open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Safiina salaad

kitaabka **safiina salaad (**afka carabiga; **سفينة** **الصلاة**) waxaa qoray cabdulaahi bin cumar alxadrami, wuxuu ku saabsan yahay fiqiga shaaficiyada, si gaar ah axkaamta salaada.

## Warbixin ku saabsan qoraaga kitaabka
waa cabdulaahi bin cumar  alxadrami (١٢٠٩ - ١٢٦٥ هـ = ١٧٩٤ - ١٨٤٩م) wuxuu ku dhashay tuulada musiila ee dgacda koonfurta magaalada tariim 1209H\1794, wuxuu ahaa madhabkiisa shaafici, magaalada xadramuut muftiyaasheeda muumuuqda ayuuna ku jiray,

*Shiiqyaalkiisa waxaa ka mid ahaa:

-Aabihiis cumar al-xadrami

-abtigiis daahir bin xuseen bin daahir

-Abtigiis kale cabdulaahi bin xuseen bin daahir

-aqoonyahanka cabdulaahi bin abiibakar bin saalim bin ceydiid

-aqoonyahanka calawi bin saqaaf bin maxamad al-saqaaf

shiiqa wuxuu xajiyay 1240H kadib safaradiisa ayaa is daba kaceen wuxuu tagay hindiya shaam, masar iyo jasiirada jaawa, afarkiisa wuxuu isugu jiray mid wax barasho iyo faafinta diinta dad badan ayaana kusoo islaamay gacantiisa, wuxuu ku caan baxay dhulalka uu tagay faqiih aa ka labalabeen inkirida munkarka, wuxuu ku soo laabtay xadramuut 1261H ka dib kama tagin,

wuxuu ku dhintay xadramuut 1265H\1849 https://majles.alukah.net/t147489/
## Sharaxyada kitaabka
*sulam munaajaat uu qoray maxamad nawawi jaawi

## Gayiga soomaalida

## Xigasho

## Sidoo kale fiiri
* safiina najaa
* riyaad badiic
* durbahiyya
Asadu-diin shiirkuu

**Asadu-diin shiirkuu bin shaadi bin marwaan** (afka carabiga; **أسد الدين شيركوه**),( af kurdi; **ئەسەد** **الدین** **شێرکۆ**)  wuxuu ahaa talye sare oo ka tirsan ciidanka zankiyiinta, waana adeerka salaaxudiin alayuubi, Dadaalladiisa milatari iyo dublamaasiyadeed ee Masar ayaa door muhiim ah ka geesatay Aasaasanka dawlada ayuubiyiinta 

## Taariikhdiisa hore

## U shaqeenta zankiyiinta

## Qabsashada masar

## Dhimashadiisa
Askandariya

**Askandariya** (Afka Carabiga; **الإسْكَنْدَرِيَّة**) waa magaalo ku taala Masar, waana caasimada labaad ee dalkaasi, waxeyna magaalo madax u tahay Gobolka Askan 

Alexandria

|native_name = 

 
|settlement_type = Metropolis
|image_skyline =
XML

**Luqadda Calaamadaynta La Fidi karo** (XML-gaaban) waa luqad calaamadeyn ah sida HTML laakiin waa la bixin karaa.  Waxaa abuurey daladda mareegaha caalamiga ah (W3C).  XML wuxuu qeexayaa xeerarka dhismaha dukumeentiga.  XML waxay ku daraa macnaha guud ee macluumaadka ku jira dukumeentiga.  Ma sheegayo sida tan loo soo bandhigayo.
JavaScript

JavaScript waa luuqad barnaamijeed heer sare ah oo raacaya heerka ECMAScript.  Markii hore waxaa loo qaabeeyey sidii luqad qoraal ah oo loogu talagalay mareegaha laakiin waxa ay noqotay mid si weyn loo qaatay luqadda barnaamijka ujeedo guud, oo hadda waa luqadda barnaamijyada ugu caansan ee la isticmaalo.  JavaScript inta badan waxaa laga helaa isagoo ku dhex ordaya biraawsarkaaga si ka kooban is dhexgal ama si toos ah, oo u dhexeeya fariimaha soo baxay iyo saacadaha nool ilaa codsiyada shabakada waaweyn.  JavaScript sidoo kale waxaa badanaa loo adeegsadaa barnaamijyada dhinaca server-ka iyada oo loo marayo aaladaha sida Node.js, ama "ku-xidhan" codsiyada aan JavaScript ahayn halkaas oo luqadda barnaamijka salku ka maqan tahay shaqeynta heerka sare ah ee JavaScript ay bixiso.

=Tixraacyada=
*Stackoverflow
*JavaScript
Windows 8.1

Windows 8.1 waa nooca Microsoft Windows iyo nooca labaad ee Windows 8.x.  Waxaa la sii daayay Oktoobar 17, 2013, isla maalintaas sida Windows Server 2012 R2.  Waa nooc cusub oo khadka Windows NT 6.x ah, maadaama ay beddeshay lambarka nooca 6.2 ilaa 6.3.  Waa cusbooneysiin bilaash ah oo loogu talagalay Windows 8 kaas oo laga heli karo Dukaanka Windows.  Markii Windows 10 la sii daayay, Windows 8.1 waxaa loo cusboonaysiin karaa Windows 10 bilaash.

=Tixraacyada=
----
Windows 8 – Windows 8.1 – Windows 10
----
Alifbeetada Kiriiliga

**Alifbeetada Kiriiliga** (Af-Ingiriisi: Cyrillic alphabet, Af-Ingiriisi IPA: /sɪˈrɪlɪk/) waa alifbeetada Slavik-ga hooyo.  Hadda waxa loo isticmaalaa in lagu qoro Ruush, Yukraynian, Belarusian, Rusyn, Bulgaariya, Makedoniya iyo inta badan luqadaha Koonfurta Slavik.  Waxaa la sameeyay Boqortooyadii Bulgaariya ee ugu horeysay qarnigii 10aad.  Midowgii Soofiyeeti wuxuu sameeyay luqado badan oo aan Slavik ahayn oo ku yaal Kaukasus, Siberiya, Aasiyada Dhexe iyo waqooyiga Ruushka in lagu qoro Kiriil.

=Tixraacyada=
Powiat Ostróda

**Gobolka Ostroda** (Boolish: powiat ostrodzki) waa unug ka tirsan maamulka dhulalka iyo dawlada hoose (powiat) ee Warmian-Masurian Voivodeship, waqooyiga Boland.  Waxay soo ifbaxday Janaayo 1, 1999, taasoo ka dhalatay dib-u-habaynta dawladda hoose ee Poland oo la ansixiyay 1998. Fadhigeeda maamulka iyo magaalada ugu weyn waa Ostroda, oo 37 kiiloomitir (23 mi) galbeed ka xigta caasimadda gobolka Olsztyn.  Degmadu waxay ka kooban tahay saddex magaalo oo kale: Morąg, 25 km (16 mi) waqooyiga Ostroda, Miłakowo, 34 km (21 mi) waqooyiga Ostroda, iyo Miłomłyn, 12 km (7 mi) waqooyi-galbeed ee Ostroda.
Dhibatoka Sri Lanka

**Dhibatoka Sri Lanka**

**40 Bilyan** aiib , china , japan waddanamha kale

Sri Lanka oo lagu leeyahay dayn ku dhow 40 bilyan oo doolar oo ay leedahay Aiib iyo Japan iyo Shiinaha, Sri Lanka waxay isticmaashay inta badan kaydka shisheeye 2021 waxayna soo saartay war weyn oo ku saabsan qalalaasaha kama dambeysta ah ee ka taagan Aasiya ee codbixinta ee Sri Lanka, mudaaharaadyada ayaa sidoo kale bilaabay mudaaharaadyo waaweyn. Aasiya.

## Sido Kale fiiri
*Muranka Dunida Waddanamaha
Lacagta USA/Arabta

**Lacagta USA/Arabta**

* Somaliland Shillin /USA Dollar
* Lacagta Djibouti /USA Dollar
* Lacagta USA/UAE Dirham
* Lacagta USA/Jordan Dinar
* Lacagta SAR/USA Dollar
Dilka Shinzo Abe

Dilka **Shinzo Abe**

Hogaamiyihii hore ee Japan oo lagu toogtay magaalada Nara ee u dhow osaka , hogaamiyihii hore ee aduunka oo toogtay oo ka yaabsaday aduunka , gacan ku dhiiglaha ayaa ka soo jeeda japan waa khilaaf ka dhex jira hogaanka hogaamiyihii hore oo isticmaalaya qori uu isagu sameeyay

## Warka
https://apnews.com/hub/shinzo-abe
https://apnews.com/article/japan-shinzo-abe-shooting-22ec2248d92304deb9cc46b2142402d2
https://www.scmp.com/topics/shinzo-abe

## Sido Kale fiiri
Jabaan
Udurka Marburg 2022

**Udurka Marburg 2022**

* Ghana dilka 0002

Cudurka Marburg ee galbeedka Afrika ayaa dilay 2 cudur halis ah oo halis u ah dadka ku nool Afrika galbeedka, kiisasku waa yar yihiin Ghana oo ah waddan galbeedka Afrika ah
Xeebta shacaab

Xeebta shacaabku waa noolaha biyaha hoostooda oo lagu garto shacaab-dhismaha reef-ka. shacaab waxay ka samaysan yihiin kolonyo polyps-ka kooraal ah oo ay isku hayaan Kaalshiyaam karbonaat.  Inta badan reefyada shacaabku waxa laga dhisay dhagaxyo dhagaxyo leh, kuwaas oo buro-kooxeedkoodu ay kooxo u urursan yihiin.

