open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Riyaal Madrid

riyaal madrid waa naadi taarikh weyn kuleh kubada cagta caalamka, naadiga waxa la aasaasay 1905tii
iyada oo barigaa lo yaqaanay { madrid football club}. magaca real isbanishku waxa ay u yaqaanan royal amd boqor. naadiga riyaal madrid markii uu taarbuuunkisu ugu badna waxa uu ahaa 85,454 tageere, maalinta goroonku muu lahayn kursi madhan wuukakakak buxay waxayna ahayd ciyaartii barcelona vs real madrid 2009kii. garoonka bernabeu waxa la dhisay 1947. naadigani waa naadiga ugub qanisan dunida lacagtoodu waxay gaadha 3.3 billion euro, waxa uu kamid yahay saddexda naadi ee aan weligood ku dhicin serie b league spain. riyaal madrid waxa uu ciyaara ciyaar la yidha ( el clasico) isga oo la ciyaara naadiga barcelona, riyaal madrid waxa uu haysta 32 liga, 20 copa del roy, 9 koobka boqorada ah, iyo hal copa la liga. dhinaca yurub waxa uu haysta 15 champions league ah, saddex koobka naadiyaasha addunka, labo uefa ah, iyo hal super cup ah.
naadiga waxa lagu naanaysa los blancos.
naadiga da-adiisu waa 111 sano. 
kooj: zinden zidan
madax weynaha naadiga: floreinto perez

## el calsico
ciyaartani waxa ay dhex marta labada naadi ee riyal iyo barca. barcelona waxa ay badisay 104, riyal 94. natiijadi ugu weynayd riyaal 11-1 barca. 

## laacibinta riyal madrid
num magac dhalasho


## Tixraac

## Eeg waliba
* realmadrid.com
* Globalsportsarchive
Bardaale

**Bardaale** Waa Degmo Ka Tirsan Gobolka Baay. Degmada Berdaalo,byed Waxaa Alle ku maneestey barwaaqo rabaani ah waa degmo laba walaal dagan yihiin waa Leysaan  Orsi iyo Leysaan  bari waxyaabaha lagu yaqaano iyo wax soo saarkeeda waa badarka iyo digirta geleeyda iyo caanaha sidoo kale waxaa kaloo lagu yaqaanaa diinta waa ahluw diin iyo waxbarashda aqoon yaan faro badn ba ka soo baxay sida Alsayid muqtaar roobow  Degmada berdaale waxaa hoos taga deegaano faro badan Tusaale waxaa ka mid ah Tosweyne, Foolfayle, Laajiya, Daaniya, Abraana, taliisa, Buula yuusuf, Tuuteese, kaayow, howlahaguud, Jafey, Qasaqlow, Boorama, iyo Tuulooyin kale, degmada rer Berdaale waxaa ay caan ku yihiin wax soo saarka, deris wanaajinta iyo Dhanka diinta oo ay meelo sarre ka marayaan, wa dad xadaari ah  Qabiilka =====Leysaan waxay ka mid yihiin  qabiilada ugu caqli badan dallka somalia wxad"na na dhihi kartaa inay yihiin indhaha qowmiyada ====Raxaweyn sidoo kale beesha [Leysaan wxay dagaan baydhabo bardheere bardaale ila iyo Mandheera sidoo kale waxay dagaan koonfurta dallka Ethiopia iyo waqooyi bari dallka kenya Sidoo kale Jubaland iyo KGS Bay si xoogan u dagaan
Reer bardaale hadaad tahay meshaan sawir soo saar hadaada hayso sawir ka hadlaayo dagamda berdaale.
Kiristiyano Ronaldo

:
Death forever= Cristiano Ronaldo Dos Santos Aveiro (dhashay 5 febraayo 1985 Madeira Portugal) waa ciyaaryahan bortuqiis ah,waxa uu u dhelaa kooxda Manjistar Yuneytid waana gooldhaliyahay ugu sareeya kooxda waxa uu dhaliyay goolala gaaraya 365 gool tan iyo markii uu uga soo biiray koox reer ingiriis ee Manchester united waa mid kamid ah ciyaaryahana loogu jecelyahay aduunka waana gooldhaliye halis ah waana ciyaar yahan keliya ee ilaa hada dhaliyay wax kabadan 50 gool sandkii shan xili ciyaareed , rekoorkiisa gool dhalinta ayaa aduunka ka noqday wax la yaab ah kamana daalo inuu gool dhaliyo xili walba malaha weeba u fududyihiin, waa kabtanka xulka qarankiisa ee bortaqiiska waana kan ugu safashada badan taariikhda kooxda qaranka maxamed boqortiqiiska waxana u sii dheer inuu yahay kan ugu goolasha badan , 2016 ciyaaraha qaramada yurub ayuu ku hogaamiyay qarankiisa guul taariikhi ah waxa uuna u qaaday koobkoodiii ugu horeeyay ee heer caalami ah , sandkii 2014 kadib markii uu xiriirka dalka borturqiiska u dabaal dagay sanad guuradi boqolaad ee ka soo wareegatay markii la aas aasay ayaa waxaa loogu codeeyay looguna aqoonsaday in cristiano Ronaldo yahay laacibkii ugu fiicnaa abid ee u dhashay bortaqiiska  ciyaaryahan lamid ah isaga uma dhalan doono abidkood waa laacib ku fiican goolasha madaxa waxaa uuna dhulka ka boodi kara joog kasareeya ciyaryahanada ciyaara kubada basket ballka Cristiano Ronaldo xidigan ayaa lashega Inuu ka mid yahay ciyaar yahanadii aabid so mara tariikhda kubada cagta xidigan ayaa lashega inuu aabihi kasoo jeedo Brazil hoyadiina Portugal xidigan ayaa haysta shan kubadood oo dahabi iyo 4 European golden boot xidigan aya gabadha u dhashy wiilkiisa yar ee Cristiano ronaldo jr inuu lacag siyay wararka yaaa shegaya Inuu ku dhashay wacalnimo ama garac ronaldo ayaa lagu yaqaana bakhayl nimo oo jecel inuu kubada cagtiisa ku maamulo.

* Andriy Mykolayovych Nesmaczny
Kinshasa

**Kinshasa** waa caasimadda wadankii la oran jiray Zaire ka hor 1997, haddana loo yaqaano DR Congo ama Jamhuuriyadda Demoradiga ah ee Kongo. Dadka ku nool wadanka DR Congo tiradooda waxaa lagu qiyaasaa ilaa iyo 68 million, waana wadanka Afraad ee ugu dad badan qaaradda Afrika.

Dr Congo waxaa ka dhacay dagaalo qaraar oo ay isaga hor imaadeen 14 wadan oo caalamka ah, una badan wadamo afrikaan ah. kinshasa waa caasimada wadanka congo waana magaalada ugu wayn wadankaas waana magaalada shanaad ee afrika ugu dadka badan.
Abbal

|brands=|services=* App Store
* Apple Arcade
* Apple Card
* Apple Music
* Apple Pay
* Apple TV
* CarPlay
* iCloud
* Pixelmator
* Shazam
|revenue=|revenue_year=|operating_income=|income_year=|net_income=|net_income_year=|assets=|assets_year=|equity=|equity_year=|num_employees=166,000|num_employees_year=2025|subsid=|website=|footnotes=|module=}}

**Apple Inc.** waa shirkad tiknoolajiyadeed oo caalami ah oo Maraykan ah oo xarunteedu tahay Cupertino, California, ee Silicon Valley, oo sida ugu caansan loogu yaqaanno macaamiisha elektiroonigga ah, software iyo adeegyada internetka. Waxaa aasaasay Steve Jobs ee 1976 sida Apple Computer Company. Waxaa loo beddelay magaca "Apple" hadda ee 2007 iyada oo shirkaddu ay ballaarisay diiradda kombuyuutarrada ilaa qalabka elektaroonigga ah ee macaamiisha. Apple waxaa lagu tilmaamay inay tahay shirkad Big Tech ah.

Alaabta Apple waa iPhone, iPad, Apple Watch, Mac, iyo Apple TV; iOS, iPadOS, iyo macOS; iyo software iyo adeegyo kala duwan oo ay ku jiraan Apple Pay iyo iCloud, iyo sidoo kale adeegyada streaming sida Apple Music iyo Apple TV.

