marka uu ciyaartoygu keeno 21 dhibcood, ciyaartuna waxay ka kooban tahay saddex ciyaarood.  Badminton waxay ahayd isboorti Olombikada ilaa 1992. Hay'adda maamusha adduunka waa ''Badminton World Federation'' (BWF) oo la aasaasay 1935 waxayna xarunteedu ku taal Kuwala Lumbuur oo ay ku dhow yihiin 200 oo ururo.

Sattelkoog waa shay yar oo koone ah oo miisaankiisu dhan yahay dhinacna baal ka duuban yahay ama ka duuban yahay.  Nakhshaddooda furan awgeed, shuttlecocks ayaa si ka dhaqso badan kubbadaha uga gaabiya, sidaa awgeedna ma safraan illaa fog.  Sababtaas awgeed, badminton waxaa lagu ciyaari karaa meel ka yar tennis-ka sidaas darteed waxay ahayd doorasho caan ah oo loogu talagalay ciyaaraha gudaha ee dugsiyada leh tas-hiilaadka gudaha ee xaddidan.

Badminton waxaa lagu ciyaaraa goobo aan rasmi ahayn aduunka oo dhan.  Tartamada loo tartamayo waxa lagu ciyaaraa ciyaaraha "keli", "laba-labo" iyo "laba laablayaal isku dhafan".  Badminton tartanka had iyo jeer waxaa lagu ciyaaraa gudaha sababtoo ah sattelkoog waxaa si weyn u saameeya dabaysha.
=Tixraacyada=
#https://citizendium.org/wiki/Badminton
Mutawakil cala laah

**Jacfar mutawakil cala laah (**afka carabiga; **جعفر** **المتوكل** **على** **الله** ) wuxuu ka mid ahaa khulafada cabaasiyiinta
Who Wants to Be a Millionaire? (Bandhiga ciyaarta Mareykanka)

**Who Wants to be a Millionaire? / Yaa Raba Inuu Noqdo Milyaneer?** (oo mararka qaarkood loo yaqaan Milyaneer / Millionaire) waa bandhig kedis Maraykan ah oo ku salaysan bandhigga Ingiriiska ee isla magaca. Mid ayaa ku guulaysan kara ilaa hal milyan oo doolarka Maraykanka ah ($1,000,000) bandhiga si uu uga jawaabo afar iyo toban (ama shan iyo toban nooc oo waaweyn) su'aalo aan kala go' lahayn oo isku xigta.

=Tixraacyada=
#Simple English Wikipedia
Sida loo saxo

Maqaalkani waxa uu bixiyaa tababbarka tafatirka.
*
=Tafatirka qoraalka=
*`` qoraal geesinimo leh.
:Natiijo: **Qoraal**
*`` qoraalka italiig leh.
:Natiijo: *Qoraal*
*`` si aad qoraalka uga dhigto xiriir gudaha ah.
:Natiijo: Qoraal

=Ku darida tixraac=
Isticmaal koodka:
``
Natiijo: 
=Abuur liiska tixraaca=
Isticmaal koodka:
``
ama
``
Natiijo:

=Geli sawirka=
*Isticmaal koodka:
:``
:Tusaale ahaan, geli ``
:Waxay ka dhigan tahay ``
:Natiijo:
:
*Si loogu daro sharaxaad, geli: ``
:Tusaale ahaan, geli ``
:Waxay ka dhigan tahay ``
:Natiijo:
:
=Ku dar qaybo=
*`` qaybta heerka koowaad
*`` qaybta heerka labaad
*`` qaybta heerka saddexaad
*`` qaybta heerka afraad
Muctazilo

**Muctazila** waa firqo islaqmi ah oo soo baxday waagii hore ee islaamka waxaa aasaasay waasil bin cadaa oo ahaa ardayga taabicigii weynaa ee xasan bisri, muctazilada wxay caan ku ahaayeen caqliga inay marjic uga dhigtaan arimo badan oo diinta quseeya,

Mabaadi'dooda ugu caansan ee aaminsanaayeen waxaa ka mid ah 

1-mabda'a **al-manzila beynal manzilateyn** oo laga wado qofka dambaaway muslim ma ahan gaalna ma ahan wuu u dhaxeeyaa

2- mabda'a **aslax** iyo **salaax** oo laga wado in Alla ay waajib ku tahay adoonka inuu wanaaga u dooro ama kan sii wanaagsan.

3- mabda'a adoomada inay abuurtaan ficiladooda

4- mabda'a quraanka inuu makhluuq yahay yacni wax la abuuray

Maabaadi'daas iyo kuwo kale oo ku khilaafeen firqooyinka kale ee islaamka.

Waagii cabaasiyiinta xiligii Ma'muun iyo muctasim waxaa lagu qasbay culumada islaamka inay qaataan mabaadi'da muctazilada qaar badan ayaa diideen waxaana loo geestay cadaab iyo dhib daran, culumada la dhibay waxaa ugu caansanaa axmad bin xanbal oo imaamyada afarta madhab ka mid ah.
Jaamacadda Maraykanka

**Jaamacadda Maraykanka** waa jaamacad gaar loo leeyahay, Jaamacadda Metodiis oo ku taal Washington, D.C. Jaamacadda waxaa dhigta ilaa 9,940 arday.  Waxaa la aasaasay 1893. Madaxweynaha hadda ee jaamacadda waa Xoghayihii hore ee Caafimaadka iyo Adeegyada Aadanaha ee Maraykanka Sylvia Mathews Burwell ilaa Juun 2017.
=Ciyaaraha=
Kooxaha ciyaaraha fudud ee jaamacada waxa lagu magacaabaa Eagles. Waxay leeyihiin 9 kooxood oo farsiiti ah waxayna ku tartamayaan Patriot League.
=Akhris dheeraad ah=
*American University's Official website
*American Eagles' Official athletics website
Duufaanta Irma

**Duufaanta Irma** (en: hurricane irma) waa duufaan aad u xooggan oo ka dhacday badweynta Atlaantik-ga bishii Sebtembar 2017. Waxaa la sheegaa in ay tahay duufaantii ugu xoogga badneyd ee abid ka dhacda gobolka badweynta Atlaantik tobankii sano ee la soo dhaafay.

