open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
48 qaanuunyo ee awood

**48 qaanuunyo ee awood** (ingiriis: 48 Laws of Power) waa mid kamida buugaagta uu qoray qoraaga wayn ee Robert Greene. Buugan waxa ladaabacay sanadii 1998 waana buuga nuquladeeda gaadheysa 1.3 milyan nuqul oo lagu iibiyay Maraykan. 

## Liiska
*1 **Ha ka gacansaraynin** mansab ahaan sayidkaaga: Ujeedada ah, isku day sayidkaaga inuu dareemo inuu mansabkiisa yahay mid samaroon ee sarreeya
*2 **haa isu halaynin asxaabtaada**: Ujeedada ah, ha aaminin asxaabta ama ugu yaraan fejignaan ka hayso asxaab, waayo asxaabo badan dhagrid ayey leyihiin
*3 **Dahsoon ka dhig quluudkaaga**: Ujeedada ah, qadiyadaada waa in aad markast qarisid; waayo dadka haddii ay baraarujin la'aan yihiin,  heegangelin ma samaysmi karaan. Fagaaro qiiq ah ka dhig ujeedadaada
*4 **Markasta hadalkaaga yarey**: Ujeedada ah, dadka hadalka yar, waxay dadka kale ku cagajugleyaan  haddii ay hadalkooda yareyaan.
*5 **Dhegsami, muunad ama maamuus waa shay muqaddas, huriweyto, lamataabtaan ah; kaydi!**: Ujeedada ah, sharaftaada iyo maamuuskaada markasta ilaalin ayey u baahan tahay; Yacne sumcadda wuxuu yahay udubdhexaadka awoodda; sidaas daraadeed ha ku dheelin maamuuskaada
*6 **Dhugmo iyo bogaadinta soo martiqaad**: Ujeedada ah, bogaadinta in la soo dhaweeyo oo la soo daabulo iyo qaabilo faa'ido badan bey leedahay; waayo qofka aan la arkin, lama tiro iyo lama tixgeliyo 
*7 **Dadka kale shaqeysii, laakinse saadahooda qaado**: Ujeedada ah, tamarta iyo xirfadaha dadke kale isticmaal, laakinse mahadnaqa la wareeg sii damacsanaantaada aad ku xoojin lahayd; waxaad u eekaan doonta qof hufnaan badan leh
*8 **Noqo qof dadka soo martiqaada, lacaaf ama callaafad isticmaal**: Ujeedada ah, hoygaada haddii aad dad ku soo keentid, waxaad dadkaasi keentay meel aad aqoon ku leedahay, sidaas darteed waad kormeeri karta dhacdooyinka. Hoygaada wuxuu hergeliya fududeynta armarkaaga
*9 **Ku guuleyso ficilkaaga, goornaba isafdhaaf**: Ujeedada ah, isafdhaafka wuxuu hirgeliya xannaaq, xiqdi, anguugyo, ciil, guhaad, hiijo, kahasho, iyo timil, xitaa haddii aad ku gacansarayso isafdhaafka. Teeda kale, isafdhaafka wuxuu tebin kara taxriif. Ficil wuu ka sanqad-dheer yahay hadal. Markasta doorbid habmaamuska hogatuska.
*10 **Dadka madluun ama tiiraanyo qaba waa caabuq**: Ujeedada ah, qof tiiranyo ah, tiiraanyadaas wuxuu saamayn ku lahaan doona qofka hareerihiis jooga, sabaabtoo ah, qiiraha waa shay baahin iyo nudayn leh. Sidaas awgeed, waa in laga waantoobo dadka noocaas ah.
*11 **Baro sida dadka ku cuskan lahaayeen**: Ujeedada ah, haddii lagu baahanyahay, waxay ku kordhinaysa xornimadaada, nabadsugidaada iyo ahmiyada amarkaaga.
*12 **Isticmaal daacadnimo teelteel ah**: Ujeedada ah, qofka kaa dareemo daacadnimo, hubkadhigis iyo xanaan ayaa laga yaaba inuu ku tebiyo. 
*13 **Intaad arxanka dadka raadin lahayd, waxaa ka habboon inaad codsatis dantooda**: Ujeedada ah, haddii deyn lagu xasuusiyo dadka, waa arin hagardaamo ayaa loo arkaya; sida darteed, taas ka doorbid danta qofka.
*14 **Is-yeelyeel saaxib inaad tahay, adigoo run ahaan sirdoon ah**: Ujeedada ah, 

## fiiri
*Alchemist

## tixraac
Cawro

**Cawro** (ingiriis: erogenous zone) waa meel ka mid ah jidhka bini'aadamka oo leh xasaasiyad sare, taabashada taas oo keeni karta jawaab galmo sida nasasho, riyooyin galmo, kicinta qooqnimo, iyo jinaabobax. Xubanaha oo cawro ah waxaa ka mid ah: ibka naaska, futo, siil, gus, badhyo.

Cawro waxay ku yaalliin dhammaan jidhka bini'aadamka, laakiin xasaasiyadda mid kasta way kala duwan tahay, waxayna ku xiran tahay xooga dhammaan dhammaan xariiqyada neerfaha ee soo saara dareemo raaxo leh marka la taabto. Taabashada cawro ee qof kale waxaa loo arkaa fal galmo jireed. In qof uu u arko taabashada aagagan inay raaxo u tahay ama ay diidan tahay waxay ku xiran tahay arrimo kala duwan, oo ay ku jiraan heerka kicinta, xaaladaha ay ka dhacdo, dhaqanka, nooca xiriirka ka dhexeeya lamaanaha, iyo taariikhda shakhsiga ee lamaanaha.

Cawro waxaa lagu kala saari karaa nooca jawaabta galmada ee ay soo saaraan. Dad badan ayaa si fudud u kiciya marka ilkohooda, madaxooda, garbaha, gacmahooda, gacmahooda, iyo timahooda si tartiib ah loo taabto. Taabashada ama suuxinta aagagan si tartiib ah waxay kicisaa lamaanaha inta lagu jiro ciyaarta hore waxayna kordhisaa heerka kicinta. Sidoo kale, massage ama suuxin jilicsan ee aagga caloosha oo ay ku jiraan dhunkashada ama si fudud u taabashada xumbada waa nooc kicin ah

## Sii eeg
*Axalka siilka
Burna Boy

Damini Ebunoluwa Ogul(wuxuu dhashay 2 Luulyo 1991) xirfad ahaan loo yaqaan Burna Boy, waa heesaa reer Nayjeeriya ah, gabayaa ah, jilaa iyo soo saare rikoor ah.  Waxa uu aqoonsi helay 2012 ka dib markii uu sii daayay "Like to party", Hogaamiyihii kalidii albamkiisii ugu horeeyay ee istuudiyaha L.I.F.E (2013). 2017, Burna Boy wuxuu heshiis rikoor ah la saxeexday Records Atlantic iyo shirkaddeeda waalid ee Warner Music Group. Albumkiisii saddexaad ee istuudiyaha ka baxsan, kaas oo sidoo kale u adeega sumaddiisa ugu horreysa, ayaa la sii daayay 2018.  

## Tixraacyo
Waddanka Isbania Kubedka

**Waddanka Isbania Kubedka**

* FIFA
* UEFA
## Kubedka isbania
* 2024  3-2 
* 2026  0-0 
## dharka kubedka
 **Addidas**

