open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Liska Safiirada dadka ku UK

**«Liska Safiirada dadka ku UK**

* Liz Truss

*United Nations-        
*:   Robert Wood Johnson       *Un Tiroka 840*                               
*          Ümit Yalçın       *Un Tiroka 792*             
*   Sulaiman Hamid Al Mazroui    *Un Tiroka  784*       
*      Prince Mohammed bin Nawaf al Saud*Un Tiroka 682* 
*:            Jean-Pierre Jouyet   *Un Tiroka 250*                   
*        George Brandis   
*             Peter Wittig  *Un Tiroka 276*            
*                       
*                                         *Un Tiroka 156*                      
* -            Furan
* -           Hatem Seif El Nasr                    
* -                                   *Un Tiroka 231*                  
* -                            
* -           Lazarus Ombai Amayo                 
* -                          
* -         Julius Peter Moto                  
*-                                      *Un Tiroka 887*       
*-               Ahmad Rasidi Hazizi             
* -                  Mark Regev                    
* -  
*                                                                 
*-                                     *Un Tiroka 760* 
*       Nomatemba “Thembi” Tambo

## Sido kale Fiiri

* Liska Safiirada dadka ku Dalalka
Repsol

**Repsol**

Shirkad weyn oo saliid ah oo fadhigeedu yahay adduunka oo dhan tamarta iyo saliidda noocyadeeda kala duwan, shirkadda saliidda ee Isbaanishka oo iibisa batroolka.
Libaax-ley

Libaax-ley waxay kamid tahay buurta sisilada golis waxayna ku dhamaataa habaas. Waxay xad laleedahay itoobiya.

* Was It Designed? The Shark’s Skin (en)
Xagar

**Xagar** waa degmo ka tirsan gobolka Jubbada Hoose. Degmada waxay deris la tahay degmada Afmadow, dhanka gobolka Jubada Dhexe waxay deris la tahay magaalada Bu'aale. Degmadu waxay degmanimadeeda qaadatay sannadkii 1987. Degmada waxaa hoos yimaada in ka badan 55 tuulo. Degmadu waxay caan ku tahay cimilada wanaagsan, taaso ka dhigan inay ku habboon tahay beerashada iyo dhaqashada xoolaha.  

Degmada waxa dega beesha Jidwaaq, gaar ahaan beesha Bartire, Jifooyinka kala ah: 1. Reer Guuleed (Cabdille Guuleed, Xuseen Guuleed, Nuur Guuleed, Yusuf Guuleed, Axmed Guuleed) 2. Reer Wacays  (Cali Wacays, Cabdi Wacays, Xuseen Wacays, Cilmi Wacays, Axmed Wacays) 3. Reer Gaboobe (Aamin Gaboobe, Nuur Gaboobe, Cusman Gaboobe, Maxamud Gaboobe, Xasan Gaboobe) 4. Reer Cigaal (Iimaan Cigaal iyo Faarax Cigaal) 5. Axmed Saacad iyo  Xasan Sacad, 6. Laagmadoobe (Reer Garaad) 
## Taariikh
## Juqraafiga Jubbada Hoose
Dagmooyinka Jubbada hoose 

Kismaayo=Harti,Cowrmale  

Afmadoow=Ogaaden, Wardey 

Xagar=Bartire 

Jamaame=Bimaal,Jareerwayne  

Badhaadhe=Gaaljecel,Shiikhaal,Ogaaden 

## Beelaha Jidwaaq Bartire
## Dhaqaalaha
Axmed Digfeer

Taariikhda fanaankii Digfeer 
Ilaahay ha u naxariisto qalbigiisana ha u waasiciyo Yaasiin Axmed Goox Digfeer.

Axmed yasiin Goox Digfeer wuxuu ku dhashay gobolka Qorraxay ee dhulka SoomaaliGalbeed dabayqaadii dagaalkii labaad ee Adduunka, xili qiyaastii ku beegan sanadihii 1947 ilaa 1950kii qarnigiii Labaatanaad. Burburkii Soomaaliya kaddib, 
Digfeer waxa uu inta badan ku noolaa magaalooyinka Jigjiga iyo Jabuuti. Wuxuu ku geeriyooday magaalada Hargeysa sanadkii 2002-dii. Alle ha u naxariisto. Abwaanku beel ahaan wuxuu kasoo jeede beesha **reer horogle**

wuxuu ahaa markii koowaad Yaasiin Axmed Digfeer uu ka soo muuqdo riwaayaddii' Ugub Jacayl Iyo Af Kala Qaad' ee uu alifay nin caan ku ahaa magaca Ina Baaruud. Waxay soo gaadhay Yaasiin Digfeer, waxa uu qaaday heestii' Kaalay Kaalay Kol li Imo, dadkii goobta joogay oo ka badnaa 300 oo qof way diideen in Digfeer Kabanka wareejiyo , sidii ayaanu saddex heesood oo kale ku qaaday. Waxyaabaha gaarka u ahaa Yaasiin Digfeer waxa ka mid ahaa in uu kaalinta koowaad kaga jiray Billadda Tumista Heesaha Fudud ( Saambo / Jaas) waxaana la sheegaa inaanu jirin qof sidiisa u tumay inta la ogyahay Fanka Soomaaliyeed.

Heeesihi Ahmed yaasiin Digfeer
Waxa ka mid ahaa kuwan hoota ku qoran.

Dayaxa iyo cadceeda
Bidhaantaada inanyahay 
Guyaal badan
Nin Ku Gaya
Ayaankagu Daranaa
Nimcooy
Dhulka
Ina Cabday
Labaleey
Gacalo
Canab
Qarni Geeriyoda
kuwa ugu danbeeyay 
Jeeb maran 
Sagal
Taariikhda Garab
Haygu nicin hanti laaan
Isku Aayni  
Sacab Beena Bidhaan 
Hooto 
Saxiibku waa beer 
Beyo Cashqeeygii
Qarni Geeriyoda 
Jaceelkeenii shaafoow 
Boqorqdii Hablah
Nabsi Masikow 
Saaxib 
Waan ka Xaumahay 
Gar baan kuu dhiganayaa  
Barigii horeetaba.

Bilawgii sanadkii 1970 - kii, Soomaaliya waxaa ka bilawday Kacdoon Faneed, waxaa aasaasantay Kooxdii Hobolada ee Waaberi ka dibna , sanadkii 1973 waxa la saasay kooxaha Onkod iyo Horseed oo kala hoostagi jiray Milatariga iyo Asluubta Soomaaliyeed. Axmed lidow Abtiile ( Axmed Nuur Jaangoo ) oo xiliyadaasi ka mid ah Fanaaniinta
Munich Shirka

**Munich Shirka**

Miyuu shirku ka yahay magaalada germany in mawduucyada ku saabsan amniga caalamka ay ku hadlaan walaac ku saabsan amniga caalamka ee europa iyo asia.

## sido kale fiiri

Midowga Yurub
Wadada Preah Sisowath Phnom Penh Kambodia,

**Wadada Preah Sisowath Phnom Penh Kambodia**

* ANZ Banka
* Hotelka IndoShiniaha
* Souk Pepper tree
* Souk Three strands

## Sido kale fiiri

* Wadada Jidka Warshaddaha Moqadishu Somalia
* Wadada Rd Number 1 Somaliland
* Wadada Neuhauser Str Munich Jarmal
Nuur Fanax

Nuur Fanax waa dagmo ku taal Gobolka hiiraan waxa aay 45km u jirta magaala madaxda gobolka hiiraan Baladweyne. Nuur fanax waa dagmo aay ku nool yihiin dad xoola dhaqato ah oo dhaqdo geela,ariga,loda waxa kale oo ay caan ku yihiin waa dad beeraley ah waxa ay tacbadaan beeraha labada xili roobaad ee guga iyo derta. Nuur fanax waxay ku Taal laamiga dher ee isku xera somalia koofur iyo waqoyi waxaana degan oo iska leh qabiilka farax cagaweyne Tuuladaan Dadkeeda waxay caanku yihiin marti khaadka, iyo soodhaweeynta sidoo kale dadkeeda inta badan dadkeeda ilkahooda waa casaan waana tuuloyinka ugu faca weeyn uguna wanaagsan dhanka hormarka iyo wax soosarka xoolaha iyo beeraha sidoo kale waxay leedahay ceelka ugu mac soomaaliya. 

