2024

**2024** (**MMXXIV**) lâi kárgámihe, mii gregoriaanlâš kalender mield aalgij vuossaargâ já nuuvâi majebaargâ. Tot lâi 2020-lovo viiđâd ihe.

## Šoŋŋâ

Ihe 2024 lâi vuossâmuš ihe mittedemhistorjást, ko Eennâmpáálu lieggânem pajanij 1,5 ceehi rääji paajaabel. Ive 2024 Suomâst lijjii ohtsis 71 pakkâpeivid, mii lâi eenâb ko kuássin ovdil mittedemhistorjást.

## Tábáhtusah
### Uđđâivemáánu
[thumb|Sajosist lâi máhđulâš eelliđ jienâstmist [Ive 2024 Suomâ presidentvaaljah|Suomâ presidentvaaljâin.]]
[thumb|[Skammâkoveh 2024|Ive 2024 Skammâkoveh-elleekovefestivaal uárnejuvvojii uđđâivemáánu 25.–28. peeivi Anarist já maŋeláá neetist.]]
* uđđâivemáánu 1. peeivi – Siämmáá suhâpele leijee paarâi näimilitto šoodâi lavâlâžžân Eestienâmist. 
* uđđâivemáánu 1. peeivi – Viken, Vestfold já Telemark sehe Troms já Finnmark läänih lopâttuvvojii Taažâst. 
* uđđâivemáánu 1. peeivi – Akershus, Buskerud, Østfold, Vestfold, Telemark, Troms já Finnmark läänih vuáđuduvvojii Taažâst.   
* uđđâivemáánu 7. peeivi – Bangladesh almoliih vaaljah uárnejuvvojii. Awamilitto vuoitij oppeet vaaljâid. 
* uđđâivemáánu 13. peeivi – Taiwan presidentvaaljah uárnejuvvojii. Taiwan 12. väripresident Lai Ching-te uážui 40,05 % jienâin, já te sun väljejui presidentin.
* uđđâivemáánu 14. peeivi – Tanska roonnig Margrethe II luovâi ruuvnâst, já suu alge ruuvnâprinssâ Frederik šoodâi Tanska kunâgâssân noomáin Frederik X.
* uđđâivemáánu 25.–28. peeivi – Skammâkoveh-elleekovefestivaal uárnejui Anarist.
* uđđâivemáánu 28. peeivi – Suomâ presidentvaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi uárnejui. Alexander Stubb já Pekka Haavisto peesáin jootkân.
* uđđâivemáánu 29. peeivi – Skammâkoveh-elleekovefestivaal neetist aalgij.

### Kuovâmáánu
* kuovâmáánu 4. peeivi – El Salvador almoliih vaaljah uárnejuvvojii. Tallaš president Nayib Bukele finnij 84,65&nbsp;% jienâin, já te sun väljejui oppeet El Salvador presidentin. Väripresidentin väljejui tallaš väripresident Félix Ulloa. 
* kuovâmáánu 5. peeivi – Peter Mickwitz vuoitij Runeberg-palhâšume kirjestis *Misslyckad i en uggla*.
* kuovâmáánu 6. peeivi – Skammâkoveh-elleekovefestivaal neetist nuuvâi.
* kuovâmáánu 7. peeivi – Azerbaidžan presidentvaaljah uárnejuvvojii, veikkâ vaaljah liččii kolgâm uárnejuđ esken roovvâdmáánust 2025. Tallaš president Ilham Aliyev vuoitij vaaljâid, ko sun finnij 92,12 % jienâin, já te sun väljejui jo viiđâd keerdi Azerbaidžan presidentin. 
* kuovâmáánu 8. peeivi – Pakistan almoliih vaaljah uárnejuvvojii.
* kuovâmáánu 10. peeivi – Uđđâ muusik kišto 2024 uárnejui Nokia Arenast Tamperest.
* kuovâmáánu 11. peeivi – Suomâ presidentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi uárnejui. Taan jienâstmist Alexander Stubb finnij 51,6 % jienâin, já te sun väljejui presidentin čuávuvái kuuđâ ihán.
* kuovâmáánu 14. peeivi – Indonesia almoliih vaaljah uárnejuvvojii.
* kuovâmáánu 25. peeivi – Senegal presidentvaaljah sirdâšuvvii njuhčâmáánun.