=Tixraac=
Xarunta dhexe

**Xarunta dhexe** (en: headquarters) waa meel ay ku yaalaan xafiis dhexe ama hogaaminta hay'ad, shirkad, urur ama maamul. Inta badan waa dhismo gaar ah, tusaale ahaan dhismaha Qaramada Midoobay ee New York oo leh xafiiska Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, xafiisyada xoghayntiisa iyo hoolka shirarka ee Golaha Guud iyo Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay Ummadaha.
Af-Tonga

**Af-Tonga** waa luqad Austronesiya ah oo ku taal Tonga oo ay ku hadlaan Tongas halkaas oo ay tahay luqadda rasmiga ah ee qaranka.  Yaan lagu khaldin luqadaha kale ee loo yaqaan Tonga ee Malawi, Saambiya, Muusanbiig iyo Tayland.  Sannadkii 1998-kii tirada dadka ku hadla Tonga ee Tonga waxa la xisaabiyay 96,300 oo qof;  haddana waxa jira in ka badan 70,000 oo ku hadla meel ka baxsan Tonga.  Marka loo eego kala soocida qoto dheer ee luqadaha, Tonga waxay ku jirtaa kooxda Ooshiyaanig.
=Tixraac=
*lugha ya Kitonga kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kitonga 
*lugha ya Kitonga katika Glottolog
*lugha ya Kitonga kwenye Ethnologue
Waddada canshuur

**Waddada canshuur** (en: toll road) waa waddo ay tahay in baabuurtu bixiso lacag si ay u isticmalaan, taas oo loo yaqaan "tool".  Waddooyinka canshuurta laga qaado ayaa qeyb ka ah si loo xakameeyo tirada dadka isticmaalaya.  Waxaa laga yaabaa in loo dhiso si ay ugu oggolaadaan isticmaaleyaasha qaarkood inay si degdeg ah u safraan oo ay uga fogaadaan ciriiriga taraafikada, dardargelinta taraafikada.  Waagii hore, cashuuraha ayaa la ururin jiray si dakhliga loo siiyo dawladaha ama mulkiilayaasha dhulka. Canshuurta maanta waxaa loo qaadan karaa nooc canshuur ah oo lagu bixiyo qarashka ku baxaya dhismaha waddooyinka iyo dayactirka ee aan laga qaadin dadka aan isticmaalin wadadaas.
Kiiboodhka (kumbuyuutar)

**Kiibodh-ka kombiyuuterku** (en: keyboard) waa aaladda wax gelisa ee qofka u oggolaanaysa in uu kombiyuuterka geli karo xarfo, nambaro iyo calaamado kale (wadajir, kuwaas waxaa loo yaqaan karagteer).  Waa mid ka mid ah aaladaha gelinta ugu badan ee loo isticmaalo kombayutarada.  Isticmaalka kiiboodhka waxaa inta badan loo yaqaanaa qorida.
Franz Kafka

**Franz Kafka** (Julaay 3, 1883 - Juun 3, 1924) waa mid ka mid ah qorayaasha Jarmalka ugu muhiimsan.  Kafka waxay ku dhASHtay qoys Yuhuudi ah oo dabaqadda dhexe ah oo ku nool Prague, Austria-Hungari (hadda Jamhuuriyadda Tshiik).  Shaqooyinkiisa muhiimka ah waxaa ka mid ah Die Verwandlung ("The Change" 1915), Der Process ("Trial" 1925) iyo Das Schloss ("The Castle" 1926).

=Tixraac=
Onkod

**Onkod**ku waa nidaam duufaan ah oo lagu garto joogitaanka hillaaca iyo onkodka ay soo saaraan daruuraha kumuloonimbus marka lagu daro roobka ama roobka dhagaxyada leh.  Duufaanta onkodku waa duufaannada ugu badan ee adduunka.

Sida laga soo xigtay *[[Encyclopedia Britannica]]*, celceliska tamarta la soo saaro inta lagu jiro duufaantu waxay ku dhowdahay 10 gigawatt-saacadood (3.6×1013 joule), oo u dhiganta 20-kiloton dagaal nukliyeer ah. Onkodka daran wuxuu noqon karaa 10 ilaa 100 jeer ka xoog badan.
=Marxalada=


Jaantusku wuxuu muujinayaa habka samaynta duufaanta
=Tixraac=
Muusiga qadiimiga

**Muusiga qadiimiga** waa erey guud kaas oo sida caadiga ah loola jeedo muusiga caadiga ah ee wadamada aduunka galbeedka.  Waa muusik ay curiyeen fannaaniin loo tababaray fanka qoraalka muusiga (curinta) laguna qoray qoraallada muusigga si ay fannaaniinta kale u garaacaan.  Muusiga qadiimiga ah waxa kale oo lagu tilmaami karaa "muusigga fanka" in kasta oo aanay ku fiicnayn xilliga qadiimiga ah ereygaas waxa kale oo ka mid ah noocyada muusiga casriga ah ee halista ah oo aan ahayn kuwa qadiimiga ah.  Muusiga qadiimiga ahi wuu ka duwan yahay muusiga pop-ka sababtoo ah looma samayn kaliya si loo caan noqdo wakhti ama kaliya si loo noqdo guul ganacsi.  Way ka duwan tahay muusiga dhaqanka oo ay guud ahaan ka kooban yihiin xubnaha caadiga ah ee bulshada oo ay ku bartaan jiilalka mustaqbalka iyagoo dhegeysanaya, qoob-ka-ciyaarka iyo koobiynta.
=Sawir=

=Tixraac=
*The New Grove Dictionary of Music & Musicians, ed. Stanley Sadie; 1980; ISBN 1-56159-174-2.
Ukulele

**Ukulele** (waxaa loogu dhawaaqaa /ˌjʉːkəˈlɛɪli/ ee ka yimid Hawaiiyaan ʻukelele, loogu dhawaaqo /ˈʔukuˈlɛlɛ/) waa qalab muusig oo leh afar xargo.  Waxa kale oo loo yaqaan uke si gaaban.  Ukulele waa qayb ka mid ah qoyska gitaarka ee qalabka.  Xadhkaha waxaa badanaa lagu dhejiyaa G, C, E, A ama A, D, F#, B. Ukulele waxay sida caadiga ah leeyihiin xargaha nylon ama xadhigga mindhicirka.
Caliyu ridaa

**Caliyu ridaa** wuxuu ka mid ahaa ahlu beetka nabiga scw, waxaa dhalay muusa al kaadim bin jacfar saadiq bin muxamad albaaqir bin zeyn caabidiin bin xuseen bin cali bin abii daalib
Litosfeer

**Litosfeer** waa qolofta adag ee meeraha Dhulka. Tani waxay ka dhigan tahay qolofka, oo lagu daray qaybta gogosha sare ee u dhaqma si qoto dheer marka la eego miisaanka wakhtiga dheer.