## Alaabta

### Mac

Mac, oo ah Macintosh oo laa soo gaabiyo, waa khadka Apple ee kombiyuutarada gaarka ah ee isticmaala nidaamka macOS ee shirkadda. Kumbuyuutarrada shakhsi ahaaneed waxay ahaayeen khadka ganacsiga asalka ah ee Apple, laakiin dhammaadka 2024 waxay ku xisaabtamaan kaliya boqolkiiba siddeed dakhliga shirkadda. 

Waxaa jira lix qoys oo kombuyuutar Mac ah oo ku jira wax soo saarka:

* iMac
* Mac Mini
* MacBook Pro
* Mac Pro
* MacBook Air
* Mac Studio

### iPhone

iPhone waa khadka Apple ee casriga ah, kaas oo ku shaqeeya nidaamka hawlgalka ee iOS. IPhone-kii ugu horreeyay waxaa daaha ka qaaday Steve Jobs Janaayo 9, 2007. Tan iyo markaas, moodooyinka cusub ee iPhone ayaa la sii daayay sannad kasta. Markii la soo bandhigay, shaashaddeeda taabasho badan ayaa lagu tilmaamay inay tahay "kacaan" iyo "game changer" warshadaha mobilada. Qalabka ayaa loo aqoonsaday inuu abuuray dhaqaalaha app-ka.

iOS waa mid ka mid ah labada aaladood ee casriga ah ee ugu waaweyn adduunka, oo ay weheliso Android. iPhone-ka waxa uu u soo saaray faa'iido badan shirkadda, waxaana lagu tiriyaa in uu gacan ka geystay in Apple uu ka dhigo mid ka mid ah shirkadaha ugu qiimaha badan adduunka ee ganacsiga dadweynaha.Laga bilaabo dhamaadka 2024, iPhone wuxuu xisaabiyaa ku dhawaad ​​kala badh dakhliga shirkadda.

### iPad

iPad waa tablet-ka  Apple. iPadka jiilka kowaad waxaa lagu dhawaaqay Janaayo 27, 2010. iPadka waxaa inta badan loo suuq geeyaa cunista warbaahinta badan, abuurista farshaxanka, ka shaqaynta dukumeentiyada, shirarka fiidyowga, iyo ciyaaraha. 

Laga bilaabo Sebtembar 2020, Apple waxa ay iibisay in ka badan 500 milyan oo iPad ah, iibka ugu sarreeya uu ahaa 2013. iPadka ayaa weli ah kumbuyuutarka tablet-ka ee ugu caansan iibka.

## Tix
Dirisame

Dirisame waa beel kamid ah qabiilada somaliyeed waxay qabiil ahaan kasoo jeedaan Beesha gaaljecel

Dirisame waa beesha ugu balaran deegaan ahaan iyo dad ahaan beesha gaaljecel waxay dagaan somalia 🇸🇴kenya🇰🇪 iyo ethopia

beelweynta Dirisame waxay ukala baxdaa 2Jilib oo waa weyn kalana ah 

1 [Haaji Gargilis]] 

2 

|> haji Gargilis waxuu ukala.baxaa 

Mahad alle wuxuu ukala baxaa labo:

1 [ Gaafoow]

2 [ ahmed halane ]]

Gaafoow waxa uu ukala baxaa :

1[ Cali gaafow ] 2[ Cismaan gaafow]

3[ Cabdi gaafoow]

Dalab ayaa ukala baxo ilaa 8 Jilib oo

kala ah

1=Dhayow samatar 2=Cifaaf samatar 3=Macow samatar

4=abdisamatar.  5=Cisman maxamud samatar. 6=Jibrail samatar.  7= faarax cumar. 8=Abdilla faarax. 

Waasuge waxuu ukala baxaa  8 Waasuge:

1=Abdinuur Waasuge 2= Cilmi Waasuge 3=Axmed Waasuge 4= Oradow Waasuge 5=Cali Waasuge 6= Soomane Waasuge 7=Wacays Waasuge 8= Cismaan Waasuge.  

Gobolada beesha Dirisame dagto waxa kamid ah 

[Gobolka Hiiraan] ‘ Gobolka Jubada hoose ‘ Gobolka jubada dhexe, Gobolka shabellada dhexe’ Gobolka shabellada hoose’ Gobolka bakool iyo Gobolka bay  

Gobalka Bakool > Dagmadayaasha kala ah tiyeeglow.  Deegaanka burdho.  

Maamul gobaleedka Jubaland >Dagmadayaasha kala ah kismaayo 50%,
Dagmada afmadow 30%,
Dagmada kudhaa 80%,
Dagmada buurgaabo 100%,
Deegaanka galaf (hoos tago dhobley),
Dagmada Jilib ,
Dagmada buaale ,

Wadan ka Kenya 
Dagmada war-dirisame South wajir,
Degmada libooyo-Kenya, 
Nairobi ,
Mombasa,

Chief Caaqil, hogaamiye Khaliif Idiris Ordaaye,Nabadoonka ugu caansanaa gayga soomaaliyeed hogaamiye sare oo tan iyo 1970 kii ilaa 2010 soo hogaaminayey Beesha Dirisame, kana shaqeynayey Muddo dheer nabad kula noolashaha beelaha deriska la ah. Wuxuu ahaa ninka ugu da'da weyn beesha oo cimrigiisa alle u barakeeyey, wuxuu ahaa codkar caadil ah, culumo, nabadoon, deeqsi hogaan suuban leh.

Alle naxariistii janno fardowso allaha ka waraabiyo Chief Caaqil, hogaamiye Khaliif Idiris Ordaaye,
wuxuu  ku geeriyooday Magaalada Beledweyne sanadka November 2019 

Beesha Dirisame waxay lee dahay matalaad ahaan:
 
1 Xildhibaan Dowlada federalka ah ,
2 Xildhibaan hirshabelle,
1 Xildhibaan jubaland ,

-Wasiirka caafimaad Dowlada federal,
-labo wasiir oo hirshabelle ,
-Hal wasiir oo jubaland ,

-Gadoomiye ku xigeenka ka kowaad gobalka hiiraan,

-Taliyaha asluubta hirshabelle ,
-Abaanduulaha Qeybt 27aad militarga somalia,
Kolimanjaro intee mitir weeye?

kilimanjaro waa buurta ugu dheer africa dhererkeeduna wuxuu yahay (5,893 metres (19,334 ft) ama (5,882 m (19,298 ft)
Muslim

**Muslim** (; ) wadariisu waa muslimiin, waa hogaansane iyo hogaansanayaal, waa qof ama dad walba oo si dhab ah u raaca diintii uu la yimid nabi muxamad scw ee islaamka.

* Islām—The Way to God by Submission (en)

## Asalka Ereyga
Waa  erey carabi ah, macnihiisuna yahay hogaansane sida islaamkuna ku waafaqay ugana dhigay erey bixin iyo macgac lagu Garto qofka haysta diinta islaamka,

Qoraanka ayaa sheegay qofkii ugu horeeyay ee ereygaan adeegsada inuu ahaa nabi ibtraahin calayhi salaam ee ku jirta aayadaan:  (وَجَاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِي هَذَا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَدَاء عَلَى النَّاسِ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ)

## Qeexida muslim
waa midka qira ashahaadada ( أن لا إله إلا الله وأن محمدا رسول الله) oo salaada ooga, bisha ramadaan sooma, sakada bixiya, oo xajiya markuu awood u helo.

xaga macaamilka waxaa muslin la yiraahdaa midk dadku ka nabad galaan afkiisa iyo gacantiisa,
Aadaan

**Aadaan** waxaa la adimaa markii ee salaada soo gasho, waxaana badanaa laga adimaa misaajidada. Aadaanka waxoo ka koobanyahay ashahaadanka.

* "الله أكبر" afar mar 
* "أشهد الا إله إلا الله" laba mar 
* "أشهد أن محمداً رسول الله" laba mar 
* "حيّ على الصّلاة" laba mar 
* "حيّ على الفلاح" laba mar 
* "الله أكبر" laba mar 
* "لا إله إلا الله" hal mar

* Islām​—The Way to God by Submission
Dayniile

**Daynile District** (Soomaali: Dayniile ) waa Degmo ku taal Koonfur Bari magaalada Muqdisho ee gobolka Banaadir . Waxaa ka mid ah duleedka waqooyi ee caasimadda dalka Soomaaliya ee Muqdisho.

