Siciid Sheekh Samatar

**Said Sheikh Samatar** (Soomaali: Siciid Sheekh Samatar , Carabi: سعيد الشيخ سمتر ; 1943 – 24 February 2015) wuxuu ahaa aqoonyahan iyo qoraa Soomaaliyeed .
## Taariikh nololeedka
### Sanadaha hore
Siciid waxa uu ku dhashay 1943-kii, waxa uu ku dhashay Ogaadeeniya ee Itoobiya, waxaana dhalay Faadumo iyo Sheekh Samatar. Waxa uu ka dhashay qoys ballaadhan oo ka kooban afar iyo toban qof, oo ay ku jirto xaaska labaad ee aabbihiis. Samatar waxa uu sannadihiisii ​​ugu horreeyey ku qaatay deegaan reer-guuraa ah , halkaas oo uu ku qoray in “xilliyada barwaaqada” leh “Ubax caraf udgoon oo dhammaan beerihii go’ay, caano iyo hilib badan ka soo baxayeen” taas beddelkeeda “khatarta gaajaysan ee had iyo goor abaaruhu ku jiraan, qawlaysatada reeraha cadawga ah ee u guntaday dilka iyo qaska, idinkana xoolihiina idinka xayuubiyay, waa khatartii bahalnimada lahayd.
Sannadkii 1958-kii, Saciid aabbihii, oo dawladda ugu shaqaynayey garsoore Islaami ah ilaa 1948-kii, ayaa u diray inuu bilaabo waxbarashada. Samatar intaa ka dib waxa uu u wareegay magaalada Qalaafo , isaga oo ka guuray noloshii reer guuraaga una guuray noloshii magaalada. Samatar waxa uu waxbarsho ku qaatay dugsi Kiristaan ​​ah oo Masiixi ah oo ay maamulaan Protestant-ka . Sannadkii 1963-kii, waxaa billowday kacdoonkii Soomaalida ee ka dhan ahaa Boqortooyadii Itoobiya, Qalaafona waxaa lagu duqeeyay aargoosi ay sameeyeen Ciidanka Imperial ee Itoobiya, taasoo keentay in la burburiyo hanti badan oo ay lahaayeen qoyska Samatar. Weerarkaas oo ay Xabashidu ku dhufatay walaalkii oo ay ku curyaamiyeen, taas oo keentay in Samatar iyo walaalihii ay qaxooti ku noqdaan Jamhuuriyadda Soomaaliya .
### Qaangaarnimada
1970-kii, Samatar waxa uu ka shaqo bilaabay Kulliyadda Waxbarashada Qaranka ee Soomaaliya isaga iyo dhowr maktabad oo Maraykan ah. Halkaa, saaxiib Maraykan ah ayaa u soo jeediyay inuu waxbarashadiisa ka sii wato jaamacad ku taal Maraykanka
Samatar oo deeq waxbarasho ku yimid Maraykanka, waxa uu waxbarasho ka bilaabay Goshen College oo ku yaalla Goshen, Indiana . Waxa uu dhigan jiray subaxii iyo habeenkii xiisadaha, isaga oo maalintii ka shaqaynayay alxanka si uu u masruufo xaaskiisa oo wakhtigaas uurka ku lahayd labadooda caruur. Samatar waxa uu 1973-kii ka qalin-jabiyay kuliyadda Goshen oo uu ka bartay cilmiga taariikhda iyo suugaanta. Wuxuu ku xigay shahaadada Masterka ee taariikhda Waqooyi-bari Afrika , wuxuuna shahaado qalin jabin ah ka qaatay daraasaadka Afrika . Sannadkii 1979-kii, waxa uu ka qaatay shahaaddada doctorate-ka taariikhda Afrika Jaamacadda Waqooyi-galbeed ee Evanston, Illinois . Wax yar ka dib, shaqo ayaa ka timid Eastern Kentucky University ee Richmond, Kentucky , halkaas oo Samatar wax ka dhigi jiray 1979 ilaa 1981. Bishii Luulyo 1981, wuxuu aqbalay jagada Jaamacadda Rutgers ee Newark, New Jersey .
Gabadhiisa waa qoraa ku guulaysatay abaal marinta Safiya Samatar .
24-kii Febraayo 2015, Saciid Sheekh Samatar ayaa ku geeriyooday magaalada Newark oo looga daweynayay xanuun aan la ogeyn waxa uu ahaa. Wuxuu ifka kaga tagay xaaskiisa Lydia, wiil Delmar, gabadheeda Sofia, iyo afar uu awoowe u ahaa. Qurbajoogta Soomaaliyeed ee ku nool daafaha caalamka ayaa tacsi u diray qoyskii uu ka baxay aqoonyahanka.
## Xirfad
Samatar waxa uu qoray buugaag badan oo uu ka mid yahay taxane ka hadlaya Soomaaliya. Intaa waxaa dheer, wuxuu qoray maqaallo kala duwan, waraaqo cilmi-baaris ah iyo faallooyin buug. Samatar waxa uu xubin ka ahaa guddiga fulinta ee ururka caalamiga ah ee daraasaadka Soomaalida tan iyo 1979-kii, waxa uu ahaa tafatiraha maamulka ee joornaalka Geeska Afrika . Waxa kale oo uu xubin ka ahaa Guddiga La-talinta Caalamiga ah ee Bildhaan: Joornaal Caalamiga ah ee Cilmi-baarista Soomaalida , oo ay daabacday Macalester College Intaa waxaa dheer, wuxuu lataliye u ahaa mashruuca Waaya-aragnimada Soomaalida wuxuuna xubin ka ahaa Ururka Cilmi-baarista Afrika. Wuxuu kormeeray barnaamijyada la xiriira Soomaalida ee ka baxa Idaacadda Codka Mareykanka .
1995, Samatar oo uu weheliyo Ismaaciil Cali Ismaaciil , waxa uu ka qayb-galay dood-cilmiyeed caalami ah oo lagu qabtay magaalada Asmara ee dalka Ereteriya , kaas oo loogu talagalay qorista dastuurka Eritrea .
Samatar waxa uu ahaa mid si joogto ah uga hadla warbaahinta caanka ah. 1992dii, isaga oo qayb ka ah dib-u-qiimaynta kooxda Golaha Cilmi-baarista Sayniska Bulshada ee "Baridda iyo Barashada Aadanaha ee Afrika," ayuu Soomaaliya u aaday la-taliye iyo turjumaan barnaamijka wararka ABC ee Nightline oo uu la socdo wariye Mareykan ah Ted Koppel . Bilowgii 1983-kii, Samatar waxa uu ka soo muuqday barnaamijyadda BBC-da oo uu waraysiyo la xidhiidha Waqooyi-bari Afrika, kaga hadlay arrimaha Soomaaliya ee NBC , ABC, CBS , CNN International , iyo sidoo kale PBS ’ The NewsHour oo uu la yeeshay Jim Lehrer iyo barnaamijyada wararka ee idaacadaha iyo telefishanka Canadian Broadcasting Corporation . Samatar waxaa lagu soo xigtay Time , Newsweek , US News & World Report , The New York Times iyo Washington Post
## Xusuusin
## Xiriirinta dibadda