open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Golaha Guurtida Somaliland

**Golaha Guurtida Jamhuuriyada Somaliland** (; ) waa gole ka tirsan Golaha Baarlamaanka ee Jamhuuriyada Somaliland. Sida caadiga ah, golaha odoyaasha waa **"Golaha Sare"** ee wadanka kaasi oo ka kooban 82 oday oo laga soo xulay beelaha Somaliland.

Shaqada ugu muhiimsan ee golahani waa ilaalinta iyo xalinta nabada wadanka; sidaas ay tahay waxay sharci ahaan ansixiyaan ama ka soo horjeestaan sharciyada ay soo bandhigaan Golaha Wakiilada.

Golaha Guurtida Somaliland waxaa xarun u ah caasimada Hargeysa, waxaana gudoomiye u ah Saleebaan Maxamuud Adam "Saleebaan Nuur".

## Sidoo kale fiiri
*Dastuurka Somaliland
*Golaha Wasiirada Somaliland
*Golaha Guurtida Somaliland      
*Golaha Wakiilada Somaliland   
*Baarlamaanka Somaliland                           
* Official website of the Somaliland upper house

## Linkiyo kale
* Somaliland law

## Tixraac
Golaha Wakiilada Somaliland

**Golaha Wakiilada Jamhuuriyada Somaliland** (; ) waa gole ka tirsan Golaha Baarlamaanka ee Jamhuuriyada Somaliland. Sida caadiga ah, golaha Wakiilada waa **"Golaha Hoose"** ee wadanka kaasi oo ka kooban 82 xubnood oo laga soo doortay Gobolada Somaliland.

## Guud Ahaan
Golaha Wakiilada ee maanta ka shaqeeya wadanka Somaliland waxay sameeysmeen doorashadii Baarlamaanka Soomaaliland ee sanadkii 2005.
Intaas waxaa dheer, in golahani ka kooban yahay 82 xubnood kuwaasi oo ka soo jeeda gobolada wadanka oo dhan.

## Sidoo kale fiiri
*Dastuurka Somaliland
*Golaha Wasiirada Somaliland
*Golaha Guurtida Somaliland      
*Golaha Wakiilada Somaliland   
*Baarlamaanka Somaliland                           
* Official website of the Somaliland upper house

## Linkiyo kale
* Somaliland law

## Tixraac
Duqa magaalada

**Duqa magaalada** (; ; loogu dhawaaqo:  ama , asal ahaan ka timid erey Latino *maior* , macnaheedu yahay "wax weyn") waa sarkaalka ugu sareeya xafiiska dowlada hoose ee magaalo, caasimad ama deegaan kale leeyahay.

## Sidoo Kale Fiiri
*Badhasaab (Gudoomiya Gobol)
*Xoghaye
*Dowlad Hoose
*Golaha Deegaanka

## Tixraac
Dowlad Hoose

**Dowlad Hoose** (; ) waa nidaamka qeyb ka mid ah dowlad meeli leedahay gaar ahaan deegaanada magaalooyinka iyo casimadaha.
Dowlada hoose ee degmo, magaalo ama caasimad waa maamulka hoose ee deegaankaasi kaasi oo laga soo doorto isla deegaankaasi isla markaana la shaqeeya dowlada dhexe iyo dowlada sare. 

Sida caadiga ah, dowlada hoose waxay ka kooban tahay tiro dad ah oo loo yaqaano "Golaha Deegaanka", saraakiil, xisaabiye, xoghaye iyo gudoomiyaha oo loo yaqaano **[[Duqa magaalada]]**.

## Sidoo Kale Fiiri
*Badhasaab (Gudoomiya Gobol)
*Xoghaye
*Dowlad Hoose
*Golaha Deegaanka

## Tixraac
Eskişehir

**Eskişehir** (; () Waa magaalo ku taalo Wuqooyi-Galbeed dalka Turkiga.  Eskişehir waxay ku talaa jiinka wabiga Porsuk waxayna u dhexeysaa magaalooyinka Ankara iyo Istanbuul, waxaa ku yaal labada Jaamacadood ee caanka ah ee *Eskişehir Osmangazi University* iyo *Anadolu University* waxaana wax kabarta labadaasi Jaamacadood inka badan 100,000 oo adeeg waxbarasho iyo deegaan ka hela xarumaha Jaamacadahaas waxaana Eskişehir loogu yeeraa caasimadda waxbarashada dalka Turkiga. 

Ardayda wax ka barta Eskişehir waxaa ka mid ah arday Soomaaliyeed.

## Sidoo Kale Fiiri
*Istanbuul
*Adana
*Ankara
*Antalya
*Bursa
*Edirne
*Eskişehir
*Gaziantep
*Gebze
*Kayseri
*Konya
*İzmir
*İzmit
*Mersin
*Samsun
*Trabzon
*Yalova
## Tixraac
Dadka Zulu

**Sulu** ama **Zulu (****)** waa dad ku Dhaqan Koonfur Afrika, tiradooda waxaa lagu qiyaasaa toban ilaa kow iyo toban milyan, qarnigii 18aad waxay caan ku ahaayeen dagaalka iy okala dambaynta, waxay qabsadeed dhul badan oo ku xeeran koonfur afrika, waxaa hogaamin jiray boqorkoodii *[[Shaka Suulu|Shaka]]*, waxay isku dhaceen cadaankii koonfur afrika soo degay qarnigii 18aad. waxaana dhex maray dagaallo badan. Sidoo kale waxay dagaal xoogan la galen mouse biixi, sadaam Mohamed hirsi iYo faysal cali waraabe kadi marking ay hablahooda kufsi wadareed ku qaadeen

### Degaanka iyo afka
Qabiilka sulu ayaa u badan koonfur afrika waxay kaloo degaan simbabwi, Musambiig, iyo Saambiya. waxay ku hadlaan luuqada baantuuga.

## Sidoo kale arag
*Shaka Suulu
## Txiraac
* History section of the official page for the Zululand region , Zululand.kzn.org
* Izithakazelo, wakahina.co.za
Shaka Suulu

**Shaka suulu**  () waxuu ahaa boqorkii Qabiilka Dadka Zulu Ee Koonfur Afrika, wuxuu dhashay qiyaastii 1787 wuxuu dhintay 1828. wuxuu hogaaminayay qabiilka sulu isagoo qabsaday meelo badan waxyna isku dheceen cadaankkii halkaas joogay.
## Dadka Sulu
**Suuluu (**Zulu**)** waa dad ku nool Koonfur Afrika, tiradooda waxaa lagu qiyaasaa toban ilaa kow iyo toban milyan, qarnigii 18aad waxay caan ku ahaayeen dagaalka iy okala dambaynta, waxay qabsadeed dhul badan oo ku xeeran koonfur afrika, waxaa hogaamin jiray boqorkaas *[[Shaka Suulu|Shaka]]*, waxay isku dhaceen cadaankii koonfur afrika soo degay qarnigii 18aad. waxaana dhex maray dagaallo badan.
Qabiilka sulu ayaa u badan koonfur afrika waxay kaloo degaan simbabwi, Musambiig, iyo Saambiya. waxay ku hadlaan luuqada baantuuga.

Qabiilka sulu ayaa u badan koonfur afrika waxay kaloo degaan simbabwi, Musambiig, iyo Saambiya. waxay ku hadlaan luuqada baantuuga.
## Tixraac
* The South African Military History Society – The Zulu Military Organization and the Challenge of 1879
* Shaka: Zulu chieftain 
* The History of Shaka
* Statue proposal 
* "Shaka Zulu", Carpe Noctem
Huutuu

**Huutuu** ( ) waa dadyow ku nool afrikada dhexe waxay aad u joogaan Ruwanda iyo Burundi, waa mid ka mida  dhinacyadii isku haystay burundi ee isir sooca adeegsan jiray. dhinaca kale wxuu ahaa Tutsiga.
Huutuuga ayaa %84 dadka ruwaandha.
## Sidoo kale eeg
* Dadka Zulu
* Tutsi
Tutsi

**Tutsi** () waa dadyow ku nool Geeska iyo dhwxda Afrika waxay aad u joogaanRuwanda> iyo Burundi, waa mid ka mida  dhinacyadii isku haystay burundi ee isir sooca adeegsan jiray. dhinaca kale wxuu ahaa Huutuuga.

Tutsiga tiradooda waxaa lagu qiyaasaa qiyaastii 2.5 milyan. Dalka Rwanda, waxay ka yihiin ku dhawaad 15% bulshada, halka Huutu ay yihiin qiyaastii 85%.