**[[Soomaalaiya]] waxee u qeebsamtaa 18 gobol** sida uu qabo dastuurka soomaaliya Cutubka 1aad, Qodobka 7aad, faqradiisa 1aad, 2aad iyo 3aad 
* Gobannimada Jamhuuriyadda soomaaliya waxay koobeysaa dhulka Jamhuuriyadda oo idil, oo ay ku jiraan berriga, jasiiradaha, biyaha goboleed, ururkooda, hawadooda iyo geyi-qaaradeedka.
* Dhulka Jamhuuriyadda Soomaaliya waa laguma xad-gudbaan lamana qaybin karo.
* Guddoon afti Qarameed oo keliya ayaa lagu oggolaan karaa waxkabeddelidda dhulka Jamhuuriyadda Soomaaliya.



## Maabka Soomaaliya

## Sidoo kale fiiri

## Jamac Siyad Mohamed
Cory Booker

**Cory Anthony Booker** waa Dadka Madoow, oo ah senator-ka New Jersey. Wuxuu xubin ka yahay Xisbiga Dimuqraadiga (Maraykanka).
Xisbiga Qaranka Soomaaliya

Xisbiga Qaranka Soomaaliyeed waa xisbi ujeedkiisu yahay inuu Soomaaliya Ku hogaamiyo tubta toosan
Xisbiga Qaranka Soomaaliyeed 
Somali National Part (SNP)
Gudoomye
Cabdifataax Cabullaahi Axmed 
Xoghayaha Guud
Farxaan Maxamed Cali
Xog.Arr. Gudaha & Bulshada
Qadar Sheekh Cumar Amin
Xog. Dhal. & Sport-ga
Ismaaciil Aadan Dhimbil
Xog.Arr. Dibadda
Maxamed Cabdullahi Axmed 
Xog.Arr. Qoyska & Haweenka
Farxiyo Ismaaciil 
Xog. Maaliyadda
Cabdiwali Daahir Buneyste
Xog. Tababarada & Qorsheynta
Farxaan Cabdi Maxamed 
La Aasaasay
18 Abriil 2015
Ku biiray
Xisbi Siyaasadeed Madaxbanaan
Xarunta
Muqdisho
Qaybaha dhalinyerada
Dhalinyarada
Xobnaha  (2011)
malaha
Mabda'a
Xisbi ujanjeera dhanka siyaasadda furfuran
Garabka siyaasadda
Midig dhexe
Udhashay
Soomaaliya
Heer caalami
malaha
Baarlamaanka afrika
Malaha
Midabada
Cadaan iyo cirdhow
Aqalka sare
0 / 275
Aqalka hoose
0 / 100
Laamaha Xisbiga
Ke
Cabdulqaadir Axmed Ibraahim Xarago

**Cabduqaaldir Axmed Ibraahim Xarago** () loo yaqaan Nabadoon Xarago Wuxuu ka mid yahay Isimada Soomaaliyeed, waa Afhayeenka dhaqanka gobolka Bari.
Nabadoon Xarago wuxuu caan ku yahay howlaha Nabdaynta Iyo xalinta khilaafaadka, wuxuuna qayb, xubin muhiim ah Iyo hogaamiye dhaqan ba ka ahaa Arrimo  badan oo nabdayn ah laguna guulastay.

*https://www.daljir.com/dhagaysonabadoon-xarago-oo-baaqay-in-la-damiyo-rabshadaha-bosaaso/

## Waxqabadka
Nabdoon Xarago wuxuu ku dhashay magaaalada Boosaaso ee xarunta Gobolka Bari. 
Nabadoonku wuxuu had iyo jeer u taaagan yahay arrimaha nabdaynta iyo islaaaxinta umadda Soomaaliyeed, Wuxuu ka qayb qaatay arrimo badan oo dhaqan Iyo Nabadayn ah meela badan oo Dalka gudihiisa ah.
Iyadoo Dalku burbur ku jiray muddo dheer Nabadoonku wuxuu go'aansaday inuu umaddiisa u adeego, la isku hayo lagan shaqayo midnimada umada soomaaliyeed iyadoo loo maraaayo dhanka dhaqanka oo ah dhanka ugu muhiimsan marka ay timaado isku haynta, nabdaynta iyo adkaynta midnimada bulshada soomaaliyeed maadaama ay meesha ka baxday dowladii dhexe ee hawshaan hirgelin lahayd ama gacan ka gaystan.

Nabadoonku wuxuu waqtiyo kala duwan u tegay meelo kala duwan oo dalka gudihiisa Nabadaynta Ummada Soomaaliyeed iyo daminta khilaafaadyada ragaadiyay ummada soomaaliyeed.

Nabadoonku wuxuu safaro soo noqnoqday ku tegay Magaala madaxda dalka ee Muqdisho wuxuuna qayb ka ahaa shirar looga hadlayey Dib-u-heshiisiinta Ummada Soomaaliyeed oo qayb tood Dowladdu soo qaban qaabisay.  
Wuxuu shirar la qaatay qaybaha dhaqanka ee Halkaas.
SAABAAN ( Shirkad )

**SAABAAN** waxaa markii hore loo yaqaanay **Diamond Furniture** waxaana lagu aasaasay Muqdisho, Soomaaliya sannadkii 2014 kadib waqti dheer oo cilmibaarista suuqa maxaliga ah ee warshadaha alaabta guriga, kadib waxay shaqaaleysiisay in ka badan boqol qof, oo ay ku shaqeynayaan afar bandhig iyo labo keyd oo Muqdisho ku yaal

## Linkiyo banaanka ah
*SAABAAN  Websiteka Rasmiga ah
Ahmed Jama Issa

}}}}
| colspan="2" style="font-size: larger; text-align: center;" | **Ahmed Jama Issa**أحمد جامع عيسى

|-
! colspan="2" style="background-color: #cae1ff; text-align: center;" | Gudoomiyaha aradyda puntland ee india
|-
! colspan="2" style="text-align: center;" | Xafiiska intuu joogay
|-
|-
| colspan="2" style="text-align: center;" | 16 Juun, 2012 ilaa 16 Nevember, 2012
|-
! Xil kalawareeg:
| ?.
|-
! Xil ku wareejin:
| ?.
|-
! Dhashay:
|  |1985|07|25| waxuu jiraa 26       
|-
! Ku dhashay:
| qandala, bari 
|-

|-wadani
! Diintiisa:
|   Islam (sunni)
|-
! Dhalasho:
| **}** Soomaali
|-
|}

**Ahmed Jama Issa** (af Carabi: أحمد جامع عيسى‎) (dhashay 7 Diseembar 1985) waa siyaasi iyo gudoomiyaha aradyda puntland ee india

## Taariikh nololeed
Ahmed Jama Issa wuxuu ku dhashay degmada qandala 1985"waxa uu 7dii bishii December ee sanadkii 1985tii ku dhashay degmada Qandala" ,, wuxuu ka baxay jaamacad ku taala dalka gaar ahan magalada hyderabad , waa Khabiir ku takhakhusay dhinacyada ganacsiga iyo naqaalaha
waxuu ka soo shaqee arimaha bulsha sida wacyigelinta bulsha gaar ahaan Dhalinyarada hadana waxuu yahay gudoomiyaha aradyda puntland ee india
Dagaalki Kashmir 2019

**Dagaalki Kashmir 2019**

2019 Kasmirka dagaalki Asia , ayaa sheegay in diyaaradaha dagaalka ee India ay duqeyn ka geysteen goobaha ay ku xoogan yihiin Alqacida ee Bakistan. Oo ah weeraro khaas ah oo ka yimaada dhulka waddamada leh dhaqaalahaas oo kale.

Wadanaham dhinac 

*  Pakistan
*  india
*  Pakistan
*  India
*  india
*  india
*  India|Pakistan

## Warka

* https://www.japantimes.co.jp/tag/kashmir/
* https://www.japantimes.co.jp/news/2020/05/22/asia-pacific/bloody-summer-kashmir/
* https://www.express.co.uk/news/world/1211471/india-pakistan-war-terrorism-japan-kashmir-tensions-WW3-Narendra-Modi-Shinzo-Abe
* https://www.sciencedaily.com/releases/2019/10/191002144251.htm
* https://www.orfonline.org/wp-content/uploads/2020/08/ORF_OccasionalPaper_264_Quad.pdf
* https://www.globaltimes.cn/content/1192345.shtml
Guur Islaam

guurku waa heshiis labo dhinac ah iyo dheraad, guurku wuxuu kusaaleysanyahay isasiin ama isa sidit sida walalnimo, jacel iyo isladhaqan wanaagsan
guurku hashis ay labo qof i dortay rabina la garab galay ian is hellan taso noqonays in hadi labadi qof is torten awoodan inay midoban ay is gursadan 
oo ay noqdan ul iyo dirked diintena islaamka ahy waxay ina faraysa in hadi ay labad qof ahy hashiyan  ninku iyo gabdhun ay qadi karayan masuliyad 
masuliyad oo kala ah labo qaybod ka ninka oo ale saray kuna wayjibiye inu gabdha masuliyaded qad kan so baxo 
iyo gabdho masuliyadedu tahay inay qadi karyso inay mamulato hawleda guriga 
waxaynu og nahay inu nunku qadi karo masuliyad gabdha oo isagu cindigeda iyo sharfedaba inu ilaliyo alle ASW ay malintu guursado masuliyade saray niinka
Mareegmedia

Mareeg.com  waa wakaalad warar oo madax banaan  waxey  ku soo baxdaa Luqadaha  af Engiriiska iyo soomaaliga.

