Shuban

**Shuban** : Shubanku waa kordhidda tirada iyo 
jilicsanaanta saxarada. Taas oo kala ahaan karta 
in badan oo jilicsan ama fudud ilaa in badan oo 
biyo-biyo ah. Hal ama laba mar oo ah In yar oo 
jilicsan ma aha shuban, mana u baahna 
daaweyn. 
Shubanka waxaa inta badan keena xanuun 
feyras ah ama cunidda cunto aanay calooshu 
oggolayn. Haddii shubanka cunuggaagu uu 
keenay bakteeriya, dulin, ama feyras khaas ah, 
eeg warqadda barashada, “Kaartada tixraaca 
shubanka.” 
## Khatarta Uguwayn
Khatarta ugu weyn ee shubanku waa fuuq- bax ama dheecaan-bax. hadaba fuuqbaxu waxoow keeni karaa in qofku naftiisa qatar gasho. fadlan haddii ey caruurtu fooqbaxaayaan ula tag dhaqtar sida ugu dhaqsaha badan haddii kale ama aan heleynin dhaqtar waxaad sameysaa milanka loo yaqaan ORS. hadaba milanka sid ugu fudud ee aad ugu samenkarto waxaa waye.
1.kululeey ama kar kari biyo caadi ah.
2.kushub sokor.
3.kadiban kusii shub cusbo tasoo kayar mug ahaan intii sokortu la ekeeday.
4.qabooji biyaha.
5.kadib waxaas siisaa cunuga fuuqbaxaayo sadex qaando una dhexeysii mudo ilaa toban daqiiqo ah. dadka waaweyn waxaad siin kartaa ilaa shan qaato markiiba.

Shubanku si fudud ayuu u gudbi karraa dadka kale istaabashada gacamaha. Hubi qofka kasta oo ka mid ah qoyska inuu dhaqo gacamihiisa si fiican ka dib isticmaalka musqusha.waxaa muhuum ah in la takooro caruurta marii eey saxaroodaan kadib. fadlan kafogey caruurta kale ee faya qabto kan xanuunsan ama dil cayayaanka duqsiga ama dixsiga kasoo siween ufaafiya cudur ka koleraha.

Ujeedada daawayntu waa ka hor-tegida fuuqbax. iyadoo la bedelayo dhecaankii ama dareerihii ku lumay shubanka.

## Calaamadaha Lagugarto
* Kaadi la’aan (ama xafaayada oo qalalan) 
muddo 8saac ah
* Dibnaha/bushimaha oo qalala
* Gudaha afka oo qalala ama isku dhegdhega 
Calaamadaha fuuq-baxa aadka u daran: 
* Indhaha oon aan ilmayn marka uu ilmuhu 
ooyayo 
* Gudaha afka oo aad u qalala (candhuuf 
la’aan) 
* Indhaha oo god gal
* Miisaanka oo ka dhaca 
* Tabarta oo ku yaraata 
* Kicintiisa oo adkaata markuu hurdo 
* Isku buuqsanaan 
* Daciifnimo (ku adkaato inuu fariisto ama 
socodo, dhacdhacid

## Sidee laaga hortagikaraa
Ujeedada daawayntu waa ka hor-tegida fuuqbaxa iyadoo la bedelayo dhecaankii ama 
dareerihii ku lumay shubanka. Tani aad ayay 
sidoo kale muhiim u tahay haddii uu matag jiro. 
Haddii ilmahaagu matagayo, tixraac warqada 
warbixinta “Hunqaacada / Matagga”, ka hor inta 
aadan daawayn shubanka. 
Haddii aanu matag jirin, raac qodobadan. 
Kuma daawayn kartid shubanka bedelida 
cuntada, laakiin waxaad ku yarayn kartaa 
calaamada shubanka iyo xanuunka. 
Bilow daawaynta ka dib marka uu ilmuhu 
shubmo 4mar xaar aad u jilicsan 24kii 
saacadood. Waxaa laga yaabaa inay qaadato 
maalmo dhowr ah in saxaradu ay ku soo noqto 
sidii caadiga ahayd. Shubanka fayraska ahi 
wuxuu qaataa 5 ilaa 9 maalmood, laakiin waxaa 
hoos u dhaca qiyaasta saxarada iyo inta mar ee 
uu ilmuhu saxaroonaya inta daawadu socoto. 
Si aad ugu soo celiso bakteeriyadii caafimaadka 
qabtay saxarada, waxaad siin kartaa 
lactobacillus GG, (sida Culturelle®
). Waxaad ka 
heli kartaa dukaamada laga gado daawooyinka, 
hal kaabsal maalintii laba mar adigoo furaya 
kaabsalka kuna daadinaya cuntada. Noocyada 
kale ee lactobacilluska waxa la ogaaday inayna
]