Sagaashamaadkii, gaar ahaan intii lagu jiray Rwandan Genocide, Tutsiga waxaa si aad u ba’an loogu xasuuqay dagaallo ku saleysan nacayb isir iyo kala duwanaansho bulsho. Xasuuqaasi wuxuu salka ku hayey kala sooc iyo takoor muddo dheer socday.

Waxaa sidoo kale la sheegay in Tutsigu lagu bartilmaameedsaday kala duwanaanshahooda muuqaal (midab iyo qaab-dhismeed), maadaama ay ka duwanaayeen bulshooyinka kale ee halkaas ku noolaa. Qaar ka mid ah aragtiyaha iyo sheekooyinka taariikheed waxay sheegaan in Tutsigu asal ahaan ka soo jeedaan Beesha Gadabuursi, inkastoo arrintani ay tahay mid dood cilmiyeed ka taagan tahay oo aan si rasmi ah loo xaqiijin.

## Sidoo kale eeg
* Dadka Zulu

* Huutuu

=Xigasho==
* "Tutsi" at everyculture.com
* The International Criminal Tribunal for Rwanda (the status and judgments of all cases before the ICTR are available here)
Duq

::*Haku khaldin eryga "[[Gaboow]]"*
**Duq** (; la macno ah **Waayeel**) waa qof ama shey da' weyn leh. Duq waa wax kasta oo intii mudo ah jiray kaasi oo noqon kara dad, xoolo, noole, dhir, shey ama walax.

## Sidoo kale loo isticmaala
* Ciwaan ahaan: derajo sare qof leh, taasle ahaan Duqa magaalada. 
* Astaan ahaan: in lagu asteeyo dad waayeel ah, tusaale ahaan **Duqeyda Gobolka**.
* Duq (diin ahaan): diimaha qaar (sida Masiixiga) qofka la qadariyo ee xikmada badan ayaa lo yaqaan **Duq**.

## Ku caan ah
* Golaha Duqeyda Somaliland sidoo kale loo yaqaano *Golaha Guurtida*.
* Gabaygii: *"Duqeydii dhamaatee dabshidkii yaa eegi..."*

## Sidoo kale fiiri
* Da'
* Gaboow
* Noole
## Linkiyo Kale
*Global AgeWatch Statistics on population ageing and life expectancy
*HelpAge International and UNFPA (2012). Ageing in the 21st Century – A Celebration and A Challenge. 

## Tixraac
Da'

::*Haku khaldin eryga "[[Gaboow]]"iyo "[[Duq]]"*
**Da**' (; ) waa nidaamka jidhka noolaha u koro intii wakhti ah isla markaana u gaboowo. Nooluhu marka uu weynaado ee intii mudo ah joogo wuxuu noqdaa "Duq" taasi oo saynis ahaan u taagan isbedelka ku imanaya jidhka. 

Marka laga hadlayo dadka, da'da waa isbedelka ku yimaada jidhka qofka intii wakhti ah, taasi oo ugu dambeynta keenaysa isbedel ku yimaada muuqaalka jidhka, fikirka, shaqada, awooda iyo dhaqanka bulsho ee qofkaasi.

## Sidoo kale fiiri
* Da'
* Gaboow
* Noole
## Linkiyo Kale
*Global AgeWatch Statistics on population ageing and life expectancy
*HelpAge International and UNFPA (2012). Ageing in the 21st Century – A Celebration and A Challenge. 

## Tixraac
Abaarso

**Abaarso** waa degmo yar oo ku taal Gobolka  Woqooyi Galbeed ee Soomaliya. waxay dhacdaa meel  15 km Galbeed kaga beegan ee Hargeysa, waxaa ku yaala iskuulka sayniska iyo teknoolajiyada ee *Abaarso*.

## Xigasho
* Abaarso, Somalia
Dacar Budhuq

**Dacar budhuq**   waa magalo madaxda degmada Laasgeel  ka tirsan gobolka Hargaysa ee Somaliland  waxay ku taallaa wadada u dhexeysa  Hargeisa iyo  Berbera. waxa ka dhisan saldhig bolis iyo iskuul uu ingriiska ka dhisay xiligii isticmaarka waan magaalo mihiim ah oo isku xidhi Hargaysa iyo Berbera
Dacarbudhuq waxaa ku yaal dowga caanka ah ee KODAYARE iyo buurta dameerka,waqtigii dowladii somaliya waxaa fadhiyi jiray ciidan Military ah waxaana ku yaalay saldhig.
Xaga dhqaalaha magaaladu waxay kun tiirsantahay beeraha,xoolaha iyo ganacsigiga waxaana ku yaala 2 wershadood oo maaska sameeya.
Dadka magaaladu waa dad dhaliyaro u badan waxaana magaalada kunool mujaahidiin ku caan ahaa goobaha dagaalka ee jabhadii SNM waxaana kamida IBRAAHIN AHMED DHEERE (CAAQILKA) ,JAAMAC CALI QULUX,mujaahid SURYO iyo qaar kale.
Magaaladu waxay caan ku tahay dooxa caloola oo ah doox halis badan oo marka roobabku da,aan baabuurta la taga.

## Xigasho

## GUDOOMIYAHA DEGMADA LAASGEEL,MUSATAFE JEBIYE
* Geographic Names
Dhaboolaq

**Dhaboolaq** waa degmo ka tirsan gobolka Woqooyi Galbeed ee soomaaliya hada waxaa ay hoostagtaa maamulka  Somaliland oo ka madax banaani sheegtay Somalia.

## Xigasho
* Dhaboolaq, Somalia
Mersin

**Mersin** (; ; sidoo kale waxaa loo yaqaanaa **İçel**) waa magaalo weyn oo ku taalo Bada Mediterraniyanka ee dalka Turkiga. Mersin waxaa ku nool in ka badan hal milyan oo qof waxaana ku taalo Dakadda ugu weyn guud ahaan wadanka Turkiga.
## Muuqaalka
 
File:Mersin Yenişehir shore.JPG|Xeebta Degmada Yenişehir
File:126 Mersin.07.2006 resize.JPG|Sarta Mertim
File:Mersin Halkevi.jpg|Xarunta Dhaqanka Ataturk
File:Muğdat Mosque, Mersin.jpg|Masjidka Muğdat 


## Sidoo Kale Fiiri
*Istanbuul
*Adana
*Ankara
*Antalya
*Bursa
*Edirne
*Eskişehir
*Gaziantep
*Gebze
*Kayseri
*Konya
*İzmir
*İzmit
*Mersin
*Samsun
*Trabzon
*Yalova
## Tixraac
Konya

**Konya** (; () waa magaalo ku taalo Bartamaha Anaadool, Wadanka Turkiga. Konya waa caasimaddii hore ee dawladii Salaajiqida ruum , waxayna Saldanadaas ka talin jirtay badanaa dalka Turkiga xiligii ka horeeyey duulaankii Maangooliyiinta ama *[[Tataarka]]*.

Konya waxaa ku yaalo goobo taariikhi ah oo farabadan sida: **[[Masaajidka Calaa'udiin]]** waxaana dhismihiisa la bilaabay xiligii uu talada hayay boqorkii la oran jiray Mascuudkii 1aad ayadoo la dhameeyey waqtigii Kayqubaadkii 1aad ee kawada tirsanaa Madaxdii isaga dambeysay Salaajiqada. Sidoo kale waxaa ku yaal Matxafka caanka ah ee **Mawlaanaa Jalaaluddiin Arruumi**.

Konya waa magaalada uu kasoo jeedo Ra'iisulwaxaarihii hore ee dalka Turkiga Mudane Axmed Dafutoglu.

## Taariikhda
Sooyaalka magaalada ayaa ah mid aad u fog, waxey muujisay baaritaano la sameeyay in magaalada la daganaa 3000 sano ka hor miilaadiga .

Magaalada Waxey mar ahayd mid raacsan boqortooyada faaris ilaa alaskandar uu ka jabiyay daariyoos sedexaad, 333 ka hor miilaadiga, markuu dhintay Aleksandr oo boqortooyadiis burburtay waxay noqotay mid hoostimaada xukunka boqorada bermaagoon, sanadkii 133 ka hor miilaadiga ayee si dhaxal ahaan ah ugu guurtay roomaanka kasii dibna bririizanda ayee u sii guurtay.