=Xusuusin=
Iftiinka waddada

**Iftiinka waddadku** waa nalka ku yaal tiir loo isticmaalo iftiinka waddooyinka.  Waddooyinka waxaa loo shidi karaa sababo ammaan ama muuqaal dartood, si dadku u arkaan halka ay habeenkii lugeynayaan.  Nalalka jidadku caadi ahaan waa orange ama ciraad.  Kuwa cirdhow ah waa laambadaha meerkuri–uumiga. Way da'weyn yihiin oo way dheer yihiin.  Midabka oranji waa nalalka uumiga sodhiyaam. Way ka cusub yihiin oo ka hufan yihiin.
Shaqa-guri

**Shaqa-guri**, ama **shaqo-guri**, waa hawlo shaqo oo ay macallimiintoodu u xilsaaraan ardayda si loogu dhammeeyo meel ka baxsan fasalka.  Shaqo-guriyeedka caadiga ah waxaa ka mid noqon kara akhriska loo baahan yahay, qorista ama mashruuc qorista, layliyo xisaabeed oo la dhammeeyo, macluumaadka la akhriyo kahor imtixaanka, ama xirfado kale oo lagu dhaqmo.
Daahir beebaris

**Ruknudiin al-daahir Beebaris bunduqdaari** (afka carabiga;  **الملك الظاهر ركن الدين بيبرس العلائي البُنْدُقْدارِي** ) wuxuu ahaa suldaanka mamaaliikta ee shaam iyo masar intii u dhaxeesay 676-658 هـ / 1260-1277, waana suldaankii ugu awooda badnaa ee dawladii Mamaaliikta, mudadii uu xilka wuxuu xaqiijiyay guulo fara badan  oo ka dhan ah tataarka, saliibiyiinta iyo armiiniya, wuxuu furtay imaarada andaankiya, sidoo kale wuxuu jirid gooyay ururka xashaashiyiinta.

## Xigasho
Muusa al-haadi

**Muusa al-haadi bin muxamad al-mahdi bin abuu jacfar al-Mansur** (afka carabiga; **موسى** **الهادي بن أبو** **عبد الله محمد المهدي بن أبو جعفر عبد الله المنصور**) wuxuu ka mid ahaa khulafada cabaasiyiinta, wuxuu taliyay laga bilaawo 169H\785 ilaa 170H\786, Dawladnimadiisii ​​gaabnayd waxay ku dhammaatay fowdo gudaha ah iyo loolan awoodeed oo hooyadii, walaalkiis haaruun alrashiid ayaa xilka qabtay gadaashii.

## Xigasho
Nimr

**Nimr**

Gaadhi ciidan ah oo u dhashay dalka Imaaraadka Carabta oo gawaadhida xamuulka u iibiya ciidamada adduunka oo dhan
Buuraha Jawlaan

**Buuraha Jawlaan** (Carabi هضبة الجولان) waa dhul banaan oo ku yaal waqooyi bari Israa'iil oo ay Israa'iil ka qabsatay Suuriya dagaalkii lixda maalmood ee 1967. Qaramada Midoobay ayaa u codaysay inay Israa'iil weydiisato inay ciidamadeeda kala baxdo Buuraha Jawlaan. Suuriya iyo Israa'iil weli ma saxeexin heshiis nabadeed oo ka yimid dagaalkaas, badiba arrinta Jawlaan awgeed. Waxa ay ku sigteen in ay heshiis nabadeed gaaraan, balse waxa ay ku heshiin waayeen halka laga soo saarayo, iyo waxa ay tahay in Suuriya ay soo celiso. Buuraha Jawlaan iyo Buur Hermon waxaa la wareegay Israa'iil 1981. Dhinaca galbeed ee Buuraha Jawlaan waxa ku yaal folkaano  hurday oo dabar go’ay.

=Fiiri mashaariicda kale=
*Ku arag Ingiriis
*Ku arag Wiki Voyage

=Tixraac=
Batiiladda

**Batiiladda** ama **caleemaha** (Carabi بتيلة, Ingiriisi *Shoot*) waa laamo oo lagu daray caleemaha iyo burooyinkooda dambe, ubaxyada afkoda iyo ku hari ubaxa.
Shaaficiya

**Madhabka** **shaaficiga** waxa uu ka mid yahay madaahibta fiqiga afarta ah ee ahlu sunaha raacsan yihiin  waxaa aasaasay loona nisbeeyaa imaamka weyn ee abuu cabdulaahi muxamad bin idriis al-shaafici dhamaadka qarnigii labaad ee hijriga. 

## Marxaladaha kala duwan ee uu soo maray madhabka

## Usuusha madhabka

## Kutubta ugu caansan madhabka

## Culumada ugu caansan madhabka

## Xigasho
Xanafiya

***madhabka*** ***xanafiga*** waa madhab fiqi ah oo ka mid ah madaahibta afarta ee laga aqoonsan yahay alsunada agteeda, waana kan ugu fiditaanka badan madaahibta, uguna horeeyay soo if bixida, waxaa aasaasay imaam abuu xaniifa al-nucmaan bin saabit, 

## Marxaladaha kala duwan ee uu soo maray madhabka

## Usuusha madhabka

## Meelaha uu ku faafsanyahay madhabka

## Kutubada ugu caansan madhabka

## Culumada ugu caansan madhabka

## Xigasho
Maalikiya

***Madhabka Maalikiga*** waxa uu ka mid yahay afarta madhab ee laga aqoonsan yahay alsunada agteed, waxaa loo nosbeeyaa imaam maalik bin anas

waana khayr

## Marxaladaha uu madhabka soo maray

## Usuusha madhabka

## Meelaha uu madhabka ku faafsan yahay

## Kutubada ugu caansan madhabka

## Culumada ugu caansan madhabka

## Xigasho
Istaratigaraafi

**Istaratigaraafi** () waa laan ka mid ah cilmiga juqraafiga oo ka shaqeeya daraasadda lakabyada dhagaxyada iyo lakabyada.  Waxaa inta badan loo adeegsadaa daraasadda dhagaxyada foolkaanaha ee sedimentari iyo lakabyada leh.  Istaraatiijiyadu waxay leedahay laba qaybood oo hoose oo la xidhiidha: litostaratigaraafi (istaratigaraafi litoolojikal) iyo biostaratigaraafi (istratigaraafi nafleyda).

=Tixraac=
Xanaabila

**Madhabka** **xanaabilada** ama **xanbaliga** waa mid ka mid ah afarta madhab ee alsunaha agtood laga aqoonsan yahay, waxaa aasaasay imaam Axmad bin xanbal
Qolka shirarka

**Qolka shirarka** ama *auditorium* (maqalal jamac ah, ama dhegeysi aan caadi ahayn) waa qolka tiyaatarka, shineemada, hoolka riwaayadaha, ama meel kale oo ay dhagaystayaashu ku yaalaan si ay u maqlaan ama u daawadaan bandhigga.  Hoolka shirarka waxaa lagu sameeyay dhawaaq weyn.  Codka waxaa si fudud u maqlaya qof kasta oo ku sugan hoolka.
Jasiiradda Balkaan

**Balkaan**ku waa jasiirad ku taal Yurub. Gobolku wuxuu leeyahay bedka la isku daray 550,000 km² iyo dad ku dhow 55 milyan oo qof.  Gobolku wuxuu magaciisa ka qaataa Buuraha Balkanka, kaas oo dhex mara bartamaha Bulgariya ilaa bari Seerbiya ka dibna u sii socda Islofeeniya sida Dinariig Albs.
Wikivoyage

