open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Buq aqable

**Buq Aqable** Waa Degmo ka mid ah degmooyinka gobolka Hiiraan, waxeey 90-km dhanka koonfureed ka jirtaa xarunta gobolka Hiiraan ee Beledweyne, dhanka galbeedna waxeey 40-km u jirtaa Degmada Buuloburde. Degmadani Waxa iska leh Beesha [GAALJECEL SARANSAROOR Gaar ahaan Beesha Caafi  Cifaaf cabdi 

## Taariikh
Buq aqable waxay ka mid tahay Degmooyinka ugu taariikhda dheer gobolka Hiiraan marka laga eego taariikhda ay dhisanthy iyadoo aheyd xaruntii loogaga talin jiray gobolada dhexe waqtigii gumeystaha talyaaniga heystay wadanka inta u dhaxeysay sanadihii 1927-kii illaa 1953-dii.
## Dhaqaalaha iyo Waxbarashada
Degmada Buq Aqable dhaqaalaheeda waxuu ku tiirsanyahay ganacsiga, xoola dhaqashada iyo beeraha intaba waxaa kale o Degamda caan ku tahay iney ku hareereysanyihiin Caagag (Meelaha Biyaha Fariistaan) dadka degmada u yaqaanaan Sagaalka Caag, waxa inta dheer in webiga Shabeelle u Degmada Buq Aqable u jira 25KM, waxaa kale o Degmada ganacsigeeda ku xeran yahay magaalooyinka Muqdisho iyo Beledweyne.
Dhanka waxbarashada degmada waxaa lagu tiriyaa iney tahay meelaha fara ku tiriska ah ee xagga waxbarashada ka dhisan, marka la eego gobolka, waxeey leedahay Dugsi hoose/dhexe iyo sare ah (Mercy Primary & Secondary School), waxeey kaloo leedahay Macaahid lagu barto luqadaha iyo Diinta, waxeey caan ku tahay barashada Diinta iyo ku dhaqankeeda. dagmad buqa aqable waxeey ka koobanthy Shan xaafadood oo lagu kala magacaabo Buula Dhagaxleey, Salbarwaaqa, Buula xoog, xafada eega iyo Meyd tubaka ama loo yaqaan war moog.

## Muhiimada Degmada Buq Aqable

Buq Aqable waa magaalo muhiim ah waxaa mara wadada isku xirta Muqdisho iyo Gobalada dhexe, waxaa sidoo kale ay tahay istiraatiji dhanka wadooyinka, waxaa sidoo kale kabaxa wada si toos ah u aada Magaalada Baydhabo wadadaa o ey isticmaali jireen isticmaarkii Talyaaniga, waxaa sidoo kale eey leedahay dhuldaaq aad u weyn iyo dhul howd ah oo ey ka baxaan dhirta noocyadeeda kala duwan.Buq Aqable waa magaalo ku caan ah nabad wanaaga iyo isdhexgalka bulshada iyo waliba horumarka dhanka waxbarashada.
## Sidoo kale fiiri
*Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool
*Liiska magaalooyinka Soomaaliya

## Xigasho
*Buur aqaba
Degmada Halgan

**Degmada Halgan** waa degmo ka tirsan gobolka Hiiraan ee bartamaha dalka Soomaaliya. Waxaa inta badan dega beesha Saleemaal iyo Yabar Madaxweyne ee Xawaadle

Bishii Agoosto 2017, Dowlad Goboleedka Hirshabeelle oo daah furay sanadkii hore ayaa ku dhawaaqay in gobolka Hiiraan oo markii hore lahaa shan degmo uu yeelanayo saddex degmo oo kala ah Halgan, Ceel Cali , iyo Far-Libaax, taasoo tirada guud ee degmooyinka ka dhigaysa sideed degmo. 
## Tixraac
"Degmooyin cusub oo la magacaabay gobolka Hiiraan"

Degmada Halgan
Kiribati

**Kiribati** waa wadan oo jasiirado ah, waxeena ku yaalaan Badweynta Baasifik.
Wadankaan waxoo ka koobanyahay 33 jasiirado ah oo aad ukala duruqsan, waxeena ku yaalaan dhulbaraha aduunka. Jasiiradahaan waxaa soo gumeestay ingriiska, waxeena xornimo siiyeen 1979ki.Luqadaha looga hadlo waa Af-Kiribati iyo Af-Ingiriis. Magaalo madaxda waa Sooth Tarawa.

*  Christmas Island​—Why We Visited It
Janaale

**Janale** (Soomaali: Janaale , Carabi: جانالة , Talyaani: Genaale ) waa magaalo beeralay ah oo ku taal Koonfur-bari ee gobolka Shabeellaha Hoose (Shabeelaha Hoose) ee Soomaaliya.

Allaha u naxariistee Madaxweynihii ugu horeeyay ee Soomaaliya Aadan Cabdulle Cismaan Daar (Aadan Cadde) ayaa beer ku lahaa magaalada. 
Hadda, al-Shabaab ayaa magaalada ka maamula jidgooyo sharci darro ah. Waxay gacanta ku hayeen tan iyo horraantii 2024. 
## Xusuusin
"Aadan A. Osman, 99; madaxweynihii ugu horeeyey ee Soomaaliya xorta ah"

Al-Shabaab oo meel fagaare ah ku toogatay dad ay ku eedeeyeen inay basaas ahaayeen

"Ciidanka Soomaaliya ayaa 7 horjooge oo ka tirsan Al-Shabaab ku dilay gobolka Shabeellaha Hoose"

## Tixraac
Janaale

## Sidoo kale eeg
Dekada Marka
Qoryooley

**Qoryooley** waa magaalo kutaala koonfurta Soomaaliya gaar ahaan gobolka Shabeellaha Hoose. Degmadaan waxey ka kooban tahay sedex xaafadood oo kal ah hodan xalane iyo wadajir waxee caan ku tahay xoolaha beeraha, waxee soo saartaa Galeyda, Sisinta, Digirta. Tubaakada, Suufka, Cambaha, Yanyada, Canuuniga, Qasabka, bariiska iyo waxyaabaha kale oo la mid ah.
Waxaa sidoo kale ay soo saartaa Caanaha geela iyo kuwa looda oo sida badan ka soo gala tuulooyin aan sidaa uga fogeyn, Ukunta, Subaga Lo'da iyo waliba maqaarka xoolaha oo sida badan loo soo dhoofiyo magaalada muqdisho meelo kalena uga sii gudba amaba inta lagu warshadeeyo waxyaabao kale laga soo saaro.
Waxaa mara Degmada Qoryooley Wabiga shabeele oo inta badan looga faa'iideyso waraabinta beeraha, iyo waliba xoolaha, waxaa sidoo kale inta badan ee magaaladaasi ku soo wareega Canal weyn oo lagu magacaabo liibaan kaasoo ayba magac ahaan la qaadatey oo ah Liibaantii Qoryooley.
  

## Sidoo kale fiiri
*Liiska magaalooyinka Soomaaliya
*Shabeellaha Hoose
*Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool

## Tixraac
Mindi

::*Kani waa maqaal ku saabsan Midida.*

**Midi**, **[[Mindi]]**, **[[Madi]]** (ingiriis: knife; carabi: سكين) sidoo kale loo yaqaano *"Tooreey"* waa bir af khafiif ah leh oo lagu kala gooyo wax walba. Noocyo badan oo kala duwan oo biraha ka mid ah ayaa la odhan karaa madi, laakiin guud ahaan madidu waa bir af dhuuban oo loogu talo-galay in wax lagu kala jeexo, dalooliyo ama kala gooyo. Meelaa qaar mashiinada wax lagu kala jaro ee waaweyn ayaa loo yaqaan ineey qeyb ka yihiin Midiyaha.

Guud ahaan waxaa jira noocyo badan oo madida ah midaasi oo loo isticmaalo siyaabo badan oo kala duwan, kuwaas waxaa  ka mid ah *Soodhka* (Bowie-class knife) oo ah mid loogu talo-galay in wax lagu dilo waxaana inta badan isticmaala ciidanka, midiyaha yaryar ee lagu isticmaalo xaafada, qalab waaweyn oo mashiino ah oo lagu kala gooyo biraha, looxa, dhagaxa iyo walxo kale.
Golweyn

**Golweyn** waa Magaalo iyo Degmo ku taala Gobolka Shabeellaha Hoose , Magaalada Golweyn waxay u dhowdahay magaalada Marka.
waxaa magaalo ugu dhow Buulo mareer iyo Shalanbood. waxaa dagta Beesha qubays oo magaalooyinkaas degta iyo   qaar yar oo biimal ah.
waa deegaan aad u barwaaqeysan waxuuna leeyahay beero iyo sidoo kale bad ay dadka deegaanka kaga jilaabtaan kaluunka.
Miraha ay beertaan dadka deegaanka waxaa ka mid mooska, degmada labaad ee ugu soo saarka badan soomaaliya marka laga soo tago degmada Afgooye. waxey wax ka yar 5KM u jirtaa badweynta hindiya taas oo ay dadka deegaanka u sahashey iney si fudud uga soo Kaluumeystaan Badda. 

