open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cananis

::*Kani waa maqaal ku saabsan cananiska. Ha ku khaldin [[canab]]
::*Boga "cananaas" halkan ayaa laga soo toosiyay

**Cananis**, **Cananaas** (; ) magaca Saynis "*Ananas comosus*" waa dhir leh midho waaweyn oo qolof adag leg taasi oo ka baxda deegaanada cimilada diiran leh. a
Cananaasku wuxu ka mid yahay geedaha ugu dhaqashada badan caalamka ee loo beerto hab ganacsi, kaasi oo ka baxa meelo badan oo caalamka ah.

Marka la beerayo geedka cananiska waxaa la qalajiyaa jeex ka mid ah midhaha kaasi oo qaangaadh noqda wakhti ku dhow 20 ilaa 24 bilood, ka dib dhala midhaha cananiska.  Midhaha cananisku kuma bislaado geedka dushiisa, asagoo cayriin ah ayaa la soo gooyaa isla markaana la huuriyaa si uu bislaado.

Guud ahaan, midhaha cananiska waxaa lagu cuni karaa isagoo qayriin, la shiiday ama la ridqey, meelaha qaar waxyar la kariyey. Midhahani waxay ka mid yihiin kuwo aad looga isticmaalo caalamka oo dhan. Waxaa intaas dheer, caleenta geedka cananiska waa mid la cuni karo. Wadano ay ka mid tahay Filibiin waxaa la karsadaa caleenta cananiska midaasi oo la cabo maraqeeda iyo caleentaba. Meelo kale waxaa midhaha cananiska laga sameeyaa daawooyin jidhka la marsado ama la isku qurxiyo.

Isku soo wada duub midhaha cananisku waa mid leh fiitamiino badan, nafaqo, borotiin iyo waliba amiino-asiidh badan. Cananisku wuxuu leehayay fiitamiin sii iyo asiidh badan.

=Magaca=

Si la mid ah ereyo badan oo kale, ereyga *cananis* wuxuu Af Soomaaliga ka soo galay luuqada Af-Carabiga. Magaca cananaas waxaan ka soo amaahanay ereyga "*An'nas*" (أناناس), taasi oo marka la tixraaco asalka kelmada ka timidey kalmaka *nanas* oo micnaheeda Af-Carabigu yahay *midho dhadhan fiican* ama *midho macaan*.

=Muuqaalka=

File:Split ananas.jpg
File:Pineapple field.jpg
File:Pineapple 230.gif
File:PineApple - Ananas comosus - starting stage.jpg|
File:Pineapple Juice.jpg|
File:Ananas comosus flower.jpg|


=Qoraalo La Xidhiidha=

=Tixraac=
Afakadho

::*Kani waa maqaal ku saabsan midhaha afakadho.
::*Boga "avocado" halkan ayaa laga soo toosiyay

**Afokadho** (; ) magaca Saynis "*Persea americana*" waa geed asal ku ah wadanka Meksiko iyo Bartamaha Ameerika, kaasi oo ka tirsan dhirta ubaxleyda ah nooca loo yaqaano "Laurakeae". Midhaha afakaadhuhu wuxuu leeyahay hilib cagaaran iyo laf weyn dhexda ugu jirta.

Geedka afakaadhuhu waa mid aad ugu fiican ganacsiga waxaana laga beeraa deegaanada leh cimilo diiran ee caalamka oo dhan. Maqaarka sare ee midhaah afakaadhuhu waa cagaar madoow xiga, wuxuuna leeyahay qaabka wareegsan oo aad ugu dhow sida ukunta oo kale ah. Midhaha waxaa inta ugu badan laga soo guraa geedka afakaadhaha ayagoo ceyriin ah, waxayna ku bislaadaan meheradaha lagu gado.

Guud ahaan, midhaha afakaadhuhu waa mid leh nafaqo badan oo jidhka dadku u baahan yahay. Waxa midhaha afakaadhahu caan ku yahay duxda aan ahayn mid xayawaan ee loo yaqaano "pro-saturated fats". Faa'iidooyinka afakaadhaha waxa ka mid ah fiitamiino, fiber, borotiin iyo dux.

=Taariikh=

Geedka afakadhaha, saynis ahaan loo yaqaano *Persea americana*, waxaa ka aaminsan yahay inuu asal ahaan ka soo jeedo deegaanada Buebla ee wadanka Meksiko, waxaase la sheegay in dhir u nooc dhow laga helay meelo badan oo kale sida waqooyiga Kalifornia, Maraykanka wakhti cimilada deegaanadaasi ahayd mid aad ugu haboon bixitaanka geedkaasi.

Jaadyada afakaadhaha aan la dhaqanin oo Saynis ahaan loo yaqaano *kriollo*, waa mid ka yar xajmi ahaan, leh qolof madoow xigta, waxaanay leedahay laf aad u weyn. 

Si kastaba ha ahaatee geedka afakaadhuhu wuxuu caalamka ku fiday wakhtiyadii gumeystihii reer Yurub gaadhay qaarada Ameerika, ka dib gaadhsiiyeen deegaanadii kale eey gumeysanayeen.
Maanta wuxuu ka baxaa wadano badan oo caalamka ah, waxaana meelo badan uu ka mid yahay cuntada maalin walba ee dad badan ku nool yihiin.

=Magaca=

Asal ahaan ereyga "afakaadho" wuxuu ka yimid erey Isbaanish ah *aguakate*, kaasi oo iyaga laftoodu ka soo amaahdeen luuqada Nahuatl ee dadka asal ahaan loogu tagay qaaradaha Ameerika. 

=Muuqaalka=

File:Avocado.jpeg
File:Avocado fruitnfoliage.jpg
File:Hass avocado -white background.jpg
File:Persea americana.jpg
File:Criollo avocados de Oaxaca.png
File:Persea americana (Avocado) Sprout 08May2010.JPG
File:Seedless Avocado in Mexico.jpg
File:Avocado Seedling.jpg
File:GrowingAvocadoFromSeed.JPG
File:Hass avocado -white background.jpg



=Qoraalo La Xidhiidha=

=Tixraac=
* The Avocado—Truly a Versatile Fruit!
Sabiib

::*Kani waa bog ku saabsan sabiibka. Maqaalo kale fiiri [[canab|midhaha laga sameeyo sabiibka]]



*'Sabiib*' (; ) 
waa [[midho|midho la qalajiyey]] ee [[canab]]ka. Sabiibka waxaa laga sameeyaa midhaha canabka oo loo dhigo ileyska qoraxda wakhti cayiman, ka dib la dabeeyliyo ka hor intaanan la cunin. Sabiibku waa midho aad u macaan oo laga isticmaalo dhamaan caalamka oo dhan. Inta ugu badan midhah sabiibka waxaa la cunaa ayagoo cayriin (sidii ay kaga yimaadeen midhah canabka), halka deegaano kale ay kariyaan sabiibka ama lagu dhex daro cuntada la karinayo.
Tusaale ahaan, wadanka [[Soomaaliya]] waxaad ku dhex arki sabiib lagu dhex kariyay [[bariis]] kaasi oo loogu talogalay qurxin iyo macaaneyn. Deegaano kale waxay sabiibka u isticmaalaan khamiirin iyo shiiditaan. 

Guud ahaan midhaha sabiibku waxay leeyihiin dhowr nooc taasi oo ku xidhan nooca canab ah ee laga sameeyay iyo wakhtiga lagu dhaafay kulka iyo ileyska qoraxda. Midaba ugu badan ee lagu yaqaano sabiibka waxaa ka mid ah: madoow khafiif ah, casaan madoow xiga, cadaan khafiif ah iyo huruud jaamud ah.

=Magaca=

Si la mid ah ereyo badan oo ku jira luuqada [[Soomaaliga]], ereyga *sabiib* waxaan ka soo amaahanay eryga "" ee luuqada [[Carabi]]ga; kaasi oo lagu sharaxo *midho qalalan oo macaan''.

=Noocyada=

Sidaan horay u soo sheegnay nooca sabiibku wuxuu ku xidhan yahay nooca midhaha canabka ah ee la isticmaalo. Sidoo kale waxaa jira in midhaha canabku leeyahay midabo badan oo kala duwan, (sida madoow, cirdhow, cagaar, buni, iyo huruud) kuwaasi oo ka turjumaya midabka uu yeelanayo sabiibku.
Si loo helo sabiib saafi ah, waxaa inta ugu badan la isticmaalaa midho canab aan lahayn laf; meelaha qaarna waa laga saara lafta ku jirta canabka.