Wariye Robert Scahill ayaa qoray in horaantii Janaayo 2003 iyo dhowr sano ka hor uu Maxamed Afrax Qanyare maamulayay garoonka dayuuradaha ee Dayniile oo dhowr KM dhanka waqooyi kaga beegan magaalada Muqdisho. Ciidankiisa ammaanku waxa ay ilaalinayeen xayndaabkeeda, miinadana waxa la dhigay 'baadiyaha' hareerihiisa. Qanyare waxa uu ku guulaystey hogaamiye kooxeedyadii ugu awooda badnaa kadib dhicistii Barre, waxaana garoonka diyaaradaha laga soo dejin jiray qaadka dalka (Scahill, Dagaallo Wasakh ah, Buugaagta Qaranka New York, 2013, 118). Ugu dambayntii waxa uu ka caawiyay Maraykanka samaynta Isbahaysiga Soo celinta Nabadda iyo La-dagaalanka Argagixisada .
## Tixraac
Qarax Miino oo sababay dhimasho iyo dhaawac ayaa ka dhacay degmada Dayniile ee magaalada Muqdisho

Al-Shabaab oo sheegtay in ay weerar ku qaadeen degmada Dayniile ee magaalada Muqdisho

Gudoomiyaha Gobolka Banaadir Oo Shacabka Deyniile Ugu Baaqay Inay Ka Qayb Qaataan Diiwangelinta Codbixiyayaasha

Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda ayaa Degmada Dayniile ka furatay Xarunta Saddexaad ee Baasaboorka

Booliska Soomaaliya ayaa gacanta ku dhigay rag looga shakisan yahay inay ka tirsan yihiin Al-Shabaab oo qaraxyo ka geysanayay magaalada Muqdisho kadib markii uu qarax ka dhacay guri ku yaalla magaalada Muqdisho

Rabshadaha Ku Salaysan Jinsiga (GBV) Warbixinta Qiimeynta Degdegga ah (Gobolka Banaadir - Degmooyinka Dayniile & Kaxda, Soomaaliya | 1 - 4 Sebtembar 2025)omalia-1-4-september-2025

Ra’iisul wasaare ku xigeenka Saalax oo afur kala qeyb galay bulshada degmada Dayniile

Ra’iisul wasaare ku xigeenka Saalax oo afur kala qeyb galay bulshada degmada Dayniile//2022

Qiimaynta Saamaynta Goobaha Dhaqanka Dhuxusha Laga Soo Saaro Deegaanka Ee Degmada Dayniile, Muqdisho-Soomaaliya

Askari loo qabtay falal lidi ku ah dhanka ammaanka oo ka dhacay degmada Dayniile ee Soomaaliya

Guddoomiyaha Degmada Dayniile oo ka hadlay xabsi qarsoodi ah oo la sheegay inuu sameystay maamulkiisa

Masuuliyiin Ka Tirsan Dowlada Oo Shacabka Deyniile Kula Dabaal Degay Munaasabada Ciida

## Xiriirinta dibadda
Khariidadda maamulka degmada Dayniile
Nayroobi

**Nairobi** waa caasimadda iyo magaalada ugu weyn Kenya.  Magaaladu waxay ku taal koonfurta-bartamaha Kenya, oo ku taal meel sare ah 1,795 mitir (5,889 ft).  Magaca waxaa laga soo qaatay weedha Maasai ee Enkare Nayorobi, oo tarjumeysa 'meesha biyaha qabow', oo tixraacaysa webiga Nayroobi ee dhex mara magaalada.  Magaalada saxda ah waxay lahayd dad dhan 4,397,073 tirakoobka 2019.

Nayroobi waa hoyga Dhismayaasha Baarlamaanka Kenya waxayna martigelisaa kumannaan ganacsi oo Kenyan ah iyo shirkado iyo hay'ado caalami ah, oo ay ku jiraan barnaamijka deegaanka ee Qaramada Midoobay (UN Environment) iyo Xafiiska Qaramada Midoobay ee Nayroobi (UNON).  Nayroobi waa xarun laga sameeyay ganacsiga iyo dhaqanka.  Isweydaarsiga Securities Isdhaafsiga ee Nayroobi (NSE) waa mid ka mid ah isweydaarsiga saamiyada ugu weyn Afrika iyo sarrifka labaad ee ugu da'da weyn qaaradda.  Waa sarifka 4-aad ee ugu wayn Afrika marka loo eego mugga ganacsiga, awoodna u leh in uu sameeyo 10 milyan oo ganacsi maalintii.  Waxa kale oo ku jira Beerta Qaranka ee Nairobi.  Nayroobi waxay ku biirtay shabakada caalamiga ah ee UNESCO 2010kii.Nayroobi waxaa la aas aasay 1898-dii waxaana aasaasay maamulkii gumaystaha ee British Bari Afrika, iyada oo ah goob tareen oo ku taal Waddada Tareenka ee Uganda-Kenya.  Waxa ay u door bideen mas'uuliyiintu inay noqoto meel lagu nasto oo ku habboon iyadoo ay ugu wacan tahay joogga sare, cimiladeeda cimiladu, iyo biyo ku filan. Magaaladu si dhakhso ah ayey u kortay oo u beddeshay Mombasa oo ah caasimadda Kenya 1907.Xornimada ka dib 1963, Nairobi waxay noqotay caasimadda Jamhuuriyadda Kenya.  Muddadii hore ee Kenya, magaaladu waxay noqotay xarunta kafeega, shaaha iyo warshadaha sisal. Dawladihii madowga ahaa ee is-daba-jooga tan iyo xorriyadda waxay dhisteen oo ay Nayroobi ka dhigeen magaalo-magaaleed casri ah oo ay ku nool yihiin dad kala duwan iyo dhaqaalahooda kobcaya.
*
* Nairobi—A “Place of Cool Waters”

## Cimilada Nayroobi

* Weerar lagu qaaday hotel ku yaala dalka Kiinya
* Toogashada Suuqa Ganacsiga Kiinya

## Tixraacyada
Caad

Degmada "Caad" Gobolka Mudug Somalia

## Gabay
„Bal eeg, Ilaah waa weyn yahay, oo annana isaga ma aannu naqaan;
Oo cimrigiisu intuu yahayna lama soo baadhi karo. Waayo, isagu wuxuu kor u jiitaa dhibicyaha biyaha, Oo wuxuu ka dhigaa ceeryaamo roob noqota, Oo daruuraha ka soo da'a, Oo binu-aadmiga aad ugu dul shubma. Ninna miyuu garan karaa daruuraha kala faafintooda,
Iyo onkodyada taambuuggiisa? Bal eeg, isagu hareerihiisa wuxuu ku faafiyaa nuurkiisa, Oo badda salkeedana wuu daboolaa. Waayo, isagu kuwaasuu dadyowga ku xukumaa, Oo cunto badanna wuu siiyaa. Gacmihiisuu hillaac ku daboolaa, Oo wuxuu ku amraa inuu ku dhaco calaamadda uu ku liishaamay. Sanqadhiisu isagay wax ka sheegtaa, Oo weliba xayawaankuna wax bay ka sheegaan waxa soo socda.”