=Akhriska sii wad=
*Coral Reef (Af-Ingiriisi Wikibidhiya)

=Tixraacyada=
*How Reefs Are Made?
Warqadda musqusha

Warqadda musqusha (mararka qaarkood loo yaqaanno musqusha musqusha ama unugga musqusha) waa alaab xaashi ah oo inta badan loo isticmaalo in lagu nadiifiyo futada iyo dabada ku xeeran saxarada ka dib, iyo in lagu nadiifiyo aagga cambarka iyo xubinta taranka ee kaadida ka dib kaadida  ama dheecaanka kale ee jirka ee la sii daayo.  Waxay sidoo kale u shaqeysaa sida lakabka ilaalinta gacmaha inta lagu jiro hababkan.  Caadi ahaan waxaa loo bixiyaa sida xariijimo dheer oo dalool ah oo lagu duuduubay xudunta sabuuradaha si loogu kaydiyo qaybiyaha musqusha agtiisa.

=Akhriska sii wad=
*Toilet Paper (Af-Ingiriisi Wikibidhiya)
=Xigasho=
*Toilet Tissue
*BATHROOM TISSUE
Puntland oo laga helay cudurka COVID-19

Faafida COVID-19 ayaa la xaqiijiyay bishii Abriil 2020 inuu soo gaaray Puntland, oo ah maamul-goboleedka waqooyi-bari ee Soomaaliya.

=Jadwalka waqtiga=
## Maarso 2020
Mas'uuliyiinta Puntland ayaa markii hore diiday in la xiro masaajidda markii kiisaska COVID-19 laga xaqiijiyay gobollada kale ee Soomaaliya bishii Maarso 2020.
## Abriil 2020
Kiiskii ugu horreeyay ee la xaqiijiyay iyo dhimashada ayaa la soo sheegay 23-kii Abriil.
## Maajo 2020
Ilaa 2dii Maajo waxaa la xaqiijiyay 11 xaaladood oo hal dhimasho ah.
## Sebtembar 2020
Bartamihii Sebtembar waxaa jiray 496 xaaladood oo sagaal ka mid ah ay dhinteen.
## Febraayo 2021
Ilaa 8dii Febraayo waxaa jiray 1182 xaaladood. Ilaa 26kii Febraayo tirada kiisaska la xaqiijiyay waxay kordheen 1349.
=Xigasho=
The Cat and the Canary (filimka 1927)

**The Cat and the Canary**-ga waa filim argagax leh oo majaajillo aamusan ah oo Maraykan ah 1927-kii oo uu agaasimay filim-sameeyaha Hadal-yaqaanka Jarmalka Paul Leni.  Laqabsiga John Willard ee 1922-kii majaajilada madow ee isla magaca ah, filimku wuxuu jilaa Laura La Plante sida Annabelle West, Forrest Stanley sida Charlie Wilder, iyo Creighton Hale oo ah Paul Jones.  Sheekadu waxay ku saabsan tahay dhimashadii Cyrus West, kaas oo ah Annabelle, Charlie, iyo Bawlos adeerkiis, iyo akhrinta dardaarankiisa labaatan sano ka dib.  Annabelle waxay dhaxashay hantida adeerkeed, laakiin markay iyada iyo qoyskeedu u hoydaan daartiisii ​​uu rafaadsan yahay ayaa waxaa daba socda qof dahsoon.  Dhanka kale, qof waalan oo loo yaqaan Bisadda ayaa magangelyo ka baxsatay oo ku dhuuntay daarta daarta ah.
Ramla

Ramla (الرملة) waa magaalada ku taal degmada dhexe ee Israa'iil, si sax ah ugu taal Falastiin la haysto.
Galbeedka Qudus

Galbeedka Qudus waa caasimad Israa'iil. Gudaha Galbeedka Qudus, Waxaa jira dhismayaal badan oo Yuhuudi ah iyo sunagogyo.

=Taarikhda=
Galbeedka Qudus waa cidhiidhi. Israa'iil waxay gumaysataa Bariga Qudus.

=Tixraacyada=
Liiska Gobolada Indunisiya

=Liiska=
## Sumatra
*Aceh
*Sumatra Utara
*Sumatra Barat
*Riau
*Jambi
*Bengkulu
*Sumatra Selatan
*Lampung
*Kepulauan Bangka Belitung
*Kepulauan Riau
## Jawa
*Banten
*DKI Jakarta
*Jawa Barat
*Jawa Tengah
*Jawa Timur
*DI Yogyakarta
Maalinta Dhulka

Maalinta Dhulka waa dhacdo sanadle ah Abriil 22 si loo muujiyo taageerada ilaalinta deegaanka.  Markii ugu horreysay ee la qabtay 22 Abriil 1970, hadda waxaa ku jira dhacdooyin kala duwan oo caalami ah oo ay isku dubarideen *EarthDay.org* (Shabakadda Maalinta Dhulka ee hore) oo ay ku jiraan 1 bilyan oo qof oo ku nool in ka badan 193 waddan.  Mawduuca rasmiga ah ee 2022 waa Maalgelinta Meerahayaga.

=Dhacdada xigta=
*22 Abriil 2023
=Tixraacyada=
Teleskoob

**Teleskoob** ama *binokulaar* waa qalab wax lagu fiirsado oo ka shaqeeya ururinta shucaaca elektromagnetik-ka isla markaasna sameeya sawirka shayga la arkayo.   Teleskoob-ku waa aaladda ugu muhiimsan ee indha-indheynta xiddigiska.  Noocyada teleskoob (sida caadiga ah indhaha) ee loo isticmaalo ujeedooyinka aan cirbixiyeenka ahayn waxaa ka mid ah gaadiidka, monokulaar, binokulaar, kamarad muraayad, ama muraayadaha.  Teleskoob-yadu waxay kordhiyaan cabbirka xaglaha ee walxaha, iyo sidoo kale dhalaalkooda.

=Tixraacyada=
Hogale

**Hogale**, ama Brefiig (Af-Ingiriis: prefix) waa lifaaq ku dheggan bilowga ereyga xididka.
=Tixraacyada=
**Afiig**
----
Hogale – Geli – Daba-gal – Iskudubbarid
----
Iskudubbarid

**Iskudubbarid** (Af-Ingiriis : *confix* ama *circumfix*) waa lifaaq ka kooban horgale iyo daba-xejin la dhex dhigo ereyada xididka dhexdooda.

=Tixraacyada=
**Afiig**
----
Hogale – Geli – Daba-gal – Iskudubbarid
----
Hadeyaan

::*Akhrin dheeraad ah: [[w:en:Hadean|Hadean]]*

Hadeyaanku waa jiyooloojiyada ka hor Arkeyaan.  Waxay ka bilaabatay samaynta dhulku qiyaastii 4.6 bilyan sano ka hor, waxayna dhammaatay 4 bilyan oo sano ka hor.  Magaca "Hadeyaan" wuxuu ka yimid *Hades*, Giriiga "gunta dhulka", sababtoo ah xaaladaha dhulka wakhtigaas.  Juquraafiga *Preston Cloud* wuxuu markii ugu horeysay adeegsaday ereyga 1972. Duqeymaha Meteyoriit, foolkaanooyin iyo heerkulka sare ayaa aad ugu baahay dhulka hore.



=Tixraacyada=
Af-Bidjiin

::*Faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan [[w:simple:Pidgin|wikibidhiya Ingiriis fudud]]*
**Bidjiin** waa luqad la fududeeyay.  Bidjiinka badanaa way horumaraan sababtoo ah laba kooxood oo dad ah ayaa u baahan inay wada hadlaan laakiin isku af kuma hadlaan. Bidjiinka inta badan maaha kuwo u adag sida luqado kale oo badan.