Guud ahaan, xajmiga iyo midabka sabiibku wuxuu ku xidhan yahay geedka canabka ee loo isticmaalo in laga sameeyo. Waxaa jira noocyo loo isticmaalo kimiko si loogu sameeyo midabyo qurux badan, kuwaasi waxaa ka mid ah "Sabiibka dahab". Si loo sameeyo sabiib dahabka waxaa midhaha canabka lagu daraa iskudhiska curiye kimiko salfar labo ogsajiin taasi oo  markuu midhuhu qalalo ka dhigta mid leh midabka dahabka.

=Muuqaalka=

File:Sunmaid-Raisin-Pile.jpg|
File:Raisins 2.jpg|
File:Grape Rasins plus Zante Currants.jpg|
File:Pasas.JPG

Image:Raisins 01.jpg|
Image:Raisins.jpg|
Image:Single raisin.jpg|
Image:Single raisin ii.jpg|
Image:Pasas.JPG|


=Qoraalo La Xidhiidha=

=Tixraac=
Macaan

::*Kani maqaal ku saabsan macaanka. Bogag kale fiiri [[dhadhan]]




*'Macaan*' () waa mid ka tirsan [[dhadhan|shanta nooc ee dhadhanka]] ee ka midka ah *"Shanta Laxaad"'' ee dadka. Macaanka waxaa loo aqoonsadey dhadhan raaxo iyo macaansi u leh dadka isla markaana raaxo iyo raynrayn muujiya. Noocyada cuntada ka kooban kaarbonhaydarate sida sonkorta ayaa laga helaa macaanka, inkastoo ay jiraan ilo kale oo khiyaali ah oo laga helo dhadhanka macaanka.

Sidoo kale, dhadhanku waa dareenka uu sheego carabku markuu shay la falgalo. Neerfaha iyo xididada Dhadhanka oo uu la socdo xubnaha urta ayaa sheega nooca dhadhanka shey. Dhadhanku wuxuu ka mid yahay shanta laxaad ee dadka iyo xayawaanku leeyihiin.

Dhadhanku waa dareen uu bixiyo carabku markuu taabto walax sida cunto oo kale isla markaana maskaxda u tebiyo sida waxaldaasi tahay, taasi oo iyadna soo sheegta nooca uu yahay dhadhankiisu. 

Macaanka, oo sida caadiga ah loo yaqaano dareen raaxo, waxaa carabku soo saaraa marka ay jirto sonkor iyo waxyaabo la mid ah oo dhadhankoodu macaan yahay.

Unugyada dhadhanka ee carabka ku yaala ee u qaabilsan sheegida macaanka waxaa loo yaqaanaa G borotiin kaasi oo la helo isaga isku xidhan. Walxaha dhadhanka macaan ee carabku sheego waxay ka samaysan yihiin aalada sucrose oo ah jajabka hoose ee sonkorta iyo wixii la halmaala. Qof caadiga ah ee caafimaadka qaba wuxuu awood u leeyahay inuu carabkiisu sheego 10 millimoles oo sonkor ah halkii liter ee dareere ah.

=Qoraalo Kale=
*Dhadhan
*Dhanaan
*Milix
*Qadhaadh
*Dareen

=Tixraac=
* Your Sense of Taste
Dhanaan

Dhanaan waa magaalo degmo hoos timaada caasimada godey waxaa daga qabiil layiraahdo Ree ugaas nuur , iyo ree wayteen .

waxana ku badan qabailka reer ugaas nuurka oo majority ka ah 
Waa degmo qadiimiya waayihii dambe waxay noqotay degmo lawada leyahay halka waagi hore looyaqiinay beesha layiraahdo ree ugaas nuur 
Hal hays reer dhanaanku aad u yiqiinan ayay dhaliintu dhaantada ku xidhan jireen waxay ahayd sidataan, dhex yar dhuubooy dhanaan dharmakaaga xidhaa, yacni waxay ku tusinaysa qarniyadii hore magaladu inay lahayd xadaarad ganacsi degaaamo badana waagasi iyada laga xukumi jiray waayo caasimada godey xataa waa magaalo kataarikh dheer dadka reer dhanaan waxaa lagahaya hada kahor dhanan ayaa waxaa ladamcay in lahoos geeyo qabdidahare markaasay isdiiden dhex dhexaad ayuu dhargigii k ahaa waxay dheheen dhanaan anagu dadka isku towxiid vmahaysano sidasana isuhoos tagikarin mid walbo towxiidkaga nosheeg balagu yiri reer dhanaan waxay yiraahdeen ashadu anlaa ilaaha ilalaahu wa ash hadu anamuxamadurasuululaahi halka ay yiraahden ree qabdidahare laa bilaaha ilalaahu maxamadurasuululaahi, sidaas bayna banaanka kukalamareen
Daqiiq

::*Kani waa bog ku saabsan daqiiqda. Boga "[[bur]]" halkan ayaa laga soo toosiyay

*'Bur, daqiiq*' (; )  waa budo la ridqey (jajabiyey) oo ka samaysan [[midho|miro]] inta ugu badan [[firiley]] ah taasi oo marka la kariyo (ama la dubo) laga dhigto [[cunto]] dadku isticmaalaan.

Burka sidoo kale loo yaqaano "daqiiq" waxaa laga diyaariyaa noocyo badan oo cunto ah, sida [[canjeero|canjeerada]], [[rooti]]da, [[malawax]]a, [[sabaayad]]a, [[buskud]]ka, cusheerka, keega, baagiyaha, canbaaburka iyo noocyo kale oo cuntada ka mid ah. 

Inkastoo burka laga sameeyo dhamaan midhaha firileyda ah, waxaa ugu badan oo ugu caansan [[qamadi]]ga oo laga isticmaalo meelo badan oo caalamka ah. Wadanka [[Soomaaliya]], gaar ahaan deegaanada waqooyiga, waxaa inta ugu badan daqiiqda sidoo kale loo yaqaano "*qoosh''" laga diyaariyaa midhaha garowga, galleyda iyo qamadiga oo la iskudhex daray ama labo ka mid ah, kuwaasi oo lagu ridqo makiinado loogu talogalay jajabinta mirahan firileyda ah.

Wadanada qurbaha waxa caan ku ah oo aad loo isticmaalaa burka laga sameeyay qamadiga, taasi oo laga diyaariyo noocyo badan oo rooti, keeg iyo buskud ah.

Guud ahaan, dadweynaha caalamku waxay isticmaalayeen burka tan iyo horaantii ilbaxnimada, waxaana cilmibaadhisyo kala duwan lagu ogaaday in deegaano ka tirsan Hindiya, Bariga Dhexe, iyo Ameerika laga isticmaali jirey farsamada lagu diyaarsado daqiiqda.

=Magaca=

Ereyga daqiiq lama yaqaano meesha uu asal ahaan ka soo jeedo, laakiin waxaa aad looga isticmaalaa deegaanda Waqooyiga Soomaaliya, Soomaalida galbeed ee Itoobiya iyo wadanka Jabuuti. Dhinaca kale, koonfurta Soomaaliya waxaa inta ugu badan la isticmaalaa ereyga "bur", oo sidoo kale lagu magacaabo nooc ka mid ah cunto fudud oo laga sameeyo daqiiqda.

=Taariikh=

Sida lagu ogaaday cilmibaadhis arkiyooloji ah waxaa la sheegay in daqiiqda markii ugu horeeysay la isticmaalayay wakhti imika laga joogo 6,000 sano taasi oo laga diyaariyay qamadi lagu jajabiyey dhagax-wareegsan. 

=Muuqaalka=

File:Grinding Dhurra (1906) - TIMEA.jpg
File:Uskladněná mouka.JPG
File:E8088-Alamudun-Bazaar-flour-vendor.jpg
File:12-crust on board.jpg 
File:20140704-0523 Balboa Peninsula.JPG
File:Cirdingis32.png
File:Cirdingis30.png
File:2015 Rumpuc in Rokietnica, stoisko solectwa Krzyszkowo (6).JPG
File:2015 Rumpuc in Rokietnica, stoisko solectwa Krzyszkowo (3).JPG



=Qoraalo La Xidhiidha=

=Tixraac=
Qureec

::*Kani waa maqaal ku saabsan nooc ka mid ah cuntada.






*'Quraac**, **Qureec''' (; ) waa cuntada ugu horeeysa ee dadku cunaan aroortii marka laga soo tooso hurdada.
Sida caadiga ah, quraacdu waa raashinka aroorti dadku cunaan. 
In kastoo dadku ku kala duwan yihiin wakhtiyada iyo nooca cunto ay ku quraacdaan. Guud ahaan dadku waxay quraacdaan qorax soo baxa aroortii ilaa laga gaadho qiyaastii 10ka subaxnimo, mararka qaar la gaadhsiiyo ilaa 11ka subaxnimo.
Habeenkii marka dadku seexdaan waxay qaataan saacado badan oo bilaa cunto ah, markaas quraacu waa cuntada koowaad ee dadku ku bilaabaan markay soo toosaan taasi oo ku xidhan wakhtiga qof kasta ka tooso hurdada. Hadaba waxaa jira dadka qaar aan waxba cunin saacado badan xataa aya oon waxba ku mashquul ahayn. 

