open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Madhibaan

**Madhibaan** () , waa beel ka mid ah qabiilada Soomaaliyeed ee ka tirsan dadka Soomaalida, kuwaasi oo deegaan ku ah wadanka Soomaaliya iyo Itoobiya.  beeshu waxay u kala baxdaa 13 qaybood oo kala ah.

* Reer horogle ( xildiid )
* Reer kuulbeer
* Omar maxamed
* Aadan maxamed
* Hufane maxamed
* Qafal maxamed
* Aarsade maxamed
* Sa,ad maxamed
* Said kuul maxamed
* Reer geedi
* Dhagcas maxamed
* Dudubdheere maxamed

## Hordhac
Beesha Madhibaan waxay ka tirsan tahay beelaha laga tirada badan yahay ee laga helo deegaano badan oo ka tirsan Geeska Afrika. Intaas waxaa dheer, beeshani waxay si rasmi ah u degaan dhamaan magaalooyinka Somaliland. Sidoo kale, magaalada Jigjiga iyo Diridhabe waxaa ku dhaqan tiro badan oo Madhibaan ah.

Magaca beeshu wuxuu ka yimid ereyga *Madhibe* (qof aan dhib lahayn), markii dambe loo bedelay Madhibaan.

## Taariikh
Tirokoob la sameeyay 1960kii waxaa lagu sheegay in beesha Madhibaan ahayd 20,000 qof, kuwaasi oo intooda ugu badan ku noolaayeen Waqooyiga Soomaaliya.

Waxaa taariikhda lagu sheegay in beesha Madhibaan ay kasoo farcameen  daarood ismaaciil  . Waxay ahaayeen dad ugaadhsato ah, taasi oo keentay in laga sooco bulshada inteeda kale. Dadka Soomaalida ah inteeda u badan waxay ahaan jireen xoolodhaqato iyo beeroley; taasi oo keentay in si khaldan loo arko dadka ugaadhsatada noqday.

Si kastaba ha ahaatee, beesha Madhibaan iyo dhowr qabiil oo kale waxaa loo yaqaanaa **gabooye** 

## Dadka Caanka ah
*Maryan Mursal Ciise, fanaanad ku heesta Af-Soomaaliga.
## Sidoo kale fiiri
*Beelaha Soomaalida

## Tixraac
Muuse (beel)

**Muuse** () sidoo kale loo yaqaano beesha muuse cadde **"; maantase dad badan waxay u haystaan beel kamid ah beelaha gabooye lakiin mahane ee waa [[Beelaha Soomaalida|beel]] ka mid ah [[beel|beelaha madhibaan]] ee ka tirsan dadka [[Soomaali]]da, kuwaasi oo deegaan ku ah wadanka [[Soomaaliya]] iyo [[Itoobiya]].**

## Hordhac
Beesha Muuse waxay ka tirsan tahay beelaha laga tirada badan yahay ee laga helo deegaano badan oo ka tirsan Geeska Afrika. Intaas waxaa dheer, beeshani waxay si rasmi ah u degaan dhamaan magaalooyinka Somaliland. Sidoo kale, magaalada Jigjiga iyo Diridhabe waxaa ku dhaqan tiro badan oo Madhibaan ah. Caasimada wadanka Djibouti waxaa ku dhaqan tiro badan oo Muuse dheriyo ah.

Magaca beeshu oo sax ah wuxuu ahaa **Reer Sheikh Muuse**.

## Taariikh
Tirokoob la sameeyay 1984kii waxaa lagu sheegay in beesha Muuse ahayd 12,000 qof, kuwaasi oo intooda ugu badan ku noolaayeen Waqooyiga Soomaaliya.

Waxaa taariikhda lagu sheegay in beesha Muuse kasoo farcameen Maxamed Gorgaate Hawiye. Waxay ahaayeen dad ugaadhsato ah, taasi oo keentay in laga sooco bulshada inteeda kale. Dadka Soomaalida ah inteeda u badan waxay ahaan jireen xoolodhaqato iyo beeroley; taasi oo keentay in si khaldan loo arko dadka ugaadhsatada noqday.

Si kastaba ha ahaatee, beesha Muuse, Yibirta iyo Madhibaan iyo dhowr qabiil oo kale waxaa loo yaqaanaa **gabooye**; taasi oo asal ahaan ka timid xirfada biraha ay beelahasi ku shaqaystaan.

## Dadka Caanka ah

*Cumar Dhuule, fanaan ku heesa Af-Soomaaliga.
## Sidoo kale fiiri
*Beelaha Soomaalida

## Tixraac
Diridhabe

**Diridhaba** (; ; ; laga wado.&nbsp;"Meel raaxo", ;  laga soo xigtey: *meeshii [[Dir]] ku dhaqneyd*) waa caasimad ku taala wadanka Itoobiya taasi oo degan yihiin Soomaali gaar ahaan beelaha dir iyo gabooye,  Oromo, Canfar iyo Amxaaro.

Sida lagu sheegay buuga la yidhaahdo "Futuh Al Habasha: Conquest of Abyssinia", deegaanka waxaa loo bixiyay magaca Diri Dhaba markii ay soo dageen beesha Dir  iyo beesha gabooye ah wakhti lagu qiyaaso shan qarni ka hor.

## Muuqaalo
 
File:Dire Dawa Station.jpg|Tareenka Diridhaba
File:Map of zones of Ethiopia.svg|Maabka deegaano ku yaala Itoobiya
File:Cement never sleeps (8756743123).jpg|Shirkada Sibidhka Itoobiya
File:TaxiStandDireDawa.JPG|Tagaasida Dire Dawa

## Sidoo kale fiiri
*Magaalooyinka Itoobiya
*Jigjiga
*Soomaali Galbeed

## Tixraac
Summad kimikeed

**Summad kimikeed** waa Gaabin ama ka dhigis magac yar curiyeyaasha. Dhamaan curiyeyaasha dabiiciga ah waxa ay leeyihin summad ka kooban xaraf ama saddex, sida badan xarafka ugu horreya waa la weyneeyaa.

Dhammaan summadaha kimikeed waxaa laga helaa Jadwalka Curiyayaasha waxaa loo adeegsadaa Isle'eg Kimikeed :

2H_2 + O_2\ \rightarrow\ 2H_2O
Saleebaan (magac)

**Saleebaan** (; ) sidoo kale **Sulmaan**, **Suleymaan** iyo **Saleyman** waa magac Af-Carabi ah kaasi oo loo bixiyo labka dadka.

## Sidoo kale fiiri
*Magac
*Dad
## Tixraac
Hedo Türkoğlu

**Hidayet  "Hedo" Türkoğlu** (; waxaa uu ku dhashay 19 Maarso, 1979 magaalada Istanbul) waa ciyaaryahan Kubadda-Kolayga oo caalami ah. Hedo waxaa uu u dhashay dalka Turkiga waxaa uuna ciyaaraha ka fadhiistay sanadku markuu ahaa 2015kii, wuxuu hore 15 xilli ciyaareed ugasoo dheelay Horyaalka Kubadda-Kolayga ee Wuqooyiga Ameeriko ee loo yaqaan NBA-da asagoo usoo saftay lix kooxood oo ka tirsan NBA-da. Hedo iminka waa Gudoomiyaha Xiriirka Kubadda-Kolayga ee dalka Turkiga.
Rako Raaxo

**Rako Raho** (Soomaali: Rako Raaxo, Rako Raaxo ) waa magaalo ku taal waqooyi bari gobolka Bari ee dalka Soomaaliya . Waa xarunta degmada Rako ee maamul goboleedka Puntland . Rako Raaxo waxay leedahay dhowr machadyo aqooneed. Sida ay sheegtay wasaaradda waxbarashada Puntland waxaa degmada Rako ku yaalla 7 dugsi hoose dhexe iyo 1 dugsi sare. Waxaa ka mid ah Qalwo,Qarar-soor,Uur-Jire,Duud-Hooyo,Adingari iyo Xumbays
## Xusuusin
"Soomaaliya: Waqooyi-Bari iyo Gobollada Dhexe" 

"Puntland - Dugsiga Hoose"

## Tixraac
Rako Raaxo, Somalia
Doorashada guud ee Somaliland (2017)

**Doorashada madaxtinimada Somaliland** () waa doorasho la qorsheeyay in lagu qaban doono Somaliland 27 Maarso 2017 taasi oo lagu dooran doono Madaxweynaha iyo Golaha Wakiilada wadankaasi. Madaxweynaha talada haya Axmed Maxamed Siilaanyo uma ordi doono muddo labaad.

