open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1002

**1002** (**MII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield tuorâstuv. Tot lâi 1000-ihelove kuálmád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
* kesimáánu 21. peeivi – Leo IX, katolilii kirho paavi iivij 1049–1054 (j. 1054)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Aristakes Lastivertsi, armenialâš historjistee (j. 1080)

## Jämimeh
* uđđâivemáánu 23. teikâ 24. peeivi – Otto III, Pase saksalâš-roomalâš kiäisárkode kiäisár (š. 980)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Udayadityavarman I, Khmerij väldikode kunâgâs (Kambodža) (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
Bojano

**Bojano** lii kaavpug Italiast, Molise kuávlust. Bojanost ääsih  olmožid. Ton vijđodâh lii 52,63&nbsp;km² já alodâh 482&nbsp;m. Bojano naaburkieldah láá Colle d'Anchise, Macchiagodena, San Gregorio Matese, San Massimo, San Polo Matese, Sant'Elena Sannita já Spinete.

## Historjá
Bojanost šoodâi kaavpug ive&nbsp;1982.

## Viehâdâh
### Ässeeloho

## Siijdah
Alifana, Campi Marzi, Castellone, Chiovitti, Ciccagne, Civita Superiore, Codacchio, Colacci, Colalillo, Cucciolone, Fonte delle Felci, Imperato, Limpiilli, Majella, Malatesta, Monteverde, Mucciarone, Pallotta, Pietre Cadute, Pinciere, Pitoscia, Pitti, Prusciello, Rio Freddo, Santa Maria dei Rivoli, Sant'Antonio Abate, Taddeo, Tavone já Tilli Tilli.

## Kovegalleria

Bojano tetti.jpg|
BojanoCathedral.jpg|
Bojano (CB), 2012, Eremo di Sant'Egidio. (7856375842).jpg|
Civita di Bojano.jpg|


## Käldeeh
1022

**1022** (**MXXII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield vuossaargâ. Tot lâi 1020-lovo kuálmád ihe.

## Tábáhtusah
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Roskilde pispekodde vuáđudui.

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Fujiwara no Nobunaga, jaapaanlâš aatellâš (j. 1094)

## Jämimeh
* njuhčâmáánu 23. peeivi – Zhenzong, Song-dynastia kiäisár (š. 968)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
1084

**1084** (**MLXXXIV**) lâi kárgámihe, mii juliaanlâš kalender mield aalgij vuossaargâ já nuuvâi majebaargâ. Tot lâi 1080-lovo viiđâd ihe.

## Tábáhtusah
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Vitale Falier šoodâi Venetsia 32. dogen.

## Šoddâmeh
* porgemáánu 1. peeivi – Heonjong, Goryeo kunâgâs iivij 1094–1095 (Korea) (j. 1097)

## Jämimeh

## Käldeeh
1044

**1044** (**MXLIV**) lâi kárgámihe, mii juliaanlâš kalender mield aalgij pasepeeivi já nuuvâi vuossaargâ. Tot lâi 1040-lovo viiđâd ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh

## Jämimeh
* kuovâmáánu 13. peeivi – Zhao Yuanyan, Song-dynastia prinssâ (š. 985)
* syeinimáánu 5. peeivi – Sámuel Aba, Uŋgar kunâgâs iivij 1041–1044 (šoddâmihe ij tiäđust)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Abu al-Husayn al-Basri, muslimlâš juuriist já teolog (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
1064

**1064** (**MLXIV**) lâi kárgámihe, mii juliaanlâš kalender mield aalgij tuorâstuv já nuuvâi vástuppeeivi. Tot lâi 1060-lovo viiđâd ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh

## Jämimeh
* porgemáánu 15. peeivi – Ibn Hazm, andalusialâš historjistee já tivtâsteijee (š. 994)
* juovlâmáánu 19. peeivi – Fujiwara no Nagaie, jaapaanlâš aatellâš (š. 1005)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Akkadevi, Chalukya-dynastia prinses (š. 1010)
* Donnchad mac Briain, Munster kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
1024

**1024** (**MXXIV**) lâi kárgámihe, mii juliaanlâš kalender mield aalgij koskoho já nuuvâi tuorâstuv. Tot lâi 1020-lovo viiđâd ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Fu Yaoyu, kiinalâš politikkár (j. 1091)

## Jämimeh
* uđđâivemáánu 17. peeivi – 'Abd al-Rahman V, andalusialaš kalif (š. 1001)
* cuáŋuimáánu 9. peeivi – Benedictus VIII, katolilii kirho paavi iivij 1012–1024 (šoddâmihe ij tiäđust)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Augaire mac Dúnlainge, Leinster kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)
* Sultan al-Dawla, muslimlâš eemiir (š. 993)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
1092

**1092** (**MXCII**) lâi kárgámihe, mii juliaanlâš kalender mield aalgij tuorâstuv já nuuvâi vástuppeeivi. Tot lâi 1090-lovo kuálmád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh

## Jämimeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Énna mac Diarmata, Leinster kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)
* Helibo, kiinalâš aatellâš (š. 1039)

## Käldeeh
1052

**1052** (**MLII**) lâi kárgámihe, mii juliaanlâš kalender mield aalgij koskoho já nuuvâi tuorâstuv. Tot lâi 1050-lovo kuálmád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Jón Ögmundsson, islandlâš pispe (j. 1121)

## Jämimeh
* roovvâdmáánu 27. peeivi – Qirwash ibn al-Muqallad, uqaylidlâš eemiir (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
1072

**1072** (**MLXXII**) lâi kárgámihe, mii juliaanlâš kalender mield aalgij pasepeeivi já nuuvâi vuossaargâ. Tot lâi 1070-lovo kuálmád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh

## Jämimeh
* kuovâmáánu 7. peeivi – Diarmait mac Maíl na mBó, Leinster kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)
* porgemáánu 4. peeivi – Romanos IV, Bysant väldikode kiäisár iivij 1068–1071 (š. 1030)
* juovlâmáánu 30. peeivi – Al-Qushayri, persialâš teolog (š. 986)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
1094

**1094** (**MXCIV**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield pasepeeivi. Tot lâi 1090-lovo viiđâd ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh

## Jämimeh
* kesimáánu 17. peeivi – Seonjong, Goryeo kunâgâs iivij 1083–1094 (Korea) (š. 1049)
* roovvâdmáánu 14. peeivi – Fujiwara no Nobunaga, jaapaanlâš aatellâš (š. 1022)
* skammâmáánu 12. peeivi – Duncan II, Skotland kunâgâs ive 1094 (šoddâmihe ij tiäđust)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Isaac Albalia, andalusialâš juuvdálâš täsnitiettee (š. 1035)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
1090

**1090** (**MXC**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield majebaargâ. Tot lâi 1090-lovo vuossâmuš ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh

## Jämimeh
* porgemáánu 11. peeivi – Fujiwara no Atsuie, jaapaanlâš aatellâš (š. 1033)

## Käldeeh
1070

**1070** (**MLXX**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield vástuppeeivi. Tot lâi 1070-lovo vuossâmuš ihe.

## Tábáhtusah
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Dudley lanne huksejui Eŋlandist.

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Fujiwara no Tametaka, jaapaanlâš politikkár já kirječällee (j. 1130)

## Jämimeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Murchad mac Diarmata, Leinster kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
1050

**1050** (**ML**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield vuossaargâ. Tot lâi 1050-lovo vuossâmuš ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Li Tang, kiinalâš taaiđâmáálájeijee (j. 1130)

## Jämimeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Suryavarman I, Khmerij väldikode kunâgâs (Kambodža) (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
1030

**1030** (**MXXX**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield tuorâstuv. Tot lâi 1030-lovo vuossâmuš ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Romanos IV, Bysant väldikode kiäisár iivij 1068–1071 (j. 1072)

## Jämimeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Al-Musabbihi, muslimlâs historjistee (š. 977)
* Concobar mac Tadg Ua Cellaigh, Uí Maine kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)
* Gormflaith ingen Murchada, irlandlâš roonnig (š. 960)
* Miskawayh, persialâš filosof já historjistee (š. 932)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
1010

**1010** (**MX**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield pasepeeivi. Tot lâi 1010-lovo vuossâmuš ihe.
## Tábáhtusah
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Jaroslavl vuáđudui.