* 1	GK	David Raya	15 September 1995 (age 29)	11	0	England Arsenal
* 13	GK	Álex Remiro	24 March 1995 (age 29)	2	0	Spain Real Sociedad
* 23	GK	Robert Sánchez	18 November 1997 (age 27)	3	0	England Chelsea
* 2	DF	Pedro Porro	13 September 1999 (age 25)	6	0	England Tottenham Hotspur
* 3	DF	Álex Grimaldo	20 September 1995 (age 29)	10	0	Germany Bayer Leverkusen
* 4	DF	Pau Cubarsí	22 January 2007 (age 18)	5	0	Spain Barcelona
* 5	DF	Dani Vivian	5 July 1999 (age 25)	8	0	Spain Athletic Bilbao
* 12	DF	Óscar Mingueza	13 May 1999 (age 25)	2	0	Spain Celta Vigo
* 14	DF	Aymeric Laporte	27 May 1994 (age 30)	40	2	Saudi Arabia Al-Nassr
* 17	DF	Marc Cucurella	22 July 1998 (age 26)	13	0	England Chelsea
* 18	DF	Aitor Paredes	29 April 2000 (age 24)	1	0	Spain Athletic Bilbao
* 6	MF	Mikel Merino	22 June 1996 (age 28)	31	2	England Arsenal
* 8	MF	Fabián	3 April 1996 (age 28)	35	6	France Paris Saint-Germain
* 10	MF	Dani Olmo	7 May 1998 (age 26)	41	11	Spain Barcelona
* 16	MF	Marc Casadó	14 September 2003 (age 21)	2	0	Spain Barcelona
* 20	MF	Pedri	25 November 2002 (age 22)	30	2	Spain Barcelona
* 21	MF	Pablo Barrios	15 June 2003 (age 21)	1	0	Spain Atlético Madrid
* 7	FW	Álvaro Morata (captain)	23 October 1992 (age 32)	84	37	Turkey Galatasaray
* 9	FW	Samu Aghehowa	5 May 2004 (age 20)	1	0	Portugal Porto
* 11	FW	Nico Williams	12 July 2002 (age 22)	24	4	Spain Athletic Bilbao
* 15	FW	Bryan Zaragoza	9 September 2001 (age 23)	3	1	Spain Osasuna
* 19	FW	Yeremy Pino	20 October 2002 (age 22)	14	3	Spain Villarreal
* 22	FW	Bryan Gil	11 February 2001 (age 24)	5	1	Spain Girona
* FW	Ayoze Pérez	29 July 1993 (age 31)	4	2	Spain Villarreal
Gaashaanxajis

**Gaashaanxajis** (ingiriis: machismo, macho) waa dareenka ah in aad noqoto "nin" iyo qof isku filan, fikrad la xidhiidha "xushmad xooggan oo labnimo leh: labnimo xad dhaaf ah". Gaashaanxajis waa erey soo baxay bilowgii 1940-yadii iyo 1950-yadii, waxaana adeegsigiisa uu si weyn ugu faafay dhaqanka caanka ah ee 60-meeyadii. Inkasta oo erayga uu la xidhiidho "mas'uuliyadda ninka ee bixinta, ilaalinta, iyo difaaca qoyskiisa", gaashaanxajis waxaa si xoog leh iyo si joogto ah loogu xiriiriyaa xukun, weerar, muujinta nafsadda, iyo awood la'aanta daryeelka. Gaashaanxajis ayaa si qoto dheer ugu xidhan dabeecadaha qoyska iyo dhaqanka ee Latin Ameerika, waxaana uu si gaar ah uga jiraa gobolkaas.

## fiiri
* Holocaust
* Saddex -xagalka violet

## tixraac
Xusuusta moohaarka kasjilka

**Xusuusta moohaarka kasjilka** ama **Xusuusta kombiyuutarka** ama **Hard drive-ka kombiyuutarka** (ingiriis: hard drive) waa sida sanduuq weyn oo kaydin ah meesha kombiyuutarku (kasjil) ku keydiyo dhammaan faylasha, sawirada, fiidiyowyada, ciyaaraha, iyo barnaamijyada. Waa meesha wax walba lagu kaydiyo si aad u furto oo aad u isticmaasho mar dambe. Ka fikir sidii shandad dijitaal ah oo loogu talagalay kombiyuutarkaaga. 

## Dulxaadis

xusuusta kombiyuutarka ee HDD iyo sdd iyo m2 chip kaas oo kaydiya xusuusta kombuyuutarrada,

## Xusuusta kombiyuutarka
* **HDD**
* **SSD**
* Pci express M2 Gen 3,4,5 SSD '''2020'''

## Shirkad  Xusuusta kombiyuutarka
* Dell
* seagate 
* toshiba
* samsung ssd,
* sandisk
* integral
* biwin
* slicon power
Daas-daaweed

**Daas daaweed** (ingiriis: phamacy) ama **Farmashiyaha** waa meel ama xarun ay dawooyinka lagu diyaariyo, lagu qaybiyo, laguna iibiyo. Badanaa waxaa shaqaale ka ah xirfadlayaal shati leh oo loo yaqaan farmashiyiin, kuwaas oo bixiya dawooyinka uu dhakhtarku qoro, waxayna bixiyaan talo ku saabsan sida loo isticmaalo dawooyinka si sax ah, iyo sidoo kale macluumaad ku saabsan suurtogalnimada dhibaatooyinka ama is-dhexgalka dawooyinka. Farmashiyeyaashu sidoo kale waxay iibiyaan dawooyinka aan dhakhtarka looga baahnayn, alaabooyinka caafimaadka, iyo mararka qaar alaabta daryeelka shaqsiga ah. Intaa waxaa dheer, farmashiyiin waxay bixiyaan adeegyo sida tallaalada, baaritaanka caafimaadka, iyo la-talinta ku saabsan caafimaadka guud.

## tixraac
Daasweyne

**Daasweyne** (ingiriis: supermarket)  waa dukaamada weyn oo alaab kalamid ah, kaasoo iibinaya noocyo kala duwan oo cunto iyo alaabooyin guri, oo loo habeeyay qaybo ama saf. Alaabooyinku waxay inta badan ka mid yihiin khudaarta cusub, caanaha, hilibka, cuntooyinka la shubay, agabka nadiifinta, alaabta daryeelka shakhsiyaadka, iyo mararka qaarkood alaabooyinka aan cunto ahayn sida dhar ama elektiroonigga. Suuqyada weyn waxaa loo sameeyay si sahlan oo macaamiisha ay u xulan karaan alaabada oo ay ku bixin karaan lacagta kaarka lacag bixinta. Waxay badanaa qayb ka yihiin silsilad ama koox dukaameed weyn waxaana si caadi ah looga helaa magaalooyinka iyo agagaarka magaalooyinka.

## tixraac
Sheekh Maxamuud Malinguur

**Sheekh Maxamuud Maalinguur** waxuu ku dhashay magaalada **<small>Dhagaxmadaw</small>** ee Gobolka Jarar sanadkii **1912** kii.

Sheekhu wuxuu ka mid ahaa halgamayaashii Soomaaliyeed ee hormuudka u ahaa xornimo-doonka dalka. Wuxuu si weyn uga soo dhex muuqday xisbiga **Somali Youth League (SYL)**, oo door weyn ka qaatay gobannimada Soomaaliya. Asagoo soo qabtay xilalka 

-**Xogayaha Guud ee Xisbiga S.Y.L.** 

-**Xeer Ilaaliyaha Guud ee Xisbiga S.Y.L.**

- **Xubin Guddiga Fulinta iyo Golaha Dhexe Xisbiga S.Y.L.**

Markii Soomaaliya xornimada qaadatay, Sheekh Maxamuud Malinguur wuxuu ka mid noqday siyaasiyiintii ugu waaweynaa ee laga soo doortay gobolka **Jubaland.**

intii uu noola sheekhu waxuu soo qabtay xilal kala duwan oo dowli ah sida :

- **Wasiirka Cadaalada Soomaaliya**

-**Wasiirka Danaha Soomaalida**

-**Xubin Barlamaanka Soomaliya laga soo doortay Afmadow**

**Taariikhda Qoyska :**

Sheekh Maxamuud Malinguur keligii ma ahayn shaqsiga taariikhda ka tagay, balse caruurtiisii ayaa sidoo kale door muhiim ah ka ciyaaray siyaasadda, diblomaasiyadda, iyo waxbarashada Soomaaliya..

	1.	**Hanad Malinguur** – Wuxuu ahaa **afhayeenkii ugu horreeyay ee Jabhadda ONLF**, oo u doodi jirtay xuquuqda shacabka Soomaaliyeed ee ku nool deegaanka Soomaalida Ogadenia.

	2.	**Maxamed Malinguur** ( AUN) – Wuxuu noqday **safiir u fadhiyay Soomaaliya dalal badan**, isaga oo matalayay dowladda Soomaaliyeed.

	3.	**Liibaan Malinguur** – Isna wuxuu ahaa **safiirkii Soomaaliya ee dalka Ciraaq**, halkaas oo uu ka shaqeeyay xoojinta xiriirka labada dal.

	4.	**Prof. Cabdicaziiz Malinguur** ( AUN) – Wuxuu ahaa **bare sare oo ka dhigi jiray jaamacadda SIMAD**, isagoo door weyn ku lahaa waxbarashada iyo horumarinta aqoonta ardayda Soomaaliyeed.