## Hordhac
Doorashada baarlamaaniga ahaayeen sabab in lagu qaban doono Somaliland ee September 2010,  iyo ayaa ugu danbeyn loo muddeeyay 26 June 2015,  laakiin ay sabab u tahay unpreparedness Guddiga Qaranka ee doorashooyinka Guurtida kordhiyay muddada xilka ee muddo 21 bilood ee hore ee September 2015. Bishii November 2015 Musa Biixi loo doortay musharaxa madaxweynaha talada haya ee Xisbiga Kulmiye. Musharaxa madaxweynaha ee Xisbiga UCID waxay noqon doontaa Jamal Ali Hussein. Hussein noqday musharraxa xisbiga ka dib markii xisbiga Faysal Cali Waraabe ayaa ku dhawaaqay inuu doonayo inuu mar dambe ma ay maamulaan ka dib markii laga badiyay labadii doorasho ee hore. Si kastaba ha ahaatee, weli Waraabe hogaamiyaha xisbiga 

## Tixraacyada
Doorashooyinka Somaliland

Wadanka Somaliland waxaa ka dhacda doorasho Madaxweyne iyo Baarlamaan shantii sano mar. Doorashadani oo ah heer qaran waxaa codbixin (vote) sameeya bulshoweynta ku dhaqan deeganadaasi. Madaxweynaha ayaa waxaa loo doortaa inuu xilka hayo muddo shan sanno ah. 
Sidoo kale Golaha Baarlmaanka ayaa loo codeeyaa; kuwaasi oo u kala baxa Golaha Guurtida oo ka kooban 82 xubnood; iyo Golaha Wakiilada oo ka kooban 82 xubnood.
Guud ahaan, Somaliland waxaa ka jira tiro xisbiyo ah kuwaasi oo u tartama jagada madaxweynaha iyo kuraasida golayaasha.

## Doorashada guud ee Somaliland, 2017

Doorashooyinka guud ee la qaban doonaa in Somaliland ee June 2015 si loo doorto ee Madaxweynaha iyo Golaha Wakiilada. Bishii April 2013 Golaha Guurtida u codeeyay in ay kordhiyaan muddada baarlamaanka laba sano oo kale, si ay u simo doorashada madaxweynaha.

## Doorashooyinka Soo Maray Somaliland
L

### Doorashada Madaxweynaha Somaliland 2010
Doorashada ayaa dib u dhigay dhowr jeer ay sabab u tahay xasilooni, iyo ayaa ugu danbeyn lagu qabtay on 26 June 2010.

### Doorashadii baarlamaanka 2005

Doorashaddii golaha wakiilada ee dhacdey . 29-kii Bishii Sagaalaad **2005** tirada guud ee codaysay waxa ay ahaayeen 349,291 oo qof. 2005kii waxaa  ku xigay doorashada golaha wakiilada ee hada oo la soo doortay 31 may 2021.
Waxaa sababay Dib u dhacayada doorashada wakiilada 

2.Golaha wakiiladda ee la doortey oo aan diyaar u ahayn in la bedelo.

3. Kala xadaynta Xudduudaha degmooyinka oo aan wali la ansixin

### Doorashada Madaxweynaha 2003

## Sidoo kale eeg
* Jadwalka Doorashada
* Nidaamka Doorashada

## Tixraacyada

## Links Dibadda
* [Http://africanelections.tripod.com/somaliland.html Doorashooyinka Afrika Database]
* [Http://www.somalilandlaw.com/electoral_laws.html#ELBook Somaliland sharciga doorashada]
Codbixin

**Codbixin** (; ) waa nidaamka koox dad ah ku doortaan hogaamiye (sida Madaxweyne, Ra'iisalwasaare, xubin ka tirsan golle iyo wixii la mid ah). Sida caadiga ah waxaa jirta dhowr arimood oo ka horeysa codbixinta. Marka ugu horeeysa qof ayaa isa-soo-sharaxa, ka dib dadka u soo bandhiga *sababta uu ugu qalmo jagadaasi*. Markaas ka dib ayaa doorasho la qabbtaa taasi oo loo codbixiyo dhowr musharax ee tartanka ku jiray.

## Hordhac
Codbixintu waa nidaam ka mid ah doorashada lagu doorto qof ama koox jago ka qabata meel. Doorashadu waxay noqon kartaa mid siyaasaded ama mid bulsho, sida ganacsi, urur ama koox kale oo ka mid ah bulshada.

## Siyaasada
Marka laga hadlayo codbixinta waxaa muhiim ah in marka hore meesha jirto dimoqraadiyad u ogol shacabka ineey dhiibtaan codkooda.

## Sidoo kale fiiri
* Doorasho
*Doorashooyinka Soomaaliya
*Doorashooyinka Somaliland

## Tixraac
Maslax Maxamed Siyaad Barre

Maslah Maxamed Siyaad Barre wuxuu ahaa jenaraal ka tirsan Ciidanka Qaranka Soomaaliyeed iyo wiilka madaxweynihii hore ee Soomaaliya Maxamed Siyaad Barre. Wuxuu hoggaaminayay Sektarka 77aad ee Muqdisho bishii Nofeembar 1987, waxaana markii dambe loo magacaabay Taliyaha Ciidanka (sidoo kale waxaa lagu warbixiyay inuu ahaa Taliyaha Guud). Magacaabistiisa Taliyaha Ciidanka Qaranka Soomaaliyeed waxaa lagu taariikhaynayaa 26 Febraayo 1989. 

Waxaa la diyaarinayay inuu raaco aabihiis oo noqdo madaxweyne. 12–13 Nofeembar 1989, koox ka tirsan saraakiil iyo askar Hawiye ah oo ku sugnaa Qeybta 4aad ee Galkayo, Mudug, ayaa kacdoon sameeyay. Jenaraal Maslah wuxuu hogaamiyay ciidamo ka tirsan beesha Mareexaan si loo joojiyo kacdoonka. Ciqaab ayaa lagu fuliyay tuulooyinka Hawiye deegaanka. Kadib markii Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya uu aabihii ka qaxiyey dalka, Maslah ugu dambeyn wuxuu ku dagay Kenya. Labaatan sano ka dib, Maslah waxaa ka adkaaday Shariif Sheekh Axmed doorashadii madaxtinimada Soomaaliya ee 2009.
Hakan Çalhanoğlu

**Hakan Çalhanoğlu** (, waa cayaaryahan u dhashay wadanka Turkiga, wuxuuna hadda u ciyaaraa kooxda Bayer04 Leverkusen ee ka dhisan dalkaasi Jarmalka oo ah dalka uu ku dhashay islamarkaana kusoo barbaaray.
Roob la Dhac

**Roobla dhac<small></small>** () magaca *[[Saynis]] Arachnid*, waa cayayaan (xasharaad) ka mid ah bahda dulinka yaryar taasi oo midabkeedu yahay casaan (gaduud), meelaha qaar ku nool carada, dhirta iyo xayawaanka. Dulinkani wuxuu qaniinta noolaha ay saaran tahay si ay uga hesho dhiig ay ku noolaato. 

Dulinkani wuu ka duwan yahay shillinta iyo gofaneha.

## Magaca

## Faallo

Roob la dhac Waa noole ka mida cayayaanka la helo xiliyada roobka iyo rayska. Waxay isku bah yihiin caarada, kuwa ugu yaabka badan cayayaanka ayuu ka mid yahay, marka labku rabo in uu u tago dheddigga wuxu minadiisa ku shubaa laan ama caleen geed, ka dib na wuxu jeexaa dhabbo tilmaameysa halka minadiisa uu dhigay, dheddiga ayaanka badan ee hela dhabbahaas ayaa raaca,  ka dib na ku fariisata minadii, halkas oo ay ku rinto.

## Qoraalo Kale
*Kaneeco
*Tukhaan
*Duqsi
*Baranbar
*Shillinta

## Tixraac
Qashin

**Qashin** waa qalab oo loo baahnayn. Qashin caadiga ah waa wax la isticmaali karin. Qashin, maadama uu san lahayn qiimo iyo waxtar, si joogto ah waa wax la tuuro.
Kulqaate

**Kulqaate**ha Kimistari ee Teermodynamika (Ingiriis : Endothermic reaction) waa falgal u baahan jabinta la xiriirta walxaha islafalgal ama ama ku dhex jira falgalka ee Tamarta kana weyn tamarta walxaha ka dhasha falgalka. Sidoo kale u baahan u rogista falgalka Kul looga keenay dibedda kaasoo ka dhigaya falgal. sidaa daraadeed waxaan oranaynaa waa falgal dhuuqaya Kulka, kulkaas la'antiis ee lagu kordhiyay maba billowdeen falgalka mana sii socdeen. Wuxuu dhacayaa falgalka dhanka dhuuqista kulka dhexbartanka wareegga.