Qarnigii 8aad iyo kii tobonaad in u dhaxeesay waxey magaalada la kulantay weeraro is xig xiga oo dhanka Musliimiinta 

## Sidoo Kale Fiiri
*Istanbuul
*Adana
*Ankara
*Antalya
*Bursa
*Edirne
*Eskişehir
*Gaziantep
*Gebze
*Kayseri
*Konya
*İzmir
*İzmit
*Mersin
*Samsun
*Trabzon
*Yalova
## Tixraac
Joe Cassano

**Giovanni Cassano** (15 Abriil 1973 - 3 Abriil 1990) ama **Joe Cassano**, waa fannaan u dhashay dalka Talyaaniga.

=Qaasaali=
* 1999 : *Dio lodato*
Gebze

**Gebze** (; , Magacyadii hore loogu aqoon jiray *Dakibyza* iyo **Libyssa**) waa magaalo ku taalo gobolka Kocaeli ee dalka Turkiga. Gebze waxay masaafo dhan 48km u jirtaa caasimadda Istanbuul waxaana ku nool dad ku dhow nus malyuun. Gebze waxay saarantahay gacanka İzmit ee Badda Marmara, waana magaalo aad ugu hormarsan dhanka Warshadaha iyo Tiknoolojiyadda.
## Muqaalka

File:Çobanmustafapaşa.jpg|Masjidka Çoban Mustafa Pasha 
File:Osmanhamdibey.jpg|Matxafka Osman Hamdi Bey
File:Eskihisarkale3k.jpg|Qalcadda Eskihisar
File:Hanibal's Tomb (7471636104).jpg|Darjiinaha Hannibal
File:GTÜ Kütüphane.jpg|Jaamacadda Booli-Tikniko ee Gebze
File:Tevitol 1530673.jpg|Kooleejka TEVİTOL

## Magaalooyinka la mataanka ah

Bishii Nofeember 2014kii, waxaa wada hadal lagu mataanaynayo magaalada Garoowe ee Soomaaliya iyo Gebze oo Turkiga ku taalo yeeshay dawladaha hoose ee labada magaalo.

## Sidoo Kale Fiiri
*Istanbuul
*Adana
*Ankara
*Antalya
*Bursa
*Edirne
*Eskişehir
*Gaziantep
*Gebze
*Kayseri
*Konya
*İzmir
*İzmit
*Mersin
*Samsun
*Trabzon
*Yalova
## Tixraac
Dhiig Yari (aneemiyo)

**Dhiig Yari** (, ) waa erey kasoo jeeda giriig oo u dhigma dhiig li'i, waa xaalad dhacda markii dhiigu ku yaraado jirka, dhiiga oo yaraada ayaa keenta in jirku si fiican u gudan waayo hawshiisii, waxaa yaraanay uksijiinka gaaray jirka taasoo ay ka dhalato daal iyo madax xanuun, iyo awood yari indhaha ah iyo dansanaan jirka ah,  waxaa keena dhiig yarida sadex arimood oo kala ah 
# dhiig yari ka timid dhiig la shubay ama dhaawac u dhamaaday.
# khalkhal gala qalabka dhiig soo saarka jirka.
# iyo in googo' uu ku dhoco unugyada dhiiga iyadoo aysan gaarin waqtigii ay dhiman lahaayeenDhiig yari waa tirada unugyada dhiigga cas-cas oo ka yar sidii caadiga ahayd.

## Tilmaan
Unugyada dhiigga cas-cas waxay ogisjiinta u xanbaaraan qaybaha jidhka oo dhan. 
Marka ay tirada unugyada dhiigga cas-cas yar yihiin, ogsijiin yar ayaa soo gasha qaybaha jidhka. 
Tani waxay qofka ka yeeli kartaa mid dareema in uu daallan yahay oo daciif yahay.

## Waxyaabaha keena aneemiyada
• Dhibaatooyin ka yimaada sida feerada ama birta iyo cuntooyinka kale uu jidhku u isticmaalo
• In aan la cunin cunto ay feeradu ku badan tahay
• Dhiig ka yimaada afka, hunguriga, caloosha ama xiidmaha
• Dhiig ka yimaada hoosta haweeneyda ama dhiig bax badan oo caadada ka yimaada
• Dhallaanka ka yar hal sano ee cabba caanaha lo’da ama caanaha ariga
• Dhallaanka lagu quudiyo caano boore aan lahayn feero ama bir dheeraad ah.

## Tilmaamaha lagu garto
Haddii aad qabto wax calaamadahaan ka mid ah, takhtarkaaga la xiriir.
• Daciif ama daal dareensan tahay
• Maqaarkaaga, faruuryaha, cirridka, indhaha dhinacyadooda, ciddiyaha ama calaacalaha gacmuhu midab beelaan.
• Indhaha oo ku madoobaado ama mugdo noqdo markaa istaagto
• War-wareer ama miyir beelid
• Neefsashada oo kugu gaabata ama feedho xanuun
• Wadnaha oo si deg deg ah u garaacma
• Dhallaanka iyo carruurta oo si gaabisa u kora

## Daryeelkaaga
• Takhtarkaagu wuxuu baari doonaa si uu u ogaado sababaha dhiig yarida kuu keenay iyo in uu qorsheeyo daaweyntaada. 
Daaweyntaada waxaa ku jiri kara:
• Cunidda cuntooyin caafimaad leh oo ay ka mid yihiin furuto, khudrad, rooti, waxyaabaha caanaha laga sameeyo, hilib iyo kalluun. 
In aad cunto cuntooyin feeradu ku badan tahay sida khudradda caleenta ah, hilibka guduudan, looska iyo digirta. 
Takhtarkaagu waxaa laga yaabaa in uu doonayo in uu la kulmo cunto qore si laguugu qorsheeyo cuntooyin caafimaad leh.
• In aad qaadato feero kordhiye.
• Cabidda 6-8 koob oo cabitaanno ah maalin walba.
• In lagu siiyo dhiig ku shubid si loo beddelo feerada iyo dhiigga kaa lumay haddii dhiig-yari siyaado ah ku hayso.
Isla markiiba aad takhtarkaaga haddii aad:
• War-wareereysid markaad istaagto
• Ay neefsashadu kugu gaaban tahay ama cadaadis feeraha aaddareemayso.

## Tixraac
* Anemia​—Causes, Symptoms, and Treatment
* Sickle-Cell Anemia—Knowledge Is the Best Defense
* شبكة ويب ميد
* شبكة مايوكليك
* شبكة ميدلاين

## Lifaaq banaanka ah
* المجلس الوطني لعلاج الانيميا  (الولايات المتحدة)
* حاسبة الهيموجلوبين لتشخيص الانيميا
Bursaspor

**Bursaspor** Waa koox-banooni oo ka dhisan magaalada Bursa ee dalka Turkiga. Kooxdani waxaa la aasaasay sanadku markuu ahaa 1963dii, waxayna ka mid tahay kooxaha ugu waawyn uguna taageerayaasha badan guud ahaan dalkaasi.

## Tixraac

## Eeg waliba
* Bursaspor
Buuraha Golis

**Buuraha Golis** waa silsilad buuroley  ah oo dhacda woqooyiga soomaaliya, waxaa kaloo loo yaqaan ***Qar golis***, waxay  maraan gobolka sanaag.

## Sidoo kale eeg
* Cal Madow

## xiriiriye

## Tixraac
* Abdullahi, Mohamed Diriye (2001). ''Culture and customs of Somalia''. Greenwood. ISBN&nbsp;978-0-313-31333-2.&nbsp;
* 

## Sidoo kale eeg
* Cal Madow

## Lifaaq banaanka ah
*
Qorilugud

**Qorilugud** waa deegaan ka tirsan Gobolka Togdheer ee Somaliland.  Deegaanku wuxuu hoos yimaadaa degmada Buuhoodle. Waxaa degga   Solomadow

## Dad caan ah oo ka soo jeedaa

•  jiif caaqil afku waranle  

Salebaan Maxamuud Aadan (Salebaan Muslim) - Guddoomiyaha Guurtida Somaliland. 