## Tixraac
* Adduunku Waxba Kama Laalaado
* Cloud
* Clouds​—They Tell a Story
* Signs of Trouble?

Magalada caad wamagaalo 

Qabow oo dhul beereed leh

Dad isku duubani degan yihiin

isgarsiin iyo ispitl

Leh? waxbarsho dugsi quran

iyo maadigaba leh

Suuqo adboo uwaynyahay

Caad

Gudumiya magaaldo waa

Axmad daahir maxmad maxamud

magalada abnigeeda waxaa

Durwayn kaqaatay taliyaha mgaciso shiine cabdulaahi kumagac dheer  lug haye

Nabadunada 1maxmad salad

2 nanadun maxamad cali axmad

3 nabadun maxamad xasan kumagacdheer  buunde

Waxaa lasasay 1974 wax asasay alaha uraxmade 

faysal maxamad cabdi oo ku magac dheeray gow dhar waxa dega hg saleban oo bahabgaal eh

Iyo warfay 13qof & afar gabdhod

Hg cayr. 3 guri ay kuleeyihin , dadka udegan waa 7 qof qof kii rab ay imikara cid kaa xiktaa majirto

Ganasatada ugu wayn waa  1 maxamud salad 

2 bashiir cab di naasir 3 gare

4 cali daahir cilmi

5 farxan liban hebey 

Balanteeno waa caad qabowe

????????????????@@
Godaalo

**Godaalo** (God Alo) waa magaalo ku taal bariga gobolka Sool ee Soomaaliya / Somaliland. 

13 December 2015, magaaladan waxay qayb ka ahayd colaad u dhaxaysa shirkadda shidaalka ee DNO ASA iyo dadka deegaanka. Buurta Dulbiciid ee ku taal nawaaxigeeda Godaalo, waxa ay ka kooban tahay buurta ugu dheer Somaliland ee ka baxsan

## Tirakoobka dadweynaha
dadka ugu badan ee magaalada degen waxay ka soo jeedaan beesha Reer-Darawiish , kuwaas oo ka soo jeeda beesha Cumar Wacays oo ka tirsan beesha Maxamuud Garaad .
## Sidoo kale eeg
Qaybaha maamulka Somaliland

Gobolada Somaliland

Degmooyinka Somaliland

Xuduuda Puntland iyo Waqooyibari
## Tixraac
"Godaalo"

"Dulbiciid"

"Guurtida beesha cumar wacays ee dhulbahante"YouTube ( Af-Soomaali ) .  13 Maarj 2023
Muruq

**Muruq** wa qeybo ku yaal jidhka dadka iyo xayawaanaha. Xoog bey siisa iyo lafaha ayu dhaqaajiya.


File:Skeletal muscle.jpg|Muruq
File:Muscles anterior labeled.png
File:Muscle posterior labeled.png


* Muscles—Masterpieces of Design
* Appreciate Your Special Gifts
Qalfoof

**Qalfoof** waa lafaha bini aadanka ama xayawaanaadka. qalfoofta bini'aadanka waxee ka koobanyihiin 206 oo lafo. lafaha ugu culus bini'aadanka waa kuwa lugaha ku yaalo. Taasi oo ah, markii oo ninka 70kg yahay lafta waxaa waaye 1kg. Lafaha waxaa loogu talagalay in ee Jirka iyo murqaha isku celiyaan. Lafta madaxa waxee caawisaa maskaxda si oo wax ugu dhicin. Lafaha badankooda waxee caawiyaan wadnaha ama kuwa dhabarka.

* BONES
Habdhiska Taranka

**Habdhiska Taranka**
Habdhisa taranku waa mid ka mid ah kuwa ugu mihiimsa habdhisyada jira. Waa hab sharaxaya qaabka uu baniaadamku ama nooluhus u tarmo iyagoo maraaya marxalado mucjiso ah.
Habdhiska Dheefshiidka

Meeqa ayuu uqeyb samaa 

Habdhisdhiska dheefshiidku wuxuu ka koobanyahay qaybahan soo socda 

1- Afka 
2-Hunguriga
3-Caloosha
4-Beerka
5-Xameetida iyo Ganaca
6-Mindhicirka yar (xiidme) 
7-Mindhicirka wayn(xiidme) iyo Malawadka

Xubnahana aan soo sheegnay midkasta waxuu qabataa shaqo ugaara. Habdhiska dheef shiidku waxuu ka bilaabmaa afka.
Afku waxa uu inaga caawiyaa inaan cuntada calaalino. Taas oo ay ilkuhu burburiyaan ama kala furfurayasaa cuntadii oo ay u qaybiyaa qaybo yar yar.
Afku waxa uu soo daaya dhareer ama candhoof sida dhareerka loo yaqaano (enzyme) ka.dhareerka ansiimku wuxuu kala daadiyaa cuntada. 
sidoo kale dhareerka enzyme ku wuxuu difacaya amaba ka hortgaa wixii bakteriya ah ee soo raaca cuntada. Waxay kaloo dareerku inaga caawiyaa inan cuntadii sifudud u liqno. Ka dibna contadii waynu liqaynaa iyada oo sii maraysa hun guriga.

Hugurigu waa sidii tuubo oo kale waxaanu fududaynayaa in aya cutadii hoos usii socoto.
Cuntadii waxay ku dhacaysaa kiishka caloosha,ama caloosh.

Caloosha waxay leehaday muruqyo kuwaas oo kolba dhinac u wereejina cuntada.
Caloosho waxay leedahay dheecaano kuwaasoo aad awuud u leh inay cuntad ay burburiyaan ama shiida,cajiimaan. 
waxaykoo ku soo daysaa cuntadii dheecaano kulul oo sidii (acid) oo kale ah kaaso cuntada burburinaya amaba qaybinaya.
sidoo kale waxay dilaysaa bakteeriyaada (bacterial) waxay kale oo ay furfurayasa wixii nafaqada ah sida (protein) ka.
intaad ka dib waxay u sii diraysaa mindhicirka yar.

Cunadu marka ay soo gaarto xiidmaha yaryar ama mindhicirka yar waxaa lagusoo daraa bile oo ah dheecaan lagusoo diyaariyo beerka laguno keydiyo xameetida.
Mindhicirka yar waa halka dheef nuugh uu ka dhaco ayada oo cuntada nafaqada ku jidhay la raacinayo dhiiga halka dheef nuugu uu ka dhaco waa daldaloolyada yaryar ee loo yaqaan villi.

Haraadigii cunada marka uu soo gaaro mindhicirka weyn ama xiidmaha weyn waxaa lagala sii haraa biyaha halkaas oo haraadiga cuntada loo saaro wasaq ahaan loo yaqaan saxaro.

madhamaystirna ee lasoco intaas ayan wakhti u helay 

waan soo dhamaystiri doo insha alaah
Falastiin

**Falastiin**, (Carabi: فلسطين, Af-Cibriga:  ארץ ישראל ) waa wadan ku yaalo bariga dhexe ee Qaarada Aasiya.
Falastiin, waxa ay Xuduud la leedahay wadamada Masar, Urdun, suuriya, Lubnaan iyo Israaiil. Markii hore dhulka waxaa degenaan jiray carab falastiin ah iyo yahuud aad u yareed, waxaana lagu qiyaasaa in ee falastiinta ee gaarayaan in ka badan 8 miliyan oo qof, (dad tiriskii 1997), qaxootiga falastiinta waxee kala degenyihiin wadamada Urdun 3miliyan , Lubnaan 400,000 iyo wadamada kale ee carabta in kabadan 800,000 oo falastiin ah, Qaar neh waxee kala degenyihiin wadamada aduunka, Yurub, Ameerika, iyo Aasiya, Falastiinta badankooda ama 3diiba 1 waxuu ku jiraa Kaamamka qaxootiga.dadka reer falastiin hadii ay hal meel wada degaan yuhuuda waxay ku keeni kartaa war war aad u badan.

## Taariikh
::*Shaxdan tusmada waa in la hagaajiyaa.*
Taariikhda Falastiin waxa ay inbadan kuxusantahay qoraalada diiniga ha ee yuhuudiga masiixiga iyo islaamka.falastiin waa dhulka nabiyda iyo rususha,waana qibladii islaamka ee ugu horaysay. Falastiin waxa ilaa hada kadhisan dhismayaal taariikh aad iyo aad udheer leh oo cadaynaya taariikhda soojireenka ah ee israaiil ay leedahay. falastiin waxa ayleedahay taariikh soo jiitamaysay xiliyo aad iyo aad u fog waa dhulkii ay kunoolaayeen shacabkii looyaqaanay Kanaan magaca falastiin cidiibixisay waxa ay ahaayeen giriigii hore markaas oo ay magaca falastiin u bixiyiin dhulka xeebaha ah ee wadnka falastiin.xiliyada qaar magaca falastiin waxa loogu yeedhi jiray dhulka falastiin iyo wadanka Urdun oo wadan socda.

