Dhakhtar qaliin

**dhakhtarka qalliinka** (ingiriis: surgeon) waa dhakhtar caafimaad oo sameeya qaliin. Inkasta oo ay jiraan caadooyin kala duwan oo waqtiyo iyo meelo kala duwan, dhakhtarka qaliinka casriga ah ayaa sidoo kale ah dhakhtar haysta ruqsad caafimaad (dhakhtarka guud) ama wuxuu helay tababar caafimaad oo la mid ah takhaatiirta ka hor inta uusan ku takhasusin qalliinka. Waxa kale oo jira takhaatiir qalliin oo ku takhasusay caafimaadka cagaha, dhakhtarka ilkaha, iyo daawaynta xoolaha. Waxaa lagu qiyaasaa in dhakhaatiirta qalliinka ay sameeyaan in ka badan 300 milyan oo qalliin caalami ah sannad kasta.

**Taariikhda**

Qofkii ugu horreeyay ee diiwaangeliya qalliin wuxuu ahaa qarnigii 6aad kahor dhalashada nabi ciise takhtar-qaliin Hindi ah, Sushruta. Waxa uu ku takhasusay qalliinka isqurxinta oo xitaa waxa uu diiwaangeliyay habka rhinoplasty (qurxinta sanka) ee furan.

Ka dib markii ugu dambeyntii hoos u dhac ku yimid Dugsiga Sushruta ee Daawada ee Hindiya, qalliinka si weyn ayaa la iska indhatiray ilaa uu takhtarka Da'da Dahabka ah ee Islaamka Al-Zahrawi (936-1013) uu dib u soo celiyay fikrada ah qalliinka inuu yahay laan caafimaad oo wax tar leh. Waxaa lagu tiriyaa takhtarkii ugu weynaa ee qarniyadii dhexe ee ka soo muuqday caalamka Islaamka, waxaana sidoo kale lagu tilmaamay inuu yahay aabaha qalliinka.Wax ku biirintiisa ugu weyn ee daawada waa Kitab al-Tasrif, encyclopedia ka kooban sodon ka mid ah shaqooyin caafimaad.Wuxuu ahaa takhtarkii ugu horreeyay ee sharraxa uurka qoolanka, iyo takhtarkii ugu horreeyay ee tilmaamay dabeecadda la iska dhaxlo ee dhiigbaxa.

Wax ku biirintiisa hormuudka ah ee habka qalliinka iyo qalabka ayaa saameyn weyn ku yeeshay qalliinka laakiin ma ahayn ilaa qarnigii 18aad in qalliinku uu u soo baxay nidaam caafimaad oo kala duwan oo England ah.

Yurub dhexdeeda, qalliinka waxaa inta badan lala xiriiriyay timo-jareyaasha kuwaas oo sidoo kale u adeegsaday qalabkooda timo-jarida si ay u fuliyaan hababka qalliinka, inta badan goobta dagaalka iyo sidoo kale loo-shaqeeyayaasha.[8] Horumarka daawada iyo physiology-ga, xirfadihii timo-jaraha iyo dhakhaatiirta qalliinka ayaa kala duwanaaday; Qarnigii 19-aad takhaatiirta timo-jaraha ayaa gabi ahaanba la waayay, takhaatiirta qalliinka waxay ahaayeen ku dhawaad ​​dhakhaatiir aqoon u leh oo ku takhasusay qalliinka. Dhakhtarka qalliinka ayaa sii waday, si kastaba ha ahaatee, in loo isticmaalo magaca saraakiisha caafimaadka milatariga ilaa dhamaadkii qarnigii 19-aad, iyo magaca Dhakhtarka Guud ayaa wali u sii jira saraakiisha sare ee caafimaadka milatariga iyo saraakiisha sare ee caafimaadka dadweynaha ee dawladda.

**Takhasusyada**

Qalliinka wadnaha (Maraykanka waxaa loo arkaa qayb ka mid ah qalliinka wadnaha)

Qalliinka mindhicirka iyo malawadka

Qalliinka madaxa iyo wajiga

Qaliinka ilkaha

Qalliinka qanjirada

Qalliinka guud

Qalliinka neerfaha

Dhakhaatiirta dhalmada iyo haweenka

Ophthalmology (dhaqtarka indhaha)

Qaliinka afka iyo maxilla iyo wajiga

Qalliinka lafaha

Otorhinolaryngology ENT (dhagaha, sanka iyo cunaha)

Qalliinka carruurta

Qalliin is qurxinta

Qalliinka lugaha

Qaliinka kansarada

Qalliinka feeraha (Maraykanka ayaa loo arkaa qayb ka mid ah qalliinka wadnaha)

Qalliinka beddelka

Qalliinka dhaawacyada

Qalliinka caloosha sare

Urology ( killiyaha iyo marinka kaadida)

Qalliinka xididdada dhiigga