Yalale

Yalale waa mid ka mida beelaha soomaaliyeed,ee dega koonfurta soomaaliya.

Yalale waa beel kamid ah beelaha Somalia waxayna jilib ahaan gashaaa boqol hore oo uu ka koobanyahay disow , eemid iyo qoomal .

yalale waxaa loo kala saaraa ilaa iyo jilib,waxaan ayna kala yihiin Abdulle ,kharaboole , Habar gare iyo asharaf.

yalale waxa uu deegaan ahaan u badan yahay baay,bakool,shabeelada hoose,  banaadir iyo goobo kale,waxan ka mid ah goobaha ay degaan Daynuunay , dollondole , degda , qarsooy hugeey , biyooley iyo buulo hadiija oo ka kala tirsan gobollada Bay iyo bakool .

Shabeelada hoose waxaa ay ka degaaan buulo yalale , buulo kulan , dhaahinay iyo meelo kale . 

Yalale waa mid ka mid ah beelaha ugu tunka Digil iyo mirifle waxaana u sii badan Abdulle oo u kala baxo awoolow iyo ali yare .

yalale waxa ka dhashay dad caan ah sida siyaasiga weyna allaha u naxriistee Maxamed ibraahim yalale,sidoo kale waxa ay caan ku yihiin magaalada baydhabo,ayadoo dadka ugu caansan ee halkaa laga yaqiinaa y ka mid yihiin SHziyaar,cabdiwahaab iyo kuwo kale.
waa laf caan ku ah sida dhabta ah maslaxada iyo nabad ku noolaansho,waxa ayna sanadihii abaaraha ka hor 2000,2001 ka ay bilaabeen naqshado hormarineed oo ah beershada iyo wax ka sooo saarka dhulka waxaan hore looga beeri jirin gaar ahaan tuulada hugeey  iyo buulo Yalale oo ka kala tirsan gobolka shabeele hoose iyo bakool waxaana wax soo saarkoodii gaara magaalooyinka ay ka mid tahay magaalada beledweyne iyo Mogadishu oo wax soo saarka beeraha caanka ku ah.
yalae waxay ka mid tyahay beelaha sideed ee mirifle.

Siyaasiinta ugu waa weyn ee soo maray waxaa ka mid ah ;-

Sheikh ibraahim yalale oo xilka xildhibannimo hayay inta u dhexeysay 2000-2008.

Doorkii uu shiekh Ibrahim ka ciyaaray waxaa ka mid ah sidee loogu horseedi lahaaa midaynta dalkeena hooyo iyo dib u horeynta dalkeena 

Sanadkii 2008 waxaa lagu dilay magaalada baydhabo.

Sidoo kale waa aabaha wasiirad ku xigeenka wasaaradda haweenka ee dowlad goboleedka Koonfur-galbeed oo xilka loo magaacabay sanadkii 2018.

Wasiirad shamso waxay door muhiim ka ciyaartay Hormarinta degaaanada iyo dowlad goboleedka Koonfur-galbeed ayadoo horey u soo martay wasaaradda shaqada iyo shaqaalaha

Dowlad goboleedka Koonfur-galbeed. 

Siyaasiinta soo maray waxaa ka mid ah Timiro alle Abdulle oo ahayd senetrad dowladda federaalka intii u dhexeysay 2016-2021

Waxay door muhiim ah ka ciyaartay mideynta iyo Hormarinta dastuurka dowladda federaalka soomaaliya .

Siyaasiinta soo maray waxaa ka mid ah :-

Seneter Hussien mohamed dahir oo ah seneterka hadda xilka haya termka 2-aad ee dowladda federalka ee somaliya hassan shiekh mohamud

Sidoo kale waxaa horay usoo noqday agaasimaha guud wasaaradda caafimaadka ee dowladd goboleedka Koonfur-galbeed. 

Waxaa u horay u soo noqday dhakhtarka guud qeybta caruurta ee isbitaalka weyn bay oo loo yaqaano bay regional hospital oo horayna loogu yaqaanay Bay, bakool iyo gedo hospital 

Siyaasiinta soo maray waxaa ka mid ah xildhibaan koofi oo ah xildhibaanada soo maray maamul goboleedka Koonfur-galbeed intii uu xilka haya madaxweyne shariif.