## Kaalinta Diimeed
Falastiin ahmiyad wayn ayay u leedahay sadexda diimood ee samawiga ah amaba diimaha samada kasoo dagay .Yuhuudiga Kiristanka iyo Islaamka.taariikha Falastiin soomaray,waxaa kamid ahaa qaar dagaalada iyo muranada kataagnaa ay ahaayeen murano iyo dagaalo diimeed.Sida Weeraradii Siliibiyiinta sidoo kale marmarka qaarkood dagaalka ka dhexeeya carabta iyo israaiil waxa uu noqdaa dagaal diimeed.
### Islaamka
Islaamka kaalin wayn ayay falastiin kuleedahay,waa dhulkii barakaysnaa ee ilaahay Qur'aankiisa ku sheegay,ilaahay suurada Isra waxa uu kusheegay "in Misaajidka Al-Aqsa iyo hareerihiisuba ay barakaysanyihiin". Ilaahay markalale kitaabkiisa kariimka ayuu ku sheegay "Dhulka Falastiin marka uu yidhi kor ahaaye" 

## Xubin

* Jaamacada Carabta
* Qaramada Midoobay
* Unionka Mediterraneanka

## Sidoo kale Eeg
* Maamulka Falastiin
* Daanta galbeed
Maxay Diinta ka qabtaa Anaashiidka?

Maxay Diinta ka qabtaa Anaashiidka?

Al-Callaama **Sheekh Maxamed Naasirud-Diin al-Albaani** –Eebbe ha u naxariistee- ayaa waxaa la waydiiyay: Maxay Diinta ka qabtaa Anaashiidka? iyagoo dadka qaarkiis weliba ku magacaaba: ”Anaashiid Islaami ah”.
Sheekh Albaanina wuxuu ku jawaabay: Haddii Anaashiiddan ay ku jiraan erayo leh macno Islaami ah, luuqaynteedana aysan la socon wax la xiriira aaladda Miyuusikada sida durbaan i.w.m., hadduu arinku sidaas yahay wax dhibaato kuma jirto.
Hase ahaatee waxaa lagama maarmaan oo shardi muhiim ah: In Anaashiidka ka maran yahay erayadiisa wax ka hor imaanaya Shareecada sida ku xadgudubka Diinta, in la baryo Eebbe waxaan ahayn i.w.m.. 
Sidoo kale waxaa shardi kale ah inaan laga dhigan caado, maxaa yeelay qofka dhegeysanaya waxay ka jeedinaysaa inuu akhristo Qur’aanka kariimka ama dhegeysto oo uu ku waano qaato sida Rasuulka Eebbe amaan iyo nabadgelyo korkiisa ha ahaatee uu ku booriyay Axaaddiis fara badan oo sugan, oo uu ka mid yahay Xaddiiskan: 

"اقرأوا القرآن وتغنّوا به, قبل أن يأتي أقوام يتعجّلونه, ولا يتأجّلونه, فتغنّوا به."
Sidoo kalena waxay ka jeedinaysaa qofka inuu barto Diintiisa iyo inuu dadka baraba.
Ma in la isticmaalo ”durbaan” uu la socdo Anaashiid waxay u banaan tahay dumarka oo kaliya xiliga lagu jiro ”Ciidda iyo Nikaaxa”.
Qofkii dabagala nolosha Saxaabada -Eebbe ha ka raali ahaadee dhamaantood- wuxuu ogaanayaa inaysan ku jirin noloshooda Anaashiiddan oo kale, maxaa yeelay waxay ahaayeen dad ka run sheegaya Iimaankooda ee ma aysan ahayn dad madadaalo ku dhex jira.
Waxaan ka turjumay maqaalkan kitaabka la yiraahdo ”Qaamuuska Bidacda” ee uu iska leeyahay al-Callaama Sheekh Maxamed Naasirud-Diin al-Albaani.

*Turjume CabdiRisaaq Maxamed Cilmi ”ina Warfaa*” 

[ina_warfaa@hotmail.com]

http://www.freewebs.com/ina-warfaa

* Islām​—The Way to God by Submission
Sabtiye

* Hawiye
  * Gugundhabe
   *Jajeele
    * Xaramage 
     * sabti
      * same
        * Tolwaaq burkaan
         * Saciid Aadan lubkaat
          * Galba yuusuf Buraale
           * Cumar Makaraan Cilmiile
     * Shalasame 
    * Dudbiye
    * kitshe
    * Maxamed
Dhiig

Dhiig waa dareere gaar ah oo laga helo jirka xayawaanka kaas oo qaada waxyaalaha lagama maarmaanka u ah nolosha unugyada xayawaanka sida neefta oksijiinka iyo nafaqada asagoo misana kasoo qaadaya waxyaalaha wasaqda ah si dibedda looga saaro jirka noolaha.
Waxa uuna qaata 7% ee miisaanka jirka xayawaanka.

**Dhiigga** Waxa uu ka kooban yahay unugyada Gaduudan ama cascas, unugyada Cad, platelets ka iyo plasma, waxa uuna muhiim u yahay dhammaan noolaha sida bini'aadamka iyo xayawaanka, waxaa kaloo uu qabtaa shaqo muhiim ah sida, In uu qaado cunnada iyo neefta oksijiin iyo in uu ka saaro jirka wasaqda karboonka iyo hormoonada , waxa uu difaac siiya jirka , sido kale waxa uu sameeyaa xinjirayn marka dhiigbax yimaado si uu u joojiyo dhiigga baxaya.

## Noocka
*Dhiig "O"
*Dhiig "A"
*Dhiig "B"
*Dhiig "AB"

Waxa loo kala qaybiyaa dhiiga 2qaybood oo kala ah plasma (55%) oo ah qaybta dareeraha ah iyo qaybta unugyada ah (45%).

Qaybta unugyada ahi waxa ay kasamaysanta sadex qaybood oo unugyo ah oo kala ah ; Unugyada dhiiga ee cas cas ( Red blood cells ) , Unugyada dhiiga ee cad cad ( White blood cells ) iyo unugyada plateletska loo yaqaan.

Shaqada unugyada cas cas waa inay qaadaan oksijiinta ayagoo gaynaya unugyada kana soo qaadaya hawada wasaqaysan ee kaarboonka.

Shaqada unugyada dhiiga ee cad cad waa inay difaacaan jirka kana difaacayaan waxyaalaha dibada kaga iman ee cudurada dhalin karaya iyo inay baabi`iyaan saaraana unugyada jirka ee duqoobay ama dhintay ee gudaha jirka.

Unugyada platelets ka shaqadooda waa in ay sameeyaan xinjiraynta dhiiga markuu uu yimaado dhiig bax si ay ujoojiyaan dhiiga baxaya.

Qaybta dareeraha ah waxa ay kasamaysan tahay 92% biyo oo muhiim u ah dareerinta ama socodsiinta jirka unugyadiisa dhammaan maadaama ayna unugyada kale dareere ahayn iyo 8% iskujir kuwaasoo ay kamidyahiin protien , Glucose , iyo kuwo kale oo muhiim u ah nolosha unugyada jirka noolaha.

ҡaҡa ҡɨռɢ ҡaʟċɛ ʏaʀɛ 
ռɨռ ʟaʏaզaaռ Yaɦʏɛ ɖʊʊɖʊʊ

## sido Kale fiiri

*zDhiig "O"
*Dhiig "A"
*Dhiig "B"
*Dhiig "AB"

## Dhiig iyo diin
Adduunka oo dhan kumanyaal dhakhaatiir waxay adeegsadaan farsamooyin dhiigga lagu dhawro markay qalniinka waaweyn oo dhiig shub laʼaanta ah sameynayaan. Farsamooyinkaas oo kale waxaa xitaa laga isticmaalaa waddammada soo koraya waxaanna dalbado dad badan oo Markhaatiyaasha Yehowah ka mid ahayn.

