Xuseen Bin Cali Bin Abii Daalib

**Xuseen bin Cali bin Abii Daalib** waxaa awoow u ahaa Nebi Muxamed Scw, Hooyadii waa gabadha Nabiga scw Faaduma, aabihiina waa Khaliifka Rashiidiinta ee afaraad Cali bin Abi Daalib. 

Xuseen wuxuu ku dhashay Madiina sanadkii 4H, waxaana lagu dilay sanadkii 61H Xasuuqii Karbalaa asaga iyo qaar badan oo qaraabadiis ah  

}}}}
| colspan="2" style="font-size: larger; background-color: green; text-align: center;" | **xuseen bin cali<br /> الحسين بن علي<br />

|-
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: orange" |[[saxaabi]]
|-
! colspan="2" style="text-align: center;" |xog ku saabsan
|-
!Aabihiisa:
|[[Cali|Cali bin Abii Daalib]]
|-
!Hooyadii 
|[[Fatima bint Muxamed|Faadimo Rasuul]]
|-
!Dhashay:
|4H
|-
!Ku dhashay:
|[[Medina|Madiina]]
|-
!Diintiisa:
|[[Islaam]]
|-
!Xaaska 
|[[shahar baano|Shahra baano]], [[Rabaab bint imra'il-Qeys|Rabaab binti imra'il Qeys]]
|-
!Ilmahiisa
|[[Cali Zeyn Al-Caabidiin]], [[sukeyna binti xuseen|Sukeyna binti Xuseen]]
|-
!Walaalihiis
|[[xasan|Xasan bin Cali]], [[Zeynaba bint Cali]], [[Muxamad ibni Xanafiya|Muxamad ibni xanafiya]]
|-
!Dhintay:
|[[61H]]
|-
!Ku dhintay:
|[[Karbalaa|Karbala]]<nowiki/>
|}

== Dhalasahdiis iyo barbaaritaankiis ==
Xuseen waxa uu ku dhashay magaalada [[Madiina Al-Munawara|Madiina]] sanadkii [[4H|4aad ee hijiriga]] oo waafaqsan 626 Miilaadi, wuxuu sanad ka yaraa walaalkiis [[Xasan|Xasan bin cali]] Markuu dhashay waxaa loo geeyay Nabiga scw, dhagaha ayuu uga aadaamay, wan ayuuna uga waqlalay, waxa oo u bixiyay magaca xuseen.

Xuseen iyo walaalkiis [[xasan]] waxey ku soo ag koreen hooyadood iyo aabahood, Nabiga scw aad buu u jeclaa wuxuu u wadi jiray masaajidka, waxaa dhici jirtay inay dusha ka fuulaan marka oo sujuujo, Nabiga scw waxa oo ku sheegay labadoodu inay yihiin sayidyaalka dhalinyarada ahlu janaha .

Sanadkii [[11H|11aad ee hijiriga]] waxaa dhintay Nabiga scw, xuseen xiligaas wuxuu jiray 6 sano ama 7sano , isla sanadkaas waxaa dhimatay hooyadiis [[Fatima bint Muxamed|Faadumo Rasuul]] RC. 

=== Waqtigii Khulafa Raashidiin ===
Markuu dhintay Nabiga scw [[Abuubakar Alsidiiq|Abuu Bakar sadiiq]] ayaa qabtay xilka umada. Mudadii  [[Abuubakar Alsidiiq|Abuu Bakar]] wax saas u badan oo ku saabsan **Xuseen** lagama yaqaan.  

[[Cumar bin Khadaab]] waqtigiisa waxa oo [[Xasan]] iyo xuseen ugu qoray diiwaanka mushaar lamid ah kuwa [[Ahlu Badar|Ahlu badar]], waxa oo ka hormariyay kana fadilay wiilkiis [[cabdulaahi bin cumar|Cabdullaahi bin Cumar]].