• Dolaal

## Tixraac
* Qoorlugud

## Lifaaq dibada ah
Trabzonspor

**Trabzonspor** ama **TS**, Waa koox-banooni oo ka dhisan magaalada Trabzon ee dalka Turkiga. Koodani waxaa la aasaasay sanadku markuu ahaa 1963dii, waxayna ka mid tahay afarta kooxood ee ugu waaweyn bguud ahaan dalkaasi.
## Tixraac

## Eeg waliba
* [ trabzonspor.org] 
* SOCCERWAY
* FLASHSCORE
* Transfermarkt
Trabzon

**Trabzon** (; ; sidoo kale waxaa loo aqoon jiray magaca taariikhiga ah ee **Trebizond**) waa magaalo ku taalo xeebta Bada madaw ee Wuqooyi-Bari dalka Turkiga. Trabzon waxaa ku taalo dakad muhiim u ah ganacsiga gobolada Bada madow ee dalkaasi waxaana ka dhisan kooxda facaweyn ee Kubadda-Cagta Trabzonspor. 
## Muuqaalka iyo Naqshadda Magaalada

File:Ayasofyatrabzon.jpg|thumb|Sarta Taariikhiga ah ee Hagia Sophia
File:Atatiurko namas.jpg|thumb|Qasriga Atatürk
File:Trabzon,AtatürkAlani.jpg|thumb|Fagaaraha Atatürk


File:Sumela Showing Location.JPG|Qalcadda Sümela
File:Trabzonhouse.jpg|Fillooyinka Livera.
File:Uzungöl3.jpg|[Harada Uzungöl.
</gallery>
<gallery>
File:Ktu foto 1.jpg|Jaamacadda KTU.
File:Village in Çaykara district2.jpg|Hareeraha Magaalada
File:Tarbzon-limani.jpg|Dekadda Trabzon 1920yadii
</gallery>


==Sidoo Kale Fiiri==
*[Istanbuul
*Adana
*Ankara
*Antalya
*Bursa
*Edirne
*Eskişehir
*Gaziantep
*Gebze
*Kayseri
*Konya
*İzmir
*İzmit
*Mersin
*Samsun
*Trabzon
*Yalova
## Tixraac
İzmit

**İzmit** (; () waa caasimadda gobolka Kocaeli ee galbeedka dalka Turkiga. İzmit waxay 118km dhanka bari ka xigta magaalada Istanbuul. 
## Sidoo Kale Fiiri
*Istanbuul
*Adana
*Ankara
*Antalya
*Bursa
*Edirne
*Eskişehir
*Gaziantep
*Gebze
*Kayseri
*Konya
*İzmir
*İzmit
*Mersin
*Samsun
*Trabzon
*Yalova
## Tixraac
Caad (geed)

**Caad** waa jaad ka mida geedaha la bahda ah Canuuniga.
Magac English ahaan waxaa layiraahda sugar apple
Faarax

**Faarax was magac Soomaaliyeed   lab ah Laguna farxo Marka uu kuu Dhalato awlaad aad ku faraxsan tahay faarax was Magac rag midka ivy faraha Ito qiimaha badan ee loo iguna nasiibka Badaskar we loo bixiyo ragga Soomaaliyeed iyo Dhulia  Soomaalidu ku nooshHay dhammannref name="Actual Indictments"></ref> waa magac dhidig ah [[Af-Carabi|carbeed]] ku faafsan dalalka carabta iyo [[Geeska Afrika|shibhi jasiirada soomaaliyeed]]

==isirka==
waa magac la soomaaliyeeyay isirkiisuna waa **Faarix''' xididkiisuna waa "Farixa فَرِحَ" wuxuuna ka walax yahay qof nimcaysan oo bashaash ah oo xaaladeesa raali ku ah.

### luqadaha kale
Habka ama qaabka magaca loodhigo lugadaha kaladuwan ee dadka sita :

## XOGTA
Diiwaanka Caasimadaha Afrika

Hoos waxaa ku xusan **Diiwaanka Caasimadaha [[Afrika]]** ().

## Caasimadaha
Qaarada Afrika waxaa ku yaala magaalooyin waaweyn kuwaasi oo caalami ah, isla markaana u dhigma caasimadaha caalamig ah ee dunida inteeda kale. Si kastaba ha ahaatee, in badan oo caasimadahan ah waa magaalo madaxda wadanadaasi, kuwo kale waa xarumo ganacsi oo waaweyn, halka caasimado kale taariikhi yihiin.

Guud ahaan, qaarada Afrika waxaa ugu caansan caasimadahan hoos ku xusan:

portal africa geography

## Xigasho

## External links

* Geopolis
Magaalo weyn

**Magaalo weyn** ama **wadajir ilbaxnimo** *([[Af-Ingiriis|Ingriisa]]:Metropolitan area)* Erayga waxaa loogu yeeraa magaalooyin waaweyn marka la eego xaafadaheeda, magaalooyinka iyo tuulooyinka اla deriska ah. waa xarun weyn kana kooban tiri ballaaran ee dad ah iyo shaqaalaha ku xiran goobtaa, dhul ballaaranna ku fadhisa, sida caadada ah taas baa qaadan karta magaalo weyn.

Adduunka meel ay bulsho ku uruursantahay waxaa ugu weyn Tokyo ee Jabaanka waxa uu ku fidsanyahay dhismayaasheeda si aan kala go' lahayn awoodeeda 10,000 KM²، waxaana dagan 30 milyan qof, kana kooban magaalooyin badan ee yaryar saddex magaalo oo waaweyn.

**Metroobolitaan eeriya** waa eray loo soo gaabiyo mararka qaar Metroowga dhulka hoose mara, waxaa haboon in aan qalad loo fahmin waxaa loola jeedaa metroogga dhulka hoose mara iyo Dhabaha Tareenka ee magaalada.
Qurbajoog

**Qurbajoog** (gariig ahaan διασπορά), Diaspero, halkudheg loogu yeero meelo ay joogaan dadyoow soo-galooti ah kana yimid dalalkooda meelo kala gadisan ee adduunka ka mid ah si ay u noqdaan kuwa ku kala firirsan si koxkooxo ah kala fogfog, kana wada shaqaynaya dhexdooda habab kala duwan sida ay ugu laaban lahaayeen dalalkooda. Tusaale ahaan dadka qurba joogata ah ee ka soo jeeda:
* Yuhuuda
* Falastiin
* Kurdida
* Soomaalida

Kuwii ugu horeeyay ee adeegsada oraahdaan wuxuu ahaa gariigga waxa ay ku tilaameen wiilashooda aaday dibadda si ay dalal kale u soo gumaystaan isla markaana qabsadeen dalalkaas. Laakiin xilliyadii hore waxaa adeegsaday oraahdaan Yahuudda.

## Eeg sidoo kale
* Qurbajoogta Soomaaliyeed

## Xogta
Emre Belözoğlu

**Emre Belözoğlu** (; Ku dhashay 7dii sebteembar 1980gii magaalada İstanbul) Waa kabtankii hore ee Xulka Qaranka Dalka Turkiga hadana wuxuu u dheela kooxda heerka 1aad ee horyaalka *Süper Lig* ee dalka Turkiga ka dheesha ee İstanbul Başakşehir F.K. Horena wuxuu ugu soo dheelay kooxo waa weyn oo ka dhisan qaaradda Yurub sida Galatasaray SK, Fenerbahce SK ee kawada dhisan isla caasimadda İstanbul, kooxda Inter Milan ee dalka Talyaaniga, Atletico Madrida ka dhisan dalkaasi Isbania iyo waliba kooxda Newcastle United ee dheesha horyaalka *Premier League* ee dalkaasi Ingiriiska.
Balamballe

Faahfaahin:
* '''Balanbal''' Gobolka Galgaduud

* **[[Balanballe|Balamballe]]** gobolka Mudug

* **Balanballe** Gobolka togdheer
Bacaadweyn

**Bacaadweyn** waa magaalo ku taal waqooyi-bartamaha gobolka Mudug ee dalka Soomaaliya Waxay inta badan ku mashquulsan tahay beer-beereed yar-yar. Waxaa maamula Puntland Dugsiyada sare ee deegaanka waxaa ka mid ah Bacaad weyn.
## Tixraac
"Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya - Dastuurka Ku-meel-gaarka ah"

U Beddelka Dhaqaale Nidaamsanaansan

"Puntland - Secondary Schools"//Wasaaradda Waxbarashada Puntland . 26 May 2013 .
Balli Gaabandhoor

**Balli Gaabandhoor** waa degmo ku taal woqooyiga Gobolka Mudug ee [[Soomaaliya|].

## Xigasho
* Balligaabandhoor
Bohol Qoriley

**Boholqoriley** waa degaan ku yaala koonfur bari gobolka Mudug ee Somalia Turkey.

## xigasho
* Bohol Qoriley
Ceel Dhanaane

**Ceel Dhanaane** (Arabic&#x3A; عيل دنانه&#x200E;&#x200E;) Waa degaan xeebeed ku yaal Gobolka Mudug  Somaaliya.

## Xigasho
* El Danane, Somalia
Halabookhad

**Halabookhad** waa deegaan sii ballaaranaya oo ku yaal woqooyiga magaalada Gaalkacyo (Galkayo), waxay dhacdaa dhigta ito loolka kala ah 6°51'15.20"N, 47°24'48.33"E ee gobolka Mudug, [Soomaaliya| Somaaliya]].