--- Shaqsiyaadka Laga Xusi karo ---

Aqoonyahano caanka ah soomaaliya iyo weliba Gobolka shabeelada hoose, Aqoonyahanada deegaanka waxaa ka mid ah.

 Dr. Jamaal Maxamed Barrow: waa wasiir kuxigeenkii hore ee wasaaradda arimaha dibada ee xukuumaddii Saacid iyo safiirkii hore ee soomaaliya U fadhiyey Dalka South Africa, Hadana waa safiirka soomaaliya u fadhiya Dalka Nigeria.

Dr. Yoonis Muuse Cusmaan: waa halyeey aad looga qadariyo deegaanka iyo weliba dhamaan dadka gobolka dega. 
Wuxuu kasoo Qalinjebiyey Jaamacadda Umadda Soomaaliyeed khaas ahaan Kuliyada lafoole, 

wuxuu door muhiim ah ka qaatey kor u qaadida waxbarashada gobolka, iyadoo uu xiligii abaartii caga bararkii loo magacaabey mid ka mid ah dadkii ugu waxqabadka badnaa ee kaalinta mugga leh ka qaatey la dagaalanka gaajadda iyo Jahliga.

Aqoonyahanada kale ee ku dhashey Magaalada Golweyn waxaa ka mid 

PROF: Fowzi Maxamed Baarow, oo ah prof iyo hormuudka kuliayada waxbarashada ee jaamacadda caalamiga ee Zanzibaar,

DR: Anwar maxamed Baarow bari wax ka dhiga jaamacadda caalamiga ah ee Afrika, 

Siyaasi: Said Ali Baafo oo ah siyaasiinta maamulka koonfur galbeed hadana ah Lataliyaha Sare ee Wasaarada Dhalinyarada Iyo Ciyaaraha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed

Marxuum Mohamuud sheeqey yuusuf (Hoshmin), Marxuum Siid Cali Cabdi Cumar, Marxuum siidow sheekh yuusuf Marxuum maxamed sheekh yuusuf, Marxuum...Dr.maxamed sheekh yuusuf maxamed oo ka mid ahaa asna dadka sida weyn looga qadarin jirey Magaalada
San Marino

san marino waa jamhuuriyad kutaala badhtamaha wadanka Talyaaniga dhankasta waxa ka xiga dhulwaynaha wadanka taliyaaniga luqada lagaga hadlo wadanka san marino waa luqada taliyaaniga

## juquraafi ahaan

wadanka sanmarino waxa uu gabi ahaan ku dhexyaalaa wadanka taliyaaniga wadanka sanmarino malaha bad mana laha wax wabiyaal ah laakiin waxa wadankaasi uu leeyahay buuro aad u dhaadheer waana wadan aad u yar masaafo ahaaan waa wadan u qaastahay madax manaanidiisa waxoo leeyahay wadanka sanmarino pasaboor la aqonsan yahay

## dadka kunool
wadanka sanmarino dadka kunool waxa lagu qiyaasaa 30.000 kun oo qof..

## nidaamka siyaasadeed

wadanka sanmarinoo waa jamhuuriyad barlamaani ah barlamaankaa wadankaa shantii sanaba mar ayaa lasoo doortaa

caasimada wadankani waa san marino
Jaamacadda Muqdisho

**Jaamacada Muqdisho** (, ) waa jaamacad madaxbanaan oo ku taala caasimada Muqdisho, wadanka Soomaaliya. Warbixin la soo saaray 2012, waxaa laga sheegay in Jaamacada Muqdisho gashay kaalinta 40aad ee jaamacadaha Qaarada Afrika.

## Linkiyo kale

* Official website 

## Sidoo kale fiiri
*Liiska Jaamacaddaha Soomaaliya
*Waxbarashada Soomaaliya

## Tixraac
Sheekh, Somaliland

**Sheikh** (, ); sidoo kale loo yaqano **Shiikh**) waa magaalo kutaala somalinad hoos timaada gobolka SAAXIL ee Somaliland. waxa ay magaalada burco u jirtaa 60km waa magaalo aad u hawo fiican waxa ay kutaalaa dhul aad u sareeya oo badda ka sareeya 1500 feet. Degamada sheekh waxa degmo ahaan loo aqoonsaday 1973 gudoomiyahii ugu horeeyay wuxuu ahaa gaashanle dhoobey degamada sheekh waxay xukuntaa 27 tuulo Degmada Sheekh waxay yeelatay 5 gole deegaan 
Waxa maayiro ka soo noqday 
1.Xasan Cali Maxamed 
2.Buux Cabdiraxmaan X.Jaamac
3.Ibraahin Cabdilaahi Cabdiiye
Oo laba jeer noqoday duqa degamada 
5.Eng Ismail Hussein Cali [Xabeeb]
Tirada golaha deegaanka degamadu waa 13 mudane

## Taariikh
Magaca sheikh waxaa loogu buxiyey waxaa ku aasan sheikh madhibe ( madhibaan ) 
Iyo culumo kale oo magac ku leh dalka.

Magaaladaa loo yaqaanay Fardawsa, waxa qoraalada qaar tilmaamayaan inay goobtaasi ahayd magaalo ganacsi, kuna aasaasantay markii hore fiditaankii diinta Islaamka. Arrinku si kastaba ha ahaadee magaalada Sheekh waxa ku yaalla ilaa maanta xabaalo aad u farabadan oo lagu qiyaaso inkabadan 6000 oo xawaal, kuwaasoo dhinaca isku wada haya, oo aan la garanayn xilligii lagu aasay goobtaas. 

Culimada taariikhaha u dhuun-daloola waxay ku qiyaaseen in goobtaa la degenaa in kabadan 1000 sannadood ka hor, inkastoo baadhitaan dhowaan lagu sameeyay goobtaa loo yaqaanay Fardawsa ay tilmaamayaan inay goobtaasi ahayd magaalo qarnigii 16-naad. 

Sheekh Qudub oo qudbigiisu ku yaallo magaalada Sheekh ayaan la garanayn xilligii qudbigaa la dhisay, waana ugu yaraan dhawr boqol oo sannadood ka hor, Magaaladuna waxay magaca ka sidataa Sheekh madhibe iyo sheikh khudub (sheekhaal).

Horraantii qarnigii 19-aad waxa soo degey magaalada Sheekh Sayid Adam oo halkaa ka aasaasay dugsi diinta islaamka lagu barto. 1888-kii oo ay koox ingiriis ahi soo dhinac mareen deegaanka loo yaqaan "Guriga Dariiqada" oo ahayd bilawgii magaalada Sheekh, ayaa sidan uga warramay: "waxaanu soo dhinac marnay xaafad uu ku wareegsanyahay gidaar dhagax ah. 
                                                                                               
Goobtaa waxa ka dhex muuqday masaajid weyn. Waxaanu doonay inaanu gudaha galno, laakiin waa naloo diidey, oo waxa naloo sheegay inaan loo ogolayn qof aan muslim ahayni inuu gudaha galo." Warbixintaas oo nin la socday kooxdaasi qoray, waa sannadkii 1888-kii, balse goobtaa Guriga Dariiqada waxa la deggenaa ilaa bilawgii qarnigii sagaal iyo tobnaad. Waxaana ka horraysay oo uu Sayid Adam deegaan ka sameeyey magaalada Xaaxi oo aad ugu dhow Magaalada Oodweyne. magaalada shiikh waa magaalo aad iyo aad ugu qurux badan waxa ay leedahay buuro dhaadheer.magaalda shiikh waxa ay kamidtahay meelaha ugu quruxda badan somaliland oo hawo fiican marka loo eego qaarada africa dhamaanteed,