Sheekha  ayaa kaalin mug leh ku lahaa taariikhda Soomaaliya, isagoo door muhiim ah ka ciyaaray xornimadii dalka, siyaasadda, diblomaasiyadda, iyo waxbarashada. Wuxuu kamid yahay halgamayaasha Soomaaliyeed ee dhaxalka weyn ka tagay.
Samaroonaan

**Samaroonaan**, (ingiriis: greatness, the best, preeminence, preeminent) waa faallo ah xaalad heer sare oo qof ama shay ku saameynaya meel ama aag gaar ah. Samaroonaan waxaa sidoo kale lagu tilmaami karaa shakhsiyaad leh awood dabiici ah oo ka wanaagsan kuwa kale oo dhan. Tusaale ahaan, muujinta fikradda ee si sax ah loo adeegsanayo waxay noqon kartaa "Axmed Gurey waa qeexitaanka samaroonaan" ama "Napoleon wuxuu ka mid ahaa hoggaamiyeyaasha ugu samaroon leh dagaallada waqtigiis." Xaaladda aan la tilmaamin waxay noqon kartaa in la yiraahdo "George Washington wuxuu gaaray samaroonaan inta uu noolaa," taasoo tilmaamaysa in "samaroonka" ay tahay tayo cad oo la aqoonsan karo. Adeegsiga ereyada "samaroon" iyo "samaroonaan" waxay ku xiran tahay aragtida iyo go'aan qaadashada dadka isticmaala. Halka qaar ka mid ah kiisaska, samaroon la dareemay ee qof, meel ama shay laga yaabo in ay ku heshiinayaan dad badan, tani macnaheedu maaha in ay sidaas tahay, waxaana laga yaabaa in aragtida samaroon ay noqoto mid si xun loo dooddo oo si aad ah ugu gaarka ah qofka.

## tixraac
Mahdi Ayuub Guuleed

***Mahdi Ayuub*** wuxuu ku dhashay sanadkii **1941** magaalada **Fiiq**, oo ka tirsan deegaanka Soomaalida. Wuxuu waxbarashadiisa ilaa heer jaamacadeed ku dhigtay Itoobiya, kadibna wuxuu koorsooyin dheeraad ah ku qaatay dalka **Jarmalka**.https://so.wikipedia.org/wiki/Saldanadii_Ogaadeen

Sanadkii **1973**, Mahdi Ayuub wuxuu ka mid noqday **6-dii xildhibaan** ee deegaanka Soomaalida ku matalayay **dawladdii Derg**. Intii uu xilka hayay, waxaa lagu xasuustaa inuu si **dadaal iyo geesinimo leh** u sii daayay **Suldaan Duulane Rafle** iyo **Cabdiraxmaan Sheekh Qasim**, oo muddo dheer ku xirnaa gobolka **Gojjam** ee Axmaarada. Arrintan darteed ayaa Mahdi Ayuub jeel loogu taxaabay.

**Xilalkii uu Soo Qabtay**

Ka dib markii uu xabsiga ka soo baxay, Mahdi Ayuub wuxuu qabtay xilal muhiim ah oo kala duwan:

	•	 **1975** tii Guddoomiyaha degmada **Dhagaxmadaw**

	•	**Guddoomiyaha gobolka Jarar**

	•	**Guddoomiyaha gobolka Afdheer**

	•	**Guddoomiyaha gobolka Wardheer** – Wuxuu si geesinimo leh u fuliyay toogashada **5 askari oo ka tirsanaa millatariga Itoobiya**, kuwaas oo si kibir ah gabadh Soomaaliyeed u dilay.

	•	**Guddoomiyaha gobolka Hararge**

	•	**Xubin ka tirsan Golaha Shangooga**

	•	**Guddoomiyaha gobolka Fiiq**

Sanadkii **1996**, Mahdi Ayuub waxaa loo doortay **Madaxweyne ku-xigeenka deegaanka Soomaalida**. Hal sanno ka dib, wuxuu sameeyay **af-gambi taariikhi ah**, oo uu xilka kaga tuuray **Madaxweyne Ciid Daahir**, arrintaas oo bogaadin iyo ammaan badan uu ku helay.

Taariikhyahannadu waxay xuseen gabaygii caanka noqday ee la dhihi jiray:

*“Moortaanyadii & Madfacii ku dhacay leeeego*

*Mahdi ina Ayuub baa lahaa Mahadhadeediye*

*Haduu saa ku mawdana Aduun, magacsan Baw yaale*

*Oo Hadaan Maalinguur jirin Absame Ba ma muuqdeen”*

**Xadhigii iyo Dhibaatooyinkii uu La Kulmay**

	•	**Xabsigiisii koowaad** – Waxaa lagu xidhay dadaalkiisii xornimo-doonka ahaa, markii uu sii daayay maxaabiista Soomaaliyeed.

	•	**1997** – Waxaa mar labaad loo taxaabay xabsiga, halkaas oo uu ku xirnaa **3 sano**.

	•	**Kadib** – Wuxuu noqday **xildhibaan heer deegaan**, kadibna waxaa loo magacaabay **hogaanka nabadgalyada DDS**.

	•	**Mar Saddexaad** – Waxaa loo taxaabay xabsiga weyn ee **Zuwey**, halkaas oo uu ku xirnaa **6 sano**.

**Dhimashadiisa & Dhaxalkiisii**

Mahdi Ayuub wuxuu ahaa **siyaasi geesi ah**, oo naf-hurnimo weyn u sameeyay deegaanka Soomaalida. In kasta oo uu marar badan jeel ku jiray, haddana ma uusan joojin halgankiisa.

**Allaha u naxariistee**, Mahdi Ayuub wuxuu ka tagay taariikh **wax ku ool ah**, waxaana loo xusuustaa **dadaalkiisii, geesinimadiisii, iyo halgankiisii uu ugu jiray xuquuqda Soomaalida Itoobiya**.

**Xigashooyin & Xusuus**

Waxaan kasoo xiganay maqaalo laga sameeyay oo Heer deegan iyo dawladaba ka socda
Ugaas Muxumed Cumar Ugaas

***<small>Ugaas Muxumed Ugaas Cumar Ugaas Xuseen</small>*** wuxuu ka mid ahaa ugaasyadii ugu caansanaa ee soo maray beesha **Ogaden**, wuxuuna xilka Ugaaska la wareegay kadib geeridii aabihii **Cumar Ugaas**. Wuxuu si rasmi ah u hoggaaminayay **Saldanadii Maalinguur**, oo door weyn ku lahayd difaaca iyo hoggaaminta beesha.

Markii uu Ingiriisku iyo ciidamadii Soomaalida rayidka ahi isku dayeen inay galaan **Carrada Ogaden**, Ugaas Muxumed Cumar Ugaas wuxuu hogaaminayay dagaallo waaweyn oo looga hortagay duulaankaas, isagoo jab xoogan u geystay ciidankii isbahaysiga, Taasoo ciidamo ay hogaaminayeen **Sarhaye cali Duule** iyo **khaliif cumar ugaas** uu ku diyaariyay Sagag

Sanadkii **1936**, dagaalkii u dhaxeeyay **Boqortooyadii Itoobiya** iyo **Xoogaggii Talyaaniga** ayaa gilgilay Geeska Afrika. Ugaas Muxumed Cumar Ugaas wuxuu door muhiim ah ka qaatay dagaalkaas, isagoo ku caan baxay hoggaan ciidan iyo xeelad dagaal oo heer sare ah. Wuxuu si buuxda ula safnaa dagaalyahannadii Soomaaliyeed ee ka qayb qaadanayay dagaalka, wuxuuna noqday mid si weyn looga hadal hayo gudaha iyo dibadda.

Xilligaas, warbaahinta caalamiga ah ayaa si weyn u falanqeysay doorkii Ugaaska, waxaana lagu xusay wargeysyada waaweyn sida:

	•	**NUOVA ANTALOGIA** (Wargeys Talyaani ah)

	•	**Hong Kong Daily Press**

	•	**Glos Narodu** (Wargeys Polish ah)

	•	Iyo wargeysyo kale oo caalami ah

**Dagaalkii Toga Sululeed (1945)**

Sanadkii **1945**, Ugaas Muxumed Cumar Ugaas wuxuu markale hoggaamiyay dagaal xooggan oo uu ku jabiyay ciidamadii **British**, kuwaas oo dhimashadu gaadhay **[[Raage Ugaas|100]] askari iyo 6 sarkaal**. Dagaalkani wuxuu ka dhacay **Toga Sululeed**, wuxuuna ka dhashay kadib markii Ingiriisku isku dayay inuu farageliyo dagaal beeleed ka dhex dhacay **Maalinguur iyo Reer Isaaq**.

Buugaag badan oo taariikheed ayaa xusaya dhacdadan, oo ay ka mid tahay buugga ay qortay taariikhyahannadii reer Britain ee ay ka mid ahayd **Sylvia Pankhurst**, taasoo si qoto dheer u falanqeysay doorkii Ugaaska iyo dagaalladii uu hogaaminayay.