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Akkadevi, Chalukya-dynastia prinses (j. 1064)

## Jämimeh
* kuovâmáánu 14. peeivi – Fujiwara no Korechika, jaapaanlâš aatellâš (š. 974)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
1080

**1080** (**MLXXX**) lâi kárgámihe, mii juliaanlâš kalender mield aalgij koskoho já nuuvâi tuorâstuv. Tot lâi 1080-lovo vuossâmuš ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh

## Jämimeh
* syeinimáánu 5. peeivi – Ísleifur Gissurarson, islandlâš pispe (šoddâmihe ij tiäđust)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Aristakes Lastivertsi, armenialâš historjistee (š. 1002)
* Harshavarman III, Khmerij väldikode kunâgâs (Kambodža) (šoddâmihe ij tiäđust)

## Käldeeh
1012

**1012** (**MXII**) lâi kárgámihe, mii juliaanlâš kalender mield aalgij majebaargâ já nuuvâi koskoho. Tot lâi 1010-lovo kuálmád ihe.

## Tábáhtusah
### Vyesimáánu
* vyesimáánu 18. peeivi – Benedictus VIII šoodâi virgálávt katolilii kirho 143. paavin.

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Marpa Lotsawa, tibetlâš buddhalâš máttáátteijee (j. 1097)

## Jämimeh
* cuáŋuimáánu 19. peeivi – Ælfheah, Canterbury arkkâpispe (š. 954)
* vyesimáánu 12. peeivi – Sergius IV, katolilii kirho paavi iivij 1009–1012 (šoddâmihe ij tiäđust).

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
1032

**1032** (**MXXXII**) lâi kárgámihe, mii juliaanlâš kalender mield aalgij lávurduv já nuuvâi pasepeeivi. Tot lâi 1030-lovo kuálmád ihe.

## Tábáhtusah
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Domenico Flabanico šoodâi Venetsia 29. dogen.

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Cheng Hao, kiinalâš filosof (j. 1085)

## Jämimeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Dunadach mac Cú Connacht, Síol Anmchadha kunâgâs iivij 1027–1032 (Irland) (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
1060

**1060** (**MLX**) lâi kárgámihe, mii juliaanlâš kalender mield aalgij lávurduv já nuuvâi pasepeeivi. Tot lâi 1060-lovo vuossâmuš ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
* kuovâmáánu 9. peeivi – Honorius II, katolilii kirho paavi iivij 1124–1130 (j. 1130)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Diarmait Ua Briain, Munster kunâgâs (j. 1118)

## Jämimeh

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
1040

**1040** (**MXL**) lâi kárgámihe, mii juliaanlâš kalender mield aalgij majebaargâ já nuuvâi koskoho. Tot lâi 1040-lovo vuossâmuš ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Raši, ranskalâš rabbi já kirječällee (j. 1105)

## Jämimeh
* njuhčâmáánu 17. peeivi – Harald Njuámmilkeeppil, Eŋland kunâgâs iivij 1035–1040 (šoddâmihe ij tiäđust)
* porgemáánu 14. peeivi – Duncan I, Skotland kunâgâs iivij 1034–1040 (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
1020

**1020** (**MXX**) lâi kárgámihe, mii juliaanlâš kalender mield aalgij vástuppeeivi já nuuvâi lávurduv. Tot lâi 1020-lovo vuossâmuš ihe.

## Tábáhtusah
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Saint-Germain-en-Laye vuáđudui.

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Su Song, kiinalâš politikkár já tiettee (j. 1101)

## Jämimeh
* kesimáánu 12. peeivi – Lyfing, Canterbury arkkâpispe (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
1000

**1000** (**M**) lâi kárgámihe, mii juliaanlâš kalender mield aalgij vuossaargâ já nuuvâi majebaargâ. Tot lâi vuossâmuu ihetuhháát já 900-lovo majemuš ihe sehe 1000-ihelove vuossâmuš ihe.

## Stuárráámuuh kaavpugeh
Taat lii listo stuárráámuin kaavpugijn ive 1000:
#Córdoba, Espanja – 450 000
#Kaifeng, Kiina – 400 000
#Konstantinopol, Turkki – 300 000
#Angkor, Kambodža – 200 000
#Kioto, Jaapaan – 175 000
#Kairo, Egypt – 135 000
#Bagdad, Irak – 125 000
#Nišapur, Iran – 125 000
#Al-Hasa, Saudi-Arabia – 110 000
#Patan, India – 100 000

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Ibn Rashī´q, muslimlâš tivtâsteijee (jäämmimihe ij tiäđust)

## Jämimeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Abu-Mahmud Khojandi, persialâš täsnitietteeh já matematikkár (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
Larino

**Larino** lii kaavpug Italiast, Molise kuávlust. Larinost ääsih  olmožid. Ton vijđodâh lii 88,77&nbsp;km² já alodâh 341&nbsp;m. Larino naaburkieldah láá Casacalenda, Guardialfiera, Guglionesi, Montorio nei Frentani, Palata, San Martino in Pensilis já Ururi.

## Historjá
Larinost šoodâi kaavpug ive&nbsp;2000.

## Viehâdâh
### Ässeeloho

## Kovegalleria

Galuppitower.jpg|
Larino (14805759446).jpg|
Palazzo ducale, Larino 1.JPG|
Duomo Larino 5.JPG|
Larino - Anfiteatro .jpg|
Larino (14805759446).jpg|
Anfiteatro, Larino.jpg|


## Käldeeh
Campobasso

**Campobasso** lii kaavpug Italiast, Molise kuávlust. Campobassost ääsih  olmožid. Ton vijđodâh lii 56,11&nbsp;km² já alodâh 701&nbsp;m. Campobasso naaburkieldah láá Busso, Campodipietra, Castropignano, Ferrazzano, Matrice, Mirabello Sannitico, Oratino, Ripalimosani, San Giovanni in Galdo já Vinchiaturo. 

Campobasso lii ässeelovo mield sehe Campobasso eennâmkode já Molise stuárráámus kieldâ.

## Viehâdâh
### Ässeeloho

## Siijdah
Markkân lasseen Campobasso kieldâst lii tuše ohtâ sijdâ: Santo Stefano. 

Eres aassum sajeh láá Calvario, Camposarcone, Casello Ferroviario, Casino Barone, Cerreto, Colle Arso, Colle delle Api, Colle dell'Orso, Colle Longo, Colle Serano, Coste di Oratino, Feudo Primo, Feudo Secondo, Fossato Cupo, Lupara, Mascione, Ospedale, Pesco Farese, Polese, San Giovanni dei Gelsi, San Giovanni in Golfo Primo, San Giovanni in Golfo Secondo, San Nicola delle Fratte, Santa Maria De Foras, San Vito Inferiore, San Vito Superiore, Tappino já Vazzieri.

## Käldeeh
Colletorto

**Colletorto** lii kieldâ Italiast, Molise kuávlust. Colletortost ääsih  olmožid. Ton vijđodâh lii 35,91 km², já alodâh 515 m. Colletorto naaburkieldah láá Carlantino, Casalnuovo Monterotaro, San Giuliano di Puglia já Sant'Elia a Pianisi.