=Muuqaalka=


File:Cosy, Fitzrovia, London (6287816875).jpg
File:NCI Visuals Food Meal Breakfast.jpg
File:Palestine breakfast.jpg



=Qoraalo La Xidhiidha=

=Tixraac=
Hadhimo

::*Kani waa maqaal ku saabsan nooc ka mid ah cuntada. Sidoo kale fiiri [[raashin]]


*'Hadimo''' (; ) waa cuntada la cuno badhtamaha maalinta ama duhurka, taasi oo ka kooban noocyo badan oo raashin ah. Marka la tixraaco dhaqanka dadka Soomaalida, hadhimahu waa cuntada ugu muhiimsan sadexda wakhti ee dadku wax cuno. Wakhtigani waxaa inta badan dadku cunaan cuntada ugu culus, badan ee ugu fiican ee la heli karo. Cuntada hadhimaha Soomaalida waxaa ka mid ah: hilib, kaluun, bariis, baasto, khudaar, midho, maraq iyo noocyo kale. 
Si taasi ka duwan taasi meelo badan oo caalamka ah hadhimo muhiim uma aha sida cashada wakhtigaasi oo la cuno raashinka ugu fiican ee la heli karo.

Guud ahaan, hadhimo waa cuntada labaad ee dadku cunaan maalintii (waxay ku xigtaa quraaca); waxaana inta ugu badan la isticmaalaa wakhtiga duhurkii ee 12ka P.M wixii ka dambeeya. 

=Muuqaalka=

File:Chili mac prepared with spaghetti.jpg
File:Chilli parota.JPG
File:A- SOUTH INDIAN FOOD AFTER SERVING.jpg
File:NCI Visuals Food Meal Lunch.jpg
File:Floris Claesz. van Dyck 001.jpg
File:Barack Obama & Stephen Harper at lunch in Ottawa 2-19-09.JPG
File:School lunch.jpg
File:Bar-91 burger, curly fries and salad (cropped).jpg
File:Barbecue sandwich with pickle and tomato.jpg
File:Cacheira, cuisine of Galicia (Spain).jpg
File:Cheese naan with tomatoes.jpg



=Qoraalo La Xidhiidha=

=Tixraac=
Casho

::*Kani waa maqaal ku saabsan nooc ka mid ah cuntada. Sidoo kale fiiri [[raashin]]


*'Casho''' (; ) waa cuntada sadexaad ee dadku cunaan habeenkii ka hor intaanay seexan. Sida caadiga ah cashadu waa cuntada ka dambeysa qadada taasi oo dadku cunaan wakhtiga ka dambeeya qorax dhaca ilaa habeen badhka. Wadanada qaar waxaa caan ah in dadku casheeyaan 5ta galabnimo, ka hor intaanay qoraxdu dhicin, taasi oo dhakhaatiirta iyo cunto yaqaanadu ku sharaxeen ineey tahay mid u fiican caafimaadka.
Wadanka Soomaaliya iyo guud ahaan dadka Soomaalidu waxay inta ugu badan casheeyaan salaada cishaa'i wixii ka dambeeya. Sidoo kale, cuntooyinka ugu caansan ee dadka Soomaaliyeed ku casheeyaan waxaa ka mid ah: canjeerada, rootida, sabaayada, malawaxa, baastda, fadiirada, garowga, digirta, cambuulada, qamadiga, misirka, khudaar, midhaha iyo noocyo badan oo halkan lagu soo koobi karin.

Deegaano badan oo caalamka ah cashadu waa cuntada ugu muhiimsan maalinta oo dhan, taasi oo dadku isticmalaan raashinka ugu muhiimsan ee la heli karo. Sidoo kale, cashadu waxaa lagu fasiri karaa micnayaal badan taasi oo ku xidhan dhaqanka iyo deegaanka.

=Muuqaalka=

File:USDA dinner cropped.jpg
File:Beef Prime Rib Dinner 02.jpg
File:Beef Prime Rib Dinner.jpg
File:Bento (2407784014).jpg
File:Byblos Harbour, Millwall, London (3639283205).jpg
File:Byblos Harbour, Millwall, London (3639284871).jpg
File:Cheese naan with tomatoes.jpg
File:Dinnermealicon.JPG


=Qoraalo La Xidhiidha=

=Tixraac=
Cuwaaf

::*Kani waa maqaal ku saabsan nooc ka mid ah cuntada. Sidoo kale fiiri [[raashin]]


*'Cuwaaf*' () waa nooc kasta oo [[cunto|cuntada]] u dhaxaysa [[casho|sadexda wakhti ee wax la cuno]] taasi oo inta badan ah cunto fudud. Cuwaaftu waxay noqon karta cunto aad u fudud oo la iskaga reebo gaajada isla markaana lagu sugo wakhtiga cuntada. Sidoo kale waxaa cuwaaf noqon karta cuntooyinka degdega ah ee lagu soo dhaweeyo marti ama loo isticmaalo raaxaysi iyo baashaal.

Deegaano badan oo ka mid ah dhulka [[Soomaali]]da waxaa caan ka ah [[shaah]]a la cabo galabtii ee loo yaqaano *Shaadaliga*, kaasi oo laftiisu ka mid ah cuwaafta. Sidoo kale, meelo badan oo [[Somaliland|Waqooyiga Soomaaliya]] ka mid ah waxaa caan ku ah cuntada [[qado|qadada]] wixii ka soo hadhay in dib loo cuno wakhtiga galabtii ka hor intaanay [[qorax]]du dhicin taasi oo loo yaqaano *cuwaaf*.

Wadanada reer galbeedku aad ayay u isticmaalaan cuwaafta, waxaana [[dhakhtar]]ku dadka in badan ku dhiiri geliyaa in la cuno cuwaafta fudud dhowrkii saacadood hal mar wakhtiga maalinta oo dhan. Waxaa sidoo kale aad wadanada reer galbeedka looga isticmaalaa [[midho|midhaha khudaarta]], [[buskud]]ka, [[cabitaan]]ka, cunto fudud iyo jibsiga kuwaasi oo loo dhaxaysiiyo wakhtiyada cuntada muhiimka ah.

In kastoo ay kala duwan tahay nooca iyo xajmiga cuwaaftu guud ahaan waa cunto u dhaxaysa wakhtiyada rasmiga ah ee la raashimiyo. Sidoo kale waa cunto ka fudud cuntooyinka sadexda ah ee la cuno maalintii iyo habeenkii. Waxaanay ka koobnaan kartaa [[macaan|macmacaan]] sida [[buskud]], xalwad, keeg, [[rooti]], [[shaah]], [[bun]]; [[dhanaan|dhandhanaa]] sida baagiye, qureebaad, [[shigni]], [[basbaas]], hambeegur iyo wixii la mid ah. Dhakhaatiirtu aad ayay u dhiirigeliyaan cuwaafta, waxayna ku sheegtaa ineey jidhka ka ilaaliso xanuuno ay ka mid tahay *macaanka'' iyo dhiig-karka.

=Muuqaalka=

File:03 Kummel-Stangen Sanok 2013.JPG
File:Aloo Chaat at Delhi-6.jpg
File:Achappam Rose Cookie Achu Murukku (2).jpg
File:Aloo tokri chaat with cheese balls.jpg
File:Badam Sookhteh.png
File:Assorted snacks.jpg
File:Andhra Mirapakya Bhaji - Frying.JPG
File:Beer Nuts (cropped).jpg
File:Biscuits in a bowl.jpg
File:Cancha corn snack.jpg



=Qoraalo La Xidhiidha=

=Tixraac=
Jamaal Cali Xuseen

**Jamaal Cali Xuseen** wuxuu ku dhashay gobolka Maroodijeex caasimadiisa magaalada Hargaysa, Waqooyi Galbeed ee Wadanka **Somalia** Sanadkii **1965.** Jamaal Cali Xuseen waa Aqoonyahan ku takhasuusay cilmiga dhaqaalaha iyo ganacsiga, waxaana uu wax kusoo bartay jaamacada **Harvard University**  ee dalka Maraykanka kadib qalinjabitii jamacada. Jamaal Cali Xuseen Waxa uu kasoo shaqeeyay bangiyo caalamiya oo waawayn kuwaas oo ka midyihiin bangiga wayn ee **Citi Bank** kaas oo uu ka gaadhay inuu noqdo Maareeye guud ama **Chief Executive Officer.** Imikana waa siyaasi si mug wayn uga dhex leh Siyaasada Somaliland.