Waagii Khaliifka sedexaad [[Cusmaan bin Cafaan]] Xuseen iyo walaalkiis [[Xasan]] waxay ku biireen ciidanka u baxaya [[Jihaad|jihaadka]], sanadkii [[27H]]\647 waxay qeyb ka noqdeen dagaalada lagu furanaayay [[Furashada Ifriiqiya|ifriiqiya]], sidoo kale waxey ka qeyb ka ahaayeen duulaan muslimiinta ay ku qaadeen magaalada [[Dabaristaan]] sanadkii [[30H]] iyo magaalada [[Jurjaan]] waxaana hogaamiya ka ahaa [[saciid bin caas|Saciid bin Caas]].  

== Khilaafada aabihiis Cali ==
Markii la dilay [[Cusmaan bin Cafaan]] [[35H]] waxaa khilaafada loo caleemo saaray xuseen aabihiis [[Cali bin Abii Daalib]], laakin wuxuu ku soo beegmay waqti fitno badan ay jirto, waxaa mucaaraday [[Mucawiya|Mucaawiya]], [[Caa'isha|Caaisho]] iyo [[Saxaabi|Saxaabo]] kale oo badan, Xuseen iyo walaalkiis [[Xasan]] waxey u wareegeen [[Ciraaq]] gaar ahaan magaalada [[Kuufa]] oo abahood [[Cali]] caasimad ka yeeshay, waxayna ku wehliyeen dagaaladii uu galay, sida [[Dagaalkii ratiga|Dagaalkii Ratiga]] oo **Xuseen** garabka bidix hogaaminaayay halka [[Xasan]] oo garabka midig hor kacaayay, sidoo kale [[Dagaalkii sifiin|Dagaalkii Sifiin]] iyo [[Dagaalkii Nahrawaan]] ayee qeyb ka ahaayeen. Kitaabka **Nahju balaaga** sida ku xusan [[Cali]] wuu ka celin jiray dagaalada walwal uu ka qabo awgeed inuu go'o faraca Rasuulka scw.

habeen 21 [[Ramadaan]] sanadkii [[40H|40aad ee hijiriga]] waxaa seef sumeesan madaxa looga dhuftay aabihiis [[Cali bin Abii Daalib|Cali bin Abii daalib]], taas oo u dhintay sedex bari ka dib, [[Xasan]] ayaa loo doortay inuu noqdo hogaamiyaha bedelaayo aabihiis, [[Xasan]] ma uusan jecleen dhiiga muslimiinta ee daadanaayo, wuxuu go'aansaday inuu hishiis la galo [[Mucaawiya]] xilkana u dhaafo, Xuseen ayaa aad uga soo horjeestay hishiiska, balse mar dambe wuu u hogaansamay walaalkii , hishiiska wuxuu dhacay sanadkii [[41H]], waxaa loo bixiyay [[Sanadkii midnimada]].

== Waqtigii Mucaawiya ==
Mudadii dheereed ee [[Mucaawiya]] xilka haayay ([[41H]]-[[60H]]) Xuseen iyo walaakii [[Xasan]] waxay joogeen magaalada [[Madiina Al-munawara|Madiina]], dhamaan waxa ku saabsan siyaasad ma ayna galin, waxayna ahaayeen sanad kasta inay aadi jireen [[Mucaawiya]] asna si fiican ayuu u wanaajin jiray. 

Sanadkii [[50H]] waxaa dhintay [[Xasan]] waxa uuna ahaa in la sumeeyay Xuseen ayaa ka dalbay inuu sheego cida uu tuhmaayo laakin [[Xasan]] wuu iska diiday, dardaaranka [[Xasan]] ayaa ahaa in lagu duugo guriga [[Caa'isha binti Abiibakar|Caa'isha]] Rasuulka scw dhinaciisa, wuxuuna sii raaciyay in leyska daayo hadii laga baqo fitno. Markii la damcay in lafuliyo dardaarankiisa [[Marwaan bin xakam|Marwaan]] oo ka mid ahaa madaxda [[Dowladii Umawiyiinta|umawiyiinta]] ayaa ka hor istaagay, xuseen ayaa ku adkeestay in lagu duugo guriga [[Caa'isha binti Abiibakar|Caa'isho]], arintu waxay gaartay in xuseen iyo [[Marwaan bin xakam|Marwaan]] dagaal ku dhawaadaan, [[Sacad bin Abii Waqaas|Sacad bin abii waqaas]], [[Abu Hurayra|Abuu hureyra]], [[Jaabir bin cabdilaah]]<nowiki/>i iyo [[cabdulaahi bin cumar|Cabdulaahi bin Cumar]] oo ahaayeen odayaasha [[Saxaabi|saxaabada]] ayaa Xuseen kula taliyeen inuu galin dagaal ee uu meel kale ku duugo walaalkii, sida uu asaguba dardaarankiis ku daray hadii fitino laga baqo , Xuseen ayaa yeelay waxa oona ku duugay walaalkii [[qabuuraha baqiic|Qabuuraha Baqiic]].