Dhammaan noocyada luqadda fudud ama "jaban" maaha bidjiin.  Bidjiinka waxay leeyihiin sharciyo ay tahay inuu qofku si fiican u barto ku hadalka bidjiin-ka.

Wadamada isticmaala luqadaha pidgin sida luqadooda rasmiga ah waxaa ka mid ah Baabwa Cusub Guinea, Jamaika iyo qaar ka mid ah wadamada kale ee Kariibiyaanka iyo Bartamaha Ameerika.

=Tixraacyada=
* 
* 
* 
* 
* 
*
Lua

::*Akhriska sii wad: [[w:simple:Lua|Lua]]*
::*Si aad u isticmaasho luqadda barnaamijka ee Wikipedia, eeg *
Lua waa luuqad barnaamijeed il furan. Waxaa la abuuray 1993 Roberto Ierusalimschy, Luiz Henrique de Figueiredo, iyo Waldemar Celes.  Lua waxaa loo isticmaalaa waxyaabo badan oo kala duwan, gaar ahaan ciyaaraha fiidiyowga sida World of Warcraft, SimCity 4 iyo Transformice.  Waxa kale oo lagu isticmaalaa shabakada caanka ah ee wadaaga adduunka ee Roblox oo hoos timaada lahjad lagu magacaabo Luau. Bishii Juun 2010, Apple Inc. waxay beddeshay shuruudaha isticmaalka qalabka horumarinta software ee nidaamka hawlgalka iOS si loogu oggolaado isticmaalka Lua. Tani waxay keentay in Lua loo isticmaalo samaynta codsiyada iPhone sida Angry Birds.  Bishii Juun 2011, Lua waxa ay gashay kaalinta tobnaad ee barnaamijka ugu caansan ee TiOBE Index.
Siyanobakteriya

**Siyanobakteriya** waa canshuur ah bakteeriyada kaas oo qabta Habka Samayska Cuntada.  Ma aha algae, inkastoo mar loogu yeeri jiray algae-buluug-cagaaran. Waa filuum bakteriyada, oo leh ilaa 1500 oo nooc.  Aragtida endosimbioonka, kloroblaast (plastiid) waxay ka soo farcameen .  Brofiil-kooda DNA ayaa tani caddayn u ah.
=Akhris dheeraad ah=

*Cyanobacteria
Filuum

**Filuum** (jamac: *fila*) waa darajada saddexaad ee ugu sareysa ee lagu isticmaalo Bayoolajiyada.  Darajada labaad waa boqortooyo kan ugu sarreeyana waa Domayn. Caadiyan bayolojiyadu waxay tiriyaan ilaa 32 fila oo ah xoolo, ilaa 14 ka mid ah dhirta, iyo ilaa 8 fila oo ah fungus, laakiin qeexitaanadu way kala duwan yihiin.

Iyadoo falanqaynta genoom, kooxo fila ah ayaa la isu geeyay iyadoo lagu salaynayo horumar cilaaqaadyo hore.  Kuwani waa kuwo aan rasmi ahayn, oo aan ka mid ahayn jaangooyooyinka kala saarid.

Xanjo dhirta caadiyan waxay door bidaan ereyga *[[qaybinta (dhirta)|qaybinta]]* halkii ay ka ahaan lahaayeen *filuum*.

=Mareegta la xidhiidha boggan=
*Hogenboom, Melissa 2015. All animal life in 35 photos. *BBC* Earth. http://www.bbc.com/earth/story/20150325-all-animal-life-in-35-photos
Geli

**Infiig** (Af-Ingiriis: infix) waa lifaaqyo ku dheggan ereyada dhexdooda.
=Tixraacyada=
**Afiig**
----
Hogale – Geli – Daba-gal – Iskudubbarid
----
Daba-gal

**Daba-galka** (Af-Ingiriis: Suffix) waa lifaaq lagu daro dhammaadka kelmad.
=Tixraacyada=
**Afiig**
----
Hogale – Geli – Daba-gal – Iskudubbarid
----
Meteyoritka Dayaxa

waa meteyoritka la og yahay inuu ka yimid dayaxa.  Meteyoritka garaaca dayaxa waxa caadiyan loo kala saaraa inay tahay dhacdo dayax ku meel gaadh ah.

=Tixraacyada=
Karst

Karst waa habka juqraafiyeed ee dhagaxyada halkaas oo biyuhu ay nabaad-guureen (kala milmeen) sariirtii.  Haddii ay aad u ballaaran tahay, karst waxay noqon kartaa muuqaal juqraafi ah ama muuqaal muuqaal ah.  Waxaa lagu sifeeyaa dhul xun haddii ay adagtahay in lagu dhex socdo deegaanka, taas oo inta badan ay tahay.

=Tixraacyada=
Waaxadda

Waaxadda ama *Wasiis* waa meel go'doonsan oo lamadegaanka ah halkaas oo ay ku yaalliin dhir.  Inta badan, tani waxay ku dhacdaa agagaarka isha biyaha. Waaxadda ayaa siiya deegaan ay ku nool yihiin xayawaanka waxaana loo isticmaalaa isha biyaha ee aadanaha.
Lamadegaanka Namib

**Namib**, oo sidoo kale loo yaqaan Namibe ama lamadegaanka Namibië waa lamadegaanka xeebta ee Koonfurta Afrika.  Marka loo eego qeexida ugu ballaadhan, Namib waxay ku fidsan tahay in ka badan 2,000 kiiloomitir (1,200 mi) oo ku teedsan xeebaha Atlaantiga ee Angola, Namibiya, iyo Koonfur Afrika.
Buluug (teknooloji)

**Buluug**, sidoo kale loo yaqaan webuluug, waa nooc ka mid ah mareegaha oo u eg xusuus-qorka ama joornaalka.  Blogku waxa uu u habeeyaa waxa ku jira qaab qaybo iyo qoraalo.  Qoraalada lagu soo dhejiyo baloogga waxa loo soo bandhigaa siday u kala horreeyaan.  Taasi waxay la macno tahay qoraalkaagii ugu dambeeyay wuxuu tagayaa xagga sare ee bogga.  Habkaas, markaad qoraal cusub samayso, way soo horrayn doontaa oo boostada ugu horreysa ayaa hoos iman doonta.  Qof kastaa wuu samayn karaa baloog ka dibna wuxuu ku qori karaa balooggaas.  *Blogger* (erey loogu talagalay dadka wax ku qora blogyada) waxay badanaa wax ka qoraan ra'yigooda iyo fikradahooda.  Blog-ga ka kooban walxo muuqaal ah waxa loo yaqaan blog-ga fiidyaha ama diiwaanka fiidyaha, oo inta badan loo soo gaabiyo fuluug.
Nokia 7210

**Nokia 7210** waa taleefoon ay leedahay Nokia, oo lagu dhisay barnaamijka taxanaha 40aad ee daabacaadda 1aad waxaana karti u leh J2ME (Java).  Qalabka waxa ku jira fariimaha qoraalka iyo sawirka, WAP browser, FM radio Stereo, Polifoonik ringtoon, laba ciyaarood oo hore loo rakibay iyo 1.5", 128x128 pikseel, 4,096 midab leh, waana talefankii ugu horreeyay ee Nokia ee suuqa suuqa oo leh muraayad midab leh iyo cod badan. ringtoon (waxay hore ugu jireen Nokia 7650).
Olea europaea

**Olea europaea**, oo macnaheedu yahay 'saytuun Yurub' ee Laatiinka, waa nooc ka mid ah geed yar ama geed yar oo ka tirsan qoyska *[[Oleaceae]]*, oo laga helo dhaqan ahaan Basinka Mediteraaneyanka.

**'</center></caption>
<tr><td align=center colspan=2 style="border-bottom:3px solid gray;">0.06 mya - Hadda
<tr><td align=center colspan=2></td></tr>
<tr><td>Boqortooyo             <td>[[Plantae]]
<tr><td>Klaad
<td>[[Tracheophyta]]
<tr><td>Qoyska
<td>[[Oleaceae]]
<tr><td>Genus
<td>''[[Olea]]''
<tr><td>Noocyada
<td>******'
Muufo

Waa cunto laga sameeyo Galleey la shiiday ama cajiin sidoo kale waxaa laga sameeyaa masago, Halka qurbaha laga sameeyo iyo khamiiriso leesku daray.
Oksiitoosiin

::*Eeg [[w:en:Oxytocin|Oxytocin]]*
**Oksiitoosiin** (Giriig: "dhalasho degdeg ah") waa hoormoon naasley ah oo laga soo saaro dhiigga ka soo baxa qanjirka pituitary ee dambe, kaas oo sidoo kale lagu sii daayo maskaxda, halkaas oo uu saameyn ku yeesho dabeecadaha bulshada.  Dumarka uurka leh, waxaa lagu soo daa dhiigga xilliga foosha si looga jawaabo kala-baxa makaanka afkiisa waxayna kicisaa foosha ilmo-galeenka si ay u fududaato dhalmada.  Inta lagu jiro nuujinta, oksiitoosiin waa la soo daa si ay uga jawaabto kicinta ibta naaska ee nuugista ilmaha, waxayna kicisaa caanaha hoos u dhaca qanjidhada naasaha.  Oksiitoosiin sidoo kale waa la soo daayaa inta lagu jiro kacsiga labada jinsi;  Ragga waxa ay fududaysaa dhaqdhaqaaqa shahwada.  Maskaxda, waxa ay ku lug leedahay aqoonsiga bulshada, isku xidhka, kacsiga galmada, dabeecadaha taranka iyo xakamaynta rabitaanka cuntada, waxaana laga yaabaa inay ku lug yeelato abuurista kalsoonida dadka.  Noocyada qaarkood, oo ay ku jiraan jiirka, oksiitoosiin sidoo kale waxay kor u qaadaa soodhiyamka (natriuresis) waxayna joojisaa rabitaanka cuntada sodhiyaam.