## Sidoo kale fiiri
*Magaalooyinka Somaliland
## Tixraac
Sao Tome iyo Prinsipe

São Tomé iyo Príncipe (Premetoria), Premetoria, Premetoria, [9] Bortuqiis: [sɐw tumɛ i pɾĩsɨpɨ], si rasmi ah Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ee São Tomé iyo Príncipe, waa jasiiradda Gacanka Guinea, ka baxsan xeebta galbeed ee Bartamaha Afrika. Waxay ka kooban tahay laba jasiiradood oo ku yaalla labada jasiiradood ee ugu waaweyn: São Tomé iyo Prinogu, oo ku yaal 140 kiilomitir (87 mayl) iyo 250 iyo 225 kiiloomitir (155 iyo 140 mayl), siday u kala horreeyaan, ka baxsan xeebta waqooyi-galbeed ee Gabon.
Jasiiradaha lama degganeyn illaa ay heleen baadhitaan ay sameeyeen Bortuqiiskii Bari ee qarnigii 15aad. Si tartiib ah u xayiray oo uu degay Bortuqiiskii qarnigii 16aad, waxay si wadajir ah ugu adeegeen xarun ganacsi oo muhiim u ah ganacsiga addoonta Atlantic. Qodobbada hodanka ah ee reer hodanka ah iyo ku dhowaanshaha udhaxeeya Equator wuxuu sameeyey São Tomé iyo Príncipe oo loogu talagalay beerashada sonkorta, iyadoo la raaco dalagyada iibka ah sida kafeega iyo kookaha; Dhaqaalaha beeritaanka qaali ah wuxuu si aad ah ugu tiirsanaa addoonada Afrika ee dibadda laga keeno. Wareegyo xasillooni darro bulsheed iyo xasillooni darro dhaqaale oo dhan qarniyadii 19aad iyo 20aad waxay ku dhammaadeen xornimo nabad ah 1975-kii. São Tomé iyo Princeton ayaa tan iyo markii uu ka mid ahaa waddamada ugu xasiloon uguna dimoqraadiyadda Afrika.
Dadweynaha 208,818 (Tirakoobka 2018), São Tomé iyo Princeton waa wadanka labaad ee ugu yar Afrika ka dib Seychelles, iyo sidoo kale wadanka ugu yar ee ugu hadla dalka Portugal. Dadku waxay ku badan yihiin Afrikaanka iyo mesticho, oo leh badi cibaadada Roomaaniga. Dhaxalka sharciga Portuguese wuxuu sidoo kale ka muuqan karaa dhaqanka waddanka, caadooyinka, iyo muusigga, kaas oo khatarta saameynaya Yurub iyo Afrika.

**Sao Tome iyo Prinsipe** ama **jamhuuriyada saw tome iyo Prinsipe** waa wadan ku yaala qaarada afrika waxa uu wadannkani ka koobanyahy laba jasiiradood waxa uu ku yaalaa gacanka gini caasimadana sidoo kale waxaa lagu magacaabaa 
São Tomét masaaxada wadan kani waxa ay kusimantahy 1001 klm kaliya dadka kunool waxaa lagu qiyaasay 206 kun oo qof tirakoobkii la sameeyay 2008 dii

## Juquraafi ahaan
labada jasiiradood ee ay ka koobantay jamhuuriyada São Tomé waxa ay ku yaalaan masaafo ujirta 240 klm xeeba galbeedka afrika 

## Dadka
dadka kunool São Tomé waxa lagu qiyaasaa ilaa 206 kun oo qof tira koobkii udanbeeyaya ee la sameeyay sanadii 2008da %15 waa jaahiliin shacabka wadankaas, waxa ay ka koobanyihiin burtaqiis iyo afrikaan is dhexgalay waxa kale oo kunool jaaliyado kayimi wadamo kale oo kamida afrika

## Jawiga

heerka kulku waxa uu gaadhaa xiliga kulaylaha 30 darajo halka halka heerkulka wadankaasi uu yahy 24 darajo roobabku waxa ay da aan bisha 10aad ilaa bisha shanaad wadankan waxa uu kamidyahay tobanka wadan ee ugu yaryar wadmada afrika
Unimog

**Unimog** waa Baabuur uu farsameeyay dalka Jarmalka kaas oo loo adeegsado dhinac badan oo ay ka mid yihiin, Militariga, Ciyaaraha iyo xamuulka (rarka).
Muuriitaaniya

**Muuriitaaniya** (Af-Faransiis: Mauritanie), si rasmi ah Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Mauritania, waa waddan Waqooyi-galbeed Afrika. Waa waddanka kow iyo tobanaad ee ugu weyn Afrika, waxaana xuduud u leh Galbeedka Atlantik ee galbeedka, Sahra Galbeed oo waqooyi iyo waqooyi-galbeed, Aljeeriya ilaa waqooyi-bari, Mali ilaa bari iyo koonfur, iyo Senegal oo koonfur galbeed ah.
Waddanku wuxuu magaciisa ka soo qaatay boqortooyadii hore ee Berbera ee Mauretania, oo ka jiray min qarnigii 3aad ee BCE illaa qarnigii 7aad ee Woqooyiga ee waqooyiga ee casriga ah ee Morocco iyo Algeria. Qiyaastii 90% dhulka Mauritania wuxuu ku yaalaa Sahara; Sidaa darteed, dadku waxay ku badan yihiin koonfurta, halkaas oo roobabku aad u sarreeyo. Magaalada caasimada ah iyo magaalada ugu weyn waa Nouakchott, oo ku taalla xeebta Atlantic, kaas oo ku yaal saddex meelood hal meel 4,3 milyan oo qof. Xukuumadda ayaa lagu afgembiyay 6-dii August 2008-dii, kaas oo ah madax-furasho milatari oo uu hoggaaminayo General Mohamed Ould Abdel Aziz. 16kii Abriil 2009, Aziz ayaa iska casilay millatariga si uu ugu tartamo madaxweynaha doorashadii 19-kii July, kaas oo uu ku guuleystay. 
Qiyaas ahaan 20% dadka reer Mauritania waxay ku nool yihiin wax ka yar US $11.25 maalintii.

## Xubin
* AIIB * 
* Comesa * * 
* Midowga Afrika * *
* Jaamacada Carabta * *
* Qaramada Midoobay * * *

## Xigasho
Mauritius

**Mauritius** waa wadan Jasiirado ka kooban, waxeena ku yaalaan bartamaha Badweynta Hindiya.jasiiradahaan waxee 900 u jirtaa jasiirada weyn ee Madagaskar.

## Xubin

* IORA *`

*Midowga Afrika * *`

*Qaramada Midoobay * *`

## Waddnamha La Degaan Mauritius

*  200+:

*  States: 210 :+  

*  200+:

*  100+:

*  200:+

* https://fr.wikipedia.org/wiki/Arabes People.!!’

*****,1.451+ Billion **Hindustan**1’350@,000,000:+++;!!'?
Billions+++::;()£&@“‘“.,???!’

* https://www.cs.mcgill.ca/~rwest/wikispeedia/wpcd/wp/e/European_Union.htm .

* https://www.cs.mcgill.ca/~rwest/wikispeedia/wpcd/wp/a/African_Union.htm.

*https://www.cs.mcgill.ca/~rwest/wikispeedia/wpcd/wp/u/United_Kingdom.htm
Isuzu

**Isuzu Motors** 

Af jabaan (いすゞ自動車株式会社 Isuzu Jidōsha Kabushiki-Kaisha), waa shirkad sameysa Baabuurta oo laga leeyahay Dalka Jabaan xarunteedana ay tahay Tokiyo, waxeyna Farsameysaa Baabuurta yar yar iyo kuwa waaweyn.
## Sidoo kale fiiri
http://www.isuzu.co.jp
Coosweyne

Magaalada coosweeyne waa magalo weeyn 
waa magaalo hoostimaado degmada dirri 
tuulada coosweeyne waa magaalo ku caanbaxday dhul daaqsinka
Kombuyuuterka Dhabta

*Haku khaldin "[[Kumbuyuutar]]"*

**Kombuyuuterka dhabta** () waxaa kaloo loo yaqaan **Notebook** Waa komyuutar shaqsiyadeed loogu talagalay dadka aan shaqada ku qabanin meel joogto ah, oo gala safaro ha noqdeen kuwo dhaadheer ama kuwo magalada gudaheeda ah. Laptop ayaa ku shaqeeya Batari kaas oo Jaarjer (kaariko) ku shaqeeya.

## Shirkad
* **Toshiba** 
* **Lenovo** 
* **Samsung** 
* **HP** 
* **Thomson** 

=Qoraalo Kale=
* Internet
* Kumbuyuutar
* Software
* Bot

=Tixraac=
Cabdullaahi bin Xudaafa Alsahmi R.C.