Markuu dhintay [[Xasan]] [[Mucawiya|Mucaawiya]] waxa uu ka qaaday dadka beyco ah inuu noqdo wiilkiis [[Yaziid bin mucaawiya|Yaziid]] khaliifka mustaqbalka arntaas oo Xuseen aad uga soo horjeestay , wuxuuna dalbaday in laga dhigo arinta mid shuuro ah.

== Dalbashadiisa Khilaafada Mucaawiya ka dib ==



Markuu dhintay [[Mucawiya|Mucaawiya]] Xuseen waxa uu diiday beycada [[Yaziid bin mucaawiya|Yaziid]], Waxaana soo gaartay waraaqo badan oo ka socota dadka reer [[Ciraaq]] kuwaas oo ka dalbanaayay inuu yimaado [[Ciraaq]] iyo inay hiil u noqonayaan, Xuseen ayaa u diray [[Muslim bin Caqiil]] soo uga hubiyo beycadood ,

Markii ay muuqatay Xuseen inuu xariir la sameynayo reer [[Ciraaq]] qaar badan oo wax garad ah ayaa kula taliyeen Xuseen inuu ka joogo oosan aadin [[Ciraaq]], waxeyna xasuusiyeen aabihiis iyo walaalkiis waxey kala kulmeen , waxaana ka mid ahaa dadkaas walaalkiis [[Muxamad ibni Xanafiya|Muxamad ibni xanafiya]], [[Cabdulaahi bin jacfar|Cabdulaahi bin Jacfar]], [[Cabdullaahi bin Cabbaas|Cabdulaahi bin Cabaas]], [[Abuu saciid Al-khudri|Abuu saciid Al-Khudri]] iyo qaar badan oo [[Saxaabi|saxaabo]] iyo [[Taabici|taabiciin]] isugu jira, balse Xuseen ma uusan dhageysan taladooda, waxa uuna ka baxay [[Makka]] [[maalinta tarwiyada|maalinta Tarwiyada]] [[60H]] asiga iyo Ahlubeydkiisa.

[[Yaziid bin mucaawiya|Yaziid]] markuu ka war helay dhaqaaqa reer [[Ciraaq]] iyo Xuseen wuxuu badalay gudoomiyihii [[Kuufa]] [[Nucmaan bin Bashiir]], asigoona badalkiis u magacaabay [[Cubeydilaahi bin ziyaad|Cubeydilaahi bin Ziyaad]] oo [[Basra]] maamulaayay, [[Yaziid bin mucaawiya|Yaziid]] ayaa u qoray gudoomiyaha cusub "''waxaa i soo gaartay Muslim bin Caqiil in uu Kuufa ka uruurinaayo kooxo falaago ah ee si fiican u raadi, hadaa qabato xer ama dil''".

[[Muslim bin Caqiil]] wuxuu ahaay markii uu tagay [[Kuufa]] si hoose inuu ula xariiray taageerayaasha Xuseen, waxa uu diiwaan galiyay tiro ka badan toban kun, ka dib wuxuu u qoray Xuseen "''Sahmiyaha cidiis been uma sheego, reer Kuufa oo dhan adiga ayee kula jiraan ee soo aad markaa warqadeey aragtid''" , Gudoomiyihii hore [[Nucmaan bin Bashiir]] si fiican xoog uma saari jirin arintiisa, balse gudoomiyahaan cusub wuu ka duwanaa, wuxuu la yimid talaabooyin cusub asiga daba gal badan ku sameeyay [[Muslim bin Caqiil]] , wuxuuna ogaaday inuu joogo guriga [[Haani bin Curwa]] oo ka mid ahaa odayaasha [[Kuufa]], Markiiba ciidanka [[Dowladii Umawiyiinta|Umawiyiinta]] ayaa hareereeyeen gurigiisa waxa ayna gacanta ku dhigeen [[Haani bin Curwa|Haani]], [[Muslim bin Caqiil|Muslim]] ayaana ka baxsaday. 