Kororka Heerkulka sida falgalladaan oo kale waxaa ka dhalanaya kororka degdegga falgalka sidoo kale jihada falgalka ee dhanka jihada hore (ee Falgal gadismikara). Iyo falgallada nuuga kulka waana lidka falgal kul bixiye, kaasoo ka soo baxo kulka. Tussale falgal kul bixiye ku gubashada Alwaaxa Ogsajiinka hawada.

Si kastaba howsha jabinta Dabar kimikeed ee ka dhex-jirta islafagallada ee howlgal kasta kimikeed waxay u baahantahay xaddi asaasi ah ee tamarta (Tamar kicin). waxa uu u soconayaa falgalka nuuga kulka qaabkaan soo socda :
: **Falgallo + Tamar ← Natiijooyinka**

Tusaale : Haddii aan soo marno uumi Biyo ee oogada Dhuxul Dhagax waxaa socda **falgal nuugaya kulka **:

: \mathrm{C + H_2O \ \xrightarrow{\triangle} \ CO + H_2}.

Waxaa ka dhalanaya neef Hydrogen iyo neef Kaarboon hal ogsaydh.

## Xogaha
Degmada Wanlaweyne

**Wanlaweyn Distric** waa degmo ku taalla bariga hoose ee gobolka Shabeellaha Hoose ee Soomaaliya. Caasimadda degmada waa magaalada Wanlaweyn.
## Tixraac
## Xiriirinta dibadda
Degmooyinka Soomaaliya

Khariidadda maamulka degmada Wanlaweyn
Osmanlıspor

**Osmanlıspor Futbol Kulübü** () Waa koox-banooni oo ka dhisan magaalada Ankara ee caasimadda dalka Turkiga.

## Tixraac

## Eeg waliba
* Osmanlıspor
Konyaspor

**Konyaspor** () Waa koox-banooni oo ka dhisan magaalada Konya ee dalka Turkiga. Koodani waxaa la aasaasay sanadku markuu ahaa 1922dii.
## Tixraac

## Eeg waliba
* konyaspor.org.tr/
* SOCCERWAY
* FLASHSCORE
* Transfermarkt
* Globalsportsarchive
Arrin xasaasi ah

**Arrin xasaasi ah** ama xarfo kala macna ah (Ingiriisi: case sensitivity) waa halbeeg loo adeegsado in laga tusaalo qaato xaalad ah xarfo isbedela ama aan u dhigmin saami ahaan sida xarfaha waaweyn iyo xarfo yaryar xarfaha Af-Ingiriisiga ee hab kale ah mana jiro wax farqi ah oo u dhexeeya (A) iyo (a) dhawaqoodu waa isku mid laakiin qeyb ka mid ah Luqadda Borogaraaminta tusaale ahaan farqiga u dhexeeya Doorsoome Case iyo case arrinkaas waxaan leenahay  Luqadda C tusaale isku mashquulinta arrinta xarafka waxaan leenahay ma xaraf weyn baa mise xaraf yar waxaa jirta arrinkaas mid u dhigma sida Visual Basic aan loo eegin xaaladda xarafka.
Tusaale kale marka aan dooneyso in aad furto email Email waxaa laga yaabaa in aad la kulanto qoral ah waxaa laguugu wargelinayaa inaad iska hubiso keyboard Caps Lock ma shaqaynayo waa in aad qortaa Ereysir passord waxaad qori PASSWORD taasoo loola jeedo habka inuu u qaadan doono midda hore ka duwantahay midda dambe haddii ay tahay xasaasi xarfaha ee uu haysto u shaqaynay si lid ka lid ah.
Waalo Sandheer (noole)

**Waalo sandheer** ) waa noole la moodo sida dooliga oo ku nool dhulka kulul ama lama degaanka ah. Waalo Sandheerta waxaa laga helaa meelo badan oo ka mid ah Geeska Afrika; gaar ahaan gobolada Waqooyiga Soomaaliya.
## Muuqaal

File:Elephantshrew.jpg
File:Rhynchocyon petersi from side.jpg
File:Rhynchocyon petersi one.JPG

## Sidoo kale fiiri
*Dooli

## Tixraac
Qiime suuqeed

**Qiime Suuqeed** (Ingiriisi: market value) Waa sicirka ay wadaagaan mid ka mid ah hantida hab ku dhisan tartan. Sida badan  waxaa loo adeegsadaa qiime suuqeed isdhaafsi leh *Qiime Suudeed Furan* ama *[[Qiime loo dhanyahay]]* ama *Qiime suuqeed loo dhanyahay*, iyada oo ay jirto haddana ereyadaas waxa ay leeyihiin qeexitaanno u gooni ah hab ah halbeegyo kala duwan, wayna kala duwnaan karaan duruufaha qaar.

## Qeexis
Waxa loo yaqaan halbeegyada qiimayneed ee caalamiga ah Qiime suuqeed in ay tahay "qiime lawada ogyahay kaasoo ay dhacayso in la isdhaafsado hanti uun ee taariikh qiimayn ka dhexaysa iibsade diyaar ah iibiye diyaar ah ee ah hab heshiis udhexeeya dhinacyo kala madaxbannaan dano ahaan kaddib kala iibsi qumman, taasoo labada dhenac ka dhigaysa kuwo u dhaqmaya ogaal xikmadeysan iyo isdhibsi la'an."

Qiime suuqeed waa fahan ka gaar ah Sicir suuq, kaasoo lagu yaqaan in uu yahay "Sicirkii ay suuragal u ah qofka in uu qabto howl lagula macaamili karo", halka uu qiime suuqeedku yahay "qiime dhab ah ee qarsoon" sida uu qabo halbeegga aragtida. Waxaa la soo hadal qaadaa qaabkaan sida badan marka laga hadlayo xaaladaha  Suuqyada aan awoodda lahayn ama aysan jirin dhellitirnaan, taasoo aan oollin sicir suuqa ka baxsan mugdi galinaya qiime suuqeedka qarsoon ee xaqiiqiga ah. Si uu u noqdo sicirka suuqa mid qiime suuqeedkiisa loo dhan yahay, waa in uu yeeshaa suuqa awood macluumaad leh waana in uu ahaadaa mid mala awaalka la jaan qaadi kara.

## Xogta

* CAMA Resources & Technologies , (Computer Assisted Mass Appraisal & Property Tax Equalization)
* International Association of CPAs, Attorneys, and Management (IACAM) (Free Business Valuation E-Book Guidebook)
Qiyaasta dakhliga qofka

**Qiyaasta dakhliga qofka** waxaa loola jeedaa Af-Ingiriisi Per Capita waa Ereybixin Dhaqaale waxaa loola jeedaa madax kasta ama qof qof. Waana kan loogu adeegsiga badanyahay dhanka culuunta bulshada iyo tirakoobyada, sida badan waxa uu timaamaa dakhliga dhabta ah ee qof kali ah.
## Xogta
Muhdi

**Muhdi**() (), waa qabiil ka tirsan beelaha
Dishiishe ee Dadka Soomaalida. muhdigu waxay deegaan ku yihiin wadamada Soomaaliya iyo Cumaan gaar ahaan gobolka Bari ee Soomaaliya Iyo gobolka Dufaar ee dalka Cumaan iyo deegaano ka mida Yemen.

## Hordhac
waa beel ka mida beelaha waaweyn, waxaa la tuhmayaa tiro ahaan inay yihiin beesha ugu badan beelaha dishiishe. waxay si ballaaran u degaan gobolka Bari iyo gobolka Dhofar ee dalka Cumaan iyo meelo kale oo ka  mida Soomaaliya, Cumaan iyo Yemen.

## Sidoo kale fiiri
*Beelaha Soomaalida
## Tixraac
Danti

**Daniele Lazzarin** (20 Sebteembar 1981) ama **Danti**, waa fannaan u dhashay dalka Talyaaniga misana caan ku ah heesaha raabka, ahna mid kamid ah dadka adduunka ugu Talyaaniga.