=Tixraacyada=
*Citizendium
Dhirta biyuhu

**Dhirta biyuhu** waa dhir la qabsatay in ay ku noolaadaan bey'ad biyood (biyaha cusbada ama biyaha saafiga ah).  Waxaa sidoo kale loo tixraacaa sida *haydaroofiit* ama makrofiit si ay uga soocaan algae iyo mikrofiit kale.  Makrofiit waa geed ka baxa gudaha ama meel u dhow biyaha oo ah mid soo baxaya, quusaya, ama sabeynaya.  Harooyinka iyo webiyada makrofiit waxay bixiyaan daboolka kalluunka, Walaxda waayo laf dhabarta biyoodka, soo saaraan ogsajiin, iyo u dhaqmaan sidii cunto kalluunka iyo duurjoogta qaarkood.

=Tixraacyada=

*Aquatic plant
Seroofiit

**Seroofiit** (oo ka timid Giriiga ξηρός xeros 'qallalan' + φυτόν phuton 'dhir') waa nooc ka mid ah dhirta leh la qabsiga si ay ugu noolaadaan deegaan leh biyo yar oo dareere ah, sida saxaraha ama baraf-ama gobolka barafku daboolay Alb ama Arktik. Tusaalooyinka caanka ah ee seroofiit waa *[[w:en:Cactus|Kaktuus]]*, cananaaska iyo qaar ka mid ah dhirta *[[w:en:Gymnospermae|Gymnospermae]]*.

=Tixraacyada=
*Xerophyte
Higaroofiit

**Higaroofiit** (Giriiga hygros = qoyan + phyton = warshad) waa geed ku nool dhulka ka sarreeya kaas oo la jaan qaadaya xaaladaha suufka qoyaanka badan ee hawada ku wareegsan.

=Tixraacyada=
Al Cimraan

Waa suurada 3 aad ee Quraanka Kariimka, waa suurad madaniyah. 

Kusoo degtay: Medinah

Xarfaha ay ka koobantahay: 14605

Aayada kujiro: 200
Hudson, Koonfur Dakota

**Hudson** waa magaalo ku taal koonfur-bari ee gobolka Koonfur Dakota ee Maraykanka.  Waxay ku taal degmada Lincoln, 296 qofna waxay ku noolaayeen tirakoobkii 2010. Dadku waxay markii ugu horreysay bilaabeen inay ku noolaadaan Hudson 1868.

=Tixraacyada=
Lisabona Rahman

**Lisabona Rahman** waa daraasad filimaan Indunisiya ah iyo u dhaqdhaqaaqa kaydinta. Waxa uu ku dhashay Lisbon, Burtuqaal 1978kii.

=Tix=
Arkeyaan

**Arkeyaan**, oo hore loo yiqiin Arkeyosoyig, waxay ahaayeen eonka julooqika ka hor Broterosoyig oo dhammaaday 2500 milyan oo sano ka hor.  Xadkan looma go'aamin istraatigrafi ahaan ee waa qaab keronometerig ah.  Meesha laga bilaabayo muddadan si rasmi ah uma aqoonsana Guddiga Caalamiga ah ee Istaraatiijiyadda, laakiin waxaa badanaa loo maleynayaa inay dhacday 3800 milyan oo sano ka hor, dhammaadka eonka Hadeyaan.  Arkeyaan-yadu waxay ka kooban yihiin afar xilli, siday u kala horreeyaan: Eoarkeyaan, Balyuuarkeyaan, Mesoarkeyaan, iyo Neoarkeyaan.


=Dhacdooyinka Arkeyaan=
*Siyanobakteriya badan 
*Badweynta cagaaran
*Sameynta qaaradaha sare
*Baraf badan oo ku yaal Antarktika

=Tixraac=
*GeoWhen (firfircoonayn)
*Archean
Broterosoyig

**Broterosoyig** waa eon oo ka dhigan muddo ka hor dillaaca nolosha adag ee ugu horreysa ee Dhul.  Muddadani waxay socotay 2500 ilaa 542 (± 1) milyan sano ka hor waxayna qayb ka ahayd xilligii Brakambriyaan.  Broterosoyig-ku waxa uu ka kooban yahay saddex xili oo isku xiga kuwa ugu da'da weyn: Balyuubroterosoyig, Mesobroterosoyig, iyo Neobroterosoyig.


=Tixraac=
* Stanley, Steven M. (1999). *Earth System History*. New York: W.H. Freeman and Company, 315. ISBN 0-7167-2882-6.
*Proterozoic
Fanerosoyig

**Fanerosoyig**-ku waa eon ku saabsan cabbirka wakhtiga juqraafiga kaas oo ka kooban xaddi badan oo nolosha xoolaha ah.  Muddadani waxay soo bilaabatay 545 milyan oo sanno ka hor markii ugu horreysay oo ay soo shaac baxeen xayawaanno culculus oo ilaa maanta socda.  Magaceedu waxa uu ka yimid ereyga Giriigga ee macnihiisu yahay "nolosha muuqata", iyada oo tixraacaysa xajmiga noolaha tan iyo qaraxii Kambriyaan.  Fanerosoyig waxaa loo qaybiyaa saddex xilli: Balyuusoyig, Mesosoyig, iyo Senosoyig.


=Tixraac=
Ensiklopedi Nasional Indonesia

****** waa insaykalobeedhiya oo ku qoran luqadda Indunisi oo leh 27,698 maqaalo iyo 5,207,200 oo erey daabacaaddii 2004-tii oo ay ku jiraan 400 oo wax ku biiriyay.  Waxay ahayd insaykalobeedhiya-ga ugu weyn Indunisiya ilaa horraantii 2000-meeyadii. Insaykalobeedhiya waxaa markii ugu horreysay la daabacay 1988-kii, ka dibna mugga ugu horreeyay ayaa dib loo eegay 1990-kii.
A (faah faahin)

**[[A]]** waa xarfaha laatiinka ee ugu horreeya.
Ka eeg a mashaariicda kale.
* Ingriiska, waa mid ka mid ah labada maqaallo aan qeexnayn, kan kalena waa *an*.
* Cabbirka, A waxay calaamad u tahay aagga.
* Daawada, A waa mid ka mid ah aadanaha nooca dhiiga.
* Muusiga, A waa xusuus.
* Nidaamka Caalamiga ah ee Unugyada, A waa astaanta ampere (oo sidoo kale loo soo gaabiyo *amp*).
* Dugsiga, A+ waa kan ugu sarreeya fasalka ee aad ka heli karto, iyadoo A uu yahay darajada hoose.
* Gaadiidka, A waa lambarka taarikada caalamiga ah ee Austria.
* Suuqa saamiyada New York, A waa astaanta Agilent Technologies.