Waxa uu [[Muslim bin Caqiil|Muslim]] isugu yeeray taageerayaashiisa kacdoon inay sameeyaan, afar kun oo dadkii raacsanaa ah ayaa soo baxay oo go'doomiyay Qasrigii [[Kuufa]] oo [[Cubeydilaahi bin ziyaad|ibni ziyaad]] ku sugnaa, [[Cubeydilaahi bin ziyaad|ibni ziyaad]] ayaa faafiyay inay ka soo socdaan [[Shaam]] ciidan xoogan oo dilaya cid kasta oo dawlada mucaarada, dhanka kale waxa uu hoos ka laaluushay odayaasha qabiilada ee raacsan [[Muslim bin Caqiil|Muslim]], sidaas ayeena u kala daateen taageerayaasha [[Muslim bin Caqiil|Muslim]], waxaana soo haray kaligiisa, markii dambe waa la qabtay waxaana lagu dilay asaga iyo [[Haani bin Curwa]] suuqa [[Kuufa]] [[maalinta Carafo]] [[60H|60 kii Hijriga]].

== Xasuuqii Karbalaa iyo Dhimashadiisa ==
Xuseen intii uu dhax sii socday mar kasta uu meel dago ama ceel ag maro waxaa raacaayay dadkii meesha joogay , markii uu soo gaaray meel la dhaho "**Zabaala**" ayaa waxaa soo gaartay dilka [[Muslim bin Caqiil]] iyo reer [[Kuufa]] garabkiisa inay ka baxeen, aad buu uga murugooday waxa uuna ku dhahay dadkii la socday "''War naxdin leh baa noo yimid Muslim bin Caqiil, iyo Haani bin Curwa iyo Cabdulaahi bin yaqdur waa la dilay, qofkii raba inuu iska laabta ha noqda''" dadkii soo raacay ayaa ka kala tagay oo midig iyo bidix kala qaaday, waxaa kaliya ku haray intii [[Madiina Al-munawara|Madiina]] ka soo raacday iyo koox yar , qaar ka mid ah dadkii la socday Xuseen waxa ay u soo jeediyeen inuu meeshiisa ka laabto, reer Caqiil ayaa boodeen oo dhaheen "W''alaahi ma joogeen ilaa ka aar gudano ama aa ka dhadhamino waxa uu Muslim dhadhamiyay''" Xuseen wuxuu dhahay: ''"Nolasha iniga ka dib wax faaiido ma lahan''" waxa uuna sii waday safarkiisa, markii uu Kuufa ku dhawaaday ayaa waxa ka soo hor baxay Xur bin Zeyd iyo kun askari oo xaga ibni ziyaad ka socdaan, wuxuu yiri Xur bin Zayd "''Aniga dagaalkaaga leey ma farin, waxaa leey faray inaa kaa tagin ilaa Kuufa kaa galiyo, hadaa diidid waxaad qaadaa wado Kuufa aa ku galineynin Madiina na kugu celineynin"'' . Xuseen wuxuu ku qasbanaaday inuu ka leexdo wadadii uu ku socday, ciidanka Xur ayaana ahaay kuwa dhinaciisa socda.  
  

