Bardhere

**Bardhere** (, (, (, oo sidoo kale loo yaqaan Bardera, waa magaalo ku taalla Gobolka Jubaland ee Soomaaliya. Waa magaalada labaad ee ugu dadka badan Jubbaland, iyadoo Kismaayo tahay magaalada ugu weyn uguna dadka badan gobolka. Bardhere waxay ku taallaa Webiga Jubba, qiyaastii 250 km galbeed kaga beegan magaalada Baydhabo, waxayna ku taallaa deegaan sare oo ciid wanaagsan leh.

## Asalka magaca
Bardhere waa xarun muhiim ah oo beeraha ah, taasoo magaceeda ka tarjumaysa: "Bar" micnaheedu waa "geed timireed" iyo "Dhere" micnaheedu waa "dheer", taasoo tilmaamaysa geedaha timirta ee baaxadda leh ee ku badan deegaanka.
Xeebaha webiga waxaa ku yaal geedo timireed oo qurux badan, sidoo kale beeraha magaalada ayaa waxaa ku yaal timir badan. Bardhere waxay ku taallaa meel istaraatiiji ah oo ku yaal isgoyska dhamaan waddooyinka waaweyn ee isku xira Soomaaliya ilaa Ceelwak iyo Mandheera ee Kenya, Kismaayo, Baydhabo, Baraawe iyo Dinsoor gudaha Soomaaliya.
## Taariikh
### Qarniyadii Dhexe
Qarniyadii Dhexe, Baardera iyo agagaarkeeda waxay qayb ka ahaayeen Boqortooyadii Ajuran oo xukumi jirtay inta badan koonfurta Soomaaliya iyo bariga Itoobiya , iyadoo dhulkeedu uu ka bilaabmay Hobyo oo waqooyi ah, ilaa Qelafo oo galbeed ah, ilaa Kismaayo oo koonfur ah Baardera waxay ka mid ahayd magaalooyinka ugu muhiimsan wabiga Jubba xilligii Ajuran . Waxay ahayd xarun beereed iyo ganacsi. Waxaa loo yaqaanay xarun waxbarasho oo Islaami ah, waxay sidoo kale lahayd waddooyin isku xira dekedaha Banaadir oo uu dhisay Ajuran. Baardhere waxay badeecooyin badan u keeni jirtay gobollada xeebaha, ganacsato badan oo gobolka ku noolna waxay u imaan jireen Bardera ganacsi ahaan. 
### Casriga Hore

Bardera waxay sii wadatay dhaxalkeeda beeraha iyo ganacsiga xilligii xukunkii Saldanada Geledi halkaas oo ay ku hareeraysnayd qalcad , iyadoo xiriirkeedu uu kordhay, dekedaha Banaadir iyo Baardera labaduba way barwaaqoobeen iyadoo magaaladu ay ahayd xarunta ugu muhiimsan ee foolka maroodiga ee qaybta koonfureed ee Geeska
Sannadihii 1830-meeyadii, koox cusub oo xagjir ah ayaa ka soo kacday qalcaddii Bardera, iyagoo eegaya Webiga Jubba , waxayna bilaabeen inay fasiraaddooda Islaamka ku soo rogaan gobollada ku hareeraysan, oo ay ku jirto magaalada xeebta ah ee Barawa , oo ay qabsadeen oo ay qabsadeen 1840-kii. Isagoo ka jawaabaya, Suldaan Yuusuf Maxamud wuxuu ciidankiisii ​​isu geeyay isbahaysi wuxuuna u dhaqaaqay dhanka Bardera. Qalcaddii waa la hareereeyay ka dibna waa la gubay, taasoo xoojisay awoodda ugu weyn ee Suldaan Yuusuf ee koonfurta Soomaaliya ka dib markii uu qabsaday Bardera Ka dib markii laga adkaaday Bardera, way soo kabatay waxayna ahayd mid deggan ilaa dhammaadkii Saldanadii Geledi iyo ku biirista dambe ee Somaliland ee Talyaaniga .
### Casri ah
Ka dib markii ay xorowday 1960-kii, magaalada waxaa laga dhigay xarunta Degmada rasmiga ah ee Bardera . Bardera waxay noqotay meeshii ugu horreysay ee Soomaaliya halkaas oo basasha lagu beero ganacsi ahaan. Wax soo saarkan ayaa si degdeg ah u kordhay laakiin ugu dambeyntii wuu hoos u dhacay 1980-meeyadii sababtoo ah siyaasadaha beeraha ee fashilmay ee dowladda Soomaaliya. Ciidda dhabta ah ee tayada leh waxay ku taal meel cidhiidhi ah oo labada dhinac ee webiga ah halkaas oo bambooyinku ay ku quudin karaan beeraha gaarka loo leeyahay. Wax soo saarka kale sida hadhuudhka waxaa laga heli karaa Markabley/Hayranta inkastoo uu weli ku jiro degmada. Sahamiye Jarmal ah Carl Von Der Decken ayaa lagu dilay isla goobtaas 1860-kii, haraadiga markabkiisii ​​burburay weli waa la hayaa.
## dhaqaalaha
Dhaqaalaha Baardera wuxuu inta badan ku salaysan yahay beeraha. Xanaanada xoolaha ayaa sidoo kale si weyn loo qiimeeyaa, iyadoo xoolaha loo hayo hilib, caano iyo subag.