**Wikivoyage** waa hage safar iyo dalxiis bilaash ah oo shabkada ah.  Waxaa qoray qorayaal iskaa wax u qabso ah oo isticmaalaya wiki.  Qof kastaa wuu tafatiri karaa maqaallada  Magaca "Wikivoyage" waa isku darka erayada "wiki" iyo "voyage", ereyga Faransiiska ee safarka.
Nuugid

**Nuugista** waxaa lagu qeexaa sida "Logaaritme ee saamiga shilka iyo awoodda shucaaca la kala qaado iyada oo loo marayo muunad (marka laga reebo saamaynta derbiyada unugyada)".
=Tixraac=
Waxbarasho xirfadeed

**Waxbarasho xirfadeed** waa waxbarasho u diyaarisa dadka inay ku shaqeeyaan farsamayaqaannimo ama inay ka shaqeystaan xirfad xirfadeed ama ka ganacsi ahaan ganacsi ahaan ama farsamayaqaan ahaan. Waxbarashada farsamada gacanta waxa kale oo loo arki karaa inay tahay nooca waxbarasho ee qofka la siiyo si uu qofkaas ugu diyaariyo inuu si faa'iido leh u shaqeeyo ama iskii u shaqeysto oo leh xirfad loo baahan yahay. Waxbarashada farsamada gacanta waxaa loo yaqaan magacyo kala duwan, iyadoo ku xiran dalka ay khuseyso, oo ay ku jiraan waxbarashada xirfadda iyo farsamada, ama ereyada soo gaabinta sida TVET (waxbarashada farsamada iyo farsamada iyo tababarka) iyo TAFE (waxbarasho iyo waxbarasho dheeraad ah).

Dugsiga farsamada gacanta waa nooc ka mid ah machad waxbarasho oo si gaar ah loogu talagalay inay bixiso waxbarashada farsamada gacanta.

Waxbarashada xirfaddu waxay ka dhici kartaa dugsiga sare ka dambeeya, waxbarashada sare ama heerka tacliinta sare waxayna la falgeli kartaa nidaamka shaqo-barasho. Heerka dugsiga sare kadib, waxbarashada farsamada gacanta waxaa inta badan bixiya dugsiyada ganacsiga ee takhasuska sare leh, dugsiyada farsamada, kulliyadaha bulshada, kulliyadaha tacliinta sare (UK), kulliyadaha farsamada, iyo machadyada farsamada (oo hore loo odhan jiray machadka bolitegniig).
=Tixraacyada=
Dardargelinta

Ee Makaanikada, **dardargelintu** waa heerka isbeddelka xawaaraha shay marka la eego wakhtiga.  Dardargelintu waa tirooyinka fegtoor (marka ay leeyihiin cabbirka iyo jihada).
=Tixraac=
Suldaan Axmad Yuusuf Maxamuud

**suldaan axmad Yuusuf** wuxuu ahaa suldaanka afaraad ee saldanadii geledi, xilka wuxuu haayay laga bilaawo 1848 ilaa 1878, dagaalo ba'an ayuu la galay qabiilka biimaal, ugu dambeyn waa lagu jabshay, waxa uu ku dhintay dagaalada asaga iyo walaalkii abuubakar Yuusuf.
Suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim

**suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim** wuxuu ahaa  suldaanka sedexaad ee Saldanadii geledi, xilka wuxuu haayay 1798 ilaa 1848, waqtigii uu talada haayay dawladiis wuxuu ka dhigay mid awood balaaran, wuxuu soo afjaray maamulkii jamaacada baardheere, waqtiyadii dambee ee xukunkiisa waxaa kacdoon ku sameeyay beesha biimaal, Suldaanka iyo ciidankiis ayaa ku qaadeen weerar, inkastoo bilaawga uu gaaray guul magaalada markana qabsaday, hadana beesha biimaal ayaa soo laba kacleesay, dagaalkii cadaadey suleymaan ayuu ku dhintay suldaanka.
Sofiya

**Sofiya** (Afka Bulgaariya; **София**) waa caasimada dalka Bulgaariya waana magaalada ugu weyn dalkaas, waxey xarun u tahay dhaqanka iyo dhaqaalaha 

## Taariikhda

## Xigasho
Boqortooyada itoobiya

**Boqortooyada itoobiya** afka amxaariga **መንግሥተ፡ኢትዮጵያ** ama sidoo kale loo yaqaaan **xabashida,** waa boqotooyo hore oo ka jirtay qeybo ka mid ah maanta itoobiya iyo eratree, waxey soo bilaabatay sanadkii 1271 ilaa 1974tii way sii jirtay, markaas oo afgambi lagu riday boqorkii ugu dambeeyay **[[Xayla Siilaasi]]**, mudada dheer ee jirtay waxey dagaalo la gashay dawladihii muslimika ahaa ee ku hareesanaa, sida saladanada cadal oo dagaladii axmad gureey ugu caansanaayeen, guusha ayaa marba dhinac raaci jirtay, ilaa gumeeystaha reer yurub ka yimid, boqorkii itoobiya waagaa menelek labaad oo taageero ka helaayo gumeestaha reer yurub ayaa qabsaday dawladihii muslimka ee ka ag dhawaa, wuxuuna ku daray dawladiisa, sidaas ayee itoobiya ku noqotay mid balaaran oo qawmiyado badan kulmiso.
Xorriyadda

**Xorriyadda** (*[[:en:Political freedom]]*) waa xaaladda awood u yeelashada in ay wax qabato iyada oo aan cidna ama xaalad kasta la faragelin.

Waxaad shakhsi ahaan u dabooli kartaa dalka oo dhan.

Xoriyaddu waxay awood u siinaysaa qofka inuu isku xukumo caqli, diin iyo akhlaaq.
=Sido kale fiiri=
*Xorriyadda nafta
Oreo

**Oreo** (*[[:en:oreo]]*) waa sandwij ama buskut kareem.  Waxaa sameeyay qaybta Nabisco ee Mondelēz International.  Buskudku waxa uu leeyahay macaan, cad oo buuxinaya "kareem" ama "kariim".  kareemku wuxuu u dhexeeyaa laba shukulaato oo goobaabin u samaysan ama buskud dahab ah.
Sandwij

**Sandwij** (*[[:en:sandwich]]*) waa cunto la diyaariyey iyadoo la dhex gelinayo noocyo kala duwan oo cunto ah inta u dhaxaysa laba xabbadood oo rooti ah. Qaybaha rootiga ee sandwij waxaa loo tixraacaa jeexjeexyo ama go'yaal rooti ah. Inta u dhaxaysa jeexyada rootiga, dadku waxay badanaa ku daraan khudaarta, hilibka, ama farmaajada.  Sandwijka waxaa loo maleynayaa in markii hore loo sameeyay *Earl of Sandwich*, markaa magaca.
Maxamuud Muuse Xirsi Cadde