Markii uu gaaray [[Karbalaa]] waxaa ka hor yimd ciidan kale oo [[Cubeydilaahi bin ziyaad|ibni ziyaad]] soo diray kuwaas oo gaaraya 4 kun, [[Cumar bin Sacad bin Abii Waqaas|Cumar bin Sacad]] ayaana madax ka ahaa, Xuseen waxa uu u sheegay Cumar bin Sacad [[Kuufa]] inuu u yimid dalab xaga dadkeyda ah , waxa uuna dalbaday sedex midkood in loo yeelo:   

*In laga tago oo dhufeysyada jihaadka aado  

*In laga tago oo Yaziid xagiisa aado  

*In laga tago oo meshuu ka yimid ku laabto  

[[Cumar bin Sacad bin Abii Waqaas|Cumar bin Sacad]] wuu ogolaaday dalabka Xuseen ibni ziyaad ayuuna u gudbiyay, balse ibni ziyaad wuu diiday dalabkaas, waxa uuna ku adkeestay Xuseen inuu xukunkiisa ku soo dago, arintaasi oo Xuseen diiday.  

Subaxnimo [[Jimco]] ah 10 ka [[Muxarram]] [[61H]] ayee dagaal isku diyaaryeen Xuseen iyo asxaabtiis oo ahaay 32 fardooleey ah iyo 40 lugleey ah , waxaa ka soo raacay ciidanka [[kuufa]] 30 qofood oo ku juro Xur bin Yaziid kuwaas oo dhahayn «''wiilka ay Nabiga scw gabadhiisa dhashay aa sedex walax nii soo bandhigay midna maka aqbali weyseen''».  

[[Cumar bin Sacad bin Abii Waqaas|Cumar]] iyo ciidankiisa waxay u diideen Xuseen biyaha, waxayna ku rusheeyeen gamuuno, ragii la socday Xuseen ayaa ahaay mid mid inay u soo baxayaan oo la dilaayo, ilaa dhamaantood laga wada dilay, waxaa soo haray Xuseen kaligiisa cidna way ku dhiiran weysay dilkiisa, [[Shamir bin Dii Jowshin]] oo ka mid ahaa talyaasha ciidanka Cumar ayaa ku qeyliyay ciidanka oo faray inay dilaan, waxey la dhaceen gamuuno markii dambe nin la yiraahdo Sinaan bin Anas ayaa madaxa ka gooyay .  

Khowli bin Yaziid ayaa qaaday madaxa oo [[Cubeydilaahi bin ziyaad|ibni ziyaad]] u geeyay, Wuxuu ahaay [[Cubeydilaahi bin ziyaad|ibni ziyaad]] sida Bukhaariga ku xusan madax oo weel ku jiro inuu qoryeenayo , intaas ka dib waa leysku khilaafay [[Cubeydilaahi bin ziyaad|ibni ziyaad]] madaxa ma Shaam buu u diray mise.      

Xuseen waxaa lala dilay 72 qof oo ahaayeen ragii la socday, waxaana ka mid ahaa Ahlubeydkiisa wiilashiisa Caliga weyn, Cabdullaahi radiic, walaalihiisa: Cabaas, Cabdulaahi, Jacfar iyo Cusmaan, ilmaha walaalkiis [[Xasan]]: Qaasim Abuu Bakar iyo Cabdulaahi, Reer Caqiil: Jacfar bin Caqiil, Cabdiraxmaan bin Caqiil iyo Cabdulaahi iyo Muxamad oo ilmo Muslim bin Caqiil ah, ilmo [[Cabdulaahi bin jacfar]]: Coon iyo Muxamad . Cali Zeyn Al-Caabidiin wuu ka badbaaday dilka sababtoo ah wuu xanuunsanaa.     

Dumarkii la socday Xuseen iyo caruurtii waxaa la geeyay [[Kuufa]], [[Cubeydilaahi bin ziyaad|ibni ziyaad]] ayaana u diray [[Shaam]] Yaziid agtiisa, sida uu xusay [[ibni Kasiir]] [[Yaziid bin mucaawiya|Yaziid]] wuxuu u la dhaqmay si wanaagsan, reerkiisa ayaana la qeybsaday murugada sedex bari oo marti ku ahaayeen , laakin waxaa jira dhanka kale riwaayado sheegaya [[Yaziid bin mucaawiya|Yaziid]] inuu sidii dad la qafaashay oo kale u la dhaqmay silsiladana ku xiray , si kastaba ha ahaatee [[Yaziid bin mucaawiya|Yaziid]] markii dambe waxa uu u diray [[Madiina Al-munawara|Madiina]], [[Nucmaan bin Bashiir]] ayuuna faray inuu la jiro .     

