Labaataneeyadii (qarniga 21aad)

toban-gu'dii qarniga 21aad ama 2010s (ingiriis: twenties, 2020s) waxay ahayd toban-gu' bilaabmay maalinta 1 / 1/ 2010 ilaa maalinta 31 / 12 / 2019.

Toban-gu'da ee labaataneeyadii waay ku bilaabeen faafitaanka cudurka COVID-19. Warbixinada ugu horreeyay ee ku saabsan fayraska ayaa la daabacay 31-ka Diseembar 2019, inkasta oo la sheegay in kiisaskii ugu horreeyay ay soo baxeen qiyaastii bishi hore. [3] Faafitaanka cudurka ayaa sababay hoos u dhac dhaqaale oo caalami ah, koror joogto ah oo sicir-bararka caalamiga ah, iyo dhibaatooyinka silsiladaha sahayda adduunka. Hay'adda Caafimaadka Adduunka ayaa ku dhawaaqday fayraska xaalad deg-deg ah oo caalami ah laga bilaabo Maarso 2020 ilaa May 2023.

Doodo iyo kacdoonno ka dhashay dowladda ayaa dhacay bilaha hore ee 2020-meeyadii, oo ay ku jiraan Hong Kong, Hindiya, Israa'iil, Indonesia, Faransiiska, Peru, Bangladesh, Armenia, iyo Thailand. Banaanbaxyada ka dhan ah jawaabaha qaar ee maxalliga ah, gobolka iyo qaranka ee COVID-19 ayaa dhacay, iyo sidoo kale bannaanbaxyada, gaar ahaan Mareykanka, ee ka dhan ah sinnaan la'aanta iyo xadgudubyada booliska. Waxaa jiray bannaanbaxyo badan oo ka dhacay Belarus, Eswatini, Myanmar, Afghanistan, Sri Lanka, Iran, Shiinaha, Ruushka, Venezuela, Serbia, iyo Turkiya oo ka dhan ahaa noocyada kala duwan ee maamulka dowladda, musuqmaasuqa, iyo autokraadiga; iyo kacdoonno rayid ah oo ka dhacay Mareykanka iyo Brazil oo doonayay in ay beddelaan natiijooyinka doorashooyinka. Xorriyadaha dimuqraadiyadda ee 2024, doorashadoodii waxay aragtay 80% lumis taageero ee xukuumadihii jiray guud ahaan adduunka, oo ay ku jiraan guul-darrooyin badan oo muhiim ah.

Dagaallada milatari ee socda waxaa ka mid ah kuwa ka jira Myanmar, Itoobiya, Jamhuriyadda Dimuqraadiga ee Kongo, Maali, Yemen, Soomaaliya, Suudaan, Suuriya, Ukraine, iyo Gaza. Sanadkii 2021 waxaa ka dhacay ka bixitaanka ciidamadii Mareykanka ee Afghanistan iyo soo degitaanka Kabul ee kooxda Taliban, taas oo soo gabagabeysay dagaal ka socday ku dhawaad 20 sano. Duullaanka Ruushka ee Ukraine ayaa sababay xaalad qaxooti, carqaladeyn ganacsi caalami ah, iyo kororka sicir-bararka dhaqaale. Sannadkii 2023, weerar uu hogaaminayo kooxda Hamas oo ka dhanka ah Israa’iil ayaa sababay duullaanka Israa’iil ee dhulka Gaza, oo ah dhul Falastiini ah. Duullaankan ayaa sababay barakac ku dhawaad dhammaan dadka deggan Gaza, dhibaatada bani’aadamiga ah, abaaraha, iyo faafa polio, taasoo kicisay bannaanbaxyo caalami ah oo ka dhan ah Israa’iil. 2024, weerar degdeg ah oo la qaaday xilliga dagaalka sokeeye ee Suuriya ayaa keentay in la tuuro Bashar al-Assad iyo inuu dhacay nidaamkiisa. 2025, Israa’iil ayaa duqeymo hawada ku qaaday xarumaha nukliyeerka ee Iran, taasoo dhalisay dagaal kooban oo toos ah oo u dhexeeya labada dal. Dagaallo yaryar oo kale waxaa ka mid ah kacdoonka Maghreb, kacdoonka Ciraaq, dagaalka u dhexeeya Hindiya iyo Baakistaan, iyo dagaallada daroogada ee dalka Filibiin iyo Mexico.