=Qaasaali=
### Iyadoo Two Fingerz
* 2007 – *[[Figli del caos]]*
* 2009 – *[[Il disco finto]]*
* 2009 – *[[Non prima delle 6:10]]* (iyadoo Vacca)
* 2010 – *[[Il disco nuovo/Il disco volante]]*
* 2012 – *[[Mouse Music]]*
* 2014 – *[[Two Fingerz V]]*
* 2015 – *[[La tecnica Bukowski]]*
* 2015 – *[[Danksy]]*
Xisaabaadka Qaranka

**Xisaabaadka Qaranka** ama **Hababka Xisaabaadka Qaranka** (**NAS**) waa fulinta farsamooyin xisaabeed dhammeystiran oo joogta ah si loo qiyaaso dhaqdhaqaaqa dhaqaalaha dal. Habkaas waxaa soo hoos galaya tallaabooyin aasaasi ah ee kala dhigdhigan kaa soo ku tiirsan Galid labajibbaaran. Dhanka qaabeynta noocaan oo kale howlaha xisaabaadka in lagu sameeyo kulliyadaha dhammaan dhinacyada qaab siman dhan kasta haba qiyaasee astaamo kala duwan, tusaale ahaan soo saarista iyo soo celiska waxa ka soo xarooda. Qaabkaan oo ah tab waxaa loogu yeeray qodobka ereybixin **Xisaabaadka Qaranka** ama si guud **Isla-xisaabtanka bulshada**. Waxaa arrinkaasi mi khilaafas sheegaya, xisaabaadka qaranka u uu yahay *habab* suurtagal ah in ay ka duwanaato caddeymaha dhaqaalaha ku xiran tababka. Natiijooyinka lawada wadaago in badan oo mabaadi'da guud xisaabaadka ganacsiga, waxaa laga qaataa xisaabaadka qaranka aragtiyada dhaqaalaha. Waxay ka dhigantahay Taxane xisaabaadka bulshada waa mid ka mid ah isku dhiska fahanka taasoo ka dhigan burqanka macaamilka dhaqaaleed ee uu sameeyo dhaqaale uun lana sameeyo xisaab dhammaan galinta safka tiirakeeda.

## Tixraac

ön muhasebe programı
Dekada Hobyo

Magaalada Hobyo ee gobolka Mudug, waa magaalo facweyn oo taariikhda ku gashay ahaan shaha meelihii ugu horeeyey ee magaaloobey Soomaaliya
Magaalada waxa ay leedahay deked dabiici ah oo ka mid ah dekadihii ugu horeeyey oo ay ka abuurantay ilbaxnimada iyo xiriirka lala leeyahay adduunka intiisa kale.
Dekada Hobyo oo shaqaynaysay muddo ka badan hal qarni ayaa hawlgab noqotey labaatankii sano ee lasoo dhaafay ka hor intii aysan dib u furmin muddo bilo hadda laga joogo.
Illaa afar doonyood ayaa kusoo xiratay dekada Hobyo tan iyo intii ay dib u furantay, kuwaasi oo dajiyey shixnado kala duwan oo badeecooyin ah sida shidaal, sigaar iyo bagaash.
Dhawaan ayaan booqdey degakada Hobyo si aan wax badan oga ogaano dib u hawlgalkeeda iyo rajada laga qabo in mamulka Galmudug uu yeelin doono dekad ;, Hobyana  ay tahay meelaha maanka lagu hayo.
Mas’uuliyiintii oo la hadlay warbahinta Galmudugmedia.com ayaa wax codsi  , jeediyeynaa mamulka galmudug ee dhawaan lagu doortay magalada cadaado waxayn ka codsadeen in  dekada gobolada dhexe laga dhigo Hobyo waxaa ka mid ah Guddoomiyaha arrimaha bulshada Hobyo Cabdirisaaq Maxamed Ducaale (Codweyne), Guddoomiyaha tuulada Xiin Dawaco Cabdigaab, Xubin golaha Deegaanka Hobyo Mahdi Maxamed Cusmaan iyo waliba ku xigeenka duqa magaalada Shariif Wadaan Cadde.
Odayaasha magaalada Hobyo ayaa dhanka kale ka digay in meel aanan Hobyo ahayn laga dhigo dekada gobolada dhexe, waxaana ka hadlay mid ka mid ah odayaasha magaalada yaasiin maxamed cilmi.
“dekada gobolada dhexe waa Hobyo, mana jirto meel kale oo deked noqon karta” ayuu yiri.
Si kastaba waxa ay mas’uuliyiinta iyo waxgaradka Hobyo galmudugmedia.com u sheegeen in hadda 3 doonyood oo kale ay badeecooyin usoo wadaan dekada, kuna soo xiran doonaan, waxayna balan qaadeen in Hobyo diyaar u tahay in ay martigaliso dekednimada.
Dekada oo ah mid macmal ah waxa ay u baahantahay dhismo, qalabeyn iyo waliba in waddooyinka magaalooyinka kale ku xira la dhiso, dadkuna waa kuwa rajo ka qaba in waxaasi oo dhan ay qabsoomaan. By **Abdullahi Mohamud Abdullahi <Eng Happy>**
Ladnaan

**Ladnaan** (; ) waa ereybixin guud ee xaalad qof ama koox, marka laga eego dhanka bulshada, dhaqaalaha iyo nafsad ahaan ladnaan ama caafimaad. Heerka ugu sarreeya ee istareexa waxaa loola jeedaa xaaladda qofka ama kooxda in ay tahay mid wanaagsan, halka ay xiriir la leedahay hoos u dhaca ladnaanta in ay tahay dhacdooyin xun xun. 

Waxaa loo adeegsadaa ereybixinta ladnaanta falsafadda  tilmaamaysa nooca nololeed ee qofi ku nooshahay. Daraasad falsafadeed baa lagu sheegay ladnaanta ama istareexa in ay tahay noocyo farabadan ee kala dawan dhanka aragtida. Waxaana soo hoosgalaya: aragtida reyn-reyn, aragtiyada oofinta doonista, iyo aragti liis qodobeed, Dhammaystirnaan, jihooyin ka mid ah aragtiyo isku dhex jirta. waxaa istareexa soo hoosgalaya meel muhim ah kana galaya aragtida adaabta isticmaalka hantida, waxaa ugu caansan Dantii yaqaannimo.

Dhaqaalaha waxaa ka mid ah, adeegsiga ereybixinta tirooyin fulineed qiyaas ku wajahan qiimaynta Tayada nolosha. Waana ereybixin macna wadaag ah ee Istareex iyo Hanti markaas ayaa la xadidayaa heerka ladnaanta iyadoo la isbarbar dhigayo xaaladda qof ama  koox sida uu qabo halbeeggaan.

## Ladnaanta Caafimaadka
magacaan waxaa kaloo loo baxshaa goobha ganacsiyada sida #ladnaan hospital.

## Ladnaanta Shaqada

## Ladnaanta Cunnada

## Tixraac
Nâzım Hikmet

**Nâzım Hikmet Ran** (15 January 1902&nbsp;– 3 June 1963), sida caadiga ah waxaa loo yaqaan **Nâzım Hikmet** () waa mid ka mid ah abwaanaddii ugu caansanaa uguna taariikhda dheeraa dalkaasi Turkiga.
## Tixraac
Karin (degaan)

**Karin** (, ) Waa magaalo ku taal Gobolka Bari Soomaaliya. Waxay kamid tahay magaalooyinka ugu facaweyn soomaaliya, 40 KM ayeey dhanka koonfureed ka xigtaa Magaalada Boosaaso waxaana la assaasay horaantii qarnigii 14-aad ee taariikhda miilaadiga, waxay ku taal deegaan Istaraatiiji ah oo ah Karinka Kala qaybsha Buuraha *Calmiskaad* & *Calmadow*, Waa qalcad dabiici ah.

## Taariikhda
Karin waxay ku bilaabatay Beero si tartiib tartiib ah ayeeyna Isugu bedeshay magaalo,
Horaanta qarnigii 20-aad waxaa saldhig iyo xarun ciidan ka samaystay Faashiitihii Talyaaniga Xaruntaas oo ahayd mida Labaad ee ugu weyn ee Talyaanigu ku yeeshay Soomaaliya

## Dhaqaalaha
Nolasha dadka oo badideed aad ugu xiran magaalada bosaso, waxay ku tiirsantahay wax soosaarka beeraha iyo maydiga (beeyada iyo fooxa) maadaama Magalaada karin ay dhexdooda kutaal labada Buurood e Calmadaw iyo  Calmiskaat kuwaaso ay kabaxaan xabkuhu.

## Taariikh
Biyo kulule

**Biyo kulule** waa deegaan dalxiis iyo beero ku yaal meel u jirta 5 kilomitir Magaalada Boosaaso. Biyo kulule waxaa ku yaalla ceelal leh biyo diirimaad badan oo marka lagu dabaasho jirku ka helo faa’iidooyin caafimaad oo tiro badan.
Deegaan dalxiiseedkaan wuxuu ka mid yahay meelaha ugu caansan Dalka Soomaaliya ee loo dalxiiso. Tiro badan oo dalxiisayaaal ayaa booqda sanad kasta.

## Taariikh
Ceelka iyo beeraha Biyo kulule waxay ka mid yihiin meelaha ugu caansan dalka Soomaaliya ee loo dalxiis tago.
Ceelka biyo kulule ka hor intuusan noqon goob dalxiis wuxuu ahaa beero iyo deegaan qurux dabiiciya leh. Xilli hore ayaa la bilaaabay in goobtan loo qaabeeyo goob dalxiis kadib markii la ogaaday inay tahay meel dalxiiska iyo caafimaadka ku wanaagsan.
Biyo kulule waxaa aad ugu soo dalxiis iyo caafimaad doonta Soomali badan oo ka yimaada gudaha iyo dibada dalka. Waxaa ka mid ah ceelasha kuwo hoos loogu dego oo aad ugu tegeyso jewi ka duwan kan caadiga ah, Inta badana ceelashaas waxaa loo isticmaalaa daaweynta cuduro badan oo kala duwan iyo u jimcinta jirka.