**Dhaxalkiisii & Taariikhda uu Ka Tegay**

Ugaas Muxumed Cumar Ugaas wuxuu ahaa hoggaamiye caqli iyo xeelad dheer leh, oo kaalin weyn ka qaatay dagaalladii lagu difaacayay dhulka Ogaden iyo halgankii Soomaalida. Waxaa lagu xasuustaa:

	•	Hoggaan geesinimo leh

	•	Taariikh qoran oo caalami ah

	•	Jabinta ciidamadii Ingiriiska iyo rayidka Soomaalida ee isbahaysiga la ahaa

	•	Ka qayb qaadashadii dagaalkii Talyaaniga & Itoobiya
Humaid Alnuaimi

**Humaid Rashid Alnuaimi** (Carabi: **''حميد النعيمي''‎**) (wuxuu dhashay 17 October 1993) oo sidoo kale loo yaqaan , waa farshaxaniiste u dhashay Imaaraadka Carabta oo caan ku ah sawir-gacmeedka (caricature), farshaxanka pop, iyo sawirida darbiyada. Wuxuu caan ku noqday farshaxankiisa midabka leh iyo iskaashi uu la sameeyay shirkado iyo shakhsiyaad caalami ah.

## Taariikh Nololeed
Humaid wuxuu bilaabay sawiridda sannadkii **[[2002]]**, isagoo ka baranaya fannaaniin kale oo telefishanka ka muuqda. Wuxuu sameeyay sawir-gacmeedyo, kartoonno, iyo farshaxan muujinaya arrimo siyaasadeed, sidoo kale wuxuu sawiro ku samayn jiray darbiyada magaalada.

Si uu xirfaddiisa u horumariyo, wuxuu bartay farsamooyin kala duwan oo farshaxan ah, wuxuuna adeegsaday qalab kala duwan sida **oil, acrylic, fabric colors, sprays**, iyo kuwo kale. Wuxuu caan ku noqday farshaxankiisa gaarka ah ee la yiraahdo **"Cash-per" (The Rich Ghost)** oo ah sawir pop art ah oo xambaarsan dhadhan casri ah.

## Shaqooyin iyo Iskaashi
Humaid wuxuu la shaqeeyay dad caan ah iyo shirkado kala duwan oo caalami ah, oo ay ka mid yihiin:

### Dad Caan ah

*  – Wuxuu si shakhsi ah ugu hibeyay farshaxan gaar ah.
*  – Wuxuu sawir u sameeyay halyeeyga feerka.
*  – Wuxuu farshaxan gaar ah ugu sameeyay noloshiisa.
*  – Wuxuu hadiyad ahaan ugu sawiray Frank Sinatra.
*  – Wuxuu la shaqeeyay ninka caanka ah ee dhismaha Mareykanka.
* .

### Shirkado, Hoteello & Makhaayado

* **Cartier London** – Farshaxan loogu talagalay shirkadda Cartier.
* **Nusret (Salt Bae)** – Farshaxan loogu talagalay makhaayaddiisa.
* **Bain De Mer** – Iskaashi ku saabsan naqshadaynta dharka.
* **Nuun Official Watches** – Wuxuu sawirkiisa ku daray saacaddo gaar ah, oo dhammaaday wax ka yar saacad gudaheed.
* **Chez Papa Jazz Club ([[Baariis|Paris]])**
* **Senequier (St. Tropez)**
* **Edivino Capri ([[Talyaaniga|Italy]])**
* **Exquis ([[Dubay|Dubai]])**
* **La Cantine ([[Faransiiska|France]])**.
* **Chez Madeleine (St. Tropez).**
* **Tiberio Palace Hotel (Capri, Italy).**
* **Destino Pacha Resort (Ibiza).**

## Warbaahinta iyo Aqoonsiga
Humaid waxaa laga wareystay warbaahin kala duwan sida **Euro News**, joornaallo caan ah, iyo barnaamijyo telefishan. Wuxuu sameeyay bandhigyo farshaxan oo toos ah oo lagu qabtay magaalooyin kala duwan.

## Hadafkiisa
Humaid Rashid Alnuaimi wuxuu hiigsanayaa inuu farshaxankiisa gaarsiiyo heer caalami ah, si uu u noqdo magac la xasuusan doono taariikhda farshaxanka.

## References
Buraa

Buraa wa tuulo u dhow garbohaarey una jirto 15 km dadkeedana yahay dad xoolaha dhaqdo si qaas ah idaha
Punk rock

**Punk Rock** waa nooc ka mid ah muusigga rock-ga oo soo baxay dabayaaqadii 1970-meeyadii, gaar ahaan Maraykanka, Boqortooyada Ingiriiska, iyo Australia. Waa muusig caan ku ah xawaare degdeg ah, cod dheer, iyo heeso leh ereyo si toos ah u dhaliilaya bulshooyinka, siyaasadda, iyo nidaamyada jira.

### Asalka iyo Horumarka
Punk Rock wuxuu kasoo farcamay rock and roll, garage rock, iyo protopunk, isagoo si gaar ah uga soo ifbaxay goobaha muusigga ee magaalooyinka New York (Maraykanka) iyo London (Ingiriiska). Kooxo sida **The Ramones**, **The Sex Pistols**, iyo **The Clash** ayaa si weyn u saameeyay koboca iyo faafitaanka noocaan.

### Astaamaha iyo Qaabka
Muusigga punk rock wuxuu ku salaysan yahay:

* Laxan fudud oo la garaaci karo si dhaqso leh
* Gitaarka oo cod aad u dheer leh
* Codka fannaaniinta oo inta badan qaylo leh ama hadal hees ah
* Heeso gaaban oo inta badan ka hadlaya arrimaha bulshada, kacaanka, iyo madax-bannaanida

### Dhaqanka Punk
Punk ma ahan oo keliya muusig, balse waa dhaqan iyo falsafad diida xeerarka bulshada iyo hegemooniyada siyaasadeed. Dadka taageera punk waxay qaataan dhar kala gadisan sida jaakadaha maqaska leh, timo midabaysan oo la toleeyay (mohawk), iyo dhar muujinaya hal-abuur shakhsiyeed.

### Faracyada Punk Rock
Punk Rock wuxuu yeeshay noocyo kala duwan oo hoos yimaada, sida:

* **Hardcore Punk** – oo xawaare sare leh, cod culus leh, oo aad u dagaalsan (e.g. Black Flag, Minor Threat)
* **Pop Punk** – oo leh laxan jilicsan oo ganacsiga u dhow (e.g. Green Day, Blink-182)
* **Post-Punk** – oo leh saameyn experimental iyo cod aad u qoto dheer (e.g. Joy Division, The Cure)

### Saamaynta iyo Dhaxalka
Punk Rock wuxuu saameyn xooggan ku yeeshay muusigga casriga ah, isagoo dhaliyay dhaqdhaqaaqyo kale oo bulsho iyo faneed. Falsafadda **"Do It Yourself" (DIY)** ee punk-ku dhiirrigelisay waxay gacan ka geysatay in dad badan bilaabaan kooxo muusig, joornaalo yar-yar (zines), iyo xitaa xisbiyo siyaasadeed oo madaxbannaan.

Inkasta oo qaab-dhismeedka punk uu sii beddelmay, haddana wuxuu weli u taagan yahay codka mucaaradka iyo halganka xorriyadda muujinta.
Day6

Day6 (oo lagu qaabeeyey caasimadaha, hangeul: 데이식스; RR: Deisigseu) waa koox wiil dhagax ah oo Kuuriyada Koonfureed ah oo ka socda Seoul, waxaana la sameeyay 2015 by JYP Entertainment. Kooxdu waxay ka kooban tahay afar xubnood: Sungjin, Young K, Wonpil iyo Dowoon. Waxay si rasmi ah uga doodeen Sebtember 7, 2015 riwaayadda la dheereeyey, Maalinta.

Kooxda ayaa markii hore ka koobnaa lix xubnood. Junhyeok wuxuu ka tagay kooxda bishii Febraayo 2016, iyo Jae Disembar 31, 2021.
Masdar

**Masdar** (af-ingiriis: linguistic root, root word, root morpheme) waa qaybta ugu aasaasiga ah ee erayga, qaybta ugu muhiimsan ee erayga ka timaadda taasoo erayo kale laga sameeyo iyadoo la adeegsanayo horeyn, dhamaadyo, ama isbeddel kale. Asalka wuxuu wataa macnaha aasaasiga ah ee erayga. Tusaale ahaan, erayga "xoghaye," asalka eraygu waa "xog," halka dambeynta "-haye" ay tahay dabakar ama masdar-gadaale lagu daray si loo beddelo macnaha erayga.