Maxamuud Muuse Xirsi "Cadde" madaxweynihii labaad ee Dawlada Puntland iyo Ssreeye guuto "jeneraal" ka mid ahaa Xukuumadahii kala dambeeyay ee Soomaaliya
Xasan Daahir Af-qurac

Xasan Daahir Af-qurac madaxweyne ku-xigeenkii 3aad ee Puntland xiligii Cadde Muuse. Af-qurac wuxuu kasoo jeeda gobolka sool.
Siciid Cabdulaahi Deni

**Saciid Cabdulaahi Maxamed** "***Deni***" Madaxweynaha hada talada haya ahna madaxweynaha 6aad ee dawlada Puntland.
Golaha wakiilada dawlada (Puntland)

**Golaha Wakiilada Dawladda Puntland** *(Baarlamaanka Puntland)*  (Af-turkiga:    (Af-ingiriisi:   (Af-carabi  : (Af-soomaali:  waa Golaha Wakiillada (Sharci ilaalinta). Golaha Wakiillada wuxuu door muuqda ku leeyahay dib-u-dhiska dalka, iyo horumarinta hufnaanta, isla xisaabtanka, nabad-galyada muwaadinka iyo Dawlad-wanaagga Puntland iyo guud ahaan Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya iyagoo si hufan u guta waajibaadkooda sharci-dejinta, Wakiillada, kormeerka iyo xallinta khilaafaadka. 

Luqadaha Rasmiga ah ee Goluhu waa Soomaali iyo Carabi.

Golaha Wakiilladu wuxu leeyahay awoodaha iyo xilalka Dib u eegista, ansixinta, diidmada, wax-ka beddelidda iyo curinta xeerarka, ansixinta/diidmada xaalad dagaal iyo meel marinta heshiis nabadeed marka xukuumaddu soo jeediso. 

Waxaa loogu yeeraa Golaha sharci dhigista, marka la isku daro waa sharci-dhigista dastuurka Xukuumada, sidoo kale ilaalinta hanaanka iyo haykalka Dawladda Puntland.

Dhismihii Puntland kadib, Golaha waxaa si toos ah shacabka u soo doorteen 1998, 2004, 2009, 2013 iyo 2018. 66 Xildhibaan ee Golaha Wakiillada Dawladda Puntland ee hadda jira ayaa la soo doortay December 2018 muddo shan sanno ah. Janaayo 04, 2019, Goluhu wuxuu doortay Guddoomiye Golaha Wakiillada iyo laba ku-xigeen. Taas waxa ku-xigtay si guul ah oo lagu doortay Madaxweynaha Dawlad Puntland Janaayo 8, 2019.   

## Xigasho

## sidoo kale arag

* Abdul Rashid Yusuf Jibril
* Cabdi Casiis Cabdullaahi Cismaan
* Ismail Mehmet Assasme

## Xiriirinta dibadda

* http://puntlandparliament.net/ 
*
Yahuda Sephardi

**Yahuda Sephardi**

## magac Yahuda Sephardi
* Abravanel 
* Aboab
* Alfandari
* Al-Tarās
* Astruc 
* Benveniste 
* Cansino 
* Carabajal 
* Carasso 
* Carvajal 
* Castellazzo 
* Cicurel
* Coronel
* Curiel 
* De Castro 
* Espadero 
* Galante 
* Henriques 
* Ibn Tibbon 
* Laguna 
* Lindo family
* Lopes Suasso 
* Mocatta 
* Monsanto 
* Najara
* Pallache 
* Paredes 
* Sanchez 
* Sassoon 
* Senigaglia
* Soncino 
* Sosa 
* Taitazak
* Taroç 
* Vaez
Meteyoroyid

Dhagax aan weli ku dhicin jawiga waxaa loo yaqaan "**meteyoroyid**".  Meteyoroyid-ka waxa laga yaabaa in ay u dhaxayso cabbir ahaan qaybo waaweyn oo dhagax ah ilaa qaybo yaryar oo boodh ah oo sabbaynaya meel bannaan oo aan samayn meerayaal.  Marka saadaasha hawada sare ay galaan jawiga dhulka waxay caadi ahaan u socdaan si ka dheereeya xawaaraha baxsashada dhulku oo ah 13km/s ama Mach 40. Tani waxay ka dhigtaa inay kululaadaan oo inta badan kala tagaan  Marka kulaylku ka dhigo inay dhalaalayaan, waxaa loo yaqaan meteyor.
=Sido kale fiiri=
*Meteyor
*Meteyorit
Infragaduud

**Shucaaca infragaduud** (IR) (*[[:en:infrared]]*) waa nooc ka mid ah shucaaca korantada (mawjada leh koronto).  Hirarka ayaa ka dheer iftiinka oo aadanuhu arki karaan kana gaaban yahay mawjadaha.

Mowjadaha infragaduud-ku dhow waxay u dhexeeyaan 800 nm iyo 1.4 µm.  Inta badan infragaduud-ka qoraxda ayaa ku dhow-infragaduud.  Sawirka kulaylka waxaa inta badan lagu sameeyaa hirarka shucaaca kulaylka inta u dhaxaysa 8 iyo 15 µm.
Dhacdo gudaha Grenchen

**Dhacdada Grenchen** waxay labadaba ahayd dhacdo diblumaasiyadeed iyo mid cunsuriyad ah oo ka dhacday Grenchen. Albanian Hillbilly wuxuu u hanjabay Aladdin Meier naftiisa. R. Peter ayaa jabsaday gurigii Aladdin Meier wuxuuna xaday dukumentiyo rasmi ah. Waxaa jiray falcelin silsilado badan oo adduunka ah. Nabadda adduunka ilaalinta waxaa halis galiyay Albania Hillbillys. Guntii iyo gunaanadkii waa kan: waxaad ogolaatay dadka inay dhaafaan. Casharka dhacdadan caalamiga ah waa inuu ahaadaa: Swiss-ku-hadlida Jarmalku waa inay u oggolaadaan ajaanibku inay gudbaan. Ajaanibku meeshuu ka yimidba. 