Iyadoo ay sii kordhayaan dhacdooyin cimilada daran iyo dhibaatooyinka deegaanka, madaxda adduunka ayaa ugu yeeray tobankan sano inay noqdaan "toban-sanooyinka go'aanka" ee tallaabooyinka cimilada. [4][5] Xilli-roobaadka huracan ee Atlantic ee 2020 ayaa noqday kii ugu firfircoonaa ee taariikhda, iyadoo 31 duufaanno ah ay ka dhacaan. Bisha Febraayo 2023, silsilad dhulgariirro xooggan ayaa ku dhufatay ilaa 62,000 oo qof oo ku dhinteen dalka Turkiya iyo Suuriya; dhacdadan ayaa ka mid ah shanta dhulgariir ee ugu dhimashada badan ee qarniga 21-aad. Sanadihii 2023 iyo 2024 waxay jebiyeen rikoorro heerkulka caalamiga ah, iyadoo 2024 ay ka gudubtay 1.5 °C heerarkii hore ee warshadaynta.

Tiknoolajiyadda ayaa sii socotay inay horumariso 2020-meeyadii. Waxaa jiray horumarro muhiim ah oo ku saabsan sirdoonka macmalka ah, iyadoo shirkadaha Maraykanka, jaamacadaha, iyo xarumaha cilmi-baarista ay hoggaamiyeen horumarka deegaanka. [6] Codsiyada ku saleysan AI-ga abuurista, sida ChatGPT iyo DALL-E, ayaa u oggolaanaya isticmaale inay si degdeg ah u abuuraan qoraallo, sawirro, farshaxan, iyo fiidiyoowyo sare. Horumarinta tignoolajiyada kale waxaa ka mid ah isticmaalka ballaaran ee wada-hadalka fog, barashada khadka, ganacsiga elektarooniga ah iyo adeegyada keeninga cuntada si loo beddelo xayiraadaha la soo rogay ee dowladda ee dunida oo dhan intii lagu jiray bilihii hore ee faafitaanka COVID-19. Adeegyada toosinta fiidiyowga, sida Disney+ iyo Max, ayaa kordhay caan ka noqoshadooda tobankan sano, iyadoo telefishinka cable-ka uu sii wado inuu hoos u dhaco. Barnaamijyo badan oo warbaahineed oo caan ah, sida Threads, BeReal, Clubhouse, Bluesky, Gettr, iyo Truth Social, ayaa la soo saaray, iyagoo sii waday horumarka tiknoolajiyada dijitaalka. Shabakadaha 5G ayaa laga bilaabay adduunka bilowga tobankan iyo waxay noqdeen kuwo caadi ah oo ku dhex jira telefoonnada casriga ah. Cilmi-baarista hawada sare ayaa sii socotay tobankan sano, iyadoo Maraykanku uu si weyn u hoggaaminayay sahminta hawada sare, oo ay ku jiraan telescopy James Webb, helikobtar Ingenuity, iyo barnaamijka Artemis. [7][8] Xaqiiqda muuqaalka (VR) iyo xaqiiqda lagu daro (AR) ayaa loo adeegsanayaa wada-shaqeynta fog, kulamada, iyo tababarka. Lacag-bixinta aan taabashada lahayn, oo ay ku jiraan boorsooyinka mobilada sida Apple Pay iyo Google Pay, ayaa sii kordhaysa caan ka noqoshadooda. Cryptocurrencies, sida Bitcoin iyo NFTs, ayaa sidoo kale kordhay caan ka noqoshadooda.