== Dhacdooyinka xigay dilkiisa ==
Dilka Xuseen markii uu ku faafay muslimiinta way qaadn waayeen waxa ay la noqtay filawaa, aad bay caro uga muujiyeen, waxaa u boroor diiqay abwaanadii waqtigaa sida [[Abuu Aswad Duali]] iyo Cubeydilaahi bin xur iyo kuwa noolaa xiliyadii ka dambeeyay sida Abuu Firaas iyo Kumeyt , 

Dadka waxa ay noqdeen qaar beycada Yaziid ka laabtay iyo qaar isaga fogaaday oo ka baqay daadinta dhiiga muslimka, sanadkii [[61H]] [[Cabdulaahi bin zubeyr]] wuxuu u diiday naa'ibka Makka salaada inuu tujiyo dadka 

Sanadkii [[63H]] labo sano ka dib dilka Xuseen waxaa ka baxay daacada [[Yaziid bin mucaawiya|Yaziid]] reer [[Madiina Al-munawara|Madiina]] waxayna buriyeen shaqaalihii [[Yaziid bin mucaawiya|Yaziid]], [[Yaziid bin mucaawiya|Yaziid]] wuxuu u diray [[Madiina Al-munawara|Madiina]] ciidan uu hogaaminayay [[Muslim bin Cuqba]], dagaal ayaa dhacay reer [[Madiina Al-munawara|Madiina]] ayaana lagu jabiyay, [[Muslim bin Cuqba|Muslim]] iyo ciidankiisa waxey baneysataan [[Madiina Al-munawara|Madiina]] sedex bari oo ka wadeyn boob iyo dil , intaas ka dib waxa ay aadeen [[Cabdulaahi bin zubeyr|ibni zubeyr]], [[Makka]] ayee ku go'doomiyeen 64 bari, waxey ku gameen manjaniiqyo [[kacbada]] ayaana gubatay, ibni zubeyr iyo taageerayaashiisa waxaa gaaray khasaaro badan , balse waxaa soo gaartay dhimashada [[Yaziid bin mucaawiya|Yaziid]] ciidankii duulaanka wadayna way laabteen.

Sanadkii [[65H]] waxaa [[Ciraaq]] ku shiray koox ka shalaayeen inayna u hiilin Xuseen, waxayna wacad ku mareen inay u aar gudaan xuseen, kooxdaan ayaa la baxeen "***Al-Tawaabuun***", waxey tageen qabriga Xuseen oo ku kor ooyeen, ka dib waxay aadeen [[Shaam]], ciidan uu watay [[Cubeydilaahi bin ziyaad]] dilaaga Xuseen ayee la kulmeen, waxaa dhax maray [[Dagaalkii Ceynu Warda]] oo lagu dilay qaar badan oo hogaamiyaasha Al-Tawaabuun, markii dambe dib ayee u soo gurteen .

hadana [[Mukhtaar Al-thaqafi|Mukhtaar Al-Saqafi]] ayaa [[Kuufa]] ka soo baxay [[66H]] wuxuu sheegtay inuu raadsanaayo dilaayaasha Xuseen iyo inuu wakii ka yahay [[Muxamad ibni Xanafiya]] , waxaa raacay dad badan oo reer Ciraaq ah, [[Mukhtaar Al-thaqafi|Mukhtaar]] waxa uu raadsaday dad badan oo [[Kuufa]] joogay kuwaas oo qeyb ka ahaa dilaka Xuseen wuuna dilay, dadkaas waxaa ka mid ahaa [[Cumar bin Sacad bin Abii Waqaas|Cumar bin Sacad]] , Shamir bin Dii Jowshin , Xarmala bin Kaahil , Khowli bin Yaziid  iyo Sinaan bin Abii Anas. Sanadkii [[67H]] [[Mukhtaar Al-thaqafi|Mukhtaar]] waxa uu diray ciidan uu hogaamiye ka ahaa [[Ibraahiim bin Ashtar]] si ay ula dagaalamaan [[Cubeydilaahi bin ziyaad|ibni ziyaad]], waxey ku kulmeyn [[Mowsil]] agteyda, halkaas oo lagu jabiyay ciidankii [[Cubeydilaahi bin ziyaad|ibni ziyaad]], waxaana laga dilay [[Cubeydilaahi bin ziyaad|ibni ziyaad]] iyo [[Xusayn bin Numeyr]] . Ugu dambeeyntii kooxda [[Mukhtaar Al-thaqafi|Mukhtaar]] waxaa soo afjaray [[Muscab bin zubeyr]] oo ka socday xaga walaalkiis [[Cabdulaahi bin zubeyr|Cabdullaahi bin Zubeyr]] .