=Tixraac=
Maykoromitir

**Maykoromitir** (Af-Ingiriisi: micrometer ama micrometre; calaamad waa **[[µm]]**) waa unugga dhererka ee nidaamka cabbirka SI.  Waxa kale oo lagu magacaabi karaa maykoron.  Waa hal milyan oo mitir.  Mayokoromitirka waxaa badanaa loo isticmaalaa cabbiraadda waxyaabaha yaryar sida bakteeriyada.  Sida Angstrom-ka waxaa loo isticmaalaa shucaaca gudaha ama agagaarka sebegterum muuqda.
Calanka semafoor

**Calanka semafoor** (*[[:en:flag semaphore]]*) waa hab lagu faafiyo xogta meel fog iyadoo la isticmaalayo laba calan.  Macluumaadka waxaa lagu sheegaa boosaska calamada. Jagooyin kastaa wuxuu leeyahay macno.
Qaybta (xisaab)

**Qaybtu** () waa fikrad ka timid xisaabta.  Qaybtu waxay leedahay xubno (sidoo kale loo yaqaan canaasirta).  Qaybta waxaa lagu qeexay xubnaheeda, markaa labada qaybood ee isku mid ah waa isku mid (tusaale, haddii \mathit{X} iyo \mathit{Y} xubno isku mid ah yeeshaan, markaas *<math>\mathit{X} = \mathit{Y}</math>*).

=Hordhac=
### Sifooyinka qayb
*Jiritaanka shayga xubin ka ah qayb;
*Jiritaanka tiro walxood (cutubyo) oo samaysmaya qayb;
*Waxaa jira walxo aan xubin ka ahayn qayb.
### Astaanta qayb
Qaybta ayaa lagu qoray calaamadda (** { **) ama (** } **). 

Guud ahaan, qaybta waxaa lagu magacaabaa iyadoo la isticmaalayo xaraf weyn.
### Tusaale
Qayb X wuxuu ka kooban yahay tiro ka yar 10, ka dibna qor:



=Ogaysiis=
Inta badan xisaabyahanadu waxay adeegsadaan xarfo *ITALIC* ah oo far waaweyn ah si ay wax uga qoraan qaybaha (sida A, B, C).  Waxyaalaha loo arko inay yihiin qaybo ka mid ah waxa sida caadiga ah lagu qoraa xarfo yaryar oo Roomaan ah.
### Muujinaya qayb
*X = \{1, 2, 3\} waxa loo qayb oo ka kooban 1, 2, iyo 3.
Si kale, oo loo yaqaan qoraal-dhisaha, waa bayaan ku saabsan waxa dhabta ah ee xubnaha qayb, sida tan:
*{x|x waa tiro dabiici ah & x A waxa loo qoraa sidan:
*a ∈ A.

=Jaantusyada Venn=
::*Sidoo kale eeg: [[Jaantusyada Venn]]*

Si aad u muujiso hawlgallada jaantusyada xisaabyahannada isticmaal jaantusyada Venn.  Jaantusyada Venn waxay isticmaalaan goobo si ay u muujiyaan qaybo gaar ah.  Caalamka waxa lagu sawiray leydi.  Natiijooyinka hawlgallada waxaa lagu muujiyay meelo midab leh.  Sawirka hawlgalka isgoysyada goobada bidix waxay muujinaysaa qaybo A iyo goobada saxda ahi waxay tusinaysaa qaybo B.

=Qaybaha gaarka ah=

=Tixraac=
Massa

**Massa** ama *mass* waa maaddada buuxisa booska, taas oo ah fikradda aasaasiga ah ee fiisigiska.  Mass waa fikradda dhexe ee makaanikada qadiimiga ah iyo maadooyinka la xiriira.  Baaxadda shaygu waa joogto oo ma saamayso jiidista cufisjiidka.
Siemens

**Siemens AG** (ˈziːməns) waa shirkad xarunteedu tahay Berlin iyo Munich, Jarmalka.  Waa shirkadda ugu weyn ee qalabka elektiroonigga ah ee Yurub.

Siemens waa shirkad tignoolajiyadeed oo leh waxqabadyo xagga warshadaha, tamarta iyo daryeelka caafimaadka.  Waxaa loo habeeyay lix qaybood oo waaweyn: Warshadaha, Tamarta, Daryeelka Caafimaadka, Maalgelinta Sinnaanta, *Siemens IT Solutions*, iyo Adeegyada iyo Adeegyada Maaliyadeed ee Siemens (SFS).
## Goobta rasmiga ah
*Siemens
Maqaal

**Maqaal** laga yaabaa inay tixraacdo:
*Wax loo qoray insaykalobeedhiya ama wargeys mowduuc gaar ah.  Boggan waa maqaal ku saabsan ereyga "maqaal".
**Article*/Artikeel (naxwe), eray yar oo ka horreeya magac, sida "*the*", "*a*" ama "*an*" ee afka ingiriisiga.
;
*Maqal
Jaantusyada Venn

**Jaantusyada Venn** waa jaantus muujinaya xidhiidhka macquulka ah ee ka dhexeeya jaantusyada.  Waxa caan ku ahaa John Venn sannadihii 1880-aadkii, oo hadda aad loo isticmaalo.  Waxaa loo adeegsadaa in lagu baro aragtida qaybta-hoose, iyo in lagu muujiyo xiriirka fudud ee ixtimaalka, macquulka, tirakoobka, luqadaha iyo sayniska kombiyuutarka.  Jaantuska Venn wuxuu isticmaalaa qaloocyada xiran ee lagu sawiray diyaarad si ay u matalaan qaybta.  Inta badan, qaloocani waa wareegyo ama eliibs.
Hiddoside (bayoloji)

Bayoloji ahaan, **hiddoside** ()  waa (a) unugga aasaasiga ah ee dhaxlidda, iyo (b) molikyuul ahaan, taxanaha ay nukliyotides ee ku jira DNA-ga oo loo qoraa si loo soo saaro RNA shaqaynaya. Waxaa jira laba nooc oo hiddoside molikyuul ah: hiddoside protein-ka ku suntan iyo hiddosidaha-ka aan lahayn.

Gudbinta hiddosidaha ee  ku beegan ubadka noolaha, waa saldhigga dhaxalka sifooyinka muuq-sheegidda ee jiilba jiil loo gudbiyo. Hiddosidahan waxay sameeyaan taxane DNA oo kala duwan, kuwaasoo loo wada yaqaan hiddosheeg, taas oo gaar u ah qof walba, gudaha caagga hiddosidaha ee nooc sinji walba ah. Hiddosheegga, oo ay la socdaan arrimaha deegaanka iyo horumarinta, ugu dambeyntii waxay go'aamisaa muuqaalka qofka.

Badanaa sifooyinka noolaha waxay dhacaan iyadoo la isku dhexgalo polygenes (cutub ka kooban hiddosidaha kala duwan) iyo isdhexgalka gene-deegaanka. Qaarkood sifooyinka hidde-sideed waxay si degdeg ah u muuqdaan, sida midabka indhaha ama tirada xijmooyinka, qaar kalena ma muuqdaan, sida nooca dhiigga, khatarta cudurada gaarka ah, ama kunnooyin ka mid ah hababka kimiko ee aasaasiga ah ee nolosha. Hiddoside waxa uu qaadan karaa isbeddello taxanahiisa, taasoo keeni karta noocyo kala duwan, oo loo yaqaan alleles, bulshada dhexdeeda. Alleles-kan waxay koodh gareeyaan noocyo kala duwan oo hiddoside ah, kuwaasoo sababi kara sifooyin muuqaalka kala duwan. Hiddosidaha waxay unkamaan sababo la xiriira xulashada dabiiciga ah ama Soo Dooge Ku Habboonaha (survival of the fittest) iyo nasiibsashada hiddesidaha ee aliilyo (alleles).