## Tixraac
Baalade

**Balade** (Soomaali: Toga Baalade , Carabi : بلدى ), oo sidoo kale loo yaqaan Balada ama Uadi Balade waa waadi (Tog ama الوادي) oo doox dheer ka sameeyay buuraha Gobolka Bari ee Waqooyiga Soomaaliya. Ilaha ayaa ka soo bilowda buuraleyda Cal Miskaad , waxaana dooxa uu ku dhammaadaa gacanka Cadmeed ee u dhow duleedka galbeed ee magaalada Boosaaso ee xarunta gobolka Bari. Qaybta hoose ee dooxada waxay taageertaa habab daaqsimeed oo kala duwan iyo shirkadaha khudradda xilliyeed.

Tiro maanso ah ayaa tix-raacaya dooxa, maansooyinkani waxay ka tarjumayaan muhiimadda dooxa gaar ahaan inta badan iyo biyaha joogtada ah. Gabayga waxaa ka mid ah " Baalade Biyaa laga Hello lagu barwaaqoowye ". Taas macnaheedu waxa weeye "Baalade waxa uu leeyahay durdurrada biyaha ee weligood socda".
## Doorka Balade ee Dhaqaalaha
Shirkadaha cawska ee dooxada waxay martigeliyaan tobanaan kun oo xoolo ganacsi ah wakhtiyada xagaaga oo dhan sanad walba. Xiligaas shirkadaha maraakiibtu waxay hakiyeen dhoofinta iyo soo dejinta badeecadaha oo dhan iyadoo ay ugu wacan tahay cimilada xun sida dabaylaha daran iyo mowjado xoog leh oo aan wanaagsanayn gaadiidka badda si ay u helaan shaqadoodii caadiga ahayd, wakhtigaas waxa loo yaqaan Bad-xiran , waxayna ganacsatada xooluhu ku degdegaan inay kiraystaan ​​shirkado caws ah oo ay daaqaan iyo horumarinta xoolaha.
Shirkadahan cawska ganacsigu waxay door muhiim ah ka ciyaaraan ilaalinta caafimaadka xoolaha iyo inay noqdaan kuwo ku filan ujeedooyin ganacsi.
## Xiriirinta dibadda
Balade, Somalia

## Tixraac
halkan iyo halkan Geographic.org iyo halkan Geonames.org
Ingiriis (Dad)

**Dadka Ingiriiska** (; Af-Carabi: إنجليز) waa bulsho iyo qoomiyad ka soo jeeda wadanka Ingiriiska, kuwaasi oo ku hadla luuqada Af-Ingiriisi.

## Bilowggii

Dadka Ingiriisigu waxay tixraacaan dadka haysta dhalashada Ingiriiska ama asal ahaan Ingiriiska. England waa mid ka mid ah quruumaha ka tirsan jasiiradda Great Britain. Waxay jasiiradda la wadaagtaa Scotland (Scots) iyo Wales (Welsh-ka).

England sidoo kale waa qayb ka mid ah Boqortooyada Ingiriiska oo ay weheliso Scotland, Wales iyo Northern Ireland. Sababtaas awgeed, dadka Ingiriisku waa dad Ingiriisah.

Asal ahaan, dadka Ingiriisku waxay ka soo farcameen Anglo-Saxon iyo Celts. Dadka Ingiriisida casriga ah waxay inta badan leeyihiin awoowayaal dalal kala duwan ka yimid. Badanaa, awoowayaashood waxay ka yimaadeen wadamada kale ee Yurub iyo adduunka intiisa kale.

## Dhalashada
Dad badan ayaa ka taga Ingiriiska si ay ugu noolaadaan dalalkii uu Ingiriisku gumaysan jiray. Kuwaas waxaa ka mid ah Ameerika, Australia iyo Kanada. Wadamada ay ku nool yihiin dadka ugu badan ee Ingiriisi ah, marka laga reebo Boqortooyada Ingiriiska.:• Waa Ameerika, Australia, Kanada, iyo New Zealand iyo Sub **[[Hindiya]]** Conitinent.:•

Dhaqdhaqaaqa jihada kale ayaa xitaa ka sii muhiimsan. Qiyaastii 40 ilaa 44 milyan oo qof oo ku nool waddamo kale ayaa gebi ahaan ama qayb ahaan ka soo jeeda Ingiriiska. Xogta tirakoobku waxay caddaynaysaa hadalladan.[8].!!

## Muuqaalo
 

File:Flags of the Union Jack.svg|Calanka Ingiriiska,  Boqortooyada Ingiriiska, Skotland, iyo Waalis iyo Waqooyiga Ayrland.:•
File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|Boqortooyada Midowday
File:Flag of Canada (Pantone).svg|Calanka Kanada.:•
File:Flag of Australia (converted).svg|Calanka Ustareliya.:•
File:Flag of New Zealand.svg|Calanka Niyuusiilaand.:•
File:Hengest and Horsa Verstegan.jpg
File:Sutton Hoo Burial Chamber Replica.jpg|Farshaxanka iyo hidaha iyo dhaqanka dadka Ingiriiska
Boqortooyada IngiriiskaBoqortooyada Midowday
File:EBarton2.jpg
File:Haroldoath.jpg|Mid ka mid ah boqoradii soo xukumi jiray boqorooyada ingiriiska
File:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|Madaxweynihii koowaad ee Maraykanka Mudane George Washington wuxuu asal ahaan ka soo jeedaa dadka Ingiriiska.
File:Britain peoples circa 600.svg|Maabka iyio sida u degan yihiin wadanka Ingiriiska 
File:Flag of the British East India Company (1707).svg|Calanka British EMPIR3 ee (1707).:•
File:Flag of the United States (Pantone).svg|Calanka Gobolada Midoobay.:•

.

.

https://www.langcen.cam.ac.uk/resources/lango/oromo.html#:~:text=Language%20of%20the%20Oromo%20people,after%20Arabic%2C%20Hausa%20and%20Swahili..
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_United_Kingdom_flags.:•



https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?locations=AU.:•

https://worldpopulationreview.com/countries/australia-population.:•

https://www.pewresearch.org/religion/2015/04/02/religious-projections-2010-2050/.:•

## Tixraac

Great Britain
United Kingdom
Gaaca

**Gaaca**, **Ga'a**; waa deegaan aad quruxsan oo soo jiidasho leh waxay Isugu jirtaa Beero iyo goob dalxiis  oo dabiici ah  oo leh ilo Biyoodyo aan go'in, Warro biyo jiifeen ah, Biyo dheceeno, Beero,  Biyo qulqulaya oo macaan  iyo  Kaymo waaweyn oo jiq ah oo dalxiiska iyo tamashlahaba ku wanaagsan, Ishana u roon. Gaaca waa deegaan barwaaqo ah waxaana ku nool Duur joog farabadan oo ay kamid yiihiin ugaadha noocyadeeda kala duwan, Noocyada shimbiraha dalka iyo noocyo badan oo Duur joogta qaybeheeda kale duwan ah.
 
Waxay ku taal Togga weyn ee Baalade, 30 KM ayeey dhanka koonfureed ka xigtaa magaalada Boosaaso.      
Gaaca waxay ka mid tahay meelaha ugu caansan ee loo dalxiis tago, waxaana aad u booqda dalxiisayaal Ajaanib & soomaali.

## Barxadda Gaaca
Barxadda Gaaca waxay ku taal Ka soo horjeedka Xarunta Dowladda Hoose ee Magaalada Boosaaso, Jihada Galbeed ayeey Kaa qabaneysaa Marka la joogo Dhismaha Kowaad ee Dowladda Hoose ee Boosaaso, Barxadda Gaaca (Gaaca Square) Waa Fagaaraha Ugu ee Caansan Magaalada Boosaaso, Bartamaha barxadda waxaa ku yaal Aargada Magaalada,  waxay ku taal meel 4 Wado Isugu yimaadaan Waana Goobta kowaad ee dadweynuhu Isu Taggaan Xilliyada Fantasiyaha, Isu soobaxyada, Iidaha IWM.  
Dhismayaasha caaradka ku haya Barxadda qaybtood waxay magac wadaag la yihiin Barxadda Sida Dabaqa Gaaca oo ka mida Saraha ugu ku hareeraysan Barxadda.