**Beeraha**

Waxaa jira laba nooc oo beero ah oo ka jira aagga Baardheere: Beero waraabin iyo beero xilliyeed.

Beero badan oo dhexdhexaad ah iyo kuwo yaryar oo u dhow webiga ayaa isticmaala mashiinno biyaha lagu shubo. Matooradani waxay dhulka ku waraabiyaan kanaallo, beeraleyduna waxay beeraan dalagyo
Beeralayda badankood waxay isticmaalaan hab beereed oo farsamo yar leh inta lagu jiro labada xilli roobaad. Beero yaryar oo hawlgal ah ayaa laga helaa guud ahaan Jubaland , meel ka fog jiinka webiga halkaas oo qoysasku ay ku beeraan hadhuudh, galley, iyo digir dhul kasta oo ku habboon beerashada
Suuqa khudaarta iyo miraha ee Muqdisho wuxuu lahaan jiray qayb ka kooban baastada caanka ah ee Bardera. Tan iyo markii uu billowday dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya, wax soo saarka laga soo saaro Bardera una wareejiyo magaalooyinka waaweyn sida Muqdisho, Kismaayo, ama Baydhabo waxaa loo weecin jiray suuqyada Kenya sida Wajeer, Garissa, Mombasa, iyo Nairobi.
Degmadu waxay leedahay Rugta Ganacsiga oo uu hoggaamiyo Bashir Noor Ahmed (Gudoomiyaha Guddiga Ganacsiga) - Guddoomiyaha Rugta Ganacsiga waxayna hubisaa in suuqyada loo heli karo wax soo saarka beeraha ee Beeralayda Webiga, xoolaha ka yimaada degmooyinkana waxay leeyihiin suuqyo degmooyinka deriska la ah ee ku yaal waddamada. 
Hadhuudh, galley ama galley, noocyo kala duwan oo basasha, digirta, sisinta, tubaakada, iyo miraha sida muuska, qaraha, liinta, babayga, iyo cambe, oo ka yimaada beeraha Bardera waxay gaaraan suuqyada ilaa Jabuuti, oo qiyaastii 3,000 km u jirta waqooyiga Soomaaliya.
## Waxbarashada
Bardera waxay ahayd xarun waxbarasho sare, Magaaladu waxay caan ku tahay barashada cilmiga shareecada Islaamka
Xarumaha Islaamiga ah ee Bardera waxay soo jiiteen arday raadinaysa aqoon, macallimiin shaqo raadinaysana waxay ka iman jireen guud ahaan Soomaaliya. Bardera waxay leedahay 20 dugsi hoose, toddobo iyo toban dugsi hoose iyo sare. Kulliyadda farsamada gacanta ee Bardera waxaa la aasaasay bishii Luulyo 2008. Kulliyaddan waxaa loo aasaasay inay daboosho baahiyaha waxbarashada sare ee bulshada deegaanka Bardera, taasoo sii kordhaysay tan iyo bilowgii 1990-meeyadii. Siyaasadda kulliyadda farsamada gacanta ee Bardera waa in la siiyo tababar xirfadeed, xirfado suuq geyn kara oo loogu talagalay dadka da'doodu u dhaxayso 16 ilaa 60 sano
Machadka Beeraha Dooxada Jubba waa machad tacliimeed oo ku dhexyaal kuliyada farsamada gacanta ee Baardheere ee Baardheere, Soomaaliya Waxay ku taal koonfurta jubbaland 
Machadka Xoolaha ee Dooxada Juba waa machad xoolaha lagu barto oo ku yaal Baardera, Soomaaliya . Machadkani wuxuu qayb ka yahay dugsiyada iyo machadyada takhasuska leh ee Baardera Polytechnic ee ku jira nidaamka kulliyadda
Labada machadka beeraha ee dooxada Jubba iyo machadka caafimaadka xoolaha ee dooxada Jubba waxay qayb ka ahaayeen wajigii labaad ee horumarinta kuliyada farsamada ee Baardheere
Qarniyo badan, ardaydu waxay ka safri jireen meelo fog fog iyo dhammaan meelaha Geeska oo dhan. Qof kasta oo Soomaali ah oo qaangaaray ka hor 1950-meeyadii, wuu ogyahay muhiimadda ay Bardera u leedahay xarun waxbarasho diimeed
Jiilalkii dambe waxay heleen noocyo kala duwan oo fasallo ah oo ku yaal Jaamacadda Qaranka Soomaaliyeed (SNU), Lafole, Kulliyadda Beeraha ee Lafole iyo dugsiga tababarka maamulka ee Sidam.
## Juqraafiga
Bardera waxay ku taallaa 2-3 darajo loolka waqooyi ee dhulbaraha, dhererkeeduna waa 42-43 digrii.
### Cimilada
Bardera waxaa lagu gartaa cimilo diiran iyo qoyo badan, waxay leedahay cimilo qalalan oo kulul ( Köppen climate classification BWh ) inkastoo ay hesho qiyaastii 380 millimitir ama 15 inji oo roob sannadkii ah, taasoo ay ugu wacan tahay uumi-baxa suurtagalka ah ee aadka u sarreeya .