### Njuhčâmáánu
[pienoiskuva|[Suomâ täsivääldi president Alexander Stubb algâttij president virgeest njuhčâmáánu 1. peeivi 2024.]]
* njuhčâmáánu 1. peeivi – Alexander Stubb algâttij president virgeest.
* njuhčâmáánu 7. peeivi – Ruotâst šoodai Nato 32. jeessân.
* njuhčâmáánu 9. peeivi – Utah uđđâ lippu valdui anon.
* njuhčâmáánu 15.–17. peeivi – Ruošâ presidentvaaljah uárnejuvvojii. Ruošâ virgeest leijee president Vladimir Putin naggij, ete sun vuoitij vaaljâid, tastko sun finnij 87&nbsp;% jienâin, mut vaaljâpuáđus lâi viehâ vissásávt veridum.
* njuhčâmáánu 25. peeivi – Tave- já Maadâ-Amerikist oinui peli-iptoslâš mánusiävŋánem.
* njuhčâmáánu 23. peeivi – Slovakia presidentvaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi uárnejui. Ivan Korčok finnij 42,5&nbsp;% jienâin já Peter Pellegrini 37&nbsp;%. Suoi peesáin jootkân.
* njuhčâmáánu 24. peeivi – Senegal presidentvaaljah uárnejuvvojii. Bassirou Diomaye Faye finnij 54,28&nbsp;% jienâin, já te sun väljejui presidentin čuávuvái viiđâ ihán.
* njuhčâmáánu 26. peeivi – Francis Scott Key -šalde koočâi meerân Ovtâstum staatâi Baltimorest.
* njuhčâmáánu 27. peeivi – Lappajärvi kraatterjävri tuhhiittui Unesco Geopark-čuosâttâhhân.
* njuhčâmáánu 30. peeivi – 34. Sámi Grand Prix -juoigâm- já lávlumkišto uárnejui Kuovdâkiäinust pessijâšmarkkânij ääigi.
* njuhčâmáánu 31. peeivi – Ukraina presidentvaaljah sirdâšuvvii.

### Cuáŋuimáánu
[thumb|right|Ei. [Meksikost, Ovtâstum staatâin, Kanadast já Koskâ-Amerikist oinui piäiváásiävŋánem cuáŋuimáánu 8. peeivi.]]
* cuáŋuimáánu 3. peeivi – Eennâm tuárgistij korrâsávt Hualeinist, Taiwanist. Eennâmtuárgástâs intensiteet lâi 7,4 Richter ciäkkáduv mield já VIII Mercalli ciäkkáduv mield.
* cuáŋuimáánu 6. peeivi – Slovakia presidentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi uárnejui. Tom vuoitij Peter Pellegrini, kote finnij 53,12&nbsp;% jienâin.
* cuáŋuimáánu 8. peeivi – Tievâslâš piäiváásiävŋánem oinui Tave-Amerikist.
* cuáŋuimáánu 28. peeivi – Tappara vuoitij oppeet jieŋâskiäru suomâmiäštárvuođâ.