## Tixraac
Qorof

Qorof Waxaa Dego reer allamagan iyo xogaa reer horogle ah, Reer Allamagan Waa Jifada Ugu Badan Ee degmada Dego  Qorof waa degmo ku taalo gobalka galgadud. waxay udhaxeeysa degmada caabudwaaq iyo galinsoor. qiyaas ahan waxa degan 50,000 oo family. waxay leedahay laba ceel biyood. degmada waxaa degoo beesha wagardhac mareexan sade. gar ahaan waxaa degoo beesha reer allamagan.
waa beeesha labaad ee ugu badan beel weynta wagardhaceed. waxaa nabadoon u ah xasan yare cilmi. 

|dadka caanka ah oo kadhashay beesha reer allamagan waxaa Ka mid ah 

1-mahamed haanoolato, oo kamid ahaa SYL. 

2-abwaan galayax 

3- Abwaan samatar murug 

4-general abdi cigal 

5-Abwaan Abdi Adam Badey

6-General Mohamed Adam Ilkacidi

7-Malyuun Maanka

8-Ahmed Adam

9-Nabadoon a Adam Yare Cilmi

beesha reer allamagan waxay Kaloo degtaa magaalada caabudwaaq, degmada dhabad,iyo dhacdheer,Saaxo,Furinta Foore,Ramalo,Kaxandhaale.
.    2. reer alla magan ayaa ugu badan deegaankan  qorof oo guryaha ugu badan ka degan gaar ahaan reer kheyr allamagan

Deegaanada wagardhaceed waxaa ka mid ah Dhabbad,Saaxo,Kaxandhaale,Dacdheer,Balihowd,Haanbayle,Abudwaq,Furinta foore,

( 1 ) Dhabbad iyo Abudwaq waxaa ugu badan beesha ree wardheere oo ah beelaha ugu taariiqda badan mareexan Waxaana ka dhashay Prof Gacaliye, Caaqil Cali Waalid,Abwaan cali dhagfiin, Abwan Xaaji ilkadahab, Abwaan Ciise isxaq,Nabadoon Xaaji Gurxan, Kooshin Cigaal, Wariye Yasin cise Wardhere , Prof Xasan Gacaliye, Dr bile salaad diini, Abwaan galad jacayl,Abwaan Mohamed Ciise,Muuse Yuusuf,Jaamac Duule,Ducaale sheekeeye, General Abdi ashkir, General Gureeye galaal, Abdi xasan dige iyo Rag kale oo Taariikh kulahaa Geeska afrika
Allamagan wuxuu dhalay 3 Nin 

1-Reer Kheyr Allamagan,

2-Reer Maxamud Allamagan,

3-Reer Samatar Allamagan
Wadaamogoo

**Wadaamogoo** waa degmo ka mida degmooyinka ku yaal Gobolada Somaliland. Waxay degmadu hoostagtaa gobolka Saraar.
Deegaanka waxa deggen beesha Solomadow

### Muuqaal caan ah

Wadaamogoo waxay u dhaxaysaa magaalooyinka Burco iyo Laascaano.

Waxaa lagu sheegay magaceeda maahmaah caan noqotay wakhtigii dagaalka SNM iyo keligii taliye Siad Barre. 

Maahmaahdaas oo ah: “Ninkii wadada Sheekh wanaag ku maroow, Wadaamogoo ayuu wadkaa yaal”.

## Tixraac
Gabtaanle

baxay wanajinta dadka somaliyed wax ka baro tariikh diisa

## Hordhac
Beesha Gabtaanle waa beel lagu Amaano hufnaan iyo daris wanaag Waana beel sharaf iyo qadarin ku dhex leh dadka ay ood iyo dhalasho wadaaga yihiin. Beeshan waxaa lagu tilmaamaa in Awoowgood Qaazim uu ahaa Ninkii degay magaalada Boosaaso markii ugu horaysay Taariikhda, uuna lahaa Hashii *Boosaas* ee daaqi jirtay meesha magaalada boosaaso hada tahay iyo Agagaarkeeda.
Juurile

**Juurile** waa magaalo ku taala gobolka Bari ee wadanka Soomaaliya.
Magaalada Juurile waxay ka tirsan tahay Degmada Waaciye oo isu soo ururisa magaalooyin  iyo deegaano fara badan.

## Waxbarashada
Magaalada Juurile waxay leedahay iskuulo lagu barto tacliinta assaasiga ah.
## External links
jurile, Somalia

## Tixraac
Mooracase

**Mooracase** (, ), beesha moorcase waa beesha ugu tiro yar marka lo ego hartiga kale. *Ahmed Harti Amaleh Abdi Muhammad Abdirahman Jaberti*; sidoo kale loo qoro **Moorasse**, **Moor'ase**, **Mourase** waa qabiil ka tirsan beelaha Daaroodka ee Dadka Soomaalida. kuwaasi oo deegaan ku ah wadamadda Soomaaliya, Cumaan iyo Yemen.
Beelweynta Mooracase waxaa ka farcama dhamaan qabiilada Axmed Hartiga ee kala ah: Gabtaanle, Tiinle, Maganlabe, Iyo Dishiishe.Beesha axmed Harti oo gurmad udiray beesha Dhulbahante

## Daarood
 

Daarood waa beel ka mid ah beelaha Soomaalida kuwaasi oo degan Geeska Afrika. Beesha Daarood waxaay degtaa wadanka Soomaaliya (gobolada dhexe iyo Gedo), wadanka Itoobiya iyo deegaano ka tirsan wadanka Kiinya.
Guud ahaan, beesha Daarood waxaa ka farcama reero badan oo ka mid yihiin: Absame, Ogaadeen, Harti (reer Darawiish, Dishiishe, Majeerteen, Mooracase iyo Warsangali), Lailkase, Mareexaan iyo beelo kale.

Lahjadaha ay ku hadlaan daaroodku waa ay kala duwan yihiin oo iskuma dhowa, tusaale ahaan meesha ay kuwa dega Itoobiya lahjad gooni ah uga hadlaan kuwa dhinaca bari degana lahjad gaara ayay ku hadlaan, kuwa sanaag segana lahjad gaara ayaabay ku hadlaan.
Asal ahaan odaygii Daarood ahaa waxa uu ku yimid Yaman Jabarti Ismaaciil isaga oo sheekh ah oo faafinaya diinta Islaamka gaar ahaana waxa uu ka soo degay meel u dhaw degmada Laasqoray ee gobolka Sanaag waxaa uu mudo diinta Islaamka ka faafinayey dhulka Bariga iyo Bartamaha Geeska Afrika. Daarood waxaa dhashay Doombiro Dir.
## Tixraac
Habar Awal

Beesha isaaq waxa ay kamid yihi
Beelwaynta dir
Waxyna ukala baxan 7
garhajis
habar jeclo
habar awal 
Somalilan waqoyi galbed somali
djabuuti 
Somali galbed

Abtirsinta *Habar awal* waa : Muuse Subeer Cabdiraxmaan/Awal Sheikh Isxaaq 
Cabdirahman sheikh isaxaaq waxa u dhalay Subeer ,Suberna waxa u dhalay Muse Muse ayaa si dhalay 6 Carura 
oo ah san io say ukala wawaynayen  :

### 1: '''''Afgab Muse'''''   2: '''Celi Muse''' 3: '''Cigale Muse'''   4: '''Cabdale Muse'''  5: '''Cise Muse'''  6: '''Sacad Muse'''
Sas ayay ahayen Sas bayna u ka waynayen.
Cabdirisaaq Maxamuud Yuusuf (Afguduud)

**Cabdirisaaq Maxamuud Yuusuf (Afguduud)** Taliyihii Hore ee Ciidanka Booliska Soomaaliyeed ee Puntland Waxa uu ku Dhashay Magaalada Qardho ee gobolka Bari. Wuxuu ka mid yahay Saraakiisha Soomaaliyeed ee ugu Hawl karsan, Wadanisan, Looguna Muuqaal Aqoonsi badan yahay.

## Hordhac
General Afguduud wuxuu ku dhashay magaalada qardho ee gobolka Bari sanadkii 1963,  waxbarashadiisa Dugsiga Hoose Dhexe wuxuu ku qaatay  Iskoolka Al-Azhar ee Magaalada Qardho. Waxbarashada Dugsiga sare wuxuu ku qaatay Banadir Sare ee Magaalada Muqdisho. Wuxuu aqoonta Jaamacadeed ku qaatay  Jaamacada Umadda Soomaaliyeed "Somali National University".  

Wuxuu ku biiray Ciidanka Booliska Soomaaliya sanadii 1986, wuxuuna tababar ku qaatay kuliyadda Tababarka ciidanka Grosso  ee Magaalada Roma ee dalka Talyaaniga  Sidoo kale wuxuu tababaro dhowr ah ku qaatay meelo kala duwan oo dalka gudihiisa Iyo dibadiisa ah.
General Cabdirisaaq Afguduud wuxuu ka shaqeeyay qaybo badan oo Ciidanka Booliska Soomaaliya Iyo Ciidanka Xooga Dalka ah, Isagoo ka qabtay xilal hawlgal, xilal Tababar Iyo xilal Hogaamineed.   

