open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xasan Diiriye

**Xassan Diiriye** waa fanaan caan ah oo soomaaliyeed waxaa uu ku dhashay magaalada Seylac 

waxaanu ku barbaaray buuhoodle oo ayeeyooyinkii iyo awoowayaashii deganaayeen markii uu isaga oo 1 sano jira uu wada 

waayay aabihii iyo hooyadiiba sanad qudha wada dhinteen waxaana la dhashay wiil qudha oo la yidhaahdo **xuseen** ilaa imikana ku nool hargeysa

markii uu noqday waxoogaa xasan diiriye ayuu u soo wareegay magaalada hargeysa oo uu kaga biiray fanka 

waxaanu ka mid ahaa ragii ugu danbeeyay walaalaha hargeysa xasan diiriye waxa uu ku geeriyooday wadan ka mida wadamada khaliijka oo la yidhaahdo Kuwait kuna aasan yahay waxaanu ifka uga tagay 9 caruur ah iyo 34 ay dhaleen waxaana lagu naaneysi jiray wadaniga 

Sababtuna waxay ahayd heesihiisa oo u badnaa wadani waxaanu ahaa ninka ugu heeso wadani badan fanaaniinta soomaaliyeed

waxaan ilaahay uga baryaynaa inuu janadii ka waraabiyo dhamaan inta afsoomaaliga ku hadashana samir iyo iimaan ka siiyo 

**Xassan Diiriye** AUN Wuxu geeriyooday 

Beesha uu ka dhashay waa beesha reer horogle 

25 july 2008 in al sabah hospital kuwait.mahadsanidin'
Dari

Deegaanka Darri oo magaca saxda ah uu yahay Ceeldaraad, waxaa deegaankaas uu caan ku yahay Dhaqashada Xoolaha Nool iyo tacbashada beeraha, waxaana deegaanka uu leeyahay Dugsi Hoose,Dhexe,Sare ee Ceeldaraad Primary And Secondary School, waxaa sidoo kale ku yaal Isbitaal weyn oo dhaqaatiir caalami ah, waxaana looga kala yimaadaa deegaano ku dhaw deegaanka Darri.

Deegaankaasi waxaa uu ku caanbaxay Ceel loo yaqaan ceelweyne oo xili mudo qarni ku dhaw laga joogo looga imaan jiray meelo ka baxsan 100 Km waxaana deegaankaas uu yahay mid qadiimi ah.

Ceeldaraad "Darri" ayaa qiyaas ahaa waxaa ay 45 Km dhanka waqooyi ay kaga beegan tahay degmada Ceelbuur ee Gobolka Galgaduud, waxaana dhan kale 90 KM dhanka bari kaga beegaan degmadda Galhareeri ee gobolka Galgaduud.

Deegaankaas ayaa waxaa dega Beesha Murusade oo kamid ah beelaha ugu weyn hawiye, waxaa sigaar ah u daga Beesha **Habar Maxamed** waxaa ay u kala qeybsan tahay labo gadi, oo ay kala deganaan lafaha Daguuro Maxamed iyo Hilibi maxamed oo ah lafaha Habar maxamed ku abtirsada.

Deegaankaas Nabadoonada ka soo jeeda ee gobolka galgaduud laga yaqaano ayaa waxaa kamid ah Xaaji Xasan Gardheer, Nabadoon/Sheekh Maxamed faarax,nabadoon maxmed guure xareed . nabadon cabdule maxmed faarax "Nuure Tuuryare" Cali Suuley, Cabdule Qanyare, iyo Shiikh Aadan Maxamed.

Siyaasiyiinta iyo dadka magacaleh ee deegaankaas ka soo jeeda ee la yaqaano ayaa waxaa kamid ah **''Maxamed Qanyare Afrax**, * *'Farax Cabdule Gacal Garamgaram''' Daahir Cali Farey.maxmed abukar ali jacfar c.cabdi cals maxmed guure  iyo masuuliyiin kale.
May 2013

Madaxweynaha Puntland Dr.Cabdiraxman Maxamed Farole ayaa galabta 27 May,2013 xarunta PDRC ee magaalada Garowe uga qaybgalay banaamij xogwaran ah oo ku saabsan Puntand iyo Somalia.

Xafiiska warfaafinta ee Madaxtoyada Puntland ayaa soo qaban-qaabiyey barnaamijkan looga hadlay Amaanka ,Geedi socodka Dimoqraadiyada Puntland ,Dhaqaalaha ,Dhalinyarada iyo Arrimaha Federaalka Somalia.

**Amaaanka 
**
Madaxweynaha ayaa sheegay in dunida oo idil la tacaalayaan arimaha amaanka ,isagoona xusay in Puntland ay ku guuleysatay adkeynta amaankeeda sida dib u habaynta ciidamada ,tababarkooda ,dagaal ay ku qaadeen Al-shabaab buuralayda Galgala iyo kooxaha burcad badeeda ah.
Ciidamada amaanka Puntland ayuu ku amaanay dadaalka ay u galeen xoojinta xasiloonida iyo geesinimada ay muujiyeen ,waxana uu raaciyey in Muqdisho ciidanka deeq-bixiyaashu mushaharkooda bixiyaan halka Puntland ay dowladeedu siiso ciidanka xuquuqdiisa.

**Geedi socodka Dimoqraadiyada**

Geedi socodkan ayuu ku tilmaamay madaxweyne Farole wadadii Puntland horey ugu dhaqaaqi lahayd ,waxana uu ku booriyay dadweynaha inay si isku mid ah uga qayb qaataan doorashooyinka deegaanka ee bartamaha July si Puntland mustaqbal wanaagsan u hesho.

**Dhaqaalaaha**

Madaxweynuhu waxa uu ka hadlay hoosu dhaca ku yimid Shilinka Somaliga oo saamayn ku yeeshay bixin mushaharaadka shaqaalaha iyo ciidanka,islamarkaasina keentay in Doolar lagu qaado cashuurta laguna bixiyo kharashaadka Dawladda sida ay samaysey DF Somalia.

Heshiiskii DF iyo Puntland galeen March 2013 oo qayb ka ahayd soo daabicida Shilin Somali ayuu sheegay inaan ilaa iyo hadda wax talaabo ah laga qaadin,isagoona raaciyay in Puntland ay ka tashan doonto xalka lacagahaasi.
Faraq

Faraq waa marka la kala jaro laba tiro sida 2-2=0 markaa 0 waa faraqa 2-2

faraq waxaa lagu magacaaba ilmaha aan aabihiis la aqoon [wacalka ]

faraq waa dacal ama geeska maro sida faraqa ka qabso hebel
Taran

**Taran** Xisaab ahaan  waa natiijada Iskudhufasho laba walxoox. Kala hormarinta ay imaanayso tirooyin maangal ah ama kakan ee howlgalka iskudhufashada kumana lahan wax saamayn ah qiimaha taranta. Tani waa gaar ahaansho loola jeedo howsha iskudhufas bhada ee Kala-hormarinta.

Si kooban Taran waa wixi ka soo baxa laba tiro oo la isku dhufto sida 2*2= 4 markaa afar waa Taranta 2*2.

## Taran laba tiro

### Taran laba tiro tirsiimo

Dhig tirooyin kubbado ah qaab ah laydi tirooyinka sadaradiisa r tiri qotimadiisa s wuxuu ku siinayaa :
: r \cdot s = \sum_{i=1}^s r = \sum_{j=1}^r s 
kubbad.

### Taran laba tiro tirsiimo
:\begin{array}\hline
\cdot & - & + \\ \hline
  -   & + & - \\ 
  +   & - & + \\ \hline
\end{array}


Haddii si kale loo dhigo:
* Tranta laba tiro tabaneyaal ah waxay la midtahay tiro togan.
* Taranta tiro taban iyo tiro togan waxay la midtahay tiro taban.
* Taranta tiro togan iyo tiro taban waxay la midtahay tiro taban.
* Taranta laba tiro oo togan waxay la midtahay tiro togan.