### Vyesimáánu
[pienoiskuva|[Säämimuseo Siida Anarist väljejui ive eurooplâžžân museon.]]
[pienoiskuva|[Nemo (lávloo)|Nemo láávdástmin ive 2024 Euroviisui nube semifiinaal kenraalhárjuttâsâst]]
* vyesimáánu 4. peeivi – Säämimuseo Siida Anarist väljejui ive eurooplâžžân museon.
* vyesimáánu 5. peeivi – Panama almoliih vaaljah uárnejuvvojii.
* vyesimáánu 6. peeivi – Tšad presidentvaaljah uárnejuvvojii. Taid vuoitij Mahamat Déby, kote finnij 61,03&nbsp;% jienâin.
* vyesimáánu 7.–11. peeivi – Euroviisuh uárnejuvvojii Malmö Arenast, Malmöst, Ruotâst.
** vyesimáánu 7. peeivi – Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal uárnejui.  
** vyesimáánu 9. peeivi – Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal uárnejui. 
** vyesimáánu 11. peeivi – Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal uárnejui.
** vyesimáánu 12. peeivi – Sveeici ovdâsteijee Nemo vuoitij ive 2024 Euroviisuh-lávlumkišto pittáin *[[The Code (Nemo pittá)|The code]]*.
* vyesimáánu 10.–26. peeivi – Jieŋâskiäru maailmmiäštárkištoh uárnejuvvojii Čeeki Prahast já Ostravast.
* vyesimáánu 11. peeivi – Minnesota uđđâ lippu valdui anon.
* vyesimáánu 12. peeivi – Liettua presidentvaaljah uárnejuvvojii.
* vyesimáánu 19. peeivi – Dominikaanisâš täsivääldi almoliih vaaljah uárnejuvvojii.
* vyesimáánu 19. peeivi – Iran 8. president Ebrahim Raisolsadati, olgominister Hossein Amir-Abdollahian já kuttâ ulmuu lase jammii helikopterluhottesvuođâst Iran taveviestâruásist.
* vyesimáánu 24. peeivi – Säämimuseo Siida Anarist väljejui ive syemmilâžžân museon.

### Kesimáánu
[thumb|right|[Meksikolâš pirâstiettee já politikkár Claudia Sheinbaum väljejui Meksiko presidentin Meksiko almolijn vaaljâin.]]
* kesimáánu 1. peeivi – Island presidentvaaljah uárnejuvvojii. Islandlâš finnodâholmooš Halla Tómasdóttir finnij 34,30 % jienâin, já te sun väljejui Island presidentin.
* kesimáánu 1. peeivi – Espanjalâš jyelgipállujuávkku Real Madrid vuoitij saksalii juávhu Borussia Dortmund UEFA Miäštárij liiga finalist 2–0. Taat lâi 15. vuáittu Real Madridân, mii lâi talle eenâb ko mihheen eres juávhuid.
* kesimáánu 2. peeivi – Meksiko almoliih vaaljah uárnejuvvojii. Meksikolâš pirâstiettee já politikkár Claudia Sheinbaum finnij 59,36 % jienâin, já te sun väljejui Meksiko presidentin.
* kesimáánu 6.–9. peeivi – Euroop parlament vaaljah uárnejuvvojii.
* kesimáánu 7. peeivi – Irland páiháliih vaaljah uárnejuvvojii.
* kesimáánu 14. peeivi – Jyelgipáálu almai euroopmiäštárkištoh algii.
* kesimáánu 15. peeivi – Tromsa sämmilij viäsu lekkui.
* kesimáánu 15. peeivi – Slovakia presidentvaaljâid vuáittám Peter Pellegrini algâttij president virgeest.
* kesimáánu 21. peeivi – Namibia alemus riehti komettij laavâ, mii kieldij seksuaallijd koskâvuođâid almai kooskâst.
* kesimáánu 25.–26. peeivi – Nuorâi konferens sämikielâin já -teknologiast Giellabiellje uárnejui Bodøst.
* kesimáánu 28. peeivi – Iranist uárnejuvvojii ovdâáigásiih presidentvaaljah, tastko Iran 8. president Ebrahim Raisolsadati jaamij helikopterluhottesvuođâst vyesimáánust. Kihheen ij finnim paijeel 50 % jienâin nuuvt, ete nube-uv jienâstemkeerdi ferttij orniđ. 