=Saynis iyo teknooloji=
*nuugid (A)
*dardargelinta (a)
*annum (sanad) (a)
*are (a)
*Ampere (A)

=Commons=

=Wikibidhiya kale=
*Ku arag Af-Ingiriisi Wikibidhiya
Magaalaynta

**Magaalaynta** (ama *urbanization*) waa erey ka yimid juqraafiga.  Saldhigga ereyga waa urbs-ka Laatiinka, oo macnaheedu yahay magaalo.  Erayga magaalaynta macnihiisu waxa weeye in qaab nololeedka magaalada ka jira uu noqdo mid baahsan.  Tani waxay ku dhici kartaa laba siyaabood oo kala duwan:

#Iyadoo loo marayo korriinka magaalooyinka;  loo yaqaan *magaalaynta jireed*
#Iyadoo la adeegsanayo is beddelka hab-dhaqanka dadka ku nool miyiga;  loo yaqaan *magaalaynta shaqaynaysa*

Magaaleynta jireed ayaa la arkay qarniyo.  Wadamada soo koraya kani waa qaabka ugu wayn ee magaalaynta.  Wadamada horumaray, magaalaynta shaqaynaysa waa qaabka ugu wayn ee magaalaynta.  Magaalaynta shaqaynaysa, dadka ku nool badhtamaha magaalada waxay u guuraan baadiyaha, oo ku xigta magaalada;  Tan waxaa loo yaqaan submagaalaynta.
=Tixraacyada=
Proxima Centauri

Proxima Centauri waa xiddig guduudan oo casaan ah oo ay u badan tahay inay qayb ka tahay nidaamka xiddigaha Alpha Centauri waana xiddiga ugu dhow Qorraxda oo u jirta fogaan dhan 4.22 sanadaha iftiinka (3.99×10¹³ km; 2.48×10¹³ mi).  Waxay ku jirtaa kooxda Centaurus.
Dheecaan

Dheecaanku waa ka saarista dabiiciga ah ama macmalka ah ee biyaha dusha sare iyo kuwa ka hooseeya ee meel la siiyey. Carro badan oo beeralaydu waxay u baahan yihiin biyo-mareen si ay u horumariyaan wax soo saarka ama si ay u maareeyaan saadka biyaha.

=Mareegaha kale iyo tixraacyada=
*WebCom Systems , software created for designing soakaways and filter trenches.
*NDS  , drainage calculator.
*Ancient drains, a series of images of the earliest drainage systems in the ancient Indus city of Mohenjo daro
*Stormwater Design Information on stormwater design 
**[http://www.gutenberg.org/etext/19465 Draining for Profit, and Draining for Health]* by George E. Waring, 1867, from Project Gutenberg
* Drainage photos  
### Mashaariic kale
*Drainage
Haydaroboniig

**Haydaroboniig** ama *hydroponics* waa habka lagu beero dhirta nafaqooyinka ay u baahan yihiin halkii ciidda.  Cuntooyinka dhirta waxaa si fudud loogu shubaa biyaha waxayna u sameeyaan xal si ay dhirta ugu noolaadaan. Khudaarta, ubaxa iyo geedo yaryar ayaa dhamaantood lagu kori karaa biyaha.

=Tixraacyada=
Centaurus

Centaurus waa koox-ururin ku taal cirifka koonfureed ee cirka habeenkii.  Waxaa loogu magacdaray *Centaur*, kaas oo ah noole kala badh nin iyo faras badh ah.  Cirbixiyeenka oo lagu magacaabo Ptolemy ayaa ku qoray Centaurus markii uu sameeyay liis 48 ah.  Centaurus sidoo kale waa mid ka mid ah 88-da xiddigood ee ay sameeyeen IAU.
Cabsi (beeraha)

**Cabsida** waa sawir caadi ahaan ka samaysan ulo. Waxay u egtahay qof. Waxay ku lebbisan tahay dhar duug ah. Nin beeraley ah ayaa beer-cabsi gelinaya beer ka dib markuu beero. Waxa uu rajaynaya in cabsidu ay shimbiraha ka nixiso duurka. Shimbiraha qaarkood - sida tukaha iyo shimbirraha - waxay cunaan miraha dhirta beeralayda. Ma doonayo in shimbiruhu sidan sameeyaan.  Haddii shimbiruhu ay cunaan abuurka, beeralaydu ma heli doonaan wax badan oo ay cunaan.

=Tixraacyada=
Magoroto

**Magoroto** waa waardiyo maamulka degmada Muheeza ee gobolka Tanga ee Tansaaniya.  Waadhku waxa ay dabooshaa aag dhan 38 km2 (15 sq mi),  oo waxay leedahay celceliska sare ee 309 m (1,014 ft). Marka loo eego tirakoobkii 2012, waadhku waxa ku nool dad dhan 5,769.
=Tix=
*https://www.citypopulation.de/en/tanzania/northern/admin/
*https://elevationmap.net/mwembeni-magoroto-muheza-tz-1012576132 
*http://tanzania.countrystat.org/fileadmin/user_upload/countrystat_fenix/congo/docs/Census%20General%20Report-2012PHC.pdf
Baba Yaga

Sheekooyinka Slafiik, **Baba Yaga**, oo sidoo kale higgaadiyay Baba Jaga (oo ka yimid Boland), waa noole ka sarreeya (ama mid ka mid ah seddexda gabdhood ee walaalaha ah ee magaca isku midka ah) oo u muuqda qof qalloocan iyo/ama naag muuqaal ah.  Sheeko sheeko xariir ah Baba Yaga waxa uu ku dul duulay hoobiye, waxa uu sitay tuul, oo waxa uu si qoto dheer u degan yahay kaynta dhexdeeda aqal inta badan lagu tilmaamo in uu ku taagan yahay lugaha digaaga.  Baba Yaga waxaa laga yaabaa inuu caawiyo ama hor istaago kuwa la kulma ama raadiya waxaana laga yaabaa inay ciyaaraan doorka hooyada;  Waxay leedahay ururo la leh duurjoogta kaynta.  Marka loo eego qaab-dhismeedka sheeko-yaqaanka Vladimir Propp, Baba Yaga wuxuu caadi ahaan u muuqdaa mid ku deeqay ama qof xun, ama waxaa laga yaabaa inuu gebi ahaanba mugdi ku jiro.
=Tix=

* 
* 
* 
* 
*
Maxamed cali baashaa

**Maxamad cali baashaa** (afka carabiga; **محمد علي باشا**), oo loo yaqaan **caziizka masar** (**عزيز مصر)**, waa boqorka **masar** intii u dhaxeesay 1805 ilaa 1848, waana aasaasihii qoyska calawiyiinta ee ka talinaayay masar ilaa bartamaha qarnigii labaatanaad, waxaa lagu sheegaa inuu ahaa hormuudka masarta cusub.
Gudbinta buug-gacmeedka

**Gudbinta buug-gacmeedka** (MT), oo sidoo kale loo yaqaan sanduuqa gearbox, gudbinta caadiga ah (Kanada, Boqortooyada Ingiriiska, iyo Maraykanka), ama wareejinta usha (Maraykanka), waa nidaamka gudbinta baabuurta ee xawaaraha badan, halkaas oo  isbeddelada marshku waxay u baahan yihiin darawalku inuu si gacanta ah u doorto gears-ka isagoo ku shaqaynaya ul gear iyo xajin (taas oo inta badan ah baallaha cagta ee baabuurta ama kabaalka gacanta ee mootooyinka).
Spotify

**Spotify** (/ˈspɒtɪfaɪ/) waa adeeg baahinta muusiga khadka tooska ah.  Waxa ay bixisa in ka badan 30 milyan hees.

=Helitaanka=
Spotify waxaa laga heli karaa 61 waddan, oo ay ku jiraan *Austria*, *Belgium*, *Denmark*, *Faroe Islands*, *Finland*, *France*, *Germany*, *the Netherlands*, *Norway*, *Spain*, *Sweden*, *Switzerland*, Boqortooyada Ingiriiska, Hindiya iyo Maraykanka.
=Tix=
John Kundla

**John Albert Kundla** (Luuliyo 3, 1916 - Luuliyo 23, 2017) wuxuu ahaa kulleej hore oo Mareykan ah iyo tababare kubbadda koleyga.  Wuxuu ahaa tababarihii ugu horeeyay ee Minneapolis Lakers of the *[[National Basketball Association]]* (NBA).

=Tix=
Ximsa

**Ximsa** (afka carabiga; **حمص**) waa magaalo ku taal suuriya, waana magaalada sedexaad ee ugu weyn xaga dadka marka laga yimaado dimishiq iyo xalab, galbeedka suuriya ayee dhcdaa, gobolka ximsa ayee magaalo madax u tahay, magaalada waxay isku xere weyn u tahay magaalooyinka suuriya, waxayna sidaas ku noqotay meel ganacsi oo fariid ah.