## Viehâdâh
### Ässeeloho

## Kovegalleria

Colletorto Torre Angioina (dopo restauro2012).jpg|
Entrata "secondaria" palazzo marchesale colletorto.JPG|
Chiesa-Convento-s.alfonso colletorto100 2990.JPG|
Santamaria vista.png|
Ngopp a croc (Largo Verdi-Colletorto).png|
Vista di Colletorto dalla parte alta del paese.jpg|


## Käldeeh
Campomarino

**Campomarino** lii kieldâ Italiast, Molise kuávlust. Campomarinost ääsih  olmožid. Ton vijđodâh lii 76,68 km², já alodâh 52 m. Campomarino naaburkieldah láá Chieuti, Guglionesi, Portocannone, San Martino in Pensilis já Termoli.

## Viehâdâh
### Ässeeloho

## Siijdah
Campomarino Lido, Contrada Àrcora, Nuova Cliternia já Ramitelli.

## Kovegalleria

Chiesa di S. Maria a Mare.jpg|
Chiesa Santo Spirito.jpg|
Chiesa S. Anna.jpg|
Portale di Palazzo Norante.jpg|
Murales Via S. Pietro.jpg|
Belvedere di Piazza Vittorio Veneto.jpg|
Spiaggia Campomarino Lido.jpg|


## Käldeeh
Castellino del Biferno

**Castellino del Biferno** lii kieldâ Italiast, Molise kuávlust. Castellino del Bifernost ääsih 442 olmožid. Ton vijđodâh lii 15,54 km², já alodâh 450 m. Castellino del Biferno naaburkieldah láá Campolieto, Lucito, Matrice, Morrone del Sannio, Ripabottoni já Petrella Tifernina.

## Viehâdâh
### Ässeeloho

## Kovegalleria

Veduta storica Castellino del Biferno.jpg|
Foto danni chiesa Castellino del Biferno.jpg|
Facciata chiesa San Pietro in Vincoli Castellino del Biferno.jpg|
Chiesa Castellino del Biferno.png|
Chiesa della B.V. delle Grazie Castellino del Biferno.jpg|


## Käldeeh
Termoli

**Termoli** lii kieldâ Italiast, Molise kuávlust. Termolist ääsih  olmožid. Ton vijđodâh lii 55,64 km², já alodâh 15 m. Termoli naaburkieldah láá Campomarino, Guglionesi, Petacciato, Portocannone já San Giacomo degli Schiavoni. 

Termoli lii ässeelovo mield Campobasso eennâmkode nubben stuárráámus kieldâ Campobasso maŋa.

## Viehâdâh
### Ässeeloho

## Siijdah
Termoli kieldân kuleh čuávuvááh aassum sajeh: Airino, Casa La Croce, Colle della Torre, Colle Granata, Colle Macchiuzzo, Litorale Nord, Mucchietti, Passo San Rocco, Porticone, Rio Vivo, Santa Maria degli Angeli (Difesa Grande) já Santa Maria Valentino.

## Kovegalleria

Garganotermoli.jpg|
Termoli - castello svevo.jpg|
Termoli - centro storico e castello.jpg|
TERMOLI Borgo antico con trabucco.jpg|
Termoli - veduta 02.jpg|
Lungomare C.C..JPG|
Termoli - centro storico 03.jpg|


## Käldeeh
Ruovesi

**Ruovesi** lii kieldâ Suomâst, Pirkanmaa eennâmkoddeest. Ruovesist ääsih 4&nbsp;180 olmožid, já ton vijđodâh lii 950,16&nbsp;km², mast 173,18&nbsp;km² lii čääci. Ruovesi naaburkieldah láá Juupajoki, Mänttä-Vilppula, Orivesi, Tampere, Virrat já Ylöjärvi.

## Historjá

Ruovesi vuáđudui ive&nbsp;1565.

## Čuákkipääihih

Kieldâ kuávdáščuákkipäikki lii **puáidudum**.

## Siijdah
Haapala, Hanho, Haukkamaa, Hyyrylä, Kekkonen, Jäminki, Jäminkipohja (Pohja), Kauttu, Kukonpohja, Kurkikanta ađai Vessari, Matalasalmi, Murole, Mustajärvi, Pajuskylä, Pekkala, Pihlajalahti, Pitkälä, Pohjaslahti, Rajalahti, Ritoniemi, Ruhala, Ruolahti (onnáá peeivi Pappilankylä), Räminki, Siikalahti, Syvinki (Korpula), Tapio (Tapiolahti), Tuuhonen ađai Tuuhoskylä, Visuvesi (oovdiš Leijunniemi) já Väärinmaja (Ylä-&nbsp;já Ala-Vääri).

## Käldeeh
Lempäälä

**Lempäälä** lii kieldâ Suomâst, Pirkanmaa eennâmkoddeest. Lempääläst ääsih 23&nbsp;967 olmožid, já ton vijđodâh lii 307,06&nbsp;km², mast 37,51&nbsp;km² lii čääci. Lempäälä naaburkieldah láá Akaa, Kangasala, Pirkkala, Tampere, Valkeakoski já Vesilahti.

## Historjá

Lempäälä vuáđudui ive&nbsp;1866.

### Kieldâlahtemeh

Säijä sijdâ lohtui Lempäälä ive&nbsp;1964.

## Čuákkipääihih

* Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild.

Kieldâ kuávdáščuákkipäikki lii **puáidudum**.

## Siijdah
Ahtiala, Aimala, Alkkula, Hahkala, Hakkari, Haurala, Hemminkilä, Herrala, Hietaniemi, Hollo, Hulaus, Hyrkkäälä, Häihenmatka, Hävättilä, Ihamaa, Innilä, Jokipohja, Kelho, Korkeamäki, Kuivaspää, Kulju, Kuokkala, Kärppälä, Lahti, Lastunen, Lietsamo, Lippo, Lumiainen, Maisenranta, Miemola, Moisio, Nurkkila, Nurmi, Perälä, Pyhältö, Rikala, Ruuhola, Ryynikkä, Sarvikas, Sotavalta, Sukkila, Säijä, Sääksjärvi, Taipale já Vaihmala.

## Kooskah
* 23px Helsig 157&nbsp;km
* 23px Hämeenlinna 58&nbsp;km
* 23px Pori 106&nbsp;km
* 23px Tampere 24&nbsp;km
* 23px Turku 135&nbsp;km

## Käldeeh
Ylöjärvi

**Ylöjärvi** lii kaavpug Suomâst, Pirkanmaa eennâmkoddeest. Ylöjärvist ääsih 33&nbsp;439 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;324,14&nbsp;km², mast 208,50&nbsp;km² lii čääci. Ylöjärvi naaburkieldah láá Hämeenkyrö, Ikaalinen, Kihniö, Nokia, Parkano, Ruovesi, Tampere já&nbsp;Virrat.

## Historjá

Ylöjärvi vuáđudui ive&nbsp;1869, já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;2004.

### Kieldâlahtemeh

Viljakkala kieldâ lohtui Ylöjärvin ive&nbsp;2004. Kuru kieldâ lohtui Ylöjärvin ive&nbsp;2009.

## Čuákkipääihih

* Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild.

Kaavpug kuávdáščuákkipäikki lii **puáidudum**.