## Xigasho
Israaiil

**Israaiil** (Af-Hebrow: יִשְׂרָאֵל‎, Yisra'el; Af-Carabi: إِسْرَائِيلُ‎, Isrā'īl) waa dal ku taal Bariga Dhexe oo xuduud la leh Lubnaan, Urdun, Masar, Suuriya, iyo Daanta galbeed, Marinka Gaza.  ( Guud ahaan dhulka uu ku fadhiyo dhulka ay Israel heesato waa dhul si rasmi ah ugu tirsan Falasdhiin, Waana dhul ay si awood ah ku heesato. ). Carabta iyo sidoo kale wadamo badan oo Islaami ah iyo dhulka falastiiniyiinta ayaa muddo dheer la dagaalamayay Israa’iil, kaas oo ilaa maanta socda. 60sano kadib dhulka falastiin waxaa la kala dhahaa Marinka Gaza iyo daanta galbeed. Magaalada caasimadda ah ee Israa'iil waa Quddus.
Sanadkii 1947, Qaramada Midoobay waxay ogolaatay Qorshe Iskudhin ah oo Falastiin ku talinaysa in la abuuro dalal madaxbannaan oo ka madaxbannaan Carabta iyo Yuhuuda iyo Yeruusaalem oo caalami ah. Qorshaha waxaa aqbalay hay'adda Yuhuudda, oo ay diideen hoggaamiyeyaasha Carbeed. Sanadka soo socda, hay'adda Yuhuuddu waxay ku dhawaaqday inay madaxbannaan tahay dalka Israel, iyo 1948dii dagaalkii Carabta ee Israa'iil ka dib markii uu Israel ka abuuray dhismihii hore ee mandiqadda hore, halka Bankiga Galbeedka iyo Gaza ay qabsadeen dalalka jaarka ah. Waxay sharciyaddeeda u ballaarisay Golan Dhulbahante iyo Bariga Yeruusaalem, laakiin maaha Bankiga Galbeedka. Dadaallo lagu xalinayo colaadda Israa’iil iyo Falastiin ma aysan dhalin heshiis nabadeed. Si kastaba ha ahaatee, heshiisyo nabadeed oo u dhexeeya Israa'iil iyo labada Masar iyo Urdun ayaa la saxiixay.

## Xubin
* Qaramada Midoobay
* Unionka Mediterraneanka

## Waddnamha Le Deggan Israel
*  2,000+
*.
*  200+
*.

*  100+

*url=https://web.archive.org/web/20220722083009/https://www.cs.mcgill.ca/~rwest/wikispeedia/wpcd/wp/p/People%2527s_Republic_of_China.htm |dead-url=yes }}.
.[].

Qawaaniintiisa aasaasiga ah, Israel ayaa isu muujinaysa sida Yuhuudda iyo dimuqraadiyadda. Israel waa dimuqraadiyad wakiil ah nidaamka baarlamaanku, wakiilnimada saami iyo codbixinta caalamiga ah Ra'iisul wasaaraha waa madaxa dawladda, Knesset waa sharci dejinta. Israel waa waddan horumarsan iyo xubin ka mid ah OECD, oo leh dhaqaalaha 33-ka ugu weyn adduunka adigoo soo saarey wax soo saarka gudaha ee sannadka 2018. Dalka ayaa ka faa'iideysanaya shaqaale xirfad sare leh wuxuuna ka mid yahay dalalka ugu aqoonta badan dunida mid ka mid ah boqolleyda ugu badan ee muwaadiniinta haysta shahaadada waxbarashada heerka jaamacadeed. Israel waxay leedahay heerka ugu sarreeya ee ku nool Bariga Dhexe, waxayna leedahay mid ka mid ah rajooyinka nolosha ee ugu weyn adduunka.

The State of Israel is divided into six main administrative districts, known as *mehozot* (מחוזות; singular: *mahoz*)&nbsp;– Center, Haifa, Jerusalem, North, South, and Tel Aviv districts, as well as the Judea and Samaria Area in the West Bank. All of the Judea and Samaria Area and parts of the Jerusalem and Northern districts are not recognized internationally as part of Israel. Districts are further divided into fifteen sub-districts known as *nafot* (נפות; singular: *nafa*), which are themselves partitioned into fifty natural regions.

* Israaiil Visa Dalalka
* Dooxada Eelaah

## Linkiga Cadaymaha
International Rescue Committee

**International Rescue Committee (IRC**

IRC waa hay'ad dhex ah oo aan dawli ahayn waa hay'ad bad-baado iyo horumarineed oo caalami saldhigeeduna yahay maraykanka IRC waxay ka shaqaysa in kabadan 40 dal. hadafka IRC waa in ay la gaadho kaalmo deg-deg iyo dib u dajin dadka ay ku habsato dhibaato isku dhac iyo abaaro. iyo si loogu shaqeeyo ilaainta xuquuqda bini-aadanimo, iyo in loo gar-gaaro dadyawga ay aafeeyeen rabshadaha isku dhac, cadaadis.. IRC waxa ay ka koobantay kooxo safka hore ka gurmada, kuwo kaalmo bini aadanimo u shaqeeya, aqoonyahno. IRC waxa ay caawisay dad malaayiin gaadhaya oo ku kala nool daafaha aduunka intii ka danbaysay aasaaskeda sanadii 1933.
Naadiyaasha Qaranka ee Kubadda Cagta

**Naadiyaasha Qaranka ee Kubbada Cagta**

## Hordhac
Naadiyaasha Qaranka Soomaaliyeed ee Kubbada Cagta waxay ka koobanyihiin 10 naadi oo dhamaantood caasimada Xamar ama Muqdisho ay hoy u aheyd. 

## Taariikh
Naadiyaasha Qaranka Soomaaliyeed ee Kubbada Cagta waxaa ay kooxdii ugu horeysay ciyaartey iyada oo magac iyo maaliyad naadi sitada sanadkii 1957.

Naadiyaasha oo saldhigoodu ahaa Muqdisho waxaa ay inta badan mataleyeen hogaan ama urur jira sida ciidanka xooga, ciidanka amaanka ama booliska; tusaale Naa1979n diga Horseed wuxuu ku ciyaari jirey magaca ciidanka qalabka sida ama militeriga Soomaaliya. Naadiyaasha qaar kale waxay matali jireen warshado, wasaarado, iskaashatooyin iyo hay'adaha Dawladda.

## Naadiyaashii 1957-1988

Naadiyaasha kubadda cagta Soomaaliyeed oo mar iyo labo jeer tiro ahaan gaarey ilaa 12 naadi ayaa inta badan waxaa si rasmi ah u jirey 10 naadi oo iyaga soo maray marxalado badan soona if bixiyey ciyaartooy aad iyo aad caan uga noqday wadanka Soomaaliya iyo meelo badan oo ka mid ah aduunka.

# 

## Koobka Qaranka
Ciyaarta is reereebka Koobka Qaranka waxaa lagu soo bandhigi jirey cayaaro wacdaro badan. Kooxda Horseed ayaa ugu koob badneyd xiliyadii uu dhacay koobka naadiyaasha oo mar walba lagu qaban jirey Muqdisho. Reer Muqdisho si aad iyo aad ah ayey u camiri jireen garoonka Staadiyo Kooni iyo Staadiyo Muqdisho oo markii dambe la dhisay.

## Koobka Janaraal Daa'uud
Naadiyaasha waxay u tartarmi jireen Koobaka Janaraal Daa'uud oo xiisaha iyo rabitaanka hanashaddiisa uu garab yaalay midka horyaalka Qaranka.

Janaraal Daa'uud oo ahaa halyey Soomaaiyeed ayaa dowladii Kacaanka ugu magacdartey dugsi badan iyo xusidii ugu weyneyd oo aheyd koobka kubada Cagta iyo kubadda kolleyga.

### Guuleystaha Koobaka Naadiyaasha oo Matala Qaranka
Kooxda ama naadiga ku guuleysta koobka horyaalka Naadiyaasha ayaa u safan jirey ciyaaraha Qaranka Soomaaliya.

Inta badan sida caadada aheyd Horseed iyo ciyaartoyda u safnaa oo aan magacooda halkaan lagu soo koobi karin ayaa u safri jirey garoonada caalamiaga ee Africa iyo Carabaha.

Horseed waxaa labeeyay Naadiga Jeenyo oo loo yaqaanay Jeenyo Gaalo Jebis. Horseed waxay qaaday koobka horyaalka in ka badan 5 jeer waxaana uu koobka qabsoomay tiro ahaan 35 sano iyada oo ay jireen sanado badan oo uusan suurtogelin qabsoomidiisa sida xiligii dagaalkii 1977-1978 iyo xiliyadii dagaalka sokeeye 1991-2002.

## Dib U Habeyntii Ciyaaraha Naadiyaasha iyo Koobka Gobollada

Xiisaha ay dadweynaha u muujiyeen daawashada iyo guud ahaan taageerada noocyada kala duwan, gaar ahaan, ciyaaraha kubada cagta waxay sababtey 1970yadii in dowladii Kacaanka ay dib u habeyn casriyeysan oo dhan walba ka dhisan ku sameyso horumarinta Isboortiga Soomaliyeed.