## Intii Hore ee Noloshiisa
Jamaal Cali Xuseen wuxuu ku dhashay kunasoo Barbaaray Magaalada Hargeysa , isagoo isla magaalada Hargeysa ka bilaabay waxbarashadiisii aasaasiga ahayd ilaa waxbarashadiisa heer Dugsi Sare, isagoona ka baxay dugsiga sare ee **Faarax Oomaar** Magaalda Hargeysah, 

Sidoo kale, Jamaal Cali Xuseen yaraantiisi wuxuu jeclaa ciyaaraha ama Sorts-ka,  gaar ahaan Kubada kolayga, cagta iyo walaiba kubada Teniska Miiska (**Table Tennis**) kaas oo uu ka gaadhay ilaa heerka ciyaarihii Gobolada ee Jmahuriyadii Sommaliya, isagoona usaftay Gobalka **Waqooyi Galbeed.**

### <u>Waxbarashadiisii Sare ee Heer Jaamacadeed</u>
kadib markuu Jamaal cali Xuseen Ka qalin Jabiyay Dugsiga sare, waxa uu ka bilaabay waxbarashadiisii sare Maxadkii ama college-kii barashada xisaabadka iyo Dhaqaalaha ee **Sidam** oo ku yaalay magaalada **Muqdisho,** Halkaas oo uu ka qaatay shahaadadii darajada koowaad ee cilmiga xisaabaadka **(Degree in BA Accounting), i**sagoo ahaa ardaygii ugu sareeyay jamacada, isla sanadkaana waxa loo qaatay inuu Bare ama Macalin ka noqdo isla jamacadaas.

## '''Waxbarashadiisii Harvard University'''
Dabayaaqadii sanadihii sideetamaadkii, Jamal Cali Xuseen wuxuu ugu guuray wadanka Maraykanka, isagoo halkaa markuu mudo joogayna ku guulaystay deeq waxbarasho **(scholarship)** jaamacada Harrvard University.** halkaas oo uu ka diyaariyay shahadada caalamiga ee loo yaqaano **CPA (CERTIFIED PUBLIC ACCOUNTANT), oo macnaheduna tahay xissaab yahankii la aqoonsaday,** taas oo aanu haysan qof Somali ah ama Africaba ku ah naadir iyo dhif.**
Garowe Online

**Garowe Online** waa wakaalad wararka si madax banaan ku shaqeeya ku salaysan ee Puntland, Soomaaliya.

## Tixraacyada
Puntland Post

**Puntland Post** waa warbaahin fadhigeedu yahay Garowe, Puntland. Waxaa la asaasay sanadkii 2001, waxaana asaasay qurbajoog soomaaliyeed oo reer Denmark ah. Puntland Post waa website laga daalacdo wararka Puntland iyo Soomaaliya, waxa uuna leeyahay Joornal todobaad leh oo isla magaciisa wata.

## Eeg waliba
*Puntland Post
Puntland Star

**Puntland Star** waa news website urur ah ee jooga Garoowe, magaalada caasimadda Dowladda Puntland, Soomaaliya ah.

## Taariikhda

Puntland Star waxaa la aasaasay sannadkii 2014. Website-kani wuxuu daabacaa deg dega ah maalin kasta jabiyay qaylodhaan news oo ugu hadlay oo ku saabsan sheekooyin iyo dokumantaaryada iyo falanqaynta labada Soomaali iyo Ingiriis, iyadoo diiradda lagu saari doono arimaha Puntland.

## Tixraacyada
Puntland TV iyo Radio

{{Infobox broadcasting network
| network_name    = Puntland TV and Radio
| network_logo    = 
| headquarters    = Garowe
| country         = Somalia
| network_type    = Radio-adeegga bulshada iyo kuwa Idaacadda telefishinka
| available       = Worldwide
| launch_date     = Abriil 2013
| owner           = Dowladda Puntland
| key_people      = Ali Abdi ALi, Director
| website         = 
| past_names      = 
}}

**Puntland TV iyo Radio** waa shabakadda warbaahin dadweyne oo ka mid ah gobolka Puntland ee Soomaaliya.

## Tixraacyada
Telefishinka Qaranka Soomaaliyeed

**Telefishinka Qaranka Soomaaliyeed** (, SNTV) waa saldhigga TV-ga qaranka ee Soomaaliya.

Telefishinka Qaranka Soomaaliyeed waa Idaacadda adeegga dadweynaha ee Soomaaliya. Xarunteeduna tahay magaalada Muqdisho, ee caasimada dalka, ay mas'uuliyadda ugu weyn waa in ay bixiso baahinta adeegga dadweynaha dalka oo dhan. SNTV waxaa nidaaminaya Wasaaradda Warfaafinta, Boostada & Isgaarsiinta ee Golaha Soomaali ah Wasiirada.
Yuusuf Maxamed Ismaaciil

**Yuusuf Maxamed Ismaaciil** (11 Sebteembar 1960 - 27 Maarso 2015) ahaa diblomaasi Soomaaliyeed oo siyaasi.

## Noloshiisii

Ismaaciil waxa uu ku dhashay 1960 magaalada Rome, Talyaaniga qoyska ah laandheere Soomaali. Uu iska lahaa qabiilka Majeerteen Harti Daarood. Qoyskiisa asal ahaan ka amaanay Garowe ee xarunta maamulka ee gobolka waqooyi-bari Puntland ee gobolka Soomaaliya.

Waayo, waxbarashada sare, Ismail shahaado ah cilmiga siyaasadda ka dhiga Jaamacadda Bologna.

## Tixraacyada
Aamina Jibriil

**Aamina Maxamed Jibriil** () (d. 5 Oktoobar 1961) waa qareen Kenyan ah, diblomaasi iyo siyaasi. Waxay horey u ahaan Guddoomiyaha Ururka Caalamiga ah ee Socdaalka iyo Ganacsiga Ururka Adduunka ee Golaha Guud, iyo sidoo kale Kaaliyaha Xoghayaha Guud iyo Ku-xigeenka Agaasimaha Fulinta ee Barnaamijka Deegaanka ee Qaramada Midoobay. Sida ka mid ah 20 May 2013, iyadu waa wasiirka arrimaha dibadda ee Kiinya.
Waris Diiriye

**Waris Diiriye** () (d. 1965) waa nooc Soomaali ah, qoraaga, Atariishada iyo u dhaqdhaqaaqe bulshada. Laga soo bilaabo 1997 ilaa 2003, ayay u soo noqday Safiirka a Gaarka ah ee Qaramada Midoobay.

„Haddana caado kale oo sida caadiga ah looga dhaqmo waddamada qaarkood ayaa ah waxa lagu tilmaamo gudniinka gabdhaha, oo hadda guud ahaan loogu yeero gudniinka fircooniga (FGM). Qalliinku wuxuu meesha ka saarayaa qayb ama inta badan xubinta taranka ee gabadha. Caadadan waxaa soo bandhigtay Waris Diiriye, oo ah moodel caan ah oo caan ah iyo safiirka gaarka ah ee Sanduuqa Dadweynaha ee Qaramada Midoobay. Si waafaqsan dhaqanka Soomaalida ee maxalliga ah, iyada oo ilmo ah ayay hooyadeed ku samaysay FGM. Sida lagu sheegay warbixin, inta u dhexeysa sideed ilaa toban milyan oo haween iyo gabdho ah oo ku nool Bariga Dhexe iyo Afrika ayaa halis ugu jira in lagu sameeyo gudniinka Fircooniga. Xitaa dalka Mareykanka, qiyaastii 10,000 oo gabdhood ayaa halis ugu jira.

Waa maxay caqiidooyinka saldhig u ah dhaqankan? Qaar baa u haysta in xubinta taranka dumarku ay xun yihiin oo ay gabadha ka dhigaan nijaas sidaas darteedna aan la guursan karin. Intaa waxaa dheer, goynta, ama ka saarida, xubnaha taranka waxaa loo eegaa caymiska bikranimada ilmaha iyo daacadnimadiisa. Haddii hooyadu ku guuldarraysato sii wadidda caadadan waxaa laga yaabaa inay keento cadhada saygeeda iyo bulshada deegaanka. Hooyooyin badan, si kastaba ha ahaatee, waxay ogaadeen inaysan jirin sabab sharci ahdiin, caafimaad, ama nadaafadoo lagu taageerayo dhaqankan xanuunka badan. Nayjeeriya ee Diidmada Kastamyada Xun ayaa muujinaya in hooyooyin badan ay si geesinimo leh u diideen inay gabdhahooda u dhiibaan.”