### Taranta laba jajab
Taranta laba jajab waa jajab sareeyihiisu la midyahay taranta laba jajab fudud hooseeyihiisu wuxuu la midyahay taranta hooseeyahay laba jajab, sida lagu muujiyay habkaan soo socda:
: \frac{z}{n} \cdot \frac{z'}{n'} = \frac{z\cdot z'}{n\cdot n'}

### Taranta laba taxane
Si ay u noqoto laba taxaneyaal

: A = (a_{i,j})_{i=1\ldots s;j=1\ldots r} \in \R^{s\times r} و  B = (b_{j,k})_{j=1\ldots r;k=1\ldots t}\in \R^{r\times t}

Tarantoodu waa:

: B \cdot A = \left( \sum_{j=1}^r a_{i,j} \cdot b_{j,k} \right)_{i=1\ldots s;k=1\ldots t} \;\in\R^{s\times t} 

## Website dibedda ah
* Taran ee websiteka mathworld
Durraansiga galista suuliga

###### '''DUCADA GALISTA MUSQUSHA Marka Musqusha la galayo waxaa lagu ducaystaa Ducadan (ALLAHU MA INII ACUUDU BIKA MINAL KHUBSI WAL KHUBAA'IS) oo macnehed yahay (Allow waxaan kaa magan galaya shaydaanka kiisa dhedig iyo kiisa lab ba. waxaa la hor galinaya lugta BIDIX. marka laga soo boxo waxa la soo hor saaraya lugta MIDIG waxaana la dhahaya (Qufraanaka).'''
Beesha Aw saciid

Beesha Reer Awsaciid waa beel ka tirsan beesha Dir, gaar ahaan Curadka Dir oo sidoo kale loo yaqaan Madaxwayne Dir gaar ahaan Layiile 
 Beeshani waxay degtaa qaybo badan oo Soomaaliyeed, gaar ahaan gobollada Jubbooyinka  iyo Gedo, waxaana laga helaa magaalooyin iyo deegaano muhiim ah sida Saakow, Salegle, Bu’aale, Luuq, Jamaame, Kismaayo iyo Dhoobley dhankaa iyo waqooyina waa ay dagaan sidoo kale waxeyna dagaaan DDS oo loo yaqaan Dowlad Deegaanka Soomalida 

1. Jufooyinka Beesha

Beesha Reer Awsaciid waxay u kala baxdaa jufooyin hoosaad oo ay ka mid yihiin:

Abkeey Xaaji (Aderkii ah) Aw saciid iyo Abkeey Xaaji weysimanyihiin waa ilmo macaow sheekh ibrahim... Rer aw saciid waa ay badan yihiin waxaana kamid ah 
 Farax saciid
Abikar Saciid
Sacad Saciid 
Nuur Saciid 

2. Taariikh & Halgan

Beesha waxaa ka dhashay madax dhaqameed iyo hoggaamiyeyaal diimeed oo caan ka ah bulshada Soomaaliyeed. Waxaa ka mid ah:

Sheekh Cali Sh. Ibraahim: Caalin iyo culimo ka tirsan dariiqada Ahlu Sunna Wal Jamaaca, oo aas-aasay madaaris iyo xarumo diimeed oo waaweyn iyadoo laga hirgeliyey Xamar, Yaqshiid, iyo gobollada Gedo iyo Bakool.
Xasan Isxaaq Yacquub (Gees Cade): Siyaasi caan ah oo noqday wasiir ku xigeenka Amniga ee dowladdii Madaxwayne Cabdilaahi Yuusuf ee Baydhabo, waxaana lagu xusuustaa doorkiisa dagaalka iyo difaaca bulshada.
Cabdiqaadir Sheekh Cali Baqdaadi: Wasiir hore oo ka soo shaqeeyey Wasaaradda Diinta iyo Awqaafta, isaga oo xilal kala duwan u soo qabtay dowladihii Xasan Sheekh iyo Farmaajo.
Xil Asad Cabdirisaaq Maxamed: Xildhibaan hadda ku fadhiya kursiga beesha, isagoo hadda ah wasiir-dowlaha Wasaaradda Beeraha.
General Maxamed Xaaji: Taliyihii ciidanka booliska (2007), isagoo sidoo kale mudo dheer ka soo shaqeeyey howlaha Ciidanka Booliska Soomaaliyeed.
General Xasan Aadan Dhicis: Taliyihii ugu muda dheeraa Ciidanka Ilaalada Madaxtooyadda Qaranka Guutadda 77 si dhowna loo xasuusto, inkastoo dhowaan laga qaaday xilka.
Cabdillaahi Nadiir: Amiirkii maktabka dacwadda ee Al-Shabaab, kaasoo ahaa aas-aasihii kooxda khatarta ah, waxaana la dilay bishii Oktoobar 2022.

3. Dhaqan & Saameyn

Beesha Reer Awsaciid waa dad diini iyo dhaqan ahaan leh, wax badan ayey ka qabteen dhinacyada:

Diinta: Waxaa soo baxay culimo iyo hoggaamiyayaal diimeed oo mudan in la xuso, kuwaas oo aasaasay xarumo aqooneed iyo madaris.
Siyaasadda: Waxay kaalin muuqata ka qaateen siyaasadda iyo maamulka gudaha, iyagoo soo bandhigay madax iyo wasiirro heer qaran iyo gobolaba.
Amniga: Waxaa beesha kasoo baxay saraakiil ciidan oo heer sare ah, kuwaas oo ka shaqeeyey nabadeynta iyo amniga bulshada.
4. Gunaanad

Beesha Reer Awsaciid waxay leedahay taariikh dheer oo sharaf iyo halgan lagu xasuusto, iyadoo door muuqda ka qaadatay dhammaan qeybaha nolosha—diinta, siyaasadda, amniga,  iyo dhaqankaba
Xaranka

Dagmada Xaramka waa dagmo ku taala Jubada dhaxe. Waxayna caan ku tahay, beeraha iyo xoolaha nool. Dagmada waxaa daga beelweynta loobage Ee Martiile hiraab sheekhaal
Paramore

**Paramore** waa koox USA ah oo ciyaarto heesaha pop punk, power pop.
## kooxda

* Hayley Williams
* Jeremy Davis
* Taylor York

## Muusig

* All We Know Is Falling (2005)
* Riot!(2007)
* Brand New Eyes (2009)
* Paramore (2013)

## EP
* The Summer Tic EP (2006)
* 2010 Summer Tour EP (2010)
* The Only Exception EP (2010)
Qormo saynis

**Qormo Saynis** Culimada saynisku waxay isticmaalaan qormada sayniska si ay u qori karaan tirooyinka aad u waa weyn iyo kuwa aad u yar yar sida xawaaraha ilaysku uu hawada ku maro oo ah 29,900,000,000 sentimitir sanadkiiba, ama cufka Borotoonka oo ah 0.000,000,000,000,000,000,000,001,65 oo graam. Haddii tirooyinla loo qorosida caadiga ah, meel weyn bay qaadanayaan akhrigoodana wuu adkaanayaa. Markaa waxaa wanaagsan in la isticmaalo qormada sayniska. Tirada hore oo ah 29,900,000,000 waxay noqonaysaa 2.99 x 1010, ta dambe oo ah 0.000,000,000,000,000,000,000,001,65 waxay noqonaysaa 1.65 x 10−24.

Tirada qormo saynis ku qoranwaxay ka koobantahay tiro ka weyn ama le'eg kow, kana yar toban oo lagu dhuftay toban abyooneku jibaaran. Waxaa kale oo aan dhihi karnaa, tirada uqoran qormo saynis waa tiro leh hal god oo aan eber ahayn oo bidix ka xiga barta jajab tobanlaha, waxayna ku dhufsan tahay toban ku jibaaran abyoone togan ama abyoone taban.

Tusaale ahaan, haddii aan rabno in aan u qorno xawaaraha ilayska oo ah 29,900,000,000, habka qormada sayniska waxaan u raraynaa barta jajab tobanlaha sagaalka iyo labada dhexdooda, waxaynu ku dhufanaynaa toban ku jibaran toban. Marka wuxuu noqonayaa 2.99 x 1010. U fiirso in 2.99 ay tahay tiro toban ka yar, kowna ka weyn, ama ay tahay tiro god kaliyihi bidix ka xigo barta jajab tobanlaha, tobanka ku jibaaran tobanku waa inta god ee barta jajab tabanlaha loo raray xagga bidix.

Cufka Borotoonka oo ah 0.000,000,000,000,000,000,000,001,65 marka loo qoro qormo sayniswuxuu noqonayaa 1.65 x 10−24. U fiirso in 1.65 ay tahay tiro ka yar toban kana weyn hal, ama tiro qod qurihi bidix ka xigo barta jajab tobanlahan. Afarta iyo labaantanka (-24) waxay tilmaamaysa inta god ee barta jajab tobanlaha midig loo raray. Haddii barta jajab tobanlaha loo raro bidix, jajab tobanku wuxuu noqonayaa abyoone togan, haddii midig loo rarana jibbaarka tobanku wuxuu noqonayaa abyoone taban.

Tusaale ahaan, haddii aan rabno in aan u qorno tirada 3713.427 habka qormada sayniska waxay noqonaysaa 3.713427 x 103. Haddii aad eegtitd 3.713427 waa tiro ka weyn hal kana yar tobanama god qurihi bidix ka xigo barta jajab tobanlaha. Saddexda tobanka ku jibbaarani waxay sheegeeysaa inta god ee barta bidix loo raray.