## Kaavpuguásih, aassâmkuávluh já siijdah
[thumb|200px|Ylöjärvi siijdah ive [1931:1.&nbsp;Lielahti, 2.&nbsp;Possila, 3.&nbsp;Kukkola, 4.&nbsp;Niemi, 5.&nbsp;Pohtola, 6.&nbsp;Siivikkala, 7.&nbsp;Teivaala, 8.&nbsp;Ilmari, 9.&nbsp;Mäkkylä, 10.&nbsp;Keijärvi, 11.&nbsp;Ylöjärvi, 12.&nbsp;Kuusisto, 13.&nbsp;Metsäkylä, 14.&nbsp;Lakiala, 15.&nbsp;Lempiäniemi, 16.&nbsp;Liimola, 17.&nbsp;Kaihari, 18.&nbsp;Runsas, 19.&nbsp;Kyöstilä, 20.&nbsp;Mutala, 21.&nbsp;Pohjankylä, 22.&nbsp;Penko, 23.&nbsp;Pengonpohja.]]
### Ylöjärvi
Ylöjärvi kaavpuguásih, aassâmkuávluh já siijdah láá: Antaverkka, Asuntila, Elovainio, Haavisto, Ilmari, Kaihari, Kirkonseutu, Lempiäniemi, Metsäkylä, Mutala, Peräsilta, Pinsiö, Siivikkala, Soppeenmäki, Takamaa, Vahanta, Vasama, Veittijärvi já Vuorentausta.
### Viljakkala
Viljakkala aassâmkuávluh já siijdah láá: Hanhijärvi, Harhala, Haveri, Hiiroinen, Inkula, Karhe, Manni, Nisu, Pikku-Pispala já Viljakkala markkân.
### Kuru
Kuru aassâmkuávluh já siijdah láá:: Hainari, Itä-Aure, Kallio, Karjula, Kulju, Kuru markkân, Kyrönlahti, Länsi-Aure, Länsi-Teisko, Luode, Niemikylä, Parkkuu, Pengonpohja, Poikelus, Riuttanen já Seitseminen.

## Käldeeh
Ikaalinen

**Ikaalinen** lii kaavpug Suomâst, Pirkanmaa eennâmkoddeest. Ikaalisiist ääsih 6&nbsp;850 olmožid, já ton vijđodâh lii 843,35&nbsp;km², mast 92,99&nbsp;km² lii čääci. Ikaalisii naaburkieldah láá Hämeenkyrö, Jämijärvi, Kankaanpää, Parkano, Sastamala já Ylöjärvi.

## Historjá

Ikaalinen vuáđudui ive&nbsp;1641, já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;1977.

### Kieldâlahtemeh

Ikaalisii táálunkieldâ lohtui Ikaalisii kävppikieldân ive&nbsp;1972.

## Čuákkipääihih

Kaavpug kuávdáščuákkipäikki lii **puáidudum**.

## Siijdah
Haapimaa, Heinistö, Heittola, Helle, Höytölä, Iso-Röyhiö, Jauhokuononmaa, Juhtimäki, Jyllinmaa, Kallionkieli, Kalmaankylä, Karhoinen, Karttu, Kiiala, Kilvakkala, Kolkko, Kovelahti, Kurkela, Leppäsjärvi, Leutola, Luhalahti, Läykkälä, Mansoniemi, Miettinen, Myllykarttu, Niemi, Pukara, Riitiala, Sammi, Sarkkila, Saukko, Sisättö, Sikuri, Sipsiö, Tevaniemi, Vahojärvi, Varessalmi, Vatsiainen, Vatula, Vehuvarpe, Viljala, Vähäröyhiö já Välikylä.

## Käldeeh
Haslen

**Haslen** lii uccâ siijdâš já oovdiš kieldâ Glarus kantonist Sveeicist. Ive&nbsp;2024 loopâst Haslenist assii 606 olmožid. Kieldâ vijđodâh lâi 11,51&nbsp;km² 1.7.2006 räi já 15,87&nbsp;km² 1.7.2006 rääjist. Haslen lii 586&nbsp;m merâtääsi paajaabeln.

## Historjá
Haslen kieldâ lopâttui ive&nbsp;2010 loopâst, ko Betschwanden, Braunwald, Elm, Engi, Haslen, Linthal, Luchsingen, Matt, Mitlödi, Rüti, Schwanden, Schwändi já Sool kieldah lahtojii oohtân já šoodâi uđđâ Glarus Süd kieldâ. Uđđâ kieldâst ääsih 9&nbsp;849 olmožid (31.12.2024), já ton vijđodâh lii 430,03&nbsp;km2.

### Kieldâlahtemeh
Leuggelbach já Nidfurn kieldah lahtojii Haslenân syeinimáánu 1. peeivi&nbsp;2006.

## Viehâdâh
### Ässeeloho
Haslenist assii 787 olmožid ive&nbsp;1850, 766 olmožid ive&nbsp;1900, 769 olmožid ive&nbsp;1950, 489 olmožid ive&nbsp;1980, 649 olmožid ive&nbsp;2000 já 618 olmožid ive&nbsp;2005. Haslen kieldâ ässeeloho pajanij syeinimáánu 1.&nbsp;peeivi&nbsp;2006, kuás Leuggelbach já Nidfurn lahtojii Haslenân. Haslen kieldâst assii 1&nbsp;061 olmožid ive&nbsp;2006 já 999 olmožid ive&nbsp;2010.

Čuávuváá tavlustuvâst lii Haslen ässeeloho ive&nbsp;2017 rääjist Glarus Süd kieldâ virgálij nettisiijđoi mield:

## Fáádást eres soojijn

* Glarnerland (eŋgâlâskielân)

## Käldeeh
Luchsingen

**Luchsingen** lii uccâ siijdâš já oovdiš kieldâ Glarus kantonist Sveeicist. Ive&nbsp;2024 loopâst Luchsingenist assii 594 olmožid. Kieldâ vijđodâh lâi 20,29&nbsp;km² 1.1.2004 räi já 30,76&nbsp;km² 1.1.2004 rääjist. Luchsingen lii 572&nbsp;m merâtääsi paajaabeln.

## Historjá
Luchsingen kieldâ lopâttui ive&nbsp;2010 loopâst, ko Betschwanden, Braunwald, Elm, Engi, Haslen, Linthal, Luchsingen, Matt, Mitlödi, Rüti, Schwanden, Schwändi já Sool kieldah lahtojii oohtân já šoodâi uđđâ Glarus Süd kieldâ. Uđđâ kieldâst ääsih 9&nbsp;849 olmožid (31.12.2024), já ton vijđodâh lii 430,03&nbsp;km2.

### Kieldâlahtemeh
Diesbach já Hätzingen kieldah lahtojii Luchsingenân uđđâivemáánu 1. peeivi&nbsp;2004.

## Viehâdâh
### Ässeeloho
Luchsingenist assii 652 olmožid ive&nbsp;1850, 789 olmožid ive&nbsp;1900, 768 olmožid ive&nbsp;1950, 592 olmožid ive&nbsp;2000 já 572 olmožid ive&nbsp;2003. Luchsingen kieldâ ässeeloho pajanij uđđâivemáánu 1.&nbsp;peeivi 2004, kuás Diesbach já Hätzingen lahtojii Luchsingenân. Luchsingen kieldâst assii 1&nbsp;136 olmožid ive&nbsp;2004 já 1&nbsp;119 olmožid ive&nbsp;2010.

Čuávuváá tavlustuvâst lii Luchsingen ässeeloho ive&nbsp;2017 rääjist Glarus Süd kieldâ virgálij nettisiijđoi mield:

## Fáádást eres soojijn

* Glarnerland (eŋgâlâskielân)

## Käldeeh
Pälkäne

**Pälkäne** lii kieldâ Suomâst, Pirkanmaa eennâmkoddeest. Pälkänest ääsih 6&nbsp;423 olmožid, já ton vijđodâh lii 738,14&nbsp;km², mast 177,54&nbsp;km² lii čääci. Pälkäne naaburkieldah láá Hattula, Hämeenlinna, Kangasala, Padasjoki já Valkeakoski.

