Khumbize Chiponda

**Khumbize Kandodo Chiponda** (wuxuu dhashay 10 May 1969) waa siyaasi Malawi ah . 2020 waxay noqotay wasiirka caafimaadka Malawi 
.
## Nolosha hore iyo waxbarashada
Khumbize wuxuu ku dhashay 10 May 1969 Malawi, waa walaashii Ken Kandodo , oo sidoo kale ah siyaasi, oo la xidhiidha madaxweynihii aasaasay Malawi, Hastings Banda  Waxay heshay shahaadada koowaad ee Sayniska Sayniska ee Biology iyo Chemistry at Chancellor College, Jaamacadda Malawi ee 1991. Kadib waxay waxbarashadeeda ku hormarisay Koonfur Afrika, iyada oo shahaadada Bachelor of Pharmacy ka qaadatay Jaamacadda Western Cape ee 1996. waxayna ka shaqeysay Wasaaradda Caafimaadka oo ah biochemist. 
## Xirfad ahaan xildhibaan
Doorashadii guud ee 2014kii Chiponda waxaa loo doortay Xubin Baarlamaanka Malawi Congress Party (MCP) oo laga soo doortay degaanka Koonfur Bari ee Kasungu Bishii Diseembar 2017 Chiponda ayaa ku cadaadiyay Wasiirka Jinsiga, Carruurta, Naafada iyo Daryeelka Bulshada, Jean Kalilani , si uu u sharaxo waxa qaybta gaarka ah ay sameyneyso si kor loogu qaado hawlaha horumarinta carruurnimada hore ee Malawi Bishii Febraayo 2018 waxay ku biirtay xildhibaan Chimwendo Banda oo ka difaacaya MCP eedeymaha xadgudubyada, iyo weerartay "wasiirrada xun" kuwaas oo wasakheeyay sawirka MCP laakiin markii dambe ku biiray Xisbiga Horumarka Dimuqraadiga (DPP) Bishii Juun 2018 waxaa lagu dhawaaqay inay tahay Xoghayaha Abaabulka ee Guddiga Fulinta Qaranka ee MCP
Waxay sii dhigtay kursigeeda doorashada guud ee 2019 ka dib doorashada waxaa loo magacaabay kuxigeenka madaxa sare ee MCP. Bishii Febraayo 2020 guddoomiyaha guddiga doorashada Malawi (MEC) Linda Kunje ayaa nidaamka MEC ku difaacday guddiga baarlamaanka ee wax ka weydiinaya wax is-daba-marin taasoo baabi'isay doorashadii madaxtinimada ee May 2019 . Markii Kunje uu qiil uga dhigay " isla foomamka aad wax ka weydiineyso, xil gudasho la'aanta aad sheegayso" oo ah waxa xildhibaanada u dhiibay xilalkooda, Chiponda ayaa ku eedeeyay Kunje inuu guddiga hoos u dhigay oo uu ka baxay.
## Wasiirka Caafimaadka
Bishii Luulyo 2020 Madaxweyne Lazarus Chakwera wuxuu Chiponda u magacaabay Golaha Wasiirada Malawi inuu noqdo Wasiirka Caafimaadka iyadoo Chrissie Kamanga Kalamula Kanyasho uu u yahay ku xigeen Magacaabista Chiponda waxay keentay eedeymo ah eex iyo qaraabo kiil Chakwera waxa kale oo uu doortay Chiponda si uu ula guddoomo Guddi Hawleedka Madaxweynaha ee Coronavirus , oo uu weheliyo Dr. John Phuka, oo ah macalinka Kulliyada Caafimaadka Waxay xaqiijisay ballan qaadka joogtada ah ee Jarmalku si uu u caawiyo waaxda caafimaadka Malawi iyada oo uu jiro masiibada 27 Luulyo 2020 Chiponda waxay soo saartay dardaaran saraakiisha caafimaadka ee Karonga si ay u tijaabiyaan qof kasta oo looga shakiyo calaamadaha COVID-19 ee Xuduudka Songwe 
2025 waxay ku dhawaaqday qorshe dawladeed oo lagu ciribtirayo daacuunka marka la gaaro 2030. Qorshahan waxaa taageeray saaxiibo caalami ah oo ay ku jiraan UNICEF iyo Ururka Caafimaadka Adduunka.
## Tixraac
Chakwera waxay soo xushay koox xamaasad u leh fikirka Tonse, oo diyaar u ah inay soo bandhigto aragtida Tonse

"Madaxweynaha cusub ee Malawi oo difaacay golaha wasiirada ee muranka dhaliyay"

"Jarmalka waxaa ka go'an inuu taageero waaxda caafimaadka Malawi"

baarlamaanka - Liiska musharrixiinta ay ku dhawaaqeen ku-guulaystayaashii guddiga doorashada Malawi oo 

"MCP wuxuu ku dhawaaqay xubnaha NEC buuxa ee Lunguzi, Kandodo, Kunkuyu jagooyinka la siiyay: Mia waxay tiri Chakwera waxay soo ururisay koox wanaagsan si ay u hogaamiso Malawi".

"MCP wuxuu bixiyaa hogaamiyaha mucaaradka, wuxuu magacaabaa Lowe: Kawale wuxuu noqdaa sarkaal sare"

"Malaawi waxay qaadaysaa tillaabooyin lagu joojinayo faafitaanka daacuunka marka la gaaro 2030"

"Xildhibaannada waxay rabaan in la kordhiyo qoondaynta Horumarinta Carruurnimada Hore"