Asalka wuxuu kaloo noqon karaa eray ka madax bannaan ama wuxuu noqon karaa saldhigga erayo cusub oo laga sameeyo. Asalka ereyada badanaa waxa laga soo qaatay luuqado qadiimi ah sida Laatiin, Giriig, ama Proto-Indo-European. Fahamka asalka wuxuu ka caawiyaa in la fahmo erayo aan hore loo maqal iyo in la aqoonsado qaababka luuqadaha kala duwan.

## tixraac
Ragragasho

**Ragragasho** () waa dareen la mid ah xaasidnimo, ee ah dareenka raaxada ama qanacsanaanta ee qofka ka dareemayo marka uu arkayo masiibo ama dhibaato soo gaarta qof kale. Shucuurtaan waxaa loo arkaa mid adag oo laga yaabo in ay tahay mid dadban, maadaama ay ku lug leedahay farxadda in qof kale uu xanuunsado ama dhibaatooyin soo wajahaan. Waxay muujin kartaa siyaabo kala duwan, laga bilaabo dareen fudud oo nasiib wanaag ah marka qof kale uu ku guul-darreysto hawl gaar ah ilaa farxad xoogan oo ku saabsan marka qof kale uu waayo, ceebaysan yahay, ama guul-darro la kulmo. Badanaa, ragragasho waxay ka dhalataa marka qofka dareemaya farxadda uu isku arko inuu ka sarreeyo qofka kale ama uu sameeyo isbarbardhig dhibaatooyinkooda, mararka qaarkood waxaa keeni kara xaasidnimo ama tartan.

In kasta oo ragragasho ay tahay dareen ku meel gaar ah oo inta badan dhacda si aan si buuxda loo ogeyn, haddana waa jawaab guud oo bini’aadamka ah oo laga helo dhaqamada kala duwan. Ma aha mid ku kooban xiriirada shaqsiga ah, laakiin waxay ku fiddaa dadka caanka ah ama kooxo waaweyn, sida farxadda laga dareemo marka xiddig ama siyaasiga uu la kulmo guul-darro dadweyne. Si cilmi nafsiyan ah, waxaa badanaa la xiriirta nafta oo ka dhisan isbarbardhig bulshada, halkaas oo qof uu dareemayo inuu ka wanaagsan yahay xaaladda qof kale marka uu arko dadka kale oo dhibaatooyin kala kulma. In kasta oo ay leedahay macne xun, in la dareemo ragragasho waa jawaab dabiici ah oo shucuur ah, taas oo muujineysa adkaanta dareemayaasha aadanaha, gaar ahaan marka laga hadlayo sida aan ula xiriirno guulaha iyo guul-darrada dadka kale.

## Cilmi nafsi

## Saamayta dabeecada

## Sidoo kale eeg
* Jacayl
* Nacayb
* Collaytan
* dareen
*xanaaq

## Tixraac
Musée des Arts et Métiers

**Musée des Arts et Métiers** waa madxaf ku yaal Paris oo leh ururinta Conservatoire national des arts et métiers, kaas oo la aasaasay 1794 si ay u kaydiyaan ilaalinta qalabka sayniska iyo sahaminta.

Tan iyo markii la aasaasay, madxafka waxaa la dejiyay kaniisadda Saint-Martin-des-Champs ee *rue Réaumur* ee xaafadda 3aad ee Baariis. Hadda, madxafka, oo dib-u-dayactir ballaaran lagu sameeyay 1990-kii, wuxuu leeyahay laan ku xigta kaniisadda, iyada oo walxo waaweyn ay ku harsan yihiin kaniisadda lafteeda.

Matxafku waxa uu leeyahay ku dhawaad ​​80,000 oo walx iyo 15,000 oo sawiro ah, iyada oo 40,000 ay ku yaalaan Baariis. Ururinta waxaa ka mid ah nooca asalka ah ee pendulum Foucault.

Matxafkan waxa uu ka muuqdaa shaqooyin qoran sida goobta cimiladu ee novel Foucault's Pendulum ee Umberto Eco.

Matxafka waxaa laga heli karaa iyada oo loo marayo saldhigga *Arts et Métiers* ee Metro Baariis.

## sawirada caanka h ee yaala louver
* 1 
* 2 

* https://www.arts-et-metiers.net/
Maciindarro dabiici

**Maciindarro dabiici** ()  waa xanuun shakhsiyeed oo lagu garto hab-dhaqanno joogto ah sida oo kale dhiigmiirato, dhagrid, iyo in aan loo naxariisan ama laga tiiraanyoonin dadka kale iyo anaaniyadda. Shakhsiyaddu waa kuwa badanaa leh soo jiidasho dusha sare ah iyo heer caqli sare ah, kuwaas oo ay isticmaali karaan si ay dadka kale u khiyaameeyaan oo ay uga faa'iidaystaan. Waxay u muuqdaan kuwo is-xukuma oo aan lahayn awood ay ku sameeyaan xiriirro shucuur leh, iyagoo muujinaya in aysan fahmin ama aysan daryeelin dareenka dadka kale. Dareen la’aanta sharciga bulshada, oo ay weheliso dhaqanka xag-jirka ama ka soo horjeedka, waxay badanaa keentaa hab-dhaqan aan anshax lahayn iyo xitaa falal dambiyo.

Si ka duwan maciindarro-bulsheed, oo laga yaabo inay saameyn ku yeelato xaalado deegaanka sida tacadiyo ama dhaawac, maciindarro dabiici waxaa badanaa loo arkaa inay tahay xaalad ku saleysan hiddo-wadaha ama dhaxal. Waxaa badanaa lagu qiyaasaa qalabyo sida adeegsiga Liiska Psychopathy ee Hare, oo qiimeeya sifooyinka sida kibir, been sheegi joogto ah, iyo xumaanta qoomamayn la’aanta. Dadka maciindarro-dabiici waxay noqon karaan dad si wanaagsan bulshada ugu dhex milmay oo guul ka gaaray hawlaha qaarkood. Si kastaba ha noqotee, qabashada dareen la'aantooda iyo awoodda ay u leeyihiin inay dadka kale khiyaameeyaan ayaa ka dhigaysa kuwo khatar ku ah dadka kale, maadaama ay caadi ahaan ka maqan yihiin xaddidaadaha akhlaaqda ee hagaya dhaqanka caadiga ah.

## La Xidhiidha

* Xanuun
* Caafimaad

=Xigasho=
Maciindarro-bulsheed

**Maciindarro-bulsheed** () oo sidoo kale loo yaqaan Xanuunka Shakhsiyeed ee Ka Soo Horjeedka Bulshonimada (ASPD), waa xaalad lagu garto hab-dhaqanno joogto ah oo lagu xadgudbayo xuquuqda dadka kale, iyadoo lala socdo dhaqamo gujo, fudaydnimo ah iyo kuwo irtidnimo ah. Shakhsiyaadka la ildaran maciindarro-bulsheed badanaa waxay ku hawlan yihiin dhaqdhaqaaqyo khiyaano, manipulaasho, ama weerar ah iyagoo aan ka welwelin waxyeellada ay dadka kale u geystaan. Waxaa laga yaabaa inay dhibaato ka qabaan ilaalinta xiriirro waqti dheer ah, waxaana is-dhexgaladoodu badanaa noqdaan kuwo aan qoto dheer lahayn ama ujeedooyin shaqsiyadeed oo kaliya. Dadka maciindarro bulsheed, waxay badanaa muujinayaan in aysan lahayn naxariis, xumaan dareen, ama cudur-daar ku saabsan falalkooda, waxayna si aan fiicnayn u eegaan xeerarka bulshada ama sharciga, taasoo ka dhigaysa inay xadgudubaan sharciyada ama ku lug yeeshaan dambi.

Si ka duwan maciindarro dabiici, maciindarro bulsheed waxaa la aaminsan yahay inay si weyn ugu saameyso arrimo jawiga tixraacda sida tacadiyo hore, dhibaatooyin, ama dayac. Tani waxay ka dhigeysaa maciindarroleyda inay noqdaan kuwo aan la saadaalin karin oo u nugul buuxinta dareen ah ama dhaqamo aan caadi ahayn, marka loo eego xasilloonida iyo qabowga maciindarro-dabiici-qabaha. In kasta oo maciindarroleyda bulsheed iyo maciindarroleyda dabiici ay wadaagaan sifooyin badan, maciindarro-bulsheed waxaa badanaa loo arkaa inay tahay xaalad falcelin ah, iyadoo shakhsiyaadku mararka qaarkood muujiyaan calaamado xiriir shucuur leh, inkasta oo xiriirkooda ay badanaa yihiin kuwo aan degganayn oo u nugul khilaafaad. Daaweyntu waxay noqon kartaa mid adag, maadaama maciindarraha bulsheed aysan u badan tahay inay raadiyaan caawimaad ama aqoonsadaan baahida isbeddelka sababo la xiriira is-ogaansho la'aan iyo caadooyinka ah inay dadka kale eedaan dhibaatooyinkooda.

