Sool

**Sool** (Somali: Sool, Carabi: صول) Waa (gobol) ku yaala woqooyiga wadanka Soomaaliya ee maamulka Goboleedka Waqooyi Bari, Dhanka galbeed waxa ay xuduud la wadaagtaa Togdheer, Sanaag oo dhanka waqooyi, Itoobiya oo dhanka Koonfurta ka xigta  iyo Nugaal Bari dhanka bari.  Magaalo madaxdeedu waa Laascaanood. 

## Taariikhda

1944 ilaa 1974, gobolka Sool wuxuu ahaan jiray degmada Laascaanood.  Waxay ahayd mid ka mid ah saddexda degmo ee hoos yimaada ilaalinta Ingiriiska.  Labada degmo ee kale waxay ahaayeen degmooyinka Burco iyo Hargeysa.
1974-tii inta badan Sool waxay ka tirsanayd gobolka weyn ee Nugaal, caasimaddeeduna waxay ahayd Garoowe.  Waxa la asaasay gobol gaar ah sannadkii 1984kii, caasimaddeeduna tahay Laascaanood.
### Colaadda Laascaanood
Colaadda daba dheeraatay ee u dhaxaysa Somaliland iyo Puntland awgeed, Dhulbahante iyo Warsangeli badan oo ku nool gobolkaas uma aqoonsanin gobolka Sool iyo Sanaag bari, Somaliland iyo Puntland midkoodna. 5tii Janaayo 2023, ciidamada Somaliland ayaa ka baxay Laascaanood ka dib rabshado dadweyne oo magaalada ka dhacay. 19kii Oktoobar, dawladda Soomaaliya waxay u aqoonsatay maamulka SSC-Khaatumo xubin federaal ah.  Tan iyo markii ciidanka Somaliland lagaga itaal roonaaday saldhiga deegaanka Goojacde ayaa inta badan gobolka Sool waxa ay gacanta ku hayeen SSC-Khaatumo.
## Tirakoobka dadweynaha
Bariga gobolka Sool waxa si gaar ah u deggan Dhulbahante.  Michael Walls ayaa ka warramaya:
"Dadka deggan Sool waxay si weyn uga soo jeedaan hal beel oo qaab Dhulbahante ah 
Beesha Habr Jeclo oo ka tirsan beesha Isaaq ayaa ah dadka ugu badan ee ku nool galbeedka Sool, oo ay ku jirto magaalada labaad ee gobolka ugu weyn ee Caynaba  iyo sidoo kale degmada Caynaba oo dhan.
Jufada Habr Yuunis ee Garxajis Isaaq waxay sidoo kale degtaa galbeedka degmada Xuddun iyo Laascaanood ee waqooyiga Sool.
Jufada Dhulbahante ee beesha Harti Daarood waxay ugu horayn degtaa Taleex, Xuddun bari iyo degmada Laascaanood ee bariga Sool. Beesha Fiqishini ee Habar Gidir Hawiye oo lagu daray Baho Nugaaleed Dhulbahante, waxay degtaa agagaarka Adhicadeeye.
## Degmooyinka
Gobolka Sool waxa uu ka kooban yahay 4 degmo oo kala ah: Caynabo, Xudun, Taleex iyo Laascaanood.
## Tuulooyinka
Baran

Buqdarkayn

Darantaleh

Higlo

Karindabaylweyn

## Maab

Xaalada Milatari ee Soomaaliya iyo Somaliland ilaa December 2024
## Sidoo kale eeg
Wadanka  

Xudun

Laascaanood

Taleex

## Tixraac
"Marka loo eego Horizon: Oktoobar 2023-Maarso 2024 Kooxda xasaradaha"

"Gudoomiyaha Gobolka Sool Cabdikariim Aadan Xaaji Diiriye Oo Shir Jaraa'id Ku Qabtay"

"Gudomiyaha Gobalka sool Abdikarin Haji Diiriye koormeray taliska sool"

"In afar sano ka dib loo qabto baahiyaha xuquuqul insaanka ee Sool iyo Sanaag"

"Qiimaynta Goobta Faahfaahinta (DSA): Gobolka Sool, Somaliland (Maarso 2022)"

"Hay'adda Midowga Yurub ee Magangalyo-doonka (EUAA) Sool" 

"Warbixinta Xogta Dalka ee EASO - Xaaladda Amniga Soomaaliya" 

"XOGTA EASO Dalka Asal ahaan: Ka Warbixi Xaalada Ammaan Ee Soomaaliya"

Diseembar 1988. Waxaa laga kaydiyay asalka 1 Abriil 2016. La soo celiyay 21 Febraayo 2007.

"Dowladda Federaalka Soomaaliya oo Aqoonsatay Maamulka Cusub ee SSC-Khaatumo"

"Soomaaliya: Qayb-hoosaad iyo magaalooyin"