## Sawirro

## Dad caan ah
Cabdiweli Sheekh Axmed , Ra'iisul Wasaarihii hore ee Soomaaliya.

Faarax Xuseen Sharmaarke , Faylasuuf, Gabayaa.

Faadumo Isaak Biixi , Safiirkii ugu horreeyay ee dumar ah oo Soomaali ah, Safiirka u fadhida Geneva, Agaasimaha Waaxda Afrika ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda.

Aadan Ibraahim Aw Xirsi , Qoraa, Siyaasi Soomaaliyeed.

Axmed Warsame , Madaxa Akadeemiyada Milatariga Soomaaliya.

Maxamuud Cali Magan , Qunsulka Guud ee Arrimaha Dibadda Soomaaliya, iyo Safiirka Mareykanka iyo Kanada.

Cali Shire Warsame , Siyaasi Soomaaliyeed
## Tixraac
"Khariidadda Baardheere (Bardera), Soomaaliya, Afrika - Khariidadaha Collins"

La-dagaallanka Argagixisada iyo La-dagaallanka Jabhadaha ee Soomaaliya Qiimaynta Ololaha Ka Dhanka ah Al Shabaab

"Soomaaliya: Qiimayn degdeg ah oo ku saabsan sugnaanta cuntada ee gobolka Gedo - Xarunta abaarta - Soomaaliya | ReliefWeb"

Cutubka Labaad. Taariikhda Diinta oo ah Taariikhda Bulshada

"Gargaar lacageed oo lagu taageerayo qoysaska barakacay ee Baardera - Soomaaliya | ReliefWeb"

"Soomaaliya: ACTED waxay dhiirigelisaa beeraha adkeysiga leh ee ka dhanka ah isbeddelka cimilada"

"Qiimaynta Waxbarashada Sare iyo Xirfadeed 2013-2015, Gobolka Gedo ee Soomaaliya"

"Qaybta qorraxda ee muddada dheer ee bishiiba ee Soomaaliya"
## Xiriiriyeyaasha dibadda