## Historjá

Pälkäne vuáđudui ive&nbsp;1866.

### Kieldâlahtemeh

Luopioisii kieldâ lohtui Pälkänen ive&nbsp;2007.

## Čuákkipääihih

Kieldâ kuávdáščuákkipäikki lii **puáidudum**.

## Siijdah
### Pälkäne
Epaala, Harhala, Huhtioinen, Huntila, Kaitamo, Kankahainen, Kantokylä, Kinnala, Kirpu, Kollola, Kotila, Kuisema, Kukkola, Kuuliala, Kärväntälä, Laitikkala, Lovensalo, Luikala, Myttäälä, Mälkilä, Mällinoja, Oksala, Onkkaala, Pappila, Pitkäjärvi, Pohjalahti, Ruokola, Ruotsila, Salmentaka, Sappee, Seitsye, Tauriala, Tausti, Tommola, Töyräniemi, Vuolijoki já Äimälä.

Eres aassum sajeh láá: Iltasmäki, Ohveno já Vimmu.

### Luopioinen
Evinsalo, Haltia, Kajantila, Kantola, Karviala, Kaukkala, Kouvala, Lemmettylä, Luopioinen, Kuohijoki, Kyynärö, Miemola, Mustilahti, Okerla, Padankoski, Puutikkala, Rautajärvi, Sairiala, Säynäjärvi, Vahdermetsä já Ämmätsä.

Eres aassum sajeh láá: Aitoo, Holja já Vihavuosi.

## Käldeeh
Hätzingen

**Hätzingen** lii uccâ siijdâš já oovdiš kieldâ Glarus kantonist Sveeicist. Ive&nbsp;2024 loopâst Hätzingenist assii 301 olmožid. Kieldâ vijđodâh lâi 3,19&nbsp;km². Hätzingen lii 583&nbsp;m merâtääsi paajaabeln.

## Historjá
Hätzingen kieldâ lopâttui ive&nbsp;2003 loopâst, ko Diesbach já Hätzingen kieldah lahtojii Luchsingen kieldân. Ive&nbsp;2010 loopâst meiddei Luchsingen kieldâ lopâttui, ko Betschwanden, Braunwald, Elm, Engi, Haslen, Linthal, Luchsingen, Matt, Mitlödi, Rüti, Schwanden, Schwändi já Sool kieldah lahtojii oohtân já šoodâi uđđâ Glarus Süd kieldâ. Uđđâ kieldâst ääsih 9&nbsp;849 olmožid (31.12.2024), já ton vijđodâh lii 430,03&nbsp;km2.

## Viehâdâh
### Ässeeloho
Hätzingenist assii 500 olmožid ive&nbsp;1850, 653 olmožid ive&nbsp;1900, 653 olmožid ive&nbsp;1950, 341 olmožid ive&nbsp;2000 já 362 olmožid ive&nbsp;2003.

Čuávuváá tavlustuvâst lii Hätzingen ässeeloho ive&nbsp;2017 rääjist Glarus Süd kieldâ virgálij nettisiijđoi mield:

## Fáádást eres soojijn

* Glarnerland 

## Käldeeh
Mänttä-Vilppula

**Mänttä-Vilppula** lii kaavpug Suomâst, Pirkanmaa eennâmkoddeest. Mänttä-Vilppulast ääsih 9&nbsp;662 olmožid, já ton vijđodâh lii 657,08&nbsp;km², mast 122,23&nbsp;km² lii čääci. Mänttä-Vilppula naaburkieldah láá Keuruu, Juupajoki, Jämsä, Ruovesi já&nbsp;Virrat.

## Historjá

Mänttä-Vilppula kaavpug vuáđudui ive&nbsp;2009 aalgâst, ko Mänttä kaavpug já Vilppula kieldâ lahtojii oohtân.

## Čuákkipääihih

* Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild.

Kaavpug kuávdáščuákkipäikki lii **puáidudum**.

## Siijdah
### Mänttä
Alaranta, Aravala, Asemankulma, Isoniemi, Joenniemi, Juhola, Keikanniemi, Keskikauppala, Koskela, Kukkarokivi, Käänninniemi, Länsi-Koskela, Moisio, Monhanrinne, Mustalahti, Mäkikylä, Pättiniemi, Raja-aho, Rusinniemi, Savosenmäki, Seppälä, Sillanpää, Tammikangas, Tammiranta, Vuohijoki, Vuohimetsä já Vuorenalusta.

### Vilppula
Ajostaipale, Elämäntaipale, Huhtijärvi, Huopioniemi, Kurkijärvi, Leppäkoski, Loila, Maakasperä, Suluslahti, Tyynysniemi já Vitsakoski.

## Käldeeh
Horten

**Horten** lii kaavpug Taažâst. Hortenist ääsih 27&nbsp;510 olmožid, já ton vijđodâh lii 70,96&nbsp;km², mast 1,86&nbsp;km² lii čääci.

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
Abriola

**Abriola** lii kieldâ Italiast, Basilicata kuávlust. Abriolast ääsih 1 331 olmožid. Ton vijđodâh lii 97,19 km², já alodâh 957 m. Abriola naaburkieldah láá Anzi, Calvello, Marsico Nuovo, Pignola, Sasso di Castalda já Tito.

## Viehâdâh
### Ässeeloho

## Siijdah
Il Palazzo já Tintiera.

## Fáádást eres soojijn

* Abriola kieldâ virgáliih nettisiijđoh 

## Käldeeh
Roccanova

**Roccanova** lii kieldâ Italiast, Basilicata kuávlust. Roccanovast ääsih 1 359 olmožid. Ton vijđodâh lii 61,74 km², já alodâh 648 m. Roccanova naaburkieldah láá Aliano, Castronuovo di Sant'Andrea, Chiaromonte, Gallicchio, Missanello, San Chirico Raparo, Sant'Arcangelo já Senise.

## Viehâdâh
### Ässeeloho

## Fáádást eres soojijn

* Roccanova kieldâ virgáliih nettisiijđoh 

## Kovegalleria

Roccanova 010.jpg
Roccanova 016.jpg


## Käldeeh
Punkalaidun

**Punkalaidun** (epivirgálávt ) lii kieldâ Suomâst, Pirkanmaa eennâmkoddeest. Punkalaidunist ääsih 2&nbsp;774 olmožid, já ton vijđodâh lii 364,02&nbsp;km², mast 2,94&nbsp;km² lii čääci. Punkalaidun naaburkieldah láá Huittinen, Humppila, Loimaa, Urjala já Sastamala.

## Historjá

Punkalaidun vuáđudui ive&nbsp;1639.

## Siijdah
Hakuni, Halkivaha, Hankuri, Haviokoski, Jalasjoki, Kannisto, Kanteenmaa, Kivisenoja, Kokkola, Koskioinen, Kostila, Kouvola, Liitsola, Moisio, Mäenpää, Oriniemi, Parrila, Pärnänmaa, Sarkkila, Talala, Teikarla já Vanttila.

## Kooskah
* 23px Forssa 45&nbsp;km
* 23px Helsig 155&nbsp;km
* 23px Huittinen 25&nbsp;km
* 23px Hämeenlinna 100&nbsp;km
* 23px Loimaa 40&nbsp;km
* 23px Pori 85&nbsp;km
* 23px Rauma 90&nbsp;km
* 23px Sastamala 30&nbsp;km
* 23px Tampere 70&nbsp;km
* 23px Turku 110&nbsp;km

## Käldeeh
Orivesi

**Orivesi** lii kaavpug Suomâst, Pirkanmaa eennâmkoddeest. Orivesist ääsih 8&nbsp;949 olmožid, já ton vijđodâh lii 960,09&nbsp;km², mast 160,44&nbsp;km² lii čääci. Orivesi naaburkieldah láá Juupajoki, Jämsä, Kangasala, Kuhmoinen, Ruovesi já Tampere.