## Tilmaan
Halabokhad waxay u dhowdahay Galkacyo, Caasimada Mudug
Badda Iija

**Badda Aajen** (giriiq: **Αιγαίον Πέλαγος**; **Aigaio Pelagos**, [eˈʝeo ˈpelaɣos] , Af-Turki: **Ege Denizi**) , waa laan ka mid ah Bada Midatareeniyanka dhererkeeda 643.5 km ballaceeda 322 km, waxa ay u dhexeysaa jasiirad la moodda Giriigga iyo Anaadool, iyadoo ku xiraysa Badda Marmara dhanka gacanka Dardaniil, waxa ayna ku jiiftaa Turkiga iyo Giriig.
* 
* 

## Eeg sidoo kale
* Jasiiradaha Aajen

## Tixraac
Ururka Iskaashiga Horumarka Dhaqaale

## OECD Wadanmaha

* Turkey
* United Kingdom
* United States
* Australia
* Austria
* Belgium
* Canada
* Chile
* Czech Republic
* Denmark
* Estonia
* Finland
* France
* Germany
* Greece
* Hungary
* Iceland
* Ireland
* Israel
* Italy
* Japan
* Latvia
* Luxembourg
* Mexico
* Netherlands
* New Zealand
* Norway
* Poland}
* Portugal
* Slovakia
* Slovenia}}
* South Korea
* Spain
* Sweden
* Switzerland
Gawaan (degaan)

**Gawaan ***ama ***Gawaan dheere **waa dagmo Aad U Balaaran Waxana Hoos Yimaada Dhoor Deegaan.

1**.** Laam Xarar 2. Qaaranroow 3. Saqiiro 4. Ceelka Sarmaaned 5. Birta Shiilood iyo Deegano Kale. Waxa Ayna Dhacdaa koofur bari Gobolka Mudug ee Soomaliya.

Dagmada Gawaan Dadka Dagan Waxa Ay Caan Ku Yihiin Dhaqashada Xoolaha Sida: ***Geela*** / **Loda Iyo Ariga Iyo Tabcashada Beeraha Xili Roobadka.**

Waxa Kale Ee Caan Ku Tahay Cimilo Qaboob Waxana Ku Hareereesan **Boholo** Ama **Haadaamo** Aad U Waaweyn Kuwaasoo Dalxiis Ay U Adaan Dadka Ku Cusub Magalada.

Dadka Dagan Waxa Lagu Qiyaasaa **4,000 - 5,000 Oo Qof.** 

## Tilmaan
Degaankan sida ka muuqata magaciisa waa dhul adag oo aad u sareeya, waxaa laga arki karaa Hobyo iyo badweynta hindiya, oo u jira 30km bari

## Degaanka
waxaa dega soomaalida gobolada dhexe, siiba beesha sacad ee Habar Gidir, hawiye

Waxa kale oo ku badan qabiilka abgaal iyo duduble

## Tixraac
wuxuu u Dhaqtar yahay baydhabo Waana dhul aad u baladhan oo aad u wayn 
* Gawaan, Somalia
* Gawaan, Somalia
Badda Madow

**Bada Madaw** (; ) waa bad ku taala koonfur bari qaarada Yurub iyo Aasiyada dhexe waxa ay kula xidhiidhaa bada dhexe ee ee cad. kinaalka loo yaqaanmo bosfoor iyo bada marmarka waxa kale oo ay la xidhiidhaa bada looyaqaanoo asoof waxa ay kala xidhiidhaa kinaalka. Kertish wabiyada ugu waawayn ee ku shuba bada madaw waxa ugu waawayn wabiga daanoob]. masaaxad bada madaw waxa ay kabadantahay 24 kun klm oo isku wareega.dhirerkiida hoostuna waxa uu gaadhaa 2210 mitir. Dawladaha hadheeya bada madaw waxa ay yihiin dawladahan.
ukrain ruushka turki bulgaariya iyo roomaaniya. magaalooyinka ugu caansan ee kuyaala bada madaw waxa kamida.Istanbuul daraabsoon.bada madaw waxa ay kamidtahay badaha caalamka ugu waawayn

bada madaw waxa ay isku xidhaa qaaradaha yurub iyo asiya bada madaw waxa ay kulmisaa wadamo aad ubadan

=Qoraalo Kale=
*Badda Marmara
*Bad
*Badweyn
*Webi
*Biyo

= Xigasho =
Golaha Turkiga

Turkiga Kengash, Turki Kengash; ama, si buuxda, Golaha Iskaashiga Wadamada Turkida (CCTS; Turki: Turki Kenash) Hay'ad caalami ah oo ka kooban qaar ka mid ah dalalka Turkida, waxaa la aasaasay 3dii Oktoobar 2009kii Nakhchivan, Xoghaynta Guud waa Istanbul, Turkiga, Wadamada xubnaha ka ah Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Turkiga iyo Özbekistaan, turkumaanistaan maaha xubin rasmi ah oo ka tirsan golaha sababtoo ah dhexdhexaadkooda, hase yeeshee, waa xubno mustaqbalka ah ee golaha. Uzbekistan waxay ku dhawaaqday inay rabto inay ku biirto Golaha 30 Abriil 2018 Fikradda ah in la sameeyo guddi-hoosaadkan ayaa markii ugu horreysay ee madaxweyne Kazakum Nuursultan Nazarbayev dib ugu soo laabtay 2006-dii.

Taariikhda Muddo qarniyo ah, Turkida waxay qaabeeyaan taariikhda caalamiga ah iyaga oo u gaar ah. Waxay dhisteen oo xukumeen boqortooyo badan iyo dawlado ku yaala aagagga ballaaran ee ka soo jeeda Yurub ilaa Hindiya. Maanta dalalka dawladaha Turkidu waxay galeen heshiis wada-shaqayn ah, dhisidda xiriir xoogan iyo kuwo hagaagsan, iyo in mustaqbalkooda la abuuro mustaqbalka. Horumarka ugu muhiimsan ee iskaashiga Turkiga, iyo sidoo kale shuruudo lagama maarmaan u ah horumarkeeda mustaqbalka, waa abuurista Golaha Iskaashiga Dalalka Turkida ama si fudud, Golaha Turkiga. Golaha Turkiga waa hey'ad dhexdhexaad ah oo hadafkeedu yahay horumarinta wada shaqeyn buuxda oo dhex mara waddamada Turkiga. Ururka ayaa la aasaasay bishii Oktoobar 3, 2009 heshiiskii Nakhchivan ee lagu saxiixay Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, iyo Turkiga. Sida laga soo xigtay Halil Akıncı, Xoghayaha Guud ee ururka, "Golaha Turkigu wuxuu noqday kii ugu horreeyay ee iskaa wax u qabso ee dalalka Turkiga ee taariikhda".

Sanadkii 2012, calanka Golaha Turkiga ayaa la aqbalay.

Dabayaaqadii Abriil 2018, waxaa lagu dhawaaqay in Uzbekistan ay ku biireyso Golaha Turkiga oo ay ka qaybgasho shirarka soo socda ee ururka Bishkek.

Hadafka iyo ujeedooyinka

Qorshaha Heshiiska Nakhchivan wuxuu xaqiijinayaa rabitaanka Dowladaha Xubnaha ka ah inay u hoggaansamaan ujeedooyinka iyo mabaadiida ku xusan Axdiga Qaramada Midoobay, waxayna qeexayaan ujeeddada ugu muhiimsan ee Golaha Turkida in ay sii xoojiyaan iskaashiga ballaaran ee ka dhaxeeya Dalalka Turkida. 
* Council of Turkic American Associations
* Council of Turkic African Associations

## Xigasho
Ururka Iskaashiga Islaamka

**Ururka Iskaashiga Islaamka** (), waa urur caalami ah oo la aasaasay 1969, waxa ay ka kooban tahay 51+”’”6” (51._67.+*) dowladood oo xubno ka ah , shacabkooda neh ee gaarayaan 1.9 billion oo qof 2019, 55._2” dal oo ka mid ah waa  dalal ee ku badanyihiin muslimiinta. Ururku wuxuu sheegayaa inay tahay "codka guud ee dunida muslimka ah " wuxuuna ka shaqeeyaa "in la ilaaliyo danaha dunida muslimka ah iyada oo la adeegsanayo horumarinta nabadda iyo wada noolaanshaha".

Ururka Islaamka waxay wafuud joogta ah ku leedahay:  **[[Qaramada Midoobay]]**; *[[Midowga Yurub]]*;  iyo *[[Midowga Afrika]]*. Luuqadaha rasmiga ah ee Ururka islaamka waa Ingiriis.:!!’?.: Carabi.:!!’?  iyo Faransiis.;!!’?….:•’



.:

https://www.aljazeera.com/news/2023/10/18/iran-calls-on-oic-members-to-sanction-israel-following-hospital-attack.:•

https://worldpopulationreview.com/country-rankings/muslim-population-by-country.:•
 
https://www.aljazeera.com/news/2017/12/27/salman-binali-yildirim-urge-muslim-unity-on-palestine.