Siyaasiinta soo maray waxaa ka mid ah xildhibaan arte oo hadda ku fahdiya kursiga xildhibaanimo oo ay beesha ku leedahay maamul goboleedka Koonfur-galbeed isaga la kowsaday madaxweyne abdi asis hassan mohamed Laftagareen 

Malaqyada somaray beelweynta reer yallale waxaa ugu horeeyo:-

Malaaq macalin mohamed Ibrahim oo xilka hayay ku dhowaad 50 sano isagoo gadaal dambe ay u timaaday tii rabi naxriistee jano alle haka waraabiyo. 

malaq macalin salaad oo kamid ah malaaqyada caanka ah ee magaalada baydhabo isagoona ahaa ku sime malaaq markii uu geeriyoday malaaqi hore.

Malaaqa hadda xilka waa mlaaaq Ibrahim sheikh salaad oo ah malaaqi u dambeyay ee xilka hayay mudadii 8 sano ahayd ee u dambeysay waxaa uu door muhiim ah ka ciyaaray mideynta iyo Hormarinta deegaanada konfur galbeed iyo ka qebyqaashada Hormarinta iyo dhameystirka dastuurka qabyada ah ee dowlad goboleedka Koonfur-galbeed iyo federaalka. 

Sheekha ugu caansan Yalale gobolka bakool :´´Sheekh ibraahim cali yalale ´´
#Abtirsiimadiisa:-
Sheekh ibraahim caliyow Ureeyin ,Maalin mad xasin ,Masuusi eedin Yarow ,Wariidiris edi ,ibdillaaw eedin ,Eedin xaaji ,Xaaji muxamed ,Usli garaari,Daawli cali ,Yaxduur samaali ,Luxum ludmaar,Kumal kowsham ,Agiith cabdull mudallib .  Waxaa uuna ka tirsan yahay lafta ``Abdilli´´ 
Sheekhu marka uu dhintay waxaa uu ka tagay caruur iyo Labo xaas .
#Xaasaska uu k tagay :
1-Xabiibo ibraahim Mursal mad ciise  (Aboolow).
2-Faadumo macallin nuurow isxaaq eedin mursal (Abdilli )
Haddii intaas aan uga gudubno waxaan ka hadlaynaa 
Reer eedin mursal iyo reer aw maalin maxamed 

1- **Reer aw Xuseen nuurow** 

1-xasan Xuseen nuurow aliyow( makaadi ) 

2-habiibo xuseen nuurow aliyow  

3-faamow Xuseen nuurow aliyow 

4-isgoowi Xuseen nuurow aliyow  

dhamaantod waxaa dhashey Raxiimay sheeg maxamed   
#Reer Eedin mursal :-
1-Maalin aliyow isxaaq eedin mursal 
2-Maalin nuurow isxaaq eedin mursal 
3-Maalin xasan xuseen eedin mursal 
4-Ibdiraan isxaaq eedin mursal (Ibdilli gaadur )
5-Xaawo ali nuur isxaaq eedin mursal (Xaaji xaawi)
intaas waa Odayaasha ugu caansan reer eedin mursal waxaa ay dhaleen Dad farabadan isugu jira ganacsato caan ah Aqoon yahanno .
Waxaan kahadlaynaa #Reer aw maalin maxamed .
#Reer aw maalin maxamed :
1-Ibdiraan ureeyin maalin maxamed (Wiilkiisa isxaaq abdilli)
2-Salaad maalin eedin ureeyin maalin maxamed 
3-Mukhtaar mad mad mursal maalin maxamed 
4-Maadini abdillaaw mad mursal maalin maxamed (waa hooyada muslimo mad mad uu qabo ilyaas xaaji ureyin )
5-Caliyow ibdilli mad mursal maalin maxamed (Waa aabaha xildhibaanad timiro oo ah aqalka sare ee baarlamaanka federaalka soomaaliya )
6-Xabibo abdilli mad mursal maalin maxamed (Waa hooyada ganasade xasan duba ) 

1: **Reer aw mad mad mursal** 

1- Mukhtaar mad mad mursal maalin maxamed 

2-Muslimo mad mad mursal maalin maxamed 

( gabadha uu qabo ilyaas xaaji ureeyin ) 

3-Hassan mad mad mursal maalin maxamed 

4- faadumo mad mad mursal maalin maxamed 

5- xaawo mad mad mursal maalin maxamed ( Allah unaxariisto ) 

Waxaa jiro malaaqa guud ee yalale Malaaq qaadi mad ureeyin isagana waa reeraw edin keerow 
Mahadasanidin.