## Historjá
thumb|left|Orivesi kieldâlahtemeh
Orivesi vuáđudui ive&nbsp;1869, já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;1986.

### Kieldâlahtemeh

Eräjärvi kieldâ lohtui Orivesin ive&nbsp;1973. Längelmäki kieldâ viestâruásih lahtojii Orivesin ive&nbsp;2007. 

## Čuákkipääihih

Kaavpug kuávdáščuákkipäikki lii **puáidudum**.

## Siijdah
### Orivesi
Ovdil uđđâivemáánu 1. peeivi&nbsp;2007 Orivesist lijjii čuávuvááh siijdah: Aakkola, Enokunta, Haavisto, Hirsilä, Holma, Karppi, Koivuniemi, Laasola, Lyytikkälä, Naappila, Naarajoki, Neulaniemi, Onnistaipale, Orivesi, Padustaipale, Pajukanta, Pehula, Penttilä, Pitkäjärvi, Päilahti, Rajalahti, Savo, Siitama, Solttila, Suomasema, Torittu, Vehkalahti, Voitila, Yliskylä, Yröhjoen kulma, Uiherla já ovdii Eräjärvi kieldâ eres siijdah.

### Längelmäki
Uđđâivemáánu 1. peeivi&nbsp;2007 čuávuvááh siijdah lahtojii Längelmäkist Orivesin: Attila, Eräslahti, Hakosalmi, Kirjasniemi, Koivisto, Koljonkanta, Kylänoja, Leväslahti, Löytäneva, Maunu, Mulkoila, Piittala, Puharila, Pääskylä, Raidisto, Ristijärvi, Rämesalo, Saviniemi, Solttila, Syväjärvi, Talviaistaipale, Tiihalanniemi, Tunkelo, Uuhiniemi, Vinkiä já Västilä.

## Kooskah
* Helsig 195&nbsp;km
* Hämeenlinna 95&nbsp;km
* Jyväskylä 109&nbsp;km
* Lahti 130&nbsp;km
* Pori 150&nbsp;km
* Tampere 40&nbsp;km
* Turku 205&nbsp;km
* Jämsä 65&nbsp;km

## Käldeeh
985

**985** (**CMLXXXV**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield tuorâstuv. Tot lâi 980-lovo kuuđâd ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Zhao Yuanyan, Song-dynastia prinssâ (j. 1044)

## Jämimeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Chen Hongjin, kiinalâš suátihiärrá (š. 914)
* Muirgus mac Domnaill, Uí Maine kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)
* Saigū no Nyōgo, jaapaanlâš tivtâsteijee (š. 929)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
975

**975** (**CMLXXV**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield vástuppeeivi. Tot lâi 970-lovo kuuđâd ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
* syeinimáánu 25. peeivi – Thietmar, Merseburg pispe (j. 1018)

## Jämimeh
* syeinimáánu 4. peeivi – Gwangjong, Goryeo kunâgâs iivij 949–975 (Korea) (š. 925)
* syeinimáánu 8. peeivi – Edgar I, Eŋland kunâgâs (š. 933 teikâ 934)
* syeinimáánu 31. peeivi – Fu Yanqing, kiinalâš kenraal (š. 898)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Dyfnwal ab Owain, Strathclyde kunâgâs (Skotland) (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
965

**965** (**CMLXV**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield pasepeeivi. Tot lâi 960-lovo kuuđâd ihe.

## Tábáhtusah
### Roovvâdmáánu
* roovvâdmáánu 1. peeivi – Johannes XIII väljejui katolilii kirho 133. paavin. Siämmáá peeivi sust meid šoodâi virgálávt katolilii kirho 133. paavin.

## Šoddâmeh

## Jämimeh
* syeinimáánu 12. peeivi – Meng Chang, kiinalâš kiäisár (š. 919)
* čohčâmáánu 14. peeivi – Wu Cheng, kiinalâš politikkár já kansler (š. 893)
* čohčâmáánu 23. peeivi – Al-Mutanabbi, muslimlâš tivtâsteijee (š. 915)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Donnchad mac Taidg, Uí Ceinnselaig kunâgâs (Irland) (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
955

**955** (**CMLV**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield vuossaargâ. Tot lâi 950-lovo kuuđâd ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
* roovvâdmáánu 22. peeivi – Qian Weijun, Wuyue kunâgâs (j. 991)
* skammâmáánu 9. peeivi – Gyeongjong, Goryeo kunâgâs iivij 975–981 (Korea) (j. 981)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Eido I, saksalâš aatellâš já pispe (j. 1015)

## Jämimeh
* syeinimáánu 23. peeivi – He Ning, kiinalâš kansler (š. 898)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Agapetus II, katolilii kirho paavi iivij 946–955 (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
945

**945** (**CMXLV**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield koskoho. Tot lâi 940-lovo kuuđâd ihe.

## Tábáhtusah
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Eennâm tuárgistij korrâsávt Istanbulist, Tuurkist. Eennâmtuárgástâs intensiteet lâi 6,2 Richter ciäkkáduv mield já IX–X Mercalli ciäkkáduv mield.

## Šoddâmeh

## Jämimeh
* roovvâdmáánu 23. peeivi – Hyejong, Goryeo kunâgâs iivij 943–945 (Korea) (š. 912)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Fujiwara no Nakahira, jaapaanlâš politikkár (š. 875)
* Wang Jichang, kiinalâš kenraal já kansler (šoddâmihe ij tiäđust)
* Yang Sigong, kiinalâš kansler (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
995

**995** (**CMXCV**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield majebaargâ. Tot lâi 990-lovo kuuđâd ihe.

## Tábáhtusah
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Eennâm tuárgistij korrâsávt Palust, Tuurkist. Eennâmtuárgástâs intensiteet lâi 6,2 Richter ciäkkáduv mield já IX–X Mercalli ciäkkáduv mield.
* Olav Tryggvason ruvnájui Taažâ kunâgâssân.

## Šoddâmeh

## Jämimeh
* porgemáánu 27. peeivi – Gebhard, Konstanz pispe (š. 949)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Kenneth II, Alba kunâgâs iivij 971–995 (Skotland) (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
935

**935** (**CMXXXV**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield tuorâstuv. Tot lâi 930-lovo kuuđâd ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Gao Qiong, kiinalâš kenraal já kuvernöör (j. 1006)

## Jämimeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Cináed mac Cairpri, Uí Ceinnselaig kunâgâs (Irland) (šoddâmihe ij tiäđust)
* Li Yichao, kiinalâš suátihiärrá já kuvernöör (šoddâmihe ij tiäđust)
* Yang Dongqian, kiinalâš kansler (šoddâmihe ij tiäđust)
* Zhao Feng, kiinalâš kansler (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
925

**925** (**CMXXV**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield lávurduv. Tot lâi 920-lovo kuuđâd ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Gwangjong, Goryeo kunâgâs iivij 949–975 (Korea) (j. 975)

## Jämimeh
* vyesimáánu 23. peeivi – Zhao Guangyin, kiinalâš kansler (šoddâmihe ij tiäđust)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Cathal mac Conchobair, Connacht kunâgâs iivij 900–925 (šoddâmihe ij tiäđust)
* Sueiro Belfaguer, portugallâš aatellâš (š. 875)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
915

**915** (**CMXV**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield pasepeeivi. Tot lâi 910-lovo kuuđâd ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Al-Mutanabbi, muslimlâš tivtâsteijee (j. 965)