General Afguduud wuxuu muujiyay Hawlkarnimo dheeri ah, Daacadnimo iyo Hufnaan mudada dheer uu ka tirsanyahay Ciidanka Booliska Soomaaliya. Wuxuu ka mid ahaa Saraakiishii ugu horaysay ee isu duway ee asaastay Ciidanka boliiska Puntland.  Xiliyadii kala duwanaa ee uu ahaa Taliyaha  Ciidanka Boliiska puntland waxaa lagu xasuustaa tababaradii  uu u kala diray dhamaaan Ciidamada Boliiska Puntland.
Sanadii 2014 markaas oo ahayd markii Labaad ee General Afguduud noqday Taliyaha Ciidamada Boliiska Puntland wuxuu u kala qaybshay ciidamada boliiska saddex qaybood  oo tababaro loogu kala  diray 
#Kuliyadaha Boliiska ee dalka gudihiisa ku yaal
#Xeryaha Tababarka boliiska ee Gudaha dalka Iyo      
#Ciidamo Saraakiil  Iyo Saraakiil xigeen u badan oo loo qaaday Tababaro meelo kala duwan oo dalka dibadiisa ah. 
 
General Afguduud waa shaqsi ku Adadag saraynta sharciga, saraynta karaamada shacabka iyo karaamada Ciidamada Boliiska,  Waana Shaqsi ku hanweyn kuna dadaala Inuu  arko ama hogaansho ciidan tababaran, u dhamaystiran yihiin dhamaan agabyada ciidan ee daruuriga ah Kana muuqato Asluub & haykal ciidanimo.
Vincent Aboubakar

**Vincent Paté Aboubakar** (dhashay 22 January 1992) waa laacib ciyaara kubadda cagta oo u dhashay dalka Kameroon wuxuuna hadda u ciyaara kooxda kubadda-cagta ee Beşiktaş ee ka dhisan magaalada Istanbul ee dalka Turkiga. Aboubakar waxaa lagu xusuusta goolkii u Masar ka dhaliyey daqiiqaddii 89aad ee finalkii **Koobkii Umadaha Africa** 2017kii, Goolkaas oo ay Kameroon ku qaaday **Koobkii Umadaha Africa 2017**.
## Tixraac
Shubaal Maax

**Gashaanle Shubaal Maax** wuxuu ka tirsan yahay Ciidanka Booliska Soomaaliya, Wuxuu ku Dhashay Magaalada Boosaaso ee gobolka Bari. Wuxuu ka mid yahay Saraakiisha Soomaaliyeed ee ugu Hawl karsan, Wadanisan, Dhowra Kuna Adadag Saraynta sharcgia Iyo Saraynta Karaamada shicibka Soomaaliyeed.

## Hordhac
Gashaanle Shubaal Muumin Maax oo loogu yeero Gaashaanle Shubaal waxbarashadiisa Hoose Dhexe wuxuu ku qaatay Iskoolka Boosaaso Public Secondary ee magaalada Boosaaso. waxbarashada Dugsiga Sare wuxuu ku qaatay Banaadir sare ee Magaalada Muqdisho. wuxuu Aaqoonta Jaamacadeed ku qaatay Jaamacada Umadda Soomaaliyeed "*Somali National University*" oo uu ka qaatay Koorso Diblooma ah

Wuxuu ku biiray Ciidanka Booliska Soomaaliya Sanadii 1974 wuxuuna tababar ku qaatay kulliyada   tababarka ciidanka ee *Iskool Polisiye* ee magaalada          muqdisho.
Gaashaanle Shubaal wuxuu ka shaqeeyay qaybo badan oo Ciidanka Booliska Soomaaliya ah Isagoo ka qabtay xilal tababar, xilal hawlgal iyo xilal hogaamineed.

G/ Shubaal wuxuu muujiyay Hawlkarnimo dheeri ah, Daacadnimo iyo Hufnaan mudada dheer uu ka tirsanyahay
Ciidanka Booliska Soomaaliya . Wuxuu ka mid ahaa Saraakiishii ugu horaysay ee isu duway waxna ka asaastay Ciidanka boliiska Puntland.

Dhowrkii sano ee u damaysay wuxuu ka mid ahaa Saraakiisha Soomaaliyeed ee Ka howl galaysay gobolada Woqooyi Bari ee Puntland gaar ahaan Dekeda Boosaaso Iyo Kulliyada tababarka Ciidanka Booliska Soomaaliya ee Carmo.
Waa sarkaal qadarin iyo ixtiraam badan ku dhex leh Ciidanka Booliska Soomaaliya gaar wixii burburka ka dameeyay oo uu Sarkaalku ka shaqaynayay dib u dhiska Ciidan Boolis tababaran oo ka hanaqaada una Adeega shacabka gaar ahaan gobolada Woqooyi bari oo uu Sarkaalku joogay.

Shubaal waa shaqsi ku Adadag saraynta sharciga, saraynta karaamada shacabka iyo karaamada Ciidanka Booliska Soomaaliya Waana Shaqsi ku Hanweyn kuna dadaala Inuu hanaqaado ciidan Boliis soomaaliyeed oo tababaran, ayna u dhamaystiran yihiin dhamaan Agabyada ciidan ee daruuriga ah Kana muuqato Asluub & haykal ciidanimo.
14

Sannadka **14** (MIV) wuxuu ahaa sanad boodbood ah oo ka bilaabmaya Sabtida kalandarka Luuliyaan.

## Dhacdooyinka

## Dhalashada

## Dhimashada
Degmada Baydhabo

**Baidoa District** (Soomaali: Degmada Baydhaba) waa degmo ku taalla gobolka Bay ee koonfurta Soomaaliya. Caasimaddeedu waa Baydhabo
## Tixraac
## Xiriirinta dibadda
Degmooyinka Soomaaliya

Khariidadda Maamulka Degmada Baydhabo
Xirsi Gaataa

**S/G Xirsi Siciid Gaataa** Taliyihii ugu horeeyay Ciidanka Booliska Soomaaliyeed ee Puntland Waxa uu ku Dhashay Magaalada Boosaaso ee gobolka Bari Sanadii 1847. wuxuu ku dhintay Magaalada Hargeysa Sanadii 2017. Wuxuu ka mid ahaa Saraakiisha Soomaaliyeed ee Xiliga dheer soo shaqaysay, kuna caan baxay wadaniyada Iyo Hawlkarnimada.

## Taariikh
 
S/G Xirsi Gaataa wuxuu ka mid ahaa saraakiisha soomaaliyeed ee Ugu saraysa uguna Go'aanka adag Xilligii xukunkooda, wuxuu caanka ku ahaa u hiilinta saraynta sharciga, dhowrista xaquuqda Iyo karaamada Ciidamada Iyo go'aan adayg. Taariikhdu markay ahayd 1947, Dusgi quraanka iyo  Dugsiga Hoose/dhexe Wuxuuu ku qaatay Magaalada Boosaaso.
Dugsiga Sare Waxa uu kaga baxay Magaalada Muqdisho ee Xarunta Dalka Soomaaliya Taariikhdu markay ahayd 1968-dii.

Markii uu dugsiga Sare dhamaystay Dawlada Soomaaliya waxay u dirtay Tababar Ciidan oo dalka Ruushka Ah, Iyadoo Sanadii 1969-kii loo qaaday Academiyada Ciidanka Ruushka ee ku taal Magaalada Odesa.
Tababar mudo qaatay ka dib 
Sareeye Guuto Xirsi dalka ayuu dib ugu soo laabtay isagoo laga bilaabo 1980-1982 Taliye Urur ka ahaa Gobolada Waqooyi Galbeed ee hada loo yaqaan Somaliland.

Laga Bilaabo 1983-1986-dii Wuxu Taliye Guuto ka ahaa Ciidanka Xooga Soomaaliya ee Fadhigoodu ahaa Magaalada Qardho ee deegaanada Puntland.
Laga Bilaabo 1987-1990 Wuxuu ahaa Taliyaha Ciidanka Xooga Soomaaliya ee Gobolada Bay iyo Bakool.
Laga Bilaabo 2000 ilaa 2003 Wuxuu Ahaa Taliyihii Ciidanka Booliiska Puntland.
Laga Bilaabo 2005 ilaa 2008 Wuxuu Taliyaha Ciidanka Asluubta puntland.