**Cabdullaahi bin Xudaafa Alsahmi R.C.**(( عبد الله بن حذيفة السهمي)) waa saxaabi ka tirsan saxaabada Nabi Muxamed S.C.W. 
**qisooyinkiisa**
Jacar

**Jacar** Waa degmo ku taala Bartamaha Gobolka Galguduud, waxaana dhanka Bari  ka xiga  Degmada Bargaan iyo Dagmada Gal-hareeri ee isla Gobolka Galguduud, Dhanka Qorrax udhaca waxaa ka xiga Dagmada Ceelbuur ee Gobalka Galgaduud dhanka koofureed waxa ka xiga Dagmada Ceeldheer.
waxay kutala meel istiraatiiji u ah isku xirka dhowr tuulo,

deegaano, iyo qaba ka mida Gobolada dhexe, waa meel ay jecel yahiin Dadku in ay kusii nastaan inta ay kujiraan safarka dher ee Xamar ila Xarardheere iyo hobyo.
Jacar waxaa dago beesha faca wayn ee mursal karanle hawiye Murursade.
Jacar waxaa kunool Dad tiradooda lagu qiyaaso 50,000 ilaa 60,000 (lixdan iyo shankun ilaa Todobaatan kun oo qof), Dadku waxay iskugu jiraan beeraley, xoola dhaqato iyo ganacsato.
Waxyaabaha ay caanka kutahay:
jacar waxay caan kutahay Geed Raqay ah o wayn oo dhexda uga yaala, Koox wayn (meel banan) oo Guryuhu ku wareegsan yahiin, Buuro kasamaysan carro bacaad oo kaga yaala magaalada daanta waqooyi iyo tan koofureed.
Wax soosaarka jacar:
Jacar waxay caan kutahay wax soosaarka xaga beeraha gaarahaan tabaca digirta, Qaraha iyo Falkada sidookale ganacsiga oo ay can kutahay kagana soocantahay tuulooyinka kale. 
Digirta iyo falkada waxa loo suuq geeya  Gobalka Galguduud oo dhan iyo Golabada ku xeraan  Sida Hiiran iyo Mudug

## Deeganada jacar laga xakumo

Tuulada jacar waxaa hoos taga Deegana badan oo ay ka mid yihiin: Daafeed, Baraagta xasanyabar, Baraagta Cabdale, carrawayne, raaga xume, dhuumoot , qodqod iyo tulada tarambi.
## Gudoomiyaha jacared
Jacar waxay leedahay Gudoomiye lagu magaceabo Ismaciil Axmed Dhuxuloow oo ka talinayo ila iyo dowladi Maxamed siyaad Barre.
## Dhanka Waxbarashada
Tuuladu waxay leedahay Iskuul Hoose DHexe iyo sare ee dhuxulow primary and secondary school, Isbtaalki tuuladu hada ma shaqeeyo sidoo kale waxay ledahay dhowr Masjid , Ceelal iyo Malcamadaha Quraanka lagu barto.
Jacar waxa kasoo jeeda aqoon yahana badan oo Dalka Gudihiisa iyo Dibaddiisa wax kubartay, Ganacsato muuq leh, Siyaasiyiin gaaray ila heer Wasiiro, saraakiil ciidan, Odayaal Dhaqameed caan ka ah Soomaliya oo dhan.
## Tixraac
Ceel-Daraad

**El-Darad** (Soomaali: Ceel-daraad ) waxay ahayd deegaan xeebeed iyo qalcad taariikhi ah oo ku yaalla gobolka Saaxil ee Somaliland .
## Taariikhda
Halyeygii qarnigii 15aad ee Carab Axmed ibn Majiid waxa uu wax ka qoray Ceel-darad iyo dhawr kale oo xusid mudan iyo dekedo ku yaal xeebaha waqooyi ee Soomaaliya, oo ay ku jiraan Berbera , jaziiradaha Sacad-diin (oo loo yaqaan Jasiiradda Saylac ee Saylac u dhow), Caluula , Ruguda , Maydh , Heis , Siyara iyo Ceel-Sheekh . 
Qarnigii 19-aad, Ceel-daarad waxa ay ahayd deegaan ganacsi oo xilliyeed ah oo leh dhufays ka samaysan adobe (dhulka) iyo dhagaxa dhagaxa, kaas oo ay ku hareeraysnaayeen Aqal Soomaali ah iyo Caaresh (guri dhaqameedka reer guuraaga iyo xeebaha siday u kala horreeyaan . Qalcaddan ayaa la dhisay qiyaastii sannadkii 1826-kii, waxaana lahaan jiray Muxamed Diban, oo ahaa Habr Jeclo ( Aadan Madoobe ) oo ahaa burcad-badeed iyo ka ganacsata addoonsiga ee fadhigoodu yahay Ceel-daraad, wuxuuna qalcaddii ku xirtay addoomo ku hubeysan qoryaha darandooriga u dhaca. Muxammad Diban waxa kale oo uu xidhiidh wanaagsan la lahaa Sharmaarke Cali Saalax - Badhasaabkii iyo taliyihii Saylac , Berbera iyo Tadjoura - oo Maxamed siiyey shan madfac ka dib markii Sharmaarke uu gacan ku haynta Berbera ka baxay 1852 .
## Sidoo kale eeg
Qaybaha maamulka Somaliland

Gobolada Somaliland

Degmooyinka Somaliland

Xuduuda Puntland iyo Waqooyibari
## Tixraac
Burton. F., Richard (1856). Talaabadii ugu horeysay ee Bariga Afrika . Bogga  436–437 . Ogow: Qoraagu waxa uu sheegay in qalcadda la dhisay ku dhawaad ​​soddon sannadood ka hor markii buugga la daabacay, taas oo macnaheedu yahay in qalcaddaas la dhammaystiray qiyaastii 1826kii.
Maydh

**Maydh**' waa magaalo xeebeed ku taala xeebaha jamhuuriyada Somaliland. Magaalada Maydh waxa ay maamul ahaaan ka tirsantahy gobolka Sanaag.

## Tariikhda iyo deegaanka maydh

Magac ahaan Xeebaha Maakhir Coast oo dhaca waajahada Gacanka Berbera ayaa ka kooban dhul ku teedsan bad-eega Buuraha Silsilada Golis oo dherer ahaan ah buuro isaga gudba Somaliland ilaa Itoobiya, marka la eego kala saraynta dhulka oo lagu sheego Somaliland inay ka kooban tahay Xeeb, Oogo , Iyo Hawd aya xeebaha loo kala qaadaa Saddex heer iyadoo loo eegayo heerkooda dherer ay ka sareyaan Jooga biyaha bada,(Sea level)- Saddexdaasi heer ayaa afsomaliga lagu yidhaahdaa Guban, Galan, Iyo Gadoob, haddii aan intaa ku soo koobno Juquraafiyada Dhulkaas ayaa waxaa laga tilmaami karaa Magaalooyin qadiima oo jiray dhowr boqol oo sanadood, kasoo bilow Dhanka Bari, Ceelaayo , Laasqoray, Laasasurad, Maydh, Xiis,Shalcow Iyo Karin afwayn guud ahaan dhulkan ayaa waxaa ka jiray Xadaarado ganacsi oo xidhiidh xoog badan la lahaa wadamada Jasiirada carbeed , gaar ahaan Magaalada Cadan, Masaafo ahaan ma dheera gacankaas biyaha ee u dhexeeya Yemen iyo Gobolka Sanaag.

Magaalada Maydh oo u ku duugan yahay Aaabaha dhalay Qowmiyada Isaaqa ayaa ka mida Magaalooyionka ugu facawayn Xeebaha loo yaqaano Maakhir coast, kana mid ahayd xukunki qadiimiga ah ee Maakhir. Magaaladan oo lahayd Deked la dhisay waqtigii Guumaystaha Ingiriisku joogay ayaa mar ahayd Deked ay wax uga soo degaan Gobolada Woqooyi gabi ahaantoodba waqtigii Dawlada Soomaaliya, Wadada ka tagta Magaalo madaxda Gobolka Sanaag ee Ceergaabo ilaa iyo degmada Maydh ayaa sii marta buuraha aadka u dhaadheer, ee uu caanka ku yahay Gobolka Sanaag waa Daallo Iyo Surade, Wadadaas oo magaceeda layidhaahdo Tabca, waxaana lagu dhisay Askartii talyaaniga ee lagu qabtay dagaalkii dhex maray Talyaaniga iyo Ingiriiska, waxaa ku yaala Tunelka ugu dheer Somaliland, Tabca aaya ah wado leh hal Haad oo keliya isla markaan aanay suurta gal ahayn in ay isku dhaafaan laba baabuur meeleha qaar kooban mooye waxaa ku yaala tobaneeyo tuulo oo beeralay u badan waxa ka baxa Liinta iyo Jaadka oo hatan aan aad loo beerin,

Waxaa cadaan ah haddii Magaalada Maydh ay soo noqoto haybadii ay lahayd sanadihii Sideetanaadkii In Gobolkaas go'doonka ahi uu noqon karo Gobol Horumar la taaban karo yeesha , dawlada Somaliland ayaa lagu eedeeyaa inaanay samayn wax qorshe ah oo ay u dejisay, horumarinta xeebahaas.