### Syeinimáánu
* syeinimáánu 2. peeivi – Dick Schoofist šoodâi Vuáládâhenâmij uđđâ uáiviminister, tastko Mark Rutte väljejui NATO uđđâ njunoščällen.
* syeinimáánu 5. peeivi – Keir Starmerist šoodâi Ovtâstum kunâgâskode uđđâ uáiviminister, tastko sun lâi Pargeipiäláduv saavâjođetteijee já piäládâh vuoitij ive 2024 almolijd vaaljâid.
* syeinimáánu 5. peeivi – Iranist uárnejui toledum presidentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi. Iranlâš politikkár já diplomaat Saeed Jalili finnij 45,24 % jienâin, mut Masoud Pezeshkian finnij 54,76 % jienâin, já te sun väljejui Iran 9. presidentin čuávuváá peeivi.
* syeinimáánu 6. peeivi – Iranlâš váimukiiruurg já politikkár Masoud Pezeshkian väljejui Iran presidentin.
* syeinimáánu 10.–13. peeivi – Riddu Riđđu uárnejui.
* syeinimáánu 13. peeivi – Donald Trump hávádui uálgispiäljásis ton keežild ko sun šoodâi morheirâttâs moolân kampanjateivâdmis ääigi Pennsylvaniast. 
* syeinimáánu 14. peeivi – Jyelgipáálu almai euroopmiäštárkištoi fiinaal spellui Berlin olympiastadionist. Fiinaal vuoitij Espanja 2–1.
* syeinimáánu 15. peeivi – Rwanda almoliih vaaljah uárnejuvvojii. Tallaš president Paul Kagame finnij 99,18 % jienâin, já te sun väljejui oppeet Rwanda presidentin.
* syeinimáánu 21. peeivi – Ovtâstumstaatâlâš politikkár Joe Biden kiäsádâđâi ive 2024 Ovtâstum staatâi presidentvaaljâin.
* syeinimáánu 25.–28. peeivi – 25. Márkomeannu uárnejui.
* syeinimáánu 26. peeivi – Pariisi olympialiih algii virgálávt, veikkâ vuossâmuuh kištoh já speelah uárnejuvvojii jo syeinimáánu 24. peeivi.
* syeinimáánu 28. peeivi – Venezuela presidentvaaljah uárnejuvvojii.

### Porgemáánu
[pienoiskuva|Ive 2024 kesiparalympialij logo [Pariisi Ávukeevli alne]]
* porgemáánu 1. peeivi – Islandlâš finnodâholmooš Halla Tómasdóttir algâttij Island president virgeest.
* porgemáánu 11. peeivi – Pariisi olympialiih nuhhii.
* porgemáánu 16.–17. peeivi – Ijâttes ijjâ uárnejui.
* porgemáánu 28. peeivi – Pariisi paralympialiih algii.

### Čohčâmáánu
* čohčâmáánu 7. peeivi – Algeria toledum presidentvaaljah uárnejuvvojii. Tallaš president Abdelmadjid Tebboune finnij 84,3&nbsp;% jienâin, já te sun väljejui oppeet Algeria presidentin.
* čohčâmáánu 8. peeivi – Pariisi paralympialiih nuhhii.
* čohčâmáánu 17. peeivi – Algeria uđđâ president Abdelmadjid Tebboune algâttij virgeest.
* čohčâmáánu 18. peeivi – Uásálâš mánusiävŋánem Amerikijn, Euroopist já Afrikist.
* čohčâmáánu 18.–20. peeivi – KulturSápmi uárnejui Juhâmohheest..
* čohčâmáánu 21. peeivi – Sri Lanka presidentvaaljah uárnejuvvojii. Anura Kumara Dissanayake finnij vuossâmuu jienâstmist 42,31 % jienâin já nube jienâstmist ohtsis 55,89 %, já te sun väljejui oppeet Sri Lanka presidentin.
* čohčâmáánu 28. peeivi – Hanne-Sofie Suongir vuoitij Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume orjâlâškielâg kirjestis *[[Emma dilemma]]*.