Laga Bilaabo 08-10-2016 ilaa 12-02-2017 Wuxuu ahaa Duqa Degmada Waaciye. Xirsi wuxuu ahaa Shakhsi hadal cad, Arimaha amaankana mudo badan kasoo Shaqeeyey Sida Taariikhdiisa ku xusan. Wuxuu ahaa shaqsi go'aano adag  si fududna u maareeya arimaha loo xilsaaro.
Yoonis

:*Kani [[magac]] ka mid ah magacyada dadka loo bixiyo*

**Yoonis** (; ; Af Yuhuudi: יוֹנָה; Af-Laatiin: *Ionas*) waa magac loo bixiyo labka dadka ama raga. In kastoo magaca Yoonis inaga soo galay xaga dadka Carabta waxaa la sheegay in asal ahaan uu ka soo jeedo dadka Yuhuuda. Sida ku xusan buuga Axdigii Hore (Tanakh/Old Testament) magaca Yoonis waxaa loo bixiyay markii ugu horeeysay Nabi Yoonis (C.S.) wakhti ku beegan qarnigii 8aad C.H.
* Boqorro Fiican iyo Boqorro Xun

## Dadka Caanka ah
* Nabi Yoonis

## Sidoo kale fiiri
* Magacyada Soomaaliyeed
* Magacyada nabiyada

## Tixraac
Barxadda Gaaca

Barxadda Gaaca waxay ku taal Ka soo horjeedka Xarunta Dowladda Hoose ee Magaalada Boosaaso, Jihada Galbeed ayeey Kaa qabaneysaa Marka la joogo Dhismaha Kowaad ee Dowladda Hoose ee Boosaaso, Barxadda Gaaca (**Gaaca Square**) Waa Fagaaraha Ugu ee Caansan Magaalada Boosaaso, Isla markaasna waa Fagaaraha keliya ee Magaaladu Leedahay. Bartamaha Barxadda waxaa ku yaal Aargada Magaalada,  waxay ku taal meel 4 Wado Isugu yimaadaan Waana Goobta kowaad ee dadweynuhu Isu Taggaan Xilliyada Fantasiyaha, Isu soobaxyada, Iidaha IWM.  
Dhismayaasha caaradka ku haya Barxadda qaybtood waxay magac wadaag la yihiin Barxadda Sida Dabaqa Gaaca oo ka mida Saraha ku hareeraysan Barxadda. 
Isgooyska Barxadda Gaaca waa kan ugu mashquulka badan Magaalada. waana mid ka mida Isgooysyada ugu mashquulka badan guud ahaan wadanka soomaaliya.
Xidda

**Xidda**(; ) waa magaalo ka tirsan gobolka Bari Waxay kamid tahay Magaalooyinka hoos yimaada Degmada Waaciye . 

Markii u horaysay ee la dego waxay ahayd sanadku markuu ahaa 1922. Waa Magaalo qurux badan, Cimilo wanaagsan, waana magaalo dadkeedu u badan yahay dhalinyaro aad u da yar.

Waxaa Asaasay Ganacsato Ka soo jeedda Beelaha Dishiishe Ugu Horreye Xaaji Xuseen Gaacayte ,

## Guudmaris
Waxaa lagu tiriyaa inay ka mid tahay magaalooyinka aadka u koraya, waxaa ku yaala dhismayaal aad u qurux badan, masaajido fara badan, meelo lagu madadaasho, waana magaalo aad u soo jiidata dad badan xilliyada kulaylaha ee La ga soo xaggaa baxo magaalada Boosaaso.  
Waxay ku taal goob aad ugu wanaagsan goob magaalo, waxaana ku hareeraysan deegaano aad u tiro badan oo la degan yahay.

Magaaladu waxay caanku tahay Dhallinyaro aad ugu firfircoon dhan kasta.

## Waxbarashada
Marka loo eego Wasaaradda Waxbarashada Puntland Waxaa ku yaala Xidda Afar (4) Iskool Hoose dhexe Iyo Hal (1) Iskool Dugsi Sare ah. Sidoo kale waxay leedahay Madarisooyin lagu barto Quraanka Kariimka ah.
Ugaas Yaasiin Ugaas Cabdirixmaan

**Ugaas Yaasiin Ugaas Cabdirixmaan** () Wuxuu ku dhashay Magaalada Boosaaso, Taariikhdu markay ahayd 1915. Wuxuu Ugaasnimada hayey 60 Sano. Wuxuu  xukumi jiray magaalada Boosaaso ka hor Madaxbannaanida.

## Guudmaris
Wuxuu waxbarashadiisii diinta islaamka ka bilaabay Magaalada Boosaaso, halkaasoo uu Xaafidil qura’aan uu ku noqday.
1935-1938 wuxuu waxbarasho u tegey Muqdisho oo uu ka dhiganaayey iskuul Talyaanigu ugu talo galay Ilmaha madax-dhaqameedyada Soomaaliyeed, oo ahaa iskuul isbishaale ah (*Schola Speciale per I figli di capi Somali*).

Sannadkii 1941dii Waxaa Ugaas Yaasiin Ugaas cabdiraxmaan loo caleemo saaray Ugaasnimada. Wuxuu ka mid ahaa halgamayaashii gobanimodoonka  Soomaaliyeed.
1947-dii wuxuu noqday Xaghayaha Xisbiga SYL ee Degmada Boosaaso.
1951-dii Guddoomiyihii Magaalada boosaaso ee Talyaaniga u joogay wuxuu talo ku bixiyey in la dilo Ugaaska, oo markaas ahaa xoghayihii Xisbiga SYL, Ugaasku markuu ka warhelay Arrintaas wuxuu u baxsaday dhinaca Waqooyi uu ka galay Ceelaayo -Ceerigaabo, Burco -Hargeysa. Magaalooyinkaas oo si fiican loogu soo dhoweeyey, kadibna wuxuu u gudbay Xamar, waxaana lagaga hor yimid magaalada Jowhar. Ugaasku markuu xamar tegey xog-warran ayuu u jeediyey Golihii dhexe ee SYL, kadibna Dacwadoodii ayey UN-ka u gudbiyeen, UN-kiina waxay Talyaaniga culays ku saareen in dadka cadaadiska laga daayo, ammaanka Ugaaskana la sugo, markaas kadib ayuu Boosaaso kusoo laabtay waxaana loogu soo dhoweeyey si wanaagsan.

1956-1959 Ugaasku wuxuu ka mid noqday xubin baarlammaankii ugu horreeyey ee loo sameeyey dalka Soomaaliya (*Daakhiligii*), intii ka danbeysay wuxuu ka mid ahaa Baarlamaanka Soomaaliyeed  ilaa 1969kii. Xilligaas ka dib wuxuu ka shaqaynayey caanna ku ahaa Nabadaynta & suluxa Ummadda Soomaaliyeed, wuxuu kaloo caan ku ahaa Astaan hoggaamiye dhaqameed iyo mid diineed, isagoo ahaa xaafidil Qur’aan kuna xeeldheer shareecada diinta islaamka, wuxuu ku hadli jirey Luqadaha (afafka) Carabiga iyo Talyaaniga.

1991dii Ugaas yaasiin wuxuu ka mid ahaa Guddigii Odayaasha ee isu xil-saaray in ay kala dhex-galaan dhinacyadii ku dirirayey Magaalada Muqdisho, wuxuuna ahaa shakhsigii Raadiyow Muqdisho kala hadlay ummadda Soomaaliyeed, isaga oo kasii daayey baaq Nabadeed, habeenkaasna ka baaday isku day dil, isaga iyo kuwo kale oo ka mid ahaa guddigaas.
Guddigaas odayaasha ee nabadaynta ummadda qaar ka mid ahaa ayaa naftoodii ku waayey sida:
Marxuum Xaaji Muuse Boqor (Allaha u Naxariistee) Marxuum xaaji xaashi weheliye (Allaha u Naxariistee), waxaa kaloo isla goobtaas ku dhaawacmay Marxuum Sheekh Maxamed Maxamuud (faruur) (Allaha u Naxariistee) oo guddiga ka mid ahaa & shakhsiyaad kale.
Dalalka uu maray waxaa ka mid ahaa Djibouti, Ethiopia, Kiinya, Ugaandha, Tansaaniya, Yemen, UAE, Ciraaq, Suuriya, Urdun, Lubnaan, Masar, Turkiga, Baytul Muqdis ka hor inta uusan u gudbin Dawladda Yuhuudda, Jarmalka, Talyaaniga iyo dalka Maraykanka oo uu joogay 1963 markii lagu dilay Madaxweyne John F. Kenedy.
Isku Soo Wada Duuboo Taariikh Nololeedkii Alla Haw Naxariistee Ugaas Yaasiin Ma Ahan mid qoraalo Kooban Lagu soo Bandhigi karo Waxaase la Dulmaray Dulucda Taariikhdiisii oo Kooban.