Hadd aan xeerkii jajab tobanlaha dib ugu noqono, waxaan arkaynaa in 3713.427 ay la mid tahay3.71347 x 1000. Kun 1000 waxay la mid tahay 10 x 10 x 10 am 103.

Tusaale kale, haddii la rabo in 0.0002701 loo qoro habka qormo saynis waxay noqonaysaa 2.701 x 10-4. 2.701 waa tiro god qurihi barta jajab tobanlaha bidix ka xigo afarta taban (-4) ee tobanka ku jibaarani waxay tilmaameeysaa inta god ee barta midig loo raray.

Haddii aan u fiirsanno xiriirka ka dhexeeya jajab tobanlaha jibbaarrada iyo qormada sayniska, waxaan arkaynaa in 0.0002701 ay la mid tahay \frac{2.701}{1000} ama 2.701 x \frac{1}{1000}. Isla markaa \frac{1}{1000} waxay la mid tahay 1 x \frac{1}{10^4} ama \frac{1}{10^4} waxay la mid tahay 10-4, waayoo qeexda tirada ku jibbaaran tiro taban bay ahayd sida hoos ku qoran a-n = :\frac{1}{a^n}, haddii **a** iyo **n** ay yihiin abyoonayaal togan. Markaa haddii qeexda aan raacno, 10-4 waxay la mid tahay :\frac{1}{10^4}
Jaamacadda Cambridge

**Jaamacada Cambridge** waxa ay ku taala magaalada Cambridge, Cambridgeshire, Ingiriiska.

* Jaamacadda Cambridge
Yagoori

**Yagoori**  waadegmo  ku taala inta u dhexeysa magaalooyinka Laascaanood  iyo burco ee gobolka waxay ka mid taahay gobolka Sool ,
Waxa la'asasay 1935 magaalo ahaan 
Markii hore waxay ahayd doxooyin reer guuragu dego 
Waa meeshi ugu horeysay ee daraawish degto
yagoori waxay xarun u tahay qaar kamida culimada soomaaliyeed gaar ahaan kuwa ahlu suna wal jamaca ee loo yaqaan timo waynta,

Yagoori waxaa mara dooxooyin qurxa badan oo ay ka mid tahay dooxada casuura. Dawlad gaboleedka Somaliland ayaa ka talisa Magaalada Yagooori wakhtigan xaadirkan.
Masjidul-xaraam

**Masjidul-Xaram** Waa masjidka ugu mudan muslimiinta waxa uu kuyaalaa bdhtamah magaalda Mekka ee wadan Sacuudi Carabiya Masjidka waxa Bdhtamaha kaga taala Kacbada sharaftaleh. waana goobtii ugu horaysay waa kacnadee ee loo dhiso in Allah lagu caabudo.masjid al xaramku waa qiblada ay muslimuuntu u jeesato marka ay tukanyaa.waxay ay muslimiintu rumaysanyihiin in salaada lagutukadaa ay u dhiganto 1000 kunun oo salaadood.

## Taariikhda Masjidka

### Islaamka kahor
Sida Muslimiinturumaysantahay waxa la aasaasay kacbada xiligii Nabi Aadam C.S. laakiin way duntay ilaa ilaahay uu u waxyooday Nabi Ibraahim in uu dib u dhiso.sidaas ayaa ilaahay ku amaray nabi Ibraahim in uu Xaramka bineeyo oo uu dib u dhiso. Xajar Al aswadkana waxaa keenay oo janada kasoo qaaday Malak Jibriil ma uu san madoobayn markii hore laakiin waxa uu lamdoobaaday sida uu Nabigu sheegay xumaanta iyo khaladka dadka Xunxun.

Kadib hadana waxa kacbada markale dib ay qurayshi u dhistay kadib markii Caam alfiil uu dab qabsaday.

### Xiligii Rasuulka S.C w.

Kadib markii uu Nabigu Maka Furay waxa uu kacbada ka dhameeyya dhamaan wixii asnaam ahaa ee jahiliintu ay ku caabudi jireen.

### xiligii Khaliifada

Xiligii Abuubakar Alsidiiq waxa uu ahaa masjidku sidiisii oo waxba lagama bedelin laakiin Khaliifkii ka danbeeyaya oo ahaa Cumar bin Khadaab ayaa arkay in loobaahanyahay in la balaadhiyo Xaramka kadib markii umadii islamka ahayd ay balaadhaty. sidoo kale Cusmaan bin Cafaan waxa uu xiligiisii kabedely waxyaabo badan waa uu wayneeyay.

## Masjid Al-Xaramka wakhtigii Umawiyiinta
malahayn Masjidku Xiligii nabiga C>S iyo xiligii khulafaada minbar cidii ugu horaysay eeminbar u yeeshaaa waxa ay ahayd Mucaawiya Bin abisufyaan taariikhduna waxa ay ahayd 40 hijriga.
* Xiligii Wliid Ibn malik waxaa la aqoonsanyahay in uu ahaa cidii ugu haoraysay ee masjidka u yeesha tiiraraka rukhaamka ah. waxa kale oo uu balaadhiyaya dhanka bari ee masjidaka.

* Islām—The Way to God by Submission
Hoosingow

**Hoosingo** (sidoo kale loo yaqaano "Hoowsingow") waa dagmo ku taala gobolka Jubbada Hoose, Waxaana degan  Beesha Sheekhaal(Aw Qudub ) gaar ahaan waxaa ugu badan beesha reerow samatar  Jubbada Hoose ee wadankaSoomaaliya.
Degmadan oo lagu qiyaaso boqol jir ayaa waxa dhinaca galbeed xad kala leedahay wadanka Kenya halka magaalada Kismaayo kaga taalo dhinaca bari ama qorax ka soo baxa.

Hoosingo waxay mid ka tahay todobo degmo ee gobolka Jubbada Hoose ka kooban yahay. Sida taariikhda ku xusan tan iyo waqtigii Dawladda Soomaaliya qaadatey xoriyada sanadkii 1960-kii, magaalada Hoosingow waxay mid ka ahayd degmada Badhaadhe, hase yeeshee sanadku markuu ahaa 2010-kii ayaa **Dowladii Ku Meel Gaarka** ahayd ee Sheekh Shariif u magacaawdey Hoosingo degmo ka tirsan degmooyinka gobolka Jubbada Hoose.

# Taariikhda Hoosingo waxay qani ku tahay xoolaha nool iyo beeraha. dadka degan degmada hoosingow waxay dhaqdaan saddaxda meesin, sida ariga lo.da iyo geela hoosingow(hoosingow) waxay leedahay dulbeeleed baxadway. dhulbeeredkaas oo kala ah hargeesa. dhabakoor.laanta_gaaruu.gololoonle.baqdaad iyo adablaha_buurada.
# tuulooyinka hoos yimaada degmada hoosingow waxay kala yihiin baqdaad,waldeena,mandheer koroma,kollaa,qeesanuur,goodaya,been weerar,dhulkeena, maalday' hargeys iyo hirbbaayo,waldeena waxaa mara xuduuda koonfur Soomaaliya, dagaal beeladyadii kadhacay degmada hoosingow 1999 iyo 2002dii ayay dadkii daganaa badan kodii uguureen tuulada waldeena waxaa ka dhisan halmasjid 
# dagmada hoosingow waxay waxay leedahay labo ceel_biyood,midkii miyaha macanaa wuxuu raacay dowladii dhexe ee mohamed siyaad barre kankalana waxaa xannaneeya gudi kakooban 16 waxay hoos yimadaan hayada , soliddarities international, waxayna uqaabil san yihiin dhinaca dayac tirka dedka kunool degmada hoosingow waa dad is jecel waxaana degmada iska leh beelweynta sheekhaal fiqi cumar.