## Jämimeh
* njuhčâmáánu 21. peeivi – Domnall mac Áeda, Ailech kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)
* njuhčâmáánu 30. peeivi – Ratbod, Trier arkkâpispe (šoddâmihe ij tiäđust)
* čohčâmáánu 16. peeivi – Adalbert II, lombardlâš aatellâš (šoddâmihe ij tiäđust)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Li Yanlu, kiinalâš suátihiärrá (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
905

**905** (**CMV**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield majebaargâ. Tot lâi 900-ihelove kuuđâd ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Abu al-Misk Kafur, muslimlâš viisiir (j. 968)

## Jämimeh
* syeinimáánu 5. peeivi – Cui Yuan, Tang-dynastia kansler (šoddâmihe ij tiäđust)
* syeinimáánu 5. peeivi – Dugu Sun, Tang-dynastia kansler (šoddâmihe ij tiäđust)
* syeinimáánu 5. peeivi – Lu Yi, Tang-dynastia kansler (š. 847)
* syeinimáánu 5. peeivi – Pei Shu, Tang-dynastia kansler (š. 841)
* syeinimáánu 5. peeivi – Wang Pu, Tang-dynastia kansler (šoddâmihe ij tiäđust)
* juovlâmáánu 24. peeivi – Yang Xingmi, Yang Wu kunâgâs (š. 852)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Pei Zhi, Tang-dynastia kansler (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
993

**993** (**CMXCIII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield pasepeeivi. Tot lâi 990-lovo niäljád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Sultan al-Dawla, muslimlâš eemiir (j. 1024)

## Jämimeh
* juovlâmáánu 8. teikâ 9. peeivi – Egbert, Trier arkkâpispe (šoddâmihe ij tiäđust)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Maelcairearda, Maigh Seóla kunâgâs (Irland) (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
973

**973** (**CMLXXIII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield koskoho. Tot lâi 970-lovo niäljád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Al-Ma'arri, syyrialâš filosof já tivtâsteijee (j. 1057)

## Jämimeh
* cuáŋuimáánu 6. peeivi – Guo Zongxun, kiinalâš kiäisár (š. 953)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Geibennach mac Aedha, Uí Maine kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
963

**963** (**CMLXIII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield tuorâstuv. Tot lâi 960-lovo niäljád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
* njuhčâmáánu 13. peeivi – Anna Porfyrogenita, Kiova prinses (j. suulân 1011)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Li Jiqian, kiinalâš kuvernöör (j. 1004)

## Jämimeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Donnchad mac Cellacháin, Munster kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
953

**953** (**CMLIII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield lávurduv. Tot lâi 950-lovo niäljád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
* čohčâmáánu 14. peeivi – Guo Zongxun, kiinalâš kiäisár (j. 973)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Watanabe no Tsuna, jaapaanlâš samurai (j. 1025)

## Jämimeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Echtigern mac Cináeda, Uí Ceinnselaig kunâgâs (Irland) (šoddâmihe ij tiäđust)
* Ma Yinsun, kiinalâš politikkár já kansler (šoddâmihe ij tiäđust)
* Wang Jun, kiinalâš lávloo já kansler (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
Valkeakoski

**Valkeakoski** lii kaavpug Suomâst, Pirkanmaa eennâmkoddeest. Valkeakoskist ääsih 20&nbsp;697 olmožid, já ton vijđodâh lii 372,03&nbsp;km², mast 99,99&nbsp;km² lii čääci. Valkeakoski naaburkieldah láá Akaa, Hattula, Hämeenlinna, Kangasala, Lempäälä já Pälkäne.

## Historjá
thumb|left|Kárttá Akaa já Valkeakoski kieldâlahtemijn
Valkeakoski vuáđudui ive&nbsp;1923, já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;1963.

### Kieldâlahtemeh

Sääksmäki kieldâ lohtui Valkeakoskin ive&nbsp;1973.

## Čuákkipääihih

Kaavpug kuávdáščuákkipäikki lii **puáidudum**.

## Siijdah
Sääksmäki (fáárust Huittula já Ritvala), Kemmola, Mälkiäinen, Haukila, Uskila, Tykölä, Viranmaa, Kasuri / Koivuniemi / Raija, Metsäkansa, Ylenjoki, Konho, Nikkarinhanko / Muti, Rantoo, Yli-Nissi, Kärjenniemi, Vedentaka, Kaapelinkulma, Kannistonmäki, Viuha, Mattila, Vuorentaka, Valto, Paino, Tarttila, Pyörönmaa já Vanhakylä.

## Kooskah
* 23px Sääksmäki markkân kuávdáš 8&nbsp;km
* 23px Tampere 35&nbsp;km
* 23px Kangasala 32&nbsp;km
* 23px Akaa (Toijala) 21&nbsp;km
* 23px Lempäälä 21&nbsp;km
* 23px Pälkäne 24&nbsp;km
* 23px Iittala 22&nbsp;km
* 23px Hämeenlinna 44&nbsp;km
* 23px Forssa 75&nbsp;km
* 23px Helsig 145&nbsp;km
* 23px Turku 145&nbsp;km
* 23px Lahti 103&nbsp;km

## Käldeeh
943

**943** (**CMXLIII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield pasepeeivi. Tot lâi 940-lovo niäljád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh

## Jämimeh
* njuhčâmáánu 16. peeivi – Pi Guangye, kiinalâš kansler (š. 887)
* cuáŋuimáánu 6. peeivi – Liu Churang, kiinalâš kenraal (š. 881)
* cuáŋuimáánu 15. peeivi – Liu Bin, kiinalâš kiäisár (š. 920)
* cuáŋuimáánu 18. peeivi – Fujiwara no Atsutada, jaapaanlâš aatellâš (š. 906)
* syeinimáánu 4. peeivi – Taejo, Goryeo kunâgâs iivij 918–943 (Korea) (š. 877)
* syeinimáánu 26. peeivi – Motoyoshi, jaapaanlâš prinssâ já aatellâš (š. 890)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Cao Zhongda, kiinalâš kansler (š. 882)
* Liu Honggao, kiinalâš kansler (š. 923)
* Lorcán mac Fáelán, Leinster kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)
* Urchadh mac Murchadh, Maigh Seóla kunâgâs (Irland) (šoddâmihe ij tiäđust)
* Xu Jie, kiinalâš kenraal já kansler (š. 868)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
933

**933** (**CMXXXIII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield majebaargâ. Tot lâi 930-lovo niäljád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Al-Hakim Nishapuri, persialâš historjistee já juuriist (j. 1014)

## Jämimeh
* njuhčâmáánu 10. peeivi – Li Renfu, kiinalâš kenraal já kuvernöör (šoddâmihe ij tiäđust)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Fujiwara no Kanesuke, jaapaanlâš aatellâš já tivtâsteijee (š. 877)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
983

**983** (**CMLXXXIII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield vuossaargâ. Tot lâi 980-lovo niäljád ihe.

## Tábáhtusah
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Johannes XIV väljejui katolilii kirho 136. paavin.

## Šoddâmeh

## Jämimeh
* syeinimáánu 10. peeivi – Benedictus VII, katolilii kirho paavi iivij 974–983 (šoddâmihe ij tiäđust)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Minamoto no Shitagō, jaapaanlâš tivtâsteijee (š. 911)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
923

**923** (**CMXXIII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield koskoho. Tot lâi 920-lovo niäljád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Fujiwara no Nakafumi, jaapaanlâš tivtâsteijee (j. 992)
* Jeongjong, Goryeo kunâgâs iivij 945–949 (Korea) (j. 949)
* Liu Honggao, kiinalâš kansler (j. 943)

## Jämimeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Harshavarman I, Khmerij väldikode kunâgâs (Kambodža) (šoddâmihe ij tiäđust)
* Ibn Khuzayma, muslimlâš juuriist (š. 837)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
913