## La Xidhiidha

* Xanuun
* Caafimaad

=Xigasho=
Bayaxawda Serengeti

**Bayaxawda Serengeti** (ingiriis: serengeti plains) waa meel bayaxaw ama baarax ah oo ku yaal wadanka Tanzaniya, kaas oo ka kooban gobollada Mara iyo Arusha ee dalka Tanzania. Aagga la ilaaliyo ee ku dhex yaal gobolka waxaa ku jira dhul dhan qiyaastii 30,000 km² (12,000 sq mi), oo ay ku jiraan Beerta Qaranka ee Serengeti iyo dhowr keyd xayawaanno. Serengeti waxay martigelisaa guuritaanka xayawaanka dhulka ugu waaweyn ee adduunka (marka loo eego miisaanka guud ee jirka), taasoo ka caawisa inay noqoto mid ka mid ah Toddobada Mucjiso ee Dabiiciga ah ee Afrika.

Serengeti sidoo kale waxaa caan ku ah xoolo-layda weyn ee joogta halkaas, waxayna ka mid tahay meelaha ugu wanaagsan ee lagu arki karo xoolo-layda ee deegaankooda dabiiciga ah. Ku dhawaad 70 nooc oo xayawaan waaweyn iyo 500 nooc oo shimbiro ah ayaa halkaas ku nool. Kala duwanaanshahan sare waa natiijada deegaanka kala duwan, oo ay ku jiraan keymaha webiyada, dhulka qoyan, kopjes, dhul daaqsimeed, iyo kaymo. Wildebeest-ka buluuga ah, gazelles, zebras, iyo buffalos ayaa ka mid ah xayawaannada waaweyn ee caadiga ah ee gobolka laga helo.

Serengeti sidoo kale waxaa ku jira Degmada Serengeti ee dalka Tanzania.

Magaca "Serengeti" waxaa badanaa la sheegaa in laga soo qaatay erayga "seringit" ee afka Maasai, Maa, oo macnaheedu yahay "dhul baaxad leh oo aan dhammaad lahayn".

## Sidoo kale arag
Weerarkii Qaahira hotel

Kooxda Al-Shabaab ayaa Weerar ku bilowday qaraxyo ku qaaday Hotel ku yaala magaalada Baladweyne ee Caasumadda gobolka Hiiraan, Hoteelka qaraxa iyo weerarka lagu ekeeyay ayaa lagu magacaabaa **Hotel Qaahira**, waxaana la sheegay iney daganayeen Odayaal dhaqameed iyo saraakiil ciidan oo waday abaabulka dagaal ka dhan ah Al-shabaabka oo ku sugan Galbeedka gobolka Hiiraan.

Wararka hordhaca ah ayaa sheegaya qaraxa iyo weerarka isxigay ee wali ka socda Hotelka iyo nawaaxigiisa iney geysteen khasaare isugu jira dhimasho iyo dhaawac, in ka badan Toban qofood ayaa ku dhintay weerarada.

Xubno ka tirsan kooxda Al-Shabaab ayaa wali ka dagaalamaya hotelka iyo nawaaxigiisa, waxaana la maqlayaa mararka qaar dhawaqa qaraxyo ay sameynayaan xubnaha kooxda.

In ka badan 17 qof ayaa ku dhimatay weerarka oo ay ku jiraan lix kamid ah dableyda al-shabaab.
Galayax

**Galayax** (ingiriis: african wild dog, african painted dog) waa xayawaan  hilibcun oo bidaa'i ka ah Afrika oo dhan. Dunida oo dhan waxaa ku nool ilaa 6,600 galayaxyo. Wuxuu galayaxa nugul u yahay inuu salguur noqdo.
Duqsi

**Duqsi** (ingiriis: housefly, fly) waa cayayaan yaryar oo leh baalal, kuwaas oo ka tirsan dabaqada Diptera, oo macnaheedu af-Latin ka yahay yahay "laba baal." Waxay ku kala duwan yihiin cayayaanka kale ee badanaa leh laba lambar oo baalal ah, iyadoo duqsigu uu leeyahay hal lambar oo baalal ah. Baalasha dambe ee duqsigu waxay ku kooban yihiin qaybo yaryar oo loo yaqaan halteres, kuwaas oo ka caawiya dheellitirka iyo hagida inta lagu jiro duulista. Duqsigu wuxuu leeyahay indho waaweyn oo isku dhafan, kuwaas oo awood u leh inay ogaan dhaqaaq iyo inay bixiyaan meel muuqaal ballaaran. Qaybaha afka ee duqsigu waxay u habaysan yihiin siyaabo kala duwan oo cunto loogu qaato, sida nuugista (sida duqsiga guriga) ama qodista iyo nuugista (sida duqsiga shuban-ridda). Nolosha duqsigu waxay ka kooban tahay ukun, caws (maggot), budo, iyo heerka waayeelka, iyadoo noocyada badan ay dhammeeyaan wareeggan muddo maalmo ah.

Duqsigu wuxuu leeyahay doorar muhiim ah oo deegaan ahaan ah, oo ay ku jirto pollinization (gubashada ubax) iyo ka shaqaynta burburinta iyadoo quudineysa walxaha ururaya ee jabban. Si kastaba ha ahaatee, sidoo kale waxay caan ku yihiin inay noqdaan cayayaanno dhib badan, iyadoo ay faafiyaan cuduro iyagoo la xiriira meelaha ay taabtaan iyo cuntada. Noocyo qaar, sida duqsiga guriga, badanaa waxay ka muuqdaan meelaha ay dadka ku noolyihiin, halkaasoo ay dhib ku noqon karaan, gaar ahaan cimilada kulul. Duqsigu sidoo kale wuxuu noqdaa cunto loogu talagalay xayawaanka qaar sida shimbiraha iyo xayawaanka dhulka ku nool, qaarna waa kuwo muhiim ah cunto ahaan xayawaanka kale ee deegaanka. In kasta oo duqsigu uu leeyahay sumcad taban, haddana wuxuu muhiim u yahay hababka deegaanka ee badan.

## xigasho
Qabandhacow

**Qabandhacow** (;) waa xanuun neerfaha ku dhaca oo lagu garto xanuunno soo noqnoqda oo aan la filayn (seizures). Xanuunnadaasi waxay dhacaan marka koronto aan caadi ahayn ay ku dhacdo maskaxda, taasoo keeni karta calaamado badan oo kala duwan oo jireed iyo dhaqan, sida gubasho, lumis wacyiga, ama dareeno iyo dhaqdhaqaaqyo aan caadi ahayn. Xanuunka iyo soo noqnoqoshada xanuunada waxay si weyn u kala duwanaan karaan qof ilaa qof. Qabandhacw waxaa sababi kara sababo kala duwan sida saameyn hidde ah, dhaawac maskaxeed, caabuqyo, ama xaalado kale oo asalka ah, laakiin mararka qaar sababta saxda ah lama oga. Xaaladdan waxaa badanaa lagu maareeyaa daawooyin, inkastoo mararka qaar qalliin ama daaweyn kale loo baahan karo.

## Qoraalo kale
* Xaalad dabadheeraad ah
*Xanuun
*Bakteriya
* Faafida

## Tixraac
Tipitaka

**Tipitaka** waa buugga xurmada leh ee Budhiismka ee luqadda Pali. Magaca wuxuu u tarjumayaa saddex dambiil. Qaybta hore waxay ka kooban tahay edbinta monastik. Qaybta labaad waxay ka kooban tahay khudbadaha Buddha. Qaybta saddexaad waxay ka kooban tahay qoraallo ku saabsan metaphysics-ka.

## Linkiga Cadaymaha
* Tipitaka
Legdan

**Legdan** (; )  waa isboorti jirka ah ama qaab madadaalo ah oo ka dhexeeya laba ama ka badan ka qeyb galayaal oo isku dayaya inay gacanta ku hayaan ama xakameeyaan midba midka kale iyada oo la adeegsanayo gacan qaad, hayn, iyo farsamooyin kale. Hadafku wuxuu noqon karaa in la dhigo ka soo horjeedka dhulka, la qasbo inuu aqbalo guuldarada, ama la dhaafo isaga iyadoo la raacayo xeerarka tartanka.