== Fadliga Xuseen ==
Sharaf iyo qiimo waxaa ugu filan xuseen inuu ahaa wiil uu awow u yahay rasuulka scw gabadhiisa [[Faaduma rasuul|Faadumana]] dhashay kana mid ah Ahlu beydka Rasuulka scw oo fadligooda in badan axaadiista cadeesay, sida xadiiska:-
 

Taas ayadoo jirto hadana xuseen waxaa si gaar ah amaantiisa ku yimid axaadiista badan sida:- 
 





== Xuseen Shiicada agtooda ==

[[Shiica|Shiicada]] dhamaan qeybahood waxa ay aaminsan yihiin Xuseen inuu ahaa imaamka sedexaad marka laga yimaado aabihiis [[Cali]] iyo walaalkiis [[Xasan]], sidoo kale imaamyada ku xiga dhamaan faraca Xuseen ayee ku Abtirsadaan.

Maalinka la dilay Xuseen oo maalinta [[Cashuura|Caashuura]] ah [[Shiica|Shiicada]] agtood waa maalin murugo iyo tacsiyo, waxaa caado ah inay kulamo isugu yimaadaan oo ka hadlaan qaabkii loo dilay Xuseen ayagoo oohin muujinaya, waxaa dhacda inay sameeyaan dharbaaxid iyo inay baroor diiq aqriyaan . 

[[Karbalaa]] oo ah Xuseen meesha ku duugan yahay waxaa booqda malaayiin [[Shiica|shiico]] ah ayagoo sameynaya wax ay ugu yeeraan "''hawlaha xuseeniga''" oo isugu jira xerashada dhar madoow, jilida xasuuqii karbalaa iyo inay dhaawac is gaarsiiyaan oo dhiig ka yimaado  howlahaan ayaa waxey socdaan ilaa 20 bisha [[Safar (bil)|Safar]], waxeyna ugu yeeraan "''Siyaarada afartanka''" .

== Qoyskiisa ==
Sida ilaha taariikhiga ay xustay Xuseen waxa uu guursaday shan xaas kuwaas oo kala ahaa: 

***Rabaab binti Imra'il Qeys;** waxa ay u dhashay Sukeyna iyo Cabdulaahi Radiic 
***Umu Isxaaq binti Dalxa** **bin Cubeydilaahi**; waxaa horay u qabay walaalkiis [[Xasan]], markuu dhintay ayuu guursaday Xuseen, waxa ayna u dhashay gabadhiisa Faaduma . 
***Leyla binti Abii Mura Al-Saqafiya**; Waxa ay u dhashay wiilkiis weyn ee Cali 
***Shahra baanow**; Way isku khilaafsanyihin taariikhyahsnada shaqsiyadeed, waxaana la' aaminsan yahay inay tahay gabadha Kisraa Yazijar, waxay dhashay [[Cali Zeyn Al-Caabidiin]] 
***Al-Sulaafa'''; Gabar reer Qudaaca ahayd, waxay u dhashay Jacfar bin Xuseen . 
Waxaa halkaas ka ogaanay Xuseen inuu dhalay afar wiil iyo labo gabdhood, wiilasha ayaa kala ahaa: Cali weyn, Jacfar, Cabdullaahi Radiic, iyo Cali Zeyn Al-Caabidiin, labada gabarna waa: Sukeyna iyo Faadumo. 

## Xigasho