**913** (**CMXIII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield vástuppeeivi. Tot lâi 910-lovo niäljád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh

## Jämimeh
* njuhčâmáánu 27. peeivi – Zhu Yougui, kiinalâš kiäisár (šoddâmihe ij tiäđust)
* porgemáánu 13. peeivi – Wang Yuanying, kiinalâš prinssâ (š. 892)
* porgemáánu 21. peeivi – Tang Daoxi, kiinalâš kenraal (šoddâmihe ij tiäđust)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Anastasius II, katolilii kirho paavi iivij 911–913 (šoddâmihe ij tiäđust)
* Torpaid mac Taicthech, irlandlâš tivtâsteijee (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
903

**903** (**CMIII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield lávurduv. Tot lâi 900-ihelove niäljád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
* juovlâmáánu 7. peeivi – Abd al-Rahman al-Sufi, persialâš täsnitiettee (j. 986)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Li Gu, kiinalâš kansler (j. 960)

## Jämimeh
* njuhčâmáánu 26. peeivi – Sugawara no Michizane, jaapaanlâš politikkár já tivtâsteijee (š. 845)
* juovlâmáánu 30. peeivi – Tian Jun, kiinalâš suátihiärrá (š. 858)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Dub Gilla mac Etarscéoil, Uí Ceinnselaig kunâgâs (Irland) (šoddâmihe ij tiäđust)
* Zhu Yanshou, kiinalâš kuvernöör (š. 870)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
997

**997** (**CMXCVII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield vástuppeeivi. Tot lâi 990-lovo káávcád ihe.

## Tábáhtusah
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Olav Tryggvason vuáđudij Ruándim, mast maŋeláá šoodâi Taažâ uáivikaavpug.

## Šoddâmeh

## Jämimeh
* vyesimáánu 8. peeivi – Taizong, Song-dynastia kiäisár (š. 939)
* skammâmáánu 29. peeivi – Seongjong, Goryeo kunâgâs iivij 981–997 (Korea) (š. 961)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Constantine III, Alba kunâgâs iivij 975–997 (Skotland) (šoddâmihe ij tiäđust)
* Máel Coluim, Strathclyde kunâgâs (Skotland) (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
987

**987** (**CMLXXXVII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield lávurduv. Tot lâi 980-lovo káávcád ihe.

## Tábáhtusah
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Bari ässeeh stuimedii Bysant väldikode vuástá.

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Al-Mahdi al-Husayn, jemenlâš iimaam (j. 1013)

## Jämimeh
* uđđâivemáánu 10. peeivi – Pietro I Orseolo, Venetsia doge (š. 928)
* njuhčâmáánu 30. peeivi – Arnulf II, frankkilâš aatellâš (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
977

**977** (**CMLXXVII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield vuossaargâ. Tot lâi 970-lovo káávcád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
* njuhčâmáánu 4. peeivi – Al-Musabbihi, muslimlâs historjistee (j. 1030)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Poppo, Stavelot-Malmedy aapoot (j. 1048)

## Jämimeh
* njuhčâmáánu 1. peeivi – Rudesind, galicialâš pispe (š. 907)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Ímar Luimnich, Munster kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
957

**957** (**CMLVII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield tuorâstuv. Tot lâi 950-lovo káávcád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Fujiwara no Kinsue, jaapaanlâš politikkár (j. 1029)

## Jämimeh
* kesimáánu 14. peeivi – Guadamir, Vic pispe (Espanja) (šoddâmihe ij tiäđust)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Máel Fathardaig mac Flann, Munster kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
947

**947** (**CMXLVII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield vástuppeeivi. Tot lâi 940-lovo káávcád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh

## Jämimeh
* uđđâivemáánu 28. peeivi – Jing Yanguang, kiinalâš kenraal já kuvernöör (š. 892)
* vyesimáánu 30. peeivi – Ma Xifan, Ma Chu kunâgâs iivij 932–947 (š. 899)
* kesimáánu 22. peeivi – Qian Hongzuo, Wuyue kunâgâs (š. 928)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Bran Fionn mac Máelmórda, Leinster kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)
* Cellach mac Cináeda, Uí Ceinnselaig kunâgâs (Irland) (šoddâmihe ij tiäđust)
* Liu Xu, kiinalâš kansler (š. 888)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
937

**937** (**CMXXXVII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield pasepeeivi. Tot lâi 930-lovo káávcád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Bagrat II, Iberia-Kartli kunâgâs (Georgia) (j. 994)
* Meng Xuanzhe, kiinalâš prinssâ (j. 991)

## Jämimeh
* uđđâivemáánu 11. peeivi – Zhang Jingda, kiinalâš prinssâ (šoddâmihe ij tiäđust)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Bruatur mac Duibgilla, Uí Ceinnselaig kunâgâs (Irland) (šoddâmihe ij tiäđust)
* Domhnall mac Lorcan, Uí Fiachrach Aidhne kunâgâs (Irland) (šoddâmihe ij tiäđust)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
967

**967** (**CMLXVII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield majebaargâ. Tot lâi 960-lovo káávcád ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
* juovlâmáánu 7. peeivi – Abū-Sa'īd Abul-Khayr, persialâš tivtâsteijee (j. 1049)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Lin Bu, kiinalâš tivtâsteijee (j. 1028)

## Jämimeh
* kuovâmáánu 9. peeivi – Sayf al-Dawla, muslimlâš eemiir (š. 916)
* syeinimáánu 5. peeivi – Murakami, Jaapaan kiäisár iivij 946–967 (š. 926)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Li Cheng, kiinalâš máálár (š. 919)
* Yan Xu, kiinalâš kansler (š. 910)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
Castelluccio Inferiore

**Castelluccio Inferiore** lii kieldâ Italiast, Basilicata kuávlust. Castelluccio Inferiorest ääsih 1 949 olmožid. Ton vijđodâh lii 61,74 km², já alodâh 495 m. Castelluccio Inferiore naaburkieldah láá Castelluccio Superiore, Laino Borgo, Latronico já Viggianello.

## Viehâdâh
### Ässeeloho

## Siijdah
Cerasia, Giuliantonio, Provenzano já Maccarrone.

## Fáádást eres soojijn

* Castelluccio Inferiore kieldâ virgáliih nettisiijđoh 

## Kovegalleria

Chiesa San Nicola di Mira Facciata Esterna.jpg|


## Käldeeh
907

**907** (**CMVII**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield tuorâstuv. Tot lâi 900-ihelove káávcád ihe.

## Tábáhtusah
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Tang-dynastia nuuvâi Kiinast, já Viiđâ dynastia já love kunâgâskode paje aalgij.

## Šoddâmeh
* skammâmáánu 26. peeivi – Rudesind, galicialâš pispe (j. 977)

## Jämimeh
* syeinimáánu 4. peeivi – Theotmar, Salzburg arkkâpispe (šoddâmihe ij tiäđust)
* skammâmáánu 6. peeivi – Heribert I, frankkilâš aatellâš (šoddâmihe ij tiäđust)
* skammâmáánu 24. peeivi – Ismail Samani, muslimlâš eemiir (š. 849)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh
994

**994** (**CMXCIV**) lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi juliaanlâš kalender mield vuossaargâ. Tot lâi 990-lovo viiđâd ihe.

## Tábáhtusah

## Šoddâmeh
* skammâmáánu 7. peeivi – Ibn Hazm, andalusialâš historjistee já tivtâsteijee (j. 1064)
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Al-Bayhaqi, persialâš juuriist (j. 1066)

## Jämimeh
### Tärhis peivimeeri ij tiäđust
* Bagrat II, Iberia-Kartli kunâgâs (Georgia) (š. 937)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh