Grokipedia

**Grokipedia** waa Insaykolobidhiya online ah oo ay abuuray AI, waxaana horumarisay shirkadda xAI. Boggan waxaa la bilaabay 27 Oktoobar 2025, nooca 0.1.

Maqaalada ku jira Grokipedia waxaa abuuray lana tafatiray moodelka luqadda ee Grok, inkastoo habka saxda ah ee abuurista nuxurka aanu si cad loo ogeyn. Maqaalo badan ayaa laga soo min guuriyay Wikipedia, qaarna si ku dhawaad u dhabta ah ayaa loo koobiyey markii la bilaabay. Maqaallada si toos ah looma tafatiri karo, laakiin booqdayaasha isdiiwaangaliyay ee ensayklobidhiyada waxay soo jeedin karaan tafatir iyagoo adeegsanaya foomka pop-up ee lagu soo gudbiyo xog khaldan. Laga bilaabo 28 Oktoobar 2025, boggu wuxuu sheegaya inuu leeyahay in ka badan 800,000 maqaal.

Elon Musk, aasaasaha xAI, wuxuu Grokipedia u arkaa beddelka Wikipedia oo uu sheegay inay "ka saari doonto war-saxaafadeedka" ku jira Wikipedia. Isla markii la bilaabay, ilo dhowr ah ayaa sharaxay in maqaalada qaar ay dhiirrigeliyaan aragtiyo midig-dhagax ah, fikrado qarsoon, iyo aragtida shaqsiga ah ee Elon Musk. Dhaleeceyn kale oo la xiriirta Grokipedia waxay diiradda saartay saxnaanta iyo eexda, taasoo ka dhalatay halucination-ka AI iyo suurtagalnimada eexda algorithm-ka.
## Asalkii hore
Wikipedia waa ensayklobidhiya xorta ah oo online ah, luqado badan ku qoran, waxaana qoray laguna ilaaliyaa bulsho iskaa wax u qabso ah oo ka shaqeysa wada-shaqeyn furan. Wikipedia waxaa dhaleeceyn lagu soo jeediyay tan iyo bilowgeedii sababo la xiriira eex siyaasadeed oo la sheegay. Haaretz waxay xustay in Wikipedia lagu eedeeyay in ay noqotay mid labadaba xag-jabi iyo xag-dhaaf ah, waxaana ka dhashay dhaleeceyn ka timid dhinacyo kala duwan. Mashruucyo kala duwan oo ensayklobidhiya online ah ayaa la bilaabay si loo saxo eexda la sheegay ee Wikipedia, sida Conservapedia, oo la bilaabay 2006 si looga hortago eexda xag-dhigta ah ee la arkay.

xAI waa shirkad Mareykan ah oo AI ah oo uu aasaasay Elon Musk. Alaabteeda ugu muhiimsan waa qoyska moodelada luqadda waaweyn ee loo yaqaan Grok.
## Taariikhda
### Muranka u dhexeeya Musk iyo Wikipedia
Sannadkii 2021, Musk wuxuu muujiyay jacaylkiisa uu u qabo Wikipedia xilligii 20-guuradiisii. Sannadkii 2022, Musk wuxuu ku dooday in Wikipedia ay "luminayso dhexdhexaadnimadeeda". Sannadkii 2023, wuxuu sheegay inuu bixin doono hal bilyan oo doollar haddii mashruuca loo bixiyo magaca "Dickipedia".

Bisha Diseembar 2024, Musk wuxuu ku baaqay in la joojiyo deeqaha lagu bixiyo Wikipedia sababo la xiriira eexda la sheegay ee xag-dhagax ah, isagoo u bixiyay "Wokepedia". Bisha Janaayo 2025, Musk wuxuu ku sameeyay taxane hadallo ah X, isagoo dhaleeceeyay Wikipedia sababtoo ah sida ay u sharaxday dhacdada uu sameeyay ishaaro muran dhalisay, taasoo dad badan u arkay inay la mid tahay salaanta Nazi-ga, xilligii xafladda labaad ee madaxweynaha Donald Trump. Tan iyo markaas, Musk wuxuu Grokipedia u arkaa beddelka Wikipedia oo uu sheegay inay "ka saari doonto war-saxaafadeedka" ku jira Wikipedia.
### Fikrad iyo ogeysiis
Bisha Sebtembar 2025, Musk wuxuu ka hadlay shirkii All-In podcast isagoo la hadlay David O. Sacks, oo ah la-taliyaha Aqalka Cad ee AI iyo cryptocurrency, isagoo ka hadlay sida Grok uu xog uga uruuriyay Wikipedia iyo ilo kale si uu u helo aqoon dhammaystiran oo ku saabsan adduunka. Sacks wuxuu soo jeediyay in saldhigga aqoonta la daabaco sida shey loo bixiyo oo loo yaqaan "Grokipedia", isagoo leh "Wikipedia waa mid eex badan, waa dagaal joogto ah."

Kadib wada-hadalkaas, Musk wuxuu ku dhawaaqay in xAI ay dhiseyso ensayklobidhiya online ah oo ay abuuray AI oo cusub oo la yiraahdo Grokipedia. Sida ku cad dhawaaqiisa, waxay noqon doontaa saldhig aqooneed oo ku shaqeeya AI, loogu talagalay in uu tartan la yeesho Wikipedia isagoo wax ka qabanaya eexda la sheegay, khaladaadka, iyo aragtiyaha fikradaha. Gizmodo ayaa qorshahan u barbar dhigtay mashruucii Conservapedia ee 2006.
### Bilaabid
Bisha Oktoobar 6, 2025, Musk wuxuu ku dhawaaqay in nooca hore ee Grokipedia la qorsheeyay in la sii daayo dabayaaqada bishaas. Mashruuca waxaa si kooban loo hakiyay Oktoobar si loo hagaajiyo tayada nuxurka. Waxaa la bilaabay Oktoobar 27, 2025, oo lagu calaamadeeyay "v 0.1". Waxaa jira in ka badan 800,000 maqaal, marka loo eego in ka badan toddobo milyan oo maqaal oo Wikipedia Ingiriisi ah sida uu ahaa Sebtembar 1, 2025. Qaar ka mid ah maqaalada ayaa ku dhawaad la mid ah maqaalada Wikipedia, laakiin qaabka tixraacyada Grokipedia wuu ka duwan yahay. Maalintii la bilaabay, Musk wuxuu ku sheegay X in "Grokipedia.com uu yahay il furan gebi ahaan, qof kastaana wuu isticmaali karaa wax kasta oo aan lacag lagu bixin." Maqaallada laga soo min guuriyay Wikipedia waxay leeyihiin shatiga Creative Commons Attribution-ShareAlike, laakiin shatiga maqaalada kale waa mid aan caddayn, waxaana ilaa Oktoobar 29, 2025 aan la sii deynin keydka koodhka backend ee si dadweyne loo heli karo.
## Soo dhawayn
Wax yar ka dib markii la bilaabay, The Verge, Forbes, iyo Mashable waxay xuseen in maqaalada badan ee Grokipedia ay ku dhawaad nuqulo la mid ah yihiin bogagga Wikipedia. Forbes waxay tusaale u soo qaadatay maqaalada PlayStation 5, Lamborghini, iyo AMD.

Sanjeev Sanyal, oo ah dib-u-habeyn Hindutva iyo dhaqaale yaqaan, ayaa helay tusaalooyin dhowr ah oo mowduucyo Hindiya ah halkaasoo uu doorbiday nuxurka Grokipedia marka loo eego Wikipedia, maadaama maqaalada Grokipedia ay u muuqatay kuwo u roon dadka ka dambeeya rabshadaha ka dhanka ah kooxaha yar-yar ee Hindiya. Bogga creationist-ka ah ee Science & Culture Today wuxuu amaanay Grokipedia sababtoo ah waxay soo bandhigtay nashqad caqli leh sida aragti saynis ahaan la aqbali karo. Wakaaladda Agence France-Presse waxay sheegtay in dhowr shaqsi oo xag-dhaaf ah ay soo dhoweeyeen boggan, oo ay ku jirto falsafad-yahanka Ruushka ee xag-dhaafka ah Aleksander Dugin, kaasoo amaanay maqaalka Grokipedia ee isaga ku saabsan, isagoo sheegay inuu ka wanaagsan yahay maqaalka Wikipedia.

Maqaalada Grokipedia ee mowduucyada uu Musk si weyn uga hadlay ayaa la arkay inay u dhiganto aragtidiisa shaqsiyeed ee mowduucyadaas, oo ay ku jiraan beddelka jinsiga, aqoonsiyada jinsiga, Tesla, Neuralink, iyo agaasimihii hore ee Twitter Parag Agrawal. Warbaahinta The Washington Post ayaa muujisay maqaalada dhiirrigeliya aragtiyo midig-falanqeyn ah ama u janjeera aragtiyaha Musk. NBC News waxay xustay in maqaalka Grokipedia ee Musk uusan xusin ishaaradii muranka dhalisay ee uu sameeyay Janaayo 2025, taasoo dad badan u arkay inay la mid tahay salaanta Nazi. Time magazine waxay qortay in maqaalka Grokipedia ee Musk mararka qaarkood "uu ku sharraxayo si amaan leh isaga isagoo hoos u dhigaya ama iska indhatiraya dhowr muran oo uu leeyahay". Jariidadda ayaa intaa ku dartay in "Grokipedia ay bixiso sharaxaad faahfaahsan oo ku saabsan aragtida Musk, oo ay ku jirto fikradda 'cudurka maskaxda woke', oo Musk ku dooday in ay 'dilay' gabadhiisii isbeddelka jinsiga la sameeyay ee wali nool." The Verge waxay sharaxday in maqaalada Grokipedia ee Musk iyo mashruucyadiisa ay u muuqdaan sidii noocyo "la hagaajiyay" oo ka mid ah maqaalada Wikipedia. Futurism waxay sheegtay in maqaalka Grokipedia ee Tesla Cybertruck uu adeegsaday luqad dhiirrigelinaysa Cybertruck isla markaana dhaleeceynaysa warbaahinta ka qortay Tesla. Mira Fox waxay ogaatay in "Grokipedia ay caado u leedahay taageeridda aragtiyada Musk uu doorbido."

Wired ayaa sheegay in "Tartamahan cusub ee ku shaqeeya AI uu si khaldan ku sheegay in pornography ay ka sii dartay faafitaanka AIDS iyo in baraha bulshada laga yaabo inay kor u qaadaan tirada dadka isbeddelka jinsiga sameeya." LGBTQ Nation ayaa sidoo kale muujisay maqaalka Grokipedia ee "shaki ku saabsan HIV/AIDS" kaasoo sheegay in jirto dhaleeceyn saynis oo dhab ah oo ku saabsan in HIV uusan sababin AIDS. The Verge waxay tilmaantay tusaalooyin kale oo maqaalada u arka aragtiyo iyo mala-awaal ka horimaanaya heshiiska sayniska, oo ay ka mid yihiin tallaalada iyo autism-ka, COVID-19, midabka iyo caqliga, iyo isbedelka cimilada. Matteo Wong ayaa The Atlantic ku xusay in maqaalka Grokipedia ee Adolf Hitler uu mudnaanta siiyo "guulaha dhaqaale ee degdegga ah" halkii uu ka siin lahaa dhacdooyinka sida Holocaust, isla markaana Grokipedia ay aragtida conspiracy-ga "white genocide" u soo bandhigto sidii dhacdo dhacaysa. Wong wuxuu sidoo kale sheegay in Grokipedia si joogto ah u tixraacdo Kremlin.ru maqaalka ku saabsan duullaanka Ruushka ee Ukraine 2022. The Business Standard ayaa xustay in dib-u-eegayaasha ay ogaadeen in maqaalada qaarkood "ay u ekeyd sida ay u eegayaan arrimaha bulshada iyo siyaasadda iyagoo raacaya aragtida midig, oo ka tarjumaya aragtiyaha shaqsiyeed ee Musk", iyadoo bogagga lagu eedeeyay inay qurxiyaan xagjirnimada ama ansixiyaan mala-awaal la beeniyay sida Pizzagate iyo "Badal weyn." Goobta wararka ee Texas ee Chron waxay tilmaantay in maqaalada Grokipedia badanaa taageeraan sheegashooyinkooda iyagoo tixraacaya "bloggers iyo kooxaha taageera Jamhuuriga Texas", isla markaana warbixinta Grokipedia ee taariikhda Texas ay hoos u dhigto doorka addoonsiga. Taariikhyahan Ingiriiska Richard J. Evans ayaa sheegay in maqaalka Grokipedia ee isaga ku saabsan ay jiraan dhowr sheegashooyin khaldan.

Meduza ayaa isbarbardhigtay warbixinta Grokipedia iyo Ruwiki oo Kremlin-ku xidhan, iyadoo ogaaday in Grokipedia ay ka yar tahay faafreeb muuqda marka loo eego Ruwiki, inkastoo ay bixiso taageero ka badan "qodobada warbaahinta Ruushka" marka loo eego Wikipedia. Marka laga hadlayo Vladimir Putin, Grokipedia waxay bixisaa warbixin "ka yar duceyn" marka loo eego Ruwiki, inkastoo weli laga tagay macluumaad xun oo muhiim ah oo ku saabsan. Meduza ayaa sidoo kale xustay in Grokipedia aysan xusin musuqmaasuqa ku xeeran Donald Trump, sida xiriirkiisa Jeffrey Epstein.

Warbaahin badan ayaa xustay in maqaalada Grokipedia ay leeyihiin dhibaatooyin xaqiiqo, gaar ahaan mowduucyada LGBTQ+, iyadoo PinkNews ay sheegtay in ay "ku saleysan yihiin aragti midig, ay si khaldan u sheegaan aragtiyo sida xaqiiqo, mararka qaarkoodna faafiyaan macluumaad khaldan." PinkNews waxay si gaar ah u dhaleeceysay maqaalada Grokipedia ee la xiriira isbeddelka jinsiga, kuwaasoo sheegay in noqoshada trans ay tahay doorasho iyo "caabuq bulsho", dhiirrigelisay mala-awaalka la beeniyay ee Rapid Onset Gender Dysphoria (ROGD), si khaldan u adeegsatay tirooyinka si ay u muujiso hoos u dhaca aqoonsiga trans, dib u qortay taariikhda LGBTQ+ si ay u muujiso in dadka trans aysan ka mid ahayn dhaq-dhaqaaqyada xuquuqda queer ka hor 1990-meeyadii, isla markaana tixraacday kooxo sida Society for Evidence-Based Gender Medicine (SEGM), oo ay Southern Poverty Law Center u aqoonsatay koox nacayb ku haysata trans.

PRWeek waxay qiyaastay sida Grokipedia u saameyn karto PR iyo suuq-geynta. Anaïs Nony, oo ah
Bulsho-yaqaan iyo fiisigis Taha Yasseri ayaa The Conversation ku sheegay in ensayklobidhiyadani ay muujin karto eex la mid ah Wikipedia, inkastoo uu qiray in "kaabayaasha Wikipedia loo dhisay si eexdaas loo muujiyo loona saxo," maadaama moodooyinka luqadda weyn sida Grok ay ka tarjumayaan eexda siyaasadeed iyo midda kale ee xogta laga soo ururiyay.
### Jawaab ka timid Wikimedia
Afhayeen u hadlay Wikimedia Foundation ayaa sheegay in, “Aqoonta Wikipedia waa – oo weligeed ahaan doontaa – mid ay bani’aadam abuureen. [...] Aqoontan ay dadku abuureen ayaa ah tan ay shirkadaha AI ku tiirsan yihiin si ay u soo saaraan xog; xitaa Grokipedia waxay u baahan tahay Wikipedia si ay u jirto.”

Jimmy Wales, oo ah aasaasaha Wikipedia, wuxuu sheegay in isticmaalka moodooyinka waaweyn ee luqadda (large language models) ay sababayaan in Grokipedia ay yeelato "khaladaad aad u waaweyn."

Dhankiisa, Larry Sanger, oo ah aasaasaha kale ee Wikipedia isla markaana ah qof si joogto ah u dhaliila mashruuca, ayaa sheegay in maqaalka Grokipedia ee isaga laga qoray uu ka koobnaa xog sax ah oo aan laga helin Wikipedia, balse sidoo kale uu lahaa khaladaad ay AI-da been abuurto (hallucinated errors).

## Tixraac
"Mashruucyada Wikimedia"

"Grokipedia: Elon Musk waa sax in Wikipedia uu eexsan yahay, laakiin beddelkiisa AI wuxuu ahaan doonaa mid la mid ah sida ugu fiican"

"Sixirooluhu wuxuu ugaarsadaa tifaftiraha 'pro-Israel' Wikipedia"

"Conservapedia waxay rajaynaysaa inay hagaajiso" Wikipedia "eexda xorta ah"

"Elon Musk wuxuu bilaabay xAI si uu ula tartamo awooda mulkiilaha ChatGPT

"Elon Musk's xAI wuxuu bilaabay Grok 4 oo ay weheliso isdiiwaangelinta bishiiba $300"

"Waa maxay sababta ay Konserfatifyadu u weerarayaan" Wokepedia "

"Elon Musk wuxuu ku loolamaya Wikipedia isaga oo leh AI Encyclopedia"

"Elon Musk wuxuu qorsheynayaa inuu Wikipedia ku qaato 'Grokipedia'

"Tartanka Elon Musk ee Wikipedia wuxuu noqonayaa musiibo"

"X's Grokipedia waa online ka dib markii ay muddo gaaban shil ku gashay"

"Elon Musk wuxuu bilaabay Grokipedia, wuxuu leeyahay waa run, madax-bannaan iyo il furan"

"Elon Musk's Grokipedia wuxuu ka kooban yahay bogag Wikipedia ah oo la koobiyay"

"Elon Musk's Grokipedia waa halkan. In badan oo ka mid ah ayaa si toos ah looga soo koobiyay Wikipedia"

"Grokipedia vs Wikipedia: Sanjeev Sanyal wuxuu taxayaa 20 xaaladood oo Wiki 'eexda diinta', wuxuu soo xigtay Ram Mandir gelitaanka iyo kuwa kale"

"Naqshadaynta caqliga leh, Wikipedia Hedges, halka Grokipedia uu sheegayo (Yaa!) Runta"

"Elon Musk wuxuu u soo bandhigay Grokipedia si uu ula xafiiltamo" eexda bidix" Wikipedia"

"Elon Musk's Grokipedia waxay riixdaa Qodobbada Hadalka Midigta Fog"

"Elon Musk wuxuu soo saaray xafiiltanka Wikipedia kaas oo kor u qaadaya aragtidiisa"

"Elon Musk wuxuu soo saaray Grokipedia beddelka 'ka toosay' Wikipedia"

"Maqaalka Grokipedia ee ku saabsan Cybertruck-ka ayaa si cad u muujinaya sababta mashruuca oo dhan loo burburay"

"Musk waxa uu abuuray Grokipedia si uu uga hortago eexda, laakiin waxa ka buuxa foori nacayb iyo nacayb eey"

"Grok kuma kalsoona: aqoonyahannada ayaa qiimeeya Elon Musk's AI-powered encyclopedia"

"Grokipedia vs. Ruwiki: Elon Musk's Wikipedia oo ay xafiiltamaan waxay isticmaashaa AI si ay u riixdo aragtida abuuraheeda - wax Moscow horeyba isku dayday. Meduza ayaa isbarbar dhigaya natiijooyinka"

"Wikipedia waxay leedahay tartame. Waa maxay sababta PR pros ay tahay inay daneeyaan Grokipedia"

"Aasaasaha Wikipedia Jimmy Wales kama welwelo Elon Musk's Grokipedia: 'Ma rajo dhigin inuu abuuri doono wax aad waxtar u leh hadda'

"Grokipedia runtii miyaa Wikipedia dhexdhexaad ah? Elon Musk wuxuu rabaa inaad rumaysato"
## Akhrin wax dheeraad ah
"Grokipedia waa ka-hortagga wax kasta oo Wikipedia ka dhigaya mid wanaagsan, faa'iido leh, iyo bini'aadan"

"Dagaallada runta ah: Grokipedia vs. Wikipedia"

"Elon Musk's Grokipedia ayaa bilaabay, oo ay ka buuxsameen xatooyo iyo AI slop"

## Xiriirinta dibadda
Mareegta rasmiga ah