* Mothers Meeting the Challenges

## Linkiga Caddaynta

*Desert Flower Foundation
*Waris Diiriye ee Fashion Model Directory
*PPR-Foundation 
*Reader's Digest version of Desert Flower 
*Waris Diiriye ee IMDB
Hayada Cuntada Aduunka

::*Boga "[[WFP]]" halkan ayaa laga soo toosiyay.




*'Hayada Cuntada Aduunka** (; ) (loo soo gaabiyo: **WFP*') waa waa waaxda 
[[Cunto|gargaarka cuntada]] ee hay'ada [[Qaramada Midoobay]] iyo ururka ugu wayn caalamka ee ka warbixiya [[gaajo|gaajada]] isla markaana dhiirigeliya amniga cuntada. 
Sida ay sheegtay hay'adani waxay gargaar cunto gaadhsiisaa sanad kasta dad dhan [[milyan|80 milyan]] oo ku kala nool 75 wadan. 
Magaca hayada marka la fasiro oo noqonaya Barnaamijka Cuntada Aduunka waxa xarunta ugu sareeysa ku leedahay magaalada [[Roma]] wadanka [[Talyaaniga]], iyo in ka badan ilaa 80 xafiis dacalada aduunka.
Intaas waxaa dheer, muhiimada koowaad hayadu waxay siisa dadka awoodi waayay ineey cunto u helaan naftooda iyo qoyskooda sababo la xidhiidha [[dagaal]]o, [[xanuun]]o, musiibo dabiici ah (sida [[daad]], duufaan, [[abaar]]o, [[dhulgariir]] iwm) darteed. 

Guud ahaanHay'ada Cuntada Aduunka oo loo soo gaabiyo *WFP* waxay xubin ka tahay  [[UN|Kooxda Horumarka Qaramada Midoobay]] iyo waaxda Golaha Go'aaminta.
=Taariikh=



WFP waxa ugu horayn la aasaasay sanadkii 1961 ka dib markuu dhamaaday 1960 shirkii *"Ururka Cuntada iyo Beeraha"'' (Food and Agricultural Organization), waxaa la isla afgartey in la sameeyo barnaamij ka shaqeeya gargaarka cuntada. Sidaasi ayaa WFP lagu sameeyay sanadkii 1963; waxaana barnaamijka loo dhiibay ineey maamulaan Ururka Cuntada iyo Beeraha wakhti sadex sano ah si loo fiiriyo midhodhalka iyo muhiimada barnaamijka.
Hay'ada Cuntada Aduunka waxaa urur madaxbanaan oo iskii isku maamula laga dhigay sanadkii 1965, ka dib markii aasaaskiisa loo bogay.

=Maamulka=

Hayada Cuntada Aduunka waxaa maamula Gole Sare oo yimaada 36 wadan oo ka tirasan ururkan. Gudoomiyaha Sare ee ururka wakhti xaadirkan waa Ertharin Cousin kaasi oo uu magacaabay Xoghayaha Sare ee Qaramada Midoobay iyo Madaxa sare ee Ururka Cuntada iyo Beeraha. 

Dhinaca kale, sida hayadu sheegtay deeqbixiyaha ugu badan ee WFP waa qaarada Yurub waxayna ka qeybqaadata in badan oo howlaha ururka ah.

Aragtida iyo riyada hayadani waa in la helo "aduunyo nin kasta, naag iyo ilmo markasta heystaan ilo cunto si ay ugu sii noolaadaan nolol sax ah oo caafimaad qabta."

Guud ahaan Hayada Cuntada Aduunka waxaa u shaqeeya ilaa 11,500 qof kuwaasi oo dhamaantood ka shaqeeya deegaano aad u fog.

=Qoraalo La Xidhiidha=
*Qaramada Midoobay
*Bankiga Aduunka
*Ururka Caafimaadka Aduunka
*Hayada Cuntada Aduunka
*UNESCO
*UNICEF
*ICAO
*WHO
*WFP

=Tixraac=
Cillaan

::*Kani waa maqaal ku saabsan midabka cillaan. Haku khaldin [[liin]]ta.
::*Boga "oranji" halkan ayaa laga soo toosiyay

**Cillaan** ama liin (; ) waa midabka u dhexeeya casaanka iyo huruuda, waana midab la sameeyo wakhtiga wax la rinjiyeeynayo. Magaca midabkan waxaa laga keenay khudaarta liinta.
Dhaqanka deegaano badan oo caalamka ah waxaa midabka liiniga loo yaqaanaa mid u taagan ku qanacsani, saa'id, dab (olol), halis, xarakaad adag, tijaabo iyo iskafiirin, xilliga dayrta, iyo waxyaabo kale. Laakiin meelo kale oo ka mid ah qaarada Aasiya midabkan wuxuu astaan u yahay diinta Budhaha iyo Hindisamka.

Guud ahaan, midabka cillaanta ah waxaa loogu magac-daray midabka liin macaan bislaatay (taasi oo ah midab huruud iyo casaan khafiif ah). 

## Sida Dabiiciga iyo Dhaqanada

File:Delicatearch.png|Dundumo ku taala beerta Arches National Park, Utah, Maraykanka
File:Saffron Crop.JPG|Sacfaranka loo isticmaalo in lagu midabeeyo xawaashka


=Taariikhda iyo Farshaxanka=
Wakhtiyadii hore ee wadanka Masar, khubarada farshaxanku waxay aad u isticmaali jireen midab u eg liiniga oo lagu magacaabi jirey "realga" kaasi ooy ku sharaxi jireen qabriyada iyo meelaha ugu fiican qariga boqortooyada.


File:Egypt lyre 001.jpg|Dad ka mid ah Masaaridii hore oo is mariyay midabka liiniga
File:Orpiment mineral.jpg|Mid ka mida macdanta lag sameeyo midabka liiniga
File:Vladimirskaya.jpg|muuqaal qarnigii 12aad
File:Aerial conflict.jpg|Alwaaxyo lagu midabeeyay oranjiga
File:TÜRKA Vanemuise suures majas -- tants Kodukotus.JPG|Gasiiradaha Muhu,  Estoniya waxaa caan ku ah midabkan


=Muuqaalka=


Image:Color icon orange.svg
Image:Ambersweet oranges.jpg
Image:Orange gerbera.jpg
Image:Manda.jpg
Image:Cucurbita_maxima_01_-_Orange.jpg
Image:Alaska Airlines Boeing 737-890 N579AS.jpg
Image:Zest Orange.jpg
Image:Bubbles forming while pouring.jpg
Image:Yamashita Yohei - CC on Orange (by).jpg
Image:Sevilleorangemarmalade.jpg
Image:Schleimpilz Urwald Sababurg.jpg
Image:Umbrella-orange-textile.jpg
Image:Sujiko by sor.jpg
Image:Calcite-orange.jpg
Image:Unidentified orange red tree.jpg
Image:Oranges and orange juice.jpg
Image:Orange cup coral (Balanophyllia elegans) 01.jpg
Image:Orange_circles.jpg
Image:Cirrochroa up 051028 2248 stgd.jpg
Image:Orange flower0001.JPG
Image:Hajiali.jpg
Image:Goldfish Ranchu 2.jpg
Image:Orange Flower.jpg
Image:Solenostemon scutellarioides (Coleus x hybridus) 'Rustic Orange' Leaf Cluster 3264px.jpg


## Noocyo Ka Mida Liiniga

Image:Solid orange.svg
Image:Cadmiumorange.jpg
Image:Perinoneorange.jpg
Image:Pyrroleorange.jpg
Image:Orange color.jpg


=Midabo Kale=
=Midabo Kale=

=Tixraac=
Casuus (midabka)

::*Kani waa maqaal ku saabsan midabka Soosaniga. Haku khaldin boga [[Bun]]



*'Casuus''' (; ) waa midab oo ubaxda verben u eeg oo giriftan ahaan u aabaabuleyso muddadii iskudarka casuuska iyo buluuga kaasi oo inta badan ah midab jaamud ah.

=Muuqaal=

File:A purple flower (217110953).jpg
File:Bluebell Series (4606042813).jpg
File:Callicarpa (3938250196).jpg
File:Callicarpa shikokiana.jpg
File:Colorful light of fountain - Public park of Nishapur - Niruz (9).JPG
File:Defense.gov News Photo 120114-A-3108M-008 - Two paratroopers and a trainer run through a smokescreen during a live-fire exercise at the Joint Readiness Training Center at Fort Polk La. on.jpg
File:Enter button.jpg
File:Free Purple Rose Love Me Tender, Love Me True Creative Commons (2907565020).jpg
File:Myrtle Beach Sunrise1.jpg
File:Purple Triangle.JPG 


=Midabo Kale=

* Saddex -xagalka violet

=Tixraac=
* Light and Color

* Color
Mugdi

::*Kani waa maqaal ku saabsan mugdiga. Haku khaldin midabka [[madoow]]ga.
::*Boga "iftiin la'aan" iyo "ileys la'aan" halkan ayaa laga soo toosiyay.