Isku soo wada duuboo haddii dadka reer saanag u tafaxaytaan soo noolaynta iyo rajo soo celinta Dekeda maydh waxa hubaala in wax badan wax laga qaban lahaa , gobolkuna uu ka bixi lahaa ciilka u haya horumarka iyo horusocodka, waxaanu gaadhi lahaa horumar horleh

Shabakada Wararka ee SanaagNews kala soco Arrimaha Gobolka
sawirada waxaa isku ururisay Shabakada. fadlan dhowr xuquudooda.
SSC (Waqooyi)

**SSC** ama waa meesha ka salaysan Sool, Sanaag iyo Cayn ee ah hoggaanka hadbaadinta iyo mideynta Maakhir iyo Khaatumo ee cidhifyada Marinka qorilugud meel aan somaliland ahyne xukumi mayso weligeedna xorobi mayso ssc wa qayb kamid ah somaliland

## Taariikh

Caasimadeyda waxay ehayd Buuhoodle ama Las Anod. Waxay ahayd jabhad iyo maamul oo ka soo horjeedo maamulada la dariska ah, gaar ahaan maamulka puntland iyo somaliland oo ah maamul gooni isu taag. SSC waxee ka koobantahay gobolada Sool, Sanaag iyo Cayn. Maamulkaan runtii waa maamul wadani ah oo leh taariikh aad u dheer, dhulka maanta loogu yeero SSC waxee markeeda hore eheed dhulkii USP. Waa jabhad iyo maamul oo wadani ah oo aad u taageerto midnimada shacabka soomaaliyeed.Shacabka SSC waxee mararka qaar maamul ahaan hoostagaan Maamulka Puntland.

## Taariikhda SSC

Taariikhda SSC waxee raacsantahay taariikhdii USP oo ah taariikh aad u dheer, waa marka loo fiiriyo deegaanada ee ka koobantahay SSC.Magaca SSC waxaa la abaabulay wixii ka danbeeyay burburkii dowladii dhexe, waana magac ee soo alifeen dadka u dhashay deegaanada SSC, waa mid lagu abaabulay sidii shacabka deegaanadaas loo badbaadin lahaa loona mideyn lahaa.Dadka qaarkood waxee SSC u maleeyaan in ee tahay Ciidamo difaacaayo deegaanada SSC oo kaliya, balse run ahaantii SSC waxaa la isku dhahaa dhamaan shacabka degan gobolada ee ka koobantahay SSC, iyo ka dib, dallacsiiyaasha Darawiish oo ka kooban ciidanka Falaaluug. Abuuridda waxay ku dhisneyd dawladda Darawiish iyo xuduudkii 1908.
Xisbiga UDUB

**Ururka Dimuqraadiga Ummadda Bahawday** () wuxuu ahaa xisbi siyaasadeed ka howlgali jirey dalka Somaliland, oo ah dowlad jamhuuriyad aanu weli caalamku aqoonsan isla markaana hoostegta wadanka Soomaaliya.
Xisbiga UDUB wuxuu ka mid ahaan xisbiyadii ugu horeeyay ee ka sameysma maamulka Somaliland, waxaana aasaaskiisa lahaa madaxweynihii hore Maxamed Xaaji Ibraahim Cigaal sanadkii 2001. 
Si kastaba ha ahaatee, Xisbiga UDUB wuxuu burburay dhamaadkii 2010ka wakhtigaasi oo xubnihiisii ku kala biireen xisbiyo kale.

## Faallo
UDUB waa xisbi siyaasadeed oo kajira somaliland.

## Liiska Xisbiyada Siyaasada

Tan iyo wakhtigii dadka Soomaalidu qaateen xoriyada waxaa jiray xisbiyo siyaasadeed. Sanadkii 1969kii ayaa waxaa talada wadanka la wareegay Golaha Sare Kacaanka (SRC) kuwaasi oo dhowr nooc oo xisbiyo ah soo bandhigay; sida Xisbigii Kacaanka Hantiwadaaga.
Si kastaba ha ahaatee, waxaa wadanka Soomaaliya ugu horeeyay Xisbiga SYL, kuwaasi oo ahaa xisbigii la dagaalamay gumaystihii wadanka. 

Markii Jaale Siyaad Barre la wareegay talada wadanka, waxaa meesha ka baxday dhamaan xisbiyadii bulshada ee madaxa banaanaa, wakhtigaasi oo wadanka Soomaaliya iskubedelay nidaamka shuuciyada ee laga keenay wadanka Ruushka iyo Shiinaha. Ka dib, markii uu dhacay dagaalkii sokeeye ee wadanka sanadkii 1991kii ayaa waxaa meesha ka baxday dhamaanba nidaamkii dowladnimo ee wadanka Soomaaliya. Si kastaba ha ahaatee, dadaalo badan oo dawlad dhisid ah ka dib waxaa Soomaaliya dib uga soo noolaaday nidaamka xisbiyada kuwaasi oo ilaa maanta daciif ah.

## Sidoo kale eeg
*Liiska Xisbiyada Siyaasadda Somaliland
*Taariikhda Somaliland 
*Xisbiyo

## Maqaalo kale

* Somali Youth League 
* Elections in Somalia
## Tixraac
Xisbiga UCID

**Ururka Caddaalada iyo Daryeelka** (, ), waa xisbi siyaasadeed ka howlgala dalka Somaliland.
## Hordhac
**UCID** (loo soo gaabiyay **Ururka Cadaalada Iyo Daryeelka**) waa xisbi siyaasadeed ka mid ah xisbiyada siyaasada wadanka ismagacaabay ee Somaliland.

## Sidoo kale eeg
*Liiska Xisbiyada Siyaasadda Somaliland
*Taariikhda Somaliland 
*Xisbiyo

## Maqaalo kale

* Somali Youth League 
* Elections in Somalia
## Tixraac
Balau

**Balau** ama **Jamhuuriyadda Balau** waa wadan Jasiirad ah oo aad u yar waxoona ku yaalaa Badweynta Baasifik. Jasiiradaan waxee 800km u jirtaa wadanka Filibiin.

Waxa ay ka kooban tahay 16 gobol caasimadeeduna waa Melekeok.

## Taariikh

Xiligii u horaysay ee wadankan cidi degtaa waxa ay ahayd 1000 kahor dhalashadii nabi ciise csl 

Sida ay7 cadaynayaan calaamado laga helay goobo wadankaa kuyaalaa dadkii ugu horeeyaya ee halkaas lugohooda dhigay waxaa lacadeeyay in ay kayimaadeen wadanka Indunisiya

## Dadka
Dadka kunool wadankaas waxaa lagu qiyaasay ilaa 20 kun ooqof.

* Problems in “Paradise”
Warcibraan

Warcibraan waa maagaalo taariikhiya waxay kutaala Gobalka Togdheer ee Jamhuuriyada Somaliland, waxaa daga dad xoola dhaqato ah waxa ku yaala banka weyn ee xoolahu daqaan ee Buulalay waana meel inta badan ah barwaaqo waxayna ka mid tahay dhulka loo yaqaan Hawd ee caanka ku ah carada Cas. Waxay ku taala marka laga leexdo Buundada Qoryaale ee laamiga isku xidha Magaalooyinka Burco iyo Laascanood. Warcibraan waxaay ka tirsan tahay Dagmooyinka Gobolka Togdheer hoos taga.waxaa dega Reer xagaa, Reer xarbi ,ciise cibraan ,reer Cigale reer cabdale iyo reer badeed.
Niue

**Niue** waa Jasiirad ismaamusho ama maamul goboleed oo ka tirsan Dawladda New Zealand, waxeena ku taalaa Badweynta Baasifik. Magaalo madaxda jasiiradaan waa Alofi.
## Taariikh
Alofi

**Alofi** waa caasimada jasiirada Niue, magaaladaan waxaa degan dad gaaraayo 580 qoys (dad tiriskii 2006).Alofi waa caasimada ugu yar markii loo fiiriyo inta qof oo degan.
Bujumbura

**Bujumbura** waa caasimada Burundi. Magaaladaan waxaa degan dad gaaraayo ilaa 497,166 oo qof (2008).
Bujumbura (/ ˌbuːdʒəmbʊərə /; afka Faransiiska: [byʒœbyʁa]), (oo horay usocday Usumbura) waa caasimadda, magaalada ugu weyn, iyo dekedda weyn ee Burundi. Waxay maraakiibta badankeeda u dhoofisaa madax-furka, qaxwaha, iyo sidoo kale suuf iyo madow. Waxay ku taallaa xeebta waqooyi bari ee Lake Tanganyika, xeebta labaad ee dunida ugu weyn ka dib markii Lake Baikal.
Xarunta magaalada waa magaalo gumeysi leh oo leh suuq weyn, garoon heer qaran ah, Masaajid weyn, iyo kaniisadda Archdiocese ee Bujumbura. Matxafyada magaalada waxaa ka mid ah Matxafka Matxafka Nolosha iyo Matxafka Cimilada ee Burundi. Waxyaabaha kale ee soo dhaweynaya waxaa ka mid ah Ruushka Qaranka Ruushka ee Ruushka National Park, Mitrere (Livingstone-Stanley Monument) ee Mugere (halkaas oo David Livingstone iyo Henry Morton Stanley booqday 14 maalmood kaddib markii kulankoodii ugu horeeyay ee taariikhiga ahaa ee Ujiji ee Tansaaniya), madaxweynaha madaxweynaha iyo ilaha koonfureed ee koonfurta Nile, oo lagu magacaabo maxaliga Nile.