### Roovvâdmáánu
* roovvâdmáánu 1. peeivi – NATO njunoščällee Jens Stoltenberg paasij iäláttâhân já Mark Ruttest šoodâi NATO uđđâ njunoščällen.
* roovvâdmáánu 2. peeivi – Juulevsämikielâ kielâseminaar uárnejui Juhâmohheest.
* roovvâdmáánu 7. peeivi – Victor Ambros já Gary Ruvkun vuoittijn Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume.
* roovvâdmáánu 8. peeivi – John J. Hopfield já Geoffrey E. Hinton vuoittijn Nobel-fyysiikpalhâšume.
* roovvâdmáánu 9. peeivi – David Baker, Demis Hassabis já John M. Jumper vuoittii Nobel-kemiapalhâšume.
* roovvâdmáánu 10. peeivi – Han Kang vuoitij Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume.
* roovvâdmáánu 11. peeivi – Nihon Hidankyō vuoitij Nobel-ráávhupalhâšume.
* roovvâdmáánu 11.–13. peeivi – Säämi Pride uárnejui Bodøst.
* roovvâdmáánu 13. peeivi – Liettua parlamentvaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi uárnejui.
* roovvâdmáánu 19. peeivi – Čižetlito uđđâ saavâjođetteijen väljejui syemmilâš politikkár Minja Koskela.
* roovvâdmáánu 20. peeivi – Moldova presidentvaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi uárnejui. Maia Sandu já Alexandr Stoianoglo peesáin jootkân. Siämmást moldovaliih jienâstii Euroop unionân servâmist.
* roovvâdmáánu 21. peeivi – Kielâokko aalgij.
* roovvâdmáánu 22. peeivi – Maadâsämikielâ kielâpargee Sig-Britt Persson já sämikielâi emeritusprofessor Pekka Sammallahti vuoittijn 11. sämmilâš kielâpalhâšume Kollekielâ sunnuu merhâšittee pargoost sämikielâi ovdedem oovdân.
* roovvâdmáánu 26. peeivi – Georgia parlamentvaaljah uárnejuvvojii. Roovvâdmáánu 30. peeivi Georgia ášáškutteetoimâttâh tuđhâškuođij, lâi-uv vaaljâin tábáhtum vaaljâjuonnušem.
* roovvâdmáánu 27. peeivi – Liettua parlamentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi uárnejui.
* roovvâdmáánu 27. peeivi – Uruguay almoliih vaaljah uárnejuvvojii. Kihheen ij finnim tuárvi jienâid, já te nubbe jienâstemkerdi uárnejui skammâmáánu 24. peeivi 2024.
* roovvâdmáánu 27. peeivi – Kielâokko nuuvâi.
* roovvâdmáánu 30. peeivi – Botswana almoliih vaaljah uárnejuvvojii.

### Skammâmáánu
pienoiskuva|Yamandú Orsi väljejui Uruguay uđđâ presidentin skammâmáánust 2024.
* skammâmáánu 3. peeivi – Moldova presidentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi uárnejui. Maia Sandu finnij paijeel 55 % jienâin, já te sun väljejui presidentin neelji čuávuváá ihán.
* skammâmáánu 5. peeivi – Ovtâstum staatâi presidentvaaljah uárnejuvvojii.
* skammâmáánu 17. peeivi – Jiešsorme uhrij muštopeivi uárnejui Suomâst.
* skammâmáánu 17.–24. peeivi – Mielâtiervâsvuotâokko uárnejui Suomâst.
* skammâmáánu 20. peeivi – Aalmugijkoskâsâš transulmui muštopeivi uárnejui pirrâ maailm.
* skammâmáánu 24. peeivi – Uruguay almolij vaaljâi nubbe jienâstemkerdi uárnejui president valjim várás. Yamandú Orsi finnij suullân 50 % jienâin, já te sun väljejui presidentin čuávuvái neelji ihán.
* skammâmáánu 24. peeivi – Romania presidentvaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi uárnejui. Kihheen ij finnim tuárvi jienâid. Călin Georgescu já Elena Lasconi peesáin jootkân.
* skammâmáánu 28. peeivi – Elia väljejui Helsig já ubâ Suomâ arkkâpispen.
* skammâmáánu 30. peeivi – Islandist uárnejuvvojii parlamentvaaljah.