  

## Xigasho
Norderney

**Norderney** waa mid ka mid ah Jasiiradaha Bari ee *Frisian* ee ka baxsan xeebta Waqooyiga Badda ee Jarmalka.  Waxay ka tirsan tahay degmada Aurich ee Sagsoon Hoose.
Degmada Sanilac, Michigan

**Waroodka Sanilac** waa degmo ku taal gobolka Michigan ee dalka Mareykanka.  Ilaa tirakoobkii 2010, 43,114 qof ayaa halkan ku nool.  Kursiga gobolka waa Sandusky.
=Tix=
Beerasho

**Beerasho** waa beer weyn oo inta badan ku takhasustay beerashada hal nooc oo dalagga ah.  Beeraha ayaa beera dalagyada lacagta caddaanka ah, inta badan dhoofinta, iyo in ka yar isticmaalka gudaha.  Dalagyada ka baxa beeraha waxaa ka mid ah muuska, sonkorta, qaxwaha, shaaha, suufka iyo tubaakada.
Dilka Ayman al-Zawahiri 2022

**Dilka Ayman al-Zawahiri 2022**

Asia
 
Dilkii Ayman Al-Zawahiri ee gantaalka Maraykanka , Ayman al-Zawahiri ayaa ahaa shaqsi si weyn loo baadi goobayay oo ku jiray liiska argagixisada ee Maraykanka iyo dalal badan oo internet-ka ah , isagoo u adeegsaday gantaal gobolka Pakistan ah oo lagu weeraray guriga Afganistan oo uu degan yahay hogaamiyihii hore ee ururka.

## Warka
* https://www.aljazeera.com/opinions/2022/8/4/ayman-al-zawahiris-assassination-spells-bad-news-for-the-taliban
* https://www.reuters.com/world/asia-pacific/how-cia-identified-killed-al-qaeda-leader-zawahiri-2022-08-02/
* https://www.npr.org/2022/08/02/1115113601/morning-news-brief?t=1659704098959
* https://timesofindia.indiatimes.com/world/in-pics-al-qaida-leader-ayman-al-zawahiri-killed-in-cia-drone-strike-in-afghanistan/photostory/93286622.cms
* https://www.business-standard.com/article/international/al-qaeda-leader-ayman-al-zawahiri-asks-supporters-to-reject-isis-support-taliban-116082300321_1.html
Rinjiga agiriliig

**Rinjiga agiriliigku** waa rinji si degdeg ah u engejiya oo ka kooban midab ku jira emulsion polymer agiriliig ah.  Rinjiga agiril waxaa lagu qasi karaa biyo, laakiin waa u adkaysta biyaha marka engegan. Iyada oo ku xidhan inta rinjiga lagu qasi karo (biyo) ama lagu beddelay jel agiriliig, warbaahinta, ama koollada, rinjiyeynta akriliga ee dhammaatay waxay u ekaan kartaa midabka biyaha ama rinjiyeynta saliidda, ama waxay yeelan kartaa muuqaal u gaar ah.
Minecraft

***Minecraft*** waa ciyaar muuqaal *sandbox* oo furan oo asal ahaan uu sameeyay Markus "Notch" Persson.  Waxaa maamulaysay shirkad la yiraahdo Mojang ka hor inta aan laga iibin Microsoft sanadkii 2014 2.5 bilyan oo doolarka Mareykanka ah.  Waa ciyaarta muuqaalka ugu iibka badan ee abid, waxaana la iibiyay in ka badan 200 milyan oo nuqul oo ciyaarta ah.
=Bulshada=
*Minecraft* waxay leedahay bulsho aad u ballaaran, oo leh goleyaal taageereyaal badan iyo adeegayaal badan sida Hypixel.  Bulshada Minecraft sidoo kale waa mid ka mid ah kuwa ugu weyn YouTube.  Dad badan ayaa u soo geliya YouTube-ka noocyo kala duwan oo ka kooban Minecraft, sida heesaha *parody*, *animations*, *gameplay*, iyo in ka badan.  Waxa kale oo ka kooban waxa lagu dhejin karaa meelaha sida *Forge*.

=Cusbooneysii=
*Minecraft* waxay lahayd wax badan oo cusub tan iyo markii ugu horeysay ee la sii daayo.  Cusboonaysiintan waxaa badanaa lagu dhawaaqaa ka hor inta aan la sii deyn.  Waxay ciyaarta ku daraan astaamo badan oo cusub, sida baloogyo cusub, cadaw iyo walxo.

Mojang ayaa siidaaya noocyo horumarineed oo yaryar oo loo yaqaan "*snapshots*" kuwaas oo ciyaartoydu dooran karaan inay ku ciyaaraan *Minecraft Launcher*.  Sawir-qaadayaashan waxay leeyihiin astaamo cusub oo dhowr ah, waxaana la sii daayaa iyadoo horumariyayaashu ay ka shaqeynayaan nooca cusub.  Tani waa si ay ciyaartoyda isku dayi karaan sifooyin cusub ka hor inta *version* buuxa la sii daayo.

=Tix=
Af-Indunisi

**Luqadda Indunisiga** (Indunisi: *Bahasa Indonesia*) waa luqadda qaranka iyo tan rasmiga ah ee Indunisiya waxaana laga isticmaalaa dalka oo dhan.  Waa nooc ka mid ah luqadda Malayga.
=Lagu dhex isticmaalo=
*
*
*

=Tix=
*Simple English Wikipedia
Biyo-dhaca Niagara

**** waa wadar ahaan, magaca saddex biyo-dhacood oo waaweyn oo ku yaal Wabiga Niagara ee bariga Waqooyiga Ameerika, oo ku yaal xadka u dhexeeya Mareykanka iyo Kanada.  Saddexda biyo-dhacoodu waa: *Falls*-ka Horseshoe, oo mararka qaarkood loo yaqaan *Falls*-ka Kanadiyaanka, *Falls*-ka Ameerika, iyo *Falls*-ka-yar ee *Bridal Veil Falls*.  Falls-ka Maraykanka iyo Falls-ga Horseshoe waxay kala qaybsan yihiin Jasiiradda Riyaha, iyo Falls-dabiiciga ee aroosadda ayaa ka soocay biyo-dhacyada kale ee jasiiradda Luna.  Biyo-dhaca Niagara ayaa si aad ah loogu yaqaanaa quruxda iyo tamarta tamarta labadaba.  Waxay ahayd goob dalxiis, goob ganacsi iyo ilo koronto ilaa qarnigii 19-aad.
=Tix=
*Niagara Falls
Markus "Notch" Persson

**Markus Alexej Persson** (dhashay 1 Juun 1979), oo loo yaqaan Notch, waa naqshadeeye ciyaaraha Iswidishka.  Waxa uu caan ku yahay abuurista ciyaarta fiidyaha ee *[[Minecraft]]*.  Persson waxa uu bilaabay shirkadda Mojang AB sanadkii 2009. Bishii Sebtembar 15, 2014, waxa uu ku dhawaaqay in uu ka tagayo shirkadda, wax yar ka dib markii uu baxay.

=Xigasho=
*About Mojang
*Notch on leaving Mojang
274301 Wikipedia

**274301 Wikipedia** waa *asteroid* kujira suunka *asteroid*.  Waxaa helay Andrushivka Astronomical Observatory 2008. Waxaa loo magacaabay "Wikipedia" Janaayo 2013.
Port Moresby

**Port Moresby** (9°30′S 147°12′E) waa magaalada caasimadda iyo magaalada ugu weyn Baabwa Cusub Guinea.  Sannadkii 2000, 255,000 oo qof ayaa ku noolaa.  Magaaladu waxay ku taal xeebta Gacanka Baabwa, oo ku taal xeebta koonfur-bari ee jasiiradda Cusub Guinea.
=Sawir=
K2

**K2** waa buurta labaad ee ugu sarraysa adduunka, dhererkeedu waa 8,611 mitir (28,251 ft).  Waxa kale oo loo yaqaan Buuraha Godwin-Austen ama Chhogori.  K2 waa qayb ka mid ah Karakoram kala duwan  Waxay ku taal Hindiya. Magaca K2 wuxuu ka yimid sahamintii ugu horreysay ee Karakoram.  Waqtigaas, sahamiyeyaashu waxay buur walba siiyeen calaamad fudud oo "K" oo ay ku xigto lambar.

=Tixraac=
Tiara Andini

**Tiara Anugrah Eka Setyo Andini** (wuxuu dhashay Sebteembar 23, 2001) waa heesaa Indunisi ah iyo jilaa ka yimid Patrang, Jember.

=Guul=
Iyadu waa kaalinta labaad ee Indonesian Idol xilli 10.
=Abtirsiinyo=
Dhanka kale wuxuu leeyahay dhiiga Nederlandka ee ka yimid hooyadiis.
=Tixraac=
Majaladda

**Majaladda** waa nooc ka mid ah buugaag dadku akhriyaan.  Wargeysyadu maaha sida buugaagta caadiga ah.  Sababta oo ah nuqul cusub oo majaladda ah ayaa la daabacaa marar badan sannad kasta.  Wargeysyadu waa nooc xilliyeedka ah.
Ciirsi cas (xiddig)

**Ciirsi cas** waa magac la siin karo xiddigaha qaar oo ka miisaan yar kana dhumuc yar qorraxda.  Marka loo eego jaantuska *Hertzsprung-Russell*, xiddiga guduudan ee casaanka ah waa xiddig yar oo aad u qabow, oo ka mid ah taxanaha ugu muhiimsan, ama nooca K ama M dabayaaqadiisa.  Waxay ka kooban yihiin inta badan xiddigaha waxayna leeyihiin tiro ka yar nus qoraxda qoraxda (ilaa qiyaastii 0.075 cadceed masses, kuwaas oo ah cawl bunni) iyo heerkulka dusha sare ee ka yar 3,500 K.
=Tixraacyada=
*[Citizendium](https://citizendium.org/wiki/Red_dwarf_(star))
Khuram suldaan

**khuram suldaan** oo loo yaqaan sidoo kale **rookislaana** waa xaaska suldaanka cusmaaniyiinta suleymaan qaanuuni, waana hooyada saliim labaad,waxaa lagu eedeeyaa inay lug ku lahayd dilka shahrazaada musdafa oo ahaa kan ugu weynaa ilmaha suleymaan qaanuuni iyo dilka sadrulacdam Ibrahim baashaa.
}}}}
| colspan="2" style="font-size: larger; background-color: yellow; text-align: center;" | **khuram suldaan** خرم سلطان 
|-
|-
!Dhalatay:
|qiyaastii 1502 ama 1504
|-
!goobta dhalshada:
|roohaatin, boqortooyada boolaaan
|-
!Diintiisa:
|kirishtaan artodkas, kadib islaam
|-
!Dhalasho:
|dawlada cosmaniya
|-
!xaaska
|suleymaan qaanuuni
|-
!ilmaha
|saliim labaad
|-
!Dhimatay:
|1558
|-
!Ku dhimatay:
|Qusdandiiniya
|}
Oganesson

=Oganesson=
**Oganesson** waa curiye kiimikaad sinthetiiga ah oo leh calaamad Og iyo lambarka atomiga 118. Oganesson waxa uu leeyahay lambarka atomiga ugu sarreeya iyo cufka atomiiga ugu sarreeya dhammaan curiyeyaasha la yaqaan.  Atamka radioactive oganesson waa mid aan degganayn, ilaa 2005tii, kaliya shan (malaha lix) atamka isotoobka oganesson-294 ayaa la abuuray.
=Kiimikada=
Kiimikada Oganesson lama heli karo sababta oo ah sida uu u shaqeeyo shucaac iyo sida ay u gaaban tahay noloshiisa badhkeed, taas oo ah 0.69 millise daqiiqado oo keliya.  Si kastaba ha ahaatee, saadaasha waxaa lagu samayn karaa iyadoo lagu salaynayo guryaha ay kooxdu ka siman tahay midba midka kale.  Maadaama uu yahay gaas sharaf leh, waxaa la saadaaliyay in ay noqon doonto molecule diatomiig ah (kaliya waxay la mid tahay lafteeda).

=Tixraac=
Intifaada

**Intifaada**, oo sidoo kale lagu qoray intifadah, Carabi intifāḍah ("gariir"), mid ka mid ah laba kacdoon oo caan ah oo Falastiiniyiin ah oo ka dhacay Daanta Galbeed iyo Marinka Gaza ee looga dan leeyahay in lagu soo afjaro qabsashada Israa'iil ee dhulalkaas iyo abuurista dowlad madax-bannaan oo Falastiiniyiin ah.
=Tixraacyada=
*https://www.britannica.com/topic/intifada
Fatax

**Fatax**, oo sidoo kale loo higaadiyay Fatḥ (Af-Carabi: "Guul" ama "Furitaanka"), oo la rogey gaabitaanka Ḥarakat al-Taḥrīr al-Waṭanī al-Filasṭīnī ("Dhaqdhaqaaqa Xoreynta Qaranka Falastiin"), oo ah urur siyaasadeed iyo militari oo Carab Falastiin, laga helay gudaha Falastiin.  dabayaaqadii 1950-meeyadii waxaa qoray Yassir Carafaat iyo Khalīl al-Wazir (Abū Jihād) iyaga oo ujeedadoodu tahay in Falastiin laga saaro maamulka Israaiil iyaga oo qaadaya dagaal jabhadeed oo hooseeya.  Dabayaaqadii 1980-aadkii waxa ay bilowday in ay raadiso xal laba dawladood ah oo loo maro wadooyin diblumaasiyadeed, madaxdeeduna waxa ay ahaayeen ciyaartoy caan ku ah geeddi-socodkii nabadda ee Oslo ee aasaasay Maamulka Falastiin.
=Tixraac=
*https://www.britannica.com/topic/Fatah
Ana Mena Rojas

**Ana Mena** (Febraayo 25, 1997 oo Estepona) waa fanaanad dalka Isbania.

## Eksternal link
* http://anamenamusic.com/
Eoarkeyaan

**Eoarkeyaan** (en: Eoarchean) waa xilligii ugu horreeyay ee juquraafi ee eonka Arkeyaan oo bilaabmay 4 bilyan sano kahor, oo dhammaaday 3.6 bilyan oo sano kahor. Kahor intaanay Hadeyaan ahaan waxaa raacay Balyuuarkeyaan.

Eoarkeyaan waa xilliga ugu horreeya ee cilmiga juquraafiga kadib adkeynta qolofta Dhulka. Asalka abiotig-ga ee nolosha (*abiogenesis*) waxa lagu taariikheeyay daaqad wakhti laga bilaabo 4 ilaa 3.6 bilyan sano ka hor markaas oo qiyamka cadaadiska jawigu u dhexeeyay c.100 ilaa 10 bar.

=Tixraacyada=
Waraq CD - Alab

**Waraq CD - Alab**

xaashida xaashida cd-ga ee isticmaalka cd-ga kaas oo bixiya ilaalinta cd kana bixisa daboolka calaamadaha iyo dhaawaca daboolka cd ee aduunka oo dhan ayaa loo isticmaalaa calaamadaynta iyo kala-soocidda cd-yada
CAF Oaris

**CAF Oaris**

tareen isbaanishka ah oo leh magaca caf oaris kaas oo ah koronto la isticmaalo iyo faction
Charis Papazoglou

**Charalampos Papazoglou**, oo loo yaqaan Maralabos Papazoglou ama Charis Papazoglou (Hingado kale: Haris, Harris) (Giriig: Χάρης Παπάζογλου; wuxuu dhashay Oktoobar 5, 1953) waa Giriig hore ciyaartoy kubbadda koleyga ah iyo tababare.
Klintehamn

**Klintehamn** waa xaafad ku taal degmada Gotland ee gobolka Gotland ee Iswiidhan.  Sannadkii 2010, 1,363 qof ayaa ku noolaa.

=Tix=
Montevideo Convention

**Montevideo Convention**

Dawladdu sida qof sharciga caalamiga ah waa in ay lahaataa shahaadooyinka soo socda: (a) dad joogto ah; (b) Dhul cayiman; (c) dawladda; iyo (d) Awood u lahaanshaha xiriir la samaynta dawladaha kale.
Garoonka City of Manchester

**Garoonka City of Manchester** waa garoon ku yaal Manchester, England.  Waxa kale oo loo yaqaan Etihad Stadium, COMS ama Eastlands. Garoonka waxaa naqshadeeyay Arup waxana dhisay John Laing.  Waxaa markii hore loo qaabeeyay qayb ka mid ah dalabkii Manchester ee ku guul daraystay  Olombikada Xagaaga 2000.  Garoonka ayaa loo dhisay 2002 kulan oo Dawlada Dhexe ah oo ku kacaya qiimaha 110 milyan ginni.  Ciyaaraha ka dib, waxa loo beddelay garoon kubbadda cagta ah.  Waxay noqotay hoyga Manchester City F.C.  kaasoo ka soo guuray Maine Road sanadkii 2003 ka dib markii uu saxiixay heshiis 250 sano ah.

=Tixraac=
Alxasaurus

**Alxasaurus** (macneheedu waa "Alxa *lizard*") waxay ahayd daawayn therisinosaur ah oo noolaa intii lagu jiray Nuuradka Hoose, qiyaastii 112 ilaa 100 milyan oo sano ka hor.  Sida qaraabadeeda u dhow, waxay ahayd dhir-dhaqaale.  Waxay ahayd ilaa 13 ft (4 m) dheer waxayna miisaankeedu ahaa 800–900 rodol (350 ilaa 400 kg).  Shan qalfoof oo aan dhamaystirnayn ayaa laga helay Mongolia.

=Tix=
Fanwatu

**Fanwatu** waa wadan ku yaal badweynta Baasifiga.  Luuqadaha rasmiga ah ee Fanwatu waa Bislama, Ingiriisi iyo Faransiis. Fanwatu waxay leedahay dad ka badan 250,000 oo qof.  Caasimada Fanwatu waa Bort Fila.  Dalka waxa gumaysi ahaan ka talinayay Ingiriiska iyo Faransiiska.  Waxay xornimadeedii heshay 1980kii.  Waqtigii gumeysiga, waxaa loo bixiyay "Hebrides-ka Cusub" ama "Nouvelles Hebrides".