Waxaa jira laba nooc oo waaweyn oo legdan ah:

Legdanka Caalamiga ah: Tani waxaa ka mid ah qaababka Olimbikada iyo jaamacadeed sida Greco-Roman iyo legdanka golakafuul (freestyle). Waxa uu xoogga saaraya qaadista, haynta, iyo dhigidda, iyadoo la raacayo xeerar adag si loo hubiyo amaan iyo tartan cadaalad ah.

Legdanka Xirfadlayaasha: Badanaa waa madadaalo lagu qorsheeyay oo lagu soo bandhigo sidii fanka. Ciyaaraha waxaa loo habeeyaa si loo abuuro xiiso, iska horimaadyo, iyo jilayaal waaweyn, iyadoo ururada sida WWE (World Wrestling Entertainment) ay hogaaminayaan.

Legdanka waxaa lagu ciyaari karaa sidii isboorti tartan ama sida fanka madadaalada, iyadoo ku xiran macnaha guud.

## Sidoo kale fiiri
* Feedh
* Ciyaaro
* Noocyada Dagaalka Ciyaaraha

## Tixraac
Mateeyos

Mathew waa buuga koobaad ee afarta buug cahdiga cusub ee injiil.

Waxaa qoray sida lasheego mid kamid ahaa asxaabtii nabi ciise
Pali

**Pali** waa luqadda Buddha. Pali waxay ku dhowdahay luqadda Sanskrit. Tipitaka waxay ku qoran tahay luqadda Pali.

## Linkiga Cadaymaha
* Tipitaka
Saafi Ducaale Dhagaxay

Saafi ducaale waxay aheed fanaanad caan aheed oo kamid aheed hoobaladii waaberi waageedi  waxay ku dhalatay degmada laasciidle ee gobolka waqooyi galbeed hadana balse hada laasciidle wxay ka tirsan tahay gobolka saaxil waxayna dhanka bari ka xigtaa berbera. 

Saafi waxay dhalatay sanandki 1954 tii waxayna fanka kusoo biirtay sanadki 1969ki 

Saafi ducaale waraysi laga qaday 1983 dii waxay sheegtay inay leedahay ama qaaday 19 heesod oo rasmiya balse madama ay heesasay mudo dheer hada heesaheeda waxa lagu qiyaasa 30heesood oo rasmiya 

saafi qabiil ahan waxay ka dhalatay habarjeclo muse abokor reer yoonis maxamed yoonis allamagan reer siciid

saafi ducale waxay geeriyootay AHU 16ki maarso sanadki 2010  waxayna ku geeriyootay magalada hargeisa oo  dad badani ka qayb galeen aaska.

Shamis Abokor {Guddudo Carwo} oo ku hadashay magaca fanaaniinta ayaa tacsi u dirtay qoyska iyo fanaaniinta soomaliyeed ee ay ka geeriyootay Saafi ducaale.

heesaheeda waxa kamid ah 

1- salaan macan 

2- soo joog ruuxa diida

3- musuqmaasuq

4- waa riwaayad duniduye

5- ka joog adiga maahe

6- walaayo

7- iga gaar gacal aan ahaane

8- iga gaadh

9- niyada midkeliyoo

10- waaye waayehe
Gaardi dhoolatus

**Gaardi dhoolatus**  () waa bandhigga ciidan iyo saf ciidan oo dhaqdhaqaaqooda lagu xadido habka safka adag ee loo yaqaan tababar ama socod. Bandhigyada waaweyn ee ciidanka waxaa maanta lagu qabtaa munaasabadaha waaweyn iyo dhacdooyinka ciidan ee adduunka ka kala dhaca. Bandhigyada ciidan ee waaweyn sidoo kale waxay u adeegaan ujeeddooyin borobogaando ah, iyadoo loo adeegsado in lagu muujiyo xoogga ciidan ee muuqda ee waddan leeyahay.

Gaardi dhoolatus waa muuqaallo rasmi ah oo lagu muujiyo nidaamka, isku-duubnida, iyo midnimada ciidamada qalabka sida. Banaanbaxa ciidan waa socdaal xafladeed oo ciidamada, oo ay la socdaan baabuurta dagaalka iyo kooxaha muusigga, ay si habaysan u maraan si ay u xushmeeyaan munaasabadaha qaran, madaxda, ama sannad-guurada muhiimka ah. Layliska waa tababarro dhaqdhaqaaqyo sax ah iyo amarro lagu fuliyo si loo xoojiyo anshaxa, isku-xirka, iyo u diyaar garowga askarta, mararka qaar la’aanteed hadal. Socodka ciidanka waa dhaqdhaqaaq isku-dhafan oo askartu ay si siman u sameeyaan iyagoo lugaynaya, iyagoo tixraacaya tallaabo isku mid ah iyo istaag nidaamsan, waxaana loo adeegsadaa layliska iyo sidoo kale intii lagu jiro bannaanbaxyada si loo muujiyo kala dambayn, xoog, iyo diyaar garow. Dhammaan saddexdan arrimood waxay si wadajir ah u muujinayaan xirfadda iyo nidaamka cutub ciidan.

## Magaca

## Eeg sidoo kale
* Taariikhda Ciidanka Badda
* Ciidanka Badda Soomaaliya
## Tixraac
Lucbad saxaaxda

**lucbad saxaaxda** ama **alaab-alaabey saaaxda** (af-ingiriis: "sex toy", "adult toy", "marital aid") waa qalabo lucbad ama alaab-alaabey ah ama shay si gaar ah loogu talagalay in lagu kordhiyo raaxada galmada, lagu fududeeyo kicinta galmada, ama lagu caawiyo gaarista qanacsanaanta galmo sida jinaabobax oo kale. Waxaa caadi ahaan loo isticmaalaa kaligaa ama lamaanahaaga la jir, waxaana jira noocyo kala duwan oo leh qaabab, cabbirro, iyo shaqooyin kala duwan si loo daboolo baahiyaha iyo rabitaanka dadka. Qalabkan wuxuu kiciyaa meelaha xasaasiga ah ee jirka sida xubinta taranka, naasaha, ama futada, waxaana loo isticmaali karaa ciyaar kali ah, galmo lammaane ah, ama sahaminta raaxada shakhsiga ah. Noocyada caanka ah waxaa ka mid ah gariirayaal (vibrators), gus-ka-faluska ah (dildos), qalabka futada loogu talagalay, rukummada biyabbaxa ragga, iyo qalabka xidhxidhka ee loo adeegsado ciyaaraha BDSM. Qalabkan waxaa laga sameeyaa agab badbaado u leh jirka sida silikoon, galaas, bir, ama caag tayo leh (ABS plastic) si loogu hubiyo nadaafad iyo raaxo. Marka laga reebo raaxada, qalabka galmada sidoo kale wuxuu kaalin ka qaataa kor u qaadista caafimaadka galmada, kobcinta jacaylka lamaanaha, iyo sahaminta dhinacyada kala duwan ee galmada si badbaado iyo oggolaansho ku saleysan.

## Fiiri
*Robotka galmada
Ducaale dhagaxay

Ducaale dhagaxay wuxu ahaa abwaan weyn oo somaliyeed oo kasoo jeeda gobolka saaxil gaar ahaan degmada laasciidle ducaale waxa uu afka ama fanka somaliyee kusoo kordhigay heesta la magac baxday toban toban baa dilay 

Abwaan hadraawi mar uu kaga waramay buugisa hawale waran bogiisa 28 naad wuxu yidhi 

Ducaale Dhagaxey Alle ha u naxariistee, waxa uu ka mid yahay kolleyba aniga inta uu murtidooda maankayga iyo miyirkayguba qaadi waayo. Waxa uu ahaa nin suugaanta iyo aftahammada ku caan ah oo ay aftahammadiisu laacdo. Been ma aha! Murtida raggaas uu Ducaale ka midka yahay awgeed, mar mar baan dhabanka gacanta ku illaawaa.