**Mugdi** (; ) waa caksiga (ka soo horjeedka) iftiinka. Sharaxaada saxda ah waa maqnaanta (la'aanta) ileyska. Marka meeli noqoto iftiin la'aan waxaa adkaata in wax la arko sababtoo ah waxay noqtotaa madoow. Isha bani'aadamka waxba ma arki karto marka meeli bilaa iftiin tahay, sababtoo ah araga waxaa caawiya iftiinka ileyska. 

Guud ahaan, mugdigu waa mid dadku neceb yahay isla markaana la xidhiidha cabsi, naxdin, murugo, geeri iyo wixii la mid ah.

=Sharaxaada Saynis=

## Aragtida

Aragtida mugdigu waa ku kala duwan yahay indhaha dadka, sababtoo ah isha dadku isku mid uma aragto midabka. Marka aragu si fiican u shaqeeynayo waxaa bu'da ishu soo ururisaa iftiinka ku hareersan ka dibna sawir buuxa ka sameeysaa.

## Fisigiska

Marka la tixraaco sharciyada cilmiga Fisikiska, walax kasta waa mugdi marka ay nuugto dhamaan unugyada *fotoniska* taasi oo keenta in walaxdaasi u muuqato mid madoow ah marka la barbar dhigo walaxyada kale een nuugin fotooniska. Tusaale ahaam, rinjiga madoow ma soo celiyo ileyska muuqda waxaanay u muuqdaa midabkaasi mid mugdi ah sababtoo ah wuxuu liqaa unugyada fotoniska; si taasi ka duwan rinjiga cadaanka ah wuu soo celiyaa falaadhaha iftiinka ah taasi oo ka dhigeysa wax aad u iftiimaya. Sharaxaad badan waxaad ka heli kartaa midabka.

Guud ahaan, ileyska iftiinka ma ahan mid walaxi wada liqi karto. Marka la fiiriyo astaamaha awooda, awood ma ahan wax la abuuri karo ama la burburin karo; nidaamka kali ah ee la samayn karo waa in la isku bedelo. Marka waxaa laga yaabaa in walaxi u muuqato mugdi laakiin sida rasmiga ah ay leedahay iftiin aanu ishu qaban karin.

=Muuqaalka=

File:2010-05-11 Vlotho 132.jpg
File:4x4 (9351322825).jpg
File:AFZ (9481892377).jpg
File:Albert Bierstadt - Oregon Trail.jpg

File:AFZ en Ainsa (8894382815).jpg



=Midabo Kale=

=Tixraac=
Sibidhi

::*Kani waa maqaal ku saabsan midabka cowlka. Haku khaldin midabka kale [[cowlaan]] iyo xayawaanka [[cawl]]



*'Sibidhi''' (; ) waa midab fudud oo giriftan ahaan u dhaxeeya madoowga iyo cadaanka. Midabkan waxaa lagu tilmaamaa dhexdhexaad, taasi oo macnaheedu yahay waa midab "bilaa midab ah".  Waa midabka daruuraha cirka, dambaska iyo curiyaha liidhka.
Sida lagu sheegay taariikhda midabada, midabka cowliga waxaa markii ugu horeeysay la isticmaali jirey sanadkii 700 C.D (Ciise Dabadii).

=Muuqaalka=
## Noocyo Badan

File:Dcp7323-Edirne-Eski Camii Allah.jpg
File:2005 Mustang GT Shoot (9105959834).jpg
File:Derekoy 01601 infrared.jpg
File:2 buildings in NYC (213450756).jpg
File:Carnac Kermario 11.jpg
File:Chopin (3603057335).jpg
File:Deszcz2013.jpg


## Midabka Cowlka Dabiici

File:0466 - Nebbia a Venezia - Foto Giovanni Dall'Orto, 10-Dec-2007.jpg|Ceeryamo
File:Lead shielding.jpg|
File:Eruption column from Crater Peak vent.jpg|Dambaska foolkaanaha
File:Gibeon.jpg|Mitiyoor
File:Grey wolf P1130270.jpg|Yey cowl ah
File:USMA Graduation Hat Toss 2008.jpg|Astaan kale
File:Missouri post refit.JPG|Markab dagaal cowl ah


=Midabo Kale=

=Tixraac=
* Light and Color

* Color
Baxri

::*Kani waa maqaal ku saabsan midabka baxriga.
::*Ha ku khaldin midabka "basliga".

**Baxri** (; ) waa midab cagaar-ciraad xiga ah. 

Marka la iskudhex daro sadexda midab ee Casaanka, Cagaarka iyo ciraada ayaa sameeya midabo badan kuwaasi oo ka mid yahay midabkan *baxriga* ah. Samayskaas dhexdiisa waxaa midabka baxriga laga helaa ciraad iyo cagaarka dhexdooda. Sidoo kale waxaa midabkan lagu helaa marka la kala goynayo (jarayo) midabada ayadoo la isticmaalayo habka afka qalaad lagu yidhaahdo **'CMYK color model**, taasi oo midabkani ka soo dhex baxo cagaar, madoow iyo ciraad.

Si kastaba ha ahaatee, waa la isku raacay in midabkan la isticmaali jirey tan iyo wakhtiyo aad u horeeyay; waxaana la sheegaa in wakhtigii Boqortooyadii Faraaciyiinta dhulka Masar la isticmaali jirey midabkan baxriga ah. 

Guud ahaan, midabkan waxaa lagu isticmaalo meelo badan; waxaa ka mid ah qalabka wax lagu daabaco (printer), Kumbuyuutarka, Telefishinka, diiradaha wax lagu sifeeyo iyo meelo kale.
Waxyaabaha ugu cajiibsan ee midabkan waxaa ka mid ah, markuu la falgalo (lagu daro) midabka casaanka waxaa meeshii madoowga ahayd isku bedeshaa cadaan.

=Muuqaalka=

File:SubtractiveColor.svg
File:Wham-a different corner.jpg
File:Samarkand05.jpg
File:Uranus2.jpg


=Midabo Kale=

=Tixraac=
* Light and Color

* Color
Basli (midab)

::*Kani waa maqaal ku saabsan midabka basliga.
::*Ha ku khaldin midabka "basali" iyo "baxri".

**Basli** (; ) waa midab ka samaysan iskudhafka (iskudarka) labo midab oo kala casaan iyo buni, ama casuus iyo casaan jaamud ah.  Marka laga fiiriyo muraayada (dhalada) Kumbuyuutarka, waxaa midabkan laga sameeyaa iskudarka buluuga iyo casaanka.  

Marka la iskudhex daro sadexda midab ee Casaanka, Cagaarka iyo Buluuga ayaa sameeya midabo badan kuwaasi oo ka mid yahay midabkan *basliga* ah. Samayskaas dhexdiisa waxaa midabka basliga laga helaa buluuga iyo casaanka dhexdooda. Sidoo kale waxaa midabkan lagu helaa marka la kala goynayo (jarayo) midabada ayadoo la isticmaalayo habka afka qalaad lagu yidhaahdo **'CMYK color model**, taasi oo midabkani ka soo dhex baxo cagaar, huruuda iyo madoowga.

Guud ahaan midabka basliga ah waxaa markii ugu horeeysay laga dhex helay iskudar midabo badan uu samaynayay saynisyahan Faransiis haa sanadkii 1859kii.

=Muuqaalka=
## Iskudarka Midabada

File:RGB illumination.jpg|
File:RGB color wheel.svg|
File:SubtractiveColor.svg|
File:Linear visible spectrum.svg|
File:Blended colour wheel.svg|



## Noolaha

File:Reef0484.jpg|
File:Andean Flamingo Adult, Phoenicopterus andinus.jpg|
File:Anisoptera Ana Cotta 2830198213.jpg|
File:Pseudanthias tuka.jpg|

## Ubaxa iyo Dhirta


File:Orchid Phalaenopsis hybrid.jpg|
File:Rhododendron sp. 016.JPG|se
File:Clematis patens sunset 02.JPG|
File:Pink Cape Primrose 2 (4639387712).jpg|
File:Geraniaceae - Geranium sanguineum-1.JPG|
File:Dahlia - "Hillcrest Royal" cultivar.jpg|
File:Rambler Roses Cape Cod.jpg|
File:Syringa 'Paul Deschanel' 02.jpg|
File:Lilium 'Malinoviy Zvon' 03.JPG|
File:Blüte Sommerphlox, Kategorie-Polemoniaceae.JPG|
File:Cactus plant petailed.jpg|
File:Achillea 'Staroe Burgundskoe' 02.jpg|


=Midabo Kale=

=Tixraac=
* Light and Color

* Color
Golaha Sare Qaramada Midoobay

::*Kani waa maqaal ku saabsan Golaha ugu sareeya QM. Bogag kale fiiri "[[Qaramada Midoobay]]". Boga "[[GSQM]]" halkan ayaa laga soo toosiyay



*'Golaha Sare Qaramada Midoobay*' (; ) (sida badan loo soo gaabiyo *UNGA* ama *GA'') waa xubin ka mid ah Lixda Xubnood Qaramada Midoobay iyo meesha kali ah ee dhamaan xubnaha Qaramada Midoobay ku leeyihiin wakiilo (dad matala).