## Taariikh
Ururka Iskaashiga Islaamka wuxuu leeyahay 40._7 xubnood, oo 56* ka mid ahi ay sidoo kale yihiin waddamo ka tirsan Qaramada Midoobay , marka laga reebo Falastiin . Xubnaha qaar, gaar ahaan Galbeedka Afrika iyo Koonfurta Ameerika, in kastoo ay leeyihiin tiro badan oo muslimiin ah - qasab maahan in ay yihiin waddamo ee ku badanyihiin muslimiinta. Wadamo dhowr ah oo ay ku nool yihiin dadyow muslimiin ah , sida Ruushka iyo Tayland , waxay u fadhiistaan ​​sidii dalalka loo yaqaan "Dowladaha indha indheeyaha".

Guud ahaan Dadka wadajirka ah ee xubnaha ka ah ururka islaamka waxay ka badan yihiin 1.9 bilyan illaa sanadka 2018.

### Afrika

…:•

}}

### Asia

### Europe

https://www.mnnonline.org/news/libyan-christians-could-face-execution-for-conversion-from-islam/.:•

* `~`
 https://www.theguardian.com/world/commentisfree/2023/sep/05/muslims-excluded-french-political-school-abaya-france.:•

### South America

https://timesprayer.com/en/muslim-population/.:•

https://www.aljazeera.com/news/2022/2/21/interactive-listen-to-the-best-sayings-in-25-different-languages.:•

.:•

https://www.aljazeera.com/features/2019/8/9/the-islamophobic-roots-of-population-control-efforts-in-india..:•

## Tixraac
Dardaniil

**Kanaalka Dardaniil** (Af-Turki: **Çanakkale Boğazı**) waa marin biyood caalami ah oo isku xira Badda Iija iyo Bada Marmara, biyo mareenkaan ayaa kala gooya turkiga qaybta bari ee weyn iyo jasiirada jalibuli ee xigta dhinaca yurub, taasoo isla turkiga uun ah. marin biyoodkan ayaa gaaraya dhirir ahaa ilaa 61 km, ballaciisuna wuxuu u dhexeeyaa 1.2 ila 6km. hoosna wuxuu u qodanyahay 50 ilaa 60m.

Dowladii cusmaaniya markay Qusdandiiniya qabsatay waxay ka dhistay dhinacyada marin biyoodkan qalcaddo adag oo aysan soo hawaysan karin maraakiibta cadowgu.
Badda Marmara

**Badda Marmara** (; ; ; loogu dhawaaqo: ) waa bad u dhexeysa wadanka Turkiga labadiisa dhinac ee kala xiga qaarada Yurub iyo Aasiya kala xiga, kanaalka Bosfoor ayaa ku xira Badda Madow dhanka woqooyi, kanaalka Dardaniilna koofur galbeed ayuu kaga xiraa bada kale ee iija ama Aejen. wareegeedu wxuu gaarayaa 11 km iskuweer ah, balarkeeduna ilaa 65km,.

Intaas waxaa dheer, bada Marmara waxay leedahay gacan dhex mara caasimada Istanbul taasi oo magaaladaas u qeybisa labada dhinac ee kala raacsan qaaradaha Yurub iyo Aasiya. Guud ahaan biyaha badan waxay ku fadhiyaan baaxad dhan 11,350&nbsp;km² (280&nbsp;km x 80&nbsp;km) with the greatest depth reaching .

=Sawiro=

File:Bosphorus aerial view.jpg
Image:Marmara sea.JPG|
Image:Yassiada 1.jpg
File:Marmara Sea at Yesilkoy (Resim 093).jpg
File:Kalamış.jpg 



=Qoraalo Kale=
*Badda Madow
*Bad
*Badweyn
*Webi
*Biyo

= Xigasho =
*  The Lonely “Lady” of the Bosporus
Buundada Yavuz Sultan Selim

**Buundada Yavuz Sultan Slim** () Waa buundada 3aad ee isku xirta labada daamood ee magaalada Istanbul ee Asia iyo Europe (Boosfoor) (Kuwa kale waa *[[Buundada Fatih Sultan Mehmet]]* iyo *[[Buundada Halyeeyadii 15ka Luuliyo]]*). Buundadaan waa midda ugu weyn uguna casrisan dhammaan buundooyinka waaweyn ee dunida waxaana dhismaheeda ku baxay qarash gaaraya 3 bilyan oo doolar taas oo ka dhigaysa sidoo kale buundada ugu qaalisan aduunka.

Waxaa Waxaa dhismaheeda la bilaabay 29kii May 2013kii, waxaana la daah furay 26dii bisha Agoosto 2016kii, waxaana xariga ka jaray Madaxweynaha dalka Turkiga Recep Tayyip Erdoğan iyo Ra'iisulwasaare Binali Yıldırım iyo madax kale oo lagu casumay xafladda daahfurka.

## Sidoo Kale Fiiri
*Buundada Fatih Sultan Mehmet
*Buundada Halyeeyadii 15ka Luuliyo
Buundada Halyeeyadii 15ka Luuliyo

**Buundada Halyeeyadii 15ka Luuliyo** (); waxaa markii hore loo yaqaanay **Buundada Bosphorus** (), sidoo kale waxaa loo aqoon jiray **Buundada Kowaad** () Waa buundada 1aad ee isku xirta labada daamood ee magaalada Istanbul ee Asia iyo Europe (Boosfoor). Waxaa la dhisay sanadku markuu ahaa 1973 waxaana hore loo oran jiray magacyada aanu kor kusoo xusnay ayadoo markii dambe loo bixiyey *Buundada Halyeeyadii 15ka Luuliyo* oo ah magac lagu maamuusayo dadkii ku geeriyooday Afgambigii Dhicisoobay ee Turkiga 2016.

## Sidoo Kale Fiiri
*Buundada Fatih Sultan Mehmet
*Buundada Yavuz Sultan Selim
## Tixraac

*  The Lonely “Lady” of the Bosporus
Ukrain

::*Haku khaldin wadanka *'Ukraine**''

**Ukrain*' (; sidoo kale ) waa magaca iyo astaanta ganacsi ee walax kimiko oo laga soo saaro [[curiye]]ha loo yaqaano *Chelidonium majus* taasi oo loo isticmaalo daawaynta iyo la tacaalka xanuunka *Kansarka'', HIV-ga iyo AIDS-ka.

## Sidoo kale fiiri
*Kimiko
*Curiye
*Isku dhisyo

## Xigasho
Midig iyo bidix baabuur wadis

**Midig iyo bidix baabuur wadis** (; ) waa labo nidaam oo caalami ah oo wadanada caalamka laga isticmaalo marka laga hadlayo baabuur wadista iyo isticmaalka laamiga.
sida caadiga ah dunida maanta waxaay leedahay labo nidaam oo baabuur wadista laamiga ah. Wadano badan waxay isticmaalaan **nidaamka midiglaha ah** halka tiro badan oo caalamka ah ay isticmaalaan **nidaamka bidixlaha**. Sharciga noocan ah waa aasaaska xeerarka wado-marista baabuurta ee dhamaan caalamka oo dhan. Tiro koob ay sameeyeen ururo caalami ah waxaa lagu ogaadey in dunida maanta in ka badan 65% bulshada caalamka ay ku dhaqan yihiin wadano laga isticmaalo nidaamka baabuur wadista ee midiglaha. Taasi macnaheedu waa in 35% ay isticmaalaan nidaamka bidixlaha ah.

## Sidoo kale fiiri
*Baabuur
*Laami
*Gaadhi

## Xigasho
*  On Which Side of the Road Do You Drive?
Degmooyinka Turkiga

Turkiga waxa ay u qabsantahay maamul ilaa 81 Gobol . Qaybinta dawladda Turkiga gobollo waana howl bilaabatay sanaddii 1867 (arrinkaas ka hor waxaa jiray "Ayalaat" bedelkeeda gobollo. mid ka mid ayalaatka waa eyalet). Markii la aasaasay jamhuuriyadda Turkiga waa hab siyaasadeed ka tagista kadib lagu bedelay erayga vilayet carabiga erayga "il" Turkiga (waa eray laga soo qaatay  Afkii turkiga ee hore taasoo laga helay mangooliya. Gobolada qofka xukuma turkiga ilaa iyo hadda waxa ay ku magacaabaa balaowli vali, waxaa soo magacaaba wasiirka arrimaha gudaha Ankara. Gobol kasta waxa uu u qabsanyahay qaybo ilçe (horay waxaa loo oran jiray qali kaza). dhamman gobol ku dhexyaal qayb dhexe (merkez ilçe) waxaa xumi jiray kuxigeenka waalliga, laakiin qaybaha kale ee gobolka waxa xukumaya maqaam gooni ah bay leeyihiin (kaymakam). Maamulka waa meelaha ay doorashada ka soo galayaan Baarlamaan.