Ferries ayaa ka imanaya Bujumbura ilaa Kigoma ee Tansaaniya. Magaaladu waxay ku taallaa Garoonka Caalamiga Bujumbura iyo Jaamacadda Burundi.
Taariikhda
Eeg sidoo kale: Waqtiga Bujumbura
Bujumbura wuxuu ka soo baxay tuulo yaryar ka dib markii uu noqday gole ciidan oo ku yaal Bariga Afrika sannadkii 1889-kii. Kadib Dagaalkii Dunida ka dib waxaa loo sameeyay xarunta maamulka ee Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ee Rwanda-Urundi. Magaca waxaa laga bedelay Usumbura ilaa Bujumbura markii Burundi uu madaxbannaanaa 1962-dii. Tan iyo markii madax-bannaanida, Bujumbura wuxuu ahaa goob dagaal oo isdaba joog ah oo u dhexeeya laba kooxood oo asal ahaan ka soo jeeda, iyada oo ay ku jiraan maleeshiyooyin Hutu ka soo horjeeda ciidamadii isdaba-joogga ahaa ee Burundi. Bujumbura maanta wuxuu u taagan yahay magaalo aan horumarineed laakiin wali waa uu sii wadi doonaa waddankeeda.

Mamnuucida qaawan ee 2014

Sida laga soo xigtay BBC, dadka reer Bujumbura waxaa loo yaqaan 'dhaqanka subaxnimadii Sabtida ee bilowday intii lagu jiray muddadii dheeraa ee colaadda qowmiyadda.' Sababtoo ah buuraha ku hareereysan waxay ku sugnaayeen dagaalyahanno hubeysan ka hor 2005-kii, shacabka Bujumbura "waxay isku dayi doonaan inay cabsi galiyaan cabsidooda iyo niyad-jabka iyo calaustrofobia, iyagoo marar badan ku jira koox." [1]

Bishii Maarso 2014, madaxweyne Pierre Nkurunziza ayaa mamnuucay budhcada, sababtoo ah "cabsi loo qabo in loo adeegsado daboolid loogu talagalay." [1] isla bishaas, taageerayaasha mucaaradka ah ayaa lagu xukumay xabsi daa'in si loogu isticmaalo " habka loo abaabulo "mudaaharaad sharcidarro ah oo soo jiidatay rabshad." [2] Juun 2014-kii oo ku yaal Bujumbura, "maamulka ayaa tan iyo markii ay xakameeyeen naadiyada qallafsan ee meelaha qaarkood .. Dhamaan isboortiga waa in ay hadda ka dhacaan sagaal barkood Bujumbura iyo meelo kale oo kubadda cagta loogu talagalay "[2]
Asmara

**Asmara** waa caasimada dalka Ereteriya, waxaana degan dad gaaraayo ilaa 579000 oo qof. waxa ay kutaalaa meel bada kasaraysa 7628 mitir. Magaca asmara waxaa af tigri ahaan laga wadaa mideeya ama mid ka dhiga.
Asmara (Tigrinya: ኣስመራ), oo loo yaqaan "Asmera" (macneheedu waa "jimicsi [dheddig-jimicsi] waxay isku mideeysan yihiin" Tigrinya), waa magaalada caasimada ah iyo magaalada ugu weyn ee Eritrea. Hoyga dadweynaha oo ka kooban dad ka badan 800,000 oo qof, [1] waxay fadhisaa kor u kac 2,325 mitir (7,628 ft), lixda caasimadood ee ugu sarraysa aduunka. Magaaladu waxay ku taallaa cirifka xudduudaha labada gobol ee waqooyi-galbeed ee Eritrea iyo Dooxada Great Rift Valley ee Itoobiya. Sanadkii 2017, magaalada waxaa lagu dhawaaqay inay tahay UNESCO Mashruuca Hiddaha Adduunka. [2]
Asmara waxay ku taallaa gobolka Maekel ee bartamaha Eritrea. Waxaa loo yaqaanaa qaabdhismeedka casriga ah ee suugaanta talyaaniga. [3] Magaaladu waxay u qaybsan tahay toban iyo toban degmo oo kala duwan: Acria, Abbashaul, Edaga Hamus, Arbaete Asmara, Mai Temenai, Paradizo, Sembel, Godaif, Maekel Ketema ama Downtown, Tiravolo, Gejeret, Tsetserat iyo Gheza Banda.

Asmara waxay bilowday inay si deg deg ah u korto markii uu ku sugnaa Talyaaniga 1889. Guddoomiye ku xigeen Ferdinando Martini wuxuu ka dhigay caasimadda Eritrea ee Italia 1897, doorbidayaan dekedda Badda Cas ee Massawa. Qarnigii 20aad, Tareenka Eritera waxaa loo dhisay xeebta, isaga oo u soo maraya magaalada Ghinda, oo hoos timaadda Carlo Cavanna. 1913 iyo 1915tii magaaladu waxay ku dhaawacmeen wax yar oo dhulgariir ballaaran. [6]
Bulsho Talyaani ah oo wayn ayaa horumariyey. Sida laga soo xigtay tirakoobkii 1939, Asmara waxa ku nool dad tiradoodu ahayd 98,000, oo 53,000 ay ahaayeen Talyaani. 75,000 qof oo keliya ayaa ku noolaa dhammaan Ereteriya, oo ka dhigtay magaalada caasimadda ah xaruntooda ugu weyn. [7] (Isbarbardhig tani oo ku saabsan gumeysiga Talyaaniga ee Liibiya, halkaas oo dadka degan degaanka, inkastoo ay sii ballaadheen, in ka badan kala firdhiyey.)

Fiat Tagliero station
Caasimada waxay heshay muuqaal naqshad talyaani ah. Dadka reer Yurub waxay u isticmaaleen Asmara "si ay u tijaabiyaan naqshado cusub oo xagjir ah". [8] Markii la gaadhay 1930kii, Asmara waxaa loo yaqaan 'Piccola Roma' (Little Rome). [9] Maanta dhismayaal badan ayaa ka yimid asal ahaan talyaaniga, dukaamada ayaa weli leh magacyo Talyaani ah (tusaale, Bar Vittoria, Pasticceria moderna, Casa del formaggio, iyo Ferramenta).

## Asalka magac
waxaa lasheegay in qarnigii afraad in goobta magaalda Asmara kutaalaa ay ahayd meel dagaal iyo muran badani uu kataagnaa ilaa ay usuurto gashay afar dumari in ay nabad kasameeyaan oo ay heshiisiiyaan dadkii goobtaad daganaa sidaas ayaa loogu bixiyay magaca Asmara oo macnihiisu yahay (midaysay) ama heshiisiisy
## Taariikh

## sido kale fiiri
*Eritrea
Konakri

**Konakri** waa caasimada Guinea waana dakad ku taala Badweynta Atlaantik waxa ku nool ku dhawaaad dad gaadhaya 2.000.000 sida lagu sheegay tirakoob lagasameeyay magaaladaa sanadii (2002)
## taariikh
sida loo badinayo magaca konakri waxa uu kayimi magacyada kona(cona) iyo kalmada (nakari)
Injamiina

**Injamiina** waa caasimada Jad. tirada dadka kunool waxa lagu qiyaasaa 721000 oo qof horay waxaa loo odhan jiray magaca Fort-Lamy, waana magaalada ugu wayn wadanka jad.

Ilaha dhaqaalaha ee Injamiina waa shaqo beereed. Qiyaastii 80% dadweynaha ku nool Injamiina waxay ka shaqeeyaan warshadaha beeraha ku salaysan, oo ay ku jiraan beerashada dalag iyo xoolo sii kordhaya. Dhaqaalaha Injamiina ayaa sidaas awgeed ku dhawaad ​​si buuxda ugu tiirsan cimilada wanaagsan, taasoo dhaqaalaha ka dhigeysa sannadihii badnaa ee roobabku hooseeyeen. Injamiina wuxuu kaalmo dhaqaale ka helayaa Baanka Adduunka, iyo sidoo kale Bangiga Horumarinta Afrika. Waxaa jira dalab aad u sareeya oo loogu talagalay shaqaalaha xirfadlayaasha ah ee Injamiina si ay u shaqeeyaan waaxda saliida iyo gaasta, iyo sidoo kale shaqaale u shaqeeya ururrada aan dawliga ahayn ee ajaanibta ah, adeegyada caafimaadka iyo Ingiriisiga. Deganayaasha Injamiina waxay mas'uul ka yihiin inay bixiyaan canshuur ilaa ugu badnaan 60% dhammaan dakhliga saafiga ah. Magaalada ayaa sidoo kale ku jirta wadada Wadada 6-aad ee wadada Afgooye ee Suudaan iyo djabotui iyo dekedda somaliland taas oo heerkul iyo heerarba ay wanaagsan tahay in la sii wado ciys of Nayjeeriya iyo Galbeedka Afrika Meteropolis.