### Juovlâmáánu
* juovlâmáánu 7. peeivi – Ghana almoliih vaaljah uárnejuvvojii. Vaaljâin väljejuvvojii Ghana parlamentân aalmugovdâsteijeeh já Ghana president. Presidentin väljejui John Mahama, kote lâi toimâm Ghana presidentin jo ovdil iivij 2012–2017.
* juovlâmáánu 7. peeivi – Notre-Dame katedraal lekkâsij oppeet kuossijd Pariisist. Tot lâi lamaš kiddâ ive 2019 pyellim rääjist.
* juovlâmáánu 8. peeivi – Romania presidentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi ličij kolgâm uárnejuđ, mut návt ij keevvâm tondiet ko juovlâmáánu 6. peeivi Romania vuáđulahâtuámustovli komettij vuossâmuu jienâstemkeerdi puátusijd.
* juovlâmáánu 9. peeivi – Syemmilâš kirječällee Markku Pääskynen vuoitij Savonia-kirjálâšvuotâpalhâšume kirjestis *Elektra*.
* juovlâmáánu 21. peeivi – Kristrún Frostadóttirist šoodâi Island uđđâ uáiviminister.
* juovlâmáánu 23. peeivi – Sämmilâš tekstiiltaaidâr Britta Marakatt-Labba finnij taažâ Klasskampen-aavis Čuárvinjune-palhâšume.
* juovlâmáánu 29. peeivi – Tšad parlamentvaaljah uárnejuvvojii.
* juovlâmáánu 29. peeivi – Kroatia presidentvaaljah uárnejuvvojii. Kihheen ij finnim paijeel 50 % jienâin nuuvt, ete nube-uv jienâstemkeerdi ferttij orniđ. Tot uárnejui uđđâivemáánu 12. peeivi 2025.

### [[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh
*Fyysiik – John J. Hopfield já Geoffrey E. Hinton
*Kemia – David Baker, Demis Hassabis já John M. Jumper
*Kirjálâšvuotâ – Han Kang
*Ráávhu – Nihon Hidankyō
*Talhâstieđâ – Victor Ambros já Gary Ruvkun

### Finlandia-palhâšumeh
* Syemmilâš kirječällee Pajtim Statovci finnij čaabâkirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume kirjestis *[[Lehmä synnyttää yöllä]]*.	
* Syemmilâš kirječällee Päivi Lukkarila finnij párnái- já nuorâikirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume kirjestis *[[Skutsi]]*.	
* Syemmiliih kirječälleeh Sofia Tawast já Riikka Leinonen finnijn tiätukirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume kirjestis *[[Suuri valhe vammaisuudesta]]*.

### Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn
* Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive 2024

