Gudoomiyaha Muqdisho

**Gudoomiyaha Muqdisho** waa madaxa laanta fulinta ee Muqdisho, caasimadda Soomaaliya. Xafiiska duqa ayaa maamula dhammaan adeegyada magaalada, hantida dadweynaha, booliska iyo dab-damiska, hay’adaha dowladeed ee waaweyn, wuxuuna fuliyaa sharciyada gudaha magaalada. Gudoomiye Sheekh Yuusuf Xuseen Jimcaale ayaa loo magacaabay 14-kii Sebteembar 2022, isagoo beddelay Duqii hore Cumar Maxamuud Maxamed (Filish).

Xafiiska Gudoomiyaha Muqdisho ayaa ku yaala Aqalka Dowladda Hoose ee Xamar oo dhawaan dib u dayactir lagu sameeyay kadib sanado badan oo dayac iyo burbur uu ku jiray dagaaladii sokeeye ee Soomaaliya . Maayarka lama dooran ee waxaa magacaabaya Madaxweynaha Soomaaliya . Duqa magaalada ayaa sidoo kale haya magaca Guddoomiyaha Gobolka Banaadir, oo ah gobol maamul oo dhulkiisu la wadaago magaalada Muqdisho.
## Taariikhda xafiiska
Gudoomiyaha ugu horeeyay ee Muqdisho wuxuu ahaa Romeo Campani, oo Talyaani ahaa qurbajoog, waxaana u magacaabay General Rodolfo Graziani ,Badhasaabka Somaliland ee Talyaaniga . Laga bilaabo sannadkii 1956kii oo loo magacaabay Maxamed Sheekh Jamaal oo loo yaqaannay Jamaal Jabiye, waxa xafiiska duqa magaalada hayay dad Soomaali ah. Ka dib markii ay Soomaaliya xornimada ka qaadatay Talyaaniga 1960-kii, waxaa duqa magaalada u magacaabay Madaxweynaha Soomaaliya .
## Liiska Gudoomiye yaasha
### Gudoomiye Gumaysiga iyo Maayarkii ugu horeeyey ee Soomaaliyeed ee xilligii gumaysiga
Maayarada Muqdisho ee hoos ku xusan waxa loo magacaabay Badhasaabka Talyaaniga Somaliland . Laga soo bilaabo 1941 ilaa 1949, oo ka dhashay dagaalkii labaad ee aduunka , Ingiriisku wuxuu qabsaday dhulka wuxuuna magacaabay badhasaabyo, kuwaas oo ku hadhay Talyaani. Laga bilaabo 1953kii, Soomaalidii u dhalatay ayaa loo magacaabay xafiiska.

### Gudoomiye yaashii ka dambeeyay xornimada
Tan iyo markii Soomaaliya xornimada qaadatay 1dii Luulyo 1960, duqa magaalada Muqdisho waxaa magacaabay Madaxweynaha Soomaaliya:

## Maayar ku xigeenada

Duqa Muqdisho waxaa caawiya maayar ku xigeen ama ku xigeen. Ku xigeenka duqa hadda waa Iimaan Nuur Iikar.
### Waxaa xusid mudan maayar ku xigeenadii hore
*Hassan Haji Mohamoud (1982–1991)
## Dhaqanka caanka ah
Dhammaadkii Jabhadii Soomaaliyeed , Madaxweyne Siyaad Barre ayaa mararka qaar dad badan ku jeesjeesayeen  Gudoomiyaha Muqdisho, taasoo salka ku heysa in Barre uu ka taliyo dhul yar oo ka baxsan caasimadda. Sannadkii 1989kii, markii United Somali Congress ay qabsadeen inta badan magaalooyinka iyo tuulooyinka ku xeeran, tani waxay noqotay odhaah caan ka ah Soomaaliya, 29kii Sebtembar 1990kii, wargeyskii Ingiriiska ee The Economist wuxuu u adeegsaday weedha Barre.
Horraantii sagaashameeyadii, wixii ka dambeeyay burburkii dowladdii dhexe ee dowladdii Siyaad iyo xilligii abaarta Soomaaliya , Dan Eldon oo ahaa sawir qaade u dhashay dalka Ingiriiska, kana soo warrami jiray macluusha iyo dagaallada sokeeye , ayaa caan ka noqday Muqdisho, waxaana lagu naanaysi jiray “Duqa Muqdisho”.
## Sidoo kale eeg

Siyaasadda Soomaaliya
## Tixraac

In Soomaaliya Qaldamaan?: Iimaan, Dagaal iyo Rajo Qaran Burbursan

"Sawir qaade yar ayaa kashifay argagaxa Soomaaliya"

"Dhammaadka/Nolosha iyo Waqtiyada; Afar Saaxiib"

"Yuusuf Xuseen Madaale oo Muqdisho iyo Gobolka Banaadir la wareegay"