Injamiina, kaliya boqolkiiba lix-iyo-lixaad ayaa ka mid ah magaalooyinka. Inta badan dadka reer Jad waxay ku nool yihiin magaalada caasimadda, N'Djamena, ama Gobolka Occone ee koonfureed ee caasimadda. Qiyaastii kala badh dadweynaha waxay ka yar yihiin da'da shan iyo toban jir. Dadkaan, waa qaybta labiska ee labka iyo dheddigga. Inkastoo kala qaybinta u dhaxaysa jinsiyadu ay xitaa tahay, kala qaybsanaanta kooxaha qowmiyadeed iyo diinta ayaa aad u kala duwan. Diimaha kala duwan ee magaalada ayaa lagu dhaqmaa magaalada, laakin waxaa ku jira diin cad oo Islaami ah. Qeybaha ugu muhiimsan jinsiyadaha waa: Daah (16.97%), Carabiyaasha Chad (11.08%), Hadjeray (9.15%), Ngambaye (6.41%), Bilala (5.83%), Kanembu (5.80%), Maba (4.84%), Kanuri (4.39%), Gor (3.32%), Kuka (3.20%), Sara (2.24%), iyo Barma (2.10%).

## Cimilada

## Taariikh
Magaladani waxa ay ku barbaartay magaca fort lamy oo ay u bixiyeen faransiisku oo ahaa gumaystihii wadanka jad gumaysaty iyaga oo ugu magac daray askari faransiis ahaa oo xiligaa faransiiska ka dhintay taariikgduna waxa ay ahayd 1900.

## Tixraacyada
Pretoria

**Pretoria** waa caasimada Koonfur Afrika.

Pretoria waa mid ka mid ah saddexda magaalo ee caasimada dalka Koonfur Afrika ku yaala. Waa fulinta (maamulka) iyo caasimadda dalka. Labada caasimadood ee kale waa Cape Town (sharci-dejin) iyo Bloemfontein (xaakimka). Magaaladu waxay ku taal qaybta waqooyi ee gobolka Gauteng, Koonfur Afrika.

Pretoria (Afrik: [prəˈtʊəria] (dhagayso)) waa mid ka mid ah saddexda magaalo madax ee Koonfur Afrika, oo u adeegta sidii fadhiga waaxda fulinta ee dawladda, iyo marti-geliyaha dhammaan safaaradaha shisheeye ee Koonfur Afrika.  Kab town waa caasimadda sharci-dejinta halka Bloemfontein ay tahay caasimadda garsoorka.

Pretoria waxay dul martaa Wabiga Apies waxayna ku fidsan tahay dhanka bari ilaa buuraha Magaliesberg. Waxay sumcad ku leedahay magaalo waxbarasho iyo xarun cilmi baaris, iyadoo hoyga u ah Jaamacadda Tshwane ee Teknolojiyadda (TUT), Jaamacadda Pretoria (UP), Jaamacadda Koonfur Afrika (UNISA), Golaha Cilmi-baarista Sayniska iyo Warshadaha ( CSIR), iyo Golaha Cilmi-baarista Sayniska Aadanaha. Waxa kale oo ay martigelisaa Aasaaska Cilmi-baarista Qaranka iyo Xafiiska Heerarka Koonfur Afrika. Pretoria waxay ahayd mid ka mid ah magaalooyinka martigeliyay Koobka Adduunka ee FIFA 2010.``

## Ugaarsiga Ganacsatada Soomaaliyeed

Magaaladaan waa magaalada ugu xun aduunka marka la fiiriyo dhinaca tuugada ama mooryaanta. Cape town waa meesha kaliya ee aduunka oo lagu soo raasado ganacsatada soomaaliyeed.Magaaladaan dad badan oo ganacsato Soomaaliyeed aa lagu dilaa ayaga oo waxba sameenin, dadka la soo ugaarsado waa Soomaalida kaliya ayada oo halkaas ee joogaan qoomiyado Suudaan  kale oo wadankaas ka ganacsato. tuugada so raasato waa madowga Koonfur Afrika oo diidan in ee shacabka Soomaaliyeed ka furtaan ganacsi dalkooda, siyaasiinta Koonfur Afrika neh maka hadlaan. Wadanka Koonfur Afrika waa meesha ugu cusuriga badan caalamka, waana meesha ugu tuugada badan…!!’

“صيدالطيور التجار الصوماليون وغيرهم الكثير”
Gabayada abwaanada hawiye

{{nutshell|Ciwaanka bogan iyo macluumaadka ku qoran waa

## Abwaanada Caanka ah

Magaajaajilo ilaa curinta sheekada masraxa waxaa wada lahaa hobaladii caanka ahaa

## Qaybta X
* Dr. Xuseen Sheekh Axmed ( Kadare)
* Xasan Garqaniyo
* Xassan Yabarow
* Xuseen Cabdulle Deeroow
* Xasan Cunshur Axmed

## Qaybta S
* Sh. Axmed Wacdiyow
* Siciid Gacameey
* Sugaal Cabdulle Cumar

## Qaybta C
* Cali Warsame(Cali Lugey)
* Cabdi Bashiir Indhabuur
* Cabdinuux Yuusuf Guure
* Cabdule Guure
* Cali Cilmi Xasan ( Cali Maanso )
* Cali Deeq Xaashi
* Cabdulle Aw Muuse
* Cabdulle Geedanaar
* Cabdulle Raagge Taraawiil
* Cilmi Barrow Waceer
CABDALLA YUSUF HANUNIYE
*Cali Xaashi gooryan
xaashi cali barre

## 𝗔𝗕𝗪𝗔𝗡𝗔𝗗𝗔 𝗖𝗘𝗬𝗥 F
*𝗬𝗔𝗕𝗔𝗥𝗗𝗛𝗢𝗪𝗥𝗔𝗞𝗔𝗖𝗘. Faarax Gololeey
*𝗕𝗔𝗕𝗔𝗡𝗦𝗛𝗘. Faarax Seefeey ( “minee fatuura *𝗖𝗔𝗕𝗦𝗜𝗜𝗬.fiiq tiraah ninkii fadhaa maa fiyo 
*𝗬𝗔𝗕𝗔𝗥𝗗𝗛𝗢𝗪𝗥𝗔𝗞𝗖𝗘. Faarax Shuuriye
*𝗬𝗔𝗕𝗔𝗥𝗗𝗛𝗢𝗪𝗥𝗔𝗞𝗖𝗘. Faarax Qoor dheere
*𝗬𝗔𝗕𝗔𝗥𝗗𝗛𝗢𝗪𝗥𝗔𝗞𝗖𝗘. Foojaar Ciise Gabay
*𝗛𝗔𝗕𝗔𝗥 𝗘𝗝𝗜 Gacaneey Cali Madoow
*𝗔𝗬𝗔𝗔𝗡𝗟𝗘. Geele Ismaaciil 
*𝗬𝗔𝗕𝗔𝗥𝗗𝗛𝗢𝗪𝗥𝗔𝗞𝗖𝗘.Jimcaale Dhegataag
*𝗕𝗔𝗕𝗔𝗡𝗦𝗛𝗘.Jimcaale Jaamac 
YABADHAALE . cabdulle guure

## Qaybta K
* Kheyre Gabay
* Kulan Xassan Jurun

## Qaybta M

## A
* Abshir Nuur Faarax "Bacadle"
* Abwaan Caraboow
* Abwaan Garqaniinyo
* Abwaan Abuukar Axmad Fanaxow
* Abwaan Qaamuus
* Abwaan Axmed Dhaqane (Subagle)
* Ali Aadan (Ali Dheere)
* Abwaan Axmed Abshir Dhoore (Axmed Daljir)
* Axmed Caalin (Aabihii Caashaqa)
* Abwaan Laashin Muluq
* Abwaan Aadan Muudeey
* Abwaan Axmad Muudeey
* Abwaan Aadan Raage (aadan raage miyaa laga rayn karaa)
*cumar huseen caalin ,cumar dhurwaa
*Aweis A. Ali

* Abwaan Taraawiil 
abwaan sheeq cali qeeyr 
abwaan maxamed cabdi cibaar 
laashim faarax dhicisow (walageey)
Farxiya Fiska

**Farxiya Fiska** waa fanaanad ku heesta luuqada Af-Soomaali taasi oo xarunteedu tahay magaalada London ee Cariga Ingiriiska. Fiska ayaa caan ku ah fanka badan ee ay caanka ku tahay, waxay dad badan u haystaan ​​inay tahay fanaanad astaan ​​u ah fanka Soomaalida. Waxay leedahay heeso badan oo caan ah oo ay ka mid yihiin, "Wadada Ku Qul Qul" iyo "Dhag Dhag".