## Hoosiingo waxay kamid degmoyinka jubada hoose waxaana daga beesha sheekhal

## Dhaqanka iyo Hidaha

magacaygu waa dalmar daacad oo ku nool gudaha dalka jarmalka gaar ahaan Greifswald waxaan idin odhan lahaa kor isku soo qaada beesha sheekhaal wayn
Kaxda

**District Kaxda **  (Soomaali:Degmada Kaxda  ) ayaa sidoo kale lagu qoray Kaxda waa Degmo ku taal Koonfur-bari ee gobolka Banaadir ee Soomaaliya . Waxaa ka mid ah xaafadaha waqooyi bari ee caasimadda qaranka ee Muqdisho.
## Tixraac
"Degmada Kaxda oo la yaabay dadyow hor leh "SAWIRRO"Codka
Hrithik Roshan

**Hrithik Roshan** (, dhashay 10 January 1974) waa atoore jila filimaanta Hindiga.

=Tixraax= Maxamed Hanad
MHP
mhp
Global

waxaa la aasaasay sanadkii 2003 dii , waxaana aas aasay aqoonyahano iyo wax garad soomaaleed oo u guntaday badbaadinta iyo barbaarinta ubadka soomaaliyeed ee la il daran wax barasho la'aanta , Dugsigu waxa uu soo maray marxalado badan waxaase Alle mahaddiis ah in maanta uu ka midyahay iskuulada ugu waaweyn ee ka hawl gala magaalada caasimadda ah ee muqdisho 
waxa uuna leeyahay ilaa 3 farac oo ku wada yaala caasimadda.
Sidoo kale dugsiga waxaa wax ka barta kumanaan arday oo isugu jira wiilal iyo gabdho , waxa uuna leeyahay dhammaan heerarka wax barashada formalka ah ee Hoose , Dhexe iyo sare intaba , sidoo kale dugsiga Global waxaa uu bixiyaa waxbarasho gaar ah sida computer skills ( software and hard ware ), luuqadaha iyo xisaabaadka .
Dugsiga waxaa ka hawl gala ku dhawaad boqol hawl wadeen oo isugu jira maamul , macalimiin iyo shaqaale kalaba , sidoo kale dugsiga waxaa kuugu diyaar maamul iyo macalimiin kugu soo dhaweyn doono gacmo furan iyo farxad -- 22:36, 28 Luuliyo 2014 (UTC)-'''
Baarka

Zuldaam ziciid zaleebaan googoye waa jilaa sheeko yahan ka caana baraha bulshda waana qof wanagsan oo daacada dadka barahabulshaduna ay taageeran kaftankiisa iyo waliba xigamdiisa
.
Luuq Jeelow

**Luuqjeelow**  waa Tuulo ku taalo gobolka Hiiraan.

Waa tuulo u jirto qiyaas ahaan 30km magalada beledweyn. Waxaa degaan ahaan uleh jifo ka tirtan beesha galjecel oo lagu magacaabo Cifaaf Cabdi qaas ahaan Sadiiq Caafi. Waxaa xiligii dowlada dhexe degenaan jiray qaxooti u badan qabiilka ogaadeen kadib burburkii waxaa la degaan ahaan ee utahay jifadaas aan kor ku xusay waxaa la dego beesha makane oo webiga jiinkiisa dego. Waa dhul meel isteraajiyo ah ku taalo waana dhul beereed kuna fiican xoolo dhaqatada.
Waxaa gudoomiye ka ahaan jiray masuul lagu magacaabo SANEY OSMAN SHILOOW oo weli nool. Wixii faahfaahin ah oo intaas ka badan waxaad ka heleysan gudoomiyahaas oo ku nool magalada beledweyn.

Mahadsanidiin.

luuq Jelow
Qorofka

**Qorofka** waa Tuulo ku taala gobolka Hiiraan. waxayna hoos tagtaa Degmada Buq Aqable ee gobalka hiiraan
Tirignoometeri

**Tirignoometeri** (; Talyaani: Trigonometria; ) waa xaqiiqooyin iyo xeerar ka dhexeeya saddex-xagallada dhinacyadooda iyo xaglahooda. Waxa kale oo tirignoometeriga lagu isticmaalaa warshadaha, sahminta dhulka iyo sayniskaba.

Xiddigta innoogu dhawi waxay inoo jirtaa 4.1 sanad ilays (sanad ilays waa fogaanta ilaysku socdo muddo sanad ah iyadoo uu sekenkiiba gooynayo 186,000 mayl). Markaa 4.1 sanad ilays wuxuu la mid yahay, haddii aan kiiloomitir ku sheegno 38,400,000,000 km.
Haddaba sideebaa loo qiyaasay fogaanta intaa le'eg? Waxaa lagu soo saaray qaybta xisaabta loo yaqaan trignoometeri.

## Saddexagallo Xagal Qumman
* Aragtiinka Baytagoras 
Sida la ogyahay saddexda dhinac ee saddexagalka xagasha qummani ay xiriir leeyihiin , taasoo ahayd in shakaalka dhinaca u dheer oo labdajibaarani uu le'eg yahay wadarta labajibbarrada ee labada dhinac ee kale.

S2 = a2 + b2

Jidkaan wuxuu inoo suura gelinayaa in aynu dhinaca maqan raadin karno haddii aynu haysanno labada dhinac ee kale. 

* Saamiyada tirignoometeriga
Haddii dhawr saddexagal oo xagal qumani ay xagal fiiqan iska le'eg yihiin, markaa dhammaan waa in ay isku qaab noqdaan. Waxaa la yiraahdaa saddexagallo isu eg. Waayo hore ayaynu uqaadanay, in haddii laba saddexagal is xaglo le'ekaadaan ay markaa isu egyihiin. Sidaa daraadeed laba saddexagal xaglo qumman oo kasta haddii ay isu egyihiin, saamiyada laba dhinac ee midkood waa inuu le'ekaadaa saamiga dhinacyada kale ee kuwaas la gudboon. Tusaale ahaan shaxanka

* \frac{BC}{AC} = \frac{FE}{DF} = \frac{IH}{GI}

* ama \frac{1}{2} = \frac{1.6}{3.2} = \frac{3}{6}

* \frac{1}{2} = \frac{1}{2} = \frac{1}{2}

Waxaan aragnaa in saamiyaashu iswada le'eg yihiin. Dhamaantood waa dhinaca ka soo horjeeda xagasha fiiqan 30° ah oo loo qaybshay shakaalka.

waana qaabkaan:

1) **Shakaal** = dhinaca ugu dheer ee xagasha qumman ka horjeeda.

2) **Deris** = dhinaca xiga xagasha fiiqan ee lagu siiyo.

3) **Horjeede** = dhinaca xagasha fiiqan ee lagu siiyo ka soo horjeeda.
Fenerbahce SK

**Fenerbahce SK** waa koox-banooni oo ka dhisan magaalada Istanbuul ee dalka Turkiga. Fenerbahce waxaa la aasaasay sanadku markuu ahaa 1907kii, waxaa ka ciyaartaa garoonkooda Kadikoy Stadium (sidoo kale waxaa lagu magacaaba garoonka *Şükrü Saracoğlu Stadium*) waxa uuna qaadaa in ka badan 51000 oo daawadoyaal ah.

## Tixraac

## Eeg waliba
* fenerbahce.org/
* SOCCERWAY
* SOFASCORE
* FLASHSCORE
Garasbaaleey

**Degmada Garasbaaley Waa 7 waaxood Oo Kala ah.**
Waaxda Baariyow, Waaxda Foorilow, Waaxda Midnimo (Ex SYL), Waaxda Geedi fidhiye,GALMUGUG Waaxda Tabeelaha Sh. Ibraahim Iyo Waaxda Weedoow. Degmadaan Waxaa Ku Dhashay Duqa Magaalada Ee Gobolka Banaadir **Mudane Yuusuf Hussein Jimcaale (Madaale)**
Reer cali muumin

Shiikh Muumin Ibarhim Cali Cumar Makahil (XER) waxa uu dhalay 7 wiil oo kala ah:

# Maxamed Muumin
# Xaamud Muumin
# Xirsi Muumin
# Xasan Muumin
# Cali Muumin
# Aamiin Muumin
# Cabdi Muumin

Maxamed Muumin waxa uu dhalay 13 wiil oo kala ah :

# Ebeker Maxamed
# Axmed Maxamed
# Xaaji Cali Maxamed
# Faarax Maxamed
# Isxaaq Maxamed
# Mansuur Maxamed
# Sharmaake Maxamed
# Ibraahim Maxamed
# Ismaaciil Maxamed
# Xuseen Maxamed
# Cabdi Maxamed
# Aadan Maxamed
# Nuur Maxamed

Xaamuud Muumin Aadam waxa uu dhalay 6 wiil oo kala ah:

# Nuur Xaamuud
# Maxamuud Xaamuud
# Dheere Xaamuud
# Aweiys Xaamuud
# Shamun Xaamud
# Mahi Xaamuud

Xirsi Muumin Aadam waxa uu dhalay 3 wiil oo kala ah:

# Cali Xirsi
# Ibraahim Xirsi
# Cumar Xirsi

Xasan Muumin Aadam waxa uu dhalay 3 wiil oo kala ah:

# Maxamed Xasan
# Jaamac Xasan
# Xildiid Xasan

Cali Muumin Aadam waxa uu dhalay:

….