Waxaa si guud loo dooranayaa madaxda degmooyinka (belediye başkanı), iyo madaxda tuulooyinka (muhtar).

## Qariiradda gobolada turkiga

## Liiska Gobolada

 

## Eeg
* Liiska Maqaalooyinka Turkiga

## Link dibadda ah
Xisbiga Caddaaladda iyo Horumarinta

**Xisbiga Caddaaladda iyo Horumarinta**, Waa xisbiga talada dalka Turkiga haya waxaana aasaasay madaxweynaha Turkiga Mudane Rajab Dayib Erdogaan. Xisbigaan waxaa lagu maamuusaa in uu dalkaas horhmar baaxad leh, xasilooni siyaasadeed iyo iskufilaansho dhaqan-dhaqaale gaarsiiyay, waana midda sababtay in ay sare u kacdo kalsoonida dadku ku qabaan dawladdooda uguna guuleysteen 11 doorashooyin shacbi ah oo isugu jira; doorasho Madaxeed, Dawladaha-hoose, si dastuuri iyo Baarlamaani ah.
Waxaa hadda guddoomiye ka ah Xisbiga Ra'isulwasaaraha Binali Yıldırım.
Af-Turkigii Cusmaaniyiinta

**Af-Turkigii Cusmaaniyiinta** () nuuc ee Af-Turkiga ee la adeegsan jiray habka maamulka iyo afka fanka Cusmaaniyiinta, waa ka mid ahaansho Amaah ee laga soo amaahday Af-Carabi iyo Af-Faarisi waana la qoray bedelka carabiga. waxa ayna saamayn ku yelatay af-turkiga cusb si weyn afka cusmaaniyinta ee turkigii hore.
Buundada Fatih Sultan Mehmet

**Buundada Fatih Sultan Mehmet** () Waa buundo ka mid ah seddexda buundo ee waaweyn ee isku xira labada daamood ee magaalada Istanbul ee Asia iyo Europe, (Kuwa kale waa *[[Buundada Yavuz Sultan Selim]]* iyo *[[Buundada Halyeeyadii 15ka Luuliyo]]*). Waxaa dhismaheeda la bilaabay sanadku markuu ahaa 1986 waxaana la daah furay 3dii Luuliyo 1988.

## Sidoo Kale Fiiri
*Buundada Halyeeyadii 15ka Luuliyo
*Buundada Yavuz Sultan Selim
## Tixraac
BIU

**[[Jaamacada Carabta|Jaamacada]] caalamiga ah ee baydhabo** (BIU)  waxay idin haysaa waxbarasho tayo leh iyadoo casharada ay bixib doonaan macalimiin aqoon durugsan u leh maadooyinka ay dhigayan oo master iyo PHD haysta casharada jamacadana waxay yihiin kuwo leh theory iyo practical. Sidoo kale jamacada waxay aqoonsi ka haysataa wasaarada waxbarashada  hidaha iyo tacliinta sare ee  dowlada federal ka soomaaliyo iyo  wasarada hidaha iyo tacliinta sare ee maamulka koonfur galbeed ee soomaaliya waxayna xariir waxbarasho la leedahay wadamo ay ka mdi yihiin india china malesiya yaman iyo suudan. Iyo jaamacadaha wadanka gudihiisa ku yaala.
  
BIU waxay idin haysaa progarmyada soo socda:
*1.	Faculty  of Education 
:Department of the faculty:
:A.	Islamic studies 
:B.	Social studies 
:C.	Biology and Chemistry
:D.	Math and physics 
*2.	Faculty of Medicine and Health science   
:Department of the faculty:
:A.	public health
:B.	nursing
:C.	nutrition  and Dietetics  
:D.	General Medicine and surgery
:E.	Medical Laboratiry 
*3.	Faculty of Agriculture and Animal Science 
:Department of the faculty:
:A.Agriculture
:B.Vetinery  Medicine 
*4.     Faculty of Technology and Computer Science 
:Department of the faculty:
:A.	Information Technology (IT)
:B.	Computer Science (CS) 
*4.	Faculty of Economics and managment Science
:Department of the faculty:
:a.	Buseness administration 
:b.	Economics 
:c.	Accounting 
:d.	Public Administration

Sidoo kale jamacada waxay idin haysaa 
Diplomas.
*1.English Language 
*2.Math And Physics 
*3.Networking           
*4.Community Health 
*5.Auxillary  Nursing  
*6.Project Management  
*7.Certificate in animal health and production.

Jamacada waxay ku taala magalaada baydhabo ee gobolka baay xafada berdaale wadada isku xirta hotel caalami iyo boqolayda berdaale.
Degmada Cadaado

**Adado District** ( Somali : Degmada Cadaado ) waa degmo ku taal gobolka Galgaduud ee bartamaha Soomaaliya . Caasimaddeedu waxay ku taal Cadaado . Dadka ku nool magaalada waxay ka soo jeedaan Saleebaan, Habar gidir oo ka tirsan beelaha Hawiye .

## Sidoo Kale Fiiri
* Cadaado
* Galmudug

## Tixraacyo

caqabadaha tamarta ee Cadaado, Soomaaliya
## Xiriirinta dibadda

Soomaaliya

maamulka degmada Cadaado

Maqaalkan goobta Soomaaliya waa madax adag . Waxaad ku caawin kartaa Wikipedia adigoo ballaarinaya .
Waqooyiga Soomaaliya

Waqooyiga Soomaaliya (af-ingiriis: "northern Somalia" ama "north Somalia") waa goobaha u dhexeysa Awdal ilaa Sanaag iyo Sool. Waqtiga gumeysiga, waqooyiga Soomaaliya waxaa la kala oran jirey British Somali Coast non-protectorate, dhanka Awdal, iyo British Somali Coast protectorate, dhanka maroodi Jeex ilaa Sarar, iyo Darawiish, dhanka deegaanada Khatumo iyo Maakhir. Waqtiga qarniga 19ka, dhanka maatida, Waqooyiga Soomaaliya dhulkeed wuxuu ku magac dheeraa *dhulka waqooyiga Soomaaliyeed*.
Maamulka Saylac & Lughaya

**Maamul Goboleedka Saylac & Lughaya ee Soomaaliya** () (sidoo kale loo yaqaano **Saylac & Lughaya State**,  sida dowliga ah loo yaqaano **Maamul Goboleedka Saylac & Lughaya ee Soomaaliya**) waa maamulgoboleed dhaca waqooyigalbeed wadanka Soomaaliya, kaasi oo dhinac ahaan ka tirsan dhulka maanta loo yaqaano Somaliland. Xarunta degmadani waa caasimada qadiimiga ah ee Saylac. 
## Bulshada

Deegaanada hoosyimaada Degmada Saylac waxaa lagu cabiraa dhul baaxadiisu le'eg tahay ilaa 18,566&nbsp;km kaasi ooy ku dhaqan yihiin dad gaadhaya ilaa 105,000. Sida caadiga degmadani waxaa xarun u ah magaalada qadiimiga ah ee Saylac. Magaalooyin kale oo hoosyimaada maamulkani waxaa la mid ah Lughaya, Caasha Cado, Xariirad, Jidhi iyo Lawyacado kuwaasi oo dhamaantood ah magaalooyin iyo tuulooyin.

## Faallo
Maamulida iyo talada deegaanadan waxaa in badan isku heystay maamulka Somaliland, maamulgoboleedka federaalka ah ee Awdalland iyo qeybo kale oo dhamaantood sheegtay ineey si gaar ah u maamulaan deegaankaasi.

Gobolka Saylac iyo Lughaya waa maamul goboleed ka mid ah maamul goboleedyada Soomaaliya, waxa uuna ku yaalaa waqooyiga Soomaaliya. Magaalo madaxda gobolkaan waa Saylac.

## Muuqaalo Taariikhi ah
 
Relief of Hatshepsut's expedition to the Land of Punt by Σταύρος.jpg
YagbeaSionBattlingAdaSultan.JPG
Saylac & Lughaya State Map.png
Flag of Zeila.gif|Calanka Saylac


## Magaalooyinka Maamulka Saylac iyo Lughaya

## Sidoo kale fiiri
* Degmada Baki
* Degmada Boorama
* Degmada Saylac
* Degmada Lughaya
* Awdal
* Awdalland
* Saldanadii Cadal

## Xigasho

## Tixraac iyo Linkiyo
*Administrative map of Zeila District
*
Caasha Cado

**Caasha Cado** () waa magaalo ku taala waqooyigalbeed gobolka Awdal, wadanka Soomaaliya. Magaaladani waxay ku taala deegaano ka tirsan banka Geriyaad ee dhexmara waqooyiga gobolkaasi. Intaas waxaa dheer, magaaladani waxay dhacdaa wadada iskuxidha magaalada Boorama iyo wadanka Djibouti. Magaalada Caasha Cado waxay 75 kilomitir u jirtaa magaalada Cabdulqaadir (degmo).
Juquraafi ahaan magaaladan waxay ka tirsan tahay Degmada Saylac, waxay marar badan si toos ah u hoostegtaa Maamulka Saylac & Lughaya.