## Šoddâmeh
## Jämimeh
* uđđâivemáánu 22. peeivi – Arno Allan Penzias, ive 1978 Nobel-fyysiikpalhâšume finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár já radioastronom (š. 1933)
* kuovâmáánu 16. peeivi – Aleksei Navalnyi, ryeššilâš oppositiojođetteijee, aktivist já blogicällee (š. 1976)
* kuovâmáánu 20. peeivi – Andreas Brehme, saksalâš jyelgipálluspellee já jyelgipálluvälmejeijee (š. 1960)
* kuovâmáánu 21. peeivi – Roger Guillemin, ive 1977 Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume finnim ovtâstumstaatâlâš-ranskalâš endokrinolog já neurotiettee (š. 1924)
* njuhčâmáánu 8. peeivi – Herbert Kroemer, ive 2000 Nobel-fyysiikpalhâšume finnim saksalâš-ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. 1928)
* cuáŋuimáánu 8. peeivi – Peter Higgs, ive 2013 Nobel-fyysiikpalhâšume finnim brittilâš teoreetlâš fysikkár já professor (š. 1929)
* vyesimáánu 13. peeivi – Alice Munro, ive 2013 Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume finnim kanadalâš kirječällee (š. 1931)
* vyesimáánu 19. peeivi – Hossein Amir-Abdollahian, iranlâš politikkár, diplomaat já Iran olgominister iivij 2021–2024 (š. 1964)
* vyesimáánu 19. peeivi – Ebrahim Raisolsadati, iranlâš politikkár já Iran 8. president iivij 2021–2024 (š. 1960)
* kesimáánu 18. peeivi – Anouk Aimée, ranskalâš elleekovečaittâleijee (š. 1932)
* kesimáánu 18. peeivi – Willie Mays, ovtâstumstaatâlâš pesipálluspellee (š. 1931)
* kesimáánu 20. peeivi – Donald Sutherland, kanadalâš čaittâleijee (š. 1935)
* syeinimáánu 1. peeivi – Ismail Kadare, albanialâš kirječällee (š. 1936)
* syeinimáánu 5. peeivi – Liana Isakadze, georgialâš vivlučuojâtteijee (š. 1946)
* syeinimáánu 5. peeivi – Bengt I. Samuelsson, ive 1982 Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume finnim ruátálâš biokemist (š. 1934)
* syeinimáánu 9. peeivi – Diana Hill, uđđâseelandlâš biokemist já professor (š. 1943)
* syeinimáánu 9. peeivi – Maxine Singer, ovtâstumstaatâlâš molekyylbiolog já biokemist (š. 1931)
* syeinimáánu 11. peeivi – Shelley Duvall, ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. 1949)
* syeinimáánu 13. peeivi – Shannen Doherty, ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. 1971)
* syeinimáánu 23. peeivi – Robin Warren, ive 2005 Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume finnim australialâš patolog já totkee (š. 1937)
* porgemáánu 4. peeivi – Tsung-Dao Lee, ive 1957 Nobel-fyysiikpalhâšume finnim kiinalâš-ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. 1926)
* porgemáánu 10. peeivi – Tuíre Kayapó, brasilialâš algâaalmugij vuoigâdvuođâi já pirâssuojâlem aktivist (šoddâmihe ij tiäđust)
* čohčâmáánu 4. peeivi – Bora Đorđević, serbialâš lávloo, laavlârähtee já tihtâčällee (š. 1952)
* čohčâmáánu 9. peeivi – James Earl Jones, ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. 1931)
* čohčâmáánu 27. peeivi – Maggie Smith, brittilâš čaittâleijee (š. 1934)
* roovvâdmáánu 9. peeivi – Leif Segerstam, syemmilâš kappelmiäštár já šuoŋârähtee (š. 1944)
* roovvâdmáánu 17. peeivi – Mitzi Gaynor, ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, lávloo já tánssájeijee (š. 1931)
* roovvâdmáánu 17. peeivi – Andrew Schally, ive 1977 Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume finnim puolalâš-ovtâstumstaatâlâš endokrinolog (š. 1926)
* roovvâdmáánu 23. peeivi – Leon Cooper, ive 1972 Nobel-fyysiikpalhâšume finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. 1930)
* roovvâdmáánu 24. peeivi – Hans Rotmo, taažâ musikkár, laavlârähtee já kirječällee (š. 1948)
* skammâmáánu 3. peeivi – Quincy Jones, ovtâstumstaatâlâš muusik-, elleekove- já televisiopyevtitteijee sehe laavlâ- já šuoŋârähtee (š. 1933)
* skammâmáánu 4. peeivi – Murray Sinclair, kanadalâš politikkár, tuámmár já äššivyeijee (š. 1951)
* juovlâmáánu 17. peeivi – William Labov, ovtâstumstaatâlâš kemist já kielâtotkee (š. 1927)
* juovlâmáánu 17. peeivi – Jānis Timma, latvialâš kooripálluspellee (š. 1992)
* juovlâmáánu 18. peeivi – Heikki Silvennoinen, syemmilâš čaittâleijee, kietâčällee já musikkár (š. 1954)
* juovlâmáánu 19. peeivi – Eriikka Maalismaa, syemmilâš vivlučuojâtteijee (š. 1980)
* juovlâmáánu 25. peeivi – Jouko Öystilä, syemmilâš jieŋâskiärruspellee (š. 1952)
* juovlâmáánu 27. peeivi – Olivia Hussey, eŋlandlâš čaittâleijee (š. 1951)
* juovlâmáánu 28. peeivi – Lars Martin Myhre, taažâ kitarist já šuoŋârähtee (š. 1956)
* juovlâmáánu 29. peeivi – Jimmy Carter, ive 2002 Nobel-ráávhupalhâšume finnim ovtâstumstaatâlâš politikkár já Ovtâstum staatâi 39. president (š. 1924)

## Kalender

## Fáádást eres soojijn

## Käldeeh