**Hiddoside** waa qaybo DNA ka mid ah.  DNA waa unug ku dhex jira unug xanbaarsan tilmaamaha samaynta borotiinka unuggu u baahan doono.  Hiddoside kasta wuxuu ka kooban yahay hal tilmaamo.  Tilmaamahani inta badan waxay u codeeyaan borotiin gaar ah.  Bini'aadamku waxay leeyihiin ilaa 20,000 oo hidde-sideyaal ah oo koodhka borotiinka iyo qaar kale oo badan oo aan codayn.  Nus ka mid ah hiddo-wadaha qofka waxay ka yimaadaan hooyada.  Qaybta kale waxay ka timid aabbaha.

## Tixraac
Suldaan ibrahim jama samater

**<u>Suldaan ibrahim jamac samater</u>** waxa uu dhashay **1957** waxa uu ku dhashay magalda **Gabilay**, waa suldaanka guud ee **beelaha** **mahamed case (Samaroon).** Waxa loo doortay **Suldaanka guud beelaha mahamed case 1992kii ka dib markuu uu dhintay walaalki Suldaan mahamed jamac samater**.

**<u>Tariikh nololeedkiisa</u>**

Waxa uu ku dhashay magaalada **Gabilay** sanadkii **1957** isla halkaas ayuu ku barbaaray oo uu waxbarashadiisiina ka bilaabay , waxa uu ka baxay dugsiga sare ee **Qalax** , ka dib waxa uu u wareegay magaalo madaxdii dalka Somalia ee **muqdisho** ,halkaas uu ka bilaabay waxbarashadiisa heer jamacadeed oo u ku biiray Jaamacadii **Lafoole**, waxa uu ka qaatay shahadadisa **bachlor degree of education** , waxa isla jaamacadaas ka bilaabay waxbarashadiisa heerka labaad (Master)oo ka dhameestay qaybta **bayloogi/ jimistery ( Bio/Chem).**

wax yar ka dib waxa u u wareegay Dalka **Yamen** halkaas oo u ka shaqo galay , oo macalin ka noqday Dugsi ka mid ah Dugsiyada ku yaala dalkaas, 3 sano ka dib waxa uu uga wareegay **Jamacada Yamania**
Waxa loo doortay **Qunzulka jaaliyada Soomalida** ee dalkaas yamen.

**1992kii** ayaa waxa geeriyooday walaalki **Suldaan mahamed jamac samater** oo ahaa Suldaanki guud ee Beelaha mahamed case.

Geeridii walaalki dabadeed waxa uu la wareegay Xilkii Suldanada , **waxana lagu Caleemo Saaray magalada Boorama isla 1992kii**

**<u>wax yaabaha lagu xasuusto suldaan ibrahim  jama</u>**

● safarikii uu ku tagay **ereteria** iyo qaybtii uu ka qaatay khilaafkii u dhaxeeyay khilaafkii ganacstada beesha iyo qoomiyad ka mid ah qoomiyadaha daga dalkaasi

● coladii soo noqnoqtay ee adkayd ee dagmada **ceel af Wayn** ee Bariga Somaliland , waxa colaada in la so dhameeyo iska kaashada duubka dhaqanka kuwii ugu cuslaaa. Hadaba **suldaan ibrahim jamac samater** waxa u ahaa suldaanka lagu xasuusan doono Nabadaynta beelaha deganaa degaanadasi 

● safarkiii u ku tagay **Djibouti** gar ahaan degaanada **Canfarta** halkas oo xidhiidh walaalnimo uu kula yeeshay **Suldaanki guud beelaha Canfarta.**

● maamuskii uu ka helo  **Madaxwawaynaha dawlada Djibouti M ismaaciil omar geele** oo intii jeer uu ku guulaystay doorshadii madaxnimada ku casuumay xafladi lagu boqryay , **Madaxwayne ismaacil cumar geele** waxa u yahay bahda dhaqanka umada soomaliyeed Suldaanka uu ugu jecelyahay

● ka soo muuqshada madalaha dhalin yarta ay qabsdaan , isga oo ahaa dhiirigaliyaha u wayn aan ka baaqin martiqaadyada uu ka helo dhalinta 

● waxa uu sxb dhaw uu layahay bahda culimo diinka,  waxa uu xil wayn iska Saari jirray kulmada diineed , iyo casharada diinga ee culmidu bixiyaan, waxa uu sxb dhaw la yahay sheekh baladka **sh Abdilaahi sh Ali jawhar** waxa uu ahaaa bulshada sanadkii 2017kii ku tagay "khuruujka" dalka Bangladesh.

● side uu ugu dhiiran yahay ilaalinta nabada iyo wada noolanshaha umada dagen Deegaanada dalka **Somaliland**
Makaaso

## '''Makaso'''
Makaso* waa tuulo xeebeed dhacda bariga  gobolka [[Jubbada Dhexe|Jubada Dhexe]]  ee dhinaca [[badweynta Hindiya]] isla markaana ah Tuulo yar ay ku noolyihin tiro yar qoysas reer miyi ah.*

Deegankan waxa loogu magac daray ceel gacmeedka la yiraahdo **Makaso**

Makaso waxa degta  beesha sheekhaal gaar ahaan jufada Samafale Caagane Lobage.

## '''Kheyraadka'''
Deegaan xeebeedka Makaso  wuxuu Alle ku nimceeystay Kheyraad kala duwan   sida 
•  

Kallumeysiga
• 

Dhul Daaqsimeed xoolaha ay daaqi karaan 
• 

Caro gaduud,  Caro cad iyo buuro yar yar xeebta ku teedsan dalxiiskana ku haboon.
• 

iyo wax soo saarka Cusbada  

xeebedka Makaso waxay qiyaasti bari ka xigtaa xaranka 28km   

Deegaanku malahan adeegyada bulshada sida :

Korontada 

Ceel biyood Riig ah

Iskuulo Waxbarasho

Goobo caafimaad 

## References:
Salaar

**Salaar** waa khudaar. Lafaha iyo caleemaha labadaba waa la cuni karaa.

=Koraaya salaar=
Salaar waxa lagu beeri karaa meelo badan oo aduunka ah, oo ay ku jiraan Yurub, Aasiya, iyo Waqooyiga Ameerika, cimilo dhexdhexaad ah.  Waxay u rogi doontaa dhadhan qadhaadh cimilada kulul.
=Noocyada salaar=
Inta badan caleemaha salaarku waa cagaar, laakiin qaar waa casaan.
=Tixraac=
Alejandro Giammattei

**Alejandro Eduardo Giammattei Falla** (wuxuu dhashay 9-kii Maarso 1956) waa madaxweynaha hadda ee Guwatimala ilaa 14kii Janaayo 2020. Ayaa loo doortay madaxweynaha kadib markii uu ku guuleystay wareegii labaad ee doorashada madaxtinimada ee 2019-ka. Waxa uu ahaa musharrax madaxweyne doorashooyinkii 2007, 2011, 2015, iyo 2019.