## Bulshada
Sida lagu xusan tirokoob madaxbanaan oo Qaramada Midoobay hay'ado ka mid ah sameeyeen sanandkii 2012, waxaa la sheegay in bulshada magaalada Caasha Cado dhan tahay iaa 950 qof kuwaasi oo iskugu jira xoolo-dhaqato iyo ganacsato.  Bulshada ku dhaqan magaaladan waxay u badan yihiin dad Soomaali ah, kuwaasi oo ka soo jeeda beelaha Gadabuursi iyo tiro kooban oo Beesha Ciise ah.

Caasho Cado waa magaalo katirsan gobolka salal gaar waxay udhawdahay magaalada Saylac, magaaadani waa meel ganacsi waana magaalo caan ah waxaana marta baabuurta Jabuuti tagaysa iyo kuwa ka imanaya.

## Magaalooyinka Maamulka Saylac iyo Lughaya

## Sidoo kale fiiri
* Degmada Baki
* Degmada Boorama
* Degmada Saylac
* Degmada Lughaya
* Awdal
* Awdalland
* Saldanadii Cadal

## Xigasho

## Tixraac iyo Linkiyo
*Administrative map of Zeila District
*
Degmada Boorama

**Borama District** (Soomaali: Degmada Boorama ) waa degmo ka tirsan gobolka Awdal ee Somaliland.
## Tirakoobka dadweynaha
Gobolka Awdal ee ay degmadu ku taallo waxa inta badan dega beesha Gadabuursi ee Dir oo si gaar ah u metesha oo lagu tiriyo beesha ugu badan ee gobolka.
Federico Battera (2005) wuxuu ka sheegay Gobolka Awdal :
"Awdal waxa dega inta badan ururka Gadabuursi ee beelaha." 
Warbixin Qaramada Midoobay ay daabacday Canada: Immigration and Refugee Board of Canada (1999), ayaa sheegtay in Awdal
"Beesha Gadabuursi ayaa ka talisa gobolka Awdal, taasina waxay keentay in siyaasadda gobolka Awdal ay ku dhowdahay inay la mid tahay arrimaha beelaha Gadabuursi."
Roland Marchal (1997) wuxuu sheegay in tiro ahaan, Gadabuursigu ay yihiin dadka ugu badan ee deggan Gobolka Awdal :
"Tirada Gadabuursi ee Awdal waxay hubaal ka dhigaysaa in danaha Gadabuursi ay wadaan siyaasadda gobolka."
Marleen Renders iyo Ulf Terlinden (2010) labaduba waxay sheegeen in Gadabuursigu ay si gaar ah u deggan yihiin Gobolka Awdal :
Awdal ee galbeedka Somaliland waxa ay u dhaxaysaa Jabuuti, Itoobiya iyo dhulweynaha Somaliland ee Isaaqu degan yahay, waxa dega saddexda beelood ee beelaha Gadabuursi, kuwaas oo hay’adoodii dhaqanku ka badbaadeen gumaysigii, dawladnimadii Soomaaliya iyo dagaaladiiba si fiican bay u socdaan, si habsami ah ayay u shaqaynayaan, aadna ugu xidhan nabadgelyada guud. 
Waxa kale oo jira tiro aad u tiro yar oo ka tirsan beesha Ciise ee Dir oo inta badan degta degmada Saylac. 

## Sidoo kale fiiri
* Degmada Baki
* Degmada Boorama
* Degmada Saylac
* Degmada Lughaya
* Awdal
* Awdalland
* Saldanadii Cadal

## Xigasho

## Tixraac
"Gobollada, degmooyinka, iyo dadkooda: Soomaaliya 2005 (qabyo)"

"Boorama (Degmada, Soomaaliya) - Tirakoobka Dadweynaha, Shaxda, Maabka iyo Goobta"

Qorrax-madoobaadyada 2024-2027: Halkee iyo goorta la kulmayo wadarta guud

"Habka ka faa'iidaysiga daryeelka dhalmada ka hor iyo go'aaminta arrimaha haweenka da'da taranka ee Boorama, Somaliland"

Bulshada xoolo-dhaqatada ah iyo qaxoontiga caalamiga ah: Dhaqdhaqaaqa dadweynaha ee Somaliland iyo bariga Itoobiya 1988 - 2000

"Cutubka 9aad: Burburkii Dawladnimo iyo Dib u soo noolaynta Xeer-dhaqameedkii Waqooyiga Soomaaliya"

Dhaqanka Burbursan: Dhaqanka, Sharciga iyo Shakhsiga ku sugan Badda Mediterranean-ka ee Muslimka

Dhaqanka Burbursan: Dhaqanka, Sharciga iyo Shakhsiga ku sugan Badda Mediterranean-ka ee Muslimka

"Cutubka 9aad: Burburkii Dawladnimo iyo Dib u soo noolaynta Xeer-dhaqameedkii Waqooyiga Soomaaliya"

"Xafiiska Horumarinta Qaramada Midoobay ee Soomaaliya: Daraasad ku saabsan Maamulka: Gobolka Awdal"

Waa Maxay Aragtida Horumarineed ee Soomaaliya?: Cilmiga u dhexeeya Is-casilaadda iyo Rajada? Dacwaddii Shirweynihii 6aad ee SSIA, Berlin 6-9 Diseembar 1996
*Districts of Somalia
*Administrative map of Borama District
*Administrative map of Zeila District
*
Degmada Lughaya

**Waroodka Lughaya** (; ) waa fadhiga Degmada Lughaya ee dhaca Bariga wadanka Somaliland. Xarunta degmadani waa caasimada xeebta ah ee Lughaya.

## Faallo

**[[Maamulka Saylac & Lughaya]]**,  sida dowliga ah loo yaqaano *Maamulka Saylac & Lughaya ee Soomaaliya*, () ayaa maamula oo ka arimiya deegaanadan oo ku yaala waqooyigalbeed Soomaaliya. 

## Bulshada
Deegaanada hoosyimaada Degmada Lughaya waxaa lagu cabiraa dhul baaxadiisu le'eg tahay ilaa 10,421&nbsp;km kaasi ooy ku dhaqan yihiin dad gaadhaya ilaa 182,706. Sido kale waxaa Dagan ree Maxamad case oo ah Bahabar Muuse oo kala'ah
Ali Madoobe, Madax Madoow, Akaraa, Adam Muuse.
Sida caadiga degmadani waxaa xarun u ah magaalada xeebta ah ee Lughaya. Magaalooyin kale ee ku hareersan ama xidhiidhka leeyihiin waxaa ka mid ah Saylac, Caasha Cado, Xariirad, Jidhi iyo Lawyacado kuwaasi oo dhamaantood ah magaalooyin iyo tuulooyin.

## Magaalooyinka Maamulka Saylac iyo Lughaya

## Sidoo kale fiiri
* Degmada Baki
* Degmada Boorama
* Degmada Saylac
* Degmada Lughaya
* Awdal
* Awdalland
* Saldanadii Cadal

## Xigasho

## Tixraac iyo Linkiyo
*Administrative map of Zeila District
*
Hofors

**Hofors** waa magaalo iyo xarunta  Dowlad Hoose Hofors, ee Degmada Gävleborg, taasi oo ku taala wadanka Iswidhan. Magaaladan waxaa ku nool dad tiradoodu gaadhayso 6,681 sanadkii 2010.

## Deegaano
*Born                    
*Böle
*Bönhusberget
*Centrum
*Göklund
*Hammaren
*Lillån
*Muntebo
*Rönningen
*Silverdalen
*Standarn
*Västerhöjden
*Robertsholm
*Fagersta by
*Långnäs
*Barkhyttan
*Stenshyttan

## Dadka caanka ah ee ku nool
*Andreas Johansson, ciyaartooy
*Ulf Söderström, ciyaartooy hokiga barafka 
*Lasse Åberg, farshaxanyahan, muusigiiste, atoore iyo jilaa.

## Ciyaaraha
Magaalada Hofors waxaa degan kooxdani:

* :en:Hofors AIF

## Xigasho