10 Ducaale (AHN) waxa uu ahaa aabbihii dhalay Alle ha u naxariistee fannaanad caan ahayd oo magaceeda la odhan jiray Saafi Ducale

Qabiil ahan wuxu kasoo jeeday abwaan ducaale dhagaxay hahabr jeclo muuse abokor reer yoonis allamagan reer siciid
## Heesihi waxa ka mid ahaa

HAWAALE WARRAN |
Murtidiisa caanbaxday waxa ka mid ah heesta la magacbaxday Toban toban hal baa dilay. Bal aynnu soo bandhigno, faallana raacinno:
1. Hurdo doonyahaa dilay.
Waa arrin dhab ah. Doonnida safarkeedu raaxo ma laha. Waayo, laguma gamo' guradeeda oo mawjadaha badda ayaa marba dhinac u ruxa.
2. Faras nimaan hundo aqoonoo, Heensihiisa garanaynoo, Kolba hees u gaadaynoo, Iska halabsadaa dilay.
Farasku waxa uu leeyahay hab iyo hannaan loo fuulo. Dhoorka ayaa la taataabtaa, waa lala hadlaa oo waa loo heesaa. Ul iyo jeedal lama taabsiiyo oo dhexdiisa lama dhacadiidsado. Labada rakaar ayaa fardafuulku isku taagaa.
3. Lo'da nimanka hawd geeyee, Ku harraadiyaa dilay.
Lo'du waa nugul oo meel aan biyo lahayn kuma gasho.
4. Hilibkana Buraanliyo, Tuug haayiraa dilay.
Hilibku waayadii hore waxa uu ahaan jiray xubno waaweyn, sida leg, jeenni, awlal, lug iyo wixii la mid ah. Waqtigii magaalagalka waxa soo baxay nin Buraanle la odhan jiray oo xubnihii waaweynaa ee sidaas aynnu soo sheegnay ahaan jiray googgooyay oo ka dhigay waslado aan magac lahayn.
Tuuggu na, haddii uu neef xado oo uu buuro dhexdood la galo, inta uu is leeyahay yaan lagu soo gaadhin ayuu haragga iyo cadka isku jarayaa.
5. Hayin aqal xun baa dilay.
Awrku waayadii hore ama gurgurshaa buu ahaa ama surrad. Ka hayinka ah, gurgurka (weelka), ubadka iyo maqashaa la saari jiray. Awrka kale surrad buu ahaa oo duubashada iyo hararadaa la saari jiray. Laakiin sida maanta jirta, haddii baco, kilaadhi iyo caagado la saaro oo uu nin caqaar cunayaa hoggaamiyo, awrku wuu dhimanayaa.
6. Geela hud iyo gawraar, Ragga ku haya baa dilay.
- 29 -
Cisal

**cisal** (ingiriis; animal penis) waa xubinta taranka ee xayawaano lab ah. Xubinta taranka labka xayawaanka (gcisal ama guska) waa qayb jirka ka mid ah oo laga helo inta badan xayawaanka labka ah, waxayna door muhiim ah ka ciyaartaa taranka. Waxaa loo adeegsadaa in shahwada lagu geliyo jirka dhedigga inta lagu jiro galmada, taasoo keeni karta dhalashada xoolo yar yar. Gusku wuu ka duwanaan karaa xayawaanka noocyadooda kala duwan—mararka qaar wuu sahlan yahay, mararka kalena wuu adag yahay. Tusaale ahaan, guska eeygu wuu ka duwan yahay kan faraska ama kan dolphins-ka. Inkasta oo ay kala duwan yihiin, shaqada ugu weyn ayaa ah mid isku mid ah: in shahwada labka la geeyo si ukunta dhedigga loo bacrimiyo. Tani waa qayb dabiici ah oo ka mid ah sida xayawaanku noocyadooda u sii wadaan.
Damaashaad

**damaashaad** (ingiriis: party)  waa isu-imaatin dad ah oo uu casuumay qof marti-geliye ah, ujeedaduna tahay in lagu wada sheekeysto, lagu madadaasho, ama lagu xuso munaasabad gaar ah sida dabbaaldeg, ciid, ama dhacdo taariikhi ah. Inta badan xafladuhu waxay lahaan karaan cunto iyo cabitaan, waxaana ka dhici kara wada sheekeysi, muusig, ciyaar, ama madadaalo kale.

Qaar ka mid ah xafladaha waxaa loo qabtaa qof gaar ah, maalin gaar ah, ama dhacdo gaar ah, sida xafladda dhalashada, xafladda Super Bowl-ka, ama xafladda maalinta St. Patrick. Xafladaha noocan ah waxaa badanaa loogu yeeraa “dabaaldegyo.” Xaflad kastaa ma aha mid gaar loo leeyahay; xafladaha dadweynaha ayaa mararka qaar lagu qabtaa maqaayado, baarar, beeraha khamriga lagu cabo, ama naadiyada habeenkii, waxaana dadku laga yaabaa in laga qaado lacag gelitaan ah si ay uga qeyb galaan.

Xafladaha waaweyn ee lagu qabto waddooyinka dadweynaha waxay mararka qaar u dabaaldeggaan dhacdooyin waaweyn sida Mardi Gras ama saxiixa heshiis nabadeed oo soo afjaraya dagaal dheer.
Maxamuud Jama Nuux (Daalin)

Maxamuud Jaamac Waal "Daallin", (1856-1990), (HJ)
muuse abokor reeryoonis,  cismaan yoonis
Maxamuud oo gabyaanimada ka sokow hayey taariikhda soomalida ee labadii qarni ee tegey ayaa markii da'diisu aad u weynaatey la weydiiyey sababta uu wax la illaawi waayey. Marxuumku wuxuu Xijaabtey 1990kii isagoo da'diisu kor u dhaaftay 130 sano.
Wuxu yidhi marxuumku;
 	Rikoodh baa calooshayda yaal runi ka buuxdaaye
Riyo iyo manaam baan hurdada reemay keligay'e
Rakcadiina waan wada tukadey raatibta ahaaye

Haddaan ragiyo naago u garnaqay raalli kala waayey
Oon ruux dhintiyo kaa fadhiya raashin wada siiyey
Oon raxan dhurwaa iyo dawaco wada rasaaseeyey

Oon ray caleenliyo abaar reerka wada daajey
Oon runiyo been soo arkoo weliba raad gooyey
Oon raqayo Raawila noqdiyo raqab la sheekaystay

Oon risaala caydha noqdoo raaxo daba joogtey
Oon ramag irmaan iyo horweyn raas ka wada ooday
aan guuto niman soo rogtiyo raacdo daba joogey
Haddii qolo intii aan la ridey qolona riixaayey

Ruuga iyo Jidbaale iyo haddaan Rigacad soo joogey
Oo raranki Beerdhiga cagaag ruugagga i diiray
Oo aan Ilkacad roorayey oo ridayey maadhiinka
Alow yaa riwaayad iga qora raa'ib baan ahaye

Gabaygan oo daba joogey kiisii Ra'leyda ahaa ee uu isku sifaynayey abwaanku wuxu kaga jaawabay suaalo dhawr ah oo laga weydiiyey da'diisa iyo xasuustiisa dheeraadka ah ee Eebbe ugu deeqay ;
Wuxu yidhi Maxamuud Daallin (Alle ha u naxariistee)

Garoowiyo Taleex iyo Nugaal godammadi Tuuyo
Gelimeys arliga uu degiyo gaanka Ba Xawaadle
Waxa webiga guud jooga yaan gelin ogaadaaye

Taar baa garbaa iigu xidhan goor iyo ayaane
Guuguulahaa duulayaan gacal waraystaaye
Waxa bahal galaayuusayaan garan afkoodiiye

Galawgiyo jinkaa ii warama gaar habeennimoe
Gudcur dama alalylkii ninkii gegi ku kaajaaya
EE geli cidla ah moodayoow geeshash bay tuban

Gaadh aan ilaalo u diraa geed ku hoos jirae
Goonyaha ragbaa kaa fadhiya aadan garanayne
iminkaanse gaboobiyo anoo gabanahoo wiila

Allahayoow af ceeb galay maxaan gibil madow saaray
Oo sidi ganboba niman ogeyn gudub ka weydaartey
Isna uu ku garan maayo yidhi waw garaad xumo'e
Ninkiise garan baa garanayee gedef ha saarraado
Caateeye (afkubo)

**Caateeye (Afkubo)** wuxuu ahaa abaanduule caan ah oo hoggaamin jiray beesha Looge Maxamed . Sidoo kale, wuxuu ahaa aabaha caaqilkii hore ee beesha, Caaqil Xaaji Diiriye.
Bah-faaraxhadeed

Bah-faaraxad waa jilib hoosaad kamid ah reer samatar oo kamid ah reer horogle, jifidaan waa jifida ugu badan reer horogle uguna tunka buuran.
Marka loo eego tirada ma jirto jifi ka badan jifooyinka kale ee reerka waana numberka ugu badan ( majority ) waxaa ka dhashay waxgarad iyo siyaasiyiin iyo abwaano taarikh ku leh gayiga somalidu degto, 

Waqtigaan waxay dagaan horogle town iyo galkacyo iyo doollo.