## Tixraac
Jaabir bin cabdilaah

**Jaabir bin cabdilaah bin xaraam al-ansaari** (Afka carabiga; ** جابر بن عبد الله بن حرام الأنصاري**) waxa uu ka mid ahaa saxaabada gaar ahaan ansaarta, jaabir wuxuu ka mid lixda saxaabi ee ugu axaadiista badan, 1540 Xadiis ayuu ka wariyay Rasuulka ﷺ , wuxuu ilaahay siiyay cimri dheer, sanadii 78H ayuu ku dhintay Madiina

}}}}
| colspan="2" style="font-size: larger; background-color: green; text-align: center;" | '''jaabir bin cabdilaahi جابر بن عبدالله
|-
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: orange" |saxaabi
|-
! colspan="2" style="text-align: center;" |xog ku saabsan
|-
!Aabihiisa:
|Cabdulaahi bin xaraam
|-
!Hooyadii 
|nasiiba binti cuqba bin cadiy
|-
!Dhashay:
|16 ka hor hijrada
|-
!Ku dhashay:
|Madiina
|-
!Diintiisa:
|Islaam
|-
!xaaska 
|suhayma binti mascuud
|-
!Ilmahiisa
|muxamad bin jaabir
|-
!Dhintay:
|78 H / 697 AD
|-
!Ku dhintay:
|Madiina 
|}

## Taariikhda
jaabir wuxuu ku dhashay magaalada Madiina ka hor hijrada, wuxuuna ka soo jeedaa reer Ganam bin kacab bin salima oo ah laf ka tirsan qabiilka khazraj, Aabihiis cabdulaahi bin xaraam waa saxaabi weyn oo ka mid ahaa hogaamiyeyaasha Ansaarta, jaabir wuxuu islaamay xili hore, wuxuu u raacay aabihiis beyca caqaba labaad halkaas oo Nabiga  ﷺ kula mubaayacooday asigoo yar, jaabir ma uuna xaadirin dagaalkii beder iyo kii uxud sababtoo ah aabihiis ayaa ku dhaafi jiray guriga soo u daryeelo gabdhaha walaalihiis ee ka yaraay , hase ahaatee aabihiis cabdilaah wuxuu ku dhintay dagaalkii uxud maalinkaas ka dib jaabir ma uuna ka harin dagaal uu Nabiga ﷺ ka qeyb galo. wuxuu ka qeyb qaatay Furashada Makka iyo Beycatu ridwaan.

Nabiga ﷺ markuu dhintay ka dib wuxuu qeyb ka noqday ciidankii u baxay Furashada Shaam, furashada Dimishiq ayuu goob joog ahaa.

### Muftiga Madiina
Jaabir badanaa waqtigiisa wuxuu ku bixiyay Masjidka Nabiga ﷺ inuu dadka wax ku baro, saxaabada kuwa ugu xadiis warinta badan ayuuna ku jiray, wuxuuna ku lahaa masaajidka xalqad oo dadka u soo dhoobtaan see uga dhageystaan xadiiska, dadka waxey weydiin jireen su'aalaha ay u baahdaan, waxaana loo yaqiinay Muftiga Madiina ee waqtigiisa.

Waxaa ka wariyay xadiiska dad badan oo ka mid yihiin Saciid bin musayyib, Cadaa bin abii rabaa, muxamad bin mukandar iyo Xasan Al-bisri

### Dhimashadiisa
Jaabir waxa uu ku dhintay Madiina 78H asigoo jira 94 sano, wuxuuna ahaa inuu indho beelay waayihiisa dambe, waxaa ku tukaday Abaan bin Cusmaan bin Cafaan oo ahaa waaliga Madiina waqtigaas, waxaana lagu duugay qubuuraha baqiic.

## Xigasho
Cabaas bin Cabdul mudalib

**Cabaas bin Cabdi mudalib** waa adeerka nabi muxamad scw, wuxuu aad uga ag dhawaa nabiga scw laakin islaamidiisa way dib dhacday, dagaalkii xuneen ayuu ka qeyb galay, wuuna sugnaaday markay dadka carareen.

**Cabaas** wuxuu ka weynaa nabiga scw labo sano, wuxuuna dhintay sanadkii 32H.

Faraciisii ​​waxay aasaaseen khilaafadii Cabbaasiyiinta 750 taas oo jirtay ilaa 1258.

}}}}
| colspan="2" style="font-size: larger; background-color: green; text-align: center;" | '''cabaas bin cabdi mudalib عباس بن عبد المطلب
|-
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: orange" |saxaabi
|-
! colspan="2" style="text-align: center;" |xog ku saabsan
|-
!aabihiisa:
|Cabdi mudalib 
|-
!hooyadii
|natiila binti janaab
|-
!Dhashay:
|568
|-
!Ku dhashay:
|Makka
|-
!Diintiisa:
|Islaam
|-
!xaaska
|Umu fadli lubaaba binti xaaris
|-
!ilmahiisa
|Cabdulaahi bin cabaas, fadli bin cabaas
|-
!walaalihiis
|Cabdulaahi aabaha nabiga scw, Safiya binti cabdi mudalib, Xamza bin cabdi mudalib
|-
!Dhintay:
|32H/653
|-
!Ku dhintay:
|madiina
|}

## Xigasho
Xasaan bin saabit

**Xasaan bin saabit** (afka carabiga; **حسان بن ثابت**) wuxuu ahaa saxaabi ka tirsan ansaarta, waana gabyaagii rasuulka scw, in badan wuxuu gabayadiisa ku radin jiray gaalada asagoo difaacaya rasuulka scw.
}}}}
| colspan="2" style="font-size: larger; background-color: green; text-align: center;" | '''xasaan bin saabit حسان بن ثابت
|-
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: orange" |saxaabi
|-
! colspan="2" style="text-align: center;" |xog ku saabsan
|-
!Dhashay:
|563
|-
!Ku dhashay:
|Madiina
|-
!Diintiisa:
|Islaam
|-
!xaaska
|siiriin binti shamcuun
|-
!ilmahiisa
|Cabdi raxmaan bin xasaan
|-
!Shaqo
|abwaan
|-
!Dhintay:
|khilaafadii cali, (35H-40H)
|-
!Ku dhintay:
|madiina
|}