Qilij arsalaan koowaad

**Qilij arsalaan daauud bin suleymaan bin qutulmush** (afka faarisiga; **قلج** **ارسلان**) (afka turkiga; **Kılıcarslan)**  oo laga wadaa "**seefta** **libaaxa**" wuxuu ahaa hogaamiyaha sedexaad  ee salaajiqada ruum, wuxuu taliyay laga bilaabo sanadkii 1092 ilaa uu ka dhintay 1107, intuu xilka haayay wuxuu wajahay weerarkii koowaad ee saliibiyiinta.

## Qabashada xilka
suleymaan bin qutulmush suldaanka salaajiqada ruum waxaa lagu dilay dagaal ka dhacay xalab agteeda 1086 waxaana la qabtay wiilkiis Qilij arsalaan oo loo diray Malik shaah  agtiisa, dawlada waxay gashay xili adag, nin la yiraahdo abulqaasim ayaana xilka sii haayay, sanadii 1092 ayuu qilij arsalaan dib ugu soo laabtay dawlada waxaana loo doortay suldaan

## Weerarka koowaad ee kirishmiska
wax yar kama soo wareegin ku fariisahada qilij arsalaan carshiga waxa uu wajahay weerarkii koowaad ee saliibiga kaas ku baaqay baabaa orabaankii labaad kadib codsi kaga yimid imbiraadoorkii biriizanda aleksiyoos komeniin, kaas oo dalbaday in laga saacido la dagaalanka muslimiinta, waxaa ka bilaawday yurub abaabul dagaal lagu qaado muslimiinta, waxaa loo hormaray koox kirishmis ah oo xamaasadeesan una badnaa rayid aa dagaal wax ka aqoon, waxay socdaan Qusdandiiniya ayee soo gaareen way soo talaabeen salaajiqada ayee daadaansi ku bilaabeen balse waa la wada laayay   in yar oo imbiraadoorka biriizanda badbaadiyay mooyee , 

Qilij arsalaan guushaan oo gaaray ka dib wuxuu ka tagay niiqiya asigoona  ku mashquulay khilaaf kala dhaxeeyay daanishmandiyiinta mana ogeen in dagaal xoog badan sugaayo.

Sanadkii 1097 ciidanka kirishmiska oo aad u badnaa talyaal sarena hogaaminaayeen ayaa gaaray niiqiya weyna go'doomiyeen,  qilij arsalaan ayaa durbadii soo laabtay wuxuu isku dayay badbaadinta magaaladiis balse kuma guuleysan wuxuu aaday buuraha, dadka magaalada ayaa muujiyay difaac daran heer ee kirishmiska ku daalaan, markii dambe biriizanda ayaa ku caawisay doomo xaga bada markaas ayee is dhiibeen  biriizanda ayeena u dhiibeen magaalada.

Qilij arsalaan caasimadiis markuu waayay wuxuu caasimad cusub ka dhintay quunya, waxa uuna la galay wada hadal daanishmandiyiinta si loogu midoobo cadawga soo duulaya.

Ciidanka kirishmiska gulufkooda ayee sii wateen mar ee maraayeen meel la dhaho doorliim ayee qilij arsalaan iyo isbahaysiga muslimiinta dagaal kala kulmeen, inkastoo muslimiinta markii hore guuleesteen hadana gurmad u yimid gaalada awgeed waxay ku qasbanaadeen inay dib u baxaan.

Dagaalada kirishmiska waxey ku yeesheen saameyn weyn dawlada waxayna ku weesay dhul badan 20kii sano ee u dambeeyay qabsadeen 

Qilij arsalaan ayaa arkay xal inuu qaribo tuulooyinka si kirishmiska sahay uga dhigan  , Weerada kirishmiska waxey u sii gudbeen dhanka shaam waxayna ka aasaaseen afar imaarado ayeena ka dhiseen. Dagaalada kirishmiska ayaa kusoo laab laabteen dawlada, qilij arsalaan wuxuu awooday wixii ka dambeeyay 1101 inuu jabiyo sedex weerar   taas oo soo celisay hebada dawlada,

## ka go'ida salaajiqada waaween
Guulaha uu ka gaaray saliibiyiinta ka dib waxa uu dib ugu laabtay la dagaalanka daanishmandiyiinta kuwaas oo isku heesteen hanashada malaatya, markuu dhintay amiir guumushtakiin 1105 ayuu awooday inuu ka qabsado magaalada ilmihiisa , waxa uuna ka go'ay salaajiqada waaween kuwaas oo galeen dagaal sokeeye kadib dhimashada suldaan malik shaah , shacbiyada qilij arsalaan ayaa kor u kacday wuxuu qabsaday mayaafaaraqiin, sanadii 1105 ayuu isku dayay qabsashada imaarada ruhaa balse may suura galin wuu ka soo laabtay wuxuu dhex kusii qabsaday magaalada xaraan .

## dagaalkii mowsil iyo dhimashadiisa
wuxuu ahaa qilij arsalaan inuu ku duulay mowsil sandii 1107 waxaana u suura gashay inuu qabsado magaalada, balse wuxuu wajahay isbaheysi xoogan oo artaqiyiiniyo amiirka xalab ka koobnaa wuxuu la galay dagaal kaas oo lagu jabshay qilij arsalaan oo cararaya ayaana ku dhintay wabiga, wiilkiis Malik shaah ayaana la qabtay oona loo diray maxamed bin Malik shaah 

## Xigasho