## Dhismihii Istaadiyo Muqdisho

Sanadkii 1974 ayay Dawladda Shiinaha dhistey Istaadiyo Muqdisho. Wuxuu garoonka noqday mid martigelin kara kooxaha ka yimaada Koobka Bariga iyo Bartamaha Africa ama CECAFA Cup.

Sidoo kale kooxa ka yimaada Ururka Carabta ayaa lagu martigelin jirey Istaadiyo Muqdisho.
Astaanta Qaranka ee Soomaaliya

**Astaanta Qaranka Soomaaliya** waxay ka kooban tahay: Gaashaan ciraad furan oo leh xidaayad dahabi ah, dhexdana ku leh xiddig shan geesley ah oo dheeh qalan ah leh.
Gaashaan dushiisa waxaa ku yaal rukumo carbeed oo xardhan, lehna shan madax oo dahabiya oo ay labada geesaha ku yaalla ay kala qaaran yihiin, hareerahana waxaa ka haya laba shabeel oo dabiici ah oo isku began kuna kala taagan laba waran oo isku waydaarsan caarada hoose ee reste, ayna weheliyaan laba caleen cawbaar dabiici ah, diilin caddina ku qoofalan tahay.

## Taariikh Kooban
Astaanta Ciidanka ee wadanka Soomaaliya waxaa la sameeyay Oktober 10, 1956. Waxay ka kooban tahay labo harimacad iyo gaashaan dhexda ku leh xidig cadaan ah; taasi oo dabcan laga soo xigtay Calanka Soomaaliya.

## Noocyadii Kala Duwaanaa ee La Soo Isticmaalay

File:Coat of arms of Hobyo.svg|Astaanta Saldanadii Hobyo
File:Italian Somaliland COA.svg|Astaanta ciidanka xooga Italian Somaliland (1949-1956)
File:Badge of British Somaliland (1903–1950).svg|Bilada ciidanka British Somaliland (1903-1950)
File:Badge of British Somaliland (1950–1952).svg|Astaanta ciidanka British Somaliland (1950-1960)


## Xigasho
*Somalia at Flags of the World
## Tixraac
Awdheegle

**Awdheegle** waa Degmo ka tirsan degmooyinka Gobolka Shabeellaha Hoose, waxayna si rasmi ah Degmo buuxda unoqotay 1986dii, xiligaas kahor waxay katirsanayd Degmada Afgooye. Magaalada Muqdisho oo ah Caasimadda Dalka waxay ujirtaa 70km, jihooyinkeeduna waxay kala yihiin sida soo socota:  

- **Waqooyi** waxaa ka xiga Degmada Afgooye, Xadka kala qaybiya Labada Degmo waa Tuulada **Baladulamiin.**  

- **Waqoyi Galbeed** waxaa ka xiga Degmooyinka Wanlaweyn, Xadka kala qaybiya Labada Degmo waa Tuulada **Gaaydhiigaale** iyo Degmada Buurhakaba, Xadka kala qaybiya Labada Degmo waa Tuulada **Ceelbashiir.**  

- **Barri** waxaa ka xiga Degmada Marka, Xadka kala qaybiya Labada Degmo waa Tuulada **Maxamed Cumar**  

- **Galbeed** waxaa ka xiga Degmada Qoryooley, Xadka kala qaybiya Labada Degmo waa Tuulada **Farsooley.**  

Waxay caan ku tahay dhul beereedka iyo xoolaha, waxaa mara Wabiga Shabeelle. Dadka degan waa Dad nabadeed aadna uneceb colaada waana dad wax soo saar leh.    

Dhaqaalaha: waxay ku tiirsan yihiin muruqooda iyo wax-soo-saarka dhulka. Waxyaabaha ay beertaan waxaa ka mid ah:    

- Dalagyada: Galey, digir, sisin, yaanyo, qarre, bocor iyo bataati.   

- Miraha: Liin dhanaan, liin banbeelmo, babaay, cambe iyo moos.   

Xoolaha: Sidoo kale waxay caan ku tahay dhaqashada xoolaha sida; Lo'da iyo Arriga.   

Dadka Degan beel ahaan waxay kasoo jeedaan Beesha DigilMirifle gaar ahaan Digil si gaar ah Bagadi waana dad ahlu diin ah, kutiirsan muruqooda aadna ugu ololeeya nabadda, wadajirka iyo deris wanaagga.   

Tirada Dadka kunool waxaa lagu qiyaasaa 750,000 ilaa 800,000.   

Deegaanada iyo Tuulooyinka hoosyimaada Degmada Awdheegle waxaa ka mid ah: Malable, Mubaarak, Daarusalaam, Jowhar, Bariire, Nuun, Shaan, Toortoorow, Balow, Aybuutey, Gumaysidiid, Busleey, Lambar 50 iyo kuwa kaloo badan.  

Maamul ahaan xiligaan waxay ka mid tahay Degmooyinka hoostaga Dowladgoboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya, si guud waxaa soo maamulay oo isku bedelay 8 Gudoomiye, kuwaas oo kala ah:  

**1- AUN Xuseen Mayow Nuur**  

**2- AUN Xuseen Nuur Caliyow**  

**3- Cabdi Sheekh Cali Siidow**  

**4- Muuse Cismaan Maxamed (Muuse Cismaan Gaalow)**  

**5- AUN Maxamed Aways Abuukar (Maxamed Yarow)**  

**6- Cabdullaahi Cismaan Abuukar**  

**7- Saalax Cabdiraxmaan Maxamed**   

**8- Liibaan Cabduqaadir Mayow**
Ameerika

Qaarada Ameerika waxa loo qeybiyaa labo qeybood :
* Ameerkikada waqooyi_*-*
* Ameerikada koonfureed_*-*;
iyo 
* Ameerikada bartamaha_*-*.!!’?

* Organisation des États américains
Mareeg

**Mareeg** ( sidoo kale loo yaqaano **Mareeg** , **Meregh** iyo **Märēg** ) waa deegaan ka tirsan gobolka Galguduud ee bartamaha Soomaaliya , ee dowlad goboleedka Galmudug .
## Taariikhda
Magaalada waxaa la aasaasay qarnigii 13aad iyada oo ah caasimadda Boqortooyada Ajuran .  Waxay markii dambe hoos timid Imaamnimada Hiraab ka dib dhicistii Boqortooyada Ajuuraan dabayaaqadii qarnigii 17aad. Sanadkii 1891, Sheekh Daa'uud Culusow , oo ahaa Imaam Waceysle Abgaal , ayaa aasaasay magaalada casriga ah ee Mareeg iyo maamul kale oo ka kooban Ceel Buur , Masagaway , Xarardheere ,iyo labadiisii ​​xerta ahaa; Xaaji Cumar Muudey and Macallin Cusman Kulmiye, also of the Waceysle subclan. Sheekh Cumar Muudey ayaa garsoore ka ahaa magaalada, Macallin Cusmanna wuxuu hormuud ka ahaa dugsi qur’aan. Sheekh Daa’uud waxa uu dhidibada u taagay masjid, waxa uu furay maxkamad islaami ah, waxa uuna dadkiisa ku casuumay waa cusub oo diinta islaamka soo galayso. Sheekh Daa’uud Culusow ayaa shareecada dhidibada u taagay oo helay ciidan taagan. Maamulku wuxuu halis ku ahaa mashruucii gumaystaha reer Yurub ee taliskii Yuusuf Cali Keenadiid ee Hobyo iyo ciidamadii dhaq-dhaqaaqa Daraawiishta ee ka yimid Beledweyne (oo markaas la oran jiray Buulo Macanne). Labada hanjabaad iyo khatartoodaba waxaa si ba'an uga adkaaday Sheekh Daa'uud Culusow iyo ciidamadiisa.
Marka loo eego buug-yaraha Museo della Garesa, qadaadiicda waagii hore ee taariikhiga ah ayaa sidoo kale laga helay magaalada.
## Dadka deegaanka oo xusid mudan
Cismaan Xaaji Maxamed oo ah Xildhibaan ka tirsan Ururka Dhallinyarada Soomaaliyeed .