Aamiin Muumin Aadam waxa uu dhalay 2 wiil oo kala h:

# Abuukar Aamiin
# Cilmi Aamiin
Ronaldo

**Cristiano Ronaldo** 

Ronaldo wa ciyarayahan kubada aad kubada Cagta u fican waana goatka kubada capta messi isaga ka xariifsan Ronaldo wa oo dasay 1985 oo kulgaa ah 27.
Ronaldo waxaa u ciyaaray xulka Qaranka Portugal iyo kooxda reer spain ee Real Madrid.

Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro GOIH ComM (European Portuguese: [Kɾiʃtjɐnu ʁonaɫdu]; dhashay 5 February 1985) waa ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo u dhashay Portugal oo u ciyaara kooxda Talyaaniga ee Juventus iyo xulka qaranka Portugal. Ronaldo wuxuu heystaa rikoor shan abaalmarin oo abaalmarinta Ballon d'Or ah, [note 2] ugu badnaan Yurub waa mid ka mid ah xiddigaha ugu fiican adduunka. Ciyaaryahan, waa ciyaaryahankii ugu horeeyay ee ku guuleysta afar kabo dahabka Yurub ah. Wuxuu ku guuleystay 26 koob oo uu ku soo qaatay xirfadiisa ciyaareed, oo uu ku jiro shan horyaal, shan horyaal oo UEFA Champions League iyo hal UEFA European Championship. Ronaldo ayaa heysta rikoorka ugu badan ee goolasha rasmiga ah ee goolasha ugu badan ee uu ka dhaliyo shan horyaal oo Yurub ah (395), Uefa Champions League (120), Uefa European Championship (9), iyo kuwa ugu taageerayaasha badan ee UEFA Champions League (34) iyo UEFA European Championship (6). Waxa uu dhaliyay goolal gaaraya 670 gool oo uu udhaliyay kooxda iyo wadankiisa.

Ronaldo wuxuu ku dhashay kuna soo barbaaray jasiiradda Portuguese ee Madeira, Ronaldo ayaa lagu arkay qaliin tartan ah oo da'diisa lagu jiray 15 sano jir ah. Waxa uu maray tijaabo caafimaad oo lagu daaweynayo xaaladiisa, waxaana uu bilaabay xirfadiisa ciyaareed isagoo ka ciyaaraya Sporting CP, ka hor inta uusan u saxiixin Manchester United isagoo 18 jir ah 2003. Ka dib markii uu ku guuleystay koobkiisii ​​ugu horeeyay, FA Cup, xilli ciyaareedkiisii ​​ugu horeeyay ee England, wuxuu ka caawiyay United inay ku guuleysato seddex horyaal oo Premier League, UEFA Champions League iyo FIFA Club World Cup. 22 jir wuxuu ku guuleystay Ballon d'Or iyo FIFA World Player of the Year, waxaana uu ku guuleystay abaalmarinta Ballon d'Or iyo FIFA Player of the Year. Sanadkii 2009kii, Ronaldo ayaa ahaa mawduuca ugu qaalisan kubada cagtu markii uu ka soo wareegay Manchester United oo uu ku biiray Real Madrid, isagoo ku.

* Andriy Mykolayovych Nesmaczny
Fartuun cumar

## FARTUUN: Heesaa Somaaliyeed.
fartuun waa gabad somaliyeed oo lagu yaqaan fankeeda heesaha. Fartuun Cumar waa fanaanad qurux badan kuna nool mareykanka. waan fanaanada ugu codka mac marka loo eego fanaaniinta ku dhaqan dalka mareykanka
Valletta

Valletta waa Caasimada Wadanka Jasiirada Malta, 
Renzo Piano oo ah Injineerkii hindisay dhismaha New York Times, ayaa waxa uu Valletta Caasimada Malta ka dhahay: “ Jekk għandkom widnejn biex tisimgħu, Valletta għandha ħafna stejjer xi tgħid. ” oo micniheedu yahay,*Dhago wax maqlaayo haddii aad leedahay, Valletta waxay heysaa sheekooyin badan oo ay kuu sheegi karto*
Niedersachsen

Niedersachsen waa Gobol kamid ah Dawladda Federaalka Jarmalka, waana Gobolka Labaad ee ugu Dhulka Balaaran Jarmalka, iyo Gobolka 4aad ee ugu dadka badan, Magaalo Madaxda Gobolkan waa Hannover
Canjeero Xulbad

Canjeero iyo Xulbad ama Canjeero Xulbad waa Canjeero iyo Maraq lagasameeyay xulbad kaasoo ay caan ku yihiin somalida iyo oromada ethiopia ku nool.
Infopankki.fi

**Warar adeegga ku saabsan**
 
Infopankki waa boga shabakeed luqado badan oo meel isugu keena macluumaadyo muhiim ah oo loogu talagalay dadka qorsheysanaya u soo guurista Finland ama dadka dalka u soo guuray ee deggan halkan. Boggu wuxuu sidoo kale wargelino luqado badan ah ugu adeegaa saraakiisha.

Isticmaalaha Infopankki wuxuu helayaa macluumaadyo lagu kalsoonaan karo oo luqadiisa ku qoran kuna saabsan u soo guurista Finland, shaqada, waxbarashada, degista, tacliinta, caafimaadka, qoyska, xaaladaha dhibka leh iyo waqtiyada firaaqada.

Bogga waxaa laga helaa isku xiryada bogagga ururada iyo saraakiisha.

Iyadoo la kaalmeysanayo doorashada macluumaadka deegaanka isticmaaluhu wuxuu helayaa isku xirka saxda ah ee macluumaadka degmooyinka xiisagelinaya. Marka uu isticmaaluhu ku jira bogagga degmada, waxaa la tusayaa isaga isku xirka macluumaadka aasaasiga ah ee mowduuca.

Luqadaha adeeggu waa Finnish, Swidish, Ingiriisi, Ruush, Estooni, Faransiis, Serbokoraati, Soomaali, Isbanish, Turki, Albaani, Shiinees, Kurdi (Sorani), Beershi iyo Carabi. Turjunka luqadu waa iskumid marka laga reebo Serbokoraati, Albaani iyo Kurdi.

Degmooyinka Infopankki xubnaha ka ah waa Helsinki, Espoo, Vantaa, Kauniainen, Turku, Tampere, Mikkeli, Oulu iyo Rovaniemi.

Soo saarista dhinaca farsamada ee Infopankki waxaa suurtageliyay Innofactor. Xafiiska turjumista Lingoneer wuxuu u xilsaaran yahay turjumaadda adeegga. Hahmo Design wuxuu soo suurtageliyay muuqaalka bogga.

**Wararka**

Bogga Infopankki waxaa lagu baahiyaa wararka xiisaha leh ee dalka oo dhan. Wararka soonaha Helsinki iyo ogeysiisyada Infopankki waxaa la isugu keenaa qeyb iyaga u gaar ah. Dhamaan wararku waxay ka soo muuqanayaan bogagga hore ee qeybaha luqadaha.

**Sivuston ylläpito**

Bogga Infopankki waxaa gacanta ku haya magaalada Helsinki. Soo saarista Infopankki wuxuu mas’uul ka yahay waqtiga la-simista qeybaha U soo guurista Finland, Nolosha Finland, Wararka Finland iyo wararka Helsinki, Espoo, Vantaa iyo Kauniainen. Soo saarayaasha degmooyinka ayaa ka mas’uul ah gacan ku heynta bogagga degmooyinkooda.

Raadinta koorasyada luqada finnishka iyo iswidishku waa qeyb kamid ah adeegga Infopankki. Raadinta kooraska waxaa laga helaa cinwaanka www.finnishcourse.fi.

Horumarinta bogga Infopankki waxaa suurtageliyay heshiiskii shanta sano ee wadashaqeynta ee u dhexeeyay Dawladda iyo degmooyinka (2009- 2013). Maalgeliyayaasha iskaashiga dowladdu waa wasaaradda arrimaha gudaha, wasaaradda shaqada iyo dhaqaalaha, wasaaradda dhaqanka iyo waxbarashada, Kela iyo wasaaradda maaliyadda. Qeybta degmooyinka waxaa wakiil ka ah degmooyinka xubnaha ka ah.

**Taariikhda**

Adeegga shabakadda Infopankki.fi wuxuu ka dhashay wadashaqeyntii Mashruuci Waxbarashada furan (2001- 2003) ee Xarunta Dhaqanka Caalamiga ah ee Caisa iyo maktabadda magaalada Helsinki ay la sameeyeeyn Xarunta dhaqanka ee Helsinki.