Mareeg website waxaa loogu magac daray Magaalada qadiimka ah ee Mareeg oo ka tirsan  Gobolka Galgduuduud oo dhaca bartamaha soomaaliya. Mareeg Waxey ku shaqeysaa Moqdissho  soomaaliya     

|Cinwaanka:       = Mareeg.com      

| Nuuceda           = News Site     

| luqada              =    Soomaali, Ingiriis |     

| Tifatiraha          = John Snow     

|FAC                    = 2001 | 

Hada                    = firfircoon    

| slogan               = Mareeg Media

 

## Tixraac
Shiith

Maxamed Xasan Cabdulle Maxamuud Waa Mid kamida Saxafiyiinta Ugu Shqada adag dhanka Saxaafadda, Wuxuuna Kashaqeeyaa Televisionka Royal Tv Iyo websiteka Halganradio.com oo uu agaasime ka yahay.
Sally Amaki

**Sally Amaki** (天城サリー, Sally Amaki, April 26  -) Waa haweeney codbixineed oo Mareykan ah oo ku nool Japan , iyo xubin ka mid ah sanbalka codka sanadka ee sanadka 22/7 .  Waxaan ka tirsanahay California . 

## Xiriirka dibedda

* 22/7 Sawir rasmi ah  
* 22/7 SHIRKA SHARCIYEEDKA (qaybta Sally Amaki)
Liska GDP/HDI Wadanamaha

**Liska GDP/HDI Wadanamaha**

 style="margin:auto; width:100%;"
|-
| style="width:33%; text-align:center;" | **Per the [[IMF]] (2018 est.)**
| style="width:33%; text-align:center;" | **Per the [[World Bank]] (2017)**
| style="width:33%; text-align:center;" | **Per the [[United Nations]] (2017)**
|- valign="top"
|

|

|

|}
Ugaas Xasan Ugaas Yaasiin

**Ugaas Xasan Ugaas Yaasiin** () Wuxuu ka mid yahay isimada dhaqan ee Soomaaliyeed, Wuxuu ugaas guud oo magac saar ah u yahay beelaha Harti, Waana Ugaaska guud ee beesha Dishiishe, Xilka dhaqanka wuxuu kala wareegay Aabihiis *Ugaas Yaasiin* 2001 kadib markii aabihiis uu geeriyooday, Sida la sheego aabihiis ayaa u dardaarmay in loo duubo ugaasnimadda kolka uu isagu geeriyoodo.

## Ugaasnimadda Intaan loo duubin ka hor
I-*Dhalasho Iyo Waxbarasho*

*1953 wuxuu ku dhashay Magaalada Boosaaso, wuxuuna ka bilaabay dugsiga qur’aanka.
 
*1960 - 1972 wuxuu ku dhigtay dugsiga Hoose, dhexe & Sareba magaalada xamar.

*1972 - 1974 wuxuu waxbarasho u aaday dalka talyaaniga, wuxuuna wax ku baranayey kulliyada Ciidamada ee Modena.
*1980 - 1983 wuxuu ka qalinjebiyey Kulliyaddii Dhaqaalaha ee jaamacaddii ummadda Muqdisho.

*II- Khibradaha shaqo*

*1974 - 1990 wuxuu ahaa sarkaal Ciidanka qalabka sida ee Soomaaliya, wuxuuna shaqooyin kala duwan kasoo qabtay Baydhabo, dhuusamareeb & Muqdisho.
 
*1988 - 1990 wuxuu waxbarasho u aaday dalka talyaaniga, wuxuuna wax kasoo bartay kulliyadda abbaanduulka ee Ciidamada Cievieta Vecchia - Roma.
 
*Wuxuu ku hadlaa luqadaha af-Soomaaliga, Talyaaniga, Ingiriiska Iyo Carabiga, wuxuuna soo maray dalal badan oo adduunka ah.

*III-Shirarka siyaasadeed iyo Nabadaynta uu ka qayb galay*

*23-30/06/1991 wuxuu ka qayb galay isagoo wakiil ka ah Oaaska shirkii Garoowe ee lagu go’aansaday in ay SSDF noqoto hoggaanka Siyaasadeed ee gobolladan.

*08-09/01/1992 wuxuu ka qayb galay isagoo wakiil ka ah Ugaaska shirkii Adis-Ababa oo looga hadlayey qaxootiyada iyo dadka tabarta yar sidii loo gaadhsiinlahaa mucaawinooyinka.
 
*04-15/01/1992 wuxuu ka qayb galay isagoo wakiil ka ah Ugaaska shirkii dib u heshiisiinta Soomaaliyeed ee lagu qabtay Adis-Ababa.
 
*15-18/11/1992 wuxuu ka qayb galay isagoo wakiil ka ah Ugaaska baaqii nabadda ee Nakuru-Kenya( The Nakuru Peace Appeal) oo ay kasoo qayb galeen Isimo, waxgarad, aqoonyahan iyo siyaasiyiin hore.
 
*10-12/03/1998 wuxuu ka qayb galay isagoo wakiil ka ah Ugaaska shirkii wada tashiga Garoowe, kaasoo loogu gogolxaarayey dhismihii Dawlad Goboleedka P/Land.
 
*15/03/1998-30/07/1998 wuxuu ka qayb galay isagoo wakiil ka ah Ugaaska shirweynihii Garoowe ee lagu dhisay Dawlad goboleedka P/Land.
 
*27/12/1997 wuxuu ka qayb galay isagoo wakiil ka ah Ugaaska Caleema saarkii Islaanka Beesha Cumar Maxamuud Islaan Bashiir islaan Cabdulle Islaan Faarax oo ka dhacay Abqaale.
 
*16/06/1998 wuxu ka qayb galay isagoo wakiil ka ah Ugaaska Caleema Saarkii Ugaaska Beesha Leelkase Ugaas axmed Ugaas Maxamed oo ka dhacay Galdogob.
 
*21-25/03/2000 Wuxuu ka qayb galay shirkii aqoonyahannada soomaaliyeed ee lagu qabtay Djibouti.
 
*09/05/2001-13/06/2000 wuxuu ka qayb galay isagoo wakiil ka ah Ugaaska shirkii dib u heshiisiinta Soomaliyeed ee lagu qabtay Djibouti oo ay kasoo qayb galeen Isimo, aqoonyahanno, siyaasiyiin, ningarbood, haween & Dad farabadan oo Soomaaliyeed.

## Tixraac
Khusuusi

s  Khusuusi waxay ahaayeen guddigii ugu sarreysay ee daraawiishta  

Sida ku cad warqaddii uu soo saaray sirdoonkii ingiriiska lagu dalbanayay madaxa ragga khusuusiga ah  

"
Reer beede

Reer beede waxay ahaayeen bulshada iyo maatida ee xayndhaabka boqor Diiriye Guure ku jiri jiray wakhtiga ka soo horjeedka gumeysiga.
Siyaasada fiisaha ee Sacuudiga

Dadka soo booqanaayo Sucuudiga waa inay heestaan fiiso hadii aysan ka mid eheen dalalka laga reebay fiisaha. dadka soo booqanaayo qaarkood waxay xaq u leeyihiin inay fiiso ka helaan khadka tooska ah ama marka ay imaadaan, halka kuwa kale ay u baahan yihiin inay ka dalbadaan mid ka mid ah safaaradaha sucuudiga kahor inta aysan imaan. Dhamaan dadka soo booqanaayo waa iney haystaan ​​baasaboor shaqeynaya lix bilood.
Mareeg.com

Mareeg.com waa wakaalad warar oo madax banaan waxey ku soo baxdaa Luqadaha Engiriiska iyo soomaaliga. Mareeg website waxaa loogumagac daray Magaalada Qadiimiga  ah ee Mareeg ee gobolka galgaduud. Wargayska Mareeg wuxuu ka howlgalaa Magaala Madaxda soomaaliya ee Moqdisho.
|Cinwaanka: = Mareeg.com 
| Nuuceda = News Site 

|Cinwaanka: = Mareeg.com 

| luqada = Soomaali, Ingiriis 

| Tifatiraha = Abdirisak Mohamed Tuuryare  iyo Mudane A warsame 

|FAC = 2001 

|Logo =

 |Hada = firfircoon 

|slogan = Mareeg Media
|

 

## Tixraac
SEA-ME-WE 5

**SEA-ME-WE 5**

Kabelka Internetka , baadca hoorse , Mobilka , iyo Internetka 

## Warka
* https://www.lightwaveonline.com/network-design/high-speed-networks/article/16654123/seamewe-5-submarine-cable-backers-announce-landings

## sido kale fiiri
Naruhito

**Naruhito** (徳仁) waa emberor ka Jabaan tan iyo markii 1 may 2019.

## noloshiisii

Naruhito wuxuu dhashay sanadkii 1960 23 febraayo si ay u Tokyo ah Jabaan.
Wuxuu noqday hoggaamiye caan ah 1989.
Aabihiis Akihito ayaa abdicatey Abriil 30 wuxuuna noqdaa halyeey cusub.
Taana

Harta Fiktooriya (English Lake Victoria) waa har ka middah harahha ugu waaweyn ee Afrika. Balaca hartana waa 69.484 km². Harta Fiktooriya waxey u dhaxeysaa Kenya , Tansaaniya iyo Ugaandha.
Bacaad

**Bacaad**(; ), waa mid ka mida ah magaalooyinka ugu qadiimisan Soomaaliya gaar ahaan Gobolka Bari, waxaa assaaska magaaladani ku sinayd qarnigii  17-aad ee Taariikhda Miilaadiga. Magaaladanu waxay caan ku tahay Dekedda dabiiciga ama rabaani ga ah ee la yiraahdo Dekettu Raxmaan, halkaa oo Soomaalidu mudo dheer ka dhoofin jireen badeecadaha ay u waaridayaan wadamada shisheeye, si doo kale wixii ay la soo degayaan ayeey kala soo degi jireen. Bacaad waxay caan ku tahay Dekadda dabiiciga ah ee Dekatul Raxmaan.

## Taariikh
Inkastoo uu xadidan yahay horumarka ay samayasay magaaladani mudooyinkii u dameeyay hadana waa magaalo magac dheer, qiimo badana u lahayd bulshooyinkii jiray wixii ka horeeyay 1980- xiligaas oo ku dhowaa waqtigii la furay Dekedda Magaalada Boosaaso.
Bacaad waxay leedahay dhul aad u weyn oo suurtagal ay tahay in siyaabo badan oo kala duwan looga faa'iidaysto, gaar ahaan hadiiba ay suurowdo in la balaarito Dekadda dabiicig ah ee Magaalada.

## Tixraac
Dekatul Raxmaan

**Dekatul Raxmaan** () waa dekad dabiici ah oo ku taal Gobolka Bari ee Dalka Soomaaliya, Dekadanu waxay aad u shaqayn jirtay ka hor intaan la dhisin dekadaha Dalka ee gacan ku samayska ah gaar ahaan Dekadda Magaalada Boosaaso. Waxay ku taal Deegaanka Bacaad oo Afartan kilo mitir u jira Magaalada Boosaaso kagana aadan jihada Bari, kana mid ah meelaha maamul ahaan hoos yimaada degmada Boosaaso.

## Dekadaha Soomaaliya
* Dekada Berbera
* Dekada Boosaaso
* Dekada Kismaayo
* Dekada Laasqorey
* Dekada Marka
* Dekatul Raxmaan *Gobolka Bari*
* Dekada Muqdisho
* Dekada Saylac

Dhinaca kale, wadanka Soomaaliya waxaa ku yaala tiro badan oo dekedo dabiici ah, qaar kale qadiimi yihiin. Dekeda ugu weyn wadanka waa Dekada Muqdisho oo Dawlada Federaalku gacanta ku hayso. Sidaas ay tahay waxaa jira tiro badan oo dekedo ah; kuwaasi waxaa ka mid ah: Caluula, Maydh, Dekatul Raxmaan, Lughaya, Eyl, Qandala, Xaafuun, Hobyo, Garacad iyo Ceelmacaan.

## Sidoo kale fiiri
*Socdaalka Soomaaliya
*Dekada Boosaaso
*Dekada Muqdisho
*Dekadaha Soomaaliya

## Tixraac
Darwiishad

Qof Darwiishad ah, waa naag ama dumar kale oo ka soo jeeda ummada ee rayidka u ahaa boqorka 16aadka xiliga gumaysi la dirirka ee Diiriye Guure.
Bluetooth 5

**Bluetooth 5**

Bluetooth 5 qalab isgaadhsiin mobile ah oo ku dhex jira dhammaan mobilooyinka currencylt ee lagu sameeyey adduunyada halka wareejinta xogta ay suurtagal tahay inta u dhaxaysa muraayadaha xawaaraha 25Kbps iyo ka kor
GCC Salidka Bamka 2019

**GCC Salidka Bamka 2019**

**[[2019]]-12 -05** 

Marcabka- **2**

  **Un Tiroka 784**

Bamka salidka wadanamaha GCC, Salidka Marcabka Deeganka baddka GCC, Salidka dillaac Marcabka GCC wadaanka Iraan.

## Warka

* https://www.theguardian.com/world/2019/jun/07/uae-tanker-attacks-un-iran-norway-saudi-arabia] Warka bamka. 2019
* https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20190622_15/ 
* https://edition.cnn.com/2019/06/20/middleeasr/iran-drone-claim-hnk-intl/index.html

## Sido kale fiiri

* Saudi arabia
* Iraq-Iran War
Darwiishiga

Darwiishiga waa tilmaamid ama sifo oo cadeyneysa wax yaabaha oo ka tirsan dhaqanka Boqor Diiriye Guure, sida marada cad, ama silsilada cad.
Af Miinshaarnimo

Af Miinshaarnimaddu waa qofka oo si fiican u hadli kara oo u qeexi kara ujeedaddiisa. Af Miinshaarnimadu kuma eeka hadalka oo keli ah, ee waxay gashaa Gabay-ga iyo Suugaan-ta qaybaheeda kala duwan.

## Tixraac
1. http://himilomedia.com/waataa-sidii-xorriyadda-soomaali-u-hannatay-lagu-xoogsanayo-af-miinshaarnimo-iyo-weji-ku-macaash-oo/
Bad Cat

***Bad Cat*** waa filim dhaqdhaqaaq ah oo majaajilo ah oo Turki ah oo 2016 ah, oo ay maamusho *Mehmet Kurtuluş* iyo *Ayşe Ünal*, oo ay soo qoreen *Levent Kazak* iyo *Bülent Üstün*, oo ay soo saareen *Mehmet Kurtuluş* iyo *Vehbi Berksoy*, iyaga oo hoos imaanaya *Anima Istanbul*, siday u kala horreeyaan.

## Tixraacyada


## Linkiyo Kale
*  
* Bad Cat (IMDb)
Mode Gakuen Cocoon Tower

**Mode Gakuen Cocoon Tower**(Japanese:モード学園コクーンタワー) oo hore loogu yaqaanay Tokyo, Japan waa 204 mitir. Dhismahan waxaa la bilaabay 2006-dii. Waxaa la dhammeystirey 2008-dii.

## Gallery

## Xiriirada Dibadda
Medellín

**Medellín** waa magaalada labaad ee ugu weyn ee Kolombiya, ka dib Bogota, iyo caasimada qaybta Antioquia. Waxay ku taallaa dooxada Aburrá, oo ah gobol dhexe oo ka mid ah buuraha Andes ee Koonfurta Ameerika. Sida laga soo xigtay Waaxda Qaranka ee Tirakoobka, magaaladu waxay leedahay dad lagu qiyaasay 2.5 milyan oo ka mid ah 2017.
Abasguul

Abasguul [Rooble] Jidwaaq Absame waa beel 

kamid ah beelaha Daarood  waxayna dagaan 3 wadan oo kala ah Soomaaliya, itoobiya iyo qeyba kamid ah  Kiinya

beesha waxaay caan kutahay halyeeyadii Xaawo Taako iyo Imaam Axmed Guray sidokale beesha daris wanaaga ayay caan kutahay iyo nabad kuwada noolaanshaha deeganaada aayla daganyihin beelaha soomaaliyeed.

**Jifooyinka waa 3 waaweyn**

*Talanabi            Rooble￼￼(Abasguul)*

*Yabare              Rooble(Abasguul)*

*Waceys             Rooble(Abasguul*)

**GOBALADA AAYKA DEGAAN DDS￼**

# 

1 **Gobalka Faafan**

2 **Gobalka Jarar**

3 **Gobalka Nogob**

**DEGMOOYIINKA DDS**

Jigjiga

qabribayax

Araarso

Haroorays

Garbo

Mulla￼

**N/B  ''waxaad'' kusii dari kartaa inta aanka tagay.**

**GOBALADA AAYKA DEGAAN SOOMAALIYA**

**1 Gobalka jubbada hoose**

**2 Gobalka jubbada dhexe**

**Degmooyinka SOM**.

kismaayo

Buaale

Xagar

Naasiriya

**Waqooyi bari kenya** 

Garissa iyo Dadaab ayaa sidokale laga helaa
Gobolka Carta

**Gobolka Carta** waa mid ka mid ah lixda gobol ee Jabuuti. Waxay ku taallaa koonfurta-bartamaha dalka, oo xuduud la leh Gobolka Tajuura ee waqooyiga, iyo gobolka Jabuuti ee waqooyi-bari iyo Gobolka Dikhil iyo Gobolka Cali Sabiix ee koonfurta, waddanka Somaliland wuxuu ku yaalaa bariga. Caasimada Gobolka Carta waa Carta.
Dhiig karka

**Dhiig karka** sidoo kale loo yaqaano **Hypertension** waa eray loogu yeero marka oo dhiigaaga sareeyo.
Dhiig karka wuxuu ka midyahay cudurada waawayn ee wadnaha.

* High Blood Pressure​—Prevention and Control
Cali Sabiix

**Cali Sabiix** waa magaalada labaad ee ugu weyn Jabuuti. Waxay ku taallaa ilaa 98 kiiloomitir koonfurta magaalada Jabuuti iyo 10 km waqooyi ka xigta xuduudda Itoobiya. Cali Sabiix cimiladu waa mid dhexdhexaad ah xagaaga iyo qabow xilliga jiilaalka. Aagga ayaa soo jiidanaya dadka soo booqda raadinta jawi dhexdhexaad ah iyo sharaf, aragti muuqaal leh.

## sido kale fiiri
* Jabuuti
Beerxaano

Beerxaano wa magaalo ku taalo gobalka Hiiraan.

Waxeyna magaalo Baledweyne  Qiyaas ahaan u jirtaa 28km,

## Taariikhda Magaalada
 Degmada Beerxaano waa magaalo fac weyn oo qisyaastii jirta in kabadan 40 sano, waa deegaan leh dhul beereed oo sanad kasta kasoo go'aan Dalag kala duwan sida masago, galley, sinsin, iyo nuucyada kala duwan ee Qudaarta sida, yaanyada, qaraha, bocorka, liinta, iyo kuwa badan. Sidoo kale degmadu waaxay caan ku tahay xoolaha nool.
Wasabi Mizuta

**Wasabi Mizuta**(Japanese:水田わさび)-Waa jilaa cod-bixiye Japan ah.
Waxa uu ka dhigayaa midda ugu caansan Doraemon.

## Xiriirka dibedda
*  at TV Asobi (TV Asahi)
Teknoloji

Erayga Teknooloji waxa uu ka kooban yahay laba eray oo Geriik ah oo isku lammaan ku waas oo kala ah **tekno** oo macnaheedu tahay **Xirfad** iyo loojiya oo macnaheedu tahay **barasho**.
Dagaar

Dooxada Dagaar waxa dega beesha Muuse abokor ee Habarjeclo, gaar ahaan beelaha bahsanbuur biciide  iyo abduruxmiin . Dooxada Dagaari waxay ka tirsantahay degmada Ceerigaabo. Dagaar waa xarunta dhaqanka saldannada guud ee bicide muse abokor habar jeclo 

## DOOXADA DAGAAR CERIGAABO

**DAGAAR**
DOOXADA DAGAAR WAXAY ku taala magalada ceerigabo duledkeda konfureed waxayna magalada u jirtaa 15km  waa meel ku haboon dalxiiska 
waxana ku yaala togag rogmanaya oo dabiciya iyo dhuldaqsimed cagaaran oo indhaha so jidanaya waxa dalxiska u aada dhaman ee ceerigabo goobta aya waxa ka dhaca meherada xafladaha iyo wxi lamida
sidoo kale waa dhuldaqsimed duleedka magalada ah aad ayay u balaadhan tahay dooxadu waana mid kamida nimcooyinka eebe ku manaystay ceerigaabo oo ku taala 
dhul joogiisu aad u sareeyo taas oo ka dhigtay meel roobab badan helaan

## juqurafi ahaan
dooxada dagaar waa dhul aad u baaxad weyn oo aad u quruxabadn si lamida dhulka gobolkasanaag degankani waa dhul dooxo togog kusoo 
rogmadaan oo barwaqo ah waxa lagu qiyaasa guud ahaaan 100km waxay kutala duledka koonfured  ee magalada ceriago
waxa ay dhanka koonfured ka xiga degamada yufle oo la tirsan cerigaabo oo u jirta ilaa 10km yufle laftedu waaxa weye dhul dqsimed aad u quru badan
oo dooxada lafteeu soo gaadho dooxada waxa laga helaa biyo area dedaoo dhan waana ilaha biyaha mustaqbalka ee degaankas https://elevationmap.net/dhalaax-ceerigaabo-so-1011186355 

## QABIILKA DEGA
**dagaar** waxa dega beesha biciide ee muuse abokor   waxana ay kutaale duledka kkonfured ee cerigaabo iyado 
cidna u diidin dhuldaqsimedkeda dadka iyo xoolaha  oo umada oodhami wada manafacad sadaan dhinacada galbeed waxa ka xiga dayaxa oo ay degan beesha**[[uduruxmiin muuse]]**
oo iyaguna kamida qabiilka **[[muuse abokor]]**
Yufle

Yufle waa Tuulo ku taala koonfurta  ceerigaabo waxay u jirtaa ceerigaabo 30km. 
Waa magaalo qadiim ah waxana magaca magaaladu ka soo jeedaa taariikh facweyn sida magacu sheegayo yufle waa xabashi xili fog meesha ku dhintay. 
Yufle cida aas aaskeeda magaalo bilawday ma cada laakiin  .
Hadaba Yufle waa magaalo Nabada caan ku ah rag badan oo magac leh ayaa ka soo jeeda.

Deegaanka waxa iska leh beesha ee habar yunis  Gaar ahaan muuse turwaa.  

Kursta maamulka degmada 10 kursi  

Muuse ismaaciil 8 kursi  

Muuse abokor habarjeclo  2 kursi  

Gudoomiyaha degmada waa muuse ismaaciil   

## Dadka caanka ah ee kaso jeeda
1- Cali yufle oo xildhipan golaha wakilada ah 
2- barkhad oo ah mulkilaha shirkada asli maydi 3 Siyaasi Cabdulahi Carey
Fadhigaab

Tuulada fadhigaab.... waxay woqooyi bari kaga beegan tahay **degmada garadag.** Waxa koonfur ka xiga degmada sincarro oo u jirta 24km **fadhigaab**, waxana dega beesha, biciide, gaar ahaan axmed faarax iyo   *,
Degmada waxa ay Hodan kutahay xoolaha waa mid kamid ah sayladihii ugu waaweynaa dawladii soomaaliya. 

Waa goob taariikhdu xusayso iyadoo lagu xasuusto inay kaqayb qaadatay halgankii SNM. Waana goobtii lagu jebiyay Ciidamadii Faqashta. ```((laasdhagax))``` waa halkii lagu jebiyay Faqashta. 
qurbajoogta dadka degan degmada aya wada, dedaal ay ku horu marinayan degmadoda. waa magaalada 2aad ama 3aad ee ugu dadka badan *'Degmada Garadag'''.  

Dadkeeda caanka ah ama taariikh da leh
Waxa kamid ah
1:. ((FAAHIYE MIRE IBRAAHIN ))OO ahaa Suldaan garyaqaan halgamaa 
2: (( axmed aadan Cali goodir)). Lataliye madaxweyne ahaan siyaasi caan ah OO aqoonyahan ah dalka marxalado badan kala Soo dabaashay
3:  dadka ugu  caan  san waxa ka mid  siciid maxamed adan goodir oo ah ganacsade ku nool wadanka debadisa, ismaaciil Baxar oo ahaa odayaashii wakhtigooda geliyay horumarinta magaalada, waxa sidoo kale maal masood iyo maskaxba geliyey horumarka magaalada Yusuf Geedxamar oo kaalin muuqata ka qaatay dhisidda dugsigii ugu horreeyey ee ay Fadhigaab yeelato.
Garabcad

**Garabcad**..... waa Tuulo ku taala bariga gobolka sanaag waxay waqooyi bari ka xigtaa Tuulada dararwayne magalada waxa dega biciide gaar ahaan **baho** oo kamida muuse abokor habarjeclo 
Wana degmoyinka hoosyimada degmada ceelafweyn waa dhulki ay daraawish ti uu watay  Haji sudi ka talin jireen
Godcaanod

God Caanood (pronounced as God Anood in English) is a town located in the Sanaag region of Somaliland.

It lies approximately 70 kilometers south of Erigavo. The village is known for its historical significance and its inhabitants 6 clans, the majority is Muuse Tuurwaa, Baho faarax biciide and Magaadle . 

In terms of livelihood, God Caanood is renowned for its livestock rearing. Interestingly, it holds the distinction of having the highest number of sheep in Somalia, as recorded in the 1970s. Additionally, the village has a strong agricultural tradition.

God Caanood has a rich history, dating back to its establishment in 1950.
Idarays muuse

Idarays muuse...... waa mid kamida beelaha muuse abokor ee habarjeclo beeeshu waxay degtaa gobolada sool saraar iyo sanaag sida degmooyinka  xundhurgaal ,oog badweyn ceelafweyn iyo ceerigaabo 
 beesha waxay nabad kula noo shahay dhaman beelaha ay jaarka yihin,

**beelaha ay tolkayihin**
* biciide
* reeryoonis
* cali barre
* uduruxmiin muuse
* idarays muuse
*Bahmajeelo
* maxamed barre
*buraale yoonis
Bahmajeelo

Bahmajeelo waa mid kamida beelaha ugu balaadhan geyiga soomaalida gaar ahaan soomalilnd barigeeda wxanay degta beeshani burco brbra saraar sanaag sool iyo gobolo kle oo soomlilnd kamida sida hargysa waloow aanay ku badnayn beeshani waa beeltaariukh kuleh soomalida dhexdeeda waana beeshii lahyd saddex xiniyoodlaha 
Jeelo waxay ahyd hooyada dhashay

1.isixaaq adaraxman muuse abokor
2.cabdlleh adaraxman muuse abokor
3.ismaacil adaraxman muuse abokor

Saddexdan nin ee walalaha isku bahda ahaa wxa lawallal ahaa oo ila adadaxman ahaa 

1. Yoonis adaraxman muuse abokor
2. Barre adaraxmaan muuse abokor
Dhalinta reerka ugu cadcad intaan ka aqaano waxa ka mida.     

1.Ibraahim jamac Cawil

2.mustafe messi

3.iskuduwe ibraahim saleeban caateeye

4.naaleeye axmed yuusuf

5.ex xildhibaan jaamac axmed

6.cabdilhi X gubadle

7.cabdi diiriye
8.Maxamed diiriye
9.zuldam Ziciid zaleban
10.faarax cawar
11.cabdi muuse
12.c/rashiid ismail
Raaribuul

**Raaribuul** waxay ku taala bariga magalada berbera waxay u dhowdahay laasciidle magalada waxa dega beelaha bahmajeelo ee muuse abokor oo kamida  habarjeclo degmada waxa ku nool dadlagu qiyaaso guud ahaa 18000 kun oo qof waxayna u badan yihin kalumaysato iyo xoolo dhaqato
Looge maxamed

**𝐋𝐨𝐨𝐠𝐞 𝐦𝐚𝐱𝐚𝐦𝐞𝐝**

Waa reer ka tirsan SANDALADA reeryoonis ee muuse abokor kana tirsan habarjeclo
Waa beel ku dhex  leh sumcad weyn iyo taariikh qabiilada ay deegaan-wadaagta yihiin iyo dhammaan bulshada somaliland-ba, waxa ka dhashay Rag usoo halgamay xoraynta dalka Somaliland iyo qaar la garab taagna maal iyo manfacba waxaana kamid ahaa Taliye 

*Maxamed faarax jaamac Maxamed yare ,
* Muj. Jaamac Axmed Ismaaciil ( Haburburin),
*abaanduule Caateeye (afkubo),
*ganacsade Cabdi Indhadeero,
*Xaaji jaamac Cawad Cali( Indhadeero),
*Caaqil faarax x diiriye
* ganacsade jaamac x axmed [dhagayste]
* ganacsade siciid cabdile faraax
* Abwaan calanle muuse maxamed 
* Abwaan xirisi heelo 
* Fanaan cabdale bidixo
* Fanaan Abdifataax dhuxul
* weriye garaad maxamed deeq
* agaasimaha wasarada diinta cabdale macalin,
* sh mukhtaar aadan
* Eng maxamed warab
 
Beesha looge maxamed waxay degtaa gobolada sool saraar togdheer iyo saaxil gaar ahaan  degmoyin ka waridaad Wadaamagoo, Mugaca caynaba Iyo burco

## Jilibada Looge maxamed
*1- LOOGE MAXAMED 
**2- Faahiye Looge
**2- Maxamed Looge

*2- Maxamed Looge
**3- Liibaan Maxamed
**4- Samatar Maxamed
*** ibrahim samatar
*** siciid samatar

*3- Liibaan Maxamed
**4- Hagar liibaan
**4- Abtidoon liibaan 

*4- Abtidoon liibaan

**5- Abokor abtidoon (reer abokor) 
**5- muuse abtidoon

**5- Abokor abtidoon
***6- Maxamed abokor
***6- cilmi abokor
***6- caateeye abokor

** maxamed abokor
*** jamac maxamed
*** diriye maxamed
*** axmed maxamed 
*** maxamuud maxamed
*** muuse maxamed
*** ciid maxamed
*** cali maxamed

*5- muuse abtidoon
**6- faarax muuse(faarax jabane) 
**6- guutaale muuse 
**6- guuleed muuuse

*** diiriye guuleed
*** yuusuf diiriye 
*** siciid diirye 
*** xasan diiriye (riyoole

*** X  Axmed diiriye
***jaamax x amxed 
***faarax x axmed 
*** xaamud x amxed 
**** deeq x axmed 
**** gurey x axmed 
**** Aadan x amxed 

***yuusuf diiriye
*** warsame guuleed

*6- faarax muuse (faarax jabane)
**7- ismaaciil faarax
*** ciise ismaaciil
*** iidle ciise 
*** jaamac ciise 
*** faarax ciise 
*** yuusuf ciise 
*** cabdi ciise 
*** maxamuud ciise 
*** cabdile ismaaciil
*** abokor ismaaciil
*** maxamed ismaaciil
*** Axmed ismcaaiil
*** cabdilaahi ismaaciil

**7- dirir faarax
***xaashi dirir
***cismaan dirir 
***jaamac dirir (gaagaale) 
***maxamed dirir(galool)
*** 

**7- Cali Faarax
*** gaas cali
*** warsame cali

**Cabdi Faarax{reer cabdi qodax}
***geedi cabdi
***x yuusuf cabdi

** Abokor faarax
***mire abokor
Buraale yoonis

|

**Buraale yoonis**
Waxa la dhashay biciide yoonis, waxayna wada degen yihin guud ahaan gobolka sanaag beeshu waxay degan tahay magalada ceerigaabo yufle iyo sidoo kale qaybo ka mida degaanka ceelafweyn 
Waxa ka dhashay halyeeyo ka qayb qaatay xoraynti somaliland ee faqashtii ee gobolka sanaag sidoo kale beeshu waxay isugu jirtaa beerlay xoolo dhaqato iyo sidoo kale kaluumaysato

**Beelaha la dhashay**
* biciide
* reeryoonis
* cali barre
* uduruxmiin muuse
* idarays muuse
*Bahmajeelo
* maxamed barre
*buraale yoonis
Monte Águila

**Monte Águila** waa Caasimada labaad ee dalka Jili.

## Taariikh


File:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (12).jpg|
File:Bomberos monte aguila.jpg|
File:Img-estadio.jpg|
File:Entrada x yumbel.jpg|
File:Premiacion O.V.V. 2017 (4).jpg|
File:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (103).jpg|
File:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (63).jpg|
File:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (14).jpg|
File:Carros abandonados mte aguila.jpg|


* Official Website
Karamaan

Karamaan........ waaa ban aaad u balaadhan oo ku yaaala Gobolka Sanaag oo dhuul aad u baaxad weyn oo barwaaqo ah oo xooluhu daaqan waxa ka baxa cowska sidaa uu caanka ku yahay gobolka sanaag waxa lagu dhaqdaa idaha ugu badan geyiga somalida taasna waxa sababay banan ka faraha badan ee cowsku ka baxo.....
*'Banka karaman waxa dega beelaha [[Habar Jeclo|habarjeclo]] [[biciide]] idarays.*
Bancade

**Bancadde** waa mid kamida nimcada eebe ku manaystay gobolka sanaag waa ban ama dhul daaqsimed ku yaala galbeedka gobolka sanaag waxana ka baxa cows  ku filan xoolaha gobolka sanaag oo aad loogu dhaqdo waa dhul cagaaran oo aad u qurux badan **waxaana dega bancade  beesha [[Habar Jeclo|habarjeclo]] [[biciide]]**
Axmed Faarax

Ahmed faarax cabdille waa reer ka tirsan faarax cabdille   waxay degaan Burco  qoryaale iyo guud ahan gobolka togdheer waxa ka dhashay dad caana oo ay kamid yihiin abwaan hadrawi ahin xirsi cali xaaji xasan ina muraad faarax laanjeer iyo rag lle oo faro badan

## jilibada axmed faarax

*🔸axmed faarax

*🔸xasan axmed
*🔸xuseen axmed
*🔸cabdalla axmed
*🔸cali axmed
*Abokor axmed

*CABDALE AXMED
*🔸ceel cabdalla
*🔸maxamed cabdalla
*🔸isaxaaq cabdalla
*🔸siciid cabdalla
*🔸cismaan cabdalla

***🔸yoonis cismaan
**🔸maxamed cismaan
*🔸siciid maxamed
*🔸faarax maxamed
*🔸cali maxamed
*🔸xuseen maxamed
*🔸abakor maxamed

*🔸CALI AXMED
****🔸yabaal cali
*🔸samatar cali
*🔸muumin cali
*🔸muuse cali
*🔸Amare muuse
*🔸Axmed muuse
*🔸cali muuse
*🔸cabdalah muuse

▪️k✌️
Xundhurgaal

**XUNDHURGAAL** Waa magaalo ku taala bariga somaliland gaar ahan waxay u dhaxaysaa gobolada sool iyo sanaag waa degmo taarikhiya oo so jireen ah waxa wali kasi muuqda dhufaysyadi iyo raadadki ay ku reeben rajimki siyad bare iyo gabodfaladu uu ka geystay dadka deganka waxa lagu qiyaasa 13000 kun oo qof degmada waxa gebi ahaan ba dega beelaha idarays muuse oo ka tirsan qabiillKa muuse abokor o kmaida habarjeclo
Dadka degaanka badan koodu waa xoolo dhaqato .......
Dhanaano

|Degmada Dhanaano oo ka Tirsan Gobolka Saraar Waa Degmada Ugu faca weyn Deegamad Gobolka Saraar Dhanaano ayaa Xukunta Tuulooyinka Aad u Faro Badan waxa degan reeryoonis gaar ahaan cismaan yoonisOo ay ka mid Yihiin;
1. Qori-dheere 

2.. Berkada Cali Xirsi 

3..Dhudhubka 

4.Ceel-lahelay 

5.Ceegsaar 

6.Hareeri-Sagaal ah 

7.Dudumo Haraad 

8. Xundhurgaal 

9.Bali-Godcarmo 

10. Kal-Naagood 

11. Xundhurgaal 

Maayirka Degmada Dhanaano Maxamed Axmed Muuse (M.Furre)

Maayir Ku-Xigeenka Waa Ina Macalin Ciise 

xoghayaha Deg. Dhanaano Cali Shire Ducaale 

Adeegyada Bulsho Ee ka shaqeeya Degmada Dhanaano waa :

1. Saldhiga Degmada Dhanaano 

2. MCH Shaqeeya 

3. Dugsiga wax-barasho iyo Quraan

4. Guriga Maamulka Degmada oo Dhamaystiran

5. Animal Healthpost
Mugaca

**Mugaca**... waa degmo ama tuulo kaga beeegan dhinaca bari degmada **[[waridaad]]** waxNa ku yaala dhul daaqsimed aad u qurux bdan oo xoolahu daqan tuuladan waxay qani ku tahay cowska iyo dhulka qurxoon waxa dega beelaha **[[looge maxamed]]**, ee **[[reeryoonis]]**
Habariheshay

**Habari Heshay** waa degmo ka tirsan gobolka Saraar waxayna Caynaba u jirtaa 20km oo ay kaga beegan tahay koonfurta magalada. Waxay ku taalaa dhul daaqsimeed qurux badan. Waxaa dega Beesha reeryoonis oo aasaasay degmada qarnigii 18aad.
Huluul

**'Huluul** waa degmo ka tirsan gobolka sanaag waxana ay u dhowdahay magalada ceerigaabo waxa dega  beelaha Axmed faarax waana degmada 3aad ee ugu deegaanka badan marka laga yimaado **degmada Ceel-afweyn** iyo **Degmada Gar-adag** ee biciide oo katirsan habarjeclo
Wadada ceerigaabo

**Wadada** ceerigaabo ama wadada **silaanyo road** ee gobolka sanaag waxa dhisay dowlada somaliland waxana hirgaliyay madaxweyne silaanyo oo balan qaday intii uu ololaha ku jiray wadada dadka ugu badan ee manafacadsada waa reer sanaag gaar ahaan inta ay degankooda dhexmarto oo ay uso gudbisay adeeg dheeri ah dalxiis iyo dhaqaaleba degmoyika sida rasmiga u dhexmarto oo ay  anfacaday wadadu waxa  kamida... 
***[[Waridaad]]** 
***[[garadag]]** 
***[[ceelafweyn]]** 
***[[kalmac]]** 
***[[kalsheekh]]** 
***[[Yufle]]**
* **[[dagaar]]**
***[[Ceerigaabo]]**

...wadada ma dhamystirin dowladi xukumadi silaanyo, oo waxa hada gacanta ku haya xuukamada dowlada uu gadhwadenka ka yahay muuse biixi cabdi,
Maxamed barre

|====

**Maxamed barre**
Waa mid kamida beelaha habarjeclo gaar ahaan muuse abokor waxana la dhashay oo ay walalo yihin cali barre iyo yoonis barre oo ah biciide yoonis iyo buraale yoonis, beesha maxamed barre waxay degtaa magaalada cerigaabo ee gobolka sanaag barkada calixirsi iyo sidoo kale degmada baliyociise oo ka tirsan gobolka buuhoodle... beeshu waxay si nabada ula degan tahay beelaha kale ee ay walaalaha yihin,

Liiska mujaahidiinta habarjeclo

**Belaha la dhashay**
* biciide
* reeryoonis
* cali barre
* uduruxmiin muuse
* idarays muuse
*Bahmajeelo
* maxamed barre
*buraale yoonis
Uurjire, Bari, Soomaaliya

## Uurjire
**Uurjire** (Af Ingiriis : *Urjire*; Af Carabi : اورجري) Waa magaalo ku taal gobolka Bari ee Soomaaliya  Magaaladani waxay ka tirsan tahay Degmada Rako Raaxo,  Dhinaca kale, magaalda uurjire wuxuu dhacaa 9°33'13"N 49°38'33" E isla markaana leedahay 233 mitir ka sareeysa jooga bada.Soomaaliya

## Hordhac
Uurjire hadda waa Deegaan samayay hormar aad u sareeya, waxaa laga heli karaa goobihii waxbarashada, caafimaadkii, Riigii biyaha, sportkii, maxadadiid diiniga, ururo bulsho oo kala duwan iyo dhaamaan waxyaabihii asaasiga u ahaa nolosha bini aadamka.

## Goobo caanka ah
Deegaanada caanka ah ee ku teedsan waxaa ka mid ah: Ceelka Uurjiraha weyn, Ceelka Uurjiraha yar, Galool-dhigato, Mad-gees, Libaax-yaale, Madka  iyo Dooxada Bedeemis

## Bulshada
Deegaanka ayaa lagu qiyaasaa dadka ku nool celcelis ahaan 1300 ilaa 1700 Qoys. Dadka deegaanka ayaa ku tiirsan dhaqashada xoolaha nool

Deegaanka Uurjire waxaa dega laba reer oo kamida Beesha **Ibraahim Aadan,** ee beelweynta  **Ugaar Saleebaan "Muuse Saleebaan" Majeerteen**  

* **Bah idigfacle**  
** Yuusuf Samatar
*** Muse Yusuf
*** Ismail Yusuf (Reer Dhaal)
*** Cali Yusuf
*** Samatar Yusuf

* **Farah Idiris**

## Sidoo kale fiiri

# Rako raaxo
# Duud-hooyo
# Qararsoor
# Qalwo
# Adin-geri
# Kalabayr
# Kurilaalo
# Cambaar hoose
# Dawacalay 
# Dabqax 
# Camaan
# Dhafaruryo 
# Af onkode 
# Mubarak 
# Mandeeq
# Majayar

## Xigasho
Waxaa xogtaan inta badan iga saacidey dad deegaanka dagan oo uu ka mid yahay

* **Cabdirisaaq Khalif Wagad Habarwaa** ahna Asaasihii Deegaanka Uurjire
Kalmac

Kalmac.... waxay u dhowdahay magalada Ceelafweyn waxayna ka xigtaa dhinaca bari waxayna u jirtaa 30km waa degmo aad uqurux badan kuna haboon dalxiiska waxa ay caan ku tahay dhirta oo ay dadka degan ku beeren qaybaha degmada  waa dhul daqsimed leh ceel biyood ku haboon beer iyo xooloba 
Degmada waxa dega beesha Reer Cabdi ee Muusa Tuurwaa oo oo ka tirsan [[habaryoonis Bari)
TryBishop

**Trybishop** ama **TRYBISHOP** wuxuu ku dhashay **Jeremy Hicks** oo kutaal Saint Paul gudaha Minnesota ee dalka Maraykanka ahna [Ameerikaan] qoobka ciyaariste, farshaxaniiste iyo soo saare kanasoo jeeda Minnesota.

Wuxuu sidhow ulashaqeeyay farshaxaniistayaal caan ah kuwaas oo xusid badan mudan. [T-pain, Jeezy, Dolla, 1500 ama Nothin, Da Internz iyo Curtis Williams.

## Taariikh nololeedkiisa
Wuxuu kudhashay Jeremy Hicks gudaha Saint Paul, Minnesota.

Xiisayntii muusiga ee TryBishop waxay bilaabatay markii uu jiray lix sano. Xiisayntiisa muusigu uu sii kordhay sanadahaas sida uu usoosaaray muusig asaga ugaar ah.iyo lanashaqeeyay kuwabadan oo xusid mudan xaga qoobka ciyaarka, raabka iyo farshaxanka ee gudaha dalka Maraykanka.

## Xirfadda
Sanado badan kadib, Trybishop wuxuu soosaaray heeso kala duwan iyo bandhig farshaxano badan. (1)

## Wax soosaarkiisa
Trybishop wuxuu soosaaray heesta “Movin It” taasoo Tech N9ne, Beatnick, wrekoniz, iyo K-salaam. Iyo sidoo kale waa soosaare buuga sawirada (waa dhibaato) by Da' T.R.U.T.H.

Heesa kale oo uu soosaaray TRybishop waxaa ka mid ah heesta loogu talagalay Big K.R.L.T.

## Bandhig
Sanadkii 2012, Trybishop wuxuu soo bandhigay heesta by Christopher Dotson. iyo sidoo kale heestii “ thing now” oo leh T-pain. Intaas waxaa dheer, Trybishop wuxuu sidoo kale soo bandhigay farshaxano aadka looya qaan ee Dolla iyo Jeezy.

Trybishop wuxuu kaloo soo bandhigay heestii xayawaanka (shinbirihii) 2014 kii, sidoo kale wuxuu ka dhex muuqday buuga sawirada ee Curtis Williams.

Sanadkii 2015 kii, Trybishop oo kaashanaya EP ayaa soo bandhigay 1500 ama Nothin, Childish Major, Da’Internz iyo Prem Midha.

Inta badan dhawantii 2019. Trybishop wuxuu ka dhex muuqday buuga sawiradii Vernia oo leh Erick Sermon.

## Tixraac
Buurdhuxunle

**Buurdhuxunle** waa degmo kamid ah degmoyinka gobolka Bakool, Degmada waxa la aas aasey sanadi 1957 waxayna dagmada Xudur u jirtaa 90km. Buurdhuxunle  waxaa daga beesha hadame oo degta gobolada Baay iyo bakool waana magaalo ganacsiyeed oo aad u mashquul badan.Dagmada Buurdhuxunle Waxey Ka Koobantahay 5-Xaafadood Sida
1-Towfiiq 2-Hormuud 3-Mubaarak 4-Howlwadaag 5-Farjan

Buurdhuxunle Waxey Caan Ku tahay Beeraha iyo Oo laha Nool Buurdhuxunle Waxaa Aasaadey Eeding iLey Mudo ka dib wax soo dagay Luqmaan 

Buurdhuxunle Gudoomiyaashii Soo marey Waxaa Ka mid ah Cali Omar,  Aliyow Suubi, Ugaas Ali, Sheekh Mad Maaling Hasanow iyo Kuwa Kale.

jjjjjjvvhvjvvvvvjv
Sincarro

**Sincarro** waa degmo ku taala gobolka sanaag gar ahaan waxay bari ka xigta Garadag oo u jirto 35km, waxaa marta wadada tooska ah ee ka baxda degmada Oog iyo mida ka soo baxda Ceel-afweyn, waana jidka xidhiidhiya Togdheeer iyo Magaalooyinka bariga sida Boosaaso iyo Ceerigaabo. waxa waqooyi ka xiga (fadhigaab) dhanka koonfurna Tuulada Faraguul waxa dega qabiilka isaaq, (habarjeclo), (biciide), (Reer iidle). Waxaa Maayir ka ah "Xasan Maxamuud Maxamed Suubiye" waxaa aas aasay oo Magaalo ka dhigay kana dhistay guryihii u horeeyay "Maxamuud Maxamed Suubiye" oo horena u soo noqday Maayirka Sincaro waxa ku yaala Ceel biyood caana oo xooluhu ka cabaan oo eebe ku sameeyay, dadka degan magaalada tirakoobka laga hayaa waa 5,000 oo qof. waana goob cod bixineed oo ay ku xisaabtamaan madaxda y sharaxan Hogaanka Somaliland.
Laasmuuse

**laasmuuse** waa tuulo ku taalo gobolka saaxil ee woqooyiga somaliland, waa barta uu ku aasanyahay sheekh muuse abokor oo ah shekhi ay ka tafirmen beela weynta muuse abokor habar jeclo, waa tuulo qadiima oo taarikhiya oo ku taala bariga magalada Berbera.
Waxaa Deggaan ahaan ahaan u badan beesha H-jeclo-muuse Abokor gaar ahaan Jifada Bahmajeelo. Siiba isixaaq iyo Cabdale.
Waxaa ku aasan odayo beeleedyo badi u badnaa Culimo oo kasoo jeeday beeshaas muuse abokor oo ku ag aasan qabriga awowgood muuse Abokor, waxaa kamid Ah cali cabdule, Saleebaan Ahmed iyo Shiikh Xasan mataan.

## dhaqaalaha
magalada dadka ku dhaqan waxay ku tiirsan yihiin kaluumaysiga  oo ah il khyraad dabiiciya sidoo kale wxa lagu dhqdaa xolha nool 
waa meelihi uu codka ka helay xisbiga kulmiye ee sida culus u taagerayay.
Conqor

conqor waa degmo kutaala xeebta gobolka saaxil ee dalka jamhuriyada somaliland 
magaalada waxa dega qabiilka reer dood
Qabiilada Jubaland

Jubaland Waa Maamul Goboleedka labaad ee ugu Dhulka balaaran maamul goboleed yada Soomaaliya.

Waana gobolka ay wada dagan yihiin Beelo badan hana ubadnaanadan beelaha Cawramale
Ceeldibir

**Ceeldibir** waa degmo ku taala gobolka Sanaag ee dalka Somaliland, dhinicisa waqooyi galbeed. Waxa dega beelaha Axmed Faarax waana dhul ku hodana xabkaha falenka iyo beeyada.
Ceeryaan

Degmada ceeryan waxay ku taala koonfurta bari ee magalada **[[ceerigaabo]]** waa dhul buuraley ah waxa ku yaala toga dheer ee kasoo rogmada buuraha daalo, ceeryaan waxa dega **[[habarjeclo]],** **[[muuse abokor]],**
**[[biciide]],** gaar ahan beesha Basan buur,iyo beesha maxamed barre ee muuse abokor

Ceeryaan waxay ku haboon tahay dhul daasimeedka xoolaha iyo geela sido kale waxay ku haboontahay beeraha madama dhul togag kusoo rogmanayan uu yahay....
Waxa kasoo jeeda dad sharaf ku dhex lahaa  
Biciide iyo somaliland ba  waxana kasoo baxay abwaano iyo fananin caan ka ahaa gobolka sanaag

**Gobanimada reer ceeryaan**

Waxa sanadki 2018 ka dhacay dil fool xuma  iyo lagu **agoomeyay in ka badan 30 caruur oo ay dhalen laba nin oo walalo ahaa oo u dhashay deganka ceeryan oo la dilay** iyado lagu soo weeraray iyago salaad ku tukanaya masjidka magalada, dhacdadas foosha xun waxay kuso beegantay xalinti dagaladi degaanka ceelafweyn oo ay gacan uun ku hayeen ergooyin ka yimid galbedka somaliland. Si aanay xeedho iyo fandhaal ukala dhicin beeshi degaan ceeryan ee werarka laguso qaday wax talaba may qadin si aany u niyad jabin dad reer somaliland , taa bedelkeda dadki waararka kuso qaday magalada, waxay raali galin iyo garowshiyoba ka bixiyen gobanimada, dadkas reer ceeryaan, ee walalahood ah