Daa’uud Cabdulle Xirsi , Taliyihii ugu horeeyay ee Ciidanka Xoogga dalka Soomaaliyeed
## Tixraac
Galguduud, Somalia" Mareeg / Mareeg, Galguduud, Soomaaliya, Afrik 21 December 2018 .
tribù allo Stato nella Somalia nord-orientale: il caso sei Sultanati di Hobiyo e Majeerteen, 1880-1930"

**1**:Abdullahi, Abdurahman Moallim (May 2011). Dhaqdhaqaaqa Islaamiga ah ee Soomaaliya: Horumar Taariikheed leh oo daraasad lagu sameeyay Dhaqdhaqaaqa Islaax (1950-2000) . Montreal. Bogga  64– 65.

**2**:Chittick, Neville (1975). Sahanka Qadiimiga ah ee Geeska: Socdaalkii Ingiriiska iyo Soomaaliya . Bogga  117–133 .
## Xiriirinta dibadda

qalcadaha Mareeg

Mareeg

Maqaalkan Soomaaliya la xidhiidha waa madax adag . Waxaad ku caawin kartaa Wikipedia adigoo ballaarinaya .
Salaada Cishe

Salaad Cishe 
Waa salaada shanaad ee salaadaha faradka waxeyna kujirtaa salaadaha fadligooda badan yahay, Nabiga (NNKH) Wuxuu yiri ninkii tukada labada bardeyn(qaboobe) Janada ayuu galayaa, waxayna ka koobantahay 4 rakco. Waa salaada ku adag munaafiqiinta in ay tukadaan.
Salaada cishaha waxaa ka danbeeyo 2 rakco oo sunna ah.
## Sidoo kale fiiri
* Salaada Subax
* Salaada Duhur
* Salaada Casir
* Salaada Magrib
* Salaada Cishe

***[https://www.jw.org/en/library/books/Mankinds-Search-for-God/Islām-The-Way-to-God-by-Submission/ Islām—The Way to God by Submission]**
Salaada Casir

Salaad casar ()
Waa salaada dhexe waxeyna kamid salaadaha sida weyn uga hadlay quraanka, waxayna ka koobantahay 4 rakco.
Salaada casir malahan wax salaad sunna ah oo ka dambeeya ilaa laga gaaro Salaad maqrib.
qofkii tukadaa salaad barday (salaada waqtiga qabow) salaada subax iyo salada casar  qofkii tukadaa janada ayuu galayaa.

## Sidoo kale fiiri
* Salaada Subaxwaa saalada qoraxdu inteenu soo bixixn la tu kadu
* Salaada Duhurwaa salaada inta qoraxdu ku lushahay
* Salaada Casirwaa salaada qoraxdu qaboodo 
* Salaada Magribwaa salada qoraxdu dhacdo
* Salaada Cishewaa salaada la tukado marka habeen ay tahay

***[https://www.jw.org/en/library/books/Mankinds-Search-for-God/Islām-The-Way-to-God-by-Submission/ Islām—The Way to God by Submission]**
Salaada Subax

Salaada subax ()
Waa salaada ugu horeyso salaadaha shanta ah waxeyna kamid tahay salaadaha sida weyn uga hadlay Nabiga(NNKH),oo uu yiri "ninkii Tukada labada qaboobe Jannada ayuu galaa" waxayna ka koobantahay 2 rakco.
Salaada Subax waxaa ka horeeyo 2 rakco oo sunna ah.

## Sidoo kale fiiri
* Salaada Subax
* Salaada Duhur
* Salaada Casir
* Salaada Magrib
* Salaada Cishe

***[https://www.jw.org/en/library/books/Mankinds-Search-for-God/Islām-The-Way-to-God-by-Submission/ Islām—The Way to God by Submission]**
Salaada Duhur

Salaad Duhur 
Waa salaada Labaad ee ka danbeysa Subaxa kana horeysa Casirka, waxayna ka koobantahay 4 rakco.
Salaada Duhur waxaa ka horeeyo 4 rakco oo sunno ah waxaana ka danbeyso 2 rakco oo sunna ah.

Waqtiga Salaadda Duhur wuxuu galaa kadib marka qorraxdu ka gudubto bartamaha cirka (zawaal) وقت الزوال wuxuuna ku egyahay marka uu bilaabmo waqtiga Salaadda Casirka taas oo ah marka hadhku la mid noqdo dhererka shayga, sida ku xusan jumhúrka culimada fiqhiga.
                                             
## Sidoo kale fiiri
* Salaada Subax
* Salaada Duhur
* Salaada Casir
* Salaada Magrib
* Salaada Cishe

***[https://www.jw.org/en/library/books/Mankinds-Search-for-God/Islām-The-Way-to-God-by-Submission/ Islām—The Way to God by Submission]**
Magrib (salaad)

Salaada Magrib (Carabi:صلاة المغرب) waa salaada la tukado markii ay dhacdo qoraxda(cadceeda), waxaana la tukadaa (salaada)Casir ka dib waxaa ka danbeyso (salaada)cishaha waxaa la tukadaa 3 rakco. Suneheeda waa 2 rakco.
## Sidoo kale fiiri
* Salaada Subax
* Salaada Duhur
* Salaada Casir
* Salaada Magrib
* Salaada Cishe
### Tixraac
***[https://www.jw.org/en/library/books/Mankinds-Search-for-God/Islām-The-Way-to-God-by-Submission/ Islām—The Way to God by Submission]**
Sunna

Sunnada (Carabi:سنة Jamaceeda waa Sunnooyinka:سنن) Waa waxii aanan faral, waajib aheyn oo haddii aad sameyso ajir ka heleysid haddii aadan sameynine wax danbi ah kaasoo raaceyn.
Session Initiation Protocol

**Session Initiation Protocole** waa Baratokool IP ama cinwaanka Internetka Isgaarsiin kusaleysan, waxaana loo isticmaalaa isku wicid codeed ama muuqaaleed, sidoo kalene waxaa loo isticmaalaa Fariinta degdega ah (Instant Messaging) ayadoo la isticmaalayo Signalyo, SIP waa aalad Casri ah ayadoo iminka noqotay mid aad loo isticmaalo Leyn guriyeed gaar ahaan xaga is gaarsiinta casrigaan, ayadoo hada loo isticmaalo teleefan jogoraafiyeed (Geographical DIDs) kaasoo tusaale ahaan adigoo meel qaarada Afrika ka tirsan kunool heesan karo nambar Mareykanka ah.
Qaabka oo u dhisanyahay ama qaacida SIPka: sip:qofka/nambar@shirkada.com... 
tusaale ahaan sip:burtugey@sipphone.com
Halkan uguma tala gelin inaan ka sheekeeyo taariiqda SIP ka laakiin waxaa rabay inaan usoo bandhigo Sida loo Isticmaalo SIP ka, Shirkada ugu caansan ee bixiya waxaa ka mid Gizmo5.com oo ay hada Google la wareegtay.
SIPka waxa uu isticmaa Teleefan Jilicsan (Softphone) oo ay ugu caansantahay X-Lite

Iyo shirkada Snom oo ayadane aan ka yareysan soona saarto teleefanka SIP ka adag ama kan guriga la geshto iyo teleefanka jilicsan.

.
Maantadan waxaa jirta shirkado badan oo si bilaash u bixiyo xisaab SIP ah tusaale ahaan sip2sip.info waxey bixisaa SIP bilaash ah.
fonosip.com oo ayadane bixiso mid lacag ah iyo mid bilaash ah, gizmo5.com si kumeel gaar ah ayey u joojisay abuurida cinwaanada cusub.
Sidoo kale waxaa jira shirkado ayane si bilaash u bixiyo teleefanka dhulka ama leenka guriga sida ipkall.com oo bixisa nambar Mareykanka ah oo bilaash ah adigoo kaliya u baahan in aad sameysato cinwaan SIP ah oo teleefankaas laguugu soo xawilo, sidoo kale waxaa jiro shirkado badan oo keena adeegan loo yaqaan DID sida num2sip.com oo bixisa nambar leen ah oo Faransa, messagenet.it oo bixiso number Talyaani ah, sipgate.co.uk oo bixiso nambar Shakhsiyadeedka oo Ingriiska ah iyo shirkado badan oo bixiya adeegyadaas oo lacag ah aadna heli karto intabadan wadamadan horumaray leemankooda.
adeegan sidoo kale waxaad ku shuban kartaa lacag oo aad wax ku wacan karto asagoo u shaqeeyo sida VOIPka oo kale.