## Taariikh Nololeed
Fiska waxa ay ku dhalatay Wabxo, Ceel Buur, Galguduud, Soomaaliya. Heesha Fiska ma ahayn mid caan ah ilaa ay soo saartay "Dhag Dhag" (2012) heestan ayaa aad ugu guulaysatay dalkeeda hooyo.

Ee 2015, Fiska waxay soo saartay hees kale oo guulaysata "Waddada Ku Qul". Ee 2016, Fiska waxay bandhig faneed ku qabatay magaalada Muqdisho, waxaana ka soo qeyb galay dad badan. Ee 2021, Fiska ayaa mar kale bandhig faneed ku qabatay Muqdisho, waxaa ku soo biirtay Faadumiina.

## Xigasho
Warood

**Warood** (;)  waa meel degmo  ku dhextaala ama ka mid ah Magaalo ama gobol.Degmooyinka waxay leeyihiin maamulo u gooni ah, waxayna degmada usii kala baxdaa xaafado. Degmo waxay noqon kartaa qayb ka mid ah juquraafiga.
Qafqaas

**Qafqaas**' afka ruushka ( Кавка́з, ) waa mandaqad siyaasadeed oo ay wadaagaan wadamo aad u badani
waxa ay ku taalaa xuduuda u dhaxaysa yurub iyo Aasiya waxana kuyaala buuraha caanka ah ee quuqaas badanaa waxaa loo qaybiyaa laba dhinac bari iyo galbeed
Cudur

**Cudur**; **[[jiro]]** (; ) waa wax xanuun ku dhaca jidhka noolaha, kaasi oo keena awooddari, daciifnimo ah, iyo geeri. Biniaadanka cudur waxee dhahaan wax kasto oo xanuun ku ah, waxee noqon kartaa waxyaabo badan. xarafka cudur malahan wax u gooni ah. dhakhaatiirta badanaa waxee isticmaalaan xarfo kale, waxeena cudur u adeegsadaan waxyaabaha la aqoonin ama la fahamsaneen.

Mar dambe ma jiri doonaan gaboobid, curyaannimo iyo dhimasho: “Oo kan halkaas deggan ma odhan doono, Waan bukaa.” (Ishacyaah 33:24). Boqortooyada Ilaahay baa masaxi doonta jirrada iyo dhimashada.

=Qoraalo kale=
* Xaalad dabadheeraad ah
*Xanuun
*Bakteriya
* Faafida

=Tixraac=
Montenegro

**Montenegro** waa wadan ku yaalo koonfurta Yurub. wadankaan magaciisa waxaa laga wadaa "buurta madow" waxoona xuduud la leeyahay wadamada Kroatia,Serbia, Bosniya iyo Badda Atriatik, caasimada wadanka waa Podgorica.

## Taariikh

* The Danube—If Only It Could Talk!
*  Europe’s Delta of Striking Contrasts
Seerbiya

**Seerbiya** (sr: **Србија**) ama **Jamhuuriyadda Seerbiya** waa wadan ku yaala koonfurta qaarada Yurub. Seerbiya markeeda hore wuxuu ahaa wadan xor ah, wuxuuna mar la midoobay dowladii ladhihi jiray Yugoslaafiya, hadana wuxuu la midoobay wadanka Moontenegro, waxayna kala go'een 2006dii. Wadanka Seerbiya iyo wadanka Kosofo waxay kala go'een 2008dii.Seerbiya waxay maanta leedahay maamul goboleed oo la yiraahdo Vojvodina. Caasimada wadanka Seerbiya waa Belgaraad.

* Roma (qaran)

## Xubin
* Qaramada Midoobay
* Non-Aligned Movement / Dhaqdhaqaaq aan la xoojin

## Waddanmaha degaan Serbia

*  3200+
*  1000+
*  3000+
*  500+
*  600+
*  1000+
## Taariikh

* The Danube—If Only It Could Talk!

## sido kale fiiri
* Đuro Daničić
Dugsiyada Dadweynaha Minneapolis

**Dugsiyada Dadweynaha Minneapolis** (**Minneapolis Public Schools**, **MPS**) ama **Dugsiga Gaarka ee Degmada lambar 1** (**Special School District Number 1**) waa dugsi degmadeed, waxoona qaabilaa dhamaan magaalada Minneapolis ee gobolka Minnesota. Dugsiyada Dadweynaha Minneapolis waxaa ka diiwaangashan 36.370 arday oo dhigato dugsiyada bulshada iyo dugsiyada sare.Degmada waxee maamushaa qiyaas ahaan boqol dugsi oo ah kuwa dadweynaha, waxaana ka mid ah affartan iyo shan dugsiyada hoose, todobo dugsiyada dhexe, todobo dugsiyada sare, sideed dugsiyada si gaarka ah wax u baro, sideed(alternative schools) toban iyo sagaal (contract alternative schools) iyo shan (charter schools).Ardayda waxee ku hadlaan sagaashan luqadood oo kala duwan marka ee joogaan gurigooda,wadahadalka iskoolka neh waxaa loogu qoraa af ingiriis, af Hmong, Af isbaanish, iyo Af soomaali.

## External links
* Dugsiyada Dadweynaha Minneapolis  (soomaali)
* Dugsiyada Dadweynaha Minneapolis (ingiriis)
Iskandanefiyan

**Skandinafiyen** waxaa ladhahaa dhulka ku yaalo woqooyiga qaarada Yurub. Waxaana la isku dhahaa wadamada Denmark,Iswiidhan iyo Norway.
Wanle Weyn

**Wanle weyn** ama Daafeed waa Magaalo taariikh dheer leh kana tirsan Degmooyinka Gobolka Shabeelaha Hoose waana Magaalo ay daggenyihiin dadka loo yaqaan shanta caleemood oo kala ah 1 Hubeer 2 Erdhe 3 Jambaluul 4 Barbaare iyo 5 Hiifmuge. shantaas qabiil waa asalka dadka iska leh wanle weyn. waxaa soo raaca oo iyaguna aad u dagan  degmada wanle weyn :-
beesha Gaal jecel sidoo kale waxaa daganbeesha jambalu heyloole eaa kuma
r,garre,degmada wanle weyn waxey u jirtaa Magaalo Madaxda dalka ee Muqdisho 90km,dhanka galbeed ,waxayna ku taallaa
waddada isku xirta Xamar iyo Baydhaba.degmada Wanle weyn waxey xuduud la wadaagtaa dhanka woqooyi Gobolada Hiiraan iyo Shabeelada dhexe 
dhanka bari, Afgooye dhanka koonfureed, Qoryooley iyo dhanka galbeed Buur Hakaba.
intii ka horreysay Dowladdii Militariga aheyd, ee dalku ka koobnaa 8da Gobol,Degmada wanle weyn waxey ka tirsaneyd Gobolka Banaadir.
Mahadaay Weyn

**Mahadaay Weyn** waa Magaalo ku taalo gobolka shabeelaha Dhexe, waxeyna qiyaastii  ka xigta dhinaca waqooyi galbeed caasimada Gobolka Shabeellaha Dhexe ee Jowhar. Degmada oo caan ku ah magaca Mahadaay Weyn waxaa dhanka qorax u dhaca ka mara Wabiga Shabeelle. Sidaas daraadeed shacabka ku nool magaalada waxay caan ku yihiin beer falashada iyo dhaqashada xoolaha 

sida lo'da iyo ariga. Mahadaay Weyn waxaa ku dhashay Mdaxweyne Sh Shariif oo Lagu doortay Shirkii Jabuuti iyo , Degmada Mahadaay Weyn waxaa hoos yimaada tuulooyin ay ka mid yihiin Buurfuule, Miirtaqwe, Shaan, Oombaale, Cil foldhere Xudur ciise Diinlaawe,Caadley, Ceelbaraf, miirtaqwo, Tuulo halbaraako iyo biyo cade.

## Dulmar
Mahadaay waxay qiyaastii 118 KM dhanka waqooyi kaga beegan tahay magaalada Muqdisho ee caasimadda dalka.
## Warshadaha Mahadaay waqtiga la aas aasay
Gobolka shabeelaha dhexe wuxuu lahaan jiray warshado badan, waxaana ka mid ah warshadaha waaweyn ee caan ka ahaan jiray sida warshada sonkorta oo kutaal caasimada gobolka ee Jowhar iyo weliba Warshaddii hubka fudud iyo Rasaasta ee Dowlaadii Kacaanka ka haqabtiri jirtey baahida ciidanku u qabo rasaasta iyo hubka fudud.
## Tirakoobka dadweynaha
Mahadaay waxaa ku nool ilaa 35,000 oo qof.
## Tixraac
"Shacabka Magaalada & Magaalooyinka Soomaaliya"

"Gobollada, degmooyinka, iyo dadkooda: Soomaaliya 2005 (qabyo)"