Golahani wuxuu awood u leeyahay inuu xaqiijiyo kharashka ku shaqeeyso Qaramada Midoobay, u magaaco xubin aan joogto ahayn Golaha Amniga Qaramada Midoobay, ka helo warbixin dhamaan xubnaha, wakiilada, hayadaha iyo ururada Qaramada Midoobay isla markaana amar iyo talobixin siiyo ururadaasi. 

=Qoraalo La Xidhiidha=
*Qaramada Midoobay
*Bankiga Aduunka
*Ururka Caafimaadka Aduunka
*Hayada Cuntada Aduunka
*UNESCO
*UNICEF
*ICAO
*WHO
*WFP

=Tixraac=
Golaha Amniga Qaramada Midoobay

::*Kani waa maqaal ku saabsan Golaha Amniga QM. Qoraalo kale fiiri [[Golaha Sare Qaramada Midoobay]]
::*"Boga "GAQM" iyo "UNSC" halkan ayaa laga soo toosiyay.

**Golaha Amniga Qaramada Midoobay** (, loo soo gaabiyo: (**UNSC**); ) waa xubin ka mid ah lixda xubin ugu sareeysa Ururka Qaramada Midoobay iyo waaxda masuulka ka ah **amniga iyo nabada caalami** ee aduunka, iyo xubinta u qaabilsan aqbalitaanka ka mid noqoshada Jimciyada Quruumaha Ka Dhaxaysa. Sidoo kale Golaha Amnigu wuxuu u qaabilsan yahay inuu socodsiiyo, fuliyo Sharciga Qaramada Midoobay.

=Qoraalo La Xidhiidha=
*Qaramada Midoobay
*Bankiga Aduunka
*Ururka Caafimaadka Aduunka
*Hayada Cuntada Aduunka
*UNESCO
*UNICEF
*ICAO
*WHO
*WFP

## Tixraac
Liiska Xubnaha Golaha Amniga Qaramada Midoobay

::*Kani waa maqaal ku saabsan xubnaha Golaha Amniga QM. Haku khaldin [[Xubnaha Qaramada Midoobay]]

*'Xubinimada Golaha Aminiga Qaramada Midoobay''' waxa ka masuul ah oo daadihiya shan xubnood oo joogto ku ah Golaha Amniga Qaramada Midoobay iyo toban wadan oo la soo doortay kuwaasi oon joogto ahayn.
Wixii ka horeeyay 1966ki waxaa jirayay lix xubnood oo la soo doorto halka xubnaha joogtada ah meesha joogeen tan iyo biloowgii ururka ee sanadkii 1945.

=Xubnaha Hada=
;Hoos waxaad ku arki xubnaha joogtada ah

;Xubnaha aan joogtada ahayn

=Qoraalo La Xidhiidha=
*Qaramada Midoobay
*Bankiga Aduunka
*Ururka Caafimaadka Aduunka
*Hayada Cuntada Aduunka
*UNESCO
*UNICEF
*ICAO
*WHO
*WFP

=Tixraac=
Golaha Dhaqaalaha iyo Bulshada Qaramada Midoobay

::*"Boga "[[GDBQM]]" iyo "[[ECOSOC]]" halkan ayaa laga soo toosiyay.



*'Golaha Dhaqaalaha iyo Bulshada Qaramada Midoobay** (; ) (loo soo gaabiyo: **ECOSOC''') waa xubin ka mid ah lixda xubin ugu sareeysa Ururka Qaramada Midoobay. Sidoo kale hayadani waxay ka masuul tagay iskuxidhka iyo maamulida dhaqaalaha, bulshada iyo wixii la xidhiidha ee 14 hay'ado wakiilo khaas u ah Qaramada Midoobay.

Golaha Dhaqaalaha iyo Bulshada Qaramada Midoobay wuxuu leeyahay 54 xubnood; kuwaasi oo yeesha hal kulan oo afar todobaad ah bisha Luuliyo halmar sanadkii si ay ugu arimiyaan howlaga loo igmaday.

=Qoraalo La Xidhiidha=
*Qaramada Midoobay
*Bankiga Aduunka
*Ururka Caafimaadka Aduunka
*Hayada Cuntada Aduunka
*UNESCO
*UNICEF
*ICAO
*WHO
*WFP

=Tixraac=
Tijaabo

Wakaalada Biyaha Burco wikipedia 

Burao Water Agency

=Tijaabo Shax=

Hoos waxaa ku qoran tijaabo sida loo sameeyo shaxda qoraalada wikipedia.
''Fiirogaar: qoraalka hoose kama turjumaan qof. Kaliya tijaabo weeji.
Hayat Ahmed

**Hayat Ahmed Mohammed** (dhashay 1982) waa nooc oo quruxduna boqoradda Itoobiya. 

Hayat haatan diiradda iyada waqti u qaadida cinjirka iyo qaybaha kale ee dalka u keeni wacyi HIV / AIDS.

## Linkiga Caddaynta

* Hayat Ahmed ee Internet Movie Database
* Hayat Ahmed  ee EthioScoop.com
* Hayat Ahmed ee BRSpecial.com
Liya Kebede

**Liya Kebede** (; dhashay 1 Maarso 1978, Addis Abeba) waa daydo ah oo Itoobiya. Forbes aqoonsaday iyada daydo kow iyo tobnaad ee ugu mushaarka badan ee adduunka ee 2007.

## Linkiga Caddaynta

* Liya Kebede ee Internet Movie Database
* Liya Kebede ee Fashion Model Directory
* Liya Kebede ee Famous People
Madaxweyne Golaha Sare Qaramada Midoobay

::*Maqaalkani wuxuu ku saabsan yahay madaxda [[GSQM|Golaha Sare QM]]. Haku khaldin [[Xoghayaha Guud Qaramada Midoobay]]

* [[2021]]

*'Madaxweynaha Golaha Sare Qaramada Midoobay** () waa jago (boos) loo codeeyo qofka noqonaya madaxa sare ee [[GSQM|Golaha Sare]] ee [[Qaramada Midoobay]] taasi oo dhacda halmar sanad kasta.
Madaxweynaha la doorto wuxuu ka shaqeeyaa arimaha Golaha Sare oo kali ah. Wakhti xaadirkan (2021) waxaa madaxweyne u ah Golaha Sare **Abdulla Shahid''' oo dhashay wadanka Maldive. Mudane Abdulla Shahid wuxuu ku soo baxay kalafadhigii codaynta madaxnimo ee 76aad, waxaana xafiiska lagu wareejiyay 15 Sebteember, 2021.

=Qoraalo La Xidhiidha=
*Qaramada Midoobay
*Bankiga Aduunka
*Ururka Caafimaadka Aduunka
*Hayada Cuntada Aduunka
*UNESCO
*UNICEF
*ICAO
*WHO
*WFP

=Tixraac=
Garsoorada Cadaalada Caalamka

::*Kani waa maqaal ku saabsan Maxkamada Cadaalada QM. Haku khaldin [[Maxkamada Dambiyada Aduunka]] (ICC)
::*"Boga "Maxkamada Aduunka" iyo "ICJ" halkan ayaa laga soo toosiyay.

**Garsoorada Cadaalada Caalamka** (, loo soo gaabiyo: (**ICJ**); ) (sida caadiga ah loo yaqaano *"Garsoorada Aduunka"*) waa waaxda koowaad QM|cadaalada Qaramada Midoobay]] taasi oo fadhigeedu yahay *Dhismaha Nabada* Heeg wadanka Holland. Shaqada ugu horeeysa ee hayadani waa ineey xaliso muranka xadadka iyo ilaaliso heshiisyada dhulka ee wadanada xubinta ka ah hayadani.
Sidoo kale waxay talobixin siisaa Golaha Sare, hayadaha Qaramada Midoobay iyo wixii soo hoosgala.