Sanadkii 2012 Infopankki wuxuu ka wareegay Xarunta dhaqanka wuxuuna qeyb ka noqday isgaarsiinta xarunta maamulka magaalada Helsinki. Sidoo kale waxqabadka Infopankki wuxuu mashruuci ku meelgaarnimada ahaa isaga bedelay qeybta soonaha Helsinki adeeg joogto ah.

http://www.infopankki.fi
Hawraar

**Hawraar** waa kooxo ereyo ah oo wada socda qoraal iyo oraah ahaan oo leh macne faa'iide leh oo la garanaayo.

Tusaalayaal
* Waa aan raacaa geela.
* Nin baa gadh leh ragga.
* Qof baa cunay bariis.
* Inanka ayaa u weyn qoyska.
Tusaalayaashu waa hawraarro maxaa yeelay:.
# Waa ereyo dhawr amma koox ah.
# Giddi waa faa'iideeynayaan macne la garanayo.

Sidaa awgood waa hawraaro

## Hawraar
**Hawraar** (ama **macne buure ah**) waa hadal macna sameeynaya,
kaa soo lagu qeexay daraasad lagu sameeyay waxay lagu tilmaamay in. Ay hawraartu tahay laba qaybood: **Hawraar magaceed** iyo **Hawraar faleed**.

### Hawaraar magaceed

waa hawraar xoogga saarta **[[Magac]]a** oo su'al iyo jawaab ba magaca siisa mudnaant.
Sida: **Inanka** ayaa tagay dugsiga.

### Hawraar faleed

Waa hawraar Faleed sida: "Inanku waa tagaa dugsiga
". waa hawraar faleed mudnaanta siisa **Falka** oo xoogga saarta. Oo su'al iyo jawaab ba falku leh yahay jawaabta mudnaanta.

## Weedh aan lahayn macne buure ah

Waa weedh dhiman macna ahaan, middaa aan bixinaynin macno laga aamusi karo. Sida: "Hadii uu yimaado Xasan", ama: "Haddii roob la helo". Naxwaha af-soomaaliga ma daneeyo xeerkeeda.

## Eeg sidoo kale
* Erey
* Xaraf

## Tixraac
Gololeey magacle

**GOLOLEEY MAGACLE**

Waa Degmo Katirsan Gobolka Shabeelaha Dhexe Waxeey 30klm Dhinaca Waqooyi Ka Xigtaa Jowhar. 20klm Waxeey u Jirtaa Degmada Qalimoow 
Waxaa Lagu Qiyaasaa Dadka Degen Ilaa 1000.000 hal malyan qof Waxeey leedahay suuq weeyn oo Talaado walbo Xoolaha Nool Lagu Kala Iibso Waxaa Looga Yimaadaa Dhamaan Gobolada Dalka Waxeey Magaaladu leedagay school Hoose Dhexe Sare Iyo kaalin caafimaad
Yuruaasiya

yuru aasiya waa wadamada u dhaw qaarada europe ee katirsan qaarada aasiya tusaale ahaan iran waa wadan ka mida wadamada baratamaha yuru aasiya
Soma Oil

(Soma Oil & Gas) waa shirkad baarta shidaalka kana baarta Soomaaliya waxaa la aasaasay 3 Oktoobar 2013.
The Narrative

The Narrative waa koox USA ah oo ciyaarto heesaha pop rock, indie rock.

## Kooxda
* Suzie Zeldin
* Jesse Gabriel

## Muusig
* Just Say Yes (2008)
* The Narrative (2010)
* B-Sides and Seasides (2012)
## EP
* Nothing Without You (2010)
* Kickstarter (2011)
Adnan Januzaj

(Adnan Janzuj) Adnan Januzaj waa ciyaaryahan belgium oo ciyaara kooxda Manchester United. Adnan Januzaj wuxuu ka ciyaara weerar dhexe wuxuuna ka ciyaari karaa garbaha
Queen

**Queen** waa koox Midowga boqortooyada Britan ah oo ciyaarto heesaha hard rock/Pop.

## Kooxda
* Freddie Mercury
* Brian May
* Roger Taylor
* John Deacon

## Muusig
* Queen (1973)
* Queen II (1974)
* Sheer Heart Attack (1974)
* A Night at the Opera (1975)
* A Day at the Races (1976)
* News of the World (1977)
* Jazz (1978)
* The Game (1980)
* Flash Gordon (1980)
* Hot Space (1982)
* The Works (1984)
* A Kind of Magic (1986)
* The Miracle (1989)
* Innuendo (1991)
* Made in Heaven (1995)
Jaamacadda Roma Tre

**Jaamacadda Roma Tre** (Università degli Studi Roma Tre) waa jaamacadda saddexaad ee ugu weyn dalyaka Talyaaniga kuna taal magaaada Roma waana jaamacadda labaad ee xagga tirada ardada dhigata ugu badan.
Dhigaha

**Dhigaha** Waa xariijimo beenaad dhulka dushiisa lagu tilmaamay tiradooduna waxay gaarayaan 360 xarriijimood 

cirifyada ka waqooyi iyo ka koofureedba, xarriijimaha caynkaas ah waxaa la yiraahdaa "Dhigo ama Dhig" fikraddaan waxaa lagu isticmaalaa dhulka oo qura dhigta dhexmarta bartamaha Giriinwij waxaa loo qiimeeyaa digriiga tiradiisu tahay Eber (0°). Dhigta kale ee taa ka soo horjeeda waxaa loo qiimeeyaa Boqol iyo siddeetan digrii (180°). Haddaba dhiguhu waxaynu ku timaamu karnaa in ay yihiin fogaansho xagaleedka bari ama galbeedka Giriinwij. Marka laga reebo dhigta digriigeedu yahay 180° maahee inta kale oo dhami waxay leeyihiin digriiyo kala duwan oo bari ama galbeed ka xiga Giriinwijka.

Waxaa jira iyana waxa la yiraah Loolalka si kooban waxa u dhexeeya loolalka iyo dhigaha.

Xarriijimaha loolalka waa ay isberber yaacaan mana kulmaan, kuwa dhigunaha isma berher waalan beryaacaan ee waxay ku kulmaan cirifyada sida aynu ognahay baruhu waa ka u dheer loolka hase yeeshee dhigaha oo idil waa iskaga mid xagga dheererka, waayoo dhammaantood waxay wada maraan labada cirif. Sidaas awgeed waxaa la yiraah goobooyinkii waa weynaa. Goobada weyni waxaa waaye xarriijin la iska maleeyey oo ku sawiran goloobka iyadoo dhulka u kala qaybineysa laba isle'eg. Badhuhuna waa loolka kaliya ee goobo weyn ah.

Xarriijin kasta oo loolka ka mid ahiba fogaansho isle'eg ayey isu jiraan (69.4 mayl). Xagga dhigaha haddaynu eegno fogaansho isle'eg iskuma jiraan waayo dhiguhu way kala fogaadaa marka ay dulmaraan Badhaha waxayna iskugu yimaadaa cirifyada.

Digrii kasta oo loolku iyo dhiguhu leeyihiin waxaa loo qaybin karaa daqiiqo iyo ilbiriqsi. Digrii kasta wuxuu leeyahay 60 daqiiqadood oo loo qoro 60', daqiiqad kasta waxay leedahay 60 ilbiriqsi oo loo qoro 60''.

Sidaa awgeed waxaad heli kartaa ama aad ogaan kartaa meel kasta oo dhulka ku dul taala, halka ay dhacdo, haddii aad ogtahay loolalkeeda iyo dhigaheeda.

meel kasta loolkeeda waxaa loo qoraa digriiga tiradiisu inta waqooyi ama koonfur ujirto badhaha.

Dhigaha iyo waqtiga ama amminta

Waxaan ognahay in dhulku sameeyo wareeg 24kii saaba mar ayuu udubkiisa ku wareegaa, walax kasta oo goobo samaysaa waxay wareegtaa saddex boqol iyo lixdan digrii (360°). Haddaba imisa ayeey ku qaadanaysaa adduunyadu in ay wareegto (1°). Si aynu u helno jawaabtaan waa in aynu u qaybinno 24 saacdood 360°, innakoo marka hore u bedelayna daqiiqado.

24 × 60 = 1440 daqiiqadood, 1440 daqiiqadood waxay la mid tahay 24 saacadood, markaas waxan leenahay adduunyadu waxay ku qaadataa 360kii digrii 1440 daqiiqadood. Halkii digriina waqtigay wareegtaana waa: \tfrac{1440}{360} daqiiqadood.

⁂ \tfrac{1440}{360} = 4D wadartu waxay ina tusaysaa in adduunka oo 360 digrii ah ku qaadanayso 4tii daqiiqaba inuu wareego hal digrii 60kii daqiiqaba ay saacdaddu tahay waxay adduunyadu wareegtaa 15° (15° digriiba hal saac) waana digriiyada dhigaha.

Sida lawada ogsoonyahay cadceedda ama qoraxda waxay ka soo baxdaa bari, dadka ku nool xagga bariguna waxaa hubaal ah in ay inaga hor helaan cadceedda.