=Taarikhda=
=Juqraafiga=
=Tixraac=
Boqortooyada Boortaqiiska

**Boqortooyadii Boortaqiiska** Waxay ku faaftay Koonfur Amerika ilaa Afrika, Hindiya iyo Koonfur Bari Aasiya.  Waxay ku bilaabatay sahaminta Burtuqiis-ka ee adduunka inti lagu jiray qarnigii 15aad waxana ay socotay in ka badan dhammaan boqortooyooyinkii kale ee casriga ahaa ee Yurub.  Waxay socotay ku dhawaad ​​shan qarni  Tani way ka dheer tahay Isbaanishka, Ingiriiska, iyo Imbaraadooriyadda Faransiiska.
Nutella

**Nutella** waa magaca Talyaani macaan *hazelnut* faafintiisa. Waxaa soo saaray shirkadda Ferrero ee Talyaaniga, waxaa lagu soo bandhigay suuqa 1964. Nutella waxay leedahay 200 oo kaloori.

=Tix=
Baleyoarkeyaan

**Baleyoarkeyaan** (/ˌpeɪlioʊɑːrˈkiːən/), oo sidoo kale loo higaadiyay *Palaeoarchaean* (hore loogu yiqiin hore Arkeyaan), waa xilli juqraafiyeed gudaha eonka Arkeyaan. Magaca waxa uu ka yimid Giriiga "Palaios" qadiimiga ah. Waxay socotaa muddada 3,600 ilaa 3,200  milyan oo sano kahor. Xilliga waxa loo qeexaa si taariikhi ah lamana tixraacin heer gaar ah oo qaybta dhagaxa ah ee Dhulka.  Caddaynta ugu horraysa ee la xaqiijiyey ee noloshu waxay ka timid wakhtigan, iyo Faalbara, oo ah mid ka mid ah qaaradaha sare ee ugu horreeya Dunida, ayaa laga yaabaa inay samaysmeen muddadan.

=Tixraacyada=
Mesoarkeyaan

**Mesoarkeyaan** (*Mesoarchean*) waa xilligii saddexaad ee juquraafi ee eonka Arkeyaan. Waxay bilaabatay 3.2 bilyan sano ka hor, waxayna dhammaatay 2.8 bilyan sano ka hor. Kahor xilligii Mesoarkeyaan waxay ahayd xilligii Baleyoarkeyaan.  Ka dib xilligii Mesoarchaean waxay ahayd Neoarchaean.

Fosil ka Australia ayaa muujinaya in stromatoliit ay ku noolaayeen dhulka tan iyo Mesoarkeyaan. Baraf-ka Pongola wuxuu dhacay 2.9 bilyan sano ka hor. Qaaradda sare ee ugu horreysey ee Faalbara waxay jabtay waqtigan, qiyaastii 3.2 bilyan oo sano ka hor. Qaaradda labaad ee Uur waxay jirtay xilligaan, 3.1 bilyan oo sano ka hor.
=Tixraac=
Ode to Joy

**"Ode to Joy"** (Jarmal: "An die Freude" [an diː ˈfʁɔʏdə], macno ahaan "*To [The] Joy"*) waa *ode* qoray xagaagii 1785 oo uu qoray gabayaa Jarmal ah, riwaayad-yaqaan, iyo taariikhyahan Friedrich Schiller wuxuuna daabacay  sanadka soo socda gudaha Thalia. Nooc yar oo dib loo eegay ayaa soo baxay 1808, isagoo beddelaya laba sadar oo hore oo meesha ka saaray stanza ugu dambeeya.
Darjeeling

**Darjeeling** waa gobol Himalaya ah oo ku yaal gobolka Hindiya ee Galbeedka Bengal, oo ku yaal meel sare 6,709 cagood oo ka sarreysa heerka badda oo caan ku ah shaaha.

Shaaha Darjeeling ayaa dhaqan ahaan laga qiimeeyaa shaaha kale ee madow, gaar ahaan UK iyo wadamada ay ka kooban tahay Boqortooyadii hore ee Ingiriiska.

Sinada iyo been-abuurku waa dhibaatooyin halis ah oo ka jira ganacsiga shaaha ee caalamka;  Qadarka shaaha lagu iibiyo adduunka oo dhan sida Darjeeling sannad kasta aad ayuu uga badan yahay soosaarka shaaha ee Darjeeling, kaas oo lagu qiyaasay 11,000 meterig ton.
Neoarkeyaan

**Neoarkeyaan** (Neoarchean) waa xilligii juquraafi ee ugu dambeeyay ee eonka Arkeyaan.  Waxay bilaabatay 2.8 bilyan sano ka hor waxayna dhammaatay 2.5 bilyan sano ka hor. Kahor xilligii Neoarkeyaan waxay ahayd Mesoarkeyaan era iyo kahor Baleyobroterosoyig.

Ogsajiinig footosintesiska ayaa markii ugu horeysay soo ifbaxday xilligaan. Tani waxay keentay masiibo ogsajiin ah xilligii Baleyobroterosoyig. Waxaa sababay sunta ogsajiinta ku ururtay hawada. Tan waxa abuuray footoawtotrof soo saara ogsijiin oo ka soo baxay Neoarkeyaan.  Qaaradda sare ee Kenorland ayaa la sameeyay muddadan, qiyaastii 2.7 bilyan oo sano ka hor.

=Tixraacyada=
Heshiiskii Anglo-Irish

**Heshiiskii Anglo-Irish** (Irish *Conradh Angla-Éireannach*, Ingiriisi *Anglo-Irish Treaty*, sidoo kale Heshiiska ama Qodobbada Heshiiska) ee 1921 ee u dhexeeya dawladda Ingiriiska iyo ergada hoggaanka jamhuuriga ee Ayrland waxay soo afjareen Dagaalkii Irish ee Madax-bannaanida waxayna xireen soo ifbixii Dagaalkii Ayrland ee Gobolka Xorta ah. Markii la ansixiyay, shan-lix-meelood meel Ayrland – Gobolka Xorta ah ee Irish – waxay noqdeen maamul gooni ah gudaha Boqortooyada Ingiriiska, halka lixda gobol ee kale ay la hareen Boqortooyada Ingiriiska iyagoo hoos imanaya magaca Waqooyiga Ayrland.  Heshiiska waxa London ku saxeexay Diseembar 6, 1921 wakiillo ka socday dawladda Ingiriiska iyo awood-sare oo ka tirsan Jamhuuriyadda Ayrland.  Ansixinta heshiiskan ayaa ahayd sababta ugu weyn ee bilawga dagaalkii sokeeye ee Ayrland.
Suleyman bin qutulmush

**Suleymaan bin qutulmush** (afka turkiga: **Kutalmışoğlu Süleyman Şah**;) (afka faarisiga: **سلیمان پسر قتلمش**) wuxuu ahaa hogaamiye ka tirsan salaajiqada, waana aasaasaha faraca salaajiqada ruum ee ka talinaayay dhulka anaadool ilaa 1308dii, suleymaan waxaa lagu dilay dagaal sanadkii 1086 

## Bilaawgiisa hore

## Furashooyinka anaadool

## Ku loo lamida shaam

## Dhimashadiisa
Ood weyn

Somaalia waa dal ku yaal bariga afrika, gaar ahaan geeska afrika. Dadka u nool maahan tiro la garanayo, ilaa iyo 1980s. Taas waxaa keentay dagaalkii sokeeye 1991 ka dhacay somalia. 
Tijaabo
Xamse cabdi barre

**xamse cabdi barre** waa siyaasi soomaaliyeed, waxaa loo magacaabay xilka raysalwasaaraha soomaaliya 15 june 2022

}}}}
| colspan="2" style="font-size: larger; text-align: center;" | **xamse cabdi barre** hamze abdi barre  
|-
! colspan="2" style="background-color: #c1cdc1; text-align: center;" |raysalwasaaraha soomaaliya
|-
! colspan="2" style="text-align: center;" |mudada xukunkiisa
|-
| colspan="2" style="text-align: center;" |15 june, 2022 ilaa , hada
|-
!Xil kaga horeeyay:
|maxamed Xuseen Rooble .
|-
!Xil kaga danbeeyay
|
|-
!Dhashay:
|1983 43jir
|-
!Ku dhashay:
|kismaayo, jubada hoose
|-
!Diintiisa
|Islaam Sunni
|-
!Dhalasho:
|soomaaliya
|-
!shaqadiisa
|siyaasi
|-
|}