## Qoraalo La Xidhiidha
*Qaramada Midoobay
*Bankiga Aduunka
*Ururka Caafimaadka Aduunka
*Hayada Cuntada Aduunka
*UNESCO
*UNICEF
*ICAO
*WHO
*WFP

## Tixraac
Ururka Cuntada iyo Dalaga

::*Kani waa maqaal ku saabsan hayada cuntada iyo beeraha QM. Qoraalo kale fiiri [[QM|Hayadaha Qaramada Midoobay]]. Haku khaldin "[[WFP|Hayada Cuntada Aduunka]]"
::*"Boga "FAO" halkan ayaa laga soo toosiyay.

**Ururka Cuntada iyo Dalaga Qaramada Midoobay** (, loo soo gaabiyo: (**FAO**); ) waa wakiil khaaska ah Qaramada Midoobay kaasi oo hogaamiya dadaalka ka hortaga iyo cidhibtirka gaajada aduunka. Hayadani waxay si siman ugu adeegtaa wadanada horumaray iyo kuwa soo koraya, waxayna ka shaqeeysaa in si cadaalad ah umaduhu u qeeybsadaan kheyraadka isla markaana galaan heshiisyo loo dhan yahay. Intaas waxaa dheer, hayada Cuntada iyo Dalaga (beeraha) waxay wadano badan oo caalamka ah ka caawisaa (xag aqoon iyo talobixin) horumarinta beeraha, keymaha iyo kheyraadma kaluumaysiga si markaa shacabku u helaan cuntooyin nafaqo leh isla markaana amaan ah. Halkudhiga ururkani oo ah erey Af-Isbaanish: *"fiat panis"*, micnaha *"qof walba ha helo roodhi (cunto)"*, ayaa in badan ka turjumaya micnaha iyo ula jeedada hayada.

Guud ahaan Ururka Cuntada iyo Dalaga Qaramada Midoobay waxaa xubin ka ah 194 wadan, ururka Midowga Yurub ("xubinimadiisu waxay matashaa guud ahaan xubnaha midowga"), Gasiiradaha Faroe iyo Tokelau, kuwaasi oo ah xubno madaxbanaan.

=Qoraalo La Xidhiidha=
*Qaramada Midoobay
*Bankiga Aduunka
*Ururka Caafimaadka Aduunka
*Hayada Cuntada Aduunka
*UNESCO
*UNICEF
*ICAO
*WHO
*WFP

=Tixraac=
Wadanada Xubnaha Qaramada Midoobay

|Maabka wadanada xubinta ka ah Qaramada Midoobay iyo wadanada QM u aqoonsan tahay wadan (midabka buluuga]]

Waxaa jira 193 Wadan oo xubin ka ah Ururka Qaramada Midoobay kuwaasi oo mid kasta xubin ka yahay Golaha Sare Qaramada Midoobay.

Ka mid noqoshada Qaramada Midoobay waxaa si fiican u sharaxaya Qodobka 4aad ee Dastuurka Qaramada Midoobay:

# Ka mid noqoshada Qaramada Midoobay waa mid u furan dhamaan dowladaha jecel nabada marka laga reebo kuwa uu dasturku ka reebay, ayadoo la tixraacayo xukunka ururka.
# Codsiga ka mid noqoshada Qaramada Midoobay waxaa go'aan ka gaadhi kara Golaha Sare oo la tashanaya Golaha Amniga.

Warbixin taageero leh oo ka timaada Golaha Amnigu waxay u baahan tahay in xubnaha golahaasi codeeyaan taasi oo ugu yaraan sagaal xubnood ogolaansho bixiyaan; kuwaasi oo aanay ku jirin Shanta Xubin ee joogtada ah. Ka dib, ogolaanshaha Golaha Amniga waa ineey ansixiyaan Golaha Sare, kuwaasi oo ugu yaraan labo meelood sadex meelood (2/3) codeeyaan ogolaansho.

Sida saxda ah waxaa Qaramada Midoobay xubin ka noqon kara wadanada xorta ah oo kaliya, maantana dhamaan xubnuhu waa kuwo madax banaan.

=Xubnihii Lagu Bilaabay=

Taariikh ahaan Qaramada Midoobay waxaa la aasaasay 24 Oktobat 1945 ka dib markii shanta Wadax ee Xubinta joogtada ah isku afgarteen Dastuurka Qaramada Midoobay. Wadanadaasi aasaaska ka qeyb qaatay waxay kala yihiin Shiinaha, Faransiiska, Ruushka, Boqortooyada Ingiriiska, iyo Maraykanka. 

=Qoraalo La Xidhiidha=
*Qaramada Midoobay
*Bankiga Aduunka
*Ururka Caafimaadka Aduunka
*Hayada Cuntada Aduunka
*UNESCO
*UNICEF
*ICAO
*WHO
*WFP

=Tixraac=
Gaajo

::*Kani waa maqaal ku saabsan gaajada. Qoraalo kale fiiri [[macluul]], "[[abaar]]"
::*Boga "baahi" halkan ayaa laga soo toosiyay.

**Gaajo** (; ) marka laga hadlayo siyaasada, caawimaada baniaadamnimo, iyo cilmiga bulshada, **gaajada** waxaa lagu sharaxaa xaalad qofku dareemo ah baahi cunto si u taageero shaqada unugyada jidhka. Sidoo kale waxaa lagu sharaxaa in gaajadu tahay cunto la'aan ama cunto yari taasi oo keenta nafaqodaro ku dhacda qofkaasi ugu dambeyntana keenta caafimaaddaro iyo geeri. Inta la ogyahay taariikhda, tan iyo waayo hore waxaa jiray tiro badan oo dad ah oo gaajo ku soo noola meelo badan oo aduunka ka mid ah.

Hadaba inta ugu badan, gaajada waxaa keena khalkhal ku yimaada silsilada cuntada taasi oo salka ku heeysa musiibo dabiici ah (sida daad, duufaano, abaaro, roob-la'aan, xanuuno iwm) ama musiibo dad samee ah (sida dagaal, cunoqabateyn, sicirbarar iwm). Wixii ka dambeeyay Dagaalkii Labaad ee Aduunka waxaa aad u horumaray wadano badan oo caalamka ah, sidoo kale waxaa la horumariyay aqoonta iyo teknoolojiyada beeraha iyo dhirta waxaana dowlado iyo ururo badan u xaglo xidheen tafiir goynta iyo ka hortaga gaajada aduunka; taasi oo keentay hoos udhac balaadhan oo laga gaadhay gaajada. Sidaas ay tahay wadano badan oo aduunka ah, gaar ahaan wadanada soo koraya, waxay ku guuldareeysteen ineey quudiyaan bulshooyinkooda, waxaana meelo badan laga helayaa dad aad u baahan oo gaajo iyo macaluul wehel u tahay. 

=Magac Ahaan=
Inkastoo isticmaalka ugu badan ee ereyga gaajo yahay *baahida cunto qof ama xayawaan u qabo*; waxaa sidoo kale ereyga gaajo loo isticmaalaa magac ahaan. 

Tusaale ahaan, marka qof lagu tilmaamayo inuu yahay "bakhayl" (qof aan waxba bixin) waxaa lagu magacaabaa gaajo. Sidoo kale waxaa gaajo lagu magacaabaa dadka aan cunto badan cunin (ama haysan).

Guud ahaan, ereyga gaajo waxaa la xidhiidha haraad taasi oo ah baahida qof ama xayawaan (noole) u qabo biyo. Dadka iyo xayawaanku waxay noolaan karaa wakhti dheer ayagoo cunto cunin (gaajoonaya), laakiin biyo la'aan ma noolaan karaan wax ka badan maamlo dhowr ah.

=Xalca=
Runtii, Yehowah Ciise dib buu u soo nooleeyay oo wuxuu ka dhigay malaaʼig xoog weyn oo aan dhiman karin. Ciise xertiisu way arkeen markii uu samada aadayay.„Oo dhulka waxaa jiri doona hadhuudh badan xagga buuraha dushooda.” Cunto badan oo nafaqo leh: “Dhulku wuxuu soo saaray midhihiisii, waxaa ina barakayn doona Ilaah, oo ah Ilaaheenna qudhiisa.” Macnaha mustaqbalka: Qof kastaa wuxuu heli doonaa cunto badan oo caafimaad leh. Ma jiro qof seexan doona gaajo ama nafaqodarro - ma sii jiri doonto.

=Qoraalo La Xidhiidha=
*Qaxooti
*Ururka Cuntada iyo Dalaga
*Hayada Cuntada Aduunka

=Linkiyo Kale=

*World Food Programme | WFP
*Action Against Hunger | ACF-USA
*Action Against Hunger | ACF-UK
*The Global Food Security and Nutrition Forum (FSN Forum) 
*Ten Things you can do to Fight World Hunger  *The Nation*, 13 May 2009
*United Nation 2007 report 
*Hunger Relief research on IssueLab 

=Tixraac=