* The Quest to Solve the “Longitude Problem”
Buulo guduud

buulo guduud waa tuulo in Yar u jirtaa kismaayo waqooyigana ka xigta waxaan dega dadka degen waqooyigana magaalada kismaayo.
Jaandheer

Jaandheer (Af Ingiriis: traditional dance; Af Soomaali: Jaandheer) waa ciyaar dhaqameed ku abtirsada beesha Reer-Daawiish, jaandheertu waa qayb ka mid ah hidaha iyo dhaqanka Soomaaliyeed.  waxaana laga ciyaaraa Sool, Sanaag hawd Nugaal, Buuhoodle, iyo Bari, waxaana marmarka qaar loogu yeeraa “Heello.”
Cali Jimcaale

File:|Sheekh Cali Jimcaale Baraale


 Cali Jimcaale waxa uu ahaa raisal wasaarihii dowladdii daakhilaga aheyd 1956 ilaa 1960 kii waxa uuna ku xigay Cabdullaahi Ciise sidoo kale waxa uu ahaay hugaamiye siyaasadeed oo noolaa qarnigii 20-aad, waxa uu usoo halgamay xurnimada dalka soomaaliya, sanadkii 1960-kii markii soomaaliya xurnimada qaadatay, waxa uu ka mid ahaa dadkii isusoo sharraxay xilka madaxweynanimada waxa uuna ahaa ninkii kusoo xigay tirada codadka madaxweynihii ugu horreeyay ee soomaaliya Mudane Aaden Cabdulle Cismaan Aaden cadde, kaas oo uu uga tanaasulay kursiga, sanadihii xukuumaddii rayadka eheed Sheekh Cali jimcaale Baraale Waxa uu hugaamiye u ahaa mid ka mid ah xisbiyadii
Warya

**Warya** waa erey ka mid ah kalmadaha suuqiga ee Af Soomaaliga taasi oo la isticmaalo in loogu yeedho ragga da'da yar. Sida caadiga ah "warya" waxay ku xidhan tahay kolba jumlada ay ku jirto iyo qaabka loo isticmaalayo.

Waryaa waxaa lid ku ah "Naya" oo loo isticmaalo dumarka.
Anthrobologist

Anthrobolojist wa qof barta Anthroboloji. Anthrobolojist wa magac Giriig, Anthropo (ἄνθρωπος) wa biniaadan iyo logy (-λογos) wa barashada waxaa.
Anthroboloji

Anthroboloji wa barashada Biniaadanka oo wuxuu eega waxkasta ku saabsan sida Biniaadanka u shegaysa iyo koristooda. Wuxuu inoo bara sida dadka daqmaan iyo meesha ay ka yimaadeen. Anthrobolojists wa dadka bara Anthrobologi. Dadka badankooda oo bara Anthroboloji wa inay dooran wax yer, sababta, Anthroboloji barashadisa wa badan.
Nolosha

**Nolosha** 

Noloshu (; ) waa hadiyad qiimo badan oo Ilaahay ka timid. Waan inaan ixtiraamno nolosha. Ilaahay doonistiisa waa binu'aadanku inay weligood dunida ku noolaadaan.

* Waa Maxay Micnaha Nolosha?

* The Design of Life

* Sidee Noloshu Ku Bilaabatay?
* Noloshu weligeed ma ku soo noqon doontaa caadi?
Nofeembar 2013

sideetihiinmanabad baa halkeejoogtaan soomaalaya waa aygubanaysee magcaygusiillaanyo
siil laanyo wasa soomaaliyaay

hhhhhhhhhhhhhh
Degmada Faraweyne

**Degmada Faraweyne ee Gobolka Maroodijeex**, waxay ka mid ahayd degmo sugayaashii (Sub-district) 1960-kii, xuduuddaheeduna waxay kala ahaayeen dhinaca Ooggada xadka Somaliland iyo Itoobiya, kuna dherreran dhinaca Galbeedka Balayga Abu-site oo Afar (4 Km) u jirta Alaybaday illaa Bariga Tuulada Gumar oo Gumarri ku jirto Faraweyne kana baxsan tahay Salaxlay. Dhinaca Waqooyi waxay ku ekayd Tuulada Ceel Lahelay.
Saddex iyo sodonkii kursi Baarlamaan ee Somaliland 1960-kii, degmada Faraweyne waxay ku lahayd Hal Kursi Baarlamaan oo laga soo doortay Cali Mahdi, kana soo jeeday degmada.
Waqtigii halganka degmadanni waxay ka mid ahayd meelihii dalka laga xorreeyay, gaar ahaana Hargeysa. Arrimaha sida gaarka ah ugu xusan waxa ka mid ah: -
Bishii January 1987, Bixitaankii Ciidankii la magac baxay Gaaska-cad oo tiradiisu dhammayd 105 Askari iyo Taliyahoodii Mujaahid Cumar Jaamac, saanaddiisuna u dhan tahay, dhammaantoodna ka soo jeeda degmadan.
Bishii April 1987, Qaxootigii u horreeyay ee loo aqoonsado qaxooti ahaan, waxay ahaayeen Xaasaskii iyo Caruurtii Ciidankii Gaaska-cad ee ku biiray Halgakii SNM.
Bishii October 1984, Xasuuqii Reer-miyigii xoolo dhaqatada ahaa ee degaanka Tuulada Sheekh Waafi.
Xaruntii SNM ee Aaga galbeed ahaydna Tuulada lafta-faraweyne ee degmadan.
1989 Aasaskii Gollaha Guurtida, waxay ahayd Tuullada Cadaroosh.
Ceelkii kaliya ee Ooggada Hargaysa biyo laga cabayay waxa uu ahaa Ceelka Dhaboolaq oo loo galiwaayay Ciidankii Aagaa ee SNM iyo Ciidan-beeleedkii la magac baxay Gaas-dhagoollaha.
Bishii May 1988, Aagii SNM ka soo gashay Hargeysa, waxay ahayd, Wado-halgan oo isla degmadan ah.
Intii Somaliland la soo noqotay Madaxbanaanideeda, waxa degmadii Faraweyne laga jaray, saddex degmo oo kala ah Degmada Daara-salaam, Degmada Balay Cabane iyo Degmada Sayla-bari. Intaas oo ka go'day, maanta waxa lagu qiyaasaa baaxadeeda dhulleed laba kun oo kilo mitir laba jibaaran Waxa hoos yimaada Sodon iyo sideed Tuullo iyo deegaannadooda, walina waxa Darajadeeda lagu sheegaa, heerka derajo-degmo tan ugu hoosaysa oo ah (D).
Sidaas oo ay tahay doorashadii Madaxtooyada Somaliland ee qabsoontay 13 kii November 2017, waxa ka codeeyay 11,450 qof, kana badan Gobollada iyo Degmooyinka hoos ku qoran.
Gobolka hawd oo afar degmo kala ah: -
Degmada Balay gubadle, Degmad a Balay Cabane, Degmada Sayla-bari iyo Degmada Gunburaha, Waxa ka coddeeyay, tiro dhan 8679 qof.
Gobolka Salal oo Afar 4 degmo ah: -
Degmada Saylac, Degmada Garbadadar, Degmada Boon iyo Degmada Xariirad, Waxa ka coddeeyay tiro dhan 9563 qof.
Degmada Lughaya oo Darajadeedu (B) ah, Waxa ka codeeyay,tiro dhan 7615 qof.
Degmada Baki oo Derajada (B) ah, Waxa ka codeeyay tiro dhan 10718 qof
Degmada Salaxley Derajada (C) ah, Waxa ka coddeeyay 8288 qof.

W/Q: Ahmed ismail leewar, 23/ 01/2020, Hadhwanaagnews & Karinnews.
Astaamayn

**Asto qoraaleed**  
Sida aynu wada ognahay, waxa jira in af soomaaliga uu sii dhimanayo walaw la hirgaliyay astaamayntiisa waxaana u sabab ah qoris la'anta af soomaaliga iyo bahda saxaafadda oo qora waxyaaba qalad ah; waxaa kaloo jira dadkii afkeena maalayay oo aan awood u wada lahayn Afka qorshayntiisa iyo astaamayntiisa.

Astaamaynta afka maaha mid la iska maleeyo, ee waa mid lagu habeeyo aqoon cilmi ah, kadibna uu qof kasto baran karo.

