Gablandoon

**Gablan-doon** (ingiriis: antinatalism, antinatal, voluntary childlessness) ama "golmaran" iyo "madhale" waxay tilmaamayaan aragti oo kala duwan oo ku saabsan doorashada nolosha ee ku saabsan carruurta, inkastoo labadaasi ay ku lug leeyihiin go'aanka aan la helin carruur, haddana waxay ka yimaadaan aragtiyo kala duwan. 

Nolosha gablan-doon waxay tilmaamaysaa shaqsiyaad ama lammaane si miyir-qab ah uga go'aansada inaysan carruur dhalin, inkastoo ay heli karaan fursad ay ku sameeyaan. Go'aankaas waxaa sababi kara arrimo kala duwan. Qaar ka mid ah dadka waxay mudnaanta siiyaan raaxada shakhsiyeed, iyagoo raadinaya waqti dheeraad ah oo ay ku horumariyaan xirfadooda, hiwaayadooda, iyo daryeelka nafsaddooda. Waxay qiimeeyaan xorriyadda iyo dabacsanaanta ay ka helaan mas'uuliyadda aan carruurta lahayn. Arrimaha dhaqaale sidoo kale waxay door weyn ka ciyaaraan, maadaama dad badan ay arkaan kharashka ku baxa korinta carruurta mid aad u culus. Sidoo kale, welwelka ku saabsan cufnaanta dadka iyo dhibaatooyinka deegaanka ayaa dhiirrigelinaya qaar inay qaataan nolol gablandoon ah, iyagoo rumeysan in aan carruur dhalin ay ka caawin karto in la yareeyo raadadka kaarboon iyo yareynta cadaadiska kheyraadka adduunka. Dad kale waxay u qaataan caafimaadkooda, iyadoo xaaladaha caafimaad ee qaarkood ka dhigaya uur qaadista mid adag ama halis ah, ama waxay dooni waayaan inay gudbiyaan xaalado hidde-sideed. Waxaa sidoo kale jira dad aan si fudud u dareemin rabitaanka inay noqdaan waalid ama aysan u arkin waalidnimada inay tahay qayb muhiim ah oo ka mid ah noloshooda. Ugu dambeyntii, doorashada gablandoon waxay ka timaadaa rabitaan ah in la helo xorriyad dheeraad ah, iyadoo dadka ay noloshooda ku noolaadaan shuruudooda, iyaga oo aan ku xidhnayn mas'uuliyadaha korinta carruurta.

Nolosha gablandoon siyaasi ah dhanka kale waxay ku saleysan tahay aragti guud oo falsafadeed ama anshaxeed oo ka soo horjeeda dhalista. Gablandoon waxay ku doodayaan in dhalista nolosha cusub ay tahay mid khaldan, badanaa sababtoo ah waxay aaminsan yihiin in noloshu ay si dabiici ah u keento xanuun. Xanuunkaas wuxuu noqon karaa mid jireed, shucuur leh, ama mid jireed, waxaana falsafadda gablandoon-ku sheegaysaa in ay wanaagsan tahay inaan la abuuro nolol cusub oo si lama huraan ah u mari doonta xanuun. Dadka aqoonsanaya naftooda gablandoon ma aha kaliya kuwa ka fogaada masuuliyadda waalidnimada, laakiin waxay sidoo kale qabaan aragtiyo qoto dheer oo ku saabsan saameynta anshaxeed ee dhalista. Intaas waxaa sii dheer, qaar ka mid ah gablandoonada waxay wadaagaan walaacyo la mid ah kuwa childfree ee ku saabsan arrimaha deegaanka, iyagoo u arka dhalista inay kordhiso cufnaanta dadka iyo dhibaatooyinka deegaanka. Falsafadda gablandoon waxay sidoo kale saameyn ku yeelan kartaa fikradaha aqoonyahanada sida Arthur Schopenhauer, oo aaminsan in noloshu badanaa tahay culeys halkii ay ahaan lahayd barako, iyo in ka fogaanshaha dhalista nolosha ay noqon karto siyaabo looga yareeyo dhibaatada dadka kale.

Marka la barbar dhigo gablandoon oo ah go'aan ku saleysan doorasho shakhsiyeed—sida aan doonayn carruur sababaha dhaqaale, shakhsi, ama dareen—gablandoon waa falsafad qoto dheer oo ka timaada aragti anshaxeed oo ku saabsan dabiiciga nolosha iyo mas'uuliyad darrada dhalista.

Go'aanka in la qaato nolol gablandoon ayaa laga yaabaa inuu saameyn ku yeesho arrimo ku saabsan jinsiga, laakiin ugu dambeyntii waa go'aan shakhsiyeed oo ku saleysan qof walba. Ragga, rabitaanka xorriyadda shakhsiyeed, madaxbannaanida, iyo diiradda xirfadaha ayaa noqon kara saameyn xooggan. Ragga qaar ayaa dareemi kara raaxo-darro leh doorka dhaqameed ee waalidnimada, ama waxay doorbidi karaan inay ka fogaadaan masuuliyadaha iyo rajada bulshada ee la xiriira korinta carruurta. Dumarka, madax-bannaanida iyo aqoonsiga ayaa inta badan door muhiim ah ka ciyaara, gaar ahaan marka la eego isbeddelada bulshada ee ku saabsan riixitaanka ku saabsan hooyonimo. Iyada oo xuquuqda taranka iyo kontaroolka sii kordhaya, dumarku waxay dareemi karaan inay awood u leeyihiin inay go’aansadaan in hooyonimo aysan aheyn qayb lagama maarmaan ah oo ka mid ah noloshooda, iyagoo doorbidaya inay diiradda saaraan koritaanka shakhsiyeed iyo himilooyinka xirfadeed. Arrimaha dhaqaale, sida caqabadaha ku jira isku-dhafka shaqada iyo hooyonimada, ama culayska dhaqaale ee korinta carruurta, waxay sidoo kale saameyn ku yeeshaan go'aannada dumarka. Ugu dambeyntii, ragga iyo dumarku ee qaata nololahan waxay sameeyaan go'aannado ku saleysan arrimo qoto dheer oo shakhsiyeed oo waafaqsan qiyamkooda, himilooyinkooda, iyo mudnaantooda nolosha.

## Fiiri
*waayeeltooyo
* Cunug

## tixraac