**Faa'iidooyinka Asto qoraaleedka**

**Asto waa summad ama wax shay lagu garanayo.**  

**Faa'iidooyinka asto-qoraal** 

***Astooyinka qoraalku***  waxa ay kala hagaan ereyada, weeraha iyo meerisyada. Sida boolisku u kala hagaan baabuurta waddada maraysa si aanay shil u gelin ayaa asto qoraalku u kala hagtaa ereyada iyo weeraha. Faa'iidooyinka Asto qoraalka waxaa ka mid ah:-  

1. Qurxinta qoraalka 

2. Kala haridda qoraalka 

3. Soo hoorinta hadalka iyo joojintiisa
 
4. Muujinta xoogga iyo dareenka

5. Muujinta nooca weedha
 
5. Kala soocida hadalka dadka 

6. Muujinta nooca weerta.

7. Muujinta eray sharraxaadeedka.

**Qaybaha Asto qoraalka** 

1. Astaan hakad (,) waxaa loo isticmaalaa:- 

Astaanta  Hakad waxay qabataa shaqo wayn oo u gaar ah. waxayna kala hakisaa hadalka,waxaa kale oo loo adeegsadaa kala xadaynta waxyaalo badan oo la tirinayo ama la taxaayo.  

2.  Dhibic hakad (;) waxaa kale oo loo yaqaanaa (Hakad heeg) waxaana loo adeegsadaa, Astaanta dhibic iyo hakad oo laysku daray oo lays ku daray waxaa la adeegsadaa marka la doonayo in warka la sii caddeeyo, waxa ayna gashaa hakadka iyo joojiska dhexdooda.

3. Astaanta Joojis (.)
Astaanta joogsigu waxa ay la fal gashaa weeraha oo ay kala qoqobtaa. Haddii aanuu jiri lahayn joojisku, hadalku waxa uu noqon lahaa, wax sn suma; weeraha ayaa isku dhici lahaa sida haddii la waayo ciidanka nabadgelyada waddoonyinka baabuurta ay isugu dhici karaan baabuurta.

### Astaamaha gaarka ah
* Laba kolmood ( " " )
* Kolmo ( ' ' )
* Maxamad 
*
Samotaliye

**Samotaliye** (, ) waa qof damqasho daraadeed hiil iyo gurmad u tebiya dad dhibane ah ama dad dulmaneyaal ah, iyagoo tabaruc ahaan ficilkaas iyo qabitaankaas fuliya. Samotaliyaha habsocodkood ee guud waa dadka ee kaga nugulnimo badan in ay anfac u mudan yihiin.

## Sidoo kale fiiri
* Howl
* Shaqo
* Qeybaha bulshada

## Xigasho
Nollywood

## Nollywood

**Nollywood** waa magaca guud ee loo yaqaano shirkadaha sameeya filimaanta ee dalka Najeriya. 

Shirkadahan waxaa la aas-aasay qiyaastii 1960-kii laakiin waxay soo caan baxdey oo suuqa dunida soo gashay 1990kii wixii ka dambeeyay. 

Sanadku markuu ahaa 2000 ayaa waxa lagu sheegay shirkada **Nollywood** in eey ku jiraan kaalinta labaad ee filim soo-saarista dunida, waxa ka horeeya Bollywood oo kali ah.

## Taariikhda Filimaanta

## Samaynta Filimka

## Dhaqaalaha Nollywoodka
Bollywood

## Bollywood
**Bollywood** waa magaca guud ee loo yaqaano shirkadaha sameeya filimaanta ee dalalka Hindiya, Nepal iyo wadano kale oo qaarada Aasiya ku yaala. 

Shirkadahan waxaa la aas-aasay qiyaastii horaantii qarnigii 20aad waxaanay ka kooban yihiin shirkado aad u badan ooy ka mid tahay:

* *Assamese cinema*
* *Badaga cinema*
* *Bengali cinema*
* *Bhojpuri cinema*
* *Bihari cinema*
* *Gujarati cinema*
* *Haryanvi cinema*
* *Hindi cinema*
* *Kannada cinema*
* *Kashmiri cinema*
* *Konkani cinema*
* *Kosli cinema*
* *Malayalam cinema*
* *Manipuri cinema*
* *Marathi cinema*
* *Oriya cinema*
* *Punjabi cinema*
* *Rajasthani cinema*
* *Tamil cinema*
* *Telugu cinema*

**Bollywood** waa shirkadaha oogu horeeya ee filim soo-saarista dunida. 

## Taariikhda Filimaanta

## Samaynta Filimka

## Dhaqaalaha Bollywoodka
Koon

**** () waa jiritaanka guud ee dhamaan Meereyaasha, Xidigaha, Galaagsiyada, baaxado banaan iyo wixii ku dhex jira ee Walax *matter*, noole iyo wax walba oo kale ah. 

Koonku aad ayuu u balaadhan yahay waxana lagu qiyaasaa in ka badan 90 bilyan sanadka-iftiinka. 

Sida uu sheegay Cilmi Fallagu koonkan eeynu ku nool nahay waxa jira in ka badan bilyan meere, kuwaas oo ku baahsan geesaha *koonka*. 
 

Caalamku bilow buu lahaa. Ilaahay baa caalamka abuuray. Abuuridda waxay qaadatay malaayiin sano.

## Taariikhda Koonka

## Meereyaasha, Xidigaha iyo Qoraxyada

## Aqoonta Aadamaha iyo Koonka

### Bahda Midaysay Qoraxdu

Sawiraantan hoose waa xubnaha ka tirsan Bahda Midaysay Qoraxdu iyo sharaxaada xajmiga Meereyaasha iyo dayaxyadooda. 

Qoraxda in ka badan 10,000 oo jeer ayay ka weeyn tahay isla markaana 41 trillion ayay ka mug iyo cuf weeyn tahay dhamaantood. 







## Tixraacyada
* Abuuraha Binuʼaadanka Jannuu Siiyay

* **[https://www.jw.org/so/wargeysyada/fiidiyow/#so/mediaitems/pub-lffv_31_VIDEO Adduunku Waxba Kama Laalaado]**

* The Wonders of Creation Reveal God's Glory—Slide Show (en)

* Was the Universe Created? (en)

* What the Universe Tells Us (en)
Hollywood

**Hollywood**

**Holiwuudh**, **Hollywood** (ingiriis: Cinema of the United States; carabi: هوليوود; sidoo kale: السينما في الولايات المتحدة) waa shirkado badan oo alifa, sameeya, jila, iibiya filimaanta madadaalada, waxbarashada, cilmiga, taariikhda, khiyaali, iyo guud ahaan majaajilo iyo suugaan kuwaasi oo laga leeyahay wadanka Maraykanka. 
Shirkadaha filimaanta sameeya iyo Shaneemooyinka dalka Maraykanka ayaa loo yaqaanaa magaca **Hollywood**, kuwaas oo ka mid ah ganacsiyada ugu macaashka iyo lacagta badan dunida. 

Hollywood waxaa xarun u ah magaalo xeebeedka Los Angeles, Kalifornia. 

## Taariikhda Hollywood

Taariikhda shirkadaha Hollywood waxaa loo kala saaraa afar qeeybood:

* *Wakhtigii filimaanta aamusna (the silent film era)
* *Wakhtiyadii dhexe (classical Hollywood cinema)
* *Wakhtiyada Cusub (New Hollywood) iyo
* *Wakhtiyada xoowliga sare (contemporary period). 

## Qoraalo La Kale

## Tixraac
Dhagax

**Dhagax** ( ) waa adke (*solid*) ka sameeysan macdan badan oo is-heeysata. 

Dunidan aan ku nool nahay waxay ka sameeysan tahay dhagaxaan, carro iyo macdano kale.
Dhagaxa ayaa yaraanka marna wuxuu noqon karaa qar iyo buur. carada ayaa ah wax ka yimid dhagax ama qar bururay.

Noocyada dhagaxaanta:
dhagaxaanta waxaa loo qaybiyaa saddex
1. dhagax ku samaysma qaraxa foolkaanaha
2.dhsgax ku ssmsysma  xaaqsanka iyo waxyaabaha dega
3. dhagax isbadalay muuqaalkiisu

Dhagaxa Foolkaanaha: dhulka gudihiisa waxaa badan ama sareeya heer kulka iyo cadaadiska , macdan kastaana wacay noqotaa dareere. Dareerahaas waxaa looyaqaan afka qalaad Magma waana dareere holac ah, magmadu markay timaado dhulka korkiisa way qaboowdaa waxayna isku badashaa adke (dhagax)  waxaaba looyaqaan dhagaxa igniyoos waana eray kayimid afka Giriiga (Ignious)  waa eray macnihiisu yahay dab ama holac. waxaa dhagaxaantan kamida Gabro, Granite, Obsedian, Basalt, Scoria iyo kuwo kale oo badan.

waxaana laga helaa meelo badan dunida , bariga iyo bartamaha Afrika wuxuu leeyahay waxtar balaadhan iyo adeegsi badan. Gayiga